{"paper":{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":35,"source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-2)\nPoniższe zdjęcia przedstawiają malowidła pochodzące z tej samej epoki. Określ epokę\ni krąg kulturowy, w którym powstały te malowidła, oraz wymień dwa sposoby, w jaki\nuzyskano wrażenie głębi.\nZdjęcie A.\nEHSP-R0_100\nZdjęcie B.\nEpoka i krąg kulturowy:\nSposoby uzyskania głębi:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\nMaks. liczba pkt\n2\nUzyskana liczba pkt\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 20211\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.2) rozpoznaje dzieła różnych epok, stylów\noraz kierunków sztuk plastycznych, potrafi\numiejscowić je w czasie i w przestrzeni\ngeograficznej;\n1.5) identyfikuje dzieła na podstawie\ncharakterystycznych środków\nwarsztatowych i formalnych […];\n1.9) zna, poprawnie stosuje terminy\ni pojęcia z zakresu historii sztuki.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne określenie epoki i kręgu kulturowego, z którego pochodzą malowidła oraz\nwymienienie dwóch sposobów uzyskania głębi.\n1 pkt - poprawne określenie epoki i kręgu kulturowego, z którego pochodzą malowidła ALBO\nwymienienie dwóch sposobów uzyskania głębi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nEpoka i krąg kulturowy: starożytny Rzym / starożytność, antyk / starożytność, krąg sztuki\npompejańskiej\nSposoby uzyskania głębi:\n- kompozycja została podzielona na dwa lub trzy plany\n- zastosowano perspektywę antyczną / perspektywa linearna z wieloma punktami zbiegu linii\n/ perspektywa intuicyjna\n- perspektywa kulisowa\n- występuje perspektywa powietrzna / kontury na pierwszym planie są ostre, a na drugim\nplanie ulegają rozmyciu\n- występuje perspektywa barwna / zastosowano różnice kolorystycznych: ciepłe / nasycone\nbarwy „przybliżają” (występują na pierwszym planie), a barwy chłodne „oddalają” (tło)\n- stosowanie kontrastu walorowego / pojawiają się cienie na budynkach\n- modelunek światłocieniowy\nUwaga: akceptuje się termin malarstwo iluzjonistyczne, jeżeli zdający wyjaśni jego użycie\nw kontekście sposobu uzyskania wrażenia głębi.\n1 Załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych\nrozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku\nz zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. poz. 493, z późn. zm.).\nZasady oceniania rozwiązań zadań.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Epoka i krag kulturowy: starozytnosc, starozytny Rzym / sztuka pompejanska (II styl pompejanski)\nSposoby uzyskania gleb (dwa z ponizszych):\n1. Perspektywa linearna / wielopunktowa - linie architektoniczne zbiegaja sie w kilku punktach, tworzac iluzje przestrzeni.\n2. Kompozycja planowa (kulisowa) - sceny podzielone na plany (pierwszy, drugi, trzeci), obiekty blizsze sa wieksze i wyraznie zarysowane.**\n\n## Sposob 1 - analiza malowidel pompejanski (II styl)\nII styl pompejanski (ok. I w. p.n.e.) to tzw. styl architektoniczny - malarze rozrywali optycznie sciany, malujac na nich fikcyjne budowle:\n- Na zdjeciu A widac edykul (mala swiatynia-nisza) z frontonem i kolumnami na tle kolorowej sciany.\n- Na zdjeciu B - iluzjonistyczny portyk z rzedami kolumn i gzymsami przechodzacymi w glebie przestrzeni.\nSposob uzyskania gleb:\n- **Perspektywa intuicyjna / antyczna** - linie architektoniczne zbiegaja sie, ale nie w jednym punkcie jak w perspektywie renesansowej; efekt gleb jest jednak wyrazny.\n- **Perspektywa kulisowa / plany** - elementy blizsze sa wieksze i ciemniejsze, dalsze - mniejsze i jasniejace (perspektywa powietrzna).\n- **Kontrasty walorowe** - cienie na kolumnach i gzymsach buduja trojwymiarowosc.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki / malarstwo pompejanske\nMalarstwo scienne w Pompejach (I w. p.n.e. - I w. n.e.) rozwijalo sie w czterech stylach. II styl (architektoniczny) byl odpowiedzia na zainteresowanie Rzymian architektura greka i hellenistyczna. Malarze tworzyli tzw. trompe-l'oeil - obrazy, ktore \"zwodzily oko\", sprawiajac wrazenie, ze sciany pomieszczen otwieraja sie na zewnatrz. Technika: fresk (buon fresco) - malowanie pigmentami na mokrym tynku.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne okreslenie epoki i kregu kulturowego ORAZ wymienienie dwoch sposobow uzyskania gleb.\n> - **1 pkt** - poprawne okreslenie epoki i kregu kulturowego ALBO wymienienie dwoch sposobow uzyskania gleb.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi.\n> - **Akceptowane warianty epoki:** starozytnosc / antyk / starozytny Rzym / sztuka pompejanska.\n> - **Akceptowane sposoby:** perspektywa linearna, perspektywa kulisowa, perspektywa powietrzna, perspektywa barwna, modelunek swiatlocienowy, kompozycja wieloplanowa.\n\nCo zapamietac? II styl pompejanski = malarstwo iluzjonistyczne rozrywajace sciany pomieszczen fikcyjna architektura. Gleb uzyskiwano perspektywa linearna (zbieganie linii) i kulisowa (plany). Technika: fresk.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nPrzyjrzyj się reprodukcjom przedstawiającym to samo dzieło.","answer":null,"answer_text":"2","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nPodaj nazwę miasta, w którym znajduje się dzieło, i nazwę stylu reprezentowanego\nprzez to dzieło.\nMiasto:\nStyl:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.2) rozpoznaje dzieła różnych epok, stylów\noraz kierunków sztuk plastycznych, potrafi\numiejscowić je w czasie i w przestrzeni\ngeograficznej;\n1.6) wiąże dzieło z miejscem, w którym się\nznajduje (miasta).\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowe podanie nazwy miasta oraz stylu.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nMiasto: Strzelno\nStyl: romanizm / sztuka romańska","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Miasto: Strzelno\nStyl: romanizm / sztuka romanska**\n\n## Sposob 1 - rozpoznanie dziela i stylu\nKolumny ze Strzelna to jedne z najcenniejszych zabytkow romanskich w Polsce, znajdujace sie w kosciele pw. sw. Prokopa i kosciele pw. Trojcy Swietej w Strzelnie (woj. kujawsko-pomorskie). Kolumny maja rzezbioney trzon z reliefy figuralnymi (Cnoty i Przywary) - to ewenement w skali europejskiej. Cechy romanski wskazujace na styl:\n- figury ujete w arkadach z polkolistymi lukami (luk polkolisty = romanizm)\n- hieratyzm i frontalizm postaci\n- dekoracja roslinna na kapitelu\n- sztywnosc i schematycznosc rzezby - podporzadkowanie architekturze\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny\nKolumny powstaly ok. 1160-1180 r. w czasie rozkwitu romanizmu w Polsce (XII w.). Romanizm w Polsce trwal od ok. X do poczatku XIII w., rozwijal sie pod wplywem kosciola i konwentow benedyktynskich. Strzelno bylo siedziba konwentu norbertanek, ktore ufundowaly ozdobienie kolumn reliefami figuralnymi.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - prawidlowe podanie miasta (Strzelno) ORAZ stylu (romanizm / sztuka romanska).\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi.\n\nCo zapamietac? Kolumny ze Strzelna - jedyne w Polsce rzezby figuralne na trzonie kolumny, XII wiek, romanizm, temat ikonograficzny: Cnoty i Przywary.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nPodaj dwie cechy formy dzieła.\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.5) identyfikuje dzieła na podstawie\ncharakterystycznych środków\nwarsztatowych i formalnych […];\n1.9) zna, poprawnie stosuje terminy\ni pojęcia z zakresu historii sztuki.\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowe podanie dwóch cech.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n- podporzadkowanie rzeźby architekturze / prawo ramy\n- każda z postaci umieszczona jest w arkadzie zwieńczonej łukiem półkolistym\n- schematyczna anatomia postaci / zwarte formy / deformacja\n- zaburzone proporcje postaci / nieprawidłowe proporcje postaci\n- hieratyzm / sztywność przedstawionych postaci\n- brak głębi w reliefie\n- brak indywidualizacji twarzy\n- frontalne ustawienie postaci\n- kompozycja pasowa\n- linearyzm (linearny modelunek szat)\n- ornament floralny/ roślinny\n- kapitel kostkowy\n- rzeźbiony trzon kolumny\n- kompozycja statyczna\n- wszystkie postacie mają głowy na jednym poziomie / izokefalizm","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwie cechy formy (dwie z listy ponizej):\n1. Hieratyzm / sztywnosc postaci (frontalne ustawienie, brak ruchu)\n2. Podporzadkowanie rzezby architekturze (prawo ramy - postacie mieszcza sie w arkadach)**\n\n## Sposob 1 - analiza formy rzezby romanskiej\nRzezba romanska rzadzi sie specyficznymi zasadami estetycznymi:\n- **Hieratyzm** - postacie stoja sztywno, frontalnie, wyrazaja dostojenstwo i boskoscia, nie ludzkiego ciepla.\n- **Prawo ramy** - kazda postac jest zamknieta w arkadzie z lukiem polkolistym; forma figury dostosowuje sie do pola architektonicznego.\n- **Izokefalizm** - wszystkie glowy postaci sa na jednym poziomie (rowne)\n- **Linearyzm** - szaty zaznaczone rytmicznie rytymi liniami, bez modelunku swiatlocienowego.\n- **Brak gleb w reliefie** - plytki relief, brak trojwymiarowosci.\n- **Deformacja proporcji** - glowy nieproporcjonalnie duze wzgledem cial.\n\n## Sposob 2 - kontekst estetyki romanizmu\nW romanizmie rzezba pelnila funkcje dydaktyczna (Biblia pauperum - Biblia ubogich). Wazniejszy byl przekaz religijny niz wiernosc naturze. Dlatego artysci swiadomie deformowali proporcje, upraszczali forme i rezygnowali z iluzji przestrzennej na rzecz czytelnosci ikonograficznej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - prawidlowe podanie dwoch cech formy.\n> - **0 pkt** - podanie jednej cechy lub odpowiedz bledna.\n> - **Akceptowane warianty:** hieratyzm, sztywnosc, frontalizm, prawo ramy, kompozycja pasowa, linearyzm, brak gleb w reliefie, brak indywidualizacji twarzy, izokefalizm, ornament floralny, deformacja proporcji.\n\nCo zapamietac? Rzezba romanska: hieratyzm + prawo ramy + linearyzm + brak gleb = cechy podporzadkowania funkcji religijnej nad estetyke.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"3.1","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-3)\nRozpoznaj budowle przedstawione na zdjęciach i podaj nazwę każdej z budowli oraz\nnazwisko jej architekta.\nA.\nB.