{"paper":{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":44,"source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-1)\nŹródło 1. Fotografie naczyń\nNa podstawie: https://www.metmuseum.org; https://www.memphistours.com\nŹródło 2. Fragment opracowania historycznego\nZmarłego zabierano do domu oczyszczenia. Ciało kładziono na stole i wydobywano mózg.\nJeden z kapłanów-chirurgów wyspecjalizowanych w preparowaniu zwłok nacinał prawy bok,\nposługując się nożem. Potem przez tę ranę wyciągał wnętrzności, w tym celu przerywał\nprzeponę. Organy wydobyte w ten sposób umieszczano w naczyniach. Znajdowały się one\npod opieką czterech synów Horusa.\nNa podstawie: N. Grimal, Dzieje […], Warszawa 2016, s. 139.\nRozstrzygnij, która fotografia ze źródła 1. - A, B czy C - przedstawia naczynie\nwykorzystywane podczas rytuału opisanego w źródle 2. Odpowiedź uzasadnij,\nodwołując się do obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nA\nB\nC\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 20251\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nI. Starożytność.\n1. Cywilizacje Bliskiego i Dalekiego\nWschodu. Zdający:\n3) rozpoznaje cechy charakterystyczne\nnajważniejszych osiągnięć kulturowych\ncywilizacji bliskowschodnich […]. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: C\nPrzykładowe uzasadnienie: W źródle 2. jest przedstawiony opis przygotowywania ciała\nzmarłej osoby do mumifikacji, co było praktyka religijną w starożytnym Egipcie. Na ilustracji C\nwidać naczynie ozdobione hieroglifami - pismem religijnym starożytnych Egipcjan.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nŹródło 1. Fragment tekstu religijnego\nCzekając na nich w Atenach, obruszał się Paweł w duchu swoim na widok miasta oddanego\nbałwochwalstwu. Rozprawiał więc w synagodze z Żydami i z pobożnymi, a na rynku każdego\ndnia z tymi, którzy się tam przypadkiem znaleźli. Niektórzy zaś z filozofów epikurejskich\ni stoickich ścierali się z nim. Jedni mówili: Cóż to chce powiedzieć ten bajarz? Drudzy zaś:\nZdaje się, że jest zwiastunem obcych bogów. Zwiastował im bowiem dobrą nowinę o Jezusie\ni zmartwychwstaniu. Zabrali go i zaprowadzili na Areopag, mówiąc: Czy możemy dowiedzieć\nsię, co to za nowa nauka, którą głosisz?\nNa podstawie: Biblia […] z apokryfami, Warszawa 1990, s. 1403.\nŹródło 2. Fragment opracowania historycznego\nRada Areopagu stała na straży praw i ustroju, miała nadzór nad władzą wykonawczą\ni kontrolowała generalnie administrację spraw państwowych. Do jej kompetencji należało\nrównież wymierzanie kar doraźnych, od których nie było apelacji. Efialtes i Perykles\nprzeprowadzili na Zgromadzeniu reformę demokratyczną. Heliaja przejęła niektóre\nsądownicze funkcje Areopagu, jak sprawy o bezbożność.\nNa podstawie: N.G.L. Hammond, Dzieje Grecji, Warszawa 1977, s. 207, 352.\nRozstrzygnij, czy wydarzenia opisane w źródle 1. miały miejsce przed reformą opisaną\nw źródle 2. czy po niej. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nUczeń porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej […].\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nI. Starożytność.\n2. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura\nstarożytnej Grecji. Zdający:\n2) wyjaśnia przemiany ustrojowe w Atenach\ni porównuje formy ustrojowe greckich polis;\n[…]. (PR)\n4. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura\nstarożytnego Rzymu. Zdający:\n3) opisuje zmiany w położeniu religii\nchrześcijańskiej w państwie rzymskim […].\n(PR)\n1 1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 sierpnia 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla\negzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. poz. 1698).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Po reformie.\nPrzykładowe uzasadnienie: W źródle 2. została opisana reforma demokratyczna Peryklesa\nw Atenach, która miała miejsce w V w. p.n.e. Natomiast w źródle 1. Przedstawiono\nwydarzenia późniejsze, bo odnoszące się do I w. n.e. - o czym świadczy informacja\no nauczaniu św. Pawła.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\nWspółczesna fotografia budowli starożytnej\nNa podstawie: https://pl.wikipedia.org","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nPodaj - inną niż most - funkcję budowli zaprezentowanej na fotografii, jaką pełniła ta\nbudowla w starożytności.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nI. Starożytność.\n4. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura\nstarożytnego Rzymu. Zdający:\n5) rozpoznaje dokonania kulturowe\nRzymian w dziedzinie […] architektury\ni techniki; (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłową odpowiedź.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nfunkcja wodociągu [akweduktu] / transport wody","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy zaprezentowana budowla jest typowa dla cywilizacji starożytnej\nGrecji czy starożytnego Rzymu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do jednego\nwidocznego na fotografii elementu architektonicznego.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nI. Starożytność.\n4. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura\nstarożytnego Rzymu. Zdający:\n5) rozpoznaje dokonania kulturowe\nRzymian w dziedzinie […] architektury\ni techniki; (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\njednego elementu.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Rzymu\nPrzykładowe uzasadnienie: Budowla jest charakterystyczna dla architektury starożytnego\nRzymu, o czym świadczy wymyślone przez Rzymian rozwiązanie konstrukcyjne - pełny /\npółokrągły łuk.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-2)\nUzupełnij tabelę - wpisz obok każdego z opisów stosowaną w historiografii nazwę\nzakonu, którego dany opis dotyczy.\nOpis zakonu\nNazwa zakonu\nA.\nBracia mniejsi, zakon żebrzący, założony w 1209 r. we\nWłoszech. Reguła zakonu głosiła potrzebę ubóstwa\nindywidualnego i wspólnotowego. Zakładali klasztory\nw miastach, gdzie prowadzili działalność wśród plebsu,\nw której kładli nacisk na umiłowanie natury.\nB.\nMęski zakon mniszy, założony w VI w. we Włoszech.\nOkoło 529 r. powstał pierwszy klasztor zakonny na Monte\nCassino. Reguła zakonu kładła duży nacisk na modlitwę\noraz pracę umysłową. Zakonnicy prowadzili kancelarie\ndworskie, skryptoria klasztorne, szkoły, biblioteki, szpitale.\nC.\nMęski zakon kleryków regularnych, założony w 1534 r.\nNa czele zakonu stał wybierany dożywotnio generalny\nprzełożony (zwany generałem), bezpośrednio\npodległy papieżowi. Celem zakonu, obok nauczania\ni prowadzenia misji, było wspieranie papieża w trudnych\nzadaniach. Zakonnicy składali dodatkowy ślub -\nbezwzględnego posłuszeństwa papieżowi.\nNa podstawie: Encyklopedia szkolna. Historia, Warszawa 2004, s. 70-71, 228-229, 334-335.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n3.1.\n3.2.\n4.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nII. Średniowiecze\n8. Kultura średniowiecza. Zdający:\n1) wyjaśnia uniwersalny charakter kultury\nśredniowiecznej. (PR)\nZasady oceniania\n2 pkt - za trzy prawidłowe wskazania.\n1 pkt - za dwa prawidłowe wskazania.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA - franciszkanie\nB - benedyktyni\nC - jezuici","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nŹródło 1. Fragment tablicy genealogicznej dynastii Przemyślidów\nNa podstawie: Dynastie Europy, red. A. Mączak, Wrocław 2009, s. 266-267.