{"paper":{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":29,"source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-3)\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom i podaj:\na) autora;\nb) styl lub kierunek reprezentowany przez dzieło.\nA.\nB.\na)\nb)\na)\nb)\nC.\na)\nb)\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nOdbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1.4) Zdający przyporządkowuje twórczość poszczególnych\nartystów do stylów i kierunków, w obrębie których tworzyli.\nSchemat punktowania\n3 p. - za poprawne wskazanie autora i stylu w 3 przykładach.\n2 p. - za poprawne wskazanie autora i stylu w 2 przykładach.\n1 p. - za poprawne wskazanie autora i stylu w 1 przykładzie.\n0 p. - za brak odpowiedzi lub odpowiedzi błędne.\nPoprawne odpowiedzi\nA.\na) Monet / Claude Monet\nb) impresjonizm\nB.\na) Caravaggio\nb) barok\nC.\na) Delacroix / Eugène Delacroix\nb) romantyzm","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A. a) Claude Monet b) impresjonizm\nB. a) Caravaggio b) barok\nC. a) Eugene Delacroix b) romantyzm**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nReprodukcja A - Katedra w Rouen (cykl), Monet:\n- Seryjne utrwalanie tego samego motywu architektonicznego w roznych porach dnia i roku.\n- Krotki, wibrujacy dotyk pedzla rozmywa kontury formy i oddaje zmienne swiatlo.\n- Kolor i faktura wazniejsze niz rysunek - charakterystyczne dla impresjonizmu.\n\nReprodukcja B - Zlozenie do grobu, Caravaggio:\n- Silny kontrast swiatla i cienia (chiaroscuro, tenebryzm) wydobywa postacie z ciemnego tla.\n- Dramatyczna, przekatniowa kompozycja, realistyczne oddanie cial ludzkich.\n- Emocjonalny, dynamiczny wyraz typowy dla baroku.\n\nReprodukcja C - Wolnosc wiodaca lud na barykady, Delacroix:\n- Alegoria Wolnosci jako postaci kobiecej z flaga trikoloru na barykadach - laczy symbol z realistyczna scena historyczna.\n- Burzliwa kompozycja, intensywna kolorystyka, ruch i dynamizm.\n- Zaangazowanie emocjonalne i patriotyczne - cechy romantyzmu.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\n- **Impresjonizm** (2. pol. XIX w., Francja): malarze plenerowi, fascynacja chwilowym wrazeniem swietlnym, praca alla prima, odejscie od akademickiego rysunku.\n- **Barok** (XVII w., Europa): sztuka kontrreformacji, dynamizm, tenebryzm (Caravaggio jako glosny prekursor nurtu ciemnego), dramatyczna narracja religijna.\n- **Romantyzm** (1. pol. XIX w.): bunt przeciw klasycyzmowi, uczucia i wyobraznia, tematyka historyczna i patriotyczna, intensywna paleta Delacroix jako wzor dla pozniejszego impresjonizmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1, max 3 pkt):\n> - **3 pkt** - poprawne wskazanie autora i stylu dla wszystkich trzech reprodukcji.\n> - **2 pkt** - poprawne wskazanie autora i stylu dla dwoch reprodukcji.\n> - **1 pkt** - poprawne wskazanie autora i stylu dla jednej reprodukcji.\n> - **0 pkt** - brak odpowiedzi lub odpowiedzi bledne.\n> - **Akceptowane warianty:** Monet / Claude Monet; Caravaggio; Delacroix / Eugene Delacroix.\n\nCo zapamietac? Katedra w Rouen = Monet = impresjonizm; tenebrystyczne dramatyczne sceny religiose = Caravaggio = barok; romantyczna Wolnosc z flaga = Delacroix = romantyzm.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nPod reprodukcjami obrazów El Greca napisz imiona świętych chrześcijańskich na nich\nprzedstawionych.\nA.\nB.\nC.","answer":"A, B, C","answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nOdbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1.11) Zdający zna podstawowe motywy ikonograficzne,\nrozpoznaje świętych, bogów greckich […] po atrybutach\ni sposobach przedstawień.\nSchemat punktowania\n1 p. - za 3 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nA. św. Piotr\nB. św. Maria Magdalena / św. Magdalena\nC. św. Jan Ewangelista / św. Jan","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A. sw. Piotr\nB. sw. Maria Magdalena (sw. Magdalena)\nC. sw. Jan Ewangelista (sw. Jan)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (ikonografia - atrybuty swietych)\nRozpoznanie swietych w malarstwie odbywa sie przez atrybuty ikonograficzne:\n- **A - sw. Piotr**: stary mezczyzna z broda; jego atrybuty to klucze (klucze do nieba), ale moze byc ukazany takze z ksiega lub w postawie modlitewnej. El Greco malujac apostolow czesto ukazywal ich z charakterystycznymi rysami twarzy.\n- **B - sw. Maria Magdalena**: kobieta, najczesciej z czaszka u stop (symbol marnosci i pokuty) lub z pojemnikiem na olejek (namaszczenie cial Chrystusa). Czaszka jest jej najwazniejszym atrybutem.\n- **C - sw. Jan Ewangelista**: mlody mezczyzna (najbardziej mlody z apostolow) z kielichem lub orlem. Kielich moze zawierac weza - odwolanie do legendy o truciznie.\n\n## Sposob 2 - kontekst artysty\nEl Greco (Domenikos Theotokopoulos, ok. 1541-1614) tworzyl serie apostolados (apostolaty) - zestawy portretow apostolow i swietych. Sa to dziela manierystyczne: wydluzone proporcje, intensywna kolorystyka, duchowy wyraz postaci. Posiadanie atrybutu bylo kluczowe dla identyfikacji swieteych w epoce, gdy analfabetyzm byl powszechny - obrazy pelni funkcje katechetyczna.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za poprawne podanie wszystkich 3 imion.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (np. tylko 2 poprawne) lub bledna, albo brak odpowiedzi.\n> - **Akceptowane warianty:** sw. Maria Magdalena / sw. Magdalena; sw. Jan Ewangelista / sw. Jan.\n\nCo zapamietac? W ikonografii: czaszka = Maria Magdalena; klucze lub stary brodaty mezczyzna = Piotr; mlody mezczyzna z kielichem lub orlem = Jan Ewangelista.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-3)\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom i podaj:\na) autora dzieła;\nb) nazwę dzieła;\nc) wiek powstania dzieła.\nA.\nB.\nC.\na)\nb)\nc)\na)\nb)\nc)\na)\nb)\nc)\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\nMaks. liczba pkt\n3\n1\n3\nUzyskana liczba pkt\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-3)\nOdbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1.3) Zdający rozpoznaje dzieła różnych epok, stylów oraz\nkierunków sztuk plastycznych, potrafi umiejscowić je\nw czasie […].\n1.5) Zdający zna twórczość najwybitniejszych artystów\ni potrafi wymienić dzieła, które stworzyli, rozpoznać\nnajsłynniejsze z nich oraz określić w przybliżeniu czas ich\npowstania.\nSchemat punktowania\n3 p. - za poprawne wskazanie autora, nazwy i wieku w 3 przykładach.\n2 p. - za poprawne wskazanie autora, nazwy i wieku w 2 przykładach.\n1 p. - za poprawne wskazanie autora, nazwy i wieku w 1 przykładzie.\n0 p. - za brak odpowiedzi lub odpowiedzi błędne.\nPoprawne odpowiedzi\nA.\na) Masaccio\nb) Trójca Święta/ Epitafium rodziny Lanzich / Tron Łaski\nc) XV w.\nB.\na) Wit Stwosz / Stosz / Veit Stoß\nb) nagrobek Kazimierza IV Jagiellończyka\nc) XV / XV/XVI w.\nC.\na) Marcel Duchamp\nb) Koło rowerowe\nc) XX w.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A. a) Masaccio b) Trojca Swieta (Epitafium rodziny Lanzich / Tron Laski) c) XV w.\nB. a) Wit Stwosz (Veit Stoss) b) Nagrobek Kazimierza IV Jagiellonczyka c) XV w. (XV/XVI w.)\nC. a) Marcel Duchamp b) Kolo rowerowe c) XX w.**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, technika, ikonografia)\nA - Trojca Swieta, Masaccio (fresk, kosciol Santa Maria Novella, Florencja, ok. 1427):\n- Pierwsze dzielo w historii sztuki ukazujace scisla perspektywe linearna (zbieganie linii do jednego punktu zanikowego).\n- Iluzjonistyczna kaplica z kasetonowym sklepieniem - \"tunel\" w scianie kosciola.\n- Ukrzyzowany Chrystus podtrzymywany przez Boga Ojca, Duch Swiety jako golab, Maria i Jan po bokach - schemat \"Tronu Laski\".\n\nB - Nagrobek Kazimierza IV Jagiellonczyka, Wit Stwosz (marmur czerwony, katedra wawelska, ok. 1492-1492):\n- Gotycki baldachim z herbami i figurami aniolow otacza realistycznie oddana postac lezacego krola.\n- Wybitna rzezba portretowa - indywidualizacja rysow twarzy.\n- Jeden z najwybitniejszych nagrobow poznosredniowiecznej Europy.\n\nC - Kolo rowerowe, Marcel Duchamp (ready-made, 1913, oryginalne zagubione - znane repliki):\n- Pierwsze ready-made w historii sztuki - przedmiot gotowy (kolo rowerowe na taborecie), ktory staje sie dzielem sztuki przez sam gest artysty.\n- Zanegowanie tradycyjnego pojecia dziela jako obiektu wyksztalconego reka artysty.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\n- Masaccio - przelom gotyku i renesansu we Florencji, przyjaciel Brunelleschiego (tworca perspektywy) i Donatella; wczesnorenesansowy realizm i perspektywa.\n- Wit Stwosz - rzezbiarz norymberski i krakowski; gotyk pozny, mistrzowska technika w drewnie (oltarz mariacki) i kamieniu.\n- Marcel Duchamp - dadaizm i surrealizm; koncepcja ready-made wywrocila XX-wieczna estetyki do gory nogami i stala sie fundamentem sztuki konceptualnej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3, max 3 pkt):\n> - **3 pkt** - poprawne wskazanie autora, nazwy i wieku dla wszystkich trzech przykladow.\n> - **2 pkt** - poprawne wskazanie dla dwoch przykladow.\n> - **1 pkt** - poprawne wskazanie dla jednego przykladu.\n> - **0 pkt** - brak odpowiedzi lub odpowiedzi bledne.\n> - **Akceptowane warianty:** Trojca Swieta / Epitafium rodziny Lanzich / Tron Laski; Wit Stwosz / Stosz / Veit Stoss; XV lub XV/XVI w.