\nNazwa:\nArchitekt:\nNazwa:\nArchitekt:\nC.\nNazwa:\nArchitekt:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n2.1.\n2.2.\n3.1.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n3\nUzyskana liczba pkt\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.1. (0-3)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) zna twórczość najwybitniejszych\nartystów i potrafi wymienić dzieła, które\nstworzyli, rozpoznać najsłynniejsze z nich.\nZasady oceniania\n3 pkt - prawidłowe podanie nazwy i architekta budowli w trzech przykładach.\n2 pkt - prawidłowe podanie nazwy i architekta budowli w dwóch przykładach.\n1 pkt - prawidłowe podanie nazwy i architekta budowli w jednym przykładzie.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA.\nNazwa: Kaplica Zygmuntowska\nArchitekt: Berecci / Bartolommeo Berrecci\nB.\nNazwa: Tempietto / kaplica przy kościele św. Piotra in Montorio w Rzymie\nArchitekt: Bramante / Donato Bramante\nC.\nNazwa: Kaplica Pazzich / Capella Pazzi\nArchitekt: Brunelleschi / Filippo Brunelleschi","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A. Kaplica Zygmuntowska (Wawel, Krakow) - architekt: Bartolommeo Berrecci\nB. Tempietto (San Pietro in Montorio, Rzym) - architekt: Donato Bramante\nC. Kaplica Pazzich / Cappella Pazzi (Santa Croce, Florencja) - architekt: Filippo Brunelleschi**\n\n## Sposob 1 - rozpoznanie budowli\n**A. Kaplica Zygmuntowska (ok. 1519-1533):**\nZlota kopula z latarnia, polozenie przy katedrze na Wawelu w Krakowie, fundacja krola Zygmunta I Starego. Jedyne tak dojrzale dzielo wloskiego renesansu poza Italiem. Architekt: Bartolommeo Berrecci (Berrecci / Berecci) - Wloch sprowadzony do Polski.\n\n**B. Tempietto (ok. 1502):**\nMala okragla rotunda otoczona kolumnada toskanska, z wysokim bębnem i kopula. W miejscu, gdzie wedlug tradycji zostal ukrzyzowany sw. Piotr. Architekt: Donato Bramante - tworca dojrzalego renesansu w Rzymie, pozniej projektant Bazyliki sw. Piotra.\n\n**C. Kaplica Pazzich / Cappella Pazzi (ok. 1429-1461):**\nFasada z centralnie usytuowanym portykiem (loggia), kopula z latarnia, wnekowe pilastry. Florencja, przy kosciele Santa Croce. Architekt: Filippo Brunelleschi - pionier renesansu, tworca kopuly Duomo we Florencji.\n\n## Sposob 2 - kontekst: trzy ikony renesansowej architektury centralnej\nWszystkie trzy budowle to realizacje idei planu centralnego, ktora stala sie wzorcem renesansowego myslenia o architekturze sakralnej. Plan centralny (krag, kwadrat) symbolizowal doskonalosci i harmonie - nawiazanie do filozofii neoplatonskiej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3.1, max 3 pkt):\n> - **3 pkt** - poprawna nazwa i architekt dla 3 budowli.\n> - **2 pkt** - poprawna nazwa i architekt dla 2 budowli.\n> - **1 pkt** - poprawna nazwa i architekt dla 1 budowli.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna.\n> - **Akceptowane warianty:** Berecci/Berrecci, Bramante/Donato Bramante, Brunelleschi/Filippo Brunelleschi; Kaplica Pazzich/Cappella Pazzi.\n\nCo zapamietac? BBB - trzy B: Berrecci (Krakow), Bramante (Rzym), Brunelleschi (Florencja). Wszystkie kopulowe budowle na planie centralnym, renesans.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nOkreśl trzy cechy bryły wspólne dla wszystkich budowli.\n1\n2\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.5) identyfikuje dzieła na podstawie\ncharakterystycznych środków\nwarsztatowych i formalnych […];\n1.9) zna, poprawnie stosuje terminy\ni pojęcia z zakresu historii sztuki.\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowe podanie trzech cech wspólnych budowli.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań.\nPrzykładowe rozwiązania\n- założenia centralne\n- budowle zwieńczone kopułą\n- architektura każdej z kaplic nawiązuje do architektury antycznej\n- wykorzystanie porządków klasycznych\n- wszystkie budowle mają latarnie\n- kompozycje symetryczne\n- kompozycje harmonijne / statyczne / równowaga pionów i poziomów\n- zwarta bryła\n- budowle dwukondygnacyjne","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy wspolne bryly (trzy z listy):\n1. Plan centralny (zalozone centralnie, symetrycznie)\n2. Zwienczenie kopula\n3. Nawiazanie do architektury antycznej / wykorzystanie porzadkow klasycznych (kolumny, pilastry, fryzy)**\n\n## Sposob 1 - analiza porownawcza trzech budowli\nWszystkie trzy budowle lacza nastepujace cechy:\n- **Plan centralny** - zalozone na kole (Tempietto) lub kwadracie/okraglej podstawie (Kaplica Zygmuntowska, Cappella Pazzi) z osi symetrii biegnacymi w roznych kierunkach.\n- **Kopula z latarnia** - kopula nadaje przestrzeni centralne zwienczenie, latarnia wpuszcza swiatlo z gory i akcentuje pionowa os.\n- **Porzadki klasyczne** - kolumny toskanske lub korynckie, pilastry, gzymsy, fryzy - bezposrednie cytaty z architektury greckiej i rzymskiej.\n- **Harmonia proporcji** - rownosc pionow i poziomow, symetria, rytm powtarzajacych sie elementow.\n- **Zwarta brylla** - zamknieta, geometryczna forma.\n\n## Sposob 2 - idea planu centralnego w renesansie\nPlan centralny byl w renesansie ideaem architektonicznym: leonbattysta Alberti, Bramante i Brunelleschi widzieli w nim symbol doskonalosci Boga i harmonii wszechswiata. Rozkladanie bryly symetrycznie wokol osi centralnej nawiazywalo do filozofii neoplatonskiej i matematycznego porzadku natury.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - prawidlowe podanie trzech cech wspolnych.\n> - **0 pkt** - podanie mniej niz trzech cech lub cechy bledne.\n> - **Akceptowane warianty:** plan centralny / zalozenie centralne; kopula / zwienczenie kopula; porz. klasyczne / nawiazanie do antyku; latarnia; symetria; zwarta bryla.\n\nCo zapamietac? Trzy wspolne cechy: plan centralny + kopula + porzadki antyczne = wzorzec renesansowej architektury sakralnej.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-2)\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom i podaj:\na) autora dzieła;\nb) styl lub kierunek, który reprezentuje dzieło.\nA.\na)\nb)\nB.\na)\nb)\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.3) przyporządkowuje twórczość\nposzczególnych artystów do stylów\ni kierunków, w obrębie których tworzyli.\n1.4) zna twórczość najwybitniejszych\nartystów i potrafi wymienić dzieła, które\nstworzyli, rozpoznać najsłynniejsze z nich.\nZasady oceniania\n2 pkt - prawidłowe podanie autora i stylu w dwóch przykładach.\n1 pkt - prawidłowe podanie autora i stylu w jednym przykładzie.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA.\na) Caravaggio / Michelangelo Merisi da Caravaggio\nb) barok\nB.\na) Paul Cézanne / Cézanne\nb) postimpresjonizm","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A. a) Caravaggio / Michelangelo Merisi da Caravaggio; b) barok\nB. a) Paul Cezanne / Cezanne; b) postimpresjonizm**\n\n## Sposob 1 - rozpoznanie autorow i styli\n**Obraz A - Caravaggio, \"Kosz z owocami\" (ok. 1599):**\nJedna z pierwszych w historii sztuki autonomicznych martwych natur. Caravaggio (1571-1610) maluje kosz z owocami na jasnym, niemal monochromatycznym tle. Charakterystyczne cechy baroku Caravaggia: chiaroscuro (silne kontrasty swiatla i cienia), realizm (owoc uszkodzony, liscie zwiedniale - co bylo nowoscia), naturalizm w przedstawieniu materii. Styl: barok.\n\n**Obraz B - Paul Cezanne, martwa natura z owocami (lata 70.-1900):**\nCezanne (1839-1906) byl postimpresjonista - odszedl od impresjonistycznego ulotnosci na rzecz konstrukcji bryl i przestrzeni. W jego martwych naturach owoce sa solidnie zbudowane, perspektywa czesto zaburzona (wielopunktowa), plama barwna modeluje forme. Styl: postimpresjonizm.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny martwej natury\nMartwa natura (nature morte / still life) stala sie autonomicznym gatunkiem malarskim w XVII w. (Holandia, Flandria, Wlochy). Caravaggio na przelomie XVI i XVII w. nadal jej godnosc poprzez realizm i chiaroscuro. Cezanne ok. 300 lat pozniej przeksztalcil ja w laboratorum badan nad forma i przestrzenia - co otworzolo droge do kubizmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 4, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawny autor i styl dla obu przykladow.\n> - **1 pkt** - poprawny autor i styl dla jednego przykladu.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna.\n> - **Akceptowane warianty:** Caravaggio / Michelangelo Merisi da Caravaggio; Cezanne / Paul Cezanne; barok; postimpresjonizm.\n\nCo zapamietac? Caravaggio = chiaroscuro + barok + realizm. Cezanne = konstruktywne budowanie bryl + postimpresjonizm = droga do kubizmu.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-2)\nNa każdej reprodukcji rozpoznaj postać wskazaną strzałką. Zapisz imię każdej\nwskazanej postaci oraz podaj źródło literackie, z którego został zaczerpnięty temat\nkażdego przedstawienia.\nA.\nImię postaci:\nŹródło literackie:\nB.\nImię postaci:\nŹródło literackie\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n3.2.\n4.\n5.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n2\nUzyskana liczba pkt\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.10) […] rozpoznaje świętych, bogów\ngreckich po atrybutach i sposobach\nprzedstawień.\nZasady oceniania\n2 pkt - prawidłowe podanie imienia postaci i źródła ikonograficznego w dwóch przykładach.\n1 pkt - prawidłowe podanie imienia postaci i źródła ikonograficznego w jednym przykładzie.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA.\na) Judyta\nb) Biblia / Pismo Święte / Stary Testament / Księga Judyty\nB.\na) Apollo\nb) mitologia grecka / rzymska / Owidiusz, Metamorfozy (Przemiany)","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A. Imie: Judyta; Zrodlo literackie: Biblia / Pismo Swiete / Stary Testament / Ksiega Judyty\nB. Imie: Apollo; Zrodlo literackie: mitologia grecka / Owidiusz, Metamorfozy**\n\n## Sposob 1 - ikonografia: klucze rozpoznawcze postaci\n**A. Judyta z glowa Holofernesa:**\nJudyta to biblijne bohaterka, ktora ocalalala miasto Betyluje, ucinajac glowe asyryjskiemu wodzy Holofernesowi. Atrybuty ikonograficzne: miecz w reku, glowa Holofernesa (czesto trzymana przez sluzace lub w koszu). Ten temat byl popularny w baroku - malowaly go Artemisia Gentileschi i Caravaggio. Na obrazie A strzalka wskazuje Judyte trzymajaca miecz, sluzaca trzyma kosz z glowa.