\nBrzetysław I\nksiążę Czech 1034-1055\nWratysław II\nksiążę Czech 1061-1085\nkról Czech 1085-1092\nBrzetysław II\nksiążę Czech\n1092-1100\nWładysław I\nksiążę Czech\n1109-1117, 1120-1125\nSobiesław I\nksiążę Czech\n1125-1140\nPrzemysł Ottokar I\nksiążę Czech 1192-1193,1197-1198\nkról Czech 1198-1230\nBedrzych (Fryderyk)\nksiążę Czech\n1172-1173, 1178-1189\nBorzywoj II\nksiążę Czech\n1100-1107, 1117-1120\nWładysław II\nksiążę Czech 1140-1158\nkról Czech 1158-1172\nWładysław III Henryk\nksiążę Czech 1197\nmargrabia Moraw 1197-1222\nWacław I\nkról Czech 1228 (1230)-1253\nPrzemysł Ottokar II\nkról Czech 1253-1278\nWacław II\nkról Czech 1283-1305\nkról Polski 1300-1305\nWacław III\nkról Węgier i Chorwacji 1301-1305\nkról Czech i Polski 1305-1306\nUwaga - daty\noznaczają okres\npanowania.\nEHIP-R0_100\nŹródło 2. Fragmenty opracowań historycznych\nFragment A:\nKoronacji dokonał arcybiskup Jakub Świnka, a w samej Wielkopolsce jego kandydatura\nzyskała uznanie. Trudno więc mówić tu o uzurpacji, zwłaszcza że po gwałtownej śmierci\nPrzemysła II idea królewskiej korony polskiej znów przeszła w sferę wizji i planów, a nie\nfaktów. […] Pod bezpośrednim władaniem nowego króla znajdowały się Małopolska\ni większość ziem Wielkopolski. Wkrótce też rozciągnął swą władzę na Pomorze Gdańskie,\ngdzie poparł go najbardziej znaczący ród Święców.\nFragment B:\nZ wielkim wojskiem uderzył wprost w serce piastowskiego państwa. Spotkał wprawdzie opór,\nale zbyt słaby, aby powstrzymać najeźdźców. Giecz i Kruszwica poddały się bez walki, padły\nGniezno, Poznań i Ostrów (gdzie archeologicznie mamy uchwytne ślady zaciekłej obrony\npiastowskiej drużyny). W Poznaniu zbezczeszczono groby Piastów, z Gniezna wywieziono\n[relikwie świętego], a także ogromne skarby.\nT. Jurek, E. Kizik, Historia Polski do 1572, Warszawa 2013, s. 85;\nS. Rosik, P. Wiszewski, Poczet polskich królów i książąt, Wrocław 2005, s. 212-213.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nKażdemu wydarzeniu opisanemu we fragmentach A-B (źródło 2.) przyporządkuj\nwładcę ze źródła 1., który był związany z tym wydarzeniem. Odpowiedzi zapisz poniżej.\nFragment A -\nFragment B -","answer":"A","answer_text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nII. Średniowiecze\n4. Polska w okresie wczesnopiastowskim.\nZdający:\n4) rozpoznaje tendencje centralistyczne\ni decentralistyczne w życiu politycznym\npaństwa polskiego w X-XII w. (PR)\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za dwa prawidłowe wskazania.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nA - Wacław II\nB - Brzetysław I","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nRozstrzygnij, o którym świętym - Stanisławie czy Wojciechu - jest mowa\nwe fragmencie B ze źródła 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści źródła.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n5.1.\n5.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nII. Średniowiecze\n4. Polska w okresie wczesnopiastowskim.\nZdający:\n4) rozpoznaje tendencje centralistyczne\ni decentralistyczne w życiu politycznym\npaństwa polskiego w X-XII w. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\nźródła.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Wojciechu\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• W źródle jest mowa o wywiezieniu relikwii świętego z Gniezna, co wskazuje, że chodzi\no relikwie św. Wojciecha.\n• Relikwie św. Stanisława znajdują się w Krakowie, wynika stąd, że w źródle jest mowa\no relikwiach św. Wojciecha.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nPlan miasta\nNa podstawie: M. Tymowski, Człowiek i historia […], Warszawa 2002, s. 79.\nRozstrzygnij, którą cyfrą - 1, 2 czy 3 - oznaczono w legendzie obszar miasta\nlokowanego na prawie niemieckim. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji\nz planu.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nII. Średniowiecze\n5. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.\nZdający:\n3) opisuje przemiany społeczno-\n-gospodarcze na ziemiach polskich oraz\nocenia społeczno-kulturowe skutki\nkolonizacji na prawie niemieckim. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\njednego elementu graficznego.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: 3\nPrzykładowe uzasadnienie: Na obszarze oznaczonym cyfrą 3 widać m.in. regularną siatkę\nulic, w centrum miasta prostokątny plac - rynek.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-1)\nŹródło 1. Fragment dokumentu\n[W]szystkich mieszkańców ziemi pruskiej, chełmińskiej, królewieckiej, elbląskiej i pomorskiej\n[…] przyjęliśmy i objęliśmy w dobrowolne i samorzutne poddanie się. Przyjęliśmy ich pod\nrządy, opiekę, w panowanie, poddaństwo i posłuszeństwo, a brzmieniem niniejszego nie\nprzez pomyłkę lub nieopatrznie, lecz z całą naszą wiedzą i wolą w imię Boże podejmujemy\ni przyjmujemy, ziemie i państwa wymienione do Królestwa Polskiego przyłączamy, ponownie\nwłączamy, wcielamy i inkorporujemy oraz dopuszczamy, przyłączamy, włączamy do\nużytkowania i uczestnictwa we wszystkich dobrach, prawach, wolnościach i prerogatywach,\nktóre dotąd posiadają prałaci, panowie, szlachta Królestwa Polskiego […].\nL. Matusik, Teksy źródłowe […], Wrocław 1975, s. 282.\nEHIP-R0_100\nŹródło 2. Mapa\nNa podstawie: https://mapyonline.[…].pl\nRozstrzygnij, czy oba źródła 1. i 2. odnoszą się do tej samej wojny. Odpowiedź\nuzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n6.\n7.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nII. Średniowiecze\n7. Polska w XIV-XV w. Zdający:\n1) opisuje rozwój terytorialny państwa\npolskiego w XIV-XV w.;\n4) charakteryzuje i ocenia stosunki polsko-\nkrzyżackie na płaszczyźnie politycznej,\ngospodarczej i kulturowej. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Tak\nPrzykładowe uzasadnienie: W źródle 1. przedstawiono fragment dokumentu, którym król\nPolski ogłosił inkorporację Prus do Korony. Stało się to bezpośrednią przyczyną wybuchu\nwojny trzynastoletniej, której poświęcone jest źródło 2., o czym świadczą np. daty bitew,\nnabytki terytorialne Polski.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-2)\nKościół św. Jana Chrzciciela w Gnieźnie\nN podstawie: https://wzgorzelecha.pl\nPodaj nazwy dwóch stylów architektonicznych, które reprezentuje kościół\nprzedstawiony na fotografii, oraz wymień po jednej widocznej cesze każdego z tych\nstylów.\nNazwa stylu 1.:\nCecha:\nNazwa stylu 2.:\nCecha:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nII. Średniowiecze\n8. Kultura średniowiecza. Zzdający:\n3) identyfikuje dokonania kultury okresu\nśredniowiecza w zakresie […] architektury\ni sztuki, z uwzględnieniem kultury polskiego\nśredniowiecza. (PR)\nIII. Dzieje nowożytne\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n4. Rzeczpospolita Obojga Narodów w XVII\nw. Ustrój, społeczeństwo i kultura. Zdający:\n6) […] rozpoznaje dzieła sztuki polskiego\nbaroku. (PR)\nZasady oceniania\n2 pkt - za podanie dwóch nazw stylów i dwóch widocznych cech tych stylów.\n1 pkt - za podanie dwóch nazw stylów bez cech albo za podanie nazwy jednego stylu\ni jednej widocznej cechy tego stylu.