\n\nCo zapamietac? Fresk z perspektywa linearna w florenckim kosciele = Masaccio XV w.; nagrobek krolewski na Wawelu = Wit Stwosz XV w.; kolo na taborecie = Duchamp XX w. (ready-made).","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-3)\nPrzyjrzyj się poniższym zdjęciom i podaj:\na) nazwę obiektu;\nb) miejscowość, w której obiekt się znajduje;\nc) styl lub krąg kulturowy reprezentowany przez ten obiekt.\nA.\nB.\na)\nb)\nc)\na)\nb)\nc)\nC.\na)\nb)\nc)\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-3)\nOdbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1.3) Zdający rozpoznaje dzieła różnych epok, stylów oraz\nkierunków sztuk plastycznych, potrafi umiejscowić je\nw czasie i w przestrzeni geograficznej.\nSchemat punktowania\n3 p. - za poprawne wskazanie nazwy, miejscowości i stylu w 3 przykładach.\n2 p. - za poprawne wskazanie nazwy, miejscowości i stylu w 2 przykładach.\n1 p. - za poprawne wskazanie nazwy, miejscowości i stylu w 1 przykładzie.\n0 p. - za brak odpowiedzi lub odpowiedzi błędne.\nPoprawne odpowiedzi\nA.\na) Big Ben / Parlament / Elizabeth Tower / St. Stephen’s Tower / The Clock Tower (Wieża\nZegarowa) / Pałac Westminsterski\nb) Londyn\nc) neogotyk / historyzm\nB.\na) Krzywa wieża / kampanila/ dzwonnica / zespół katedralny\nb) Piza\nc) sztuka romańska\nC.\na) Brama Brandenburska\nb) Berlin\nc) klasycyzm / neoklasycyzm","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A. a) Big Ben / Palac Westminsterski / Elizabeth Tower b) Londyn c) neogotyk / historyzm\nB. a) Krzywa wieza (kampanila / dzwonnica katedry) b) Piza c) sztuka romanska\nC. a) Brama Brandenburska b) Berlin c) klasycyzm / neoklasycyzm**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, styl architektoniczny)\nA - Wieza zegarowa (Big Ben) / Palac Westminsterski, Londyn, arch. Charles Barry i Augustus Pugin, 1840-1870:\n- Neogotyke: strzelisty, wertykalizm, lancetowe okna, dekoracja gotyckimi ornamentami.\n- Historyzm - swiadomy powrot do form historycznych (w tym wypadku do gotyku) w XIX w.\n\nB - Krzywa wieza (kampanila katedry), Piza, pocz. budowy 1173 r.:\n- Romanska kampanila (dzwonnica): cylindryczna forma, rzedy arkadkowych galerii (loggie) na calej wysokosci.\n- Slynne przechylenie wynika z niestabilnosci gruntu; nalezy do romanskiego zespolu katedralnego w Pizie.\n\nC - Brama Brandenburska, Berlin, arch. Carl Gotthard Langhans, 1788-1791:\n- Neoklasycyzm (klasycyzm): wzorowana na propylajach Akropolu w Atenach; prosty portyk z rzedami doryckich kolumn.\n- Symbol Berlina i Niemiec; na szczycie kwadryga Wiktorii.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki\n- Neogotyk / historyzm - XIX-wieczna moda na odtwarzanie stylizow historycznych (gotyk, romanizm, renesans); Anglia jako kolebka neogotyku.\n- Sztuka romanska - Europa Zachodnia XI-XII w.; okragle luki, grube mury, wieze.\n- Klasycyzm / neoklasycyzm - koniec XVIII / poczatek XIX w.; powrot do antycznej Grecji i Rzymu; Oswiecenie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 4, max 3 pkt):\n> - **3 pkt** - poprawne wskazanie nazwy, miejscowosci i stylu dla wszystkich trzech przykladow.\n> - **2 pkt** - dla dwoch przykladow.\n> - **1 pkt** - dla jednego przykladu.\n> - **0 pkt** - brak lub blad.\n> - **Akceptowane warianty:** Big Ben / Parlament / Elizabeth Tower / Palac Westminsterski; Krzywa wieza / kampanila / dzwonnica / zespol katedralny.\n\nCo zapamietac? Wieza z zegarem w Londynie = neogotyk; przechylona dzwonnica w Pizie = romanizm; brama z kolumnami w Berlinie = neoklasycyzm.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-1)\nZaznacz spośród wymienionych poniżej (A.-E.) tytuły dwóch obrazów znajdujących się\nw Muzeum Prado w Madrycie.\nA. Diego Velázquez, Poddanie Bredy\nB. Paolo Veronese, Gody w Kanie Galilejskiej\nC. Francisco Goya, Portret Karola IV z rodziną\nD. Rafael Santi, Madonna ze szczygłem\nE. Jacques-Louis David, Koronacja Napoleona","answer":"A, C","answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nOdbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1.7) Zdający wiąże dzieło z miejscem, w którym się znajduje\n(muzea, galerie, kościoły, miasta).\nSchemat punktowani\n1 p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nA. Diego Velázquez Poddanie Bredy\nC. Francisco Goya Portret Karola IV z rodziną","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A i C** (Diego Velazquez, Poddanie Bredy ORAZ Francisco Goya, Portret Karola IV z rodzina)\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (przypisanie kolekcji)\nMuzeum Prado w Madrycie to glowne muzeum sztuki w Hiszpanii - gromadzi przede wszystkim dziela artystow zwiazan ze dworem krolewskim:\n- **A. Velazquez, Poddanie Bredy (1634-1635)** - jeden z najslynniejszych obrazow Prado; Velazquez byl nadwornym malarzem krolow hiszpanskich; obraz celebruje zwyciestwo Hiszpanii nad Niderlandami.\n- **C. Goya, Portret Karola IV z rodzina (1800-1801)** - Goya byl rowniez nadwornym malarzem; grupowy portret rodziny krolewskiej ze slynna bezwzgledna szczegolowoscia portretowania wad urody.\n\nOdrzucone opcje:\n- **B. Veronese, Gody w Kanie Galilejskiej** - znajduje sie w Luwrze w Paryzu (przywieziony przez Napoleona).\n- **D. Rafael, Madonna ze szczyglem** - Galeria Uffizi we Florencji.\n- **E. David, Koronacja Napoleona** - Luwr w Paryzu.\n\n## Sposob 2 - kontekst zbiorow Prado\nPrado powstalo w 1819 r. jako muzeum krolewskie - jego trzon stanowia dziela z kolekcji Habsburgow i Burbonow hiszpanskich. Dlatego dominuja tam malarze zwiazani z dworem madrytskim: Velazquez, Goya, El Greco, ale rowniez Tycjan, Rubens i Bosch zgromadzone przez kolekcjonerskich krolow Hiszpanii.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 5, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za wskazanie obydwu poprawnych odpowiedzi (A i C) i tylko ich.\n> - **0 pkt** - za odpowiedz niepelna (np. tylko jedna) lub bledna, albo brak odpowiedzi.\n> - **Akceptowane warianty:** wystarczy zaznaczyc A i C.\n\nCo zapamietac? Prado = Madrid = malarze dworu hiszpanskiego = Velazquez + Goya. Luwr = Paryze = David + Veronese. Uffizi = Florencja = Rafael.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":3,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-3)\nPrzyjrzyj się reprodukcji przedstawionej poniżej i wykonaj polecenia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.\nOdbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1.8) Zdający zna i rozpoznaje podstawowe techniki plastyczne\ni określa ich cechy charakterystyczne, przypisując te techniki\nartystom, którzy się w nich specjalizowali.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"6.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nPodaj technikę wykonania dzieła.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za brak odpowiedzi lub odpowiedź błędną.\nPoprawna odpowiedź\nNazwa: sitodruk / serigrafia","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Sitodruk (serigrafia)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (technika graficzna)\nSitodruk (ang. screen printing, fr. serigraphie) to technika druku, w ktorej farba przeciskana jest przez sito (tkanine z siatka) na podloze, a niepozadane fragmenty sita sa zablokowane szablonem. Kazdy kolor nanosi sie osobno.\n\nW dzielach Warhola sitodruk jest widoczny przez:\n- Plaska, jednostajna plama barwna (brak zroznicicowania faktury pedzelek).\n- Powtarzalnosc motywu w roznych wariantach kolorystycznych.\n- Charakterystyczna mozliwosc multiplikacji - ten sam obraz moze byc odbity setki razy.\n- Niekiedy widoczne niedokladne przyleganie kolorow (misprint) jako efekt estetyczny.\n\n## Sposob 2 - kontekst artysty\nAndy Warhol uczynil sitodruk podstawowa technika swoich prac (Marilyn Monroe, Mao, puszki Campbells). Wybrarl go celowo: przemyslowy charakter techniki lamal granice miedzy sztukami wyzszymi a produkcja masowa - co bylo programem pop-artu. Warhol mowil: \"Chce byc maszyną\".\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 6.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - sitodruk lub serigrafia.\n> - **0 pkt** - inna technika lub brak odpowiedzi.\n> - **Akceptowane warianty:** sitodruk / serigrafia.\n\nCo zapamietac? Warhol = sitodruk / serigrafia. Technika: farba przez sito / szablon.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWymień dwie cechy charakterystyczne dla tej techniki.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n- łatwo powtarzalna\n- wykonana z wykorzystaniem sita\n- zastosowanie intensywnych barw\n- szybkość uzyskania odbitek\n- płaska plama barwna\n- możliwe różne wersje kolorystyczne\n- druk szablonowy\n- w procesie technologicznym można bazować na fotografii\n- multiplikacja\n- trwała","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwie dowolne cechy sposrod: latwa powtarzalnosc (multiplikacja); plaska plama barwna; mozliwosc tworzenia roznych wersji kolorystycznych; zastosowanie intensywnych barw; szybkosc uzyskania odbitek; druk szablonowy (przez sito); mozliwosc bazowania na fotografii; trwalosc odbitek.**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (cechy techniki sitodruku)\nSitodruk charakteryzuje sie nastepujacymi wlasciwosciami:\n1. **Latwa powtarzalnosc (multiplikacja)** - ten sam szablon pozwala na wydrukowaie wielu identycznych egzemplarzy.\n2. **Plaska plama barwna** - farba naniesiona przez sito daje rowna, jednolita powierzchnie (brak faktury pedzelek, brak modualcji).\n3. **Rozne wersje kolorystyczne** - przy tym samym szablonie mozna zmieniac farby, uzyskujac rozne kolorystycznie odbitki (jak u Warhola z Marilyn - czerwona, niebieska, zolta wersja).\n4. **Intensywne, czyste barwy** - farby drukarskie maja wysoka saturacje.