\n\n**B. Apollo scigajacy Dafne:**\nTemat pochodzi z mitologii grecko-rzymskiej, opisany przez Owidiusza w Metamorfozach (Przemianach, ks. I). Apollo (bog slonca) zakochal sie w Dafne, ta uciekala i w chwili doganiania przez Apolla zostala przeobrazona przez ojca (boga rzeki) w drzewo laurowe. Apollo jest mlodym, pieknym mezczyzmna - bog artystow. Strzalka wskazuje scigajacego - czyli Apolla.\n\n## Sposob 2 - zrodla ikonograficzne w sztuce\nTrzy glowne zrodla ikonograficzne w sztuce europejskiej:\n1. **Biblia** (Stary i Nowy Testament) - Judyta, Dawid, Susanna, Ecce Homo itd.\n2. **Mitologia grecka i rzymska** (Owidiusz: Metamorfozy, Iliada, Odyseja) - Apollo, Diana, Wenus, Herkules.\n3. **Historia antyczna** - sceny z zycia Cezara, Kleopatry itp.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 5, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - imie i zrodlo literackie poprawnie dla obu przykladow.\n> - **1 pkt** - imie i zrodlo literackie poprawnie dla jednego przykladu.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna.\n> - **Akceptowane warianty:** Biblia / Pismo Swiete / Stary Testament / Ksiega Judyty; mitologia grecka/rzymska / Owidiusz Metamorfozy.\n\nCo zapamietac? Judyta = Biblia + miecz + glowa Holofernesa. Apollo = mitologia + Metamorfozy Owidiusza + pogon za Dafne zamieniajaca sie w laur.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-2)\nAutor przedstawionego na reprodukcji dzieła specjalizował się w malowaniu wedut. Był także\nnadwornym malarzem jednego z polskich królów.\nNapisz, dla którego polskiego króla pracował autor dzieła, oraz rozpoznaj miasto\nprzedstawione na obrazie. Podaj wiek, w którym został namalowany ten obraz.\nKról:\nMiasto przedstawione na obrazie:\nWiek:\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.2) rozpoznaje dzieła różnych epok, stylów\noraz kierunków sztuk plastycznych, potrafi\numiejscowić je w czasie […];\n1.4) zna twórczość najwybitniejszych\nartystów i potrafi wymienić dzieła, które\nstworzyli, rozpoznać najsłynniejsze z nich.\nZasady oceniania\n2 pkt - prawidłowe podanie trzech odpowiedzi.\n1 pkt - prawidłowe podanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nKról: Stanisław August Poniatowski / Stanisław August\nMiasto przedstawione na obrazie: Warszawa\nWiek: XVIII","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Krol: Stanislaw August Poniatowski / Stanislaw August\nMiasto: Warszawa\nWiek: XVIII (osiemnasty)**\n\n## Sposob 1 - weduta i Bernardo Bellotto zwany Canalettem\nWeduta (wl. veduta = widok) to gatunek malarski przedstawiajacy dokkladne, panoramiczne widoki miast. Mistrzami weduty byli: Giovanni Antonio Canal (Canaletto) i jego siostrzeniec Bernardo Bellotto, ktory przyjal pseudonim \"Canaletto\" po wuju. Bellotto pracowal na dworach krola polskiego:\n- Belotto (1721-1780) zostal nadwornym malarzem **Stanislawa Augusta Poniatowskiego** (ostatniego krola Polski, panujacego 1764-1795).\n- Namalowac okolo 26 wedut Warszawy - dokumentacja tak dokladna, ze po zniszczeniu Warszawy w czasie II wojny swiatowej uzyta do jej odbudowy!\n- Weduta na obrazie: widok ulicy z barokowym kosciolem o dwoch wiezach (np. kosciol Bernardynow lub kosciol sw. Krzyza w Warszawie), powozami i mieszkancami.\n- Wiek powstania: XVIII.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny\nBellotto przyjechnl do Warszawy w 1767 r. na zaproszenie Stanislawa Augusta Poniatowskiego. Krol byl mecenasem sztuki, wlascicielem bogatych zbiorow malarskich, zalozyl m.in. Teatr Narodowy i szkole publiczna. Weduta Bellotta wpisuje sie w oswieceniowe zainteresowanie dokumentacja i empirycznym opisem swiata.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 6, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie wszystkich trzech: krola, miasta i wieku.\n> - **1 pkt** - poprawne podanie dwoch z trzech.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna.\n> - **Akceptowane warianty:** Stanislaw August Poniatowski / Stanislaw August; Warszawa; XVIII / osiemnasty.\n\nCo zapamietac? Bellotto = Canaletto 2.0, malarz Warszawy dla Stanislawa Augusta Poniatowskiego, XVIII w. Jego weduta uzyta do odbudowy Warszawy po 1945.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nPrzyjrzyj się poniższej reprodukcji.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nPodaj dziedzinę sztuki, do której zaliczamy przedstawione dzieło, oraz określ funkcję\ndzieła.\nDziedzina:\nFunkcja:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.9) zna, poprawnie stosuje terminy\ni pojęcia z zakresu historii sztuki;\n1.11) potrafi wskazać funkcję dzieła.\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowe podanie dziedziny oraz funkcji.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nDziedzina: grafika / grafika użytkowa / plakat\nFunkcja: propagandowa / ideologiczna / polityczna\nZasady oceniania rozwiązań zadań.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dziedzina: grafika / grafika uzytkowa / plakat\nFunkcja: propagandowa / ideologiczna / polityczna**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela\nDzielo to plakat - drukowana praca graficzna, zaprojektowana do masowego rozpowszechniania. Plakat nalezy do grafiki uzytkowej (graphic design), czyli dziedziny sztuki nastawionej na funkcje praktyczne i komunikacyjna. Elementy wskazujace na propagandowy charakter:\n- haslo slowne: \"Caly narod buduje swoja stolice\" - odwolanie do jednosci i wspolnego wysiku\n- monumentalne, wyidealizowane postacie robotnikow - zamiast realistycznych, codziennych ludzi\n- Palac Kultury i Nauki w tle - symbol sowieckich wplywow i ideologii komunistycznej\n- kolorystyka plami wyrazistymi barwami, przyciagajaca wzrok\n\n## Sposob 2 - kontekst socrealizmu\nPlakat propagandowy wpisuje sie w nurt realizmu socjalistycznego (socrealzm), dominujacego w ZSRR i krajach bloku wschodniego od lat 30. do 60. XX w. Funkcja sztuki wedlug socrealizmu: dydaktyczna, propagandowa i mobilizacyjna (wzywac do pracy, budowy socjalizmu, jednoci z partia).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 7.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - prawidlowe podanie dziedziny (grafika / grafika uzytkowa / plakat) ORAZ funkcji (propagandowa / ideologiczna / polityczna).\n> - **0 pkt** - podanie tylko dziedziny lub tylko funkcji, lub odpowiedz bledna.\n\nCo zapamietac? Plakat = grafika uzytkowa. Funkcja: propagandowa / ideologiczna. Socrealizm = sztuka na uslugach ideologii komunistycznej.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"7.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-2)\nPodaj nazwę kierunku w sztuce, który reprezentuje dzieło, oraz uzasadnij dwoma\nargumentami, że przedstawiona praca jest charakterystyczna dla tego kierunku.\nKierunek:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n6.\n7.1.\n7.2.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.2) rozpoznaje dzieła różnych epok, stylów\noraz kierunków sztuk plastycznych […];\n1.5) identyfikuje dzieła na podstawie\ncharakterystycznych środków\nwarsztatowych i formalnych […].\nZasady oceniania\n2 pkt - prawidłowe nazwanie kierunku wraz z uzasadnieniem.\n1 pkt - prawidłowe nazwanie kierunku.\n0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nKierunek: socrealizm / realizm socjalistyczny\nUzasadnienie:\n- plakat powstał w latach 50-tych XX wieku / po II wojnie światowej\n- przedstawia kobietę w stroju roboczym / robotnicę z kielnią\n- zawiera propagandowe treści\n- odwołuje się do odbudowy Warszawy po wojnie / na drugim planie jest Pałac Kultury\ni warszawska Syrenka\n- kobieta przedstawiona jest realistycznie\n- postać jest wyidealizowana / zmonumentalizowana\n- uproszczenie formy\n- plakat zawiera hasło propagandowe","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Kierunek: socrealizm / realizm socjalistyczny\nDwa argumenty (dwa z ponizszych):\n1. Postac robotnicy jest wyidealizowana i zmonumentalizowana - typowe dla socrealzmu heroizowanie klasy robotniczej.\n2. Plakat zawiera haslo propagandowe i odwoluje sie do odbudowy Warszawy (Palac Kultury w tle) - funkcja propagandowa charakterystyczna dla socrealizmu.**\n\n## Sposob 1 - analiza dziel socrealzmu\nSocrealizm (realizm socjalistyczny) to kierunek artystyczny narzucony przez ideologie komunistyczna, dominujacy w ZSRR (od 1934) i Polsce (po 1949). Cechy charakterystyczne:\n- **Realizm przedstawienia** - figury realistyczne, nie abstrakcyjne (w odrozneniu od awangardy)\n- **Heroizacja klasy robotniczej** - robotnicy monumentalni, idealni, piekni, peni sily\n- **Tematyka propagandowa** - budowa socjalizmu, odbudowa kraju, jednosc narodu z partia\n- **Hasla i napisy** - tekst integralny czescia dziela graficznego\n- **Uproszczenie formy** - czytelnosc przekazu powazniejsza od artystycznej zlozonosci\nW plakacie: kobieta-robotnica z kielniam jest wyidealizowana, w tle PKiN (symbol sowieckiej architektury), haslo \"Caly narod buduje swoja stolice\" - ideologiczny nakaz uczestnictwa.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny\nSocrealizm w Polsce trwal glownie w latach 1949-1956 (\"okres bierutu\"). Po przelomie 1956 roku (\"odwilz\") artyosci odeszli od doktryny socrealizmu. Plakat z PKiN pochodzi z najintensywniejszego okresu socrealizmu w Polsce.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 7.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawna nazwa kierunku ORAZ dwa argumenty uzasadniajace.\n> - **1 pkt** - poprawna nazwa kierunku bez uzasadnienia.\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna albo brak odpowiedzi.\n> - **Akceptowane warianty kierunku:** socrealizm / realizm socjalistyczny.\n> - **Akceptowane argumenty:** wyidealizowanie postaci, haslo propagandowe, Palac Kultury w tle, temat odbudowy Warszawy, realistyczne przedstawienie, uproszczenie formy, stroj roboczy.\n\nCo zapamietac? Socrealizm = heroizacja robotnikow + propaganda komunistyczna + realizm figuratywny + hasla. Polska: 1949-1956.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nPrzyjrzyj się poniższej reprodukcji.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"8.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-2)\nUzupełnij poniższy tekst.