{"paper":{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona-odpowiedzi/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":41,"source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-1)\nNa podstawie podanych informacji oraz własnej wiedzy uzupełnij tabelę - wpisz obok każdego\nopisu nazwę właściwej polis greckiej: Ateny lub Spartę.\nOpis\nNazwa polis\n1.\nLikurgowi [ ] przypisuje się przeprowadzenie doniosłych reform\nwewnętrznych. [ ] w tym mniej więcej czasie stworzone zostały\npodstawy ustroju arystokratycznego [ ], który przetrwał do końca\nistnienia tego państwa [ ].\n2.\nW [ ] przeciwieństwie do [ ] innych państewek greckich, handel\nzewnętrzny nie odgrywał zbyt wielkiej roli, a podstawą gospodarki\nbyło rolnictwo. Znalazło to odbicie w stosunkach społecznych.\n3.\nJedynie obywatele mieli prawa polityczne. O ile w [ ] [innym polis]\nliczba [osób] uczestniczących w organach władzy [ ] ulegała stałej\nredukcji, o tyle [tutaj] proces ten prowadził w odwrotnym kierunku.\nZaważyły tu szczególnie reformy Solona [ ].\nŹródło: M. Sczaniecki, Powszechna historia państwa i prawa, Warszawa 1994, s. 16, 18.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nI. STAROŻYTNOŚĆ\n2. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura starożytnej Grecji.\nZdający:\n2) wyjaśnia przemiany ustrojowe w Atenach i porównuje formy\nustrojowe greckich polis.\nPoprawna odpowiedź\n1. Sparta\n2. Sparta\n3. Ateny\nSchemat punktowania\n1 p. - trzy poprawne elementy odpowiedzi.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nFragment dzieła Tytusa Liwiusza pt. Dzieje Rzymu od założenia miasta\n[ ] zbudował [ ] świątynię Janusa jako wskaźnik wojny i pokoju; otwarta świątynia miała być\nznakiem, że naród jest pod bronią, zamknięta, że wszędzie dookoła panuje pokój. Świątynia [od tego\nczasu] dwa razy potem była zamknięta; raz za konsulatu Tytusa Manliusza po zakończeniu pierwszej\nwojny punickiej, drugi raz, czego naszym czasom dali się bogowie doczekać, po bitwie pod Akcjum,\ngdy za Cezara Augusta nastał pokój na lądzie i morzu.\nŹródło: Tytus Liwiusz, Ab Urbe condita libri, tłum. i oprac. M. Brożek, [w:] J.A. Ostrowski, Starożytny Rzym. Polityka i sztuka,\nWarszawa 1999, s. 15-16.\nRozstrzygnij, czy przedstawiona w tekście świątynia została wzniesiona w okresie pryncypatu.\nOdpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n3 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nI. STAROŻYTNOŚĆ\n3. Ekspansja w świecie greckim i rzymskim. Zdający:\n3) charakteryzuje ekspansję rzymską i wyjaśnia ideę imperium\nrzymskiego.\n4. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura starożytnego Rzymu.\nZdający:\n1) charakteryzuje przemiany ustrojowe i społeczne w Rzymie\nrepublikańskim i w cesarstwie rzymskim.\nPoprawna odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie:\nZ tekstu wynika, że świątynię wzniesiono przed bitwą pod Akcjum. Po zwycięstwie w tej bitwie\nOktawian August został pierwszym cesarzem i zapoczątkował w Rzymie okres pryncypatu.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n3 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nFotografie. Starożytne monety powstałe w kręgu kultury śródziemnomorskiej\nTłumaczenie napisów:\nDIAN - EPHE - Diana Efeska VESTA MATER - Matka Westa\nRozstrzygnij, czy obie przedstawione monety powstały w antycznym państwie rzymskim.\nOdpowiedź uzasadnij, przywołując dwa argumenty.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n1\n2\n3\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n4 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nI. STAROŻYTNOŚĆ\n4. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura starożytnego Rzymu.\nZdający:\n5) rozpoznaje dokonania kulturowe Rzymian w dziedzinie prawa,\nliteratury, nauki, architektury i techniki;\n6) identyfikuje dziedzictwo kultury rzymskiej w dorobku\nkulturowym Europy.\nPoprawna odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Tak\nPrzykładowe argumenty:\n• Na monetach znajdują się napisy zapisane alfabetem łacińskim.\n• Jedna z monet przedstawia świątynię Westy - rzymskiej bogini ogniska domowego, a druga świątynię\nDiany - rzymskiej bogini łowów, przyrody i płodności [odpowiedniczki greckiej Artemidy, której\nsłynna świątynia znajdowała się w Efezie w Azji Mniejszej].\n• Jedna z monet ma związek z Efezem w Azji Mniejszej, czyli z obszarem opanowanym przez\nImperium Rzymskie.\n• Na jednej z monet znajduje się budynek zwieńczony kopułą - charakterystycznym elementem\narchitektury rzymskiej.\n• Na jednej z monet jest widoczna antyczna świątynia [portyk greckiej świątyni] z charakterystycznymi\nkolumnami [w stylu jońskim]. Na obszarze państwa rzymskiego powstawało wiele tego rodzaju\nświątyń nawiązujących do architektury greckiej.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem zawierającym dwa argumenty.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-1)\nMapa. Bliski Wschód i basen Morza Śródziemnego (VII-VIII w.)\nM\no\nr\nz\ne\nŚ\nr\nó\nd\nz\ni\ne\nm\nn\ne\nM\no\nr\nz\ne\nC\nz\na\nr\nn\ne\nM o r z e C z\ne r w o n\ne\nZ\na\nt.\nP\ne r\ns k\na\nM\no\nr\nz\ne\nK a\nsp\ni j\ns k\nie\nM o r z e\nA r a b s k i e\nDunaj\nWołga\nDon\nIndus\nTygrys\nEufrat\nNil\nLO\nNG\nOB\nAR\nDÓ\nW\nKR\nÓL\nES\nTW\nO\nA\nr\na\nb\ni\na\nP\ne\nr\ns\nj\na\nE g i p t\nA r m e n i a\nSyr ia\nI\nn\nd\ni\ne\nC E S\nA R S\nT W\nO B I\nZ A N\nT Y J S\nK I E\nKRÓLESTWO\nWIZYGOTÓW\nFRANKÓW\nKRÓLESTWO\nCHANAT\nAWARSKI\nP\nó\nł\nw\ny\ns\ne\np\nA\nr\na\nb\ns\nk\ni\nRzym\nKordoba\nTunis\nTrypolis\nBarka\nSamarkanda\nBuchara\nMerw\nNiszapur\nKabul\nMultan\nHerat\nKerman\nIsfahan\nBagdad\nAteny\nAntiochia\nKonstantynopol\nAleksandria\nKair\nJerozolima\nDamaszek\nMedyna\nMaskat\nMekka\nKarbala\nToledo\n732\n0\n500 km\nza życia Mahometa do 632 roku\nw latach 632-661\nw latach 661-750\nkierunek ucieczki Mahometa z Mekki w 622 roku\nkierunki podbojów arabskich\nkolejne stolice imperium arabskiego\ngłówne ośrodki kulturalne muzułmanów\nmiejsce bitwy\nObszary zdobyte przez Arabów:\nMekka\nNa podstawie źródła i własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie\njest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW drugiej połowie VIII w. ekspansja arabska dotarła do Europy.\nP\nF\n2.\nPo wskazanej na mapie bitwie pod Poitiers Arabowie podbili ziemie państwa\nFranków.\nP\nF\n3.\nWe wczesnym średniowieczu Arabowie opanowali część obszaru, który\nw starożytności należał do Imperium Rzymskiego.\nP\nF\n5 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nII. ŚREDNIOWIECZE\n1. Bizancjum i Zachód a świat islamu. Zdający:\n3) wyjaśnia wpływ cywilizacji islamskiej na cywilizację łacińską\ni bizantyjską.\n2. Europa wczesnego średniowiecza. Zdający:\n1) opisuje zasięg terytorialny, organizację władzy, gospodarkę\ni kulturę państwa Franków;\n3) opisuje proces tworzenia się państw w Europie Zachodniej,\nz uwzględnieniem najazdów Arabów, Normanów i Węgrów.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. F\n3. P\nSchemat punktowania\n1 p. - trzy poprawne elementy odpowiedzi.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n4 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-1)\nFragment średniowiecznego rocznika\nCesarz z niewielkim wojskiem Sasów najechał Słowian jesienną porą i zmusił Mieszka, długo mu\nstawiającego opór, do zwrotu Łużyc [ ]. Mieszko ów po upływie zaledwie miesiąca, zaskoczony\nnagłym najazdem przez brata swego Bezpryma, zmuszony został uciec do Udalryka, do Czech,\na tenże Bezprym przesłał cesarzowi koronę z innemi insygniami królewskimi, które sobie brat jego\nprzywłaszczył niesłusznie, oraz przyrzekł w pokornem oświadczeniu przez posłów swoich cesarzowi\nuległość.\nTegoż roku Bezprym [ ] zabity został [ ] Mieszko natychmiast powrócił do kraju [ ]. A następnie\nza przyzwoleniem cesarza przybył do Merseburga 7 lipca, pokornie poddał się cesarskiej władzy [ ].\nŹródło: Teksty źródłowe do nauki historji w szkole średniej, z. 16: Budowa państwa polskiego, oprac. R. Grodecki, Kraków 1923.\nWyjaśnij, jak zmieniła się pozycja władcy Polski wobec cesarza wskutek opisanych wydarzeń.\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n4\n5\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n6 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nII. ŚREDNIOWIECZE\n4. Polska w okresie wczesnopiastowskim. Zdający:\n4) rozpoznaje tendencje centralistyczne i decentralistyczne w życiu\npolitycznym państwa polskiego w X-XII w.\nPrzykładowa odpowiedź\nW pierwszej fazie panowania Mieszko II był samodzielnym władcą - królem. Bunt Bezpryma\nprzyczynił się do utraty władzy przez Mieszka II. Bezprym odesłał koronę królewską do Niemiec.\nPo śmierci Bezpryma Mieszko II odzyskał władzę, ale zgodnie z przytoczonym tekstem pokornie\npoddał się cesarskiej władzy. Oznaczało to, że władca Polski stał się zależny od cesarza niemieckiego.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nŹródło 1. Fragment pieśni śpiewanej w wojsku Bolesława Krzywoustego\nNaszym przodkom wystarczały ryby słone i cuchnące,\nMy po świeże przychodzimy, w oceanie pluskające!\nOjcom naszym wystarczało, jeśli grodów dobywali,\nA nas burza nie odstrasza, ni szum groźny morskiej fali.\nNasi ojce na jelenie urządzali polowanie,\nA my skarby i potwory łowim, skryte w oceanie!\nŹródło: Anonim tzw. Gall, Kronika polska, tłum. R. Grodecki, oprac. M. Plezia, Wrocław 1982, s. 91.\nŹródło 2. Mapa. Polska Bolesława Krzywoustego\nŁuck\nStyr\nP\nr\ny\np\ne\nobszar Polski w 1102 r.\nziemie przyłączone\ndo Polski do 1122 r.\nziemie zhołdowane przez Bolesława\nKrzywoustego w latach 1121-1122\nziemie pod wpływami Polski\ngranica Polski w 1138 r.\ngranica Cesarstwa Rzymskiego\nw 1138 r.\nnajazd i działania króla\nniemieckiego Henryka V\ngrody oblegane\nprzez wojska niemieckie\nnajazdy i działania wojsk czeskich\ndziałania wojsk\nBolesława Krzywoustego\nważniejsze bitwy wojny\nwyprawy Bolesława Krzywoustego\n(z datami wypraw)\nludy i plemiona\nWojna w 1109 r.\n1116\nWieleci\n1114\n1\n1\n21\n111\n6\n11\n19\n11\n2\n2\n11\n08\n11\n02\n1102-1103,\n1107\nM.\nB\na\nł\nt\ny\nc\nk\ni\ne\nM\na\nł\no\np\no\nl\ns\nk\na\nKSIĘSTWO\nHALICKIE\nM\na\nz\no\nw\ns\nz\ne\nK S I Ę S T W O W\nŁ O D Z I M I E R S K I E\nŚ\nl\ną\ns\nk\nK R Ó L E S T W O W\nĘ G I E R S K I E\nW i\ne l\nk o\np o\nl s\nk a\nK\nS\nI\nĘ\nS\nT\nW\nO\nC\nZ\nE\nS\nK\nI\nE\nP o m\no r z e\nZ a c\nh o d\nn i e\nP o\nm o\nr z e\nG d\na ń\ns k i\ne\nP\nr\nu\ns\no\nw\ni\ne\nJ a ć w\ni n g\no w i\ne\nW\ni e\nl e\nc i\nPułtusk\nCzersk\nLublin\nSandomierz\nPrzemyśl\nPłock\nWłocławek\nNakło\nŚwiecie\nTruso\nGdańsk\nSłupsk\nKołobrzeg\nKamień\nWolin\nWołogoszcz\nUjście\nDrzeń\nLubusz\nMiśnia\nKrosno\nBytom\nGłogów\nWrocław\nOpole\nKłodzko\nOłomuniec\nBrno\nCieszyn\nRacibórz\nKRAKÓW\nSącz\nPRAGA\nPilzno\nKopanica\nStargard\nSzczecin\nKalisz\nKruszwica\nGniezno\nPoznań\nWizna\nN\na\nr\ne\nw\nW\ni\ns\nł\na\nW\nar\nta\nP\nil\nic\na\nSan\nPr\neg\no\nł\na\nB\nug\nO\nd\nr\na\nOdra\nŁ\nab\na\nWag\nRugia\n0\n100 km\nUzasadnij - odwołując się do mapy - że słowa pieśni dotyczą podbojów Bolesława Krzywoustego.\n7 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nII. ŚREDNIOWIECZE\n4. Polska w okresie wczesnopiastowskim. Zdający:\n3) opisuje rozwój terytorialny państwa polskiego w X-XII w.\nPrzykładowa odpowiedź\nTekst przytoczonej pieśni mówi o ekspansji na Pomorze, której celem było zapewnienie Polsce dostępu\ndo Bałtyku. Z treści mapy wynika, że Bolesław Krzywousty podbił i inkorporował Pomorze Gdańskie,\na Pomorze Zachodnie stało się lennem Polski.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nPlan folwarku i wsi w XVI w.\nPole pierwsze\nLas\nPole trzecie\nPole drugie\n(odłóg)\nWspólne pastwisko\nZagrody i pola chłopskie\nWarzywnik\nPark\ndworski\nOgród i sad\ndworski\nŁąka\ndworska\nStodoła\nStodoła\nOgrodnik\nChlew\nKuchnia\nKarczma\nKurnik\nNarzędzia\nCzeladź\nBrowar\nSpichlerz\nStajnia\nObora\nBrogi\nRządca\nDwór\nMłyn\nKościół\nSpichlerz\nFOLWARK\nStodoła\nStodoła\nOgrodnik\nChlew\nKuchnia\nKarczma\nKurnik\nNarzędzia\nCzeladź\nBrowar\nSpichlerz\nStajnia\nObora\nBrogi\nRządca\nDwór\nMłyn\nKościół\nSpichlerz\nFOLWARK\nStaw\nrybny\nrzeka\nPodaj nazwę ukazanego na planie sposobu uprawy roli, który upowszechnił się na ziemiach\npolskich od czasów rozbicia dzielnicowego, i wyjaśnij, na czym on polegał.\nNazwa:\nWyjaśnienie:\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n6\n7\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n8 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nII. ŚREDNIOWIECZE\n5. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego. Zdający:\n3) opisuje przemiany społeczno-gospodarcze na ziemiach polskich\noraz ocenia społeczno-kulturowe skutki kolonizacji na prawie\nniemieckim.\nPoprawna odpowiedź\nNazwa: trójpolówka\nPrzykładowe wyjaśnienie:\nNa planie widoczne jest pole pierwsze, pole drugie, pole trzecie. Każdego roku uprawiano tylko dwie\nczęści, a trzecia pozostawała ugorem, czyli nie sadzono na nim żadnych upraw, aby ziemia odpoczęła.\nJesienią jedno z pól obsiewano zbożem ozimym, wiosną drugie pole zbożem jarym.\n5 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna nazwa z wyjaśnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nIlustracja. Król Polski w otoczeniu członków rady królewskiej oraz posłów ziemskich\nRozstrzygnij, czy na ilustracji został przedstawiony król Polski z dynastii Piastów. Odpowiedź\nuzasadnij, odwołując się do elementów widocznych na ilustracji.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n9 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIII. DZIEJE NOWOŻYTNE\n3. Rzeczpospolita w okresie renesansu i demokracji szlacheckiej.\nZdający:\n1) opisuje i wyjaśnia funkcjonowanie najważniejszych instytucji\nżycia politycznego w XVI-wiecznej Polsce, w tym sejmików, sejmu,\nsenatu i sejmu elekcyjnego; ocenia demokrację szlachecką;\n4) ocenia zmiany w relacjach polsko-litewskich w XVI w.\nPoprawna odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• Zamieszczone nad głową władcy herby - Orzeł Biały i Pogoń - wskazują na unię Polski z Litwą,\nzawartą już po śmierci Kazimierza Wielkiego - ostatniego władcy Polski z dynastii Piastów.\n• Ilustracja przedstawia obrady sejmu walnego, czyli zgromadzenia złożonego z króla, senatorów\n(dostojników kościelnych i świeckich) oraz posłów ziemskich (przedstawicieli szlachty). Ta\ninstytucja wykształciła się w Polsce w końcu XV w., a Kazimierz Wielki - ostatni Piast na tronie\npolskim - panował w XIV w.\n• Na jednym z herbów znajdują się tzw. Słupy Giedymina - herb rodowy potomków księcia Giedymina\nz dynastii Jagiellonów, którzy panowali w Polsce od chwili zawarcia unii polsko-litewskiej w Krewie\nw 1385 r. Natomiast ostatni władca z dynastii Piastów zmarł w 1370 r.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-1)\nFragmenty przywileju szlacheckiego\nO synach kmiecych. Dalej, zaradzając dowolności młodzieży plebejskiej, jak i opustoszeniu dóbr,\npostanowiliśmy, aby tylko jeden syn ze wsi od ojca mógł odchodzić do służby, a szczególnie do nauki\nalbo rzemiosła. Kiedy zaś powróci, powinien otrzymać świadectwo od pana obszaru, z którym jako\nwyzwolony, może iść do rzemiosła albo do służby.\nZakaz posiadania dóbr ziemskich przez mieszczan i plebejów. Dalej postanawiamy, że mieszczanom\ni plebejuszom nie wolno dóbr ziemskich kupować, dzierżawić lub posiadać [ ]. A którzy już weszli\nw posiadanie dóbr ziemskich, mają je do pewnego czasu sprzedać, pod karą.\nŹródło: Wiek V-XV w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1997, s. 193-195.\nWyjaśnij, w jaki sposób cytowany przywilej utrudniał rozwój miast w Polsce.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIII. DZIEJE NOWOŻYTNE\n7. Polska w XIV-XV w. Zdający:\n2) charakteryzuje rozwój monarchii stanowej w Polsce,\nuwzględniając strukturę społeczeństwa polskiego w późnym\nśredniowieczu i rozwój przywilejów szlacheckich.\nPrzykładowa odpowiedź\nW cytowanym przywileju [piotrkowskim] ograniczono wolność osobistą chłopów, wprowadzając\ntzw. przypisanie [przywiązanie] do ziemi. Przez to mniejsza ich liczba mogła przenosić się do miast\ni podejmować zajęcia np. w miejskim rzemiośle, które potrzebowało nowych rąk do pracy. Ponadto\nzakazano mieszczanom posiadania dóbr ziemskich - ograniczało to możliwości ich wzbogacenia się\ni konkurowania na rynku ze szlachtą.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n6 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-1)\nFragment napisu na polichromii z Tykocina - modlitwa poranna\nA modlitwa nasza niechaj będzie Ci miła, tak jak niegdyś ofiara składana na Twych ołtarzach.\nBoże miłosierny, niezmiernie litościwy, niechaj zstąpi Twe Boskie tchnienie na Syjon, w odwieczny\nobrządek Boskiej służby - do Jerozolimy.\nI niech oczy nasze zobaczą, jak powracasz z miłosierdziem do Syjonu. A tam będziemy Ci służyć jak\nza dawnych dni, jak za lat minionych.\nBłogosławiony Boże, tylko Tobie ze czcią służyć będziemy.\nŹródło: Modlitwy [ ] w Tykocinie, Miesięcznik „Znak”, Kraków, luty-marzec 1983, s. 274.\nRozstrzygnij, czy zacytowana modlitwa była odmawiana przez wyznawców judaizmu, czy islamu.\nOdpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n8\n9\n10\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n10 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIII. DZIEJE NOWOŻYTNE\n3. Rzeczpospolita w okresie renesansu i demokracji szlacheckiej.\nZdający:\n6) ocenia sytuację wyznaniową na ziemiach Rzeczypospolitej\nw XVI w., w tym tolerancję wyznaniową oraz unię brzeską.\nGIMNAZJUM\n3. Starożytny Izrael. Zdający:\n1) charakteryzuje podstawowe symbole i główne zasady judaizmu.\nPoprawna odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Modlitwa była odmawiana przez wyznawców judaizmu.\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• W modlitwie znajdują się odniesienia do Jerozolimy i Syjonu. Jerozolima jest świętym miastem\nzarówno dla wyznawców judaizmu, jak i islamu. Jednak w tekście znajduje się prośba, aby Bóg\n„powrócił z miłosierdziem do Syjonu”, aby jego wierni mogli mu tam służyć jak dawniej. Jest to\nnawiązanie do historii Żydów, którzy niemal u schyłku epoki starożytnej zostali wygnani z Palestyny\ni musieli żyć w rozproszeniu [w diasporze] w wielu różnych krajach.\n• Syjon jest słowem hebrajskim oznaczającym miasto (twierdzę, Wzgórze Świątynne). W sposób\nprzenośny odwołuje się do Izraela, czyli ludu Bożego - narodu wybranego, którym według judaizmu\nsą Żydzi.\n• Tykocin na Podlasiu, z którego pochodzi tekst na polichromii, był w przedrozbiorowej\nRzeczypospolitej znaczącym ośrodkiem kultury żydowskiej. Znajdowała się tam dzielnica żydowska\noraz - istniejąca do dzisiaj - synagoga [w której działa obecnie muzeum].\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nFragment tablicy genealogicznej\n( 1519 r.)\nMaria\ncórka Karola Śmiałego,\nksięcia Burgundii\nMaksymilian I\nkról Niemiec (od 1447 r.)\ncesarz (od 1508 r.)\nBlanka Maria\ncórka Francesca II Sforza,\nksięcia Mediolanu\nJoanna Szalona\ncórka Ferdynanda II Katolickiego,\nkróla Aragonii i Izabeli I Katolickiej,\nkrólowej Kastylii\n( 1506 r.)\nFilip I Piękny\nksiążę Burgundii (od 1482 r.)\nkról Kastylii (od 1504 r.)\nIzabela\ncórka Manuela I\nSzczęśliwego,\nkróla Portugalii\n( 1558 r.)\nKarol V\nkról Hiszpanii (od 1516 r.)\ncesarz (od 1519 r.)\nabdykacja (1556 r.)\n( 1564 r.)\nFerdynand I\nksiążę Austrii (od 1521 r.)\nkról Czech i Węgier (od 1526 r.)\ncesarz (od 1556 r.)\nAnna\ncórka Władysława II\nJagiellończyka,\nkróla Czech i Węgier\n( 1598 r.)\nFilip II\nkról Neapolu i Sycylii (od 1554 r.)\nkról Hiszpanii (od 1556 r.)\nkról Portugalii (od 1581 r.)\n( 1576 r.)\nMaksymilian II\nkról Niemiec i Czech (od 1562 r.)\nkról Węgier (od 1563 r.)\ncesarz (od 1564 r.)\nmałżeństwo\nśmierć","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy państwo Karola V obejmowało obszary Nowego Świata. Odpowiedź uzasadnij,\nodwołując się do źródła i własnej wiedzy.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n11 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIII. DZIEJE NOWOŻYTNE\n1. Odkrycia geograficzne i europejski kolonializm doby nowożytnej.\nZdający:\n2) opisuje udział poszczególnych państw europejskich w podziale\nNowego Świata w XVI-XVIII w.\nPoprawna odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Tak\nPrzykładowe uzasadnienie:\nOd okresu wielkich odkryć geograficznych jako Nowy Świat przyjęło się określać nowo odkryte lądy\nw Ameryce Północnej i Południowej. Karol V był władcą Hiszpanii, która w tym czasie - w pierwszej\npołowie XVI w. - posiadała rozległe imperium kolonialne na kontynentach amerykańskich.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n7 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nNa podstawie źródła i własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie\njest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nKonsekwencją małżeństwa rodziców Joanny Szalonej było zjednoczenie dwóch\npaństw na Półwyspie Iberyjskim.\nP\nF\n2.\nTablica zawiera informacje na temat przedstawicieli dynastii Habsburgów.\nP\nF\n3.\nCesarz Maksymilian II był prawnukiem króla Polski.\nP\nF\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n11.1\n11.2\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n12 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nII. ŚREDNIOWIECZE\n7. Polska w XIV-XV w. Zdający:\n5) ocenia panowanie Piastów w dziejach Polski; ocenia politykę\ndynastyczną Jagiellonów.\nIII. DZIEJE NOWOŻYTNE\n2. Europa w XVI-XVII w. Zdający:\n3) opisuje mapę polityczną i wyznaniową Europy w XVI w.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P\n3. P\nSchemat punktowania\n1 p. - trzy poprawne elementy odpowiedzi.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-2)\nMapa. Rzeczpospolita Obojga Narodów w drugiej połowie XVI wieku\nM\no\nr\nz\ne\nB\na\nł\nt\ny\nc\nk\ni\ne\nB\nR\nA\nN\nD\nE\nN\nB\nU\nR\nG\nI\nI\nE\nL\nE\nK\nT\nK\nsi\nę\nst\nw\na\nPo\nmo\nrs\nki\ne\nK\nR\nÓ\nL\nD\nA\nN\nI I\nC\nA\nR\nS\nT\nW\nO\nR\nO\nS\nY\nJ\nS\nK\nI\nE\nI\nM\nP\nE\nR\nI\nU\nM\nO\nS\nM\nA\nŃ\nS\nK\nI\nE\nC h\na n\na t\nK\nr\ny\nm\ns\nk\ni\nE s t o\nn i\na\n(szw.)\nK R Ó L E S T W O\nS Z W E C J I\nM O N A R C H I A\nH A B S B U R G Ó W\n(zale\nżny\nod I\nmp.\nO\nsm\nań\nsk\nie\ngo\n)\n(zależne od Imp. Osmańskiego)\n(duń.)\n(duń.)\n(szw.)\n(duń.)\nPłock\nInowrocław\nWarszawa\nDrohiczyn\nBrześć Litewski\nSandomierz\nKRAKÓW\nSiewierz\nKamieniec\nPodolski\nLwów\nBracław\nKoszyce\nLublin\nBełz\nŁuck\nKijów\nCzernihów\nRawa\nSieradz\nLidzbark\nParnawa\nDorpat\nPsków\nWielkie Łuki\nTwer\nMOSKWA\nNowogród\nRewel\nPołock\nWitebsk\nSmoleńsk\nWenden\n(Kieś)\nPiltyń\nRyga\nWILNO\nNowogródek\nMścisław\nKursk\nJassy\nBriańsk\nMińsk\nTroki\nWornie\nKrólewiec\nMitawa\nMalbork\nPoznań\nKalisz\nWrocław\nBrno\nPreszburg\nPeszt\nBuda\nWIEDEŃ\nSzczecin\nKołobrzeg\nKalmar\nSZTOKHOLM\nChełmno\nGdańsk\nBytów\nLębork\nBrześć\nKujawski\nOlandia\nBornholm\nGotlandia\nDago\nOzylia\nDu\nn\na\nj\nC\ni\ns\na\nW\na\ng\nBo\nh\nD\nni\nes\ntr\nP\nr\nu\nt\nD\nni\ne\np\nr\nSa\nn\nO\ndra\nW\na\nr\nt\na\nW\ni\nsła\nB\nu\ng\nH\no\nr\ny\nń\nP\nr\ny\np\neć\nB\ne\nr\nez\ny\nn\na\nD\nn\ni\ne\np\nr\nN\ni\ne\nm\ne\nn\nW\noł\nga\nO\nk\na\nD\nź\nw\ni\nn\na\nD\ne\ns\nn\na\nJ. Ilmeń\nJ. Pejpus\nJ. Wener\nJ. Wetter\nŁ\na\nb\na\n2\n3\n4\n5\n6\n1\n0\n100 km\ngranica Rzeczypospolitej Obojga Narodów w 1582 r.\nziemie Królestwa Polskiego (Korony)\nlenna Rzeczypospolitej\nziemie we wspólnym władaniu Polski i Litwy\nziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego\n13 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nNa podstawie podanych informacji oraz własnej wiedzy uzupełnij tabelę - wpisz obok podanych\nopisów nazwy właściwych krain geograficzno-historycznych i numery, którymi zostały oznaczone\nna mapie.\nOpis\nNazwa krainy\nNumer\nA.\nSzlachta, mieszczanie, kmiecie i kapituła wysyłali\ndeputowanych na zjazdy [ ], gdzie, pod przewodem\nbiskupa, naradzali się o potrzebach swej ziemi. Rządzili się\nzaś temże prawem, co reszta Prus królewskich, i własnemi\nswemi ustawami. Książę biskup sądził wszystkie sprawy\nbez apelacyi, stanowił urzędników ziemskich i starostów.\n[ ] W szeregu biskupów [ ] znajdowali się często ludzie\npierwszorzędnej sławy i zasługi dla kraju. Dosyć wymienić\ntutaj kardynała Stanisława Hozyusza [i Marcina Kromera].\nB.\nPrawo do [tej krainy] rościli zarówno Mazowszanie [ ],\njak Krzyżacy z tytułu Jadźwingów [ ]. Litwa wreszcie,\nzagarniając pod swe panowanie całą prawie Ruś, nabywała\nprawa [ ] z tytułu osiedlających się w niem od wschodu\ni południa Rusinów. Papież Innocenty IV przyznał je\n1253 roku Bolesławowi Wstydliwemu i Kazimierzowi\nKujawskiemu, ale Kazimierz Wielki zrzekł się Bielska, [ ]\ni Mielnika na rzecz Kiejstuta. [ ] Zygmunt I utworzył\nw Wielkiem Księstwie Litewskiem [na tym terytorium]\nwojewództwo [ ], które potem sejm lubelski (1569 r.)\nKoronie Polskiej powrócił.\nC.