\n5. **Mozliwosc bazowania na fotografii** - foto moze byc skopiowana na sito fotochemicznie.\n\n## Sposob 2 - kontekst techniki w pop-arcie\nWarhol uzyl sitodruku jako programowego narzedzia: technika przemyslowa stala sie narzedziem artystycznym. Cykle Warhola (Kwiaty, Marilyn, puszki zupy Campbells) sa dokladnie tym samym obrazem odbitym wielokrotnie - co stawialo pytanie o oryginalnosc i unikalnosc dziela sztuki w epoce reprodukcji technicznej (Benjamin).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 6.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - podanie dwoch poprawnych cech.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (1 cecha) lub bledna, albo brak odpowiedzi.\n> - **Akceptowane warianty:** kazda z wymienionych cech z klucza CKE.\n\nCo zapamietac? Sitodruk = wielokrotna powtarzalnosc + plaska, intensywna barwa + mozliwosc wielu wersji kolorystycznych.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/6.3","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"6.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.3. (0-1)\nWybierz i podkreśl nazwisko artysty, który się w tej technice specjalizował.\nA. Max Ernst\nB. Andy Warhol\nC. Alexander Calder\nD. Pablo Picasso\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4.\n5.\n6.1.\n6.2.\n6.3.\nMaks. liczba pkt\n3\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHS_1R","answer":"B","answer_text":"Zadanie 6.3. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłową odpowiedź.\n0 p. - za brak odpowiedzi lub odpowiedź błędną.\nPoprawna odpowiedź\nB. Andy Warhol","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**B. Andy Warhol**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela\nSitodruk (screen printing / serigrafia) jest technika zwiazana przede wszystkim z Andym Warholem (1928-1987):\n- Warhol uzyl sitodruku do tworzenia swoich ikonicznych serii: Marilyn Monroe, Mao Zedong, Elektryczne krzesla, Puszki zupy Campbells, wlasnie Kwiaty.\n- Technika ta pozwolila mu na masowa reprodukcje obrazow - co bylo sednem jego filozofii pop-artu.\n- Warhol zakladal \"Fabryke\" (The Factory) - studio artystyczne dzialajace jak zaklad produkcyjny.\n\nOdrzucone opcje:\n- Max Ernst - surrealista, uzywajacy frottage i decalcomanie, nie sitodruku.\n- Alexander Calder - tworca mobili (rzezbiarskich instalacji kinetycznych).\n- Pablo Picasso - malarz, grafik, rzezbiarz; dominowalem techniki: olej, litografia, ceramika.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki i nurtu\nPop-art (lata 60. XX w., USA i Wielka Brytania) czerpie z kultury masowej i reklamy. Sitodruk byl idealnym narzedziem, bo jest to technika typograficzna i reklamowa. Warhol podsumowal program pop-artu: \"Chce byc maszyna\" - znioslo granice miedzy artystycznym oryginalem a reprodukcja.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 6.3, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - B. Andy Warhol.\n> - **0 pkt** - inna odpowiedz lub brak.\n\nCo zapamietac? Sitodruk = Andy Warhol = pop-art. Calder = mobil; Ernst = surrealizm; Picasso = kubizm.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-6.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-2)\nPrzyjrzyj się poniższej fotografii i wykonaj polecenia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.\nOdbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1.9) Zdający wymienia dawne i współczesne dyscypliny\nartystyczne oraz potrafi wskazać dzieła współczesne, które\nwymykają się klasyfikacjom.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nPodaj nazwisko autora i tytuł pracy.\nAutor\nTytuł","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nAutor: Tadeusz Kantor / Kantor\nTytuł: Lekcja anatomii wg Rembrandta / Lekcja anatomii","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autor: Tadeusz Kantor\nTytul: Lekcja anatomii wg Rembrandta**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (happeningi Kantora)\nFotografia dokumentuje happening Tadeusza Kantora z 1968 r. pt. \"Lekcja anatomii wg Rembrandta\":\n- Czarno-biala fotografia ukazuje grupe osob otaczajacych mezczyzne lezacego na stole - co bezposrednio nawiazuje do kompozycji obrazu Rembrandta van Rijna \"Lekcja anatomii doktora Tulpa\" (1632).\n- Jest to przetransponowanie malarskiego oryginalu w zywe dzielo (happening), gdzie artysta i aktorzy odgrywaja sceny z obrazu.\n- Kantor tworzyl happeningi jako czesc swojego Teatru Cricot 2 w Krakowie.\n\n## Sposob 2 - kontekst artysty\nTadeusz Kantor (1915-1990) - polska awangardowy artysty multidyscyplinarny: rezyser, malarz, scenograf. Jego happeningi i teatr lacza sztuki plastyczne z teatrem, prowokuja do pytania o granice dziela sztuki. \"Lekcja anatomii\" wpisuje sie w jego staly dialog z tradycja malarstwa europejskiego (Rembrandt, Velazquez). Kantor jest jednym z najwazniejszych polskich artystow XX w. na arenie miedzynarodowej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 7.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie autora I tytulu (obu naraz).\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (np. sam autor bez tytulu) lub bledna, albo brak odpowiedzi.\n> - **Akceptowane warianty:** Tadeusz Kantor / Kantor; Lekcja anatomii wg Rembrandta / Lekcja anatomii.\n\nCo zapamietac? Kantor = polskie happeningi + teatr Cricot 2; Lekcja anatomii = dialog z Rembrandtem.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"7.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nPodaj rodzaj działalności artystycznej reprezentowanej przez pracę przedstawioną na\nfotografii.\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nHappening","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Happening**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (definicja i cechy happeningu)\nHappening to forma dzialalnosci artystycznej charakteryzujaca sie:\n- **Akcja w czasie rzeczywistym** - artysta i widzowie biora udzial w zdarzeniu, ktore toczy sie na zywo (nie jest obrazem ani rzezba).\n- **Uczestnictwo i interakcja** - granica miedzy artystem a odbiorca jest zatarta; widzowie moga stac sie uczestnikami.\n- **Jednorazowy, niepowtarzalny charakter** - happening nie jest przedstawieniem teatralnym z ustalonym scenariuszem.\n- **Fotograficzna dokumentacja** - poniewaz dzielo jest efemeryczne, pozostaje po nim tylko dokumentacja fotograficzna lub filmowa.\n\nOdroznienie od performance: performance jest zazwyczaj bardziej solowym dzialaniem artysty, happening anganzuje szerszy zbior uczestnikow.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny\nHappening powstal w latach 50./60. XX w. (Allan Kaprow, John Cage w USA; Kantor i Wolf Vostell w Europie). Wpisal sie w szerszy ruch Fluxus i sztuki konceptualnej, ktore kwestionowaly, czym jest dzielo sztuki i czy musi byc trwale, materialne i estetyczne.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 7.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - happening.\n> - **0 pkt** - inne okreslenie lub brak odpowiedzi.\n\nCo zapamietac? Happening = zdarzenie artystyczne z udzialem uczestnikow, efemeryczne, dokumentowane fotografia. Kantor = pionier happeningu w Polsce.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nWybierz właściwe wyjaśnienie poniższych terminów. Zaznacz właściwą odpowiedź.\nIntarsja to technika zdobnicza, polegająca na\nA. pokrywaniu powierzchni przedmiotu płytkami z masy perłowej, kości słoniowej,\nszlachetnych i półszlachetnych kamieni.\nB. płaskim dekorowaniu drewnianych powierzchni wzorami z innych gatunków drewna.\nC. wybijaniu ozdobnego deseniu za pomocą puncy.\nPerspektywa linearna polega na tym, że\nA. przedmioty w miarę oddalania się tracą ostrość konturu i zmieniają barwę.\nB. przedmioty oddalone od oka widza znajdują się wyżej, bliższe - niżej.\nC. wszystkie linie biegnące w głąb obrazu zbiegają się na linii horyzontu.\nKościół halowy to budynek kościelny składający się z\nA. trzech lub więcej naw, z których nawa środkowa jest najwyższa, a okna są umieszczone\nponad dachami naw bocznych.\nB. naw równej wysokości, oświetlonych dzięki oknom umieszczonym w ścianach naw\nskrajnych.\nC. jednej nawy na planie koła, przykrytej kopułą.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n7.1.\n7.2.\n8.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHS_1R","answer":"B, C","answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nOdbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1.10) Zdający zna, poprawnie stosuje oraz definiuje terminy\ni pojęcia z zakresu historii sztuki.\nSchemat punktowania\n1 p. - za 3 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nIntarsja - B\nPerspektywa linearna - C\nKościół halowy - B","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Intarsja - B\nPerspektywa linearna - C\nKosciol halowy - B**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (definicje terminow)\n**Intarsja:**\n- A. (bledna) - to mozaika ze szlachetnych materialow (technika scaglioli lub pietra dura).\n- **B. (poprawna)** - plaska dekoracja drewnianych powierzchni wzorami z roznych gatunkow drewna (intarsja = inkrustacja drewniana). Technika stosowana w meblach i wystroju wnetrz renesansowych.\n- C. (bledna) - to technika puncy/punc (punzowanie metali).\n\n**Perspektywa linearna:**\n- A. (bledna) - to perspektywa powietrzna / lotnicza (zanik ostrosti i zmiany barwy z odlegloscia).\n- B. (bledna) - to perspektywa rzutowa (elementy nizej = blizej, wyzej = dalej - stosowana w sztuce Egiptu i Bliskiego Wschodu).