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa stylu 1.: gotyk\nPrzykładowa cecha: ostrołukowe okna\nNazwa stylu 2.: barok\nPrzykładowa cecha: ozdobny hełm wieży","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nFragmenty dokumentu\nMy, Rady Koronne […] jednej a nierozerwalnej Rzeczypospolitej […] oznajmujemy […],\niż pod tym niebezpiecznym czasem, bez króla pana zwierzchniego mieszkając, staraliśmy\nsię o to wszyscy pilnie na zjeździe warszawskim, jako byśmy przykładem przodków swych\nsami między sobą pokój, sprawiedliwość, porządek i obronę Rzeczypospolitej zatrzymać\ni zachować mogli. […] A iż w Rzeczypospolitej naszej jest dissidium [różność] niemałe\nin causa religionis christianae [w sprawie religii chrześcijańskiej], zabiegając temu, aby się\nz tej przyczyny między ludźmi seditio [bunt] jaka szkodliwa nie wszczęła, którą po inszych\nkrólestwach […] widziemy, obiecujemy to sobie spólnie […], iż którzy jesteśmy dissidentes\nde religione [rozróżnieni w wierze], pokój między sobą zachować, a dla różnej wiary\ni odmiany w kościele krwie nie przelewać […].\nWiek XVI-XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 146.\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nDokument został uchwalony w okresie bezkrólewia po śmierci\nA. Zygmunta Augusta.\nB. Stefana Batorego.\nC. Zygmunta III.\nD. Władysława IV.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nIII. Dzieje nowożytne\n3. Rzeczpospolita w okresie renesansu\ni demokracji szlacheckiej. Zdający:\n1) opisuje i wyjaśnia funkcjonowanie\nnajważniejszych instytucji życia\npolitycznego w XVI-wiecznej Polsce, w tym\nsejmików, sejmu, senatu i sejmu\nelekcyjnego […];\n6) ocenia sytuację wyznaniową na ziemiach\nRzeczypospolitej w XVI w.,\nw tym tolerancję wyznaniową […]. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za odpowiedź poprawną.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nPodaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzeń we Francji, do których nawiązali\nautorzy dokumentu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - za odpowiedź poprawną.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAkt konfederacji warszawskiej [konfederacja warszawska]","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-1)\nRewers medalu upamiętniającego podpisanie traktatu\nhttps://www.wilanow-palac.pl\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Traktat upamiętniony na medalu został podpisany za panowania\nJana III Sobieskiego.\nP\nF\n2. Traktat upamiętniony na medalu kończył wojny Rzeczypospolitej\nz Portą Ottomańską.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n8.\n9.1.\n9.2.\n10.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nSzczęśliwie odzyskany\n22 września Kamieniec\nna Podolu.\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nIII. Dzieje nowożytne\n4. Rzeczpospolita Obojga Narodów w XVII\nw. Ustrój, społeczeństwo i kultura. Zdający:\n1) opisuje zmiany terytorium\nRzeczypospolitej w XVII w.;\n2) opisuje główne etapy konfliktów\npolitycznych i militarnych Rzeczypospolitej\n[…] z Turcją w XVII w.; wyjaśnia ich\nnastępstwa. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za dwa prawidłowe wskazania\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. - F, 2. - P","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nFragmenty dokumentów\nFragment dokumentu A: §1. Wszelka niniejszym przyznana władza ustawodawcza\nprzysługuje Kongresowi […], który składa się z Senatu i z Izby Reprezentantów.\n§2. W skład Izby Reprezentantów wchodzą członkowie wybierani co dwa lata przez ludność\nposzczególnych stanów […].\nFragment dokumentu B: Władzę wykonawczą powierza się Dyrektoriatowi [złożonemu]\nz pięciu członków, wybieranych przez ciało prawodawcze w celu wykonywania czynności\nzgromadzenia wyborczego w imieniu narodu.\nFragment dokumentu C: Osoba króla jest święta i bezpieczna od wszystkiego […]. Dochody\ntak, jak […] i prerogatywy tronowi właściwe, niniejszą konstytucją […] zawarowane, tkniętymi\nbyć nie będą mogły. […] Straż, czyli rada królewska, do dozoru całości i egzekucji praw\nkrólowi dodana, składać się będzie: I-mo, z prymasa jako głowy duchowieństwa […]; 2-do,\nz pięciu ministrów […].\nT. Maresz, K. Juszczyk, Historia w tekstach źródłowych […], t. 2, Rzeszów 2000, s. 28, 39-41;\nWiek XVI-XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 436.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-2)\nKażdemu fragmentowi dokumentu (A-C) przyporządkuj nazwę państwa, w którym\ndokument ten został uchwalony. Odpowiedzi zapisz poniżej.\nFragment A -\nFragment B -\nFragment C -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nIII. Dzieje nowożytne\n5. Oświecenie, absolutyzm oświecony\ni rewolucje XVIII w. Zdający:\n9) ocenia znaczenie rewolucji\namerykańskiej i francuskiej z perspektywy\npolitycznej […]. (PR)\n6. Rzeczpospolita w XVIII w. Reformy\noświeceniowe i rozbiory. Zdający:\n3) charakteryzuje i ocenia dzieło Sejmu\nWielkiego, odwołując się do tekstu\nKonstytucji 3 maja. (PR)\nZasady oceniania\n2 pkt - za odpowiedź zawierającą trzy prawidłowe wskazania.\n1 pkt - za odpowiedź zawierającą dwa prawidłowe wskazania.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA - Stany Zjednoczone [Ameryki]\nB - Francja\nC - Polska / Rzeczpospolita\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nRozstrzygnij, który z dokumentów zacytowanych we fragmentach A-C powstał\nnajwcześniej. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do źródeł i wiedzy własnej.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nIII. Dzieje nowożytne\n6. Rzeczpospolita w XVIII w. Reformy\noświeceniowe i rozbiory. Zdający:\n1 7) synchronizuje najważniejsze\nwydarzenia z dziejów Polski w XVIII w.\nz wydarzeniami w Europie i w Stanach\nZjednoczonych. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: A\nPrzykładowe uzasadnienia:\nNajwcześniej powstał dokument przytoczony we fragmencie A - z informacji tam\nzawartych wynika, że jest to konstytucja amerykańska z 1787 roku. Fragment B i C\nodnoszą się do regulacji prawnych powstałych później - konstytucji francuskiej okresu\nDyrektoriatu [1795] oraz Konstytucji 3 Maja [1791].\nDokument A, to fragment konstytucji amerykańskiej (informacja o Kongresie), która była\npierwszą konstytucją na świecie. Pozostałe dokumenty są fragmentami innych\nkonstytucji [konstytucji innych państw], a więc musiały powstać później.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-1)\nŹródło 1. Fragment dekretu\nZ Bożej Łaski, My, Mikołaj I, [ ] Król Polski etc. postanowiliśmy i stanowimy:\n[…] W mieście Naszym stołecznym Warszawie ustanawiamy Bank pod nazwiskiem Banku\nPolskiego […]. […] Bank mocen jest wypuszczać bilety bankowe […].\nWiek XIX w źródłach [ ], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2002, s. 153-154.\nEHIP-R0_100\nŹródło 2. Banknot\nhttps://[…]monet.pl\nRozstrzygnij, czy banknot zaprezentowany w źródle 2. został wyemitowany przez\nbank, o którym mowa w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji\nzawartych w obu źródłach.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nIV. Wiek XIX\n1. Europa napoleońska. Zdający:\n5) charakteryzuje ustrój polityczny Księstwa\nWarszawskiego; (PR)\n5. Społeczeństwo polskie w okresie\nzaborów w XIX w. Zdający:\n1) wyjaśnia wewnętrzne i zewnętrzne\nprzyczyny odmiennego rozwoju\ngospodarczego ziem polskich w trzech\nzaborach. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie: Bank, o którym mowa w źródle 2., powstał w czasach Królestwa\nPolskiego [Kongresówki], na co wskazuje informacja o Mikołaju I jako królu Polski.\nPrzedstawiony w źródle 1. banknot zawiera informacje wskazujące na wcześniejsze\npochodzenie, m.in. rok wydania [1810] oraz nazwę państwa [Księstwo Warszawskie].","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-1)\nList do fabrykanta, początek XIX wieku\nDopiero co dostarczono mi informacji, że jest Pan posiadaczem tych nienawistnych maszyn\n[włókienniczych]. Moi ludzie pragną, bym napisał do Pana i ostrzegł, jak należy, aby Pan\nzniszczył je, i z tego powodu pragnę, aby Pan zrozumiał dobrze to, co piszę do Pana. Proszę\nprzyjąć do wiadomości, że jeśli nie zostaną one zniszczone do końca następnego tygodnia,\npolecę jednemu z mych poruczników, by na czele 300 ludzi zburzył je.\nWiek XIX w źródłach [ ], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2001, s. 133.\nWyjaśnij społeczne motywy nazwania przez autora listu maszyn parowych\nnienawistnymi.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n11.1.\n11.2.\n12.\n13.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nIV. Wiek XIX\n2. Europa i Stany Zjednoczone w epoce\nrewolucji przemysłowej. Zdający:\n3) ocenia gospodarcze, społeczne […]\nskutki rewolucji przemysłowej. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe wyjaśnienie.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n• Autor postrzegał maszyny jako zagrożenie dla miejsc pracy dla robotników w fabrykach,\nco bezpośrednio mogło wpłynąć na pogorszenie ich statusu materialnego.\n• Autor dostrzegał negatywne społeczne następstwa rewolucji przemysłowej.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nŹródło 1. Mapa ziem polskich w czasie jednego z powstań narodowych\nNa podstawie: Wielka Encyklopedia PWN, red. J. Wojnowski, t. 22, Warszawa 2004, s. 176.\nEHIP-R0_100\nŹródło 2. Herby powstańcze na szablach\nNa podstawie: https://muzeumwp.pl; J. Jarosławski, Szable powstańców […], Warszawa 2023, s. 96.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nRozstrzygnij, który z herbów przedstawionych w źródle 2. (A czy B) został\nustanowiony podczas powstania zilustrowanego w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij,\nodwołując się do obu źródeł i wiedzy własnej.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nIV. Wiek XIX\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie\nniewoli narodowej. Zdający:\n3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki\npowstań narodowych. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: A\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Na mapie przedstawiono działania zbrojne na ziemiach polskich w okresie powstania\nlistopadowego, o czym świadczą m.in zaznaczone trasy przemarszu wojsk, miejsca bitew\nnp. Stoczek, Iganie, Grochów, Ostrołęka. Herbem ustanowionym w trakcie tego powstania\nbył herb A, zawierający dwudzielną tarczę z orłem białym i pogonią litewską.\n• Na mapie przedstawiono działania zbrojne na ziemiach polskich w okresie powstania\nlistopadowego, o czym świadczą m.in zaznaczone trasy przemarszu wojsk, miejsca bitew\nnp. Stoczek, Iganie, Grochów, Ostrołęka. Natomiast herb B został ustanowiony podczas\npowstania styczniowego - trójdzielna tarcza.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Układ granic widocznych na mapie był efektem postanowień\npokoju w Tylży.\nP\nF\n2. Jedną z bohaterek powstania, którego przebieg przedstawiono na mapie,\nbyła Emilia Plater.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n14.1.\n14.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nA\nB\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nIV. Wiek XIX\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie\nniewoli narodowej. Zdający:\n3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki\npowstań narodowych. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za odpowiedź zawierającą dwa prawidłowe wskazania.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. - F, 2. - P.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.\nFragment opracowania historycznego\nPort w Liverpoolu był głównym ośrodkiem odpowiedzialnym za dostawy importowanej\nbawełny dla brytyjskiego przemysłu włókienniczego. Ponad 80% tego importu pochodziło ze\nStanów Zjednoczonych. Przywódcy konfederatów wierzyli, że jest to skuteczne narzędzie\nnacisku, które pozwoli im skłonić Wielką Brytanię do udziału w wojnie, i nałożyli embargo na\ndostawy bawełny. Ceny bawełny podskoczyły z 6,25 do 27,25 pensów za funt. Import spadł\nz 2,6 mln bel w 1860 r. do niecałych 72 tys. w 1862 r. Pozbawieni dostaw bawełny, robotnicy\nnie mieli żadnego zajęcia. Pod koniec 1862 r. połowa z nich znalazła się na bruku. Blisko\njedna czwarta wszystkich mieszkańców hrabstwa żyła dzięki dobroczynności społecznej.\nTen okres nazwano „głodem bawełnianym”.\nNa podstawie: N. Ferguson, Potęga pieniądza […], Kraków 2015, s. 96-97.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Głód bawełniany był społeczno-gospodarczą konsekwencją wybuchu\nwojny secesyjnej.\nP\nF\n2. Autor tekstu tłumaczy wysokie bezrobocie zmianą technologii produkcji\nwłókienniczej.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nIV. Wiek XIX\n6. Europa i świat w XIX w. Zdający:\n1) charakteryzuje kierunki przemian\nspołecznych i politycznych […] w Stanach\nZjednoczonych […]. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za odpowiedź zawierającą dwa prawidłowe wskazania.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.- P, 2. - F","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy - zdaniem autora - o wprowadzeniu zakazu eksportu bawełny do\nWielkiej Brytanii zdecydowała strona zwolenników czy strona przeciwników\nabolicjonizmu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści źródła.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nIV. Wiek XIX\n6. Europa i świat w XIX w. Zdający:\n1) charakteryzuje kierunki przemian\nspołecznych i politycznych […] w Stanach\nZjednoczonych […]. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\ntreści źródła.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: przeciwników\nPrzykładowe uzasadnienie: W tekście jest mowa o tym, że embargo na eksport bawełny do\nWielkiej Brytanii nałożyli przywódcy konfederatów, którzy byli przeciwnikami abolicjonizmu\n(zniesienia niewolnictwa).","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nŹródło 1. Fragment artykułu\nA gdym się zastanawiał nad narodem, z którym mię wiązało wszystko, co cieszy, i wszystko\nco boli, wszystko, co we mnie myśli, i wszystko, co czuje, przychodziłem do przekonania, że\nmoje dziecinne marzenia i rojenia zespalają się z moim młodzieńczym światopoglądem.\nSocjalista w Polsce dążyć musi do niepodległości kraju, a niepodległość jest znamiennym\nwarunkiem zwycięstwa socjalizmu w Polsce.\n[…], Myśli, mowy i rozkazy, Warszawa 1989, s. 75.\nEHIP-R0_100\nŹródło 2. Strony tytułowe czasopism\nHistoria Polskiego Rewolucyjnego Ruchu Robotniczego, Warszawa 1975, faksymile.