{"paper":{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":44,"source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-1)\nŹródło 1. Fragment opracowania historycznego\nZdaniem dawniejszych badaczy początek panowania I dynastii […] przypadał na okres\nzjednoczenia Egiptu, czyli utworzenia jednolitego systemu zarządzania kierowanego przez\nkróla, którego władza obejmowała terytorium Dolnego i Górnego Egiptu. Był to bez wątpienia\nproces skomplikowany i długotrwały, a jego zwieńczeniem miało być właśnie przyjęcie\nkorony Górnego i Dolnego Egiptu przez Narmera […].\nEncyklopedia historyczna świata, t. II, Kraków 2000, s. 12.\nŹródło 2. Fotografie reliefów\nhttps://www.britannica.com\nRozstrzygnij, który z reliefów przedstawionych w źródle 2. - A czy B - nawiązuje do\nprocesu historycznego opisanego w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do\ntreści obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nA\nB\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 20241\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nI. Starożytność.\n1. Cywilizacje Bliskiego Wschodu. Zdający:\n1) charakteryzuje uwarunkowania […]\nrozwoju cywilizacji na Bliskim Wschodzie.\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: B\nPrzykładowe uzasadnienie:\nW źródle 1. znajduje się informacja o tym, że formalną oznaką zjednoczenia państwa było\nprzyjęcie przez faraona [Narmera] korony Górnego i Dolnego Egiptu. Na reliefie B jest\nprzedstawiona symboliczna scena koronacji faraona podwójną koroną.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nŹródło 1. Fragment mowy starożytnego władcy\nZwyciężywszy konnicę satrapów Dariusza, dodałem do mego państwa całą Jonię i kraj\nEolów, obie Frygie i Lidię, a Milet zdobyłem po oblężeniu. Wszystkie inne krainy przyłączyły\nsię do nas dobrowolnie. Wam je oddałem, żebyście mogli się wzbogacić. Wasze są\nbogactwa Egiptu i Cyreny, zajętych bez walki, waszym łupem jest Syria, Palestyna\ni Mezopotamia, i Babilon, i Baktria, i Suza wasza! Wasze jest złoto Lidów, skarby Persów,\nzasoby Indów.\nA. Świderkówna, Hellenika […], Warszawa 1978, s. 16.\nŹródło 2. Mapa państw starożytnych\npaństwo Ptolemeuszy\npaństwo Seleukidów\npaństwo Attalidów\npaństwa greckie\nEncyklopedia historyczna świata, t. II, cz.1, Kraków 2000, s. 166.\nRozstrzygnij, czy mapa ze źródła 2. przedstawia sytuację polityczną w czasie, gdy\nzostała wygłoszona mowa przytoczona w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując\nsię do informacji z obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nI. Starożytność.\n3. Ekspansja w świecie greckim\ni rzymskim. Zdający:\n2) charakteryzuje […] ekspansję\nAleksandra Wielkiego.\n1 1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 sierpnia 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla\negzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. poz. 1698).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie:\nTreść źródła 1. wskazuje na to, że mowa wygłoszona została po dokonaniu podbojów przez\nAleksandra Macedońskiego. Natomiast źródło 2. przedstawia dawną monarchię Aleksandra,\npodzieloną po jego śmierci między diadochów [wodzów, dowódców armii macedońskiej], na\nco wskazuje istnienie państw powstałych w wyniku rozpadu państwa Aleksandra (np.\npaństwa Seleukidów).","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nFragment opracowania historycznego\nUstanowił monarchię, która miała wszelkie pozory republiki […]. Dobił się władzy z bronią\nw ręku i przez prawie pół wieku był człowiekiem, który faktycznie sam decydował\no wszystkich ważkich kwestiach, wewnętrznych i zewnętrznych, dotyczących przyszłości\nimperium. Jednakże, aczkolwiek sprawował tę władzę, nie miał żadnego tytułu, który by\njednoznacznie nadawał jego pozycji rangę najznamienitszą. Przez większość czasu nie\npiastował nawet godności najwyższego urzędu w Rzymie; sprawował jedynie urząd, który, to\nprawda, czynił jego osobę nienaruszalną […].\nR. Auguet, […], Warszawa 1990, s. 20-21.\nPodaj nazwy dwóch urzędów republikańskich, o których mowa w ostatnim zdaniu\ntekstu.\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nI. Starożytność.\n4. Społeczeństwo, życie polityczne\ni kultura starożytnego Rzymu. Zdający:\n1) charakteryzuje przemiany ustrojowe\ni społeczne w Rzymie republikańskim\ni w cesarstwie rzymskim.\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie dwóch prawidłowych nazw urzędów.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nkonsul\ntrybun ludowy","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-1)\nWspółczesna fotografia kościoła św. Aleksandra w Warszawie\nhttps://pl.wikipedia.org\nSformułuj jeden argument na poparcie tezy, że budowla zaprezentowana na fotografii\nstanowi przykład inspiracji zarówno greckimi, jak i rzymskimi rozwiązaniami\nw architekturze.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n3.\n4.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nI. Starożytność.\n2. Społeczeństwo, życie polityczne\ni kultura starożytnej Grecji. Zdający:\n4) identyfikuje dziedzictwo kultury greckiej\nw dorobku kulturowym Europy.\n4. Społeczeństwo, życie polityczne\ni kultura starożytnego Rzymu. Zdający:\n5) identyfikuje dziedzictwo kultury\nrzymskiej w dorobku kulturowym Europy\nZasady oceniania\n1 pkt - za sformułowanie jednego argumentu potwierdzającego tezę.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nRozwiązaniem greckim w zaprezentowanej budowli jest obecność np. kolumn, portyku czy\ntympanonu; natomiast rzymską inspirację stanowi np. kopuła, obecność konstrukcji opartej\nna łuku.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-1)\nŹródło 1. Fragment mowy papieża\nWszak jest koniecznością, abyście niezwłocznie podążyli z pomocą waszym braciom\nzamieszkującym na Wschodzie i potrzebującym waszej, niejednokrotnie obiecywanej im\npomocy. Na nich zwalili się bowiem, jak o tym większości z was już doniesiono, Turcy\ni Arabowie, którzy dotarli aż do Morza Śródziemnego [ ]. Zajmując coraz dalsze ziemie\ntychże chrześcijan, oni uzyskali nad nimi przewagę, niejednokrotnie rozbijając ich w walce,\nwielu zabili lub wzięli do niewoli, kościoły porozbijali, a imperium spustoszyli.\nT. Maresz, K. Juszczyk, Historia w tekstach źródłowych […], t. 1, Rzeszów 2000, s. 47-48.\nŹródło 2. Mapa przedstawiająca trasy średniowiecznych wypraw\nEncyklopedia szkolna. Historia, Warszawa 1993, s. 337.\nRozstrzygnij, czy wezwanie papieża cytowane w źródle 1. przyczyniło się do\nrozpoczęcia wypraw, których przebieg zaznaczono na mapie przedstawionej\nw źródle 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nII. Średniowiecze.\n3. Europa w okresie krucjat. Zdający:\n2) charakteryzuje polityczne, społeczno-\n-gospodarcze i religijne uwarunkowania\n[…] wypraw krzyżowych do Ziemi Świętej\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\ninformacji z obu źródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie:\nPapież [Urban II] wzywał do udzielenia pomocy chrześcijanom zamieszkującym na\nWschodzie, którzy podbici zostali przez Turków i Arabów [wyznawców islamu], a następnie\nbyli przez nich prześladowani. Skutkiem tego apelu było rozpoczęcie krucjat [wypraw\nkrzyżowych rycerstwa europejskiego] do Palestyny [Ziemi Świętej, na Bliski Wschód]. Mapa\nprzedstawia Europę z zaznaczonymi kierunkami wypraw Wikingów [Normanów], m.in. na\nIslandię, Wyspy Brytyjskie, wyspy na Morzu Śródziemnym, na Ruś, a nie wyprawy krzyżowe.