\nAutorem dzieła przedstawionego na reprodukcji jest\nW tej pracy zainspirował się on obrazami przedstawiającymi ,\nktórych autorem był","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) zna twórczość najwybitniejszych\nartystów i potrafi wymienić dzieła, które\nstworzyli, rozpoznać najsłynniejsze z nich;\n1.8) potrafi wskazać dzieła współczesne,\nktóre wymykają się klasyfikacjom.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie trzech informacji w tekście.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch informacji w tekście.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAutorem dzieła przedstawionego na reprodukcji jest Tadeusz Kantor / Kantor. W tej pracy\nzainspirował się on obrazami przedstawiającymi infantkę Małgorzatę / Panny Dworskie /\nLas Meninas, których autorem był Diego Velázquez / Velázquez.\nUwaga: liczy się każda, prawidłowa odpowiedź ucznia, która pozwala na identyfikację dzieł\nDiego Velázqueza.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autorem dziela przedstawionego na reprodukcji jest Tadeusz Kantor / Kantor. W tej pracy zainspirowal sie on obrazami przedstawiajacymi infantke Malgorzate / Panny Dworskie / Las Meninas, ktorych autorem byl Diego Velazquez / Velazquez.**\n\n## Sposob 1 - rozpoznanie: Kantor i jego inspiracja Velazquezem\n**Tadeusz Kantor (1915-1990)** - wybitny polski artysta awangardowy, malarz, scenograf, tworca teatru Cricot 2. W swojej tworczosc konsekwentnie dialogowal z dziedzictwem historii sztuki. Asamblazes z tornistrem sa czescia cyklu inspirowanego obrazem **Diego Velazqueza (1599-1660)** \"Las Meninas\" (\"Panny Dworskie\"), namalowanym w 1656 roku. Velazquez przedstawil na tym obrazie **infantke Malgorzate** (corke krola Filipa IV Habsburga) otoczona damami dworskimi, karlami i psem. Kantor przetwarza ten temat, doklejajac torbe szkolna do obrazu - stwarza konotacje dziecinstwa, pamieci i utraty.\n\n## Sposob 2 - kontekst: Kantor i awangarda polska\nKantor byl jedna z najwazniejszych postaci polskiej sztuki awangardowej po II wojnie swiatowej. Tworzyl happeningi, asamblazes i teatr. Jego Cricot 2 i spektakl \"Umarla klasa\" (1975) przeszly do historii sztuki swiatowej. Asamblazes z prawdziwymi przedmiotami wpisuja sie w tradycje dadaizmu i pop-artu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 8.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne uzupelnienie wszystkich trzech luk: Kantor + infantka Malgorzata/Las Meninas/Panny Dworskie + Velazquez.\n> - **1 pkt** - poprawne uzupelnienie dwoch z trzech.\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub bledna.\n\nCo zapamietac? Kantor + Velazquez (Las Meninas / infantka Malgorzata) + asamblaż z tornistrem = dialog z tradycja hiszpanskiego baroku.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"8.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nUzasadnij, że w przedstawionym na reprodukcji dziele została wykorzystana technika\nasamblażu.\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.7) zna i rozpoznaje podstawowe techniki\nplastyczne i określa ich cechy\ncharakterystyczne.\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowa odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nTechnika asamblażu polega na tworzeniu kompozycji złożonych z fragmentów różnorodnych\nprzedmiotów, w tym elementów trójwymiarowych. W tym przypadku autor doczepił do\npowierzchni obrazu elementy trójwymiarowe takie jak torba czy inne przedmioty lub ich\nelementy (np. kawałki drewna).","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dzielo Kantora jest asamblazem, poniewaz artysta docze pil do powierzchni plotna prawdziwa, trojwymiarowa torbe (tornister) - realny przedmiot codziennego uzycia, a nie jego malarski wizerunek. Asamblaż polega wlasnie na wlaczeniu trojwymiarowych elementow lub gotowych przedmiotow (objets trouves) do kompozycji plastycznej.**\n\n## Sposob 1 - definicja i uzasadnienie asamblazu\n**Asamblaż** (fr. assemblage = zlozenie, montaz) to technika artystyczna polegajaca na tworzeniu kompozycji z trojwymiarowych fragmentow roznych przedmiotow, materialow i gotowych obiektow, montowanych na plaskiej podkladzie (plotno, deska) lub tworzacych przestrzenna rzezbe. Rozni sie od collage'u tym, ze uzywa elementow trojwymiarowych (nie tylko plaskiech skrawkow).\n\nUzasadnienie w dziele Kantora:\n- Do powierzchni plotna doczepiona jest **prawdziwa torba szkolna** - trojwymiarowy, realny przedmiot.\n- Torba wystepcuje tu jednoczesnie jako element malarstwa i jako obiekt trzdwymiarowy - przekraczajac granice dwuwymiarowego obrazu.\n- To wlasnie jest esencja asamblazu: wlaczenie realnego przedmiotu w przestrzen dziela.\n\n## Sposob 2 - geneza asamblazu\nAsamblaż wywodzi sie z dadaizmu (Kurt Schwitters, Merzbild, ok. 1919) i kubistycznych collage'ow (Picasso, Braque). W latach 50.-60. XX w. asamblaże tworzyli Robert Rauschenberg (combines), Arman, Jean Tinguely. Kantor wpisuje sie w te tradycje awangardowa.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 8.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - prawidlowe uzasadnienie: wskazanie, ze do powierzchni obrazu dodano trojwymiarowe, realne przedmioty (torbe / elementy drewna itp.).\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna albo brak odpowiedzi.\n\nCo zapamietac? Asamblaż = trojwymiarowe, realne przedmioty docze pione do powierzchni dziela. Kantor: tornister na plotnie = realna materia w plaskiej przestrzeni malarskiej.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nPrzyjrzyj się poniższej reprodukcji.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"9.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nPodaj autora oraz tytuł dzieła.\nAutor:\nTytuł:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) zna twórczość najwybitniejszych\nartystów i potrafi wymienić dzieła, które\nstworzyli, rozpoznać najsłynniejsze z nich.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie autora i tytułu rzeźby.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAutor: Myron / kopista rzymski\nTytuł: Dyskobol\nZasady oceniania rozwiązań zadań.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autor: Myron (lub kopista rzymski)\nTytul: Dyskobol**\n\n## Sposob 1 - rozpoznanie dziela\nDyskobol (gr. Diskobolos = rzucajacy dyskiem) to najslynniejsza rzezba greckiego rzezba Myrona z ok. 450 r. p.n.e. Oryginal wykonany byl z brazu i nie zachowal sie do naszych czasow - znamy dzielo z rzymskich marmurowych kopii. Przedstawia atletę w kulminacyjnym momencie zamachu do rzutu dyskiem: calo skrecone, glowa opuszczona, dysk uniesiony za plecami. Jest to chwila chwilowego bezruchu (\"zamrozony ruch\") tuZ przed najwyzszym napieciem.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki: styl surowy / klasycyzm wczesny\nMyron tworzyl w tzw. stylu surowym (early classical / Severe Style), przejsciowym miedzy archaizmem a klasycyzmem dojrzalym. Dyskobol to przelamanie archaicznej statycznosci - po raz pierwszy w dziejach rzezby greckiej artysta stworzyl figure w dynamicznym ruchu, z ukosem ciala, skreceniem torsu i psychologia momentu krytycznego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 9.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie autora (Myron / kopista rzymski) ORAZ tytulu (Dyskobol).\n> - **0 pkt** - podanie tylko autora lub tylko tytulu, lub odpowiedz bledna.\n\nCo zapamietac? Myron + Dyskobol = ok. 450 p.n.e. + styl surowy + oryginal brazowy zaginiony + znamy z kopii rzymskich. Symbol dinamiki i harmonii greckiego idealu ciala.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"9.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-2)\nOpisz przedstawioną na reprodukcji rzeźbę. W swojej odpowiedzi uwzględnij trzy cechy\nformy rzeźby.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n8.1.\n8.2.\n9.1.\n9.2.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\ni wytworów kultury.\nZdający:\n3.1) dokonuje opisu i analizy […] dzieł,\nuwzględniając ich cechy formalne\n([…] w rzeźbie: bryła, kompozycja, faktura\n[…]).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie trzech cech formy dzieła.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch cech formy dzieła.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nRzeźba przedstawia sportowca, w momencie wykonywania rzutu dyskiem. Jest to rzeźba\npełna, przeznaczona do oglądania ze wszystkich stron. Jest to rzeźba jednopostaciowa,\notwarta\nna\nprzestrzeń\n(z\nprześwitami / ażurowa).\nKompozycja\njest\nharmonijna\ni zrównoważona. Kompozycja oparta na kierunkach skośnych i łukach co stwarza wrażenie\ndynamiki (kompozycja dynamiczna). Przedstawiony mężczyzna ma idealne proporcje ciała,\njego postać jest wyidealizowana. Autor szczegółowo i poprawnie przedstawił muskulaturę ciała\n(prawidłowe studium anatomiczne / mimetyzm). Twarz mężczyzny jest skupiona, nie wyraża\nemocji (stoicki spokój). Gładkie opracowanie powierzchni rzeźby.\nUwaga: zdający ma podać jedynie trzy cechy formy dzieła.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy formy rzezby (trzy z ponizszych):\n1. Kompozycja dynamiczna - oparta na skosach i luku, oddajaca moment kulminacyjny zamachu do rzutu.\n2. Wyidealizowane proporcje ciala / mimetyzm - dokladne studium anatomiczne muskularnego atletY z zachowaniem harmonijnych proporcji.\n3. Rzezba pelna / wolnostojaca - przeznaczona do ogladania ze wszystkich stron, z prześwitami miedzy ramionami a cialem.**\n\n## Sposob 1 - opis formalny Dyskobola\n**Materiał i technika:** marmur (rzymska kopia); oryginal Myrona: braz, ok. 450 r. p.n.e.\n**Typ rzezby:** rzezba pelna, jednopostaciowa, wolnostojaca.\n**Kompozycja:** dynamiczna - oparta na kierunkach ukosnich i luku zatoczonego przez dysk i ramie; pozorna asymetria creatuje napecie; \"zamrozony ruch\".\n**Forma:** cialo sprawnie skrecone i pochylone do przodu; harmonijne proporcje muskularnego me zczyzny; wyidealizowane cialo - idealne proporcje, bez indywidualnych cech twarzy.\n**Powierzchnia:** gladka, polerowana.\n**Twarz:** skupiona, pozbawiona emocji - grecki ideal stoickiego spokoju nawet w napiecia fizycznym (ethos, nie pathos).