\n- **C. (poprawna)** - perspektywa linearna: wszystkie linie biegnace w glab obrazu zbiegaja sie w jednym punkcie na linii horyzontu (punkt zaniku). Wynalazek Brunelleschiego, stosowany od XV w.\n\n**Kosciol halowy:**\n- A. (bledna) - to kosciol bazylikowy (nawa glowna wyzsza, swiatlo z okien ponad nawami bocznymi - typowy dla romanizmu i gotyku).\n- **B. (poprawna)** - kosciol halowy: wszystkie nawy maja rowna wysokosc, swiatlo wpada przez okna w scianach zewnetrznych naw bocznych (Hallenkirche - popularny w gotyku niemieckim, m.in. Marienkirche w Lubece).\n- C. (bledna) - to kosciol centralny (na planie kola / krzyza greckiego z kopula).\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki\n- Intarsja = technika zdobnicza renesansu i baroku w meblarstwie.\n- Perspektywa linearna = wynalazek wloskiego renesansu (Brunelleschi ok. 1415, Alberti w teorii 1435).\n- Kosciol halowy = gotyk poczatek ok. XI-XIII w. Niemcy, Czechy, Polska (np. kosciol Sw. Elzbiety we Wroclawiu).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 8, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za wszystkie trzy poprawne odpowiedzi (Intarsja-B, Perspektywa-C, Kosciol halowy-B).\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna albo brak.\n\nCo zapamietac? Intarsja = drewno w drewnie (B); Perspektywa linearna = zbieganie linii na horyzoncie (C); Kosciol halowy = nawy rownej wysokosci (B).","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-3)\nRozpoznaj plany słynnych budowli i uzupełnij tabelę.\nA.\nB.\nC.\nA.\nB.\nC.\nNazwa własna\nbudowli\nKultura starożytna,\nw której powstała\nbudowla\nMiasto, w którym\nobiekt się znajduje\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-3)\nOdbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1.6) Zdający identyfikuje dzieła na podstawie\ncharakterystycznych środków warsztatowych i formalnych\noraz przyporządkowuje je właściwym autorom (w tym zna\nplany i układy przestrzenne dzieł architektury najbardziej\ncharakterystycznych dla danego stylu i kręgu kulturowego).\nSchemat punktowania\n3 p. - za poprawne wskazanie nazwy, kultury i miasta w 3 przykładach.\n2 p. - za poprawne wskazanie nazwy, kultury i miasta w 2 przykładach.\n1 p. - za poprawne wskazanie nazwy, kultury i miasta w 1 przykładzie.\n0 p. - za brak odpowiedzi lub odpowiedzi błędne.\nPoprawne odpowiedzi\nA.\nB.\nC.\nNazwa własna budowli\nPartenon\nPanteon\nŚwiątynia/\nŚwiątynia Horusa\nKultura starożytna,\nw której powstała\nbudowla\nStarożytna Grecja/\ngrecka\nStarożytny Rzym/\nrzymska\nStarożytny Egipt/\negipska\nMiasto, w którym\nobiekt się znajduje\nAteny\nRzym\nEdfu","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A. Partenon | starozytna Grecja (grecka) | Ateny\nB. Panteon | starozytny Rzym (rzymska) | Rzym\nC. Swiatynia Horusa | starozytny Egipt (egipska) | Edfu**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (rozpoznanie planow architektonicznych)\nA - Plan prostokatny z kolumnada doookola (perypteros):\n- Prostokat otoczony rzedami kolumn = swiatynia perypteralna = typ typowy dla Grecji klasycznej.\n- Partenon na Akropolu w Atenach (447-438 p.n.e., arch. Iktinos i Kallikrates); 8x17 kolumn doryckich.\n\nB - Plan centralny (rotunda) z prostokatnym portykiem:\n- Kolowy rzut glownej sali z kopula = rotunda. Prostokatny portyk przed wejsciem = typowy rzym.\n- Panteon w Rzymie (118-125 n.e., za Hadriana); najlepsza zachowana budowla antyczna; kopula 43,3 m.\n\nC - Plan z pylonami, dziedzincem kolumnowym i sala hypostylowa:\n- Wielka owal / prostokat, z podwojnymi pylonami (trapezowate weze) przy wejsciu = egipski schemat swiatyni.\n- Swiatynia Horusa w Edfu (237-57 p.n.e.) - najlepiej zachowana swiatynia egipska, epoka hellenistyczna.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki\n- Swiatynia grecka = perfekcja estetyczna, kanon piekna, Akropol.\n- Panteon = techniczne mistrzostwo Rzymian (beton lacany), pierwowzor pozniejszych kopul.\n- Swiatynia egipska = odseparowanie swieckiego od sakralnego; kaptan = wylaczny dostep do sanktuarium.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 9, max 3 pkt):\n> - **3 pkt** - poprawna nazwa, kultura i miasto dla wszystkich trzech.\n> - **2 pkt** - dla dwoch.\n> - **1 pkt** - dla jednego.\n> - **0 pkt** - brak lub blad.\n> - **Akceptowane warianty:** Swiatynia / Swiatynia Horusa; starozytna Grecja / grecka; starozytny Rzym / rzymska; starozytny Egipt / egipska.\n\nCo zapamietac? Kolumnada dokola = Partenon (Ateny, Grecja); kopula z portykiem = Panteon (Rzym); pylony + sala kolumnowa = Swiatynia Horusa (Edfu, Egipt).","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":6,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-6)\nDokonaj analizy porównawczej dzieł rzeźbiarskich według podanych podpunktów:\na) podaj po trzy cechy formalne dotyczące sposobu ukazania każdej rzeźby; (0-4)\nb) podaj epokę lub styl reprezentowany przez każdą rzeźbę. (0-2)\nA.\nB.\nOktawian August\nPopiersie Ludwika XIV\nA.\nB.\na)\na)\nb)\nb)\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n9.\n10.\nMaks. liczba pkt\n3\n6\nUzyskana liczba pkt\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-6)\nAnaliza\ni interpretacja tekstów\ni wytworów kultury\n3.1) Zdający dokonuje opisu i analizy porównawczej dzieł,\nuwzględniając ich cechy formalne ([…] w rzeźbie: bryła,\nkompozycja, faktura […]), a także potrafi wskazać te środki\nekspresji, które identyfikują analizowane dzieło i wskazują na\njego klasyfikację stylową.\nSchemat punktowania\na)\nA.\nB.\n2 p. - za 3 poprawne odpowiedzi.\n1 p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za 1 poprawną odpowiedź lub\nodpowiedzi błędne albo brak odpowiedzi.\n2 p. - za 3 poprawne odpowiedzi.\n1 p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za 1 poprawną odpowiedź lub\nodpowiedzi błędne albo brak odpowiedzi.\nb)\n2 p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n1 p. - za 1 poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedzi błędne albo brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nA.\nB.\na)\n- w rzeźbie A dominuje kierunek\nwertykalny\n- mimetyczny / realistyczny sposób\nprzedstawienia\n- właściwie ukazana anatomia twarzy\n- wyidealizowane rysy twarzy\n- proporcjonalne ujęcie poszczególnych\nczęści twarzy\n- szczegółowość i precyzja detali\n- brak ukazania emocji na twarzy\n- podkreślony spokój, opanowanie\n- równowaga\n- wytworność / dystynkcja\n- statyka\n- kompozycja zwarta\n- gładkie opracowanie powierzchni\na)\n- ekspresyjny charakter rzeźby\n- dynamizm\n- liczne kontrasty światła i cienia\n- różnorodność faktur\n- mimetyczny sposób przedstawienia\n- zindywidualizowane rysy twarzy\n- ukazanie emocji\n- kompozycja asymetryczna\n- dynamiczny układ draperii\nb)\nstarożytny Rzym / antyk / starożytność\nb)\nbarok","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**a) Rzezba A - Oktawian August (starozytny Rzym):\nTrzy cechy formalne (dowolne 3 sposrod): dominacja kierunku wertykalnego; mimetyczny/realistyczny sposob przedstawienia; wyidealizowane rysy twarzy; proporcjonalne ujecie poszczegolnych czesci; szczegolowosc i precyzja detali; brak emocji na twarzy; podkreslony spokoj i opanowanie; statyka; kompozycja zwarta; gladkie opracowanie powierzchni.\nb) Epoka A: starozytny Rzym / antyk.\n\na) Rzezba B - Popiersie Ludwika XIV (Bernini, barok):\nTrzy cechy formalne (dowolne 3 sposrod): ekspresyjny charakter; dynamizm; liczne kontrasty swiatla i cienia; roznorodnosc faktur; zindywidualizowane rysy twarzy; ukazanie emocji; kompozycja asymetryczna; dynamiczny uklad draperii.\nb) Epoka B: barok.**\n\n## Sposob 1 - analiza formalna popiersie A i B\n**Rzezba A - Oktawian August (popiersie cesarskie, marmur, ok. I w. n.e.):**\n- Wyidealizowany portret: rysy harmonijne, spokojna twarz bez emocji - wzorzec dostojenstwa wladcy.\n- Ladna anatomia, precyzyjna rzezba wlosow i zarys twarzy.\n- Marmur gladko opracowany - brak kontrastow faktury.\n- Statyczna, wertykalna kompozycja - stabilna, dostojna.\n- Tradycja rzezby portretowej Grecji klasycznej przetworzona przez rzymski realizm.\n\n**Rzezba B - Popiersie Ludwika XIV (Bernini lub warsztat, marmur, ok. 1665):**\n- Ekspresja i dynamizm: krol ukazany w ruchu (obrot glowy, marszczace brwi).\n- Rozbudowana peruka i rozwiany plaszcz tworza bogata, asymetryczna kompozycje.\n- Kontrasty faktur: gladka skora, delikatne rysy twarzy kontra bujna, krecona peruka.\n- Chiaroscuro: gleboko podzierciane partiie tworza ciemne cienie (bogateoswietlenie).\n- Zindywidualizowany portret - charyzmatyczne spojrzenie, wyraz dumy i wladzy.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki\n- Rzym starozytny: portret cesarski laczyl grecki idealizm z rzymskim realizmem; cel: propagandowy wizerunek wladzy.\n- Barok (XVII w.): dynamizm, ekspresja, kontrast swiatlocienia (nawiazanie do techniki Caravaggia w rzezbie) - cechy charakterystyczne dla Berniniego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10, max 6 pkt):\n> - **a) A: 2 pkt** - za 3 poprawne cechy; 1 pkt - za 2 cechy; 0 pkt - za 1 cechę lub brak.\n> - **a) B: 2 pkt** - za 3 poprawne cechy; 1 pkt - za 2 cechy; 0 pkt - za 1 cechę lub brak.\n> - **b) 2 pkt** - za 2 poprawne epoki; 1 pkt - za 1; 0 pkt - brak.\n> - **Akceptowane warianty:** starozytny Rzym / antyk / starozytnosc; dowolna kombinacja cech z listy klucza.\n\nCo zapamietac? Antyczne popiersie = spokoj, statyka, idealizm, gladka faktura. Barokowe popiersie = dynamizm, ekspresja, kontrast swiatlocieni, bujna draperia.