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-2)\nDrzeworyt z okresu średniowiecza\nhttps://bildungsserver.berlin-brandenburg.de\nWyjaśnij zilustrowaną na drzeworycie strukturę społeczeństwa średniowiecznego.\nW odpowiedzi odwołaj się do trzech elementów graficznych drzeworytu.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n5.\n6.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nTy ochraniaj\nTy módl się\nA ty pracuj\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nII. Średniowiecze.\n2. Europa wczesnego średniowiecza.\nZdający:\n4) charakteryzuje funkcjonowanie […]\nstruktur społecznych i gospodarki\nw systemie feudalnym.\nZasady oceniania\n2 pkt - za pełne wyjaśnienie struktury (z dostrzeżeniem jej hierarchiczności lub religijnego\nporządku) zawierające odwołanie do trzech elementów graficznych.\n1 pkt - za częściowe wyjaśnienie struktury zawierające odwołanie do trzech elementów\ngraficznych.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nNa ilustracji zostało ukazane społeczeństwo złożone z trzech stanów: duchownego,\nrycerskiego i chłopskiego. Duchowieństwo symbolizują postacie w strojach kapłańskich\nz pastorałem, grupę szlachetnie urodzonych postacie z koronami i mieczami, natomiast stan\nchłopski [pracujący, trzeci] symbolizują postacie z motykami uprawiające ziemię. Stan\nrycerski i duchowny znajdują się wyżej w hierarchii. Nad całością góruje Chrystus.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nFragmenty kroniki średniowiecznej\nFragment A:\n[Henryk V,] przygotowując się do wkroczenia do Polski z potężnym wojskiem, przesłał\n[władcy Polski] wprzód poselstwo w te słowa: „Winieneś […] przyjąć z powrotem brata swego\n[…], a mnie płacić rocznie 300 grzywien trybutu, lub tyluż rycerzy dostarczyć na wyprawę\n[…]”. Na to [władca Polski] odpowiedział: „Jeśli pieniędzy naszych lub rycerzy polskich\nżądasz tytułem trybutu, to mielibyśmy się za niewiasty, a nie za mężów, gdybyśmy wolności\nswej nie bronili. Do przyjęcia zaś buntownika lub do podzielenia się z nim niepodzielnym\nkrólestwem, nie zmusi mnie przemoc żadnej [obcej] władzy [ ]”.\nFragment B:\nJak zaś doszło do wypędzenia króla […] z Polski, długo byłoby o tym mówić; tyle wszakże\nmożna powiedzieć, że sam będąc pomazańcem [,] nie powinien był pomazańca za ten\ngrzech karać cieleśnie. Wiele mu to bowiem zaszkodziło, gdy przeciw grzechowi grzech\nzastosował i za zdradę wydał biskupa na obcięcie członków. My zaś ani nie\nusprawiedliwiamy biskupa - zdrajcy, ani nie zalecamy króla, który tak szpetnie dochodził\nswych praw.\nAnonim tzw. Gall, Kronika polska, Wrocław 1989, s. 54, 132.\nRozstrzygnij, w którym fragmencie kroniki - A czy B - zostały opisane wydarzenia\nchronologicznie późniejsze. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji\nzawartych w obu fragmentach.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia […] dziejów ojczystych;\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nII. Średniowiecze.\n4. Polska w okresie wczesnopiastowskim.\nZdający:\n3) rozpoznaje tendencje centralistyczne\ni decentralistyczne w życiu politycznym\npaństwa polskiego w X-XII w.\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\ninformacji z obu fragmentów kroniki.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: A\nPrzykładowe uzasadnienie: We fragmencie A jest mowa o wyprawie Henryka V [króla\nNiemiec], który interweniował zbrojnie w Polsce w celu przywrócenia władzy Zbigniewa -\nbrata Bolesława Krzywoustego. Fragment B odnosi się do sporu króla Bolesława Śmiałego\nz biskupem Stanisławem, który miał miejsce kilkadziesiąt lat wcześniej.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8\nŹródło 1. Fragment dokumentu\nPonieważ prawa ogólne i ustawy publiczne dotyczą nie pojedynczego człowieka, ale ogółu\nnarodu, przeto na walnym sejmie […] wraz z wszystkimi królestwa naszego prałatami,\nradami i posłami ziemskimi za słuszne i sprawiedliwe uznaliśmy, jakoż postanowiliśmy, iż\nodtąd na potomne czasy nic nowego stanowionym być nie ma przez nas i naszych\nnastępców, bez wspólnego zezwolenia senatorów i posłów ziemskich […].\nWiek XVI-XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1997, s. 95.\nEHIP-R0_100\nŹródło 2. Ilustracja z epoki\nLiterami oznaczono: A - króla, B - arcybiskupa gnieźnieńskiego (prymasa), C - arcybiskupa\nlwowskiego, D - senatorów-biskupów, E - senatorów-wojewodów i kasztelanów,\nF i G - senatorów-urzędników, H - szlachtę.\nNa podstawie: https://zpe.gov.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nPodaj stosowaną w historiografii nazwę dokumentu cytowanego w źródle 1.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Dzieje nowożytne.\n3. Rzeczpospolita w okresie renesansu\ni demokracji szlacheckiej. Zdający:\n1) opisuje i wyjaśnia funkcjonowanie\nnajważniejszych instytucji życia\npolitycznego w XVI-wiecznej Polsce,\nw tym […] sejmu, senatu […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie prawidłowej nazwy dokumentu.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n[konstytucja] nihil novi, przywilej radomski","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy ilustracja załączona w źródle 2. odzwierciedla strukturę sejmu\nprzedstawioną w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu\nźródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n7.\n8.1.\n8.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Dzieje nowożytne.\n3. Rzeczpospolita w okresie renesansu\ni demokracji szlacheckiej. Zdający:\n1) opisuje i wyjaśnia funkcjonowanie\nnajważniejszych instytucji życia\npolitycznego w XVI-wiecznej Polsce,\nw tym […], sejmu, senatu […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Tak\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Ilustracja przedstawia trzy stany sejmujące. Widać króla na tronie, siedzących senatorów\noraz stojących posłów w trakcie obrad sejmu. W tekście wymienione są te same stany\nsejmujące.\n• Ilustracja przedstawia wspólne obrady senatu oraz izby poselskiej, o czym jest mowa\ntakże w źródle 1.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-1)\nAlegoria władzy, drzeworyt z dzieła Stanisława Orzechowskiego Quincunx, to jest\nwzór Korony Polskiej na cynku wystawiony\nTekst łaciński umieszczony na drzeworycie: Państwo opiera się na barkach papieża i króla; jeśli ruszy\nsię jedną z tych podpór, zostanie zniszczona cała struktura królestwa.\nhttps://polona.pl\nRozstrzygnij, czy Stanisław Orzechowski propagował idee braci polskich (arian).\nOdpowiedź uzasadnij, odwołując się do napisu i wybranego elementu graficznego\ndrzeworytu.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Dzieje nowożytne.\n3. Rzeczpospolita w okresie renesansu\ni demokracji szlacheckiej. Zdający:\n6) ocenia sytuację wyznaniową na\nziemiach Rzeczypospolitej w XVI w. […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\nnapisu i wybranego elementu graficznego drzeworytu.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie:\nIlustracja i napis przedstawiają papieża jako jeden z filarów państwa polskiego. Tymczasem\narianie (bracia polscy) odrzucali autorytet papieża.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-1)\nWykres dochodów z królewszczyzn\nJ. Choińska-Mika, P. Szlanta, K. Zielińska, Historia […], Warszawa 2008, s. 83.\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nPodział dochodów zaprezentowany w źródle wprowadzono na mocy postanowień sejmu\nA. egzekucyjnego 1562-1563.