\n**Przestrzen:** kompozycja azurowa (przeswity miedzy ramionami a torsem), otwarta na przestrzen.\n\n## Sposob 2 - ideologia atletyzmu greckiego\nDyskobol wpisuje sie w grecki ideał kalokagatii (gr. kalos = piekny + agathos = dobry) - jednosci piekna fizycznego i duchowego. Igrzyska Olimpijskie (od 776 p.n.e.) gloryfikowaly atletow jako bohaterow. Rzezba Myrona jest ekwiwalentem rzezbiarskim greckiej \"ody triumfalnej\" (epinikion) spiewa przez Pindara ku czci zwyciezcow.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 9.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie trzech cech formy dziela.\n> - **1 pkt** - poprawne podanie dwoch cech formy dziela.\n> - **0 pkt** - mniej niz dwie cechy lub odpowiedz bledna.\n> - **Akceptowane cechy:** kompozycja dynamiczna / skosna, rzezba pelna / wolnostojaca, wyidealizowane proporcje, mimetyzm anatomiczny, gladka powierzchnia, twarz bez emocji, azurowa kompozycja, jednopostaciowa.\n\nCo zapamietac? Dyskobol = dynamika (skosna kompozycja) + idealizacja ciala + wolnostojaca rzezba pelna = kwintesencja greckiego klasycyzmu wczesnego.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nPoniżej zamieszczono zdjęcia fasady oraz plan budynku.\nFasada\nZbliżenie fasady\nPlan pierwszej kondygnacji\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nPodaj nazwę własną budowli oraz nazwę miasta, w którym się ona znajduje.\nNazwa:\nMiasto:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.2) rozpoznaje dzieła różnych epok, stylów\noraz kierunków sztuk plastycznych, potrafi\numiejscowić je […] w przestrzeni\ngeograficznej;\n1.6) wiąże dzieło z miejscem, w którym się\nznajduje (miasta).\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowe podanie nazwy budowli i miasta.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa: Pałac Medyceuszy / Palazzo Medici-Riccardi / Palazzo Medici\nMiasto: Florencja","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Nazwa: Palac Medyceuszy / Palazzo Medici-Riccardi / Palazzo Medici\nMiasto: Florencja**\n\n## Sposob 1 - rozpoznanie budowli\nPalac Medyceuszy (Palazzo Medici, pozniej Palazzo Medici-Riccardi) we Florencji to jeden z pierwszych i najwazniejszych palaców miejskich wczesnego renesansu. Zbudowany w latach 1444-1484 wedlug projektu Michelozza di Bartolommea dla Kosmasa Medyceusza Starszego. Charakterystyczne elementy rozpoznawcze:\n- masywna, trojkondygnacyjna bryla\n- zroznicowane boniowanie: najsilniejsze w dolnej kondygnacji, delikatne w gornych\n- okna biforialne (podwojne, polkoliście zamkniete) w II i III kondygnacji\n- silnie wysuniety gzyms koronujacy\n- plan z wewnetrznym dziedzincem z loggią\n\n## Sposob 2 - kontekst: Medyceusze jako mecenasi\nMedyceusze to florentynska dynastia bankierska i polityczna, kluczowi mecenasi renesansu. Ich palac byl siedziba banku i centrum kulturalnego Florencji. Tutaj spotykali sie neoplatonczycy, mieszkal mlody Michelangelo. Palac stal sie wzorcem dla renesansowych palaców miejskich w calej Italii i Europie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - prawidlowe podanie nazwy (Palac Medyceuszy / Palazzo Medici-Riccardi / Palazzo Medici) ORAZ miasta (Florencja).\n> - **0 pkt** - podanie tylko nazwy lub tylko miasta, lub odpowiedz bledna.\n\nCo zapamietac? Palac Medyceuszy = Florencja + architekt Michelozzo + 1444-1484 + wzorzec renesansowego palacu miejskiego z wewnetrznym dziedzincem.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"10.2","points":3,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-3)\nOkreśl styl, który reprezentuje budowla, oraz podaj trzy cechy planu i bryły budowli\ncharakterystyczne dla tego stylu.\nStyl:\nCechy:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-3)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\ni wytworów kultury.\nZdający:\n3.1) […] potrafi wskazać te środki ekspresji,\nktóre identyfikują analizowane dzieło\ni wskazują na jego klasyfikację stylową.\nZasady oceniania\n3 pkt - poprawne nazwanie stylu i określenie trzech cech budowli.\n2 pkt - poprawne nazwanie stylu i określenie dwóch cech budowli.\n1 pkt - poprawne nazwanie stylu i określenie jednej cechy budowli.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nStyl: renesansowy / wczesny renesans / quattrocento\nCechy:\n- budowla z wewnętrznym dziedzińcem otoczonym loggią\n- budowla trójkondygnacyjna, dolna kondygnacja jest najwyższa, a pozostałe mają zbliżoną\nwysokość\n- fasada bezporządkowa, horyzontalna\n- zróżnicowanie fakturalne poszczególnych kondygnacji bryły\n- kondygnacje wyraźnie oddzielone gzymsami / gzymsy kordonowe\n- budowla zwieńczona gzymsem koronującym\n- fasada oparta na rytmie powtarzanych cząstek / modułów / kompozycja addycyjna\n- masywna / zwarta bryła charakterystyczna dla renesansowych pałaców miejskich\n- plan zbliżony do kwadratu / plan centralny\n- czworobok z wewnętrznym dziedzińcem\n- budowla jednotraktowa / układ amfiladowy\nUwaga: dopuszcza się odpowiedź dziedziniec z krużgankami.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Styl: renesansowy / wczesny renesans / quattrocento\nTrzy cechy planu i bryly (trzy z ponizszych):\n1. Plan zblizony do kwadratu z wewnetrznym dziedziincem otoczonym loggia (kruztgankami).\n2. Budowla trojkondygnacyjna z zroznicowanym boniowaniem na poszczegolnych kondygnacjach.\n3. Kondygnacje wyraznie oddzielone gzymsami kordonowymi, zwienczenie gzymsem koronujacym.**\n\n## Sposob 1 - analiza stylu: renesans florencki (quattrocento)\nPalac Medyceuszy to modelowy przyklad wczesnorenasansowego palazzo fiorentino. Cechy stylu:\n- **Plan blokowy / czworobok z dziedzincem** - budowla na rzucie zblizonym do kwadratu, wewnetrzny dziedziniec z loggia (arkadami) jako serce budowli.\n- **Trojkondygnacyjna fasada horyzontalna** - kondygnacje roznicuja sie wysokoscia (najwyzsza dolna) i faktura muru (boniowanie).\n- **Boniowanie zroznicowane** - rustyka kampilka (szorstkie kamienie) w dolnej kondygnacji, plytsze boniowanie w srodkowej, gladka tynkatura u gory.\n- **Gzymsy kordonowe** - wyrazne, poziome pasy oddzielajace kondygnacje.\n- **Gzyms koronujacy** - silnie wysuniety, coronuje fasade, nawiazuje do antycznych gzymsow.\n- **Okna biforialne** - podwojne okna z kolumienka i lukiem polkolistym, typowe dla renesansu.\n\n## Sposob 2 - kontekst stylu: quattrocento\nQuattrocento (wl. = czterechsetlecie = XV wiek) to wczesny renesans florencki. Klucz architekci: Brunelleschi (badal antyk) i Michelozzo (projektowal Palac Medyceuszy). Palac teki mial byc dostojny, ale nie ostentacyjny - Kosmas Medyceusz odrzucil projekt Brunelleschiego jako zbyt pompatyczny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.2, max 3 pkt):\n> - **3 pkt** - poprawna nazwa stylu + 3 cechy.\n> - **2 pkt** - poprawna nazwa stylu + 2 cechy.\n> - **1 pkt** - poprawna nazwa stylu + 1 cecha.\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna.\n> - **Akceptowane cechy:** dziedziniec z loggia / kruztgankami, trojkondygnacyjnosc, boniowanie zroznicowane, gzymsy kordonowe, gzyms koronujacy, plan zblizony do kwadratu, fasada bezporzadkowa, kompozycja addycyjna.\n\nCo zapamietac? Palac Medyceuszy = quattrocento = plan kwadratowy + dziedziniec z loggia + boniowanie + gzymsy kordonowe + gzyms koronujacy.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/10.3","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"10.3","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.3. (0-1)\nWymień dwa detale lub elementy architektoniczne fasady.\n1\n2\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n10.1.\n10.2.\n10.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n3\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.9) zna, poprawnie stosuje terminy\ni pojęcia z zakresu historii sztuki.\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowe podanie nazwy dwóch detali architektonicznych.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań.\nPrzykładowe rozwiązanie\n- rustyka\n- boniowanie\n- gzyms koronujący wieńczący fasadę\n- kartusz herbowy\n- okna drugiej i trzeciej kondygnacji podwójne, zamknięte półkoliście / biforia\n- wnętrza okien podzielone kolumienkami\n- obramienia okienne zwieńczone trójkątnym przyczółkiem / naczółkiem\n- półkoliste arkady / archiwolty\n- rozety\n- konsole","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwa detale/elementy architektoniczne fasady (dwa z listy):\n1. Rustyka / boniowanie - kamienne kwadraty lub pasy o zroznicowanej fakturze, podkreslajace masywnosc muru.\n2. Biforia - okna podwojne z kolumienka, zamkniete lukiempolkolistym, typowe dla renesansu florenckiego.**\n\n## Sposob 1 - slownik detali architektonicznych fasady Palatcu Medyceuszy\n- **Rustyka / boniowanie** (rus. rusticus = wiejski, szorstki) - elewacja z kamiennych kwadratorow lub blokow, oddzielonych fugami; moze byc szorstka (rustyka kampilka) lub gladka (boniowanie); podkresla masywnosc, monumentalnosc budowli.\n- **Gzyms koronujacy** - poziomy pas kamienny lub tynkowy, silnie wysuniety, wienczacy fasade u gory; nawiazanie do antycznego entablaturu.\n- **Gzymsy kordonowe** - poziome pasy oddzielajace kondygnacje.\n- **Biforia / okna biforialne** - okna podwojne (dwa otwory w jednej ramie), podzielone kolumienka lub pilastrzykiem, zamkniete lukiem polkolistym.\n- **Kartusz herbowy** - dekoracyjne obramienie z herbem rodziny (tu: Medyceuszy - szebc kul na tarczy).\n- **Archiwolty / arkady polkoliste** - polkoliste luki nad oknami.\n- **Rozety** - ozdobne motyw kola ze platkow.\n\n## Sposob 2 - terminologia architektoniczna\nNa maturze z historii sztuki warto znac podstawowe terminy architektoniczne: gzyms, boniowanie, arkada, biforia, pilaster, kapitel, entablatir, portyk, loggia, fronton. Uzywajac ich poprawnie mozna uzyskac wyzsze oceny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.3, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - prawidlowe podanie dwoch detali architektonicznych.\n> - **0 pkt** - podanie tylko jednego lub odpowiedz bledna.\n> - **Akceptowane:** rustyka, boniowanie, gzyms koronujacy, kartusz herbowy, biforia, kolumienka w oknie, przyczolki, arkady, rozety, konsole.\n\nCo zapamietac? Kluczowe detale Palatcu Medyceuszy: rustyka/boniowanie + biforia + gzyms koronujacy + kartusz herbowy.