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nRozstrzygnij, które z czasopism ukazanych w źródle 2. - A czy B - prezentowało treści\nzbieżne z poglądami autora źródła 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do\ninformacji z tekstu i właściwej strony tytułowej czasopisma.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nIV. Wiek XIX\n3. Ideologie XIX w. Zdający:\n1) charakteryzuje i porównuje ideologie […];\n(PR)\n5. Społeczeństwo polskie w okresie\nzaborów w XIX w. Zdający:\n4) porównuje programy […] partii\nsocjalistycznych. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: A\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• W artykule cytowanym w źródle 1. jest mowa o socjalizmie i konieczności walki\no niepodległość Polski. Takie stanowisko prezentowała Polska Partia Socjalistyczna,\nktórej organem prasowym był „Robotnik”.\n• W artykule cytowanym w źródle 1. jest mowa o socjalizmie i konieczności walki\no niepodległość Polski. Czasopismo B było wydawane przez partię, która\nw swoim programie nie miała walki o niepodległość Polski.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy rewolucja, o której informuje czasopismo B, zakończyła się\nobaleniem monarchii w Rosji. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do faktografii.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n15.1.\n15.2.\n16.1.\n16.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nA\nB\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX\n1. I wojna światowa i rewolucje w Rosji.\nZdający:\n2) przedstawia genezę i charakteryzuje\nprzebieg rewolucji rosyjskich w 1917 r. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\nfaktografii.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie: Gazeta B informuje o rewolucji 1905 roku w Rosji, o czym\nświadczy data wydania czasopisma. Natomiast do obalenia monarchii doprowadziła\nrewolucja lutowa, która miała miejsce w roku 1917.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.\nŹródło 1. Przebudzenie - amerykańska ilustracja z 1915 roku\nhttps://www.loc.gov\nŹródło 2. XIX poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych [18 sierpnia 1920 roku]\nStany Zjednoczone ani którykolwiek ze stanów nie może obywateli Stanów Zjednoczonych\npozbawić praw wyborczych ani ograniczyć ich ze względu na płeć.\nhttp://libr.sejm.gov.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nPodaj nazwę ruchu społeczno-politycznego, do którego osiągnięć odnoszą się źródła.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX\n3. Europa i świat między wojnami.\nSpołeczeństwo, gospodarka, kultura.\nZdający:\n1) charakteryzuje proces demokratyzacji\nspołeczeństw międzywojennych i ustrojów\npolitycznych, z uwzględnieniem następstw\nprzemian cywilizacyjnych, w tym kultury\nmasowej. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłową odpowiedź.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nruch sufrażystek / feminizm / ruch emancypacyjny","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nW Polsce prawo, do którego nawiązują oba źródła, zostało wprowadzone w roku\nA. odzyskania niepodległości.\nB. uchwalenia konstytucji marcowej.\nC. uchwalenia konstytucji kwietniowej.\nD. zakończenia II wojny światowej.\nGłosy dla kobiet\nKalifornia, Nevada, Oregon, Waszyngton, Idaho,\nUtah, Arizona, Montana, Wyoming, Kolorado, Kansas\nEHIP-R0_100","answer":"A","answer_text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX\n3. Europa i świat między wojnami.\nSpołeczeństwo, gospodarka, kultura.\nZdający:\n1) charakteryzuje proces demokratyzacji\nspołeczeństw międzywojennych i ustrojów\npolitycznych, z uwzględnieniem następstw\nprzemian cywilizacyjnych, w tym kultury\nmasowej. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłową odpowiedź.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nA","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-2)\nFragment konstytucji marcowej\nArt. 40. Jeżeli Prezydent Rzeczypospolitej nie może sprawować urzędu, oraz w razie\nopróżnienia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej wskutek śmierci, zrzeczenia się lub innej\nprzyczyny, zastępuje go Marszałek Sejmu.\nArt. 41. W razie opróżnienia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Sejm i Senat łączą się\nnatychmiast na zaproszenie Marszałka Sejmu i pod jego przewodnictwem z samego prawa\nw Zgromadzenie Narodowe celem wyboru Prezydenta.\nhttp://libr.sejm.gov.pl\nWymień dwa wydarzenia z dziejów II Rzeczypospolitej, które spowodowały\nkonieczność zastosowania zacytowanych zapisów konstytucji.\nWydarzenie 1.:\nWydarzenie 2.:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX\n4. Odbudowa niepodległości i życie\npolityczne II Rzeczypospolitej. Zdający:\n2) rozpoznaje charakterystyczne cechy\nustroju II Rzeczypospolitej w oparciu\no konstytucje z 1921 […]. (PR)\nZasady oceniania\n2 pkt - za podanie dwóch wydarzeń.\n1 pkt - za podanie jednego wydarzenia.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n• zabójstwo / śmierć prezydenta [Gabriela] Narutowicza\n• zrzeczenie się urzędu przez prezydenta [Stanisława] Wojciechowskiego / zamach majowy\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-1)\nFragment okładki książki\nNa podstawie: www.profinfo.pl\nPodaj stosowane w historiografii nazwy dwóch totalitaryzmów, do których nawiązuje\ntytuł książki.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n17.1.\n17.2.\n18.\n19.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX\n2. Kryzys demokracji i systemy totalitarne.\nUczeń:\n1) […] charakteryzuje aktywność\nmiędzynarodową Włoch i Niemiec w latach\ntrzydziestych XX w. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za podanie dwóch nazw.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozwiązanie\n• komunizm [ZSRR]\n• faszyzm [faszystowskie Włochy]\n• nazizm [III Rzesza, hitlerowskie Niemcy]","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nŹródło1. Fragment strony tytułowej czasopisma\nNa podstawie: https://www.jbc.bj.uj.edu.pl\nŹródło 2. Fragment plakatu\nNa podstawie: https://muzeumplock.eu","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nPodaj nazwisko polskiego ekonomisty związanego z inwestycjami, do których\nodnoszą się źródła 1. i 2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX\n5. II Rzeczpospolita. Społeczeństwo,\ngospodarka, kultura. Uczeń:\n1) charakteryzuje i ocenia dorobek\ngospodarczy II Rzeczypospolitej. (PR)\n6. Gospodarka i społeczeństwo II\nRzeczypospolitej. Zdający:\n3) opisuje osiągnięcia gospodarcze II\nRzeczypospolitej, w tym budowę\nportu w Gdyni i utworzenie Centralnego\nOkręgu Przemysłowego. (PP)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłową odpowiedź.\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n[Eugeniusz] Kwiatkowski","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nRozstrzygnij, które źródło - 1. czy 2. - nawiązuje do inwestycji rozpoczętej w okresie\nrządów sanacji w Polsce. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do faktografii.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z dziejów ojczystych […].\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX\n5. II Rzeczpospolita. Społeczeństwo,\ngospodarka, kultura. Uczeń:\n1) charakteryzuje i ocenia dorobek\ngospodarczy II Rzeczypospolitej. (PR)\n6. Gospodarka i społeczeństwo II\nRzeczypospolitej. Zdający:\n3) opisuje osiągnięcia gospodarcze II\nRzeczypospolitej, w tym budowę\nportu w Gdyni i utworzenie Centralnego\nOkręgu Przemysłowego. (PP)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do\nfaktografii.