\nB. konwokacyjnego 1573.\nC. Niemego 1717.\nD. Wielkiego 1788-1792.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z […] dziejów ojczystych;\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nIII. Dzieje nowożytne.\n3. Rzeczpospolita w okresie renesansu\ni demokracji szlacheckiej. Zdający:\n1) opisuje i wyjaśnia funkcjonowanie\nnajważniejszych instytucji życia\npolitycznego w XVI-wiecznej Polsce […].\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za odpowiedź poprawną.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nŹródło 1. Fragmenty opracowania historycznego\nFragment A:\nTak doszło do rzezi w dzień św. Bartłomieja, zwany niekiedy nocą, mylnie, jako że trwała od\n6 rano do 6 wieczorem 24 sierpnia […]. Padły tysiące hugenotów, głównie w Paryżu,\nczęściowo i w niektórych katolickich miastach na prowincji. Coligny i obecna w stolicy\nszlachta hugenocka zginęli pod nożami morderców.\nFragment B:\nWyrzekłszy pono słynne słowa: „Paryż wart mszy” […] zajął stolicę, przyjąwszy […]\nkapitulację hiszpańskiego garnizonu, i po kolejnych zwycięstwach […] zawarł […]\nz Hiszpanią pokój w [Vervins], który przywracał stan rzeczy sprzed lat czterdziestu\ni zapewniał Francji wreszcie bezpieczeństwo. W tymże roku edykt nantejski, gwarantujący\nprawa protestantów, położył kres, przynajmniej za jego panowania, waśniom religijnym.\nS. Grzybowski, Wielka historia świata […], t. 6, Warszawa 2005, s. 592-596.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n9.\n10.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100\nFranciszek II\n*1544 - 1560\nkról Francji\nod 1559\n× Maria Stuart\nkrólowa\nSzkocji\nŹródło 2. Tablica genealogiczna władców Francji [fragment]\nNa podstawie: Dynastie Europy, red. A. Mączak, Wrocław 2009, s. 385.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nKażdemu fragmentowi ze źródła 1. przyporządkuj władcę ze źródła 2., który panował\nwe Francji w czasie wydarzeń tam opisanych. Odpowiedzi zapisz poniżej.\nFragment A -\nFragment B -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Dzieje nowożytne.\n2. Europa w XVI-XVII w. Zdający:\n2) wyjaśnia polityczne, gospodarcze,\nspołeczne, kulturowe uwarunkowania\ni następstwa reformacji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne przyporządkowanie dwóch postaci.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFragment A - Karol IX\nFragment B - Henryk IV","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWyjaśnij sens sformułowania „Paryż wart mszy”, które przytoczono we fragmencie B.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Dzieje nowożytne.\n2. Europa w XVI-XVII w. Zdający:\n2) wyjaśnia polityczne, gospodarcze,\nspołeczne, kulturowe uwarunkowania\ni następstwa reformacji […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nSłowa te oznaczały, że Henryk IV zmienił wyznanie z kalwińskiego na katolickie, co\numożliwiło mu objęcie tronu francuskiego.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nŹródło 1. Fragment opracowania historycznego.\nPo śmierci Ludwiki Marii […] nie był zdolny do kontynuowania podjętych wspólnie\nz małżonką działań. Przestał zajmować się sprawami publicznymi i […] w tej sytuacji\nwszyscy niemal sąsiedzi starali się pozyskać króla przez propozycje małżeńskie. Problem\nzajmował również jego poddanych, sam król jednak znalazł lepsze dla siebie wyjście. […]\n[N]a wspólnym posiedzeniu obu izb król zwrócił swój dyplom elekcyjny i uwolnił poddanych\nod posłuszeństwa. […] Władza w kraju przeszła w ręce prymasa.\nJ.A. Gierowski, Rzeczpospolita w dobie złotej wolności […], Kraków 2001, s. 108-109.\nFranciszek I\n*1494 - 1547\nkról Francji od 1515\n× 1) Klaudia de France\n× 2) Eleonora Austriacka\nHenryk II\n*1519 - 1559\nkról Francji od 1547\n× Katarzyna Medycejska\nElżbieta\n*1546 - 1568\n× Filip II\nkról Hiszpanii\nKarol IX\n*1550 - 1574\nksiążę Orleanu\nkról Francji\nod 1560\n× Elżbieta\nAustriacka\nHenryk III\n*1551 - 1589\nkról Polski\n1573-1574\nkról Francji\nod 1574\n× Ludwika\nde Vaudémont\nMałgorzata\n*1553 - 1615\n× Henryk\nBourbon\nkról Nawarry\nkról Francji\n(jako Henryk IV)\n1589-1610\nObjaśnienia:\n* - data urodzenia\n - data śmierci\n× - małżeństwo\nEHIP-R0_100\nŹródło 2. Fotografia pomnika nagrobnego w kościele w Paryżu.\nhttps://polonika.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nPodaj imiona władcy, którego dotyczą oba źródła.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Dzieje nowożytne.\n4. Rzeczpospolita Obojga Narodów\nw XVII w. Ustrój, społeczeństwo i kultura.\nZdający:\n2) wyjaśnia przyczyny kryzysów\nwewnętrznych […] Rzeczypospolitej\nw XVII w.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne rozpoznanie władcy.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nJan [II] Kazimierz [Waza]","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nPodaj pojęcie stosowane w historiografii, którym określa się działanie nazwane\nw tekście lepszym wyjściem.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Dzieje nowożytne.\n4. Rzeczpospolita Obojga Narodów\nw XVII w. Ustrój, społeczeństwo i kultura.\nZdający:\n2) wyjaśnia przyczyny kryzysów\nwewnętrznych […] Rzeczypospolitej\nw XVII w.\nZasady oceniania\n1 pkt - za odpowiedź poprawną.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAbdykacja / zrzeczenie się tronu","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12.3","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12.3","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.3. (0-1)\nRozstrzygnij, czy pomnik nagrobny ukazany w źródle 2. jest przykładem sztuki baroku\nczy klasycyzmu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do jednej cechy tego stylu\nwidocznej na fotografii.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n11.1.\n11.2.\n12.1.\n12.2.\n12.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Dzieje nowożytne.\nXVII. Europa w XVI-XVII wieku. Zdający:\n7) opisuje przemiany w kulturze\neuropejskiej w XVII w. i rozpoznaje główne\ndokonania epoki baroku.\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\njednej widocznej cechy stylu.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: barok\nPrzykładowe uzasadnienie:\ndynamizm przedstawienia\nprzepych / bogactwo dekoracji\nuwidocznione emocje postaci","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-1)\nRycina z epoki\nhttps://www.britishmuseum.org\nPodaj nazwę wydarzenia z nowożytnych dziejów Anglii, do którego nawiązuje rycina.\nOdpowiedź uzasadnij, odwołując się do jej treści.\nWydarzenie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Dzieje nowożytne.\nXVII. Europa w XVI-XVII wieku. Zdający:\n6) opisuje następstwa rewolucji\nangielskich.\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie poprawnej nazwy wydarzenia wraz z uzasadnieniem zawierającym\nodwołanie do treści rysunku.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nNazwa wydarzenia:\nŚcięcie Karola (I) Stuarta / obalenie monarchii w Anglii / rewolucja angielska / restauracja\nmonarchii\nPrzykładowe uzasadnienia:\nNa ściętym pniu drzewa umieszczono datę ścięcia króla [Karola I Stuarta], która oznacza\nteż symboliczne obalenie monarchii w Anglii.\nO obaleniu monarchii / o republikańskim ustroju Anglii świadczą leżące na ziemi insygnia\nkrólewskie: połamane berło i porzucona korona.\nZe ściętego pnia wyrasta nowa gałąź, na której umieszczono koronę, która wskazuje na\npowrót do władzy dynastii Stuartów / na restaurację monarchii w Anglii.