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-10.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nPrzeczytaj fragment tekstu źródłowego.\nWiek XVIII przynosi zasadniczą przemianę smaku barwnego, tak w malarstwie\nnajwybitniejszych artystów, jak w doborze kolorów wnętrza i stroju. Najogólniej można\nscharakteryzować tę przemianę jako rozjaśnienie i ochłodzenie palety wizualnej […].\nZnika tajemniczy mrok dawnych tenebrosi, znikają kontury przy świetle pochodni czy\nświecy, znikają tony gorące, nasycone; karminy, laki, cynobry, wielkie połacie aksamitnej\nczerni, błyski złota i miedzi […].\nTonacja staje się lekka, chłodna, jasna, często mleczna, jakby przysypana pudrem.\nPojawiają się liczne subtelne odcienie popielate, perłowe szarości, blade róże, przełamane\nbielą błękity, zielenie „gobelinowe”, delikatne i zgaszone, tony oliwkowe i lila, jasnocytrynowe,\nkremowe.\nMaria Rzepińska, Historia koloru w dziejach malarstwa europejskiego, Warszawa 1979.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nPodaj nazwę stylu, o którym jest mowa w tekście.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\ni wytworów kultury.\nZdający:\n3.2) analizuje wybrane teksty pisarzy […].\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowa odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nrokoko","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Rokoko**\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu: slownictwo i epoka\nTekst Marii Rzepinskiej opisuje zmiane stylistyczna w XVIII w. Klucz cytaty wskazujace na rokoko:\n- \"Wiek XVIII\" - rokoko dominowalo we Francji ok. 1715-1789 (od smierci Ludwika XIV do Rewolucji Francuskiej).\n- \"Znika tajemniczy mrok dawnych tenebrosi\" - tenebrosi to ciemne malarstwo barokowe (Caravaggio, Rembrandt); rokoko odchodzi od tego ciemnego dramatyzmu.\n- \"Tonacja lekka, chlodna, jasna, mleczna, przysypana pudrem\" - to dokladny opis kolorystyki rokoka: pastele, perlowe szarosci, bladzie roze, blade blekity.\n- \"Zielenie gobelinowe, delikatne i zgaszone\" - gobeliny (tkaniny) w rokoku uzywaly wlasnie takich subtelnich barw.\n\n## Sposob 2 - kolorystyka rokoka\nRokoko (fr. rocaille = muszla, ornament skalny) to styl dekoracyjny i malarski dominujacy w XVIII w. Malarstwo rokoka: jasna paleta pasteli, delikatne barwy cieplociagowe, brak glebokiego moku. Glowni malarze rokoka: Antoine Watteau (fetes galantes), Francois Boucher, Jean-Honore Fragonard. Rokoko kontrastuje z barrokowym chiaroscuro: zamiast ciemnych dramatycznych cieni - lekkie, powietrzne swiatlo.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - prawidlowa odpowiedz: rokoko.\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna albo brak odpowiedzi.\n\nCo zapamietac? Rokoko = XVIII w. + jasna, chlodna paleta pasteli + perlowe szarosci + blade roze + brak mroku barokowego. Kluczowi artysci: Watteau, Boucher, Fragonard.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nKtóry z poniższych artystów tworzył w stylu opisanym w tekście? Zaznacz właściwą\nodpowiedź spośród podanych.\nA. Peter Paul Rubens\nB. Jean Auguste Dominique Ingres\nC. Franҫois Boucher\nD. Jacopo Tintoretto\nEHSP-R0_100","answer":"C","answer_text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.3) przyporządkowuje twórczość\nposzczególnych artystów do stylów\ni kierunków, w obrębie których tworzyli.\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowa odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**C - Francois Boucher**\n\n## Sposob 1 - eliminacja odpowiedzi\nTekst opisuje rokoko (XVIII w., pastelowa paleta, chlodna tonacja). Sprawdzamy:\n- **A. Peter Paul Rubens (1577-1640)** - barok flamandzki, XVII w., bogata, ciepla, nasycona paleta, dynamika, chiaroscuro. NIE rokoko.\n- **B. Jean Auguste Dominique Ingres (1780-1867)** - neoklasycyzm i romantyzm, XIX w., wyrafinowana linia, chlodnosc formy. NIE rokoko (nie pastele, nie XVIII w.).\n- **C. Francois Boucher (1703-1770)** - Francuz, XVIII w., malarz rokoka; tworzyl pasterskie sceny, mitologiczne kompozycje, sceny erotyczno-dekoracyjne; jasna paleta pasteli, roze, blekity, kremowe biele. TAK - to rokoko.\n- **D. Jacopo Tintoretto (1518-1594)** - manieryzm wenecki, XVI w., dramatyczne kontrasty, mroczne swiatlo. NIE rokoko.\n\n## Sposob 2 - Boucher i rokoko\nFrancois Boucher byl nadwornym malarzem Ludwika XV i ulubiencem markizy de Pompadour - absolutna ikona rokoka. Malował pastelowe pasterki (pastorales), mitologiczne Venus i Amory w rozkosznych, jasnych kolorystycznie kompozycjach. Jego styl to esencja tego, co Rzepinska opisuje: jasne, chlodne, pastelowe barwy, zero barokowego mroku.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedz C.\n> - **0 pkt** - inna odpowiedz.\n\nCo zapamietac? Boucher = rokoko = jasna paleta pasteli = XVIII w. = Ludwik XV. Rubens = barok, Ingres = neoklasycyzm/romantyzm, Tintoretto = manieryzm.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-3)\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom.\nA.\nB.\nC.\nNa zamieszczonych reprodukcjach przedstawiono przykłady dzieł należące do różnych\ndziedzin sztuki. Ich kompozycja oparta jest jednak na tych samych założeniach\nteoretycznych. Podaj nazwę kierunku, który reprezentują przedstawione dzieła, oraz\nwymień dwa założenia tego kierunku, które zastosowano w każdym z reprodukowanych\ndzieł.\nNazwa kierunku:\nZałożenia:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n11.1.\n11.2.\n12.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n3\nUzyskana liczba pkt\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-3)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\ni wytworów kultury.\nZdający:\n3.1) […] potrafi wskazać te środki ekspresji,\nktóre identyfikują analizowane dzieło\ni wskazują na jego klasyfikację stylową.\nZasady oceniania\n3 pkt - prawidłowe podanie nazwy kierunku oraz dwóch założeń kierunku.\n2 pkt - prawidłowe podanie nazwy kierunku oraz jednego założenia kierunku.\n1 pkt - prawidłowe podanie nazwy kierunku.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa kierunku: neoplastycyzm / De Stijl\nZałożenia:\n- stosowanie kompozycji składającej się z przecinających się linii poziomych i pionowych\n- stosowanie 3 kolorów zasadniczych: czerwonego, niebieskiego i żółtego\n- przeciwstawienie intensywnym kolorom zasadniczym tzw. „nie-kolorów”: bieli, czerni\ni szarości\n- kompozycja oparta na kontraście: pion - poziom / kolor - nie-kolor / płaszczyzna -\notwarta przestrzeń\n- geometryzacja formy\n- kompozycja dzieł wykorzystuje formy abstrakcji geometrycznej\nUwaga: ze względu na wykorzystanie w zadaniu przykładu dzieła architektonicznego,\ndopuszcza się użycie nazwy kierunku: modernizm.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Kierunek: neoplastycyzm / De Stijl\nDwa zalozenia (dwa z listy):\n1. Kompozycja oparta na przecinajacych sie liniach poziomych i pionowych (brak linii ukosnich i krzywych).\n2. Stosowanie tylko 3 kolorow zasadniczych (czerwony, niebieski, zolty) oraz \"nie-kolorow\" (biel, czen, szarosc).**\n\n## Sposob 1 - analiza trzech dziel De Stijl\n**De Stijl** (nid. = Styl) to holenderski ruch artystyczny zalozony w 1917 r. przez Theo van Doesburga i Pieta Mondriana. Glowny teoretyk: Mondrian (neoplastycyzm). Zasady:\n- **Tylko linie poziome i pionowe** (odrzucenie linii ukosnich i krzywych)\n- **3 kolory zasadnicze: czerwony, niebieski, zolty** (kolory prymarne)\n- **3 \"nie-kolory\": biel, czen, szarosc**\n- **Geometryzacja** - wszystkie formy redukowane do prostokontow i kwadratow\n- **Kontrast: pion-poziom, kolor-nie-kolor**\n\nW obrazie A (Mondrian): czarne linie poziome i pionowe + pola czerwone, niebieskie, zolte + biel.\nW krzes le B (Rietveld): ramy z listew prostopadlych, plyciny w czerwieni, niebieski i czerni.\nW domu C (Rietveld, Dom Schrodera, Utrecht 1924): biale i szare bryly prostopadloscienne, plyny z akcentami kolorow podstawowych.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny: Mondrian i Rietveld\nPiet Mondrian (1872-1944) byl poczatkowo postimpresjonista, a po podrozy do Paryza i kontakcie z kubizmem opracowac teorie neoplastycyzmu. Gerrit Rietveld (1888-1964) zastosowal te same zasady do meblarstwa i architektury - De Stijl stal sie ruchem totalnym (Gesamtkunstwerk) obejmujacym malarstwo, design i architekture.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 12, max 3 pkt):\n> - **3 pkt** - poprawna nazwa kierunku + 2 zalozenia.\n> - **2 pkt** - poprawna nazwa + 1 zalozenie.\n> - **1 pkt** - poprawna nazwa kierunku.\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna.\n> - **Akceptowane nazwy:** neoplastycyzm / De Stijl / modernizm (przy przykladzie architektonicznym).\n> - **Akceptowane zalozenia:** linie poziome i pionowe, 3 kolory zasadnicze, nie-kolory (biel/czen/szarosc), geometryzacja, kontrast pion-poziom.\n\nCo zapamietac? De Stijl / neoplastycyzm = Mondrian + Rietveld + tylko pionowe i poziome + 3 kolory podstawowe + biel, czen, szarosc = holenderska awangarda od 1917.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom obrazów A. i B.\nObraz A.\nObraz B.\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nPodaj autora każdego z obrazów.\nObraz A.:\nObraz B.:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) zna twórczość najwybitniejszych\nartystów i potrafi wymienić dzieła, które\nstworzyli, rozpoznać najsłynniejsze z nich.\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowe podanie autorów dwóch obrazów.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nObraz A.: Gustav Klimt / Klimt\nObraz B.: René Magritte / Magritte\nZasady oceniania rozwiązań zadań.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Obraz A.: Gustav Klimt / Klimt\nObraz B.: Rene Magritte / Magritte**\n\n## Sposob 1 - rozpoznanie autorow\n**Obraz A. - \"Pocatunek\" (Der Kuss, 1907-1908):**\nGustav Klimt (1862-1918) - austriacki malarz, glowny przedstawiciel secesji wiedenskiej. Charakterystyczne cechy: zlote, ornamentalne tla z platkami zlota, dekoracyjnosc, arabeska, inspiracja mozaikami bizantynskimi. \"Pocatunek\" to jego najbardziej rozpoznawalne dzielo.