\n[ ] książęta litewscy, aby ocalić [ ] Litwę, lub zjednać\nsobie przyjaźń i posiłki niemieckie we własnych wojnach\ndomowych, oddawali przedewszystkiem [tę krainę] na\npastwę Krzyżaków. Tak np. Witołd ustąpił [ ] trzy czwarte\nczęści tego kraju, Zakonowi, od Bałtyku po rzekę Dubissę.\nTym sposobem [ta kraina], gdyby nie Grunwald i połączenie\nLitwy z Polską, uległaby podobnemu wynarodowieniu,\njak plemiona prusko-litewskie w Prusiech krzyżackich,\ndo dolnej Wisły przedtem sięgające. [ ] Zaraz po unii\nhorodelskiej roku 1413 sam król z Witołdem udali się [do\ntej krainy], aby ją dobrowolnie skłonić do przyjęcia wiary\nChrystusowej.\nŹródło: Z. Gloger, Geografia historyczna ziem dawnej Polski, Kraków 1903.\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n12\nMaks. liczba pkt\n2\nUzyskana liczba pkt\n14 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":"A","answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nII. ŚREDNIOWIECZE\n7. Polska w XIV-XV w. Zdający:\n1) opisuje rozwój terytorialny państwa polskiego w XIV-XV w.;\n3) wyjaśnia międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania\nzwiązków Polski z Węgrami i Litwą w XIV-XV w.;\n4) charakteryzuje i ocenia stosunki polsko-krzyżackie na\npłaszczyźnie politycznej, gospodarczej i kulturowej.\nIII. DZIEJE NOWOŻYTNE\n3. Rzeczpospolita w okresie renesansu i demokracji szlacheckiej.\nZdający:\n3) opisuje zmiany terytorialne państwa polsko-litewskiego\ni charakteryzuje stosunki z sąsiadami w XVI w.;\n4) ocenia zmiany w relacjach polsko-litewskich w XVI w.\nPoprawna odpowiedź\nA. Warmia [biskupstwo warmińskie] - 2\nB. Podlasie [województwo podlaskie] - 4\nC. Żmudź - 3\nSchemat punktowania\n2 p. - trzy poprawne odpowiedzi zawierające nazwę właściwej krainy i numer, którym ona została\noznaczona na mapie.\n1 p. - dwie poprawne odpowiedzi zawierające nazwę właściwej krainy i numer, którym ona została\noznaczona na mapie.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n8 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nŹródło 1. Fragment umowy międzynarodowej\nNajjaś[niejszy] [ ] [elektor] wszystko, co po całym Królestwie Polskim i W[ielkim] Ks[ięstwie]\nL[itewskim] i biskupstwie warmińskim przez tę wojnę [ ] opanował [ ] zupełnie odda [ ]\nLubo [z przyjemnością] zaś elektor i wszyscy męskiej płci następcy jego od leńskiego [tzn. lennego]\npoddaństwa, którym dotąd Królowi i Rzeczypospolitej obowiązani byli, od wszystkich tych powinności,\nktóre za tym idą, uwalniają się [ ].\nŹródło: Wiek XVI-XVIII w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 249.\nŹródło 2. Mapa. Rzeczpospolita Obojga Narodów w okresie wojen w latach 1648-1660\nziemie Rzeczypospolitej Obojga Narodów w 1648 r.\nziemie we władaniu Wazów w latach 1645-1666\nlenna Rzeczypospolitej w 1648 r.\nposiadłości kościelne\nwybrane miasta oblegane i niezdobyte przez Szwedów\nwybrane miasta zajęte przez Szwedów i oblegane przez Polaków\nwybrane miasta oblegane przez Kozaków\nwybrane miasta oblegane i zdobyte przez Rosjan\nnajdalszy zasięg wojsk szwedzkich w Rzeczypospolitej\nnajdalszy zasięg powstania Chmielnickiego\ngranice Księstwa Ruskiego według ugody w Hadziaczu\nnajdalszy zasięg wojsk rosyjskich\nprzybliżony obszar działań wojsk siedmiogrodzkich Jerzego Rakoczego\nważniejsze bitwy wojsk Rzeczypospolitej w latach 1648-1660\n1660\n1655\n1656\n1657\n1656\n1656\n1655\n1656\n1648\n1651\n1649\n1649\n1660\n1648\n1648\n1648\n1652\n1654\n1654\nM\no\nr\nz\ne\nB\na\nł\nt\ny\nc\nk\ni\ne\nK R Ó L E S T W O\nS Z W E C J I\nH A\nB S\nB U\nR S\nK I\nE\nK R\nA J\nE\nK\no\nr\no\nn\na\nB\nR\nA\nN\nD\nE\nN\nB\nU R\nG I\nI\nE\nL\nE\nK\nT.\nI\nM\nP\nE\nR\nI\nU\nM\nO\nS\nM\nA\nŃ\nS\nK\nI\nE\nS i e\nd m\ni o g\nr ó d\nM o ł d a w i a\nW\ni\ne\nl\nk\ni\ne\nK\ns\ni\nę\ns\nt\nw\no\nL\ni\nt\ne\nw\ns\nk\ni\ne\nC h a n a\nt K\nr y\nm s\nk i\nC\nA\nR\nS\nT\nW\nO\nR\nO\nS\nY\nJ\nS\nK\nI\nE\nI n f l a n t y\nI n g r i a\nE s\nt o n\ni a\n(do Szwecj\ni)\n(zależne od Imp. Osmańskiego)\n(zależny od\nImp. O\nsmań\nskie\ngo)\n(do Szwecji)\n(do Szwecji)\n(szw.)\n(szw.)\n(szw.)\nNowogródek\nSZTOKHOLM\nRewel\nNarwa\nDorpat\nRyga\nDyneburg\nPołock\nSmoleńsk\nMOSKWA\nTwer\nWitebsk\nMitawa\nKiejdany\nWilno\nGrodno\nMińsk\nMohylew\nMścisław\nHomel\nMozyrz\nPińsk\nCzernihów\nHadziacz\nPerejasław\nPołtawa\nStara Sicz\nBriańsk\nKursk\nSzepielewicze\nKowno\nKrólewiec\nPuck\nKołobrzeg\nGdańsk\nCzęstochowa\nZamość\nPrzemyśl\nLwów\nZborów\nHalicz\nŁuck\nCudnów\nPiławce\nBiała Cerkiew\nBatoh\nHumań\nKorsuń\nKijów\nBeresteczko\nZbaraż\nLidzbark\nStary Targ\nPłock\nBrześć\nLitewski\nUjście\nToruń\nKraków\nNowy Sącz\nBrno\nWIEDEŃ\nBuda\nPeszt\nDebreczyn\nJassy\nChocim\nKamieniec\nPodolski\nKoszyce\nTykocin\nProstki\nFilipów\nWARSZAWA\nPoznań\nLeszno\nKalisz\nWrocław\nPsków\nNowogród\nUstiużna\nParnawa\nKalmar\nPołonka\nGołąb\nLublin\nSandomierz\nWarka\nOzylia\nGotlandia\nDago\nOlandia\nBornholm\nW\noł\nga\nO\nk\na\nBo\nh\nD\nni\nes\ntr\nD\nni\ne\np\nr\nD\nn\ni\ne\np\nr\nDe\ns\nn\na\nPr\nu\nt\nŻ\nó\nł\nt\ne\nW\no\ndy\nporohy\nN\ni\ne\nm\ne\nn\nD\nź\nw\ni\nn\na\nJ. Ilmeń\nJ. Pejpus\nDu\nn\na\nj\nC\ni\ns\na\nW\na\ng\nW\na\nr\nt\na\nW\ni\ns\nł\na\nB\nu\ng\nO\nd\nr\na\nW\ni\ns\nł\na\nP\nr\ny\npe\nć\nHo\nr\ny\nń\n1\n2\n3\n4\n0\n100 km\n15 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n13.1\n13.2\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nZaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swój wybór, odwołując się do źródeł.\nUwolnienie od lennego poddaństwa dotyczyło terytorium oznaczonego na mapie numerem\nA. 1.\nB. 2.\nC. 3.\nD. 4.\nUzasadnienie:","answer":"B","answer_text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIII. DZIEJE NOWOŻYTNE\n4. Rzeczpospolita Obojga Narodów w XVII w. Ustrój,\nspołeczeństwo i kultura. Zdający:\n1) opisuje zmiany terytorium Rzeczypospolitej w XVII w.;\n2) opisuje główne etapy konfliktów politycznych i militarnych\nRzeczypospolitej ze Szwecją, państwem moskiewskim/Rosją\ni Turcją w XVII w.; wyjaśnia ich następstwa;\n4) wyjaśnia przyczyny kryzysów wewnętrznych oraz załamania\ngospodarczego Rzeczypospolitej w XVII w.\nPoprawna odpowiedź\nB.\nPrzykładowe uzasadnienie:\nW tekście jest mowa o zniesieniu zależności lennej. W okresie potopu szwedzkiego Prusy Książęce\n[ze stolicą w Królewcu], pozostające pod władzą elektora brandenburskiego, uniezależniły się\nod Korony Polskiej, znosząc „lenne poddaństwo”.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nNa podstawie mapy i własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie\njest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW 1654 r. wojska rosyjskie oblegały stolicę Korony Polskiej.\nP\nF\n2.\nW chwili najazdu na Rzeczpospolitą dokonanego przez wojska Karola X Gustawa\nstolica Wielkiego Księstwa Litewskiego znajdowała się w rękach oddziałów\nBohdana Chmielnickiego.\nP\nF\n3.\nPodczas potopu szwedzkiego doszło do bitew pod Filipowem, Prostkami i Warką.\nP\nF\n16 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. DZIEJE NOWOŻYTNE\n4. Rzeczpospolita Obojga Narodów w XVII w. Ustrój,\nspołeczeństwo i kultura. Zdający:\n1) opisuje zmiany terytorium Rzeczypospolitej w XVII w.;\n2) opisuje główne etapy konfliktów politycznych i militarnych\nRzeczypospolitej ze Szwecją, państwem moskiewskim/Rosją\ni Turcją w XVII w.; wyjaśnia ich następstwa.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. F\n3. P\nSchemat punktowania\n1 p. - trzy poprawne elementy odpowiedzi.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n9 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nFragment Ustawy Rządowej z dnia 3 maja\nLud rolniczy, spod którego ręki płynie najobfitsze bogactw krajowych źródło, który najliczniejszą\nw narodzie stanowi ludność, a zatem najdzielniejszą kraju siłę, tak przez sprawiedliwość, ludzkość\ni obowiązki chrześcijańskie, jako i przez własny nasz interes dobrze zrozumiany, pod opiekę prawa\ni rządu krajowego przyjmujemy, stanowiąc, iż odtąd jakiebykolwiek swobody, nadania lub umowy\ndziedzice z włościanami dóbr swoich autentycznie ułożyli, [ ] będą stanowić wspólny i wzajemny\nobowiązek, podług rzetelnego znaczenia warunków i opisu zawartego w takowych nadaniach\ni umowach, pod opiekę rządu krajowego podpadający. Układy takowe i wynikające z nich obowiązki,\nprzez jednego właściciela gruntu dobrowolnie przyjęte, nie tylko jego samego, ale i następców jego lub\nprawa nabywców tak wiązać będą, iż ich nigdy samowolnie odmieniać nie będą mocni.\nŹródło: Ustawa Rządowa z dnia 3-go maja [ ], [w:] libr.sejm.gov.pl [dostęp: 16.08.2018].\nWyjaśnij, co miało poprawić się w sytuacji chłopów po wprowadzeniu w życie cytowanego aktu\nprawnego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIII. DZIEJE NOWOŻYTNE\n6. Rzeczpospolita w XVIII w. Reformy oświeceniowe i rozbiory.\nZdający:\n3) charakteryzuje i ocenia dzieło Sejmu Wielkiego, odwołując się do\ntekstu Konstytucji 3 maja.\nPrzykładowa odpowiedź\nTwórcy Konstytucji 3 maja zamierzali poprawić sytuację ludności chłopskiej poprzez objęcie ich\nopieką państwa, w szczególności przy zawieraniu przez chłopów umów z dziedzicami. Oznaczało to,\nże na właścicieli ziemi nałożono obowiązek dotrzymywania warunków takich umów oraz zakazano im\nsamowolnego dokonywania zmian w tych umowach. W ten sposób chciano zagwarantować chłopom\nw Rzeczypospolitej, że właściciel gruntu nie będzie mógł dowolnie obciążać ich dodatkowymi\npowinnościami poza tymi, które zastały zapisane w pierwotnych umowach.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-1)\nŹródło 1. Fragment opracowania historycznego\nNarodziwszy się we Francji, [ ] [styl] objął swym zasięgiem cały katolicki świat i stał się głównym stylem\nśredniowiecznej architektury sakralnej na północ od Alp. [ ] Wielu znawców utrzymuje, że najwyższy\nefekt artystyczny osiągnęli twórcy Sainte-Chapelle [w Paryżu] [ ]. Kościół, mniejszy od ogromnych\nkatedr, jest budowlą o niezwykłej delikatności i lekkości, a jego wysokie, smukłe okna wypełniają\ncudowne płaszczyzny witraży. [ ] Kariera stylu [ ] nie skończyła się jednak na średniowiecznej\narchitekturze sakralnej. [Styl] [ ] został przywrócony do życia jako ulubiony styl epoki romantyzmu,\nktóra starała się na nowo odnaleźć jego uznaną atrakcyjność estetyczną i zastosować ją do wszelkiego\nrodzaju budowli świeckich.\nŹródło: N. Davies, Europa. Rozprawa historyka z historią, tłum. E. Tabakowska, Kraków 2001, s. 388-389.\n17 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nŹródło 2. Fotografie. Budowle sakralne i świeckie\n1\n3\n2\n4\nZaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swój wybór, odwołując się do źródeł.\nUlubiony styl epoki romantyzmu reprezentuje budynek oznaczony numerem\nA. 1.\nB. 2.\nC. 3.\nD. 4.\nUzasadnienie:\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n14\n15\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n18 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":"C","answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nII. ŚREDNIOWIECZE\n8. Kultura średniowiecza. Zdający:\n3) identyfikuje dokonania kultury okresu średniowiecza\nw zakresie piśmiennictwa, prawa, filozofii, architektury i sztuki,\nz uwzględnieniem kultury polskiego średniowiecza.\nIII. DZIEJE NOWOŻYTNE\n2. Europa w XVI-XVII w. Zdający:\n1) rozpoznaje charakterystyczne cechy renesansu europejskiego\noraz wskazuje czołowych twórców i ich dzieła.\nIV. WIEK XIX\n6. Europa i świat w XIX w. Zdający:\n6) rozpoznaje dorobek kulturowy XIX w.\nPoprawna odpowiedź\nC\nPrzykładowe uzasadnienie:\nUlubionym stylem epoki romantyzmu był neogotyk, czyli styl, który odwzorowywał średniowieczny\nstyl gotycki. Charakterystyczne cechy tego stylu reprezentuje obiekt przedstawiony na fotografii\nC - widoczne są: smukłe [wysokie] okna zakończone łukami / rozety / strzelista wieża / wejście\nprzypominające portyk gotyckich katedr.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n10 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-1)\nFragment odezwy Napoleona I\nŻołnierze! Druga wojna polska zaczęta. Pierwsza skończyła się pod Frydlandem i Tylżą; w Tylży Rosja\nprzysięgała wieczne z Francją przymierze i wojnę z Anglią. Dziś łamie swe przysięgi. [ ] Wybór nie\nmoże dla nas ulegać wątpliwości; marsz więc naprzód! Przejdźmy Niemen! Przenieśmy na [ ] obszary\n[Rosji] wojnę! Druga polska wojna przyniesie taką dla oręża francuskiego sławę, jak pierwsza, lecz\npokój, który zawrzemy, będzie na silnych podstawach oparty [ ].\nŹródło: Wiek XIX w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1998, s. 53.