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nŹródło 1. Rozkaz dzienny\nŻołnierze! Druga wojna polska zaczęta. Pierwsza skończyła się pod Frydlandem i Tylżą;\nw Tylży Rosja poprzysięgła wieczne z Francją przymierze i wojnę z Anglią. Dziś łamie swe\nprzysięgi. […] Rosja idzie tam, gdzie ją ciągnie fatalność, jej przeznaczenie musi się\nwypełnić. Czyż sądzi, że ulegliśmy zwyrodnieniu? Czyż przestaliśmy być żołnierzami spod\nAusterlitz? Stawia nas między hańbą a wojną. Wybór nie może dla nas ulegać wątpliwości;\nmarsz więc naprzód! Przejdźmy Niemen! Przenieśmy na jej obszary wojnę! Druga wojna\npolska przyniesie taką dla oręża francuskiego sławę, jak pierwsza […].\nWiek XIX w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2001, s. 53.\n30 stycznia 1649\nEHIP-R0_100\nŹródło 2. Mapa działań wojennych\nS. Grodziski, Polska w czasach przełomu […], Kraków 2004, s. 257.\nRozstrzygnij, czy rozkaz cytowany w źródle 1. dotyczy działań wojennych ukazanych\nna mapie ze źródła 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13.\n14.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach, a także\nciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XIX.\n1. Europa napoleońska. Zdający:\n2) wskazuje przykłady i wyjaśnia\nprzyczyny zaangażowania się Polaków po\nstronie Napoleona.\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\ninformacji z obu źródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną albo błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie: W tekście jest mowa o przejściu Niemna i zaniesieniu wojny na\nterytorium Rosji, czyli o wyprawie wojennej z 1812 r. Natomiast na mapie zaznaczono\nprzebieg wojny z 1809 r., o czym świadczy bitwa pod Raszynem oraz działania militarne na\nterenie zaboru austriackiego (np. Lublin, Kraków, Przemyśl, Lwów).","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.\nŹródło 1. Fragment pamiętników z epoki\nChłopicki […] ciągle się droczył i wzdrygał objąć dowództwo nad wojskiem, a lud, gromadnie\nstojący pod oknami na placu Bankowym, uparcie wywoływał Chłopickiego na naczelnego\nwodza. […] Zły był okrutnie, wściekał się, brwi marszczył, klął powstanie po żołniersku, nie\ndobierając wyrazów. […] Niemcewicz jako przyjaciel, towarzysz i świadek wielkich cnót\nKościuszki, w którego sercu nieszczęsne losy kraju i włos biały nie wyziębiły miłości do\nojczyzny, przedsięwziął przełamać Chłopickiego opór. Prosił go, perswadował […].\nNiemcewicz kochał, z poświęceniem i zupełnym zaparciem samego siebie, ojczyznę.\nChłopicki nawet tego wyrażenia nie rozumiał.\nWiek XIX w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2001, s. 180.\nŹródło 2. Mazur ex-dyktatora\nWersja A:\nWersja B:\n[Nasz Chłopicki] wojak, dzielny, śmiały\nWykonywać rozkazy i szturmem brać wały,\nLecz by całkiem wojskiem władać,\nTrzeba coś więcej posiadać.\nWięc bez niego w imię Boga\nPobijemy wroga!\nSześć tygodni siedział, dumał, drzymał,\nBez granic dyktaturę w słabym ręku trzymał\nI z Lubeckim będąc w zmowie\nOczekiwał, co Car powie;\nA tymczasem, ach dlaboga!\nPuścił z kraju wroga.\nNasz Chłopicki wojak dzielny, śmiały!\nPowiedzie naszych zuchów na pole\n[zwycięstw i chwały;\nHuk armat, szczęk pałaszy,\nBrodaczów wnet odstraszy!\nHej bracia! w imię Boże!\nBóg nam dopomoże! […]\nHej rodacy dalej hura! hura!\nNa dumnych wrogach naszych niechaj\n[zadrży skóra.\nNie zrazi nas car z Dybiczem,\nA pogróżki dla nas niczem.\nNa podstawie: Poezja powstania listopadowego, oprac. A. Zieliński, Wrocław 1971, s. 233; https://polona.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nPodaj stosowaną w historiografii nazwę powstania, którego dotyczą źródła.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIV. Wiek XIX.\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie\nniewoli narodowej. Zdający:\n3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki\npowstań narodowych.\nZasady oceniania\n1 pkt - za odpowiedź poprawną.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\npowstanie listopadowe","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nRozstrzygnij, która z wersji pieśni cytowanej w źródle 2. - A czy B - ma wymowę\nzgodną z oceną Chłopickiego wyrażoną w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując\nsię do źródła 1. i do wybranej wersji pieśni ze źródła 2.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIV. Wiek XIX.\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie\nniewoli narodowej. Zdający:\n3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki\npowstań narodowych.\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\ntreści obu źródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: A.\nPrzykładowe uzasadnienie: W źródle 1. i pieśni w wersji A zawarta jest krytyczna ocena\ndziałań Chłopickiego - świadczą o tym określenia wskazujące na opieszałość generała.\n[Pieśń w wersji B stanowi pochwałę działań Chłopickiego.]\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-1)\nŹródło 1. Karykatura polityczna\nhttps://commons.wikimedia.org\nŹródło 2. Fragment orędzia prezydenta Stanów Zjednoczonych\nPolityka, jaką prowadzimy w stosunku do Europy […], pozostała ta sama: polega ona na\nniewtrącaniu się w sprawy wewnętrzne jakiegokolwiek państwa […]. Jednakże w sprawach\ndotyczących […] kontynentów [amerykańskich] zmieniają się okoliczności. Jest niemożliwe,\naby mocarstwa sprzymierzone chciały narzucić swój system polityczny jakiejś części tych\nkontynentów bez zagrożenia naszemu szczęściu i naszemu pokojowi, i nie przypuszczamy,\naby nasi bracia z południa chcieli przyjąć go z własnej woli. Nie byłoby też możliwe przez nas\npozostanie w pozycji obojętnych widzów wobec interwencji, niezależnie od jej formy. […]\nPrawdziwa polityka Stanów Zjednoczonych polega na pozostawieniu stron samych\nw nadziei, że i inne państwa obiorą ten sam kierunek polityki zagranicznej.\nWiek XIX w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2001, s. 94.\nRozstrzygnij, czy karykatura ze źródła 1. jest komentarzem do polityki\nzapoczątkowanej orędziem zacytowanym w źródle 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując\nsię do treści obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n15.1.\n15.2.\n16.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nZakaz wstępu\nAmeryka dla Amerykanów\nWuj Sam\nNikaragua, Wenezuela\nPortugalia, Francja,\nHiszpania, Niemcy\nPrzejęcie Wenezueli\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego […].\nIV. Wiek XIX.\n6. Europa i świat w XIX w. Zdający:\n1) charakteryzuje kierunki przemian\nspołecznych i politycznych […] w Stanach\nZjednoczonych.\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\ntreści obu źródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Tak.\nPrzykładowe uzasadnienie: W źródle 2. jest mowa o sprzeciwie USA wobec jakiejkolwiek\ningerencji europejskiej w sprawy obu Ameryk. Źródło 1. potwierdza ten przekaz, gdyż np. na\nilustracji przedstawiono wuja Sama (karykatura prezydenta Stanów Zjednoczonych), który\nbroni przejścia przedstawicielom państw europejskich na kontynent amerykański.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.\nŹródło 1. Fragment opracowania historycznego\n„Łzy płynęły mi po policzkach - napisał […] w dniu ceremonii […] historyk Heinrich von\nSybel. - Czym zasłużyliśmy sobie na taką łaskę od Boga, że możemy być świadkami tych\nwielkich i wspaniałych czynów?” […] A nowy cesarz? Co czuł w tym dniu, najdonioślejszym\nnie tylko na przestrzeni własnej kariery, ale również całej dynastii […], na której czele stał?