\n\n**Obraz B. - \"Kochankowie\" (Les Amants, 1928):**\nRene Magritte (1898-1967) - belgijski malarz, jeden z najwazniejszych reprezentantow surrealizmu. Charakterystyczne cechy jego tworczosc: realistyczne malarstwo + niespodziewane, oniryczne zestawienia, zaburzona logika. \"Kochankowie\" z glowami spowitymi bialymi tkaninami to ikona surrealizmu.\n\n## Sposob 2 - klucz ikonograficzny rozpoznania\nKlimt = zloto + ornament + plamy zlotych listkow + secesyjna ornamentyka = wieden, przeom XIX/XX w.\nMagritte = realistyczne przedstawienie + niespodziewane/absurdalne elementy (zakryte twarze) + surrealizm belgijski = XX w.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - prawidlowe podanie autorow obu obrazow.\n> - **0 pkt** - podanie tylko jednego autora lub odpowiedz bledna.\n\nCo zapamietac? Klimt (A) = secesja + zloto + ornament. Magritte (B) = surrealizm + oniryzm + zakryte twarze.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nNazwij styl lub kierunek w sztuce, reprezentowany przez każdy z obrazów.\nObraz A.:\nObraz B.:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.3) przyporządkowuje twórczość\nposzczególnych artystów do stylów\ni kierunków, w obrębie których tworzyli.\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowe określenie stylu każdego z obrazów.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nObraz A.: secesja / Art Nouveau / symbolizm / Jugendstil / modernizm\nObraz B.: surrealizm / nadrealizm","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Obraz A.: secesja / Art Nouveau / Jugendstil / symbolizm / modernizm\nObraz B.: surrealizm / nadrealizm**\n\n## Sposob 1 - identyfikacja stylu\n**Obraz A. - secesja:**\nGustav Klimt tworzyl w nurcie **secesji** (niem. Sezession = odlaczenie sie od akademizmu). Secesja to miedzynarodowy ruch artystyczny z przelomy XIX/XX w.:\n- We Francji i Belgii: Art Nouveau\n- W Niemczech: Jugendstil (od pisma \"Jugend\")\n- W Austrii i Polsce: secesja / modernizm\nKlimt = klucz: zlote tlo, ornament, linearyzm, inspiracja mozaikami bizantynskimi i sztukami Japonii.\n\n**Obraz B. - surrealizm:**\nRene Magritte byl przedstawicielem **surrealizmu** (fr. sur-realisme = nad-realism / nad-rzeczywistosc). Surrealizm zrodzil sie w Paryzu ok. 1924 (manifest Andre Bretona). Cechy: onirycznosc, zestawienie rzeczy nielogicznych, inspiracja psychanaliza Freuda, swiadomosc i podswiadosc.\n\n## Sposob 2 - terminologia miedzynarodowa\nArt Nouveau = secesja = Jugendstil to ten sam ruch, roznymi nazwami w roznych krajach. Na maturze akceptowane sa wszystkie warianty.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - prawidlowe okreslenie stylu obu obrazow.\n> - **0 pkt** - podanie stylu tylko jednego obrazu lub odpowiedz bledna.\n> - **Akceptowane dla A:** secesja / Art Nouveau / Jugendstil / symbolizm / modernizm.\n> - **Akceptowane dla B:** surrealizm / nadrealizm.\n\nCo zapamietac? Klimt (A) = secesja / Art Nouveau / Jugendstil = ok. 1900. Magritte (B) = surrealizm = lata 20.-50. XX w.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/13.3","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"13.3","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.3. (0-2)\nPodaj po dwa różne środki artystycznego wyrazu (ekspresji) zastosowane w każdym\nz obrazów.\nObraz A.:\nObraz B.:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13.1.\n13.2.\n13.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.3. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\ni wytworów kultury.\nZdający:\n3.1) dokonuje opisu i analizy porównawczej\ndzieł, uwzględniając ich cechy formalne\n(np. […] w malarstwie: kompozycja, kolor,\nświatłocień) […].\nZasady oceniania\n2 pkt - prawidłowe podanie dwóch środków artystycznego wyrazy zastosowanych w obrazie\nA. i dwóch środków artystycznego wyrazy zastosowanych w obrazie B.\n1 pkt - prawidłowe podanie jednego środka artystycznego wyrazu zastosowanego w obrazie\nA. i jednego środka artystycznego wyrazu zastosowanego w obrazie B. ALBO\nprawidłowe podanie dwóch środków artystycznego wyrazy zastosowanych w obrazie\nA. ALBO prawidłowe podanie dwóch środków artystycznego wyrazy zastosowanych\nw obrazie B.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nObraz A.:\n- dekoracyjność przedstawienia\n- występuje ornament geometryczny i floralny\n- obraz budowany poprzez płynną / falistą linię / linearyzm\n- stylizacja postaci ludzkich\n- asymetria przedstawienia\n- płaszczyznowość / brak tradycyjnych metod pozorowania głębi / brak modelunku\nświatłocieniowego\n- nastrój zmysłowości / zespolenie (połączenie) postaci w uścisku / interakcja pomiędzy\npostaciami\n- symboliczne zestawienie form geometrycznych\n- symbolika koloru\nObraz B.:\n- zestawienie realistycznie ukazanych przedmiotów w niezwykłym kontekście\n- stylistyka snu (oniryzm)\n- zagadkowość / tajemniczość nastroju / niepokoju\n- niezachowanie praw fizyki - cokół u podstawy sufitu\n- zaburzenie logiki przedstawienia\n- iluzyjność\n- mimetyczne odwzorowanie rzeczywistości\n- anonimowość postaci","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Obraz A. (Klimt, \"Pocatunek\") - dwa srodki wyrazu:\n1. Dekoracyjnosc / ornament geometryczny i floralny - zloty, ornamentalny plaszcz buduje calosc dziela.\n2. Linearyzm / plaska linia - forma budowana plynna, falistd linia, brak modelunku swiatlocienowego (plaszczyznowoss).\n\nObraz B. (Magritte, \"Kochankowie\") - dwa srodki wyrazu:\n1. Oniryzm / zestawienie realistycznych elementow w nielogicznym kontekscie - pocalunek z zakrytymi twarzami zakada niemozliwosc intymnosci.\n2. Anonimizacja postaci / tajemniczos nastroju - zakryte twarze czyniac postacie anonimowymi, wywolujac niepokoj i pytania.**\n\n## Sposob 1 - analiza srodkow artystycznego wyrazu\n**Srodki wyrazu malarskiego** to elementy jezyka plastycznego: linia, kolor, kompozycja, swiatlo, faktura, przestrzen, forma, nastroj.\n\n**Obraz A. - Klimt:**\n- **Ornament** - zlote geometryczne i kwiatowe wzory nakladane jak mozaika; inspiracja mosajka bizantynska i sztukami japonskimi.\n- **Linearyzm** - forma budowana plynna linia secesyjna (arabeskj), bez tradycyjnego swiatlocienia.\n- **Plaszczyznowosss** - brak gleb, zlote tlo jako abstrakcyjna plaszczyzna.\n- **Symbolika koloru** - zloto = boskosss / wiecznosc, zielen = przyroda / zycie.\n- **Dekoracyjnosc** - caly obraz jak wzor dekoracyjny.\n\n**Obraz B. - Magritte:**\n- **Oniryzm** - aura snu, nielogicznossc sytuacji.\n- **Mimetyzm** - realistyczne, niemal fotograficzne odwzorowanie.\n- **Zestawienie absurdalne** - pocalunek z zakrytymi twarzami (oniryczna sprzecznosc intymnosc-anonimowossc).\n- **Anonimizacja** - zakryte twarze = utrata tozsamosci.\n- **Zaburzenie logiki** - niezachowanie praw fizyki (cokol na suficie).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.3, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - 2 srodki dla obrazu A. + 2 srodki dla obrazu B.\n> - **1 pkt** - 1 srodek dla A + 1 srodek dla B ALBO 2 srodki tylko dla A ALBO 2 srodki tylko dla B.\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna.\n\nCo zapamietac? Klimt = ornament + linearyzm + plaszczyznowosss + symbolika zlota. Magritte = oniryzm + zestawienie absurdalne + anonimizacja + realistyczna technika.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-13.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/13.4","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"13.4","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.4. (0-2)\nPodaj po trzy cechy kolorystyki każdego z obrazów.\nObraz A.:\nObraz B.:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.4. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\ni wytworów kultury.\nZdający:\n3.1) dokonuje opisu i analizy porównawczej\ndzieł, uwzględniając ich cechy formalne\n([…] w malarstwie: […] kolor […]) […].\nZasady oceniania\n2 pkt - prawidłowe podanie trzech cech kolorystyki obrazu A. oraz trzech cech kolorystyki\nobrazu B.\n1 pkt - prawidłowe podanie dwóch cech kolorystyki obrazu A. oraz dwóch cech kolorystyki\nobrazu B. ALBO za prawidłowe podanie trzech cech kolorystyki obrazu A. ALBO za\nprawidłowe podanie trzech cech kolorystyki obrazu B.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nObraz A.:\n- płaska plama barwna\n- szeroka gama barwna\n- dominują barwy ciepłe / dominują odcienie żółci, złotego i zielonego\n- farby olejne połączone z płatkami złota dają efekt świetlistości\n- kolorystyka żywa i intensywna\n- kontrastowe elementy to kwiaty i czarne elementy płaszcza mężczyzny\n- kontrasty temperaturowe (np. złota i zieleni)\nObraz B.:\n- obraz skomponowany z bieli, czarnego, czerwonego i niebieskiego / ograniczona paleta\nbarwna\n- szeroka gama barwna\n- przeważa tonacja chłodna\n- akcent barwny - czerwona bluzka i ściana\n- kontrasty walorowe (jasna plama chusty kontrastująca z ciemnym strojem mężczyzny)\n- kontrasty temperaturowe (czerwony z niebieskim)\n- repetycja barwna czerwieni\n- formy modelowane walorowo / plama barwna modelowana walorowo\nZasady oceniania rozwiązań zadań.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Obraz A. (Klimt) - trzy cechy kolorystyki:\n1. Dominuja barwy ciepte: zloto, zolcieny, zielenie - jasna, nasycona paleta.\n2. Plasza plama barwna - brak modelunku swiatlocienowego; kolory rozlozone jak mozaika.\n3. Farby olejne z platkami zlota daja efekt swietlistosci / dekoracyjna intensywnosc barwy.\n\nObraz B. (Magritte) - trzy cechy kolorystyki:\n1. Ograniczona paleta: biel, czen, czerwien, blakit - minimalistyczna kolorystyka.\n2. Prevazuje tonacja chlodna - blekity i biele dominuja, czerwien jako akcent.\n3. Kontrasty walorowe: jasna chusta kontra ciemny stroj mezczyzny.**\n\n## Sposob 1 - porownanie kolorystyki\n**Obraz A. - Klimt \"Pocatunek\":**\n- **Barwy ciepte dominuja:** zloto, zolc, zielon (ciepla) = kolorystyka bogate, zmysowa.\n- **Plaska plama barwna** - brak tradycyjnego modelunku swiatlocienowego (inaczej niz u impresjonistow), Klimt rozklada kolor jak mozaike.\n- **Platerki prawdziwego zlota** - technika mieszana (olej + platki zlota) daje niepowtarzalny efekt swietlistosci i materialnosci.\n- **Kontrast temperaturowy** - ciepla zolten/zolto-zielen i zimna zielen dolnej czesci.\n- **Intensywna, zywiolowa kolorystyka** - zywiolowosc i nasycenie barw.