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: źródło 1.\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Rządy sanacji wprowadzono w Polsce w 1926 roku [po zamachu majowym]. Budowę\nCentralnego Okręgu Przemysłowego rozpoczęto w latach 30.\n• Rządy sanacji wprowadzono w Polsce w 1926 roku [po zamachu majowym]. Budowę\nportu w Gdyni rozpoczęto przed zamachem majowym.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-1)\nŹródło 1. Fragment dokumentu traktatowego\n30 lipca 1941 […]. Rząd Związku Socjalistycznych Republik Rad oświadcza swą zgodę na\ntworzenie na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Rad Armii Polskiej, której\ndowódca będzie mianowany przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej w porozumieniu z rządem\nZwiązku Socjalistycznych Republik Rad. Armia Polska na terytorium Związku\nSocjalistycznych Republik Rad podlegać będzie w sprawach operacyjnych Naczelnemu\nDowództwu Związku Socjalistycznych Republik Rad, w składzie którego będzie się\nznajdować przedstawiciel Armii Polskiej.\nWiek XX w źródłach [ ], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2001, s. 257-258.\nŹródło 2. Fragment opracowania historycznego\nNikt się nie spodziewał, że ocena udziału 1. dywizji w bitwie pod Lenino do południa drugiego\ndnia stanowiła podstawę do podjęcia przez Wodza Naczelnego Radzieckich Sił Zbrojnych,\nmarszałka Józefa Stalina, decyzji o wycofaniu kościuszkowców z dalszej walki. Marszałek\nStalin w rozmowie z Wandą Wasilewską uznał, że kościuszkowcy w ciągu dwóch dni\npokazali już, że nie tylko chcą walczyć u boku Armii Radzieckiej przeciwko wspólnemu\nwrogowi, ale także umieją walczyć.\nK. Sobczak, […], Warszawa 1988, s. 189-190.\nRozstrzygnij, czy źródło 2. przedstawia losy formacji wojskowej, która powstała na\nmocy traktatu przytoczonego w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu\nźródeł.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n20.1.\n20.2.\n21.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z dziejów ojczystych […].\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\n9. Sprawa polska w czasie II wojny\nświatowej. Zdający:\n2) charakteryzuje udział Polaków w wysiłku\nmilitarnym aliantów oraz\nsytuuje w czasie i przestrzeni działania\nwojsk polskich na różnych frontach wojny.\n(PP)\nZasady oceniania\n1 pkt - za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu\nźródeł.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie: W bitwie pod Lenino wzięli udział żołnierze polscy z 1 Dywizji\nPiechoty im. Tadeusza Kościuszki, podlegli komunistom i walczący u boku Armii Czerwonej.\nNatomiast w wyniku układu Sikorski-Majski powstała Armia Polska pod dowództwem gen.\nWładysława Andersa, która nie walczyła u boku Armii Czerwonej.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-1)\nW. Dobrowolski - Armia pokoju\nhttps://encyklopediateatru.pl\nPodaj nazwę stylu w sztuce reprezentowanego przez przedstawiony obraz. Odpowiedź\nuzasadnij, charakteryzując jedną widoczną cechę tego stylu.\nNazwa:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX\n14. Polska w latach 1948-1956. Zdający:\n2) charakteryzuje udział Polaków w wysiłku\nmilitarnym aliantów oraz\nsytuuje w czasie i przestrzeni działania\nwojsk polskich na różnych frontach wojny.\n(PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za odpowiedź zawierającą prawidłowa nazwę stylu w sztuce i jedną widoczną cechę.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa: socrealizm / realizm socjalistyczny\nPrzykładowe cechy:\n• realistyczne przedstawianie ludzi pracy\n• propaganda pokoju na świecie","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":null,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.\nŹródło 1. Fragment opracowania historycznego\n[Bilans porozumienia] wydaje się następujący: ekipa Jaruzelskiego, nie rezygnując z kontroli\nnad najistotniejszymi narzędziami sprawowania władzy, postanowiła zbudować dla\numiarkowanej części opozycji reglamentowane miejsce w systemie politycznym,\na równocześnie przesunąć rzeczywiste centrum dyspozycji politycznej z Komitetu\nCentralnego PZPR do urzędu prezydenta, którym zostać miał Jaruzelski. W stosunku do\nofert składanych opozycji jeszcze przed okrągłym stołem, najważniejszy sukces strony\nsolidarnościowej stanowiła decyzja o wolnych wyborach do Senatu. Jednak to nie okrągły\nstół, ale wydarzenia czterech następnych miesięcy przesądziły o tym, że Polską co najmniej\ndo 1995 r. nie rządził - jako prezydent PRL - generał Jaruzelski. W kwietniu 1989 r., gdy\nskładano podpisy pod porozumieniami okrągłego stołu, ta ostatnia perspektywa wydawała\nsię całkiem realna.\nA. Dudek, Historia polityczna Polski […], Warszawa 2007, s. 28.\nEHIP-R0_100\nŹródło 2. Fragment opracowania historycznego\nPorozumienie Okrągłego Stołu zadziwiało świat jako niezwykły przykład rozwiązania\ngłębokiego, wieloletniego konfliktu politycznego. Polska jako pierwszy kraj „realnego\nsocjalizmu” wychodziła ku tworzeniu systemu pluralistycznego i demokratycznego. Ułożone\nprzy Okrągłym Stole zręby ustroju konstytucyjnego oznaczały bardzo głęboką zmianę\nistniejącego porządku. Pierwszą instytucją prawdziwej demokracji parlamentarnej miał być\nSenat, który - choć zachowywał ograniczone kompetencje - nie był jednak instytucją\n„malowaną”. […] Zapisy […] dotyczące poszerzenia wolności słowa i druku, możliwości\nzrzeszania się w organizacjach społecznych i zawodowych dawały podstawę do budowania\ndemokratycznego społeczeństwa. Uprawniony jest więc pogląd, że Okrągły Stół był wielkim\nzwycięstwem solidarnościowej opozycji. Zwycięstwem ponadto osiągniętym bezkrwawo oraz\notwierającym drogę do budowy państwa demokratycznego i stabilnego wewnętrznie.\nWspółautorami Okrągłego Stołu byli również przedstawiciele władz; bez ich współdziałania,\nwykazanej zdolności do cofania się ta droga przemian byłaby zablokowana.\nA. Friszke, Polska. Losy państwa i narodu […], Warszawa 2003, s. 458-459.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23.1","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.1. (0-2)\nPorównaj oceny porozumienia okrągłego stołu zaprezentowane w źródłach 1. i 2. -\nprzedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między tymi ocenami.\nPodobieństwo:\nRóżnica:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.1. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska i\nprocesy historyczne w kontekście\nepok i dostrzega zależności pomiędzy\nróżnymi dziedzinami życia społeczne-\ngo; rozpoznaje rodzaje źródeł; ocenia\nprzydatność źródła do wyjaśnienia\nproblemu historycznego; dostrzega wielość\nperspektyw badawczych oraz wielorakie\ninterpretacje historii i ich przyczyny.\nV. Wiek XX\n16. Polska w latach 1980-1989. Zdający:\n1) wyjaśnia ideę Solidarności i jej wpływ na\nprzemiany społeczno-polityczne w Polsce;\n3) opisuje przyczyny i skutki obrad\n„Okrągłego Stołu”;\n4) prezentuje oceny polskiej historiografii\ndotyczące PRL-u. (PR)\nZasady oceniania\n2 pkt - za podanie jednego podobieństwa i jednej różnicy między opiniami.\n1 pkt - za podanie jednego podobieństwa albo jednej różnicy między opiniami.