\nDzień 18 stycznia nie został wybrany przypadkowo. Była to rocznica koronacji pierwszego\nkróla pruskiego […] w Królewcu.\nT. Aronson, Cesarze […], Kraków 1998, s. 10.\nŹródło 2. Rysunek z epoki\nhttps://upload.wikimedia.org","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nWyjaśnij związek przyczynowo-skutkowy między wydarzeniem, do którego nawiązuje\nźródło 2., a ceremonią opisaną przez Heinricha von Sybela w źródle 1. W odpowiedzi\nodwołaj się do treści obu źródeł.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego […].\nIV. Wiek XIX.\n3. Ideologie XIX w. Zdający:\n2) wyjaśnia […] zjednoczenie […] Niemiec.\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe wyjaśnienie zawierające odwołanie do obu źródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nRysunek odnosi się do klęski Francji w bitwie pod Sedanem w 1870 roku w trakcie wojny\nfrancusko-pruskiej, co umożliwiło finalizację procesu zjednoczenia Niemiec. Tekst\nprzedstawia okoliczności koronacji Wilhelma I na cesarza Niemiec w 1871 r. po zwycięskiej\nwojnie z Francją, której symbolem był Sedan.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nPodaj nazwę dynastii, z której pochodził nowy cesarz.\nKapitulacja pod Sedanem\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego […].\nIV. Wiek XIX.\n3. Ideologie XIX w. Zdający:\n2) wyjaśnia […] zjednoczenie […] Niemiec.\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie prawidłowej nazwy dynastii.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nHohenzollernowie","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-1)\nPlakat z okresu I wojny światowej\nhttps://upload.wikimedia.org\nRozstrzygnij, która strona konfliktu - państwa centralne czy ententa - opublikowała\nzaprezentowany plakat. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do jego elementów\ngraficznych.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n17.1.\n17.2.\n18.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX.\n1. I wojna światowa i rewolucje w Rosji.\nZdający:\n1) […] opisuje charakter działań\nwojennych.\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\ndwóch elementów graficznych plakatu.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: ententa\nPrzykładowe uzasadnienie: Bestia, wywołująca negatywne skojarzenia, ma na głowie\npikielhaubę oraz czapkę austriacką - uosabia zatem państwa centralne. Walczą z nim\nżołnierze w mundurach państw ententy.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nZnaczki pocztowe\nNapisy na znaczkach:\nZnaczek A. Plébiscite [fr.] - plebiscyt; Allenstein [niem.] - Olsztyn.\nZnaczek D. Commission de Gouvernement [fr.] - Komisja Rządowa; Haute Silesie [fr.] - Górny Śląsk;\nOberschlesien [niem.] - Górny Śląsk.\nhttps://katalogznaczkow.net","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19.1","points":2,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-2)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Spośród wydarzeń, do których nawiązują znaczki A-D, z wydarzeniem\nnajpóźniejszym związany jest znaczek A.\nP\nF\n2. Znaczek C nawiązuje do plebiscytu, który się nie odbył.\nP\nF\n3. Wydanie znaczka D powiązane było z plebiscytem, w wyniku którego do\nPolski przyłączono mniejszą część spornych terenów.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia […] dziejów ojczystych;\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX.\n4. Odbudowa niepodległości i życie\npolityczne II Rzeczypospolitej. Zdający:\n1) opisuje proces kształtowania się\nterytorium II Rzeczypospolitej […].\nZasady oceniania\n2 pkt - za odpowiedź zawierającą trzy prawidłowe wskazania.\n1 pkt - za odpowiedź zawierającą dwa prawidłowe wskazania.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1 - F\n2 - P\n3 - P","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nPodaj nazwisko generała związanego z powstaniem organizmu państwowego,\nna którego obszarze był w obiegu znaczek B.\nA\nB\nC\nD\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX.\n4. Odbudowa niepodległości i życie\npolityczne II Rzeczypospolitej. Zdający:\n1) opisuje proces kształtowania się\nterytorium II Rzeczypospolitej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawną odpowiedź.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n[Lucjan] Żeligowski","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nŹródło 1. Relacja Wiktora Krawczenko\nWorwanowie - mąż, żona i dziecko… byli szczęśliwą rodziną. Ciężko pracowali. To byli\ndobrzy ludzie. Nie kułacy - mieli tylko dwa konie, krowę, świnię, kilka kur, tak jak wszyscy.\nNieważne jak usilnie go namawiali, nie chciał wstąpić do kołchozu. Zabrali mu całe zboże,\njakie mu zostało. I znów przekonywali i grozili. Ale nie ustąpił. „To moja ziemia” - powtarzał -\n„moje zwierzęta i mój dom i nie oddam ich rządowi”. Wtedy przyjechali ludzie z miasta.\nSpisali cały dobytek i wszystko zabrali, do ostatniego garnka i ścierki, a narzędzia i inwentarz\nprzekazali kołchozowi. Worwana ogłosili kułakiem, a wieczorem przyszli go aresztować.\nD.R. Marples, Historia ZSRR. Od rewolucji do rozpadu, Wrocław 2011, s. 125.\nŹródło 2. Fragment pamiętnika gubernatora Kronsztadu\nNa początek powstają pod gołym niebem na placach, w oznaczonych miejscach rynki,\nzupełnie już legalne. Bajeczne były te rynki. Przypominam sobie zwłaszcza jeden przy\nmoście Obuchowskim. Dwie połowy. Na jednej tylko sprzedaż kasz, mąki, masła, cukru,\njarzyn, wędlin etc. Na drugiej można pod gołym niebem zjeść obiad z 2 i 3 dań, śniadanie,\nmieć kawę, herbatę…; można było także podzelować buty i ogolić się i ostrzyc włosy.\nZniesiono nacjonalizację dla drobnych warsztatów pracy, zatrudniających nie więcej jak 20\nludzi.\nT. Parczewski, Pamiętniki gubernatora Kronsztadu, Warszawa 2006, s. 237-238.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nRozstrzygnij, w którym źródle - 1. czy 2. - opisano przejawy Nowej Ekonomicznej\nPolityki. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do zawartych w nim informacji.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX.\n2. Kryzys demokracji i systemy totalitarne.\nZdający:\n1) […] charakteryzuje\nnajistotniejsze przemiany zachodzące\nw życiu społecznym, gospodarczym\ni politycznym w ZSRR do końca lat\ntrzydziestych XX w.\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\nwybranego źródła.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Źródło 2.\nPrzykładowe uzasadnienie: Głównym założeniem Nowej Ekonomicznej Polityki było\nczęściowe wprowadzenie [przywrócenie] rynkowych mechanizmów gospodarczych, m.in.\npozwolenie na prowadzenie małych prywatnych przedsięwzięć, w tym prywatny handel\ni usługi, co opisano w cytowanym fragmencie pamiętnika gubernatora Kronsztadu.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20.2","points":2,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-2)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Oba źródła dotyczą walki z Wielkim Głodem na Ukrainie\nP\nF\n2. W źródle 1. opisano sytuację związaną z procesem kolektywizacji.\nP\nF\n3. W źródle 2. scharakteryzowano politykę gospodarczą zapoczątkowaną\nprzez Stalina.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n19.1.\n19.2.\n20.1.\n20.2.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX.\n2. Kryzys demokracji i systemy totalitarne.