\nPrzedstaw okoliczności wydania cytowanej odezwy i wyjaśnij, dlaczego polscy żołnierze wzięli\nudział w drugiej wojnie polskiej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIV. WIEK XIX\n1. Europa napoleońska. Zdający:\n1) opisuje kierunki i etapy podbojów Napoleona; charakteryzuje\nnapoleońską ideę imperium;\n4) wskazuje przykłady i wyjaśnia przyczyny zaangażowania się\nPolaków po stronie Napoleona.\nPrzykładowa odpowiedź\nNapoleon wydał przytoczoną odezwę w roku 1812 w związku z rozpoczętą wyprawą wojenną na Rosję.\nNazywając kampanię drugą wojną polską, Napoleon chciał pozyskać polską ludność i zmotywować\ndo walki wojsko Księstwa Warszawskiego. Odezwa dawała Polakom nadzieję na odrodzenie\nPolski złożonej ze wszystkich ziem należących do niej przed rozbiorami. Dlatego polscy żołnierze\nuczestniczyli po stronie Francji w wojnie przeciwko Rosji, pod której zaborem pozostawała znaczna\nczęść ziem dawnej Rzeczypospolitej.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź zawierająca okoliczności i cel wydania odezwy.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/17","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-1)\nInformacje dotyczące Ludwika Schmidta - dyrektora technicznego firmy K. Rudzki i S-ka\nPod jego kierownictwem wykonano m.in. następujące wielkie obiekty [ ]:\n[ ] Konstrukcja stalowa mostu kolejowego przez Wisłę w Warszawie pod Cytadelą.\n[ ] Całkowita budowa wszystkich mostów na Kolei Środkowoamurskiej, stanowiącej część magistrali\ntranssyberyjskiej.\n[ ] Montaż hangaru na dwa sterowce w Berdyczowie na Ukrainie.\nŹródło: B. Orłowski, Historia techniki polskiej, Radom 2008, s. 206.\nRozstrzygnij, czy przedstawione inwestycje zostały wykonane przed wybuchem powstania\nlistopadowego. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n19 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIV. WIEK XIX\n2. Europa i Stany Zjednoczone w epoce rewolucji przemysłowej.\nZdający:\n1) charakteryzuje proces uprzemysłowienia państw europejskich\ni Stanów Zjednoczonych;\n3) ocenia gospodarcze, społeczne, kulturowe i ekologiczne skutki\nrewolucji przemysłowej.\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie niewoli narodowej.\nZdający:\n3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki powstań narodowych.\nPoprawna odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• Cytadelę warszawską władze carskie poleciły wznieść w związku z prowadzonymi represjami wobec\nPolaków po klęsce powstania listopadowego [w 1831 r.].\n• Budowę pierwszych linii kolejowych na ziemiach Królestwa Polskiego zainicjowano po upadku\npowstania listopadowego [- pierwszy odcinek Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej został ukończony\nw latach 40. XIX w.].\n• Budowa Kolei Transsyberyjskiej rozpoczęła się w końcu XIX w. [i została ukończona na początku\nXX w. - decyzja cara w tej sprawie zapadła w 1891 r.].\n• Pierwsze sterowce powstały w końcu XIX w. [upowszechniły się na początku XX w., zwłaszcza\nw okresie I wojny światowej].\n• Konstrukcje stalowe zaczęły się upowszechniać w budownictwie w połowie XIX w.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n11 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/18","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-2)\nŹródło 1. Opis polityki prowadzonej przez władze Rzeszy Niemieckiej\nWkrótce Reichstag przyjął ustawy ograniczające dotychczasowe swobody Kościoła. Już w listopadzie\n1871 roku nowelizowano kodeks karny, wprowadzając tzw. paragraf kazalnicy. Przewidywał on karę\ndo dwóch lat więzienia za wygłaszanie w miejscach kultu treści antypaństwowych. [ ] W lipcu\n1872 roku Reichstag przyjął ustawę o jezuitach, których powszechnie oskarżano o to, że są\nemisariuszami papieża. Zakon ten w Niemczech został rozwiązany [ ].\nŹródło: P. Szlanta, [ ], „Mówią Wieki”, nr 12, grudzień 2003, s. 28-29.\nŹródło 2. Ilustracja. Nowinka mechaniczna do kazań kościelnych\nPodaj stosowaną w historiografii nazwę polityki władz niemieckich, której elementy przedstawiono\nw tekście i na rysunku satyrycznym. Następnie wyjaśnij wymowę rysunku, interpretując jego\nelementy graficzne w kontekście tekstu źródłowego.\nNazwa polityki władz niemieckich:\nWyjaśnienie:\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n16\n17\n18\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\n20 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIV. WIEK XIX\n3. Ideologie XIX w. Zdający:\n3) porównuje cele i charakter oraz ocenia polityczne i społeczno-\n-gospodarcze skutki zjednoczenia Włoch i Niemiec.\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie niewoli narodowej.\nZdający:\n1) charakteryzuje i porównuje cele oraz metody polityki zaborców\nwobec społeczeństwa polskiego w okresie niewoli narodowej.\n6. Europa i świat w XIX w. Zdający:\n1) charakteryzuje kierunki przemian społecznych i politycznych\nw państwach europejskich oraz w Stanach Zjednoczonych i w Japonii.\nPoprawna odpowiedź\nNazwa: Kulturkampf [walka kulturowa / walka o kulturę]\nPrzykładowe wyjaśnienie:\nIstotą zaprezentowanej w tekście polityki było podporządkowanie władzom państwa i kontrolowanie\nduchowieństwa katolickiego, np. kontrola treści wygłaszanych kazań. Na rysunku satyrycznym widzimy\nprzedstawiciela władz pruskich [żołnierza w charakterystycznym pruskim hełmie - pikielhaubie]\nobsługującego maszynę, która umożliwia natychmiastowe karanie księży, którzy wygłaszaliby kazania\nwymierzone przeciw rządowi i politykom.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawna nazwa z wyjaśnieniem zawierającym interpretację rysunku i tekstu.\n1 p. - poprawna nazwa z wyjaśnieniem zawierającym interpretację rysunku bez odwołania do tekstu\nLUB interpretację tekstu bez odwołania do rysunku.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/19","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-1)\nKarykatura holenderska\nTłumaczenie kolejnych nazw państw: Austria, Serbia, Rosja, Niemcy, Francja,\nWłochy, Anglia, Irlandia, Turcja, Bułgaria\nOkreśl, co zdaniem autora rysunku było powodem wybuchu konfliktu, do którego nawiązuje\nkarykatura. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do symbolicznej wymowy rysunku.\nPowód wybuchu konfliktu zbrojnego:\nUzasadnienie:\n21 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIV. WIEK XIX\n1. I wojna światowa i rewolucje w Rosji. Zdający:\n1) wyjaśnia genezę I wojny światowej i opisuje charakter działań\nwojennych.\nPoprawna odpowiedź\nPrzykładowy powód wybuchu konfliktu: System wzajemnych sojuszy [oparty na trójprzymierzu\ni trójporozumieniu] spowodował, że państwa europejskie - jedno po drugim [„jak klocki domina”]\nw ciągu kilku tygodni - przystępowały do konfliktu zbrojnego.\nPrzykładowe uzasadnienie:\nRysunek ilustruje wydarzenia, które zapoczątkowały I wojnę światową. W ciągu przedstawionych\nwydarzeń pierwszym było wystosowanie przez Austro-Węgry ultimatum wobec Serbii [po zabójstwie\narcyksięcia Franciszka Ferdynanda], co przyniosło wybuch wojny między tymi państwami. [Następnie\nw odpowiedzi na działania Austro-Węgier wojska zmobilizowała Rosja, co stało się pretekstem dla\nNiemiec, aby włączyć się do wojny. Sukcesywnie do tego konfliktu włączały się kolejne państwa].\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne określenie powodu z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n12 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-1)\nŹródło 1. Komunikat wydany przez żołnierzy 5 Pułku Piechoty Legionów\nObywatele!\nZa stałą wierność idei - jedziemy do obozu jeńców.\nJedziemy dumni ze spełnionego obowiązku i jesteśmy pewni, że tak nas zrozumiecie.\nWiemy, że poza bandą pruskich pachołków i sprzedawczyków stoi jeden wielki Naród - Naród, który\nłącznie z nami, wkrótce znów podejmie walkę z bronią w ręku o wolność i niepodległość Ojczyzny.\n[ ] Śmierć i hańba pruskim pachołkom i sprzedawczykom!\nPrecz z nowoczesną Targowicą - Radą Stanu!\nNiech żyje komendant Józef Piłsudski!\nNiech żyje Armia Narodowa!\nŹródło 2. Proklamacja Generała-Gubernatora v. Beselera\nDo mieszkańców Warszawskiego jeneralnego gubernatorstwa!\nPrzejęci niezłomną ufnością w ostateczne zwycięstwo ich broni i życzeniem powodowani, by ziemie\npolskie przez waleczne ich wojska ciężkiemi ofiarami rosyjskiemu panowaniu wydarte do szczęśliwej\nprzywieść przyszłości, Jego Cesarska Mość Cesarz Niemiecki oraz Jego Cesarska i Królewska Mość\nCesarz Austryi i Apostolski Król Węgier postanowili z ziem tych utworzyć państwo samodzielne\nz dziedziczną monarchią i konstytucyjnym ustrojem. Dokładniejsze oznaczenie granic Królestwa\nPolskiego zastrzega się. Nowe królestwo znajdzie w łączności z obu sprzymierzonymi mocarstwami\nrękojmię potrzebną do swobodnego sił swych rozwoju. We własnej armii nadal żyć będą pełne sławy\ntradycje wojsk polskich dawniejszych czasów i pamięć walecznych polskich towarzyszy broni we\nwielkiej obecnej wojnie. Jej organizacja, wykształcenie i kierownictwo uregulowane będą we wspólnem\nporozumieniu.\nŹródło: M. Klimecki, Legiony Polskie 1914-1918, [w:]\nLegenda legionów. Opowieść o legionach oraz ludziach Józefa Piłsudskiego, Warszawa 2010, s. 132.\nRozstrzygnij, który z podanych tekstów powstał wcześniej. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się\ndo źródeł i wiedzy własnej.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n19\n20\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n22 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIV. WIEK XIX\n1. I wojna światowa i rewolucje w Rosji. Zdający:\n5) omawia polskie orientacje polityczne oraz działalność polskich\nformacji wojskowych w okresie I wojny światowej.\nPoprawna odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Tekst 2.\nPrzykładowe uzasadnienie:\nTekst 2. to fragment Aktu 5 listopada z 1916 r., który powstał w okresie, gdy u boku państw centralnych\nwalczyły Legiony Polskie [pod dowództwem Józefa Piłsudskiego]. Z kolei tekst 1. powstał w 1917 r.\nw okresie [wywołanego przez Józefa Piłsudskiego] tzw. kryzysu przysięgowego, który rozerwał sojusz\nPolaków z państwami centralnymi. Jest w nim mowa o obozach jeńców, w których byli internowani\nżołnierze Legionów. Ten tekst nacechowany jest wrogością wobec Prus, które były częścią Cesarstwa\nNiemieckiego.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/21","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"21","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.\nŹródło 1. Fragment odezwy\nObywatele Rzeczypospolitej!\nOjczyzna w potrzebie!\nWrogowie otaczający nas zewsząd skupili wszystkie siły, by zniszczyć wywalczoną krwią i trudem\nżołnierza polskiego niepodległość naszą. Zastępy najeźdźców, ciągnące aż z głębi Azji, usiłują\nzłamać bohaterskie wojska nasze, by runąć na Polskę, stratować nasze niwy, spalić wsie i miasta\ni na cmentarzysku polskiem rozpocząć swoje straszne panowanie. Jak jednolity niewzruszony mur\nstanąć musimy do oporu. O pierś całego narodu rozbić się ma nawała bolszewizmu. Jedność, zgoda\ni wytężona praca niech skupi nas wszystkich dla wspólnej sprawy.\nŻołnierz polski krwią broczący na froncie, musi mieć to przeświadczenie, iż stoi za nim cały naród,\nkażdej chwili gotowy przyjść mu z pomocą.\nChwila taka nadeszła. [ ]\nW imieniu Rady Obrony Państwa\nJ. Piłsudski\nNaczelnik Państwa i Naczelny Wódz\nŹródło: Bitwa [ ]. Dokumenty operacyjne. Część I [ ], pod red. M. Tarczyńskiego, Warszawa 1995 [okładka].\nŹródło 2. Plakat propagandowy\n23 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n21.1\n21.2\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/21.1","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"21.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nZaznacz poprawne dokończenie zdania i uzasadnij swój wybór.\nCytowana odezwa powstała w roku\nA. 1914.\nB. 1916.\nC. 1918.\nD. 1920.\nUzasadnienie:","answer":"D","answer_text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nV. WIEK XX\n4. Odbudowa niepodległości i życie polityczne II Rzeczypospolitej.\nZdający:\n1) opisuje proces kształtowania się terytorium II Rzeczypospolitej,\nw tym powstanie wielkopolskie i powstania śląskie oraz plebiscyty,\na także wojnę polsko-bolszewicką.\nPoprawna odpowiedź\nD.\nPrzykładowe uzasadnienie:\nOdezwa powstała w decydującym momencie wojny polsko-bolszewickiej, gdy wojska bolszewickie\nbyły bliskie zdobycia stolicy [niepodległego od niespełna dwóch lat] państwa polskiego. Bitwa\nWarszawska, która przesądziła o losach Polski i Europy, rozegrała się w sierpniu 1920 r.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n13 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-21.