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":8,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-8)\nDokonaj analizy dzieła malarskiego według poniższych punktów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.\nAnaliza\ni interpretacja tekstów\ni wytworów kultury.\nOdbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n3.1) Zdający dokonuje opisu i analizy […] dzieł,\nuwzględniając ich cechy formalne ([…] w malarstwie:\nkompozycja, kolor, światłocień), a także potrafi wskazać te\nśrodki ekspresji, które identyfikują analizowane dzieło\ni wskazują na jego klasyfikację stylową.\n1.11) Zdający zna podstawowe motywy ikonograficzne,\nrozpoznaje świętych […] po atrybutach i sposobach\nprzedstawień.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nPodaj autora i tytuł obrazu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nSchemat punktowani\n1p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nLeonardo da Vinci\nŚwięta Anna Samotrzecia / św. Anna / Matka Boska z Dzieciątkiem i św. Anną","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autor: Leonardo da Vinci\nTytul: Swieta Anna Samotrzecia (Sw. Anna / Matka Boska z Dzieciatkiem i sw. Anna)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela\nObraz olejny na desce (ok. 1503-1519, Luwr, Paryz) ukazuje scene trzech pokolen:\n- Sw. Anna (matka Marii) siedzi z tyla, na jej kolanach siedzi Maria.\n- Maria pochyla sie ku Dzieciatku Jezus, ktore bawi sie z barankiem (symbol meczeństwa Chrystusa).\n- W tle gorski pejzaz spowity mgla - typowe sfumato Leonarda.\n- Piramidalna kompozycja trzech postaci - spoista, harmonijnie zrownowazzona.\n\n\"Samotrzecia\" (wlosk. Sant'Anna Metterza) oznacza Marie z Anna i Dziecieciem - trojke razem, stara ikonograficzna kompozycja.\n\n## Sposob 2 - kontekst artysty\nLeonardo da Vinci (1452-1519) - arcymajster renesansu wloskiego: malarz, rysownik, inzynier, naukowiec. Charakterystyczne cechy jego malarstwa:\n- **Sfumato** - technika zacierania konturow miekkim swiatlocieniem, tworzaca iluzje atmosfery.\n- **Piramidalna kompozycja** - postacie wpisane w trojkat dla rownowagi i stabilnosci.\n- **Studia natury** - precyzyjne obserwacje anatomii, przyrody i swiatla.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za poprawne podanie autora I tytulu (obydwu naraz).\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna albo brak.\n> - **Akceptowane warianty tytulu:** Swieta Anna Samotrzecia / Sw. Anna / Matka Boska z Dzieciatkiem i sw. Anna.\n\nCo zapamietac? Anna trzyma Marie, Maria Jezusa = Swieta Anna Samotrzecia = Leonardo da Vinci = Luwr.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"11.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nPodaj trzy cechy kompozycji i relacji przestrzennych dzieła.\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za 3 poprawne odpowiedzi.\n1 p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za 1 poprawną odpowiedź lub odpowiedzi błędne albo brak odpowiedzi.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n- kompozycja trójpostaciowa / wielopostaciowa\n- wpisana w trójkąt / piramidę\n- kompozycja centralna\n- kompozycja zrównoważona\n- kompozycja zamknięta\n- kompozycja dwuplanowa / wieloplanowa\n- użycie perspektywy powietrznej\n- użycie perspektywy linearnej\n- kompozycja zamknięta w prostokącie pionowym","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy sposrod: kompozycja trojpostaciowa / wpisana w trojkat (piramide) / kompozycja centralna / kompozycja zrownowazona / kompozycja zamknieta / kompozycja dwuplanowa (wieloplanowa) / perspektywa powietrzna / perspektywa linearna / kompozycja w prostokacie pionowym.**\n\n## Sposob 1 - analiza kompozycji i relacji przestrzennych\n1. **Kompozycja piramidalna (trojkatna)** - trzy postacie (sw. Anna, Maria, Jezus) tworza spoista grupe wpisana w trojkat; szczytem jest glowa Anny, podstawa - stopy. Jest to typowa kompozycja renesansowa (rowniez Madona na Skalach, Madonna Belvedere).\n\n2. **Kompozycja wieloplanowa (dwuplanowa)** - na pierwszym planie trzy postacie, na drugim planie daleki gorski krajobraz. Wyrazny kontrast: cieplo figure a chlodny, odlegly pejzaz.\n\n3. **Perspektywa powietrzna (atmosferyczna)** - w tle kontury gor zacieraja sie, barwy staja sie blekitnawe, tracace wyrazistosc - efekt atmosfery miedzy okiem widza a odlegloscia. Leonardo jako jeden z pierwszych doskonale opanowal ta technik.\n\n4. **Kompozycja centralna i zamknieta** - grupa jest skupiona wokol osi srodkowej, nie rozchodzi sie na boki.\n\n5. **Format pionowy** - obraz w orientacji pionowej, co podkresla wertykalne grupowanie trzech postaci.\n\n## Sposob 2 - kontekst renesansowej kompozycji\nLeonardo systematyzowal zasady kompozycji w swoich notatnikach. Piramidalna kompozycja jako wzorzec rownowagi i harmonii stala sie kanonem malarstwa renesansowego - przyklad sposob budowania stabilnej, hierarchicznie uporzadkowanej grupy postaci.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - za 3 poprawne cechy.\n> - **1 pkt** - za 2 poprawne cechy.\n> - **0 pkt** - za 1 cechę lub blad albo brak.\n\nCo zapamietac? Swieta Anna Samotrzecia: trojkat / piramida postaci + wieloplanowoscc + perspektywa powietrzna w tle = renesansowy kanonas kompozycji Leonarda.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/11.3","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"11.3","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.3. (0-2)\nPodaj trzy cechy dotyczące kolorystyki.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.3. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za 3 poprawne odpowiedzi.\n1 p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za 1 poprawną odpowiedź lub odpowiedzi błędne albo brak odpowiedzi.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n- szeroka gama barwna / występują zarówno barwy ciepłe jak i zimne\n- występują ugry, brązy, żółcienie, błękity i zielenie\n- występują kolory stonowane\n- kontrast walorowy (partie ciała z partiami szat)\n- koloryt lokalny\n- kontrast temperaturowy (np. między czerwienią i błękitem)\n- występują kolory czyste i złamane","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy kolorystyki sposrod: szeroka gama barwna (barwy cieple i zimne) / ugry, brazy, zolcienie, blekity i zielenie / kolory stonowane / kontrast walorowy (skora vs szaty) / koloryt lokalny / kontrast temperaturowy (czerwien vs blekit) / kolory czyste i zlamane.**\n\n## Sposob 1 - analiza kolorystyki\n1. **Szeroka gama barwna** - na obrazie wystepuja zarowno barwy cieple (ugry, brazy, zolcienie - skora ciala, ziemia w tle) jak i zimne (blekity i zielenie - szaty Marii, gorski pejzaz).\n\n2. **Kolory stonowane** - Leonardo preferuje stonowane, nieco przytlumione barwy, bez krzykliwej intensywnosci; oddaje to atmosfere spokoju i kontemplacji.\n\n3. **Kontrast temperaturowy** - zestawienie czerwieni/pomaranczy szat Anny i niebieskosci szat Marii tworzy cieplo-zimny kontrast kolorystyczny (charakterystyczny dla renesansu).\n\n4. **Kontrast walorowy** - partie nagiej skory (jasne, cieple) kontrastuja z ciemnymi szatami, co modeluje brylowosc postaci.\n\n5. **Koloryt lokalny** - kazdy przedmiot i postac maja swoj wlasciwy kolor wynikajacy z ich natury (nie zabarwiany sztucznym swiatlem jak w baroku).\n\n## Sposob 2 - technika kolorystyczna Leonarda\nLeonardo doskonalil modulacje barwy za pomoca sfumato (rozmazanie granic tonalnych) i modelowanie swiatlem, a nie samymi kolorami. Jego paleta jest cieplo-zimna z dobrze wywazona gama - jest to rozwiazanie typowe dla renesansu florenckiego i roznicy sie od intensywniejszego koloru weneckiego (Tycjan).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.3, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - za 3 poprawne cechy kolorystyczne.\n> - **1 pkt** - za 2 cechy.\n> - **0 pkt** - za 1 cechę lub brak.\n\nCo zapamietac? Kolorystyka Leonarda: stonowane, szerokie spektrum (cieple + zimne), koloryt lokalny, kontrast walorowy skora-szaty.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-11.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/11.4","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"11.4","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.4. (0-2)\nPodaj trzy cechy dotyczące sposobu ukazania światła na obrazie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.4. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za 3 poprawne odpowiedzi.\n1 p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za 1 poprawną odpowiedź lub odpowiedzi błędne albo brak odpowiedzi.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n- światło naturalne / dzienne\n- światło uwypukla twarze przedstawionych osób\n- sfumato / światło zaciera granice przedmiotów\n- artysta modeluje kształty miękkim światłocieniem\n- rozproszone światło\n- światło pada z prawej strony\n- źródło światła poza obrazem\n- w tle znajduje się oświetlony krajobraz","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy sposobu ukazania swiatla sposrod: swiatlo naturalne (dzienne) / sfumato (zacieranie granic swiatlem) / miekki swiatlocien modeluje ksztalty / swiatlo uwypukla twarze / swiatlo rozproszone / swiatlo pada z prawej strony / zrodlo swiatla poza obrazem / w tle oswietlony krajobraz.**\n\n## Sposob 1 - analiza oswietlenia w dziele Leonarda\n1. **Sfumato** - najwazniejsza cecha oswietlenia u Leonarda: granice przedmiotow sa zatarte miekkim przejsciem swiatlo-cien, bez twardych obrysow. Slowo \"sfumato\" pochodzi od wloskiego \"sfumare\" (rozwiać sie jak dym).