\nZdający:\n1) […] charakteryzuje\nnajistotniejsze przemiany zachodzące\nw życiu społecznym, gospodarczym\ni politycznym w ZSRR do końca lat\ntrzydziestych XX w.\nZasady oceniania\n2 pkt - za odpowiedź zawierającą trzy prawidłowe wskazania.\n1 pkt - za odpowiedź zawierającą dwa prawidłowe wskazania.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1 - F\n2 - P\n3 - F\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-1)\nKadr z filmu Triumf woli w reżyserii Leni Riefenstahl, dokumentującego zjazd NSDAP\nNa podstawie: https://www.cda.pl\nNa podstawie przedstawionego kadru sformułuj jeden argument potwierdzający tezę,\nże film służył celom propagandowym.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego [ ].\nV. Wiek XX.\n2. Kryzys demokracji i systemy totalitarne.\nZdający:\n2) wyjaśnia społeczne, gospodarcze,\npolityczne i kulturowe uwarunkowania […]\nnazizmu […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe uzasadnienie.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nPrezentowany kadr przedstawia uporządkowany w równe szeregi tłum ludzi\n(zwolenników Hitlera), co miało symbolizować potęgę i jedność narodu niemieckiego.\nW centralnym punkcie kadru znajdują się ogromne flagi ze swastyką - symbolem\nnazizmu, to wokół tego symbolu koncentruje się uwaga zgromadzonych. Scena jest\nprzykładem gloryfikacji nazizmu.\nTytuł filmu „Triumf woli” jest nacechowany emocjonalnie, ma budzić pozytywne\nskojarzenia.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.\nŹródło 1. Fragmenty opracowania historycznego\nCo więc zostało z powstania? […] Wydaje się, że nawet przeciwnicy tej decyzji są w stanie\nzaakceptować następujące punkty […], choć nie musi to oczywiście zmienić ich generalnego\nstosunku do decyzji o godzinie „W”:\n- zatrzymanie Sowietów na linii Wisły na prawie pół roku opóźniło marsz Armii Czerwonej\nw głąb III Rzeszy, dzięki czemu w ręce komunistów wpadła mniejsza część Niemiec, co\nmiało zasadniczo wpływ na stosunek sił Zachodu i Związku Sowieckiego w przyszłej\nzimnowojennej rozgrywce;\n- obłudna gra Stalina uświadomiła Ameryce i Zachodowi prawdziwe oblicze sowieckiego\nekspansjonizmu ([…] powstanie stało się jednym z pierwszych katalizatorów zimnej wojny,\nktóre doprowadziły do radykalnej zmiany ocen zamiarów Moskwy […]);\n- powstanie ocaliło odrębność państw satelickich Europy Środkowo-Wschodniej; według tej\nkoncepcji Stalin zmienił decyzję o wcieleniu Polski do Sowietów jako 17 republiki, jak\nrównież innych krajów tej części Europy; […]\n- pamięć tragedii powstania miała powstrzymywać Polaków przed rozlewem krwi w 1956 r.,\na także studzić emocje społeczne podczas innych przełomów; według tej koncepcji\nSierpień 1980 i „Solidarność” są owocami refleksji nad tragedią […].\nPolski wiek XX, red. K. Persak i P. Machcewicz, t. 2, Warszawa 2010, s. 369-375.\nEHIP-R0_100\nŹródło 2. Fragment opracowania historycznego\nPowstanie Warszawskie odegrało […] istotną rolę w kontekście początków zimnej wojny.\nGdy ludzie Zachodu w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych oglądali się za siebie,\nzadając sobie pytanie, kiedy właściwie zaczęły się psuć stosunki ze Związkiem Sowieckim,\nnieodmiennie wskazywali na rok 1944. Analizując sytuacje, w których Stalin przejawiał\nwyraźną złą wolę, a ludzie Zachodu mogli byli wykazać więcej rozumu i stanowczości,\nPowstanie Warszawskie umieszcza się u góry listy. Powstanie jako takie nie wywołało zimnej\nwojny. Było natomiast istotnym krokiem w jej kierunku. […] Mimo swojej długiej nieobecności\nw publicznym dyskursie Powstanie Warszawskie wywarło głęboki wpływ na kształtowanie się\npostaw w powojennej Polsce. […] Pamięć o nim łagodziła plany ostrożnych rezydentów\nKremla, którzy nie zapomnieli, jak Polacy potrafią walczyć, i którzy bez tych wspomnień\nmogliby częściej odczuwać pokusę, aby użyć większej siły. Ułatwiała porozumienie między\nKościołem a państwem, co przez dziesięciolecia pozwalało uniknąć społecznego niepokoju.\nDla późniejszych pokoleń stała się źródłem inspiracji, rodząc ideały Solidarności, która\nwskrzesiła dążenia Armii Krajowej, jednocześnie nigdy nie przywracając do życia jej metod.\n„Syndrom Powstania - pisał jeden z jego […] uczestników - uchronił Polskę od losu Węgrów\nw 1956 roku, działał tonizująco w roku 1970 i 1980 i sprawił, że Polska wyzwoliła się bez\nuciekania się do gwałtu i bez masowych strat”.\nN. Davies, Powstanie ’44, Kraków 2004, s. 830-831.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22.1","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.1. (0-1)\nPodaj datę dzienną wydarzenia określonego w źródle 1. jako godzina „W”.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z […] dziejów\nojczystych; dostrzega zmienność i dynamikę\nwydarzeń w dziejach, a także ciągłość\nprocesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego […].\nV. Wiek XX.\n8. Okupacja niemiecka i radziecka na\nziemiach polskich. Zdający:\n6) wyjaśnia uwarunkowania polityczne\ni charakteryzuje czyn zbrojny powstania\nwarszawskiego.\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie prawidłowej daty dziennej.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1 sierpnia [1944 r.]","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-2)\nPorównaj przedstawione w źródłach 1. i 2. opinie na temat skutków powstania\nwarszawskiego - podaj dwa podobieństwa między tymi opiniami: jedno odnoszące się\ndo skutków międzynarodowych powstania (A), drugie - do jego skutków dla\nwewnętrznych losów Polski (B).\nPodobieństwo A:\nPodobieństwo B:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n21.\n22.1.\n22.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nV. Wiek XX.\n8. Okupacja niemiecka i radziecka na\nziemiach polskich. Zdający:\n6) wyjaśnia uwarunkowania polityczne\ni charakteryzuje czyn zbrojny powstania\nwarszawskiego.\nZasady oceniania\n2 pkt - za podanie dwóch podobieństw.\n1 pkt - za podanie jednego podobieństwa.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nPodobieństwo A:\nObaj autorzy dostrzegają w powstaniu warszawskim źródło zimnowojennego podziału\n(konfliktu) między ZSRR a mocarstwami zachodnimi.\nWedług obu autorów stosunek do powstania warszawskiego ujawnił faktyczne intencje\nStalina i ZSRR, co miało wpływ na zmianę oceny sowieckiej polityki.\nPodobieństwo B:\nObaj autorzy zauważają, że pamięć o tragicznych doświadczeniach powstania\nwarszawskiego wpłynęła na to, że Polacy nie zdecydowali się na tę formę walki\n(powstanie zbrojne) w czasach komunizmu.\nWedług obu autorów idea „Solidarności” i jej pokojowego charakteru wyrosła\nz inspirującej refleksji nad powstaniem warszawskim.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.\nŹródło 1. Fotografia plakatu\nhttps://ank.gov.pl\nŹródło 2. Tabela przedstawiająca wyniki referendum (procent głosów na „tak”)\nPytanie 1.\nPytanie 2.\nPytanie 3.\nWyniki oficjalne\n68%\n77%\n91%\nWyniki rzeczywiste\n27%\n42%\n67%\nNa podstawie: https://zpe.gov.p","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23.1","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nWymień dwie metody zobrazowane w źródłach 1. i 2., które stosowali komuniści\nw celu przejęcia władzy w Polsce.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nV. Wiek XX.\n13. Polska w latach 1944-1948. Zdający:\n2) charakteryzuje główne etapy\nprzejmowania władzy przez komunistów\nw Polsce […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wymienienie dwóch metod.