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/21.2","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"21.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.2. (0-1)\nUzasadnij, że wymowa ideowa plakatu jest zgodna z przesłaniem zawartym w cytowanej odezwie.\n24 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nV. WIEK XX\n4. Odbudowa niepodległości i życie polityczne II Rzeczypospolitej.\nZdający:\n1) opisuje proces kształtowania się terytorium II Rzeczypospolitej,\nw tym powstanie wielkopolskie i powstania śląskie oraz plebiscyty,\na także wojnę polsko-bolszewicką.\nPrzykładowa odpowiedź\nJózef Piłsudski wzywał Polaków do jedności i solidarności w obliczu bolszewickiego zagrożenia. Do\ntej idei nawiązuje plakat. Ukazano na nim walczących ramię w ramię przedstawicieli różnych warstw\nspołecznych. Do tej idei nawiązują również umieszczone na plakacie słowa: nam twierdzą będzie każdy\npróg [pochodzące ze znanej z okresu zaborów polskiej pieśni patriotycznej pt. Rota autorstwa Marii\nKonopnickiej]. W ten sposób wzywano całe społeczeństwo do obrony przed bolszewikami każdego\npolskiego domu [polskiego państwa utożsamianego z rodzinnym domem].\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź z odwołaniem do źródeł.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-21.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/22","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-2)\nŹródło 1. Fragment przemówienia sejmowego Eugeniusza Kwiatkowskiego z 1938 r.\nNowy plan obejmuje okres 15 lat podzielony na 5 okresów 3-letnich - z tym, że w każdym okresie\n3-letnim ma dominować jedno z 5 naczelnych zagadnień w zakresie inwestycji państwowych [ ].\nWreszcie, w okresie V, sięgającym roku 1954, dominowałaby akcja o ujednostajnienie struktury\ni dynamiki gospodarczej w Polsce. Byłby to okres walki o zatarcie granic pomiędzy Polską A i Polską B.\nŹródło: Wiek XX w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1998, s. 178.\nŹródło 2. Mapa. Elektryfikacja Polski w 1934 r.\nM.\nB\na\nł\nt\ny\nc\nk\ni\ne\nPrusy Wschodnie\nŁOTWA\nWolne\nMiasto\nGdańsk\nW Ę G\nR Y\nL\nI\nT\nW\nA\nZ\nS\nR\nR\nN\nI\nE\nM\nC\nY\nR\nU\nM\nU\nN\nI\nA\nC Z E\nC H\nO S\nŁ O\nW A\nC J\nA\n(do Niemiec)\nWARSZAWA\nLublin\nWilno\nBiałystok\nNowogródek\nŁuck\nTarnopol\nStanisławów\nLwów\nKraków\nKatowice\nKielce\nŁódź\nPoznań\nToruń\nBrześć\nnad Bugiem\nWARSZAWA\nLublin\nWilno\nBiałystok\nNowogródek\nŁuck\nTarnopol\nStanisławów\nLwów\nKraków\nKatowice\nKielce\nŁódź\nPoznań\nToruń\nBrześć\nnad Bugiem\ngranice państw w 1938 r.\ngranice województw w 1938 r.\ngranice zaborów w 1914 r.\nRoczna produkcja energii elektrycznej\nw kWh na 1 mieszkańca\n10\n25\n50\n100\n150\n0\n100 km\n25 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nŹródło 3. Wykres. Odsetek osób zatrudnionych w 1937 r. w niektórych gałęziach\nprzemysłu według podziału na regiony II Rzeczypospolitej\nspożywczy\nchemiczny\ndrzewny\ngórniczy\nmetalowy\n1. region - województwa: warszawskie, łódzkie, kieleckie, lubelskie, białostockie\n3. region - województwa: poznańskie, pomorskie\n2. region - województwa: wileńskie, nowogródzkie, poleskie, wołyńskie\n4. region - województwo śląskie\n5. region - województwo krakowskie\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\n90\n100 [%]\n8\n26\n7\n11\n14\n4\n30\n31\n17\n14\n24\n3\n7\n4\n38\n3\n10\n9\n12\n10\n18\n46\n8\n5\n2\n15\n24\n25\n1\n53\n10\n11\n6. region - województwa: lwowskie, stanisławowskie, tarnopolskie\n7. region - miasto stołeczne Warszawa\nUzasadnij, że źródła 2. i 3. ilustrują problem, który Eugeniusz Kwiatkowski zamierzał zwalczyć\nw okresie V swojego planu gospodarczego. Podaj po dwa argumenty, odwołując się do źródła 2. i 3.\nArgumenty odnoszące się do źródła 2.\nArgumenty odnoszące się do źródła 3.\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n22\nMaks. liczba pkt\n2\nUzyskana liczba pkt\n26 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nV. WIEK XX\n5. II Rzeczpospolita. Społeczeństwo, gospodarka, kultura. Zdający:\n1) charakteryzuje i ocenia dorobek gospodarczy II Rzeczypospolitej;\n4) prezentuje oceny polskiej historiografii dotyczące\nII Rzeczypospolitej.\nPrzykładowa odpowiedź\nArgumenty odnoszące się do źródła 2.:\n• Podział na Polskę A i Polskę B - o którym wspomina Eugeniusz Kwiatkowski - przejawiał się\nw tym, że wschodnia część terytorium państwa polskiego była słabiej zelektryfikowana od części\nzachodniej.\n• Eugeniusz Kwiatkowski planował w okresie V swojego programu zatrzeć podział na Polskę A\ni Polskę B, który dotyczył różnego poziomu rozwoju gospodarczego ziem państwa polskiego\nw okresie międzywojennym. O istnieniu tego problemu świadczy stopień elektryfikacji\nw poszczególnych województwach II Rzeczypospolitej - w województwach zachodnich\n[pomorskim, poznańskim, łódzkim, warszawskim, kieleckim, krakowskim i zwłaszcza\nśląskim] roczna produkcja energii elektrycznej w przeliczeniu na 1 mieszkańca była wyższa niż\nw województwach położonych na wschodzie [białostockim, lubelskim, wileńskim, nowogródzkim,\npoleskim, wołyńskim, lwowskim, tarnopolskim i stanisławowskim].\n• Ziemie zachodniej Polski [wszystkie ziemie dawnego zaboru pruskiego oraz zachodnia część\nbyłego Królestwa Polskiego w zaborze rosyjskim] charakteryzowały się dużo większym poziomem\nuprzemysłowienia i rozwoju infrastruktury niż ziemie wschodniej Polski [głównie wschodnie\nziemie dawnego zaboru rosyjskiego i tereny Galicji Wschodniej].\n14 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nArgumenty odnoszące się do źródła 3.:\nO zacofaniu przemysłowym regionów Polski najdalej wysuniętych na wschód świadczy niski odsetek\nosób zatrudnionych w różnych gałęziach przemysłu:\n• w sumie we wschodnich regionach 2. i 6. [do których zaklasyfikowano blisko połowę województw -\naż 7 z ogółu 16 istniejących] ten wskaźnik - poza przemysłem drzewnym (41% ogółu zatrudnionych)\n- nie przekraczał w żadnej innej dziedzinie 25%.\n• w sumie we wschodnich regionach 2. i 6. kilka dziedzin przemysłu w strukturze zatrudnienia nie\nbyło reprezentowanych lub wskaźnik zatrudnienia był w nich minimalny:\n- np. w regionie 2. nie odnotowano znaczącego zatrudnienia w następujących gałęziach przemysłu:\nmetalowym i górniczym,\n- np. w regionie 6. odnotowano zatrudnienie w przemyśle metalowym - na poziomie 2%,\n• we wschodnim regionie 2. - złożonym z 4 województw razem zajmujących duży obszar państwa\nw większości dziedzin przemysłu odsetek zatrudnionych w skali całego kraju był na poziomie\nzaledwie kilku procent [spożywczy 8%, chemiczny 3%, więcej tylko w drzewnym - 17%],\n• duża część zatrudnienia w przemyśle ciężkim przypadała na trzy zachodnie województwa\n[pomorskie, poznańskie i śląskie, których obszary wcześniej w dużej części znajdowały się w zaborze\npruskim] - w górniczym 54%, w metalowym 32%, w chemicznym 28%. [Ponadto w przemyśle\nspożywczym również odnotowano tam wysoki wskaźnik na poziomie 34%].\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne uzasadnienie z podaniem dwóch argumentów odnoszących się do źródła 2. i 3.\n1 p. - poprawne uzasadnienie z podaniem dwóch argumentów odnoszących się do źródła 2. LUB 3.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n15 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/23","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"23","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (0-2)\nŹródło 1. Mapa. Europa Środkowo-Wschodnia w latach 1939-1941\nwł.)\n(fr.)\nSOFIA\nANKARA\nTirana\nRZYM\ndynia\ny\ngranice państw przed 31 VIII 1939 r.\ngranice tzw. Wielkich Niemiec w VI 1941 r.\npaństwa Osi i ich sojusznicy oraz obszary\nprzez nie okupowane\nZSRR i tereny pod radziecką okupacją\nw czerwcu 1941 r.\nobszar, który w 1939 r. został włączony\ndo Litwy\ngranice Chorwacji utworzonej w IV 1941 r.\nWolne Miasto Gdańsk\nWMG\nM o r z e\nP ó ł n o c n e\nM o r z e\nC z a r n e\nM\no\nr\nz\ne\nB\na\nł\nt\ny\nc\nk i\ne\nM o r z e\nN o r w e s k i e\nP\no\nl\ns\nk\na\nL i t w a\nWMG\nŁ o t w a\nE st oni a\nF\nI\nN\nL\nA\nN\nD I\nA\nS\nZ\nW\nE\nC\nJ\nA\nN\no\nr\nw\ne\ng\ni\na\nZ\nS\nR\nR\nD a n i a\nH\no\nl\na\nn\nd\ni\na\nB\ne\nl\ng\ni\na\nF\nr\na\nn\nc\nj\na\nLuksemburg\nN\nI\nE\nM\nC\nY\nW Ę G R Y\nR U M U N I A\nSŁ\nO\nW\nAC\nJA\nS\nZ\nW\nA\nJ\nC\nA\nRI\nA\nW Ł O C H Y\nJ u\ng o\ns ł\na w\ni a\nWilno\nKowno\nRyga\nMińsk\nTallinn\nHELSINKI\nGdańsk\nWarszawa\nOslo\nSZTOKHOLM\nKopenhaga\nMOSKWA\nPraga\nBERLIN\nBruksela\nLuksemburg\nAmsterdam\nBUKARESZT\nBelgrad\nZAGRZEB\nBUDAPESZT\nBRATYSŁAWA\nWiedeń\nKijów\nDn\ni\ne\npr\nW\no\nł\ng\na\nD\nun\naj\nW\nis\nł\na\nR\ne\nn\n0\n100 km\nŹródło 2. Fragment tajnego protokołu dodatkowego do paktu międzynarodowego\nZ okazji podpisania paktu o nieagresji między Rzeszą Niemiecką a Związkiem Socjalistycznych\nRepublik Radzieckich niżej podpisani pełnomocnicy obydwu stron poruszyli w ściśle poufnej\nrozmowie sprawę rozgraniczenia stref interesów obydwu Stron w Europie Wschodniej. Rezultaty\nrozmowy są następujące:\n1. Na wypadek terytorialno-politycznych przeobrażeń na terenach należących do państw nadbałtyckich\n(Finlandia, Estonia, Łotwa, Litwa), północna granica Litwy będzie zarazem granicą stref interesów\nNiemiec i ZSRR. Przy tej okazji obie strony uznają zainteresowanie Litwy rejonem Wilna.\n2. W wypadku terytorialno-politycznych przeobrażeń na terenach należących do Polski, strefy\ninteresów Niemiec i ZSRR zostaną rozgraniczone w przybliżeniu wzdłuż rzek Narwi, Wisły i Sanu. [ ]\nŹródło: Wiek XX w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1998, s. 119.\n27 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n23\nMaks. liczba pkt\n2\nUzyskana liczba pkt\nWymień różnice pomiędzy ustaleniami protokołu a ich rzeczywistą realizacją do czerwca 1941 r.\nWykorzystując mapę, odwołaj się do obu cytowanych punktów.\nFragment źródła 2.\nJakie było ustalenie?\nJak zrealizowano ustalenie?\nPunkt 1.\nPunkt 2.\n28 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nV. WIEK XX\n6. Europa i świat podczas II wojny światowej. Zdający:\n1) opisuje główne etapy II wojny światowej i wskazuje przełomowe\nwydarzenia dla jej przebiegu;\n2) wyjaśnia uwarunkowania współpracy niemiecko-radzieckiej\nw latach 1939-1941 i jej konsekwencje dla państw i narodów\nEuropy Środkowej.\nPrzykładowa odpowiedź\nFragment\nźródła 1.\nJakie było ustalenie?\nJak zrealizowano ustalenie?\nPunkt 1.\n• strefa wpływów niemieckich\ni sowieckich będzie rozgraniczona\nwzdłuż północnej granicy Litwy, czyli\nLitwa miała znaleźć się w niemieckiej\nstrefie wpływów\n• uznanie przez III Rzeszę i ZSRS\nroszczeń Litwy do Wileńszczyzny\n• wskutek „przeobrażeń” (czyli\nekspansji sowieckiej) w państwach\npołożonych nad Bałtykiem Finlandia\nmiała znaleźć się w sowieckiej strefie\nwpływów\n• wskutek ekspansji Niemiec i ZSRS\ngranica między tymi państwami\nprzebiegała wzdłuż południowej\ngranicy Litwy okupowanej przez ZSRS\nod 1940 r.\n• po agresji Niemiec i ZSRS na Polskę\nw 1939 r. włączono Wileńszczyznę\ndo Litwy, ale kilka miesięcy później\ncała Litwa znalazła się pod okupacją\nsowiecką\n• Związek Sowiecki zaatakował\nFinlandię w 1939 r., ale wskutek\nwojny zimowej zdołał przyłączyć do\nsiebie tylko niewielką część fińskiego\nterytorium\nPunkt 2.\n• strefa wpływów Niemiec i ZSRS\nna terytorium Polski miała być\nrozgraniczona wzdłuż Narwi, Wisły\ni Sanu\n• po agresji Niemiec i ZSRS na Polskę\nw 1939 r. granica między tymi\npaństwami została ustalona wzdłuż\nNarwi i Bugu (a nie wzdłuż Wisły\ni Sanu)\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne podanie różnic odnośnie do obu punktów protokołu.\n1 p. - poprawne podanie różnic odnośnie do jednego punktu protokołu.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n16 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/24","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"24","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.\nFragment rozkazu Komendanta Głównego Armii Krajowej gen. Tadeusza\nBora-Komorowskiego\nGwałtowny rozwój działań na wschodzie zwiększa prawdopodobieństwo bliskiego załamania się\nNiemiec, a szczególnie frontu wschodniego. Związana z tym możliwość głębokiego odwrotu wojsk\nniemieckich może już w niedługim czasie wytworzyć na ziemiach naszych położenie, w którym AK\nwzmoże swe działania z bronią, co będzie wymagać od dowódców wszystkich szczebli stanowczych\ni jasnych decyzji [ ]. W związku z powyższym, na podstawie instrukcji rządu dla kraju przesłanej mi\nprzez naczelnego Wodza, rozkazuję:\nI. Wszystkie nasze przygotowania wojenne zmierzają do działań zbrojnych przeciw Niemcom.