\n\n2. **Swiatlo naturalne, dzienne** - scena jest oswietlona swiatlem naturalnym, nie sztucznym. Brak dramatycznych kontrastow typowych dla tenebryzmu barokowego.\n\n3. **Miekki swiatlocien modeluje ksztalty** - cienie sa miagkie i plynne; swiatlo stopniowo przechodzi w cien, tworzac iluzje objetosci i glebi twarzy i cial.\n\n4. **Swiatlo pada z prawej strony** - mozna zaobserwowac, ze twarze postaici sa bardziej oswietlone z prawej strony.\n\n5. **Zrodlo swiatla poza obrazem** - swiatlo nie ma wyraznego zrodla wewnatrz sceny (nie ma swiecy, okna); pochodzi z poza kadru.\n\n6. **Oswietlony krajobraz w tle** - odlegly gorski pejzaz jest rowniez rozjasiony swiatlem dziennym, co wzmacnia efekt przestrzennosci.\n\n## Sposob 2 - sfumato jako rewolucja techniczna\nSfumato jest technika malarstwa olejnego, w ktorej Leonardo znakomicie sie wyspecjalizowal. Nakkladal dziesiątki cienkich polprzezroczystych warstw (glazur) farby olejnej, stopniowo budujac efekt miekkiego przejscia. Daje to wrazenie atmosfery i powietrza miedzy widzem a postaciami - byl to przelom wobec ostrego rysunku Botticellego czy Mantegni.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.4, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - za 3 poprawne cechy.\n> - **1 pkt** - za 2 cechy.\n> - **0 pkt** - za 1 cechę lub brak.\n\nCo zapamietac? Oswietlenie u Leonarda: sfumato (miekkie zatarcie granic) + swiatlo naturalne + miekki swiatlocien. NIE ma ostrego tenebryzmu jak u Caravaggia.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-11.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/11.5","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"11.5","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.5. (0-1)\nZidentyfikuj wszystkie osoby przedstawione na obrazie.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n11.1.\n11.2.\n11.3.\n11.4.\n11.5.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n2\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.5. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne zidentyfikowanie 3 osób.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nMaria / Matka Boska,\nśw. Anna,\nDzieciątko Jezus / Jezus / Chrystus / Dzieciątko","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. Sw. Anna (babka Jezusa, matka Marii)\n2. Maria / Matka Boska (matka Jezusa)\n3. Dzieciatko Jezus / Chrystus**\n\n## Sposob 1 - analiza ikonograficzna\nTemat \"Swieta Anna Samotrzecia\" to temat ikonograficzny przedstawiajacy trzy pokolenia - babke, matke i wnuka:\n- **Sw. Anna** - starsza kobieta siedzaca z tylu, na ktorej kolanach spoczywa Maria; Anna jest babka Jezusa i matka Marii.\n- **Maria (Matka Boska)** - mloda kobieta siedzaca na kolanach Anny, ktora pochyla sie ku Dzieciatku z gestem troski.\n- **Dzieciatko Jezus** - male dziecko bawiace sie z barankiem; baranek jest symbolem przyszlego ofiarowania Chrystusa (Agnus Dei - Baranek Bozy).\n\n## Sposob 2 - teologia i ikonografia tytulu\nTytul \"Samotrzecia\" pochodzi ze staropol. \"sam trzeci\" = we troje. Ten typ ikonograficzny byl popularny w Polsce w sredniowieczu i renesansie - kult sw. Anny byl szeroko rozpowszechniony. Anna jest patronka matek, kobiet w ciazy i rodziny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.5, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - za poprawne podanie wszystkich 3 osob.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (np. 2 osoby) lub bledna albo brak.\n> - **Akceptowane warianty:** Maria / Matka Boska; Dzieciatko Jezus / Jezus / Chrystus / Dzieciatko.\n\nCo zapamietac? Trzy pokolenia: Anna (babcia) > Maria (matka) > Jezus (baranek = symbol ofiary).","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-11.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-2)\nPrzeczytaj tekst i wykonaj polecenia.\nNasza żądza prawdy nie zaspokoi się już tradycyjną Formą i Kolorem!\nGest, dla nas, to nie jest już unieruchomiony moment powszechnego dynamizmu, lecz\nodczucie dynamiczne uwiecznione jako takie.\nWszystko się rusza, wszystko biegnie, wszystko się obraca gwałtownie. Żaden kształt nie\ntrwa przed nami ustalony, lecz ukazuje się i znika bezustannie. Wskutek tego, że siatkówka\nzatrzymuje obraz, wszystkie rzeczy w ruchu mnożą się, odkształcają i w przestrzeni, którą\nprzebiegają, tworzą ciągi wibracji. Tak więc koń w biegu ma nie cztery nogi, lecz dwadzieścia;\na ruchy ich są trójkątne.\nW sztuce wszystko jest konwencją, a prawdy wczorajsze dziś są dla nas kłamstwem.\nJeszcze raz stwierdzamy, że portret, aby był dziełem sztuki, nie może, nie powinien być\npodobny do modela, a pejzaże, które malarz zamierzył przedstawić, znajdują się w nim samym.\nAby namalować przedmiot, nie trzeba go wytwarzać, trzeba wytworzyć jego atmosferę.\nNa podstawie: Elżbieta Grabska, Hanna Morawska, Artyści o sztuce. Od van Gogha do Picassa,\nWarszawa 1969.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.\nAnaliza\ni interpretacja tekstów\ni wytworów kultury.\n3.2) Zdający analizuje wybrane teksty pisarzy, filozofów\ni artystów, interpretując je i wskazując wpływ tych\nwypowiedzi na charakter stylów, epok i tendencji w sztuce\noraz na kształt dzieła […].","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nPodaj nazwę kierunku sztuki, o którym jest mowa w tekście.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłową odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nFuturyzm","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Futuryzm**\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu (slowowa analiza manifestu)\nKluczowe sformulowania z tekstu wskazujace na futuryzm:\n- \"Wszystko sie rusza, wszystko biegnie, wszystko sie obraca gwaltownie\" - kult ruchu, predkosci, dynamizmu.\n- \"kon w biegu ma nie cztery nogi, lecz dwadziescia\" - symultaniczne ukazanie ruchu (rozdzielenie na fazy = czas w przestrzeni).\n- \"Gest to nie jest juz unieruchomiony moment [ ] lecz odczucie dynamiczne uwiecznione jako takie\" - odrzucenie statycznego ujecia.\n- \"prawdy wczorajsze dzis sa dla nas klamstwem\" - bunt przeciw tradycji, awangardowosc.\n- \"portret nie moze byc podobny do modela\" - odejscie od mimetyzmu.\n\nWszystkie te idee to program futuryzmu - wloskiego ruchu awangardowego.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny futuryzmu\nFuturyzm (wl. futurismo) - ruch artystyczno-literacki zalozony przez Filippo Tommaso Marinettiego (Manifest Futuryzmu, 1909). Glosil:\n- Kult maszyny, predkosci i przyszlosci.\n- Odrzucenie muzeum, przeszlosci, klasyki.\n- Symultanizm - ukazywanie ruchu jako wielokrotnego nakladania obrazow.\nGlowni malarze: Umberto Boccioni, Carlo Carra, Giacomo Balla.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 12.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - futuryzm.\n> - **0 pkt** - inna nazwa lub brak odpowiedzi.\n\nCo zapamietac? \"Kon ma 20 nog\" = symultanizm futurystyczny = Boccioni = futuryzm (Wlochy, XX w.).","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nOdnosząc się do powyższego tekstu źródłowego oraz do własnej wiedzy o kierunku sztuki,\no którym mowa, wyjaśnij, jak rozumiesz słowa autora, że „aby namalować przedmiot, nie\ntrzeba go wytwarzać, trzeba wytworzyć jego atmosferę”.\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłową odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.\nUwaga:\nJeżeli zdający poda chociaż jedną ze wskazanych odpowiedzi, to otrzyma jeden punkt.\nJeżeli zdający podał błędnie nazwę kierunku w zadaniu 12.1., to za zadanie 12.2. otrzymuje\n0 punktów.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n- przedmioty, osoby występujące w dziełach sztuki nie muszą, a nawet nie powinny,\nbyć oddane realistycznie / artysta nie musi wiernie odtwarzać rzeczywistości\n- świat jest w ciągłym ruchu / dynamizm\n- deformacja rzeczywistości\n- futuryści negowali sztukę przedstawiającą, która pokazuje rzeczy statycznie\n- symultaniczność kompozycji / nakładanie się różnych elementów i obrazów","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Futurysci twierdzili, ze sztuka nie powinna wierne odtwarzac rzeczywistosci - zamiast statycznego \"wytworzenia\" przedmiotu, artysta powinien oddac jego dynamike, ruch i uczucie jakie wywolje (\"atmosfere\"). Swiat jest w ciaglym ruchu i to wlasnie ruch - nie wyglad - jest istota rzeczy.**\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu (wyjasnij cytowane zdanie)\nZdanie: \"aby namalowac przedmiot, nie trzeba go wytwarzac, trzeba wytworzyc jego atmosfere.\"\n\nCo to oznacza w kontekscie futuryzmu:\n- **Nie wytwarzac** = nie odtwarzac realistycznie, nie malowac jak fotografia.\n- **Atmosfera** = wrazenie dynamiki, sily, ruchu, emocji jakie przedmiot wywouje - cos niematerialnego.\n- Futurysci odrzucali mimetyzm (wierne nasladorowanie natury) na rzecz ekspresji prędkosci i ruchu.\n- Przyklad: Balla \"Dynamizm psa na smyczy\" (1912) - pies ukazany z wieloma nogami i ogonami = \"atmosfera\" biegu, nie konkretna liczba nog.\n\n## Sposob 2 - filozofia futurystyczna\nFuturysci inspirowali sie naukowa chronofotografia (Etienne-Jules Marey) i nowoczesnoscia - samochodami, pociagami, lotniskami. \"Atmosfera\" przedmiotu to jego wibrajaca energia - cel malarza to pokazac swiatu ruch i zycie, nie martwy stop-klatka.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 12.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - wystarczy podac jedna z akceptowanych odpowiedzi.