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\npropaganda / dyskredytowanie przeciwników politycznych\nfałszowanie wyników głosowania","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23.2","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy w świetle przedstawionych w źródle 2. rzeczywistych wyników\nreferendum najwięcej odpowiedzi pozytywnych uzyskało pytanie, do którego\nnawiązuje plakat ze źródła 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu\nźródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX.\n13. Polska w latach 1944-1948. Zdający:\n2) charakteryzuje główne etapy\nprzejmowania władzy przez komunistów\nw Polsce […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienia:\nPytanie, które otrzymało najwięcej głosów na „tak” dotyczyło akceptacji nowej zachodniej\ni północnej granicy Polski a nie kwestii senatu - wg źródła 2. rzeczywisty odsetek\nodpowiedzi pozytywnych wyniósł 67%.\nPlakat odnosi się do kwestii zniesienia senatu, co spotkało się z najmniejszym\npoziomem akceptacji w głosowaniu (27%).","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-1)\nŹródło 1. Mapa przedstawiająca rozmieszczenie wojsk\nhttps://dzieje.pl\nŹródło 2. Fragment opracowania historycznego\nChruszczow obawiał się, że wycofanie wojsk […] zostanie potraktowane przez państwa\nzachodnie jako objaw słabości ZSRR i za namową Pekinu wstrzymał ten proces, kierując\nw stronę [stolicy] nowe oddziały. W odpowiedzi, na początku listopada Nagy ogłosił\nwystąpienie [swego państwa] z Układu Warszawskiego, deklarując neutralność kraju.\n4 listopada wojska radzieckie uderzyły na [stolicę], po jednodniowej walce zajmując miasto.\nW rezultacie krwawych walk w całym kraju zginęło co najmniej 2,5-3 tys. [bojowników],\na pięć razy tyle było rannych.\nJ. Tyszkiewicz, E. Czapiewski, Historia powszechna. Wiek XX, Warszawa 2012, s. 613.\nRozstrzygnij, czy źródła 1. i 2. odnoszą się do tego samego kryzysu\nmiędzynarodowego z okresu zimnej wojny. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do\ninformacji z obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n23.1.\n23.2.\n24.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX.\n12. Europa Środkowo-Wschodnia po II\nwojnie światowej. Zdający:\n1) charakteryzuje proces uzależniania\npaństw Europy Środkowo-Wschodniej od\nZSRR […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie:\nNa mapie ukazano rozmieszczenie wojsk Układu Warszawskiego po inwazji na\nCzechosłowację [operacja „Dunaj” w 1968 roku]. Tekst z kolei informuje o pacyfikacji przez\nwojska sowieckie powstania węgierskiego [w 1956 roku], o czym świadczą np. nazwiska\npolityków uczestniczących w wydarzeniach tam opisanych (N. Chruszczow, I. Nagy),\ninformacja o terminie interwencji, skala ofiar.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/25","paper_id":"historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"25","points":12,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (0-12)\nZadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.\n1. Scharakteryzuj przyczyny kryzysu i upadku republiki rzymskiej.\n2. Przedstaw międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania związków Polski z Litwą\nw XIV-XV wieku. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 28-29).\n3. Opisz przemiany w kulturze europejskiej w XVII wieku z uwzględnieniem głównych\ndokonań epoki baroku.\n4. Porównaj cele i metody polityki zaborców wobec Polaków w okresie niewoli narodowej.\n5. Scharakteryzuj i oceń przemiany społeczno-gospodarcze w Polsce w latach 1944-1970.\nW pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 30-31).\nMateriały źródłowe do tematu 2.\nŹródło A. Fragment dokumentu\n[P]an Jagiełło […] z wszystkimi swoimi braćmi swymi jeszcze nie chrzczonymi, krewniakami,\nziemianami, z wyższymi i najniższymi, w swoich krajach zamieszkałymi, wiarę świętego\nrzymskiego Kościoła przyjąć zamierza, pragnie i życzy sobie. […] Dla sprawy tej\nutwierdzenia, dla pewności i ubezpieczenia tenże Jagiełło […] przyrzeka wszystkie swe\nskarby złożyć i wydać na odzyskanie strat obojga, tak Polski, jako też Litwy.\nWiek V-XV w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 195-195.\nŹródło B. Tablica genealogiczna [fragment]\nObjaśnienia:\nw. ks. - wielki książę\n* - data urodzenia\n† - data śmierci\nNa podstawie: T. Jurek, E. Kizik, Historia Polski do 1572, Warszawa 2013, s. 746.\nOlgierd\nw. ks. litewski od 1345\n* ok. 1300 - † 1377\nGiedymin\nw. ks. litewski od 1315\n* ok. 1275 - † 1341\nKiejstut\nw. ks. litewski od 1345\n*ok. 1297 - † 1382\nJagiełło - Władysław II\nw. ks. litewski od 1377, król Polski od 1386\n* ok. 1351 - † 1434\nWitold\nw. ks. litewski od 1401\n* ok. 1354 - † 1430\nKazimierz IV Jagiellończyk\nw. ks. litewski od 1440, król Polski od 1447\n* 1427 - † 1492\nWładysław III\nkról Polski od 1434 i Węgier od 1440\n* 1424 - † 1444\nWładysław Jagiellończyk\nkról Czech od 1471 i Węgier od 1490\n* 1456 - † 1516\nJan Olbracht\nkról Polski od 1492\n* 1459 - † 1501\nAleksander\nJagiellończyk\nw. ks. litewski od 1492\nkról Polski od 1501\n* 1461 - † 1506\nZygmunt I Stary\nw. ks. litewski i król\nPolski od 1506\n* 1467 - † 1548\nEHIP-R0_100\nŹródło C. Fragment opracowania historycznego\nUnia […], nie określiwszy warunków podległości, pozostawiała wszystko do rozstrzygnięcia\nnie prawnym, lecz rzeczywistym relacjom między państwami. W tym tkwiło największe\nniebezpieczeństwo dla Litwy. Na pierwszy rzut oka istniał parytet w nowo powstałych sferach\ndziałania: Giedyminowiczom przyznawano księstwa w Polsce, a polscy urzędnicy\nz pełnomocnictwami władcy byli wysyłani na Litwę, litewskie wojsko popierało polskie,\na polskie wspierało litewskie, jednak w pierwszym przypadku pomocników kontrolowały\ninstytucje państwa polskiego, a w drugim mógł tego dokonać jedynie wspólny władca, który\njednak rezydował w Krakowie […] i był otoczony przez polską radę królewską. […] Gdyby\nnawet nie istniała podległość zewnętrzna Litwy, oddziaływanie państw wynikające z unii […]\ni tak doprowadziłoby do [stopniowego zanikania] litewskiej państwowości.\nA. Bumblauskas, Wielkie Księstwo Litewskie. Wspólna historia, podzielona pamięć, Warszawa 2013, s. 73.\nŹródło D. Mapa Polski i Litwy w XV wieku\nhttp://wlaczpolske.pl\nNa podstawie: http://wlaczpolske.pl\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n25.\nMaks. liczba pkt\n12\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100\nMateriały źródłowe do tematu 5.\nŹródło A. Plakat\nhttps://plus.gazetalubuska.pl\nŹródło B. Referat Hilarego Minca o założeniach tzw. planu sześcioletniego\nPlan 6-letni jest planem forsownego uprzemysłowienia kraju. Wartość produkcji przemysłu\nsocjalistycznego będzie w r. 1955 ponad 2,5 raza większa aniżeli w r. 1949. Oznacza to\nosiągnięcie w r. 1955 poziomu czterokrotnie wyższego od poziomu produkcji przemysłowej\nPolski przedwojennej. […] Przed wojną ekonomiści obliczali, że produkcja przemysłowa\nPolski na głowę ludności była około 10 razy mniejsza niż produkcja przemysłowa na głowę\nludności w najbardziej uprzemysłowionym kapitalistycznym kraju na świecie, w Stanach\nZjednoczonych. My podwyższamy w ciągu 9 lat (Plan Trzyleni plus Plan Sześcioletni)\nprodukcję przemysłową na głowę ludności pięciokrotnie, czyli w przeciągu 9 lat przejdziemy\nnieco więcej niż połowę drogi, która nas oddziela pod względem uprzemysłowienia od\nStanów Zjednoczonych Ameryki. Jest to ilustracja zasięgu planu i tempa naszego rozwoju.