\nW żadnym wypadku nie może dojść do działań zbrojnych przeciw Rosjanom wkraczającym na ziemie\nnasze w ślad za ustępującymi pod ich naporem Niemcami, poza koniecznymi atakami samoobrony\n[ ].\nŹródło: Wiek XX w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1998, s. 263.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/24.1","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"24.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.1. (0-1)\nPodaj nazwę przeprowadzonej przez Armię Krajową operacji wojskowej, która była bezpośrednią\nkonsekwencją przytoczonego rozkazu, i wyjaśnij, dlaczego dowódca Armii Krajowej wzywał do\nniepodejmowania działań zbrojnych przeciwko Rosjanom.\nNazwa operacji:\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nV. WIEK XX\n8. Okupacja niemiecka i radziecka na ziemiach polskich. Zdający:\n4) opisuje organizację polskiego państwa podziemnego oraz różne\nformy ruchu oporu, ze szczególnym uwzględnieniem działalności\nArmii Krajowej.\nPoprawna odpowiedź\nNazwa operacji: akcja Burza\nPrzykładowe wyjaśnienie:\n• Dowódca Armii Krajowej chciał uniknąć prowadzenia walki przeciwko dwóm wrogom i tym\nsamym minimalizować straty wśród żołnierzy AK i ludności cywilnej.\n• ZSRS był w tym czasie sojusznikiem Wielkiej Brytanii i USA; członkiem koalicji antyhitlerowskiej,\ndo której należała również Polska.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna nazwa z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-24.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/24.2","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"24.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24.2. (0-1)\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nPrzytoczony rozkaz został wydany przed\nA. podpisaniem układu Sikorski-Majski.\nB. ewakuacją armii Andersa ze Związku Sowieckiego.\nC. wymordowaniem polskich jeńców wojennych w Katyniu.\nD. powstaniem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego.\n29 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":"D","answer_text":"Zadanie 24.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nV. WIEK XX\n8. Okupacja niemiecka i radziecka na ziemiach polskich. Zdający:\n2) opisuje międzynarodowe uwarunkowania działalności polskiego\nrządu na wychodźstwie;\n3) wskazuje podobieństwa i różnice w polityce obu okupantów\nwobec narodu polskiego;\n4) opisuje organizację polskiego państwa podziemnego oraz różne\nformy ruchu oporu, ze szczególnym uwzględnieniem działalności\nArmii Krajowej;\n5) wyjaśnia działania Stalina zmierzające do utworzenia\nkomunistycznego ośrodka władzy w Polsce.\nPoprawna odpowiedź\nD\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n17 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-24.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/25","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"25","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25.\nPropagandowa ulotka Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/25.1","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"25.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25.1. (0-1)\nPodaj nazwę jednej z partii politycznych, która wzywała do głosowania w referendum ludowym\nzgodnie z treścią ulotki.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nV. WIEK XX\n13. Polska w latach 1944-1948. Zdający:\n2) charakteryzuje główne etapy przejmowania władzy przez\nkomunistów w Polsce, z uwzględnieniem działań opozycji legalnej\ni podziemia antykomunistycznego; opisuje represje stosowane przez\nradziecki i polski aparat bezpieczeństwa.\nPoprawna odpowiedź\nPolska Partia Robotnicza (PPR) / ugrupowania kontrolowane przez PPR: Polska Partia Socjalistyczna\n(PPS) / Stronnictwo Ludowe (SL) / Stronnictwo Demokratyczne (SD)\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-25.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/25.2","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"25.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25.2. (0-1)\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nGłosowanie, do którego odnosi się ulotka, było wydarzeniem chronologicznie późniejszym niż\nA. antykomunistyczne powstanie na Węgrzech.\nB. uchwalenie Konstytucji PRL.\nC. obrady konferencji Wielkiej Trójki w Jałcie.\nD. śmierć Bolesława Bieruta.\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n24.1\n24.2\n25.1\n25.2\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n30 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":"C","answer_text":"Zadanie 25.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nV. WIEK XX\n6. Europa i świat podczas II wojny światowej. Zdający:\n3) charakteryzuje uwarunkowania militarne i polityczne konferencji\nWielkiej Trójki oraz ich ustalenia.\n12. Europa Środkowo-Wschodnia po II wojnie światowej. Zdający:\n1) charakteryzuje proces uzależniania państw Europy Środkowo-\n-Wschodniej od ZSRR, z uwzględnieniem sowietyzacji i stalinizacji;\n2) wyjaśnia przyczyny zmian w polityce zagranicznej ZSRR\ni w polityce wewnętrznej państw satelickich ZSRR po 1956 r.\n13. Polska w latach 1944-1948. Zdający:\n2) charakteryzuje główne etapy przejmowania władzy przez\nkomunistów w Polsce, z uwzględnieniem działań opozycji legalnej\ni podziemia antykomunistycznego; opisuje represje stosowane przez\nradziecki i polski aparat bezpieczeństwa.\n14. Polska w latach 1948-1956. Zdający:\n1) porównuje procesy stalinizacji państwa polskiego i państw\nEuropy Środkowo-Wschodniej;\n2) charakteryzuje system polityczny i społeczno-gospodarczy Polski\nw okresie stalinowskim, z uwzględnieniem Konstytucji z 1952 r.\nPoprawna odpowiedź\nC\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n18 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-25.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/26","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"26","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26.\nFragment kazania Jana Pawła II\nUmiłowani Rodacy, drodzy Bracia i Siostry, Uczestnicy eucharystycznej Ofiary, która sprawuje się dziś\nw Warszawie na placu Zwycięstwa. [ ]\nPragnął - wiemy, że bardzo gorąco pragnął - stanąć na ziemi polskiej, przede wszystkim na Jasnej\nGórze, zmarły niedawno papież Paweł VI. [ ] Dzisiaj dane mi jest wypełnić to pragnienie zmarłego\npapieża Pawła VI wśród was, umiłowani synowie i córki mojej Ojczyzny. Kiedy bowiem [ ] zostałem\ngłosami kardynałów wezwany ze stolicy św. Stanisława w Krakowie na stolicę św. Piotra w Rzymie,\nzrozumiałem natychmiast, że moim szczególnym zadaniem jest spełnienie tego pragnienia, którego\nPaweł VI nie mógł dopełnić na milenium chrztu Polski. [ ]\nI wołam, ja, syn polskiej ziemi, a zarazem ja: Jan Paweł II papież, wołam z całej głębi tego tysiąclecia,\nwołam w przeddzień święta Zesłania, wołam wraz z wami wszystkimi:\nNiech zstąpi Duch Twój!\nNiech zstąpi Duch Twój!\nI odnowi oblicze ziemi.\nTej Ziemi!\nŹródło: Homilia Jana Pawła II [ ], [w:] sanctus.pl [dostęp: 16.08.2018].","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/26.1","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"26.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy przytoczone kazanie Jan Paweł II wygłosił po wprowadzeniu stanu wojennego\nw Polsce. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nV. WIEK XX\n15. Polska w latach 1956-1980. Zdający:\n4) charakteryzuje relacje państwo-Kościół i ocenia rolę Kościoła\nw życiu społecznym.\nPoprawna odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie:\n• Papież Jan Paweł II wygłosił słynne kazanie na placu Zwycięstwa w Warszawie podczas swojej\npierwszej pielgrzymki do ojczyzny w 1979 r. Natomiast stan wojenny w Polsce został wprowadzony\nw 1981 r.\n• Jan Paweł II wspominał w kazaniu, że po wyborze na papieża, co nastąpiło w 1978 r., natychmiast\nzrozumiał, że musi wypełnić to, czego nie udało się Pawłowi VI, czyli przybyć z pielgrzymką do\nPolski. Uczynił to już w następnym roku - 1979 r., czyli dwa lata przed wprowadzeniem stanu\nwojennego w Polsce.\n• Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski, w trakcie której papież wygłosił to kazanie\npodnoszące na duchu polskie społeczeństwo zniewolone przez reżim komunistyczny, przyczyniła\nsię do umocnienia nastrojów antykomunistycznych i powstania w kolejnym roku „Solidarności”.\nStan wojenny został wprowadzony później jako reakcja władz PRL na umacnianie się pozycji\n„Solidarności” w społeczeństwie w celu jej likwidacji.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-26.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/26.2","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"26.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26.2. (0-1)\nPodaj imię i nazwisko I sekretarza KC PZPR, który nie zgodził się na wspomniany w kazaniu\nprzyjazd papieża Pawła VI do Polski.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nV. WIEK XX\n15. Polska w latach 1956-1980. Zdający:\n1) charakteryzuje i porównuje etapy: 1956-1970 i 1970-1980.\nPoprawna odpowiedź\nWładysław Gomułka\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n19 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-26.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/27","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"27","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (0-1)\nFragment opracowania historycznego\nSłużalcze media podgrzewały atmosferę bezczelnymi kłamstwami i „demaskatorskim” szkalowaniem\nprzeciwników. Jednym z najpopularniejszych haseł [ ] [tego okresu] było więc „Prasa kłamie”. Zdaniem\nprotestujących z ogólnego chóru propagandy wyłamywało się jedynie czasopismo dla najmłodszych\n„Świerszczyk” [ ]. W ramach kampanii przeciwstawiania inteligencji robotnikom podczas masówek\nw zakładach pracy podnoszono hasła „Literaci do pióra, studenci do nauki”. Młodzież dodawała\nwówczas swoje: „Pasta do butów”. Na wiecach pojawiło się także karkołomne hasło „Syjoniści do\nSyjamu”, przez omyłkę wysyłające Żydów do kraju, który obecnie nosi nazwę Tajlandii.\nŹródło: A. Dziurok, M. Gałęzowski, Ł. Kamiński, F. Musiał, Od niepodległości do niepodległości.\nHistoria Polski 1918-1989, Warszawa 2010, s. 335.\n31 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nNa podstawie źródła i własnej wiedzy oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie\njest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW okresie, do którego odnosi się tekst źródłowy, propaganda komunistyczna\npodsycała nastroje antysemickie w Polsce.\nP\nF\n2.\nZdaniem przeciwników rządu PRL prowadzona kampania medialna była pełna\noszczerstw.\nP\nF\n3.\nMasówki robotnicze, o których mowa w tekście źródłowym, wyrażały sprzeciw\nwobec rządów komunistycznych w Polsce.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nV. WIEK XX\n15. Polska w latach 1956-1980. Zdający:\n2) wyjaśnia przyczyny kryzysów społeczno-politycznych: 1968 r.,\n1970 r., 1976 r. i 1980 r.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P\n3. F\nSchemat punktowania\n1 p. - trzy poprawne elementy odpowiedzi.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/28","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (0-1)\nPolski plakat z lat 80. XX wieku\nWyjaśnij wymowę symboliczną plakatu. Odnieś się do czasu jego opublikowania.\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n26.1\n26.2\n27\n28\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n32 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nV. WIEK XX\n12. Europa Środkowo-Wschodnia po II wojnie światowej. Zdający:\n1) charakteryzuje proces uzależniania państw Europy Środkowo-\n-Wschodniej od ZSRR, z uwzględnieniem sowietyzacji i stalinizacji;\n3) charakteryzuje proces uniezależnienia się państw satelickich\nod ZSRR;\n6) synchronizuje najważniejsze wydarzenia z dziejów świata,\nEuropy Zachodniej i Środkowo-Wschodniej oraz Polski.\n15. Polska w latach 1956-1980. Zdający:\n2) wyjaśnia przyczyny kryzysów społeczno-politycznych: 1968 r.,\n1970 r., 1976 r. i 1980 r.\n16. Polska w latach 1980-1989. Zdający:\n1) wyjaśnia ideę Solidarności i jej wpływ na przemiany społeczno-\n-polityczne w Polsce.\nPrzykładowa odpowiedź\nPlakat nawiązuje do sytuacji „Solidarności” po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce, kiedy\norganizacja została zdelegalizowana, a jej wielu działaczy zostało internowanych. W tym czasie\n„Solidarność” zaczęła działać w konspiracji [tajnie, w ukryciu, w podziemiu]. Autor plakatu podkreślił,\nże mimo zakazu władz struktury i idee „Solidarności” zakorzeniły się już w społeczeństwie i dzięki\ntemu w przyszłości „wykiełkuje”, czyli odrodzi się, niezależny ruch społeczny.