\n> - **0 pkt** - jezeli 12.1 byl bledny, automatycznie 0 pkt tutaj; lub wyjasnenie bledne/brak.\n> - **Akceptowane warianty:** deformacja rzeczywistosci / odejscie od realizmu / symultanizm / dynamizm.\n\nCo zapamietac? \"Atmosfera\" u futurystow = dynamika i energia przedmiotu w ruchu, a nie wierny obraz. Nie WYGLAD, ale WRAZENIE.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":4,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-4)\nPrzyjrzyj się poniższym fotografiom przedstawiającym ten sam budynek i wykonaj polecenia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.\nAnaliza\ni interpretacja tekstów\ni wytworów kultury.\n3.1) Zdający dokonuje opisu i analizy porównawczej dzieł,\nuwzględniając ich cechy formalne (np. w architekturze: układ\nprzestrzenny, plan, bryła, konstrukcja, dekoracja [ ]), a także\npotrafi wskazać te środki ekspresji, które identyfikują\nanalizowane dzieło i wskazują na jego klasyfikację stylową.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nPodaj autora i nazwę własną budowli.\nAutor\nNazwa","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nAutor : Antonio Gaudi / Gaudi\nNazwa: Casa Mila / La Pedrera / dom Mili","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autor: Antonio Gaudi (Antoni Gaudi i Cornet)\nNazwa: Casa Mila / La Pedrera (Dom Mili)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (rozpoznanie obiektu)\nCasa Mila (\"La Pedrera\" = \"kamieniołom\", od nierownej faktury fasady) w Barcelonie (1906-1912):\n- Falista, organiczna fasada z kamienia, bez prostych linii - jakby wyciosana z jednej bryly skalnej.\n- Charakterystyczne rzezbiarskie kominy i wentylatory na dachu w ksztalcie spiralnych skladowych lub rycerzy w helmach.\n- Brak rozroznienia miedzy architektura a rzezba - budynek jest zarowno konstrukcja jak i dzielem sztuki.\n- Spiralne klatki schodowe, parabolicznie wygiete sufity wewnatrz.\n\n## Sposob 2 - kontekst artysty\nAntoni Gaudi (1852-1926) - katalonski architekt, glowny przedstawiciel katalanskiego modernismo (secesji katalanskiej). Inne dziela w Barcelonie: Sagrada Familia (bazylika, niekonczone), Park Guell, Casa Batllo. Jego architektura czerpie z natury - faliste linie, organiczne formy, brak symetrii. Gaudi byl gleboko wierzcym katolikiem - Sagrada Familia to jego glowne duchowe dzielo.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawny autor I nazwa (obydwa naraz).\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna albo brak.\n> - **Akceptowane warianty:** Antonio Gaudi / Gaudi; Casa Mila / La Pedrera / dom Mili.\n\nCo zapamietac? Falista kamienna fasada w Barcelonie = Gaudi = Casa Mila (La Pedrera).","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nPodaj nazwę stylu, jaki reprezentuje budowla.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nSecesja / modernismo","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Secesja / modernismo (katalonskie modernismo)**\n\n## Sposob 1 - analiza stylistyczna\nCasa Mila reprezentuje secesje (Art Nouveau) - styl przelom XIX i XX w.:\n- **Organiczne, faliste linie** - charakterystyczna dla secesji tendencja do form zaczerpnietych z natury (kwiaty, fale, latoscie, kocie grzbiety).\n- **Synteza sztuk** - architektura, rzezba, wzornictwo wnetrz traktowane jako jedno.\n- **Dekoracyjnosc** - budynek jest sam w sobie ornamentem.\n- **Odejscie od historyzmu** - zamiast kopiowania stylizow historycznych (neogotyku, neoklasycyzmu) - nowe, oryginalne formy.\n\nW Katalonii secesja przyjela nazwe \"modernismo\" lub \"Modernisme Catala\" - a Gaudi byl jej najwybitniejszym przedstawicielem.\n\n## Sposob 2 - kontekst geograficzny secesji\nSecesja (od lacin. \"secessio\" = odejscie, poczatki z Wiednia 1897 - Secesja Wiedenska) to miedzynarodowy ruch. W roznych krajach mial rozne nazwy: Art Nouveau (Francja, Belgia), Jugendstil (Niemcy), Liberty (Wlochy), Sezession (Austria), modernismo (Katalonia/Hiszpania).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - secesja lub modernismo.\n> - **0 pkt** - inna nazwa lub brak.\n> - **Akceptowane warianty:** secesja / modernismo.\n\nCo zapamietac? Gaudi = secesja katalonska = modernismo. Cechy: organiczne linie, dekoracyjnosc, synteza sztuk.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/13.3","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"13.3","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.3. (0-2)\nPodaj dwie cechy świadczące o kwalifikacji stylowej budynku.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n12.1.\n12.2.\n13.1.\n13.2.\n13.3\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nMHS_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.3. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za 2 poprawne odpowiedzi.\n1 p. - za 1 poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n- dynamiczna fasada\n- falujące formy\n- płynność linii\n- asymetria\n- nieregularna bryła\n- rzeźbiarski charakter bryły\n- nawiązanie do form organicznych\n- wykorzystanie ceramiki, metalowych elementów i luster\n- dekoracyjność","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwie cechy sposrod: dynamiczna fasada / falujace formy / plynnosc linii / asymetria / nieregularna bryla / rzezbiarski charakter bryly / nawiazanie do form organicznych / wykorzystanie ceramiki i metalowych elementow / dekoracyjnosc.**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (cechy secesyjne w architekturze)\n1. **Falujaca, dynamiczna fasada** - elewacja nie jest plaska i prosta; faluje jak morskie fale lub gorskie zbocze. Jest to glowna cecha odroznijaca secesyje od klasycyzmu i historyzmu.\n\n2. **Plynnosc linii i brak prostych** - secesja odrzuca katy proste i linie proste na rzecz organicznych krzywizn i woluow.\n\n3. **Asymetria** - budynek nie jest symetryczny; kazda kondygnacja i balkon maja inne uksztaltowanie.\n\n4. **Rzezbiarski charakter bryly** - cala fasada jest jak wielka rzezba - nie ma granicy miedzy architektura a sztuka plastyczna.\n\n5. **Nawiazanie do form organicznych** - kominy na dachu przypominaja zwiniete slimaki lub rycerzy w helmach; gzymsy i balkony uformowane jak fale.\n\n6. **Ceramika i metalowe elementy** - Gaudi chentnie uzywal luskowych oklagadzin z ceramiki (trencadis), malych kawalkow kolorowej ceramiki i kutego zelaza w balustradach.\n\n## Sposob 2 - kontekst secesyjny\nCechy secesji w architekturze (za klucz CKE): dekoracyjnosc, synteza sztuk, organiczne formy, faliste linie, asymetria, bogaty wystroj materialowy. Wszystko to mozna zobaczyc w Casa Mila.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.3, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - za dwie poprawne cechy.\n> - **1 pkt** - za jedna cechę.\n> - **0 pkt** - brak lub blad.\n\nCo zapamietac? Secesja w architekturze = faliste linie + organiczne formy + asymetria + dekoracyjnosc = Casa Mila Gaudiego.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-13.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-20)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Jedna jest tylko droga, która wniesie nas na wyżyny wielkości, gdzie nikt nas\nnaśladować nie zdoła - ta droga to naśladowanie starożytnych. Znawcy\ni naśladowcy sztuki greckiej znajdują w jej arcydziełach nie tylko piękną naturę,\nale coś więcej niż naturę, to jest pewne idealne piękności.\nJohann Joachim Winckelmann\nOdwołując się do wypowiedzi Johanna Joachima Winckelmanna, przedstaw,\njak na przestrzeni wieków artyści nawiązywali do sztuki starożytnej. Swoje\nrozważania poprzyj trzema przykładami reprezentującymi różne dziedziny\nsztuk plastycznych.\nTemat 2. Zacisze domowe, intymne, kameralne wnętrza, poszukiwanie „własnej Arkadii”.\nNa podstawie trzech dzieł sztuki przedstaw realizację tego tematu na\nprzestrzeni dziejów. W opisach dzieł uwzględnij analizę formalną kompozycji.\nna temat nr\nMHS_1R\nMHS_1R\nMHS_1R\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n14.1. 14.2. 14.3. 14.4.\nMaks. liczba pkt\n3\n13\n2\n2\nUzyskana liczba pkt\nMHS_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-20)\nTworzenie wypowiedzi.\n2.1) Zdający porównuje style i kierunki, uwzględniając źródła\ninspiracji, wzajemne oddziaływania, wpływ mecenatu\nartystycznego, wydarzeń historycznych i kulturalnych oraz\nestetyki na cechy tych stylów.\n2.2) Zadający rozpoznaje w dziele sztuki temat i potrafi\nwskazać jego źródło ikonograficzne.\n2.3) Zdający formułuje samodzielne, przejrzyste i logiczne\npisemne wypowiedzi na temat sztuki, uwzględniając właściwą\nkompozycję pracy, język i styl, opis ikonograficzny\ni formalny przytaczanych przykładów dzieł.\nTemat 1. Jedna jest tylko droga, która wniesie nas na wyżyny wielkości, gdzie nikt nas\nnaśladować nie zdoła - ta droga to naśladowanie starożytnych. Znawcy\ni naśladowcy sztuki greckiej znajdują w jej arcydziełach nie tylko piękną naturę, ale\ncoś więcej niż naturę, to jest pewne idealne piękności.\nJohann Joachim Winckelmann\nOdwołując się do wypowiedzi Johanna Joachima Winckelmanna, przedstaw, jak na\nprzestrzeni wieków artyści nawiązywali do sztuki starożytnej. Swoje rozważania\npoprzyj trzema przykładami reprezentującymi różne dziedziny sztuk plastycznych.\nTemat 2. Zacisze domowe, intymne, kameralne wnętrza, poszukiwanie „własnej Arkadii”. Na\npodstawie trzech dzieł sztuki przedstaw realizację tego tematu na przestrzeni\ndziejów. W opisach dzieł uwzględnij analizę formalną kompozycji.\nSkala oceniania wypowiedzi zdających w zadaniach rozszerzonej odpowiedzi.