\nA. Patek, Z. Zblewski, Polska i świat w latach 1918-1993 […], Kraków 1998, s. 223.\nEHIP-R0_100\nŹródło C. Piosenka o Nowej to Hucie\nNad Wisłą nad Wisłą szeroką\nMurarzy rozgwarzył się śpiew\nI płynie piosenka murarska wysoko\nI płynie przez noce i dnie\nI płynie piosenka murarska wysoko\nI płynie przez noce i dnie\nO Nowej to Hucie piosenka\nO Nowej to Hucie melodia\nJest taka jest prosta i piękna\nI taka najmilsza z melodii\nO Nowej to Hucie piosenka\nO Nowej to Hucie są słowa\nJest taka prosta i piękna\nI nowa jak Huta jest Nowa\nSto domów wyrosło nad Wisłą\nI tysiąc dróg do nich na wprost\nPiosenka murarska wyrosła na przyszłość\nI łączy dwa brzegi jak most\nPiosenka murarska wyrosła na przyszłość\nI łączy dwa brzegi jak most\nO Nowej to Hucie piosenka […]\nI nie ma przyszłości już inne\nTa pokój i dobro nam śle\nGdy będziesz na Hucie ze swoją\ndziewczyną\nTo słysząc piosenkę wiedz że\nGdy będziesz na Hucie ze swoją\ndziewczyną\nTo słysząc piosenkę wiedz że\nO Nowej to Hucie piosenka […]\nhttps://bibliotekapiosenki.pl\nŹródło D. Cegiełka Społecznego Funduszu Budowy Szkół\nhttps://www.newsweek.pl\nEHIP-R0_100\nna temat nr\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-12)\nTemat 1. Scharakteryzuj przyczyny kryzysu i upadku republiki rzymskiej.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z […] dziejów ojczystych;\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nI. Starożytność.\n3. Ekspansja w świecie […] rzymskim.\nZdający:\n3) charakteryzuje ekspansję rzymską\ni wyjaśnia ideę imperium rzymskiego.\n4. Społeczeństwo, życie polityczne\ni kultura starożytnego Rzymu. Zdający:\n1) charakteryzuje przemiany ustrojowe\ni społeczne w Rzymie republikańskim\ni w cesarstwie rzymskim.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty\n(polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wpływ\nprzemian społecznych na przemiany ustrojowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nukazując wpływ armii na przemiany polityczne;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nzajął stanowisko i je częściowo uargumentował;\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do\nopracowania tematu, np. ukazał rolę Juliusza Cezara;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 2. Przedstaw międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania związków Polski z Litwą\nw XIV-XV wieku. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z […] dziejów ojczystych;\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nII. Średniowiecze.\n7. Polska w XIV-XV w. Zdający:\n3) wyjaśnia międzynarodowe i wewnętrzne\nuwarunkowania związków Polski z […]\nLitwą w XIV-XV w.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\nnp. znaczenie unii dla przemian ustrojowych;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\ntrafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np.\nprzedstawił etapy związków polsko-litewskich;\nw większości wykorzystał materiały źródłowe;\npodjął próbę formułowania wniosków.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. przedstawił okoliczności zawarcia unii w Krewie;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;\npodjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\npodjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.\nTemat 3. Opisz przemiany w kulturze europejskiej w XVII wieku z uwzględnieniem głównych\ndokonań epoki baroku.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach, a także\nciągłość procesów historycznych.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nII. Dzieje nowożytne.\n2. Europa w XVI-XVII w. Zdający:\n7) opisuje przemiany w kulturze\neuropejskiej w XVII w. i rozpoznaje główne\ndokonania epoki baroku.\n4. Rzeczpospolita Obojga Narodów w XVII\nw. Ustrój, społeczeństwo i kultura.\nZdający:\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\n5) charakteryzuje sarmatyzm jako\nideologię i styl życia polskiej szlachty;\nrozpoznaje dzieła sztuki polskiego baroku.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawiska, ukazując różne jego aspekty;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji,\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. ukazując\npropagandową rolę sztuki;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe; np.\nwpływ kontrreformacji na przemiany kulturowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. podając cechy sztuki barokowej;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 4. Porównaj cele i metody polityki zaborców wobec Polaków w okresie niewoli\nnarodowej.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach, a także\nciągłość procesów historycznych.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nIV. Wiek XIX.\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie\nniewoli narodowej. Zdający:\n1) charakteryzuje i porównuje cele oraz\nmetody polityki zaborców wobec\nspołeczeństwa polskiego w okresie niewoli\nnarodowej.\nZdający tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nporównał cele i metody polityki zaborców;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np.\nukazując zmiany sytuacji Polaków w zaborze rosyjskim;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\npodjął próbę porównania celów i metod polityki zaborców;\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. podał przykłady rusyfikacji i germanizacji;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nTemat 5. Scharakteryzuj i oceń przemiany społeczno-gospodarcze w Polsce w latach 1944-\n1970. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z […] dziejów ojczystych;\ndostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń\nw dziejach, a także ciągłość procesów\nhistorycznych.\nIV. Wiek XX.\n13. Polska w latach 1944-1948. Zdający:\n1) porównuje terytorium Polski powojennej\nz terytorium II Rzeczypospolitej\noraz analizuje polityczno-społeczne\ni gospodarcze skutki zmiany granic;\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła do\nwyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nZdający tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\n3) rozpoznaje charakterystyczne cechy\nokresu odbudowy i przebudowy\ngospodarki, z uwzględnieniem reformy\nrolnej i nacjonalizacji przemysłu.\n14. Polska w latach 1948-1956. Zdający:\n2) charakteryzuje system polityczny\ni społeczno-gospodarczy Polski w okresie\nstalinowskim;\n3) rozpoznaje charakterystyczne cechy\ngospodarki centralnie planowanej i ocenia\njej skutki.\n15. Polska w latach 1956-1980. Zdający:\n1) charakteryzuje i porównuje etapy:\n1956-1970 […].\n2) wyjaśnia przyczyny kryzysów\nspołeczno-politycznych: 1968 r., 1970 r.\n[…].\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\ntrafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. ukazał wpływ\nsytuacji międzynarodowej na przemiany społeczno-gospodarcze\nw Polsce;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nukazał przyczyny przemian społecznych;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,\nw większości wykorzystał materiały źródłowe;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny przemian gospodarczych.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii, np. podał cechy\ngospodarki socjalistycznej;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;\npodjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\npodjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.","solution":null,"image":"img/historia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"}]}