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n20 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":31,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"},{"id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/29","paper_id":"historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"29","points":12,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (0-12)\nZadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.\n1. Chciałoby się mieć w rzeczpospolitej zwierzchność podobną do władzy królewskiej, zachować na\nstałe wpływy elit, a pewne kwestie pozostawić do rozstrzygnięcia ogółowi.1 Oceń, w jakim stopniu\nprzedstawiona przez Cycerona wizja została zrealizowana w republice rzymskiej.\n2. Od demokracji szlacheckiej do oligarchii magnackiej. Przedstaw przyczyny wzrostu znaczenia\nmagnaterii w Rzeczypospolitej Obojga Narodów od XVI do XVIII wieku.\n3. Za wolność waszą i naszą. Scharakteryzuj przyczyny i konsekwencje zaangażowania Polaków w walki\nrewolucyjne w Europie w latach 1830-1849.\n4. Od wojny do zniewolenia.2 Opisz - uwzględniając sytuację międzynarodową - politykę Związku\nSowieckiego wobec państwa polskiego i jego obywateli w okresie II wojny światowej. W pracy wykorzystaj\nmateriały źródłowe.\n5. Dzieje społeczeństwa były mocniej niż kiedykolwiek wcześniej związane z polityką państwa, które\n[ ] stanowiło narzędzie i przedłużenie partii [ ].3 Scharakteryzuj przemiany społeczno-gospodarcze\nw Polsce w latach 1945-1956. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\n1 Cyceron, O państwie, O prawach, tłum. I. Żółtowska, Kęty 1999, s. 38.\n2 M.K. Kamiński, Od wojny do zniewolenia. Polska a Związek Sowiecki. Stosunki polityczne w latach 1939-1945, Warszawa 1992.\n3 J. Żarnowski, Epoka powojenna: 1945-1989, [w:] Społeczeństwo polskie od X do XX wieku, red. I. Ihnatowicz, A. Mączak,\nB. Zientara, J. Żarnowski, Warszawa 2005, s. 673.\n33 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nŹródła do tematu 4.\nŹródło 1. Rysunek satyryczny z prasy francuskiej - wrzesień 1939 r.\n„Młotek? Proszę bardzo ”\n34 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nŹródło 2. Fragment układu międzynarodowego\nRząd Rzeczypospolitej Polskiej i rząd Związku Socjalistycznych Republik Rad zawarły niniejszy układ\ni postanawiają, co następuje: [ ]\nArt. 2\nStosunki dyplomatyczne między obu rządami będą przywrócone po podpisaniu niniejszego układu\ni nastąpi niezwłocznie wymiana ambasadorów.\nArt. 3\nOba rządy zobowiązują się wzajemnie do udzielenia sobie wszelkiego rodzaju pomocy i poparcia\nw obecnej wojnie przeciwko hitlerowskim Niemcom.\nArt. 4\nRząd Związku Socjalistycznych Republik Rad oświadcza swą zgodę na tworzenie na terytorium\nZwiązku Socjalistycznych Republik Rad Armii Polskiej, której dowódca będzie mianowany przez\nRząd Rzeczypospolitej Polskiej w porozumieniu z rządem Związku Socjalistycznych Republik Rad.\nArmia Polska na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Rad będzie podlegać w sprawach\noperacyjnych Naczelnemu Dowództwu Związku Socjalistycznych Republik Rad, w skład którego\nbędzie się znajdować przedstawiciel Armii Polskiej. Wszystkie szczegóły dotyczące organizacji\ndowództwa i użycia Armii będą ustalone dalszym układem. [ ]\nŹródło: Wiek XX w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1998, s. 257-258.\nŹródło 3. Fragment manifestu\nDO NARODU POLSKIEGO!\nPOLACY W KRAJU I NA EMIGRACJI!\nPOLACY W NIEWOLI NIEMIECKIEJ!\nRodacy! Wybiła godzina wyzwolenia. Armja Polska obok Armji Czerwonej przekroczyła Bug.\nŻołnierz polski bije się na naszej ziemi ojczystej. Nad umęczoną Polską powiały znów biało-czerwone\nsztandary.  Naród polski wita żołnierza Armji Ludowej, zjednoczonego z żołnierzem Armji Polskiej\nw ZSRR. [ ]\nRodacy!  Naród walczący z okupantem niemieckim o wolność i niepodległość stworzył swą\nreprezentację, swój podziemny parlament - Krajową Radę Narodową. [ ] Podporządkowały się\nKrajowej Radzie Narodowej organizacje Polonji zagranicznej i w pierwszym rzędzie Związek Patrjotów\nPolskich i stworzona przezeń Armja.  Krajowa Rada Narodowa, powołana przez walczący naród, jest\njedynem legalnem źródłem władzy w Polsce.  Emigracyjny „rząd” w Londynie i jego delegatura w Kraju\njest władzą samozwańczą, władzą nielegalną, opiera się na bezprawnej faszystowskiej konstytucji\nz kwietnia 1935 roku. „Rząd” ten hamował walkę z okupantem hitlerowskim, swą awanturniczą\npolityką pchał Polskę ku nowej katastrofie.  W chwili wyzwolenia Polski, w chwili gdy sojusznicza\nArmja Czerwona i wraz z nią Wojsko Polskie wypędza okupanta z Kraju, w tym momencie musi\npowstać legalny ośrodek władzy, który pokieruje walką narodu o ostateczne wyzwolenie.  Dlatego\nKrajowa Rada Narodowa, tymczasowy parlament narodu polskiego, powołała\nPOLSKI KOMITET WYZWOLENIA NARODOWEGO [ ]\nŹródło: Manifest i pierwsze dekrety Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego,\nResort Informacji i Propagandy PKWN, s. 1, [w:] polona.pl [dostęp: 16.08.2018].\n35 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nŹródła do tematu 5.\nŹródło 1. Mapa. Migracje na ziemiach polskich po zakończeniu II wojny światowej\ngranice Polski od sierpnia 1945 r.\ngranice państw po II wojnie światowej\nobszar Polski w sierpniu 1939 r.\nkierunki migracji ludności polskiej\nwraz z przybliżoną liczbą\nkierunki migracji ludności niemieckiej\nwraz z przybliżoną liczbą\nkierunki migracji ludności ukraińskiej\nwraz z przybliżoną liczbą\nok. 100 tys.\nok. 3,5 mln\nok. 140 tys.\nM\no\nr\nz\ne\nB\na\nł\nt\ny\nc\nk\ni\ne\nZ\nS\nR\nR\nW\nĘ\nG\nR\nY\nA\nu\ns\nt\nr\ni\na\nR\nU\nM\nU\nN\nI\nA\nS\nZ\nW\nE\nC\nJ\nA\nC\nZ\nE\nC\nH\nO\nS\nŁ\nO\nW\nA\nC\nJ\nA\nN\ni\ne\nm\nc\ny\n(do 1955 r. strefy okupacyjne)\n(radz. strefa okupacyjna)\n(duń.)\nWARSZAWA\nŁódź\nToruń\nGdańsk\nBydgoszcz\nOlsztyn\nGdynia\nKołobrzeg\nGorzów\nWlkp.\nSzczecin\nPoznań\nZielona\nGóra\nWrocław\nCieszyn\nKatowice\nRadom\nKielce\nKraków\nBiałystok\nRzeszów\nLublin\nKrólewiec\n(Kaliningrad)\nGrodno\nNowogródek\nWilno\nLwów\nŁuck\nBrześć\nMińsk\nStanisławów\nTarnopol\nKowno\nKłajpeda\nKamieniec\nPodolski\nBerlin\nPRAGA\nWiedeń\nBratysława\nDrezno\nSuwałki\nBrno\nRugia\nBornholm\nok. 14\n0 tys.\nok. 80\n0 tys.\nok. 3,\n5 mln\nponad 450 tys.\nok.\n500 t\nys.\nok. 100 tys.\nok. 100 tys.\nponad\n3 mln\nponad\n1,6 mln\nSa\nn\nW\ni\nsła\nDu\nn\na\nj\nPr\nype\nć\nDniestr\nB\nug\nNa\nr\ne\nw\nO\nd\nr\na\nW\na\nr\nt\na\nN\no\nt\ne\nć\nNys\na\nŁ\nu\nż\ny\nc\nka\nŁ\na\nb\na\nWis\nła\nN\ni\ne\nm\ne\nn\nDźw\ni\nn\na\n0\n100 km\n36 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nŹródło 2. Plakaty propagandowe\n37 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nŹródło 3. Fragment utworu Adama Ważyka pt. Poemat dla dorosłych\nZe wsi, z miasteczek wagonami jadą\nzbudować hutę, wyczarować miasto,\nwykopać z ziemi nowe Eldorado,\narmią pionierską, zbieraną hałastrą\ntłoczą się w szopach, barakach, hotelach,\nczłapią i gwiżdżą w błotnistych ulicach:\nwielka migracja, skudlona ambicja,\nna szyi sznurek - krzyżyk z Częstochowy,\ntrzy piętra wyzwisk, jasieczek puchowy,\nmaciora wódki i ambit na dziewki,\ndusza nieufna, spod miedzy wyrwana,\nwpół rozbudzona i wpół obłąkana,\nmilcząca w słowach, śpiewająca śpiewki,\nwypchnięta nagle z mroków średniowiecza\nmasa wędrowna, Polska nieczłowiecza\nwyjąca z nudy w grudniowe wieczory\nŹródło: A. Ważyk, Poemat dla dorosłych i inne wiersze, Warszawa 1956.\n38 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nna temat nr\n39 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\n40 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\n41 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\n42 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\n43 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n29\nMaks. liczba pkt\n12\nUzyskana liczba pkt\n44 z 44\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nBrudnopis (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-12)\nPrzy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi egzaminator\nuwzględnia również poprawność językową i stylistyczną. Istotne znaczenie ma poprawność informacji\npodanych przez zdającego w wypracowaniu. Zamieszczenie informacji niezwiązanych z tematem\ni błędy merytoryczne wpływają na obniżenie punktacji. Jeżeli w pracy zostały zawarte informacje\nświadczące o zupełnym braku zrozumienia omawianego tematu, to wypracowanie oceniane jest\nna 0 punktów.\nTemat 1. Chciałoby się mieć w rzeczpospolitej zwierzchność podobną do władzy królewskiej, zachować\nna stałe wpływy elit, a pewne kwestie pozostawić do rozstrzygnięcia ogółowi.1 Oceń, w jakim stopniu\nprzedstawiona przez Cycerona wizja została zrealizowana w republice rzymskiej.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nI. STAROŻYTNOŚĆ\n4. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura starożytnego Rzymu.\nZdający:\n1) charakteryzuje przemiany ustrojowe i społeczne w Rzymie\nrepublikańskim i w cesarstwie rzymskim;\n4) prezentuje najważniejsze stanowiska historiografii dotyczące\nprzyczyn upadku państwa rzymskiego;\n5) rozpoznaje dokonania kulturowe Rzymian w dziedzinie prawa,\nliteratury, nauki, architektury i techniki;\n6) identyfikuje dziedzictwo kultury rzymskiej w dorobku\nkulturowym Europy.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty (np. rozwój\nustroju politycznego starożytnego Rzymu, rola senatu w okresie republiki, wpływ\nrządów Juliusza Cezara na przemiany ustrojowe);\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji;\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\n• sformułował trafne wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia\ni hierarchii;\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np. wpływ\nrozwoju terytorialnego państwa rzymskiego na przemiany społeczne i polityczne);\n• podjął próbę formułowania wniosków (np. ideałem republiki w rozumieniu\nCycerona jest ustrój mieszany, w którym rządzący, elity i lud mają możliwość\nzabiegania o realizację swoich celów);\n• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, uwzględniając\nprzemiany dokonujące się w czasie;\n• podjął próbę oceny sytuacji politycznej, np. w okresie rządów Juliusza Cezara.\n1 Cyceron, O państwie, O prawach, tłum. I. Żółtowska, Kęty 1999, s. 38.\n21 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu\n(np. cechy republiki, funkcjonowanie państwa rzymskiego, najważniejsze\nkompetencje głównych urzędników rzymskich);\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. wpływ\nrywalizacji między popularami a optymatami na ukształtowanie ustroju\nrepublikańskiego).\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do cytatu\nzawartego w tytule tematu;\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków\nmiędzy nimi (np. struktura organów władzy w starożytnym Rzymie, rządy\nJuliusza Cezara);\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 2. Od demokracji szlacheckiej do oligarchii magnackiej. Przedstaw przyczyny wzrostu\nznaczenia magnaterii w Rzeczypospolitej Obojga Narodów od XVI do XVIII wieku.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIII. DZIEJE NOWOŻYTNE\n3. Rzeczpospolita w okresie renesansu i demokracji szlacheckiej.\nZdający:\n1) opisuje i wyjaśnia funkcjonowanie najważniejszych instytucji\nżycia politycznego w XVI-wiecznej Polsce, w tym sejmików, sejmu,\nsenatu i sejmu elekcyjnego; ocenia demokrację szlachecką;\n2) ocenia polską specyfikę w zakresie rozwiązań ustrojowych,\nstruktury społecznej i modelu życia gospodarczego na tle\neuropejskim oraz synchronizuje najważniejsze wydarzenia\nz dziejów Polski w XVI w. z wydarzeniami europejskimi.\n4. Rzeczpospolita Obojga Narodów w XVII w. Ustrój,\nspołeczeństwo i kultura. Zdający:\n3) charakteryzuje proces oligarchizacji życia politycznego\nRzeczypospolitej;\n4) wyjaśnia przyczyny kryzysów wewnętrznych oraz załamania\ngospodarczego Rzeczypospolitej w XVII w.;\n5) ocenia polską specyfikę w zakresie rozwiązań ustrojowych,\nstruktury społecznej i modelu życia gospodarczego na tle\neuropejskim oraz synchronizuje najważniejsze wydarzenia\nz dziejów Polski w XVII w. z wydarzeniami europejskimi.