\nW tabeli przedstawiono kryteria, które stosuje się przy ocenie wypracowania. Kryteria są brane\npod uwagę jedynie w przypadku, gdy praca ucznia jest zgodna z tematem.\nKryterium Poziom\nWyszczególnienie\nPunktacja\n1. Kompozycja i układ\ntreści\n3\nWłaściwa, trójdzielna i proporcjonalna kompozycja\noraz poprawne wnioskowanie wraz z odniesieniem\ndo problemu zawartego w temacie.\n3\n0-3\n2\nKompozycja nieznacznie zaburzona lub uproszczone\nwnioskowanie.\n2\n1\nKompozycja nieznacznie zaburzona i uproszczone\nwnioskowanie.\n1\n0\nBrak właściwej kompozycji; wnioskowanie nietrafne\nlub jego brak.\n0\n2. Treść\n4\nPełne opracowanie tematu, argumentacja wyczerpuje\nwymagania tematu, wszystkie argumenty trafne,\npraca nie zawiera żadnych błędów merytorycznych.\nZdający wykazał się wiedzą o epokach i kontekstach,\nnp. estetycznym, biograficznym, historycznym,\nliterackim, filozoficznym, społecznym, religijnym.\nPodał liczne, właściwe względem tematu przykłady\nartystów i/lub dzieł. Praca zawiera poprawny opis\ni analizę dzieł i/lub twórczości artystów, postaw\ni zjawisk artystycznych we wskazanej liczbie. Zjawiska\nartystyczne zostały prawidłowo usytuowane w czasie.\n13\n0-13\n3\nPełne opracowanie tematu, ale argumentacja nie\nwyczerpuje wymagań tematu lub argumentacja\nwyczerpuje wymagania tematu, ale niektóre\nargumenty są nietrafne, praca może zawierać drobne\nbłędy merytoryczne. Zdający wykazał się wiedzą\no epokach i niektórych kontekstach. Podał właściwe\nwzględem tematu przykłady artystów i/lub dzieł.\nPraca zawiera poprawny opis i analizę dzieł i/lub\ntwórczości artystów, postaw i zjawisk artystycznych\nwe wskazanej liczbie.\n12\nlub\n10\n2\nNiepełne opracowanie tematu, większość argumentów\ntrafnych, mogą pojawić się mało istotne błędy\nmerytoryczne. Zdający wykazał się niepełną wiedzą\no epokach artystycznych. Podał w większości właściwe\nwzględem tematu przykłady artystów i/lub dzieł. Praca\nzawiera w większości poprawny opis i analizę dzieł\ni/lub twórczości artystów, postaw i zjawisk.\n8\nlub\n6\n1\nPróba opracowania tematu, pojawiają się istotne\nbłędy merytoryczne. Zdający wykazał się\nfragmentaryczną wiedzą o epokach artystycznych.\nPrzytoczone przykłady artystów i/lub dzieł są\nw części trafne, ale stanowią niewystarczająca\negzemplifikację tematu. Praca zawiera elementy\nopisu i analizy niektórych z przytaczanych dzieł,\ndotyczy to również postaw, zjawisk artystycznych\ni twórczości artystów.\n4\nlub\n2\n0\nBrak argumentacji lub praca nie na temat, pojawiają\nsię rażące błędy merytoryczne, np. w zakresie\nnazywania stylów i epok oraz przykładów artystów\ni dzieł.\n0\n3. Terminologia\n2\nBogata i różnorodna terminologia z dziedziny sztuki\n(w tym nazwy technik, stylów i kierunków\nartystycznych - innych niż określone w temacie).\n2\n0-2\n1\nSporadycznie stosowane we właściwym kontekście\nterminy i pojęcia (w tym nazwy technik, stylów\ni kierunków artystycznych innych niż określone\nw temacie). Nieliczne usterki terminologiczne.\n1\n0\nBrak terminologii lub stosowanie jej w sposób rzadki\ni/lub nieadekwatny. Rażące błędy terminologiczne.\n0\n4. Język i styl\n2\nWłaściwy i sprawny styl (dostosowany do sytuacji\nkomunikacyjnej), poprawna składnia, dopuszczalne\nnieliczne błędy zapisu, ale brak rażących błędów\nw pisowni nazwisk słynnych artystów.\n2\n0-2\n1\nStyl komunikatywny (brak kolokwializmów),\nw większości poprawna składnia, dopuszczalne błędy\nzapisu, również nazwisk artystów.\n1\n0\nJęzyk niekomunikatywny, kolokwializmy, często\nniezgodna z normą składnia, licznie błędy różnego\nrodzaju.\n0","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Zadanie 14 to wypracowanie rozszerzone (20 pkt). Ponizej przedstawiono plan i rozwinietie dla obu tematow, by ulatwic przygotowanie do egzaminu.**\n\n## Sposob 1 - TEMAT 1 (nawiazania do starozytnosci)\n\n**TEMAT 1:** Winckelmann (1717-1768) to teoretyk neoklasycyzmu, ktory glosil ze idealna Grecja antyczna jest wzorcem doskonalosci dla wszystkich epok. W krotce sformulowaniu: \"szlachetna prostota i spokojna wielkosc\" (edle Einfalt und stille Grosse) - cel artysty to osiagnac ten antyczny idealizm.\n\n**WSTEP:** Sztuka antyczna Grecji i Rzymu przez wieki fascynowala tworcow - od Renesansu po Neoklasycyzm i wspolczesnosc. Rzezbiarze, malarze i architekci znajdowali w niej zrodlo idealu piekna, harmonii i doskonalych proporcji. W niniejszej pracy omowie trzy dziela z roznych dziedzin sztuk plastycznych, ktore czerpaly z antyku.\n\n**PRZYKLAD 1 - Architektura - Panteon Soufflota / kosciol Sw. Genowefy (Panteon paryski), Paryze, 1758-1790:**\n- Rzym neoklasyczny jako wzorzec: prosty portyk z kolumnami korynckimi nawiazuje do antycznych swiatyn.\n- Jacques-Germain Soufflot uczynil go synteza greckiego portyka i rzymskiej kopuly.\n- Wnioskowanie: inspiracja antykiem sluzy gloryfikacji panstwa (pierwotnie kosciol, nastepnie mauzoleum Francuzow).\n\n**PRZYKLAD 2 - Malarstwo - Jacques-Louis David, \"Smierc Sokratesa\" (1787):**\n- Temat antyczny: Sokrates oczekuje egzekucji - scena wzorcowa dla heroicznego poswiecenia.\n- Kompozycja friozopodobna (postaci niczym w reliefie, w plytkim, fryzu = nawiazanie do greckiej i rzymskiej rzezby).\n- Barwy stonowane, rysunek precyzyjny - neoklasyczna estetyka bez barokowego dynamizmu.\n\n**PRZYKLAD 3 - Rzezba - Antonio Canova, \"Psyche i Amor\" (\"Amor i Psyche\", 1793):**\n- Temat mitologiczny (Amor i Psyche z Apulejusza).\n- Technika: bialy marmur, wyidealizowane formy cial, plynne linie - bezposrednia kontynuacja greckiej tradycji rzezby.\n- Winckelmannowskie piekno: gladkosc powierzchni, spokojna ekspresja, idealizacja ciala ludzkiego.\n\n**ZAKONCZENIE:** Cytat Winckelmanna byl programem neoklasycyzmu XVIII w. Inspiracja antykiem wracala wielokrotnie: jako wzorzec proporcji (renesans), idealu piekna (neoklasycyzm), zrodla tematow (romantyzm) i struktury (XX-wieczny klasycyzm). Antyk nie jest jednym historycznym stylem - jest wiecznym wzorcem, do ktorego artysci wracaja szukajac sensu i piekna.\n\n## Sposob 2 - TEMAT 2 (zacisze domowe, intymnosc, wlasna Arkadia)\n\n**TEMAT 2:** Arkadia to mityczny raj - miejsce szczescia, spokoju i harmonii. W sztuce temat zacisza i intymnosci realizowal sie roznorodnie - od scenek rodzajowych po abstrakcyjne poszukiwanie wewnetrznego spokoju.\n\n**WSTEP:** Marzenie o intymnym, bezpiecznym miejscu - o wlasnej Arkadii - towarzyszylo artystom od wiekow. Tematem tym zajmowali sie malarze rodzajowi, impresjonisci i modernisci na swoje wlasne sposoby. Omowie trzy dziela reprezentujace rozne epoki.\n\n**PRZYKLAD 1 - Jan Vermeer van Delft, \"Mloda kobieta czytajaca list przy oknie\" (ok. 1657-1659, Drezno):**\n- Kompozycja: mloda kobieta stoi przodem do okna, z listem w rekach - chwila intymnego skupienia.\n- Swiatlo: miekkie, boczne swiatlo z okna modeluje postacie i przedmioty - cisza i skupienie.\n- Analiza formalna: kompozycja diagonalna (kobieta - okno - odbicie w szybie), barwy stonowane, ciepla paleta. Gleba przestrzeni przez layering (zaslon z przodu, kobieta posrodku, sciana z tylu).\n- \"Wlasna Arkadia\" Vermeera to spokojne, mieszczanskie wnetrze holenderskie - mikrokosmos prywatnego zycia.\n\n**PRZYKLAD 2 - Pierre-Auguste Renoir, \"Sniadanie wislarzy\" (1880-1881, Phillips Collection, Waszyngton):**\n- Temat: wesolay piknik na tle Sekwany - towarzystwo, swiatlo, radosc z zycia = impresjonistyczna Arkadia.\n- Kompozycja: wielopostaciowa grupa rozmieszczona niesymetrycznie, przetykana swiatlem i cieniem.\n- Kolorystyka: barwy cieple, intensywne, krotki dotyk pedzla - typowy impresjonizm.\n- Arkadia jako wspomnienie lata, towarzystwa i chwili - nieuchwytna, ale emanujaca z obrazu.\n\n**PRZYKLAD 3 - Henri Matisse, \"Czerwona jadalnia (Harmonia w czerwieni)\" (1908-1909, Ermitaz, Petersburg):**\n- Temat: stol nakryty do posilku, kobieta przy nakryciu - kameralne wnetrze.\n- Kompozycja: intensywna czerwien dominuje cale wnétrze i obrus, brak modelunku ciennego - plaskie plamy barwne.\n- Analiza formalna: dekoracyjny motyw kwiatowy lacze sciane z obrusem (zanik granicy); okno z zielona przyroda tworzy wyjscie z zamknietej przestrzeni - Arkadii domu.\n- Matisse szukal harmonii i spokoju - jego intymne wnétrza to wizja szczescia przez kolor.\n\n**ZAKONCZENIE:** Temat zacisza domowego i poszukiwania Arkadii ujawnia tęsknote czlowieka za miejscem bezpiecznym i harmonijnym. Rozne epoki - od baroku poprzez impresjonizm po modernizm - realizowaly ten temat odmiennym jezykiem formalnym, ale z ta sama ludzka potrzeba spokoju i piekna.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 14, max 20 pkt):\n> - **Kompozycja (0-3 pkt):** trojdzielna (wstep, rozwiniecenie, zakonczenie), proporcjonalna, poprawne wnioski.\n> - **Tresc (0-13 pkt):** pelne opracowanie tematu, trafne argumenty, brak bledow merytorycznych, wlasciwe przyklady z poprawnym opisem i analiza formalna, prawidlowe usytuowanie w czasie.\n> - **Terminologia (0-2 pkt):** bogata, roznorodna terminologia historycznoartystyczna.\n> - **Jezyk i styl (0-2 pkt):** poprawny styl, skladnia, pisownia nazwisk.\n> - **Uwaga:** Kazdy przyklad musi byc z innej dziedziny sztuk plastycznych (Temat 1) lub miec analize formalna kompozycji (Temat 2).\n\nCo zapamietac? Wypracowanie wymaga TROJDZIELNEJ struktury + 3 przykladow z opisem formalnym + terminologii (perspektywa, kompozycja, kolorystyka, styl). Schemat: teza - 3 przyklady z analiza - synteza i wniosek.","image":"img/historia-sztuki-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"}]}