\n0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPodobieństwo:\n• W obu tekstach podkreślono znaczenie decyzji o wyborach /utworzeniu senatu jako\ninstytucji demokratycznej.\n• W obu tekstach fakt utworzenia senatu oceniany jest jako sukces opozycji / „Solidarności”\n• W obu tekstach jest mowa o ustępstwach władzy komunistycznej na rzecz opozycji\nRóżnica:\n• Autor źródła 1. krytycznie przedstawia postanowienia porozumienie okrągłego stołu,\nźródło 2. zawiera jednoznacznie pozytywną opinię.\n• Autor źródło 1. twierdzi, że to nie okrągły stół stanowił wydarzenie przełomowe, tylko\nwydarzenia późniejsze. Dla autora źródła 2. okrągły stół był wydarzeniem przełomowym.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23.2","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nPodaj nazwę państwa europejskiego, w którym w 1989 roku doszło do krwawego\nobalenia dyktatury komunistycznej.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n22.\n23.1.\n23.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego […].\nV. Wiek XX\n12. Europa Środkowo-Wschodnia po II\nwojnie światowej. Zdający:\n5) opisuje przeobrażenia ustrojowe w\npaństwach Europy Środkowo-\n-Wschodniej i rozpoznaje charakterystyczne\ncechy procesu dekomunizacji w państwach\nbloku wschodniego po 1989 r. (PR)\nZasady oceniania\n1 pkt - za odpowiedź poprawną\n0 pkt - za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRumunia\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"},{"id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":12,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-12)\nZadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.\n1. Scharakteryzuj wpływ podbojów na przemiany polityczne, społeczno-gospodarcze\ni kulturowe w państwie rzymskim.\n2. Scharakteryzuj proces formowania się społeczeństwa stanowego w Polsce.\n3. Przedstaw wpływ reform w duchu absolutyzmu oświeconego na pozycję międzynarodową\nRosji, Prus i Austrii.\n4. Oceń wpływ sprawy chłopskiej na niepowodzenie walki Polaków o niepodległość w XIX w.\nW pracy wykorzystaj materiały źródłowe (s. 26-28).\n5. Scharakteryzuj rolę prezydentów w życiu politycznym II Rzeczypospolitej. W pracy\nwykorzystaj materiały źródłowe (s. 28-30).\nMateriały źródłowe do tematu 4.\nŹródło A. Gdy naród do boju - pieśń z 1835 roku\nGdy naród do boju wystąpił z orężem,\npanowie o czynszach radzili.\nGdy naród zawołał: umrzem lub zwyciężym!,\npanowie w stolicy bawili.\nO cześć wam panowie, magnaci,\nza naszą niewolę, kajdany,\nO cześć wam książęta, hrabiowie, prałaci,\nza kraj nasz krwią bratnią zbryzgany.\nArmaty pod Stoczkiem zdobywała wiara\nrękami czarnymi od pługa.\nPanowie w stolicach kurzyli cygara,\nradzili o braciach zza Buga.\nO cześć wam panowie, magnaci\nNa podstawie: https://polona.pl\nEHIP-R0_100\nŹródło B. Rzeź galicyjska - obraz Jana Nepomucena Lewickiego\nNa podstawie: https://pl.wikipedia.org\nŹródło C. Ulotka powstańcza\nhttps://www.polityka.pl\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n24.\nMaks. liczba pkt\n12\nUzyskana liczba pkt\nEHIP-R0_100\nŹródło D. Medal pamiątkowy\nNa podstawie: http://wcn.pl\nMateriały źródłowe do tematu 5.\nMateriały źródłowe do tematu 5.\nŹródło A. Pogrzeb prezydenta […] - wiersz Juliana Tuwima\nKrzyż mieliście na piersi, a brauning w kieszeni.\nZ Bogiem byli w sojuszu, a z mordercą w pakcie,\nWy, w chichocie zastygli, bladzi, przestraszeni,\nChodźcie, głupcy, do okien - i patrzcie! i patrzcie!\nZ Belwederu na Zamek, tętnicą Warszawy,\nAlejami, Nowym Światem, Krakowskim Przedmieściem,\nIdzie kondukt żałobny, krepowy i krwawy:\nDrugi raz Pan Prezydent jest dzisiaj na mieście.\nZimny, sztywny, zakryty chorągwią i kirem,\nJedzie Prezydent Martwy a wielki stokrotnie.\nNie odwracajcie oczu! Stać i patrzeć, zbiry!\nTak! Za karki was trzeba trzymać przy tym oknie!\nPrzez serce swe na wylot pogrzebem przeszyta,\nJak Jego pierś kulami, niech widzi stolica\nTwarze wasze, zbrodniarze - i niech was przywita\nStrasznym krzykiem milczenia żałobna ulica.\nJ. Tuwim, Wiersze wybrane, Warszawa 1939, s. 103.\nEHIP-R0_100\nŹródło B. Fragment relacji Prezydenta Rzeczypospolitej\nPowitałem go [Piłsudskiego] słowami: stoję na straży honoru wojska polskiego - co\nwidocznie wzburzyło go, gdyż uchwycił mnie za rękaw i zduszonym głosem powiedział - No,\nno! Tylko nie w ten sposób. - Strząsnąłem jego rękę i nie dopuszczając do dyskusji: -\nReprezentuję tutaj Polskę, żądam dochodzenia swych pretensji na drodze legalnej,\nkategorycznej odpowiedzi na odezwę rządu. - Dla mnie droga legalna zamknięta - wyminął\nmnie i skierował się do stojącego o kilka kroków za mną szeregu żołnierzy. Zrozumiałem to\njako chęć buntowania żołnierzy przeciwko rządowi w mojej obecności, dlatego idąc wzdłuż\nszeregu do swego samochodu, zawołałem: - Żołnierze, spełnijcie swój obowiązek.\nA. Garlicki, […], Warszawa 1987, s. 233-234.\nŹródło C. Zaślubiny Pana Prezydenta - karykatura z 1926 roku\nPan Prezydent: Panie Marszałku. Przecież ta moja oblubienica całkiem krzywa.\nPan Marszałek: Wyprostujemy ją, najdroższy Panie Prezydencie, pod maglem sejmowym,\nwyprostujemy.\n[…] Sejm i Senat II Rzeczypospolitej w karykaturze i satyrze, red. A. Zakrzewski, Wrocław 1990, s. 91.\nEHIP-R0_100\nŹródło D. Fotografia z 10 listopada 1936 roku\nNa podstawie: https://pl.wikipedia.org\nna temat nr\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nEHIP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nHISTORIA\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-12)\nTemat 1. Scharakteryzuj wpływ podbojów na przemiany polityczne, społeczno-gospodarcze\ni kulturowe w państwie rzymskim.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nUczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nI. Starożytność\n3. Ekspansja w świecie greckim i rzymskim.\nZdający:\n3) charakteryzuje ekspansję rzymską\ni wyjaśnia ideę imperium rzymskiego.\n4. Społeczeństwo, życie polityczne i kultura\nstarożytnego Rzymu. Zdający:\n1) charakteryzuje przemiany ustrojowe\ni społeczne w Rzymie republikańskim\ni w cesarstwie rzymskim;\n2) porównuje niewolnictwo w Rzymie\nz wcześniejszymi formami niewolnictwa w\nświecie bliskowschodnim i greckim;\n3) opisuje zmiany w położeniu religii\nchrześcijańskiej w państwie rzymskim (od\nreligii prześladowanej, poprzez tolerowaną,\ndo panującej);\n4) prezentuje najważniejsze stanowiska\nhistoriografii dotyczące przyczyn upadku\npaństwa rzymskiego;\n5) rozpoznaje dokonania kulturowe\nRzymian w dziedzinie prawa, literatury,\nnauki, architektury i techniki;\n6) identyfikuje dziedzictwo kultury rzymskiej\nw dorobku kulturowym\nEuropy. (PR)\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty\n(polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy);\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił wpływ\npodbojów na zmianę struktury społecznej i religijnej;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nwyjaśnił zjawisko romanizacji;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nzajął stanowisko i je częściowo uargumentował;\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do\nopracowania tematu, np. wymienił zdobycze terytorialne Rzymu\nw okresie republiki i cesarstwa;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu,\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 2. Scharakteryzuj proces formowania się społeczeństwa stanowego w Polsce.