\n22 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty (np. wpływ\nsytuacji społeczno-ekonomicznej i położenia geopolitycznego państwa\nna funkcjonowanie jego ustroju politycznego);\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji;\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe (np. związek między\nwzrostem znaczenia magnaterii a częstszym wykorzystywaniem liberum veto\ndo zrywania sejmów walnych);\n• sformułował trafne wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia\ni hierarchii;\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np. wydawanie\nprzywilejów szlacheckich jako fundament procesu kształtowania demokracji\nszlacheckiej; wpływ wielkich wojen XVII w. na proces oligarchizacji\nżycia politycznego Rzeczypospolitej, próby ratowania państwa w okresie\nstanisławowskim);\n• podjął próbę formułowania wniosków (np. wpływ czynników społeczno-\n-gospodarczych na pozycję ustrojową szlachty, wypaczenie zasad „złotej\nwolności”);\n• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, uwzględniając\nprzemiany dokonujące się w czasie;\n• podjął próbę oceny sytuacji wewnętrznej w Rzeczypospolitej od XVI do XVIII w.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu\n(np. przywileje, demokracja szlachecka, oligarchia magnacka, „złota wolność”,\nzłoty wiek, sejm walny, sejmiki, liberum veto, Sejm Wielki);\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. zastosowanie\nzasady liberum veto a oligarchia magnacka).\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do hasła\nzawartego w tytule tematu;\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków\nmiędzy nimi (np. obrady sejmu walnego, zasada liberum veto, wolna elekcja,\nArtykuły henrykowskie);\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\n23 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nTemat 3. Za wolność waszą i naszą. Scharakteryzuj przyczyny i konsekwencje zaangażowania\nPolaków w walki rewolucyjne w Europie w latach 1830-1849.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nIV. WIEK XIX\n3. Ideologie XIX w. Zdający:\n2) wyjaśnia związki pomiędzy ideologiami liberalnymi\ni nacjonalistycznymi a europejskimi ruchami niepodległościowymi\ni zjednoczeniowymi, omawia powstanie o niepodległość Grecji,\nWiosnę Ludów, zjednoczenie Włoch i Niemiec.\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie niewoli narodowej.\nZdający:\n2) rozpoznaje działania społeczeństwa sprzyjające rozwojowi\ntożsamości narodowej;\n3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki powstań narodowych;\n4) prezentuje oceny polskiej historiografii dotyczące powstań\nnarodowych;\n5) charakteryzuje koncepcje polityczno-społeczne Wielkiej\nEmigracji XIX w. i ich wpływ na życie polityczno-społeczne\nw trzech zaborach.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\n(np. uwarunkowania polityczne, społeczno-ekonomiczne, kulturowe ruchów\nnarodowowyzwoleńczych w XIX wieku);\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji;\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe (np. związek między\nstosunkiem walczących Polaków do zaborców i Świętego Przymierza a celami\npolitycznymi ruchów narodowowyzwoleńczych w Europie);\n• sformułował trafne wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia\ni hierarchii;\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np. znaczenie\npowstania listopadowego dla utrwalenia oporu wobec caratu, wpływ\nuwarunkowań politycznych na postawy i aktywność zbrojną Polaków\npo powstaniu listopadowym);\n• podjął próbę formułowania wniosków (np. wpływ programów politycznych\nugrupowań Wielkiej Emigracji na aktywność zbrojną Polaków w latach\n1831-1849);\n• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, uwzględniając\nprzemiany dokonujące się w czasie;\n• podjął próbę oceny aktywności politycznej i zbrojnej Polaków.\n24 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu\n(np. Święte Przymierze, polityka caratu wobec podbitych krajów, bitwy powstania\nlistopadowego; programy ugrupowań Wielkiej Emigracji, nazwiska Polaków -\nbohaterów Wiosny Ludów);\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. związek\nmiędzy upadkiem powstania listopadowego a powstaniem Wielkiej Emigracji).\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do hasła zawartego\nw tytule tematu;\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków\nmiędzy nimi (np. wybuch powstania listopadowego, wybuch powstania\nkrakowskiego, aktywność zbrojna Polaków w latach 1848-1849);\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 4. Od wojny do zniewolenia.2 Opisz - uwzględniając sytuację międzynarodową - politykę\nZwiązku Sowieckiego wobec państwa polskiego i jego obywateli w okresie II wojny światowej.\nW pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna.\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nV. WIEK XX\n6. Europa i świat podczas II wojny światowej. Zdający:\n1) opisuje główne etapy II wojny światowej i wskazuje przełomowe\nwydarzenia dla jej przebiegu;\n2) wyjaśnia uwarunkowania współpracy niemiecko-radzieckiej\nw latach 1939-1941 i jej konsekwencje dla państw i narodów\nEuropy Środkowej;\n3) charakteryzuje uwarunkowania militarne i polityczne konferencji\nWielkiej Trójki oraz ich ustalenia.\n8. Okupacja niemiecka i radziecka na ziemiach polskich. Zdający:\n1) opisuje przebieg i następstwa wojny obronnej Polski w 1939 r.;\n3) wskazuje podobieństwa i różnice w polityce obu okupantów\nwobec narodu polskiego;\n5) wyjaśnia działania Stalina zmierzające do utworzenia\nkomunistycznego ośrodka władzy w Polsce;\n6) wyjaśnia uwarunkowania polityczne i charakteryzuje czyn\nzbrojny powstania warszawskiego;\n7) synchronizuje najważniejsze wydarzenia II wojny światowej\nz dziejów Polski, Europy i świata.\n2 M.K. Kamiński, Od wojny do zniewolenia. Polska a Związek Sowiecki. Stosunki polityczne w latach 1939-1945, Warszawa 1992.\n25 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty (np. wpływ\nrelacji niemiecko-radzieckich na zmiany w polityce ZSRS wobec rządu polskiego\ni polskich obywateli, stalinowski plan ekspansji komunizmu w Europie Środkowo-\n-Wschodniej);\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji;\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe (np. związek między\nzawarciem układu Ribbentrop-Mołotow a agresją radziecką na Polskę w dniu\n17 września 1939 r., związek między wybuchem wojny niemiecko-radzieckiej\na podpisaniem układu Sikorski-Majski, związek między ujawnieniem zbrodni\nkatyńskiej a zerwaniem przez ZSRS stosunków dyplomatycznych z Polską,\nzwiązek między wkroczeniem Armii Czerwonej na tereny państwa polskiego\nw 1944 r. a ogłoszeniem powstania PKWN, związek między konferencjami\nw Teheranie i Jałcie a powstaniem Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej);\n• trafnie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy;\n• sformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia\ni hierarchii;\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np. zmiana\nsytuacji na froncie wschodnim jako czynnik warunkujący relacje pomiędzy\npolskim rządem emigracyjnym a ZSRS);\n• podjął próbę formułowania wniosków (np. wpływ konferencji Wielkiej Trójki\nna proces budowania systemu komunistycznego w Polsce);\n• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, uwzględniając\nprzemiany dokonujące się w czasie;\n• podjął próbę oceny polityki radzieckiej wobec Polaków, ziem polskich i rządu\npolskiego na uchodźstwie;\n• w większości wykorzystał materiał źródłowy.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu\n(np. agresja 17 września 1939 r., zbrodnia katyńska, deportacje, układ Sikorski-\nMajski, armia Andersa, armia Berlinga, okoliczności zerwania stosunków\ndyplomatycznych z rządem polskim przez ZSRS, powstanie PKWN);\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. związek\nmiędzy atakiem III Rzeszy na ZSRS a podpisaniem układu Sikorski-Majski);\n• podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych i przywołania\nich w tekście pracy.\n26 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków\nmiędzy nimi (np. agresja ZSRS na Polskę, wkroczenie wojsk radzieckich na ziemie\npolskie w 1944 r., represje wobec polskiej ludności i likwidacja struktur Polskiego\nPaństwa Podziemnego);\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\n• nieudolnie wykorzystał materiały źródłowe.\nUwaga: Zdający wykorzystuje informacje pochodzące ze źródeł dołączonych do arkusza, powołuje się\nna informacje/dane występujące w konkretnym źródle, powołuje się na autora źródła.\nTemat 5. Dzieje społeczeństwa były mocniej niż kiedykolwiek wcześniej związane z polityką państwa,\nktóre [ ] stanowiło narzędzie i przedłużenie partii [ ].3 Scharakteryzuj przemiany społeczno-\n-gospodarcze w Polsce w latach 1945-1956. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nII. Analiza i interpretacja\nhistoryczna\nIII. Tworzenie narracji\nhistorycznej.\nV. WIEK XX\n13. Polska w latach 1944-1948. Zdający:\n1) porównuje terytorium Polski powojennej z terytorium\nII Rzeczypospolitej oraz analizuje polityczno-społeczne\ni gospodarcze skutki zmiany granic;\n3) rozpoznaje charakterystyczne cechy okresu odbudowy\ni przebudowy gospodarki, z uwzględnieniem reformy rolnej\ni nacjonalizacji przemysłu.\n14. Polska w latach 1948-1956. Zdający:\n2) charakteryzuje system polityczny i społeczno-gospodarczy Polski\nw okresie stalinowskim, z uwzględnieniem Konstytucji z 1952 r.;\n3) rozpoznaje charakterystyczne cechy gospodarki centralnie\nplanowanej i ocenia jej skutki.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\n• wyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\n(np. uwarunkowania polityczne, społeczne i kulturowe polityki władz\nkomunistycznych w latach 1945-1956);\n• poprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych informacji;\n• poprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe (np. związek między\nwynikiem II wojny światowej i decyzjami Wielkiej Trójki a powojennymi\nmigracjami ludności na ziemiach polskich, związek między celami polityki\nzimnowojennej Związku Sowieckiego i państw bloku wschodniego a polskimi\nplanami gospodarczymi, związek między centralnym sterowaniem gospodarką\nprzez partię rządzącą a sytuacją robotników i chłopów);\n• trafnie i w pełni wykorzystał materiał źródłowy;\n• sformułował trafnie wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\n3 J. Żarnowski, Epoka powojenna: 1945-1989, [w:] Społeczeństwo polskie od X do XX wieku,\nred. I. Ihnatowicz, A. Mączak, B. Zientara, J. Żarnowski, Warszawa 2005, s. 673.\n27 z 27\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nHistoria - poziom rozszerzony\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\n• dokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu ich znaczenia\ni hierarchii;\n• w większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe (np. wpływ\nzimnej wojny na proces przemian społeczno-ekonomicznych w państwach\nkomunistycznych);\n• podjął próbę formułowania wniosków (np. zmiana struktury społecznej\nna ziemiach polskich po II wojnie światowej);\n• przedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, uwzględniając\nprzemiany dokonujące się w czasie;\n• podjął próbę oceny procesów społeczno-ekonomicznych zachodzących w latach\n1945-1956;\n• w większości wykorzystał materiał źródłowy.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\n• przedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania tematu\n(np. kolektywizacja, nacjonalizacja przemysłu, plan 3-letni, plan 6-letni,\npropaganda, socrealizm, sowietyzacja, stalinizm);\n• podjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\n• podjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych (np. związek\nmiędzy sfałszowaniem wyborów w 1947 r. a rozpoczęciem procesu\nkolektywizacji);\n• podjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych i przywołania\nich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\n• w kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\n• podał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania związków\nmiędzy nimi (np. powstanie PGR-ów, likwidacja prywatnego handlu);\n• poprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\n• nieudolnie wykorzystał materiały źródłowe.\nUwaga: Zdający wykorzystuje informacje pochodzące ze źródeł dołączonych do arkusza, powołuje się\nna informacje/dane występujące w konkretnym źródle, powołuje się na autora źródła.","solution":null,"image":"img/historia-2019-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":32,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura próbna · 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura próbna"}]}