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nUczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nII. Średniowiecze\n5. Polska w okresie rozbicia dzielnicowego.\nZdający:\n2) porównuje proces formowania się\nspołeczeństwa stanowego w Polsce\ni w zachodniej Europie;\n3) opisuje przemiany społeczno-\ngospodarcze na ziemiach polskich oraz\nocenia społeczno-kulturowe skutki\nkolonizacji na prawie niemieckim;\n5) synchronizuje najważniejsze wydarzenia\nz okresu rozbicia dzielnicowego i dziejów\nEuropy. (PR)\n7. Polska w XIV-XV w. Zdający:\n2) charakteryzuje rozwój monarchii\nstanowej w Polsce, uwzględniając\nstrukturę społeczeństwa polskiego w\npóźnym średniowieczu i rozwój\nprzywilejów szlacheckich. (PR)\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił wpływ\nprzemian gospodarczych na kształtowanie się stanu szlacheckiego;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe, np.\nwyjaśnił wpływ przywilejów na kształtowanie się ustroju monarchii\nstanowej;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym,\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny przemian gospodarczych.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii, np. wyjaśnił pojęcie\nstanu;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 3. Przedstaw wpływ reform w duchu absolutyzmu oświeconego na pozycję\nmiędzynarodową Rosji, Prus i Austrii.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nUczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nIII. Dzieje nowożytne\n5. Oświecenie, absolutyzm oświecony\ni rewolucje XVIII w. Zdający:\n1) wyjaśnia polityczne, gospodarcze,\nspołeczne, kulturowe uwarunkowania\noświecenia europejskiego;\n2) charakteryzuje główne idee\neuropejskiego oświecenia i rozpoznaje\njego główne dokonania w myśli politycznej,\nnauce, literaturze, sztuce i architekturze;\n3) charakteryzuje absolutyzm oświecony na\nprzykładach państw sąsiadujących\nz Rzecząpospolitą;\n4) charakteryzuje program modernizacji\nRosji i rosyjską ideę imperium. (PR)\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawiska, ukazując różne jego aspekty;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji,\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe, np. wyjaśnił wpływ\nreform na wzrost pozycji międzynarodowej Rosji, Prus i Austrii;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe; np.\nwyjaśnił wpływ filozofii oświeceniowej na przemiany ustrojowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym;\npodjął próbę formułowania wniosków;\npodjął próbę oceny.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. wyjaśnił pojęcie absolutyzmu oświeconego;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 4. Oceń wpływ sprawy chłopskiej na niepowodzenie walki Polaków o niepodległość\nw XIX w. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nUczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nIV. Wiek XIX\n4. Walka o niepodległość Polski w okresie\nniewoli narodowej. Zdający:\n1) charakteryzuje i porównuje cele oraz\nmetody polityki zaborców wobec\nspołeczeństwa polskiego w okresie niewoli\nnarodowej;\n2) rozpoznaje działania społeczeństwa\nsprzyjające rozwojowi tożsamości\nnarodowej;\n3) wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki\npowstań narodowych. (PR)\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\nnp. ukazując proces powstawania świadomości narodowej wśród\nchłopów;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\ntrafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np.\nprzedstawił zmiany postawy władz powstańczych wobec kwestii\nchłopskiej;\nw większości wykorzystał materiały źródłowe;\npodjął próbę formułowania wniosków.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. wyjaśnił pojęcie uwałaszczenia;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;\npodjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\npodjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 5. Scharakteryzuj rolę prezydentów w życiu politycznym II Rzeczypospolitej. W pracy\nwykorzystaj materiały źródłowe.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Chronologia historyczna.\nZdający porządkuje i synchronizuje\nwydarzenia z historii powszechnej oraz\ndziejów ojczystych; dostrzega zmienność\ni dynamikę wydarzeń w dziejach,\na także ciągłość procesów historycznych.\nII. Analiza i interpretacja historyczna.\nZdający analizuje wydarzenia, zjawiska\ni procesy historyczne w kontekście epok\ni dostrzega zależności pomiędzy różnymi\ndziedzinami życia społecznego; rozpoznaje\nrodzaje źródeł; ocenia przydatność źródła\ndo wyjaśnienia problemu historycznego;\ndostrzega wielość perspektyw badawczych\noraz wielorakie interpretacje historii i ich\nprzyczyny.\nIII. Tworzenie narracji historycznej.\nUczeń tworzy narrację historyczną w ujęciu\nprzekrojowym lub problemowym; dostrzega\nproblem i buduje argumentację,\nuwzględniając różne aspekty procesu\nhistorycznego; dokonuje selekcji\ni hierarchizacji oraz integruje pozyskane\ninformacje z różnych źródeł wiedzy.\nV. Wiek XX\n4. Odbudowa niepodległości i życie\npolityczne II Rzeczypospolitej. Zdający:\n2) rozpoznaje charakterystyczne cechy\nustroju II Rzeczypospolitej\nw oparciu o konstytucje z 1921 i 1935 r.;\n3) opisuje główne ugrupowania polityczne II\nRzeczypospolitej, ich aktywność w życiu\npolitycznym oraz przywódców;\n4) wyjaśnia przyczyny kryzysu demokracji\nparlamentarnej w II Rzeczy-\npospolitej; charakteryzuje przyczyny i\nkonsekwencje przewrotu majowego. (PR)\nKryteria oceniania\nPoziom IV\n(9-12 pkt)\nZdający:\nwyjaśnił złożoność zjawisk historycznych, ukazując różne ich aspekty,\nnp. omawiając zmianę pozycji prezydenta I. Mościckiego na przestrzeni\nlat 1926-1939;\npoprawnie przeprowadził selekcję i hierarchizację wykorzystanych\ninformacji;\ntrafnie i w pełni wykorzystał materiały źródłowe;\npoprawnie wyjaśnił związki przyczynowo-skutkowe;\nsformułował wnioski i ocenę oraz podsumował rozważania.\nPoziom III\n(6-8 pkt)\nZdający:\ndokonał celowej i trafnej selekcji faktów, świadczącej o rozumieniu\nich znaczenia i hierarchii;\nw większości poprawnie ukazał związki przyczynowo-skutkowe;\nprzedstawił omawiane zagadnienia w ujęciu dynamicznym, np. ukazał\nzmiany kompetencji prezydenta II Rzeczypospolitej w świetle\nprzepisów konstytucyjnych;\nw większości wykorzystał materiały źródłowe;\npodjął próbę formułowania wniosków.\nPoziom II\n(3-5 pkt)\nZdający:\nprzedstawił częściową faktografię, która jest potrzebna do opracowania\ntematu, np. wymienia prezydentów II Rzeczypospolitej;\npodjął próbę uporządkowania podanej faktografii;\npodjął próbę wyjaśnienia związków przyczynowo-skutkowych;\npodjął próbę wykorzystania załączonych materiałów źródłowych\ni przywołania ich w tekście pracy.\nPoziom I\n(1-2 pkt)\nZdający:\nw kilku/kilkunastu zdaniach odniósł się do tematu, nawiązując do treści\nzawartych w materiale źródłowym;\npodał kilka faktów związanych z tematem, zwykle bez wskazywania\nzwiązków między nimi;\npoprawnie umieścił rozważania w czasie i w przestrzeni;\npodjął nieudolną próbę wykorzystania materiałów źródłowych.","solution":null,"image":"img/historia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia","category_label":"Matura"}]}