\n\n**Obraz B. - Magritte \"Kochankowie\":**\n- **Ograniczona paleta** - tylko 4 kolory: biel (chusty), czen (stroj), czerwien (uszk, sciana), blakit (niebo/kurtyna) - ekonomia barwy.\n- **Tonacja chlodna** - blekity i biele dominuja nad ciepla czerwienia.\n- **Akcent barwny czerwieni** - powtarza sie (bluzka, sciana) jako motyw laczacy.\n- **Kontrasty walorowe** - jasna biel chust kontrastuje z ciemnym czarnym stroj em.\n- **Mimetyczny modelunek** - formy budowane walorowo, realistycznie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.4, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - 3 cechy kolorystyki obrazu A. + 3 cechy kolorystyki obrazu B.\n> - **1 pkt** - 2 cechy A + 2 cechy B ALBO 3 cechy A ALBO 3 cechy B.\n> - **0 pkt** - odpowiedz bledna.\n\nCo zapamietac? Klimt = ciepte barwy + plaska plama + swietlistosc platku zlota + kontrast temperaturowy. Magritte = ograniczona, chlodna paleta + kontrast biel-czen + akcent czerwieni.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-13.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/13.5","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"13.5","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.5. (0-1)\nAutora jednego z obrazów, przedstawionych we wstępie do zadania 13., zainspirowały\npodróż do Rawenny i znajdujące się tam zabytki sztuki wczesnochrześcijańskiej\ni bizantyńskiej. Wskaż obraz (A. lub B.), o którym mowa, oraz podaj jeden argument\npotwierdzający inspirację zabytkami z Rawenny.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13.4.\n13.5.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nEHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.5. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Analiza i interpretacja tekstów\ni wytworów kultury.\nZdający:\n3.1) dokonuje opisu i analizy […] dzieł,\nuwzględniając ich cechy formalne […],\na także potrafi wskazać te środki ekspresji,\nktóre identyfikują analizowane dzieło […].\nZasady oceniania\n1 pkt - prawidłowa\nodpowiedź\nuwzględniająca\nwskazanie\nobrazu\noraz\nargument\npotwierdzający inspirację zbytkami z Rawenny.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nPodróż do Rawenny była inspiracją do namalowania obrazu A. Najbardziej znane zabytki\nw Ravennie to wczesnochrześcijańskie i bizantyńskie mozaiki. Inspirację tą techniką widać na\nobrazie Gustava Klimta: elementy dekoracyjne stroju przedstawionych postaci są tak\nnamalowane aby przypominały ułożoną z małych płytek mozaikę. Artysta wykorzystał także\npłatki prawdziwego złota, dzięki czemu udało mu się uzyskać efekt świetlistości\ncharakterystyczny dla mozaik bizantyńskich.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Obraz A. (Klimt, \"Pocatunek\").\nArgument: Klimt uzyl platku prawdziwego zlota i ornamentow mozaikowych, ktore nasliaduja technika i swietlistosc wczesnochrzescijanskich mozaik z Rawenny - np. z mauzoleum Galii Placydii czy bazyliki San Vitale.**\n\n## Sposob 1 - Rawenna i inspiracja Klimta\nRawenna (polnocne Wlochy) to miasto z wyjakowymi wczesnochrzescijanskimi i bizantynskimi mozaikami z V-VI w. n.e. (UNESCO). Najwazniejsze: mauzoleum Galii Placydii, bazyika San Vitale, Neon baptisterium. Mozaiki rawennskie uzywa sie zlota tessery (zlotych plyteczek), co nadaje im niepowtarzalna swietlistosc i dekoracyjnosc.\n\nKlimt odwiedzil Rawenne w 1903 r. i byl glebook zainspirowany mozaikami bizantynskimi. Widoczne w \"Pocatunku\":\n- **Platki prawdziwego zlota** w technice mieszanej - nasliaduja swietlistosc zlotych tessery mozaikowych.\n- **Ornamentalne wzory geometryczne i kwiatowe** plaszcza - nasliaduja uklad plyteczek mozaikowych.\n- **Plaska, dwuwymiarowa dekoracyjnosc** - charakterystyczna dla mozaik (brak perspektywy przestrzennej).\n- **Zlote tlo abstrakcyjne** - jak abstrakcyjne zlote tla w mozaikach bizantynskich (symbolika wiecznosci).\n\n## Sposob 2 - kontekst podrozy Klimta\nPodroze Klimta do Rawenny (1903) i Florencji (1903) byly kluczowe dla jego \"zlotego okresu\" (ok. 1899-1910). Po powrocie z Rawenny powstaly: \"Judyta I\", \"Pocatunek\", \"Portret Adele Bloch-Bauer\" - wszystkie w charakterystycznej, mozaikowej, zlotej stylistyce.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.5, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - wskazanie obrazu A. ORAZ jeden argument o inspiracji mozaikami rawenskimi (platki zlota / ornament mozaikowy / swietlistosc / plaskoss / zlote tlo).\n> - **0 pkt** - brak wskazania obrazu lub brak argumentu.\n\nCo zapamietac? Klimt + Rawenna = podrodz 1903 + mozaiki wczesnochrzescijanskie + platki zlota + ornament mozaikowy = zloty okres secesji wiedenskiej.","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-13.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":20,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-20)\nNapisz wypracowanie na jeden z poniższych tematów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-20)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n2.1) porównuje style i kierunki, uwzględniając źródła\ninspiracji, wzajemne oddziaływania, wpływ mecenatu\nartystycznego, wydarzeń historycznych i kulturalnych\noraz estetyki na cechy tych stylów;\n2.2) rozpoznaje w dziele sztuki temat i potrafi wskazać\njego źródło ikonograficzne;\n2.3) formułuje samodzielne, przejrzyste\ni logiczne pisemne wypowiedzi na temat sztuki,\nuwzględniając właściwą kompozycję pracy, język\ni styl, opis ikonograficzny i formalny przytaczanych\nprzykładów dzieł.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Wypracowanie - brak jednej poprawnej odpowiedzi. Ponizej: wzorcowy plan + przykladowe wypracowanie dla TEMATU 1 oraz TEMATU 2 (do wyboru przez ucznia).**\n\n## Sposob 1 - TEMAT 1: Artysta jako swiadek i komentator wydarzen historycznych\n\n**WSTEP:**\nStuka od najdawniejszych czasow nie pelnia jedynie funkcji dekoracyjnej, lecz rowniez dokumentarnej i komentatorskiej. Artysta jako swiadek epoki rejestruje i interpretuje wydarzenia historyczne w sposob, jaki nie jest dostepny kronikarzom ani historykom - poprzez emocje, symbolike i jezyk formy plastycznej. Trzy przykladowe dziela z roznych dziedzin sztuki dobitnie potwierdzaja ta teze.\n\n**ROZWINICIE - trzy przyklady:**\n\n**1. Malarstwo: Francisco Goya, \"Rozstrzelanie powstancow madryckich 3 maja 1808 roku\" (1814), olej na plotnie, Muzeum Prado, Madryt.**\nGoya (1746-1828) namalowani to dzielo kilka lat po wydarzeniach, opierajac sie na wlasnych wspomnieniach. Bezposrednio (naocznie) obserwowali opor Hiszpanow przeciwko wojskom napoleonskim. Dzielo to dramatyczny komentarz do okrucienstwa wojen: biel koszuli rozstrzeliwanego kontrastuje z ciemna masa zolnierzy; postac z rozpostartymi ramionami nawiazuje do ikonografii ukrzyzowania. Goya nie gloryfikuje zwyciezcy - potopia i strach ofiar staja sie centrum narracji. Terminologia: chiaroscuro, dramatyczna kompozycja, ikonografia meczenika.\n\n**2. Rzezba / pomnik: Rodin i pomnik zlaczony z historia - lub: Picasso / Guernica jako przyklad z grafiki i malarstwa.**\nAlternatywnie: Pablo Picasso, \"Guernica\" (1937), olej na plotnie, Museo Reina Sofia, Madryt. Picasso stworzyl to monumentalne dzielo (3,49 x 7,76 m) w odpowiedzi na zbombardowanie baskijskiego miasta Guernica przez lotnictwo hitlerowskie w 1937 r. Forma: monochromatyczna paleta (biel, czen, szarosc), kubistyczna fragmentacja formy, krzyczace i konajace postacie ludzi i zwierzat. Komentarz artysty: \"Guernica\" stala sie miedzynarodowym symbolem protestu przeciwko wojnie i faszyzmowi. Terminologia: kubizm, monochromatyczny, symbolika ciernienia, estetyka protestu.\n\n**3. Grafika / plakat (lub fotografia jako dziedzina sztuk plastycznych):**\nPlakat propagandowy z lat 50. XX w. lub dziel o charakterze historycznym. Np.: Jose Clemente Orozco (meksykanskie murale) lub Honoré Daumier (rysunki satyryczne). Jesli przyjmiemy, ze \"Guernica\" to malarstwo, trzecia dziedzina to np. grafika: karikatura, plakat antyniemiecki, litografia dokumentujaca rewolucje.\n\n**ZAKONCZENIE:**\nPrzytoczone dziela pokazuja, ze artysta pelni role nie tylko estetyczna, lecz rowniez moralna i historyczna. Goya dokumentuje okrucienstwo wojen napoleonskich, Picasso komentuje barbarzynstwo faszyzmu. Jesli historia milczy lub klamie, sztuka staje sie ostatnim glosem prawdy i sumienia epoki.\n\n## Sposob 2 - TEMAT 2: Autoportrety w malarstwie\n\n**WSTEP:**\nAutoportret to jeden z najtrudniejszych i najbardziej intrygujacych gatunkow malarskich. Artysta jest jednoczesnie podmiotem i przedmiotem dziela, obserwatorem i obserwowanym. Sposob przedstawienia samego siebie zmienial sie radykalnie na przestrzeni wiekow - od reprezentacyjnej statycznosci, przez psychologiczna glebie, az po ekspresjonistyczna deformacje. Trzy autoportrety z roznych epok i nurtow illustruja te przemiany.\n\n**ROZWINICIE - trzy przyklady:**\n\n**1. Albrecht Durer, \"Autoportret\" (1500), olej na desce, Alte Pinakothek, Monachium.**\nDurer (1471-1528) namalowani siebie w ujecia frontalnym, symetrycznym, z dlugimi lokami opadajacymi na ramiona, w bogato zdobionym stroju. Pozycja i gestykulacja dloni przypominaja przedstawienie Chrystusa Pantokratora - co bylo niebywalym odwazeniem sie artysty-rzemie slnika na utorzsamnienie sie z obrazem boskim. Durer eksperymentuje z autoportretem jako forma autoprezentacji i manifestem statusu artysty jako czlowieka o boskim darze tworzenia. Terminologia: sfumato (wprawdzie Durer nie stosuje tej techniki, ale ukazuje dbalosc o szczegol), realizm nordycki, ikonografia Pantokratora, kompozycja symetryczna.\n\n**2. Rembrandt van Rijn, \"Autoportret w podeszlym wieku\" (ok. 1669), olej na plotnie, National Gallery, Londyn.**\nRembrandt (1606-1669) namalowani w ciagu zycia ok. 90 autoportretow, tworzac jedyna w dziejach sztuki kronika starzenia sie jednego czlowieka. Ostatni autoportret malowani na rok przed smiercia, gdy byl bankrutem i samotnym starcem. Technika: swobodne, grube impasto (gruby nawrot farby), ciepla tonacja, chliaroscuro; twarz starczA z glebokim rozumieniem losu. Terminologia: chiaroscuro, impasto, psychologizm, introspekcja.\n\n**3. Frida Kahlo, \"Autoportret z cierniowym naszyjnikiem i kolibrem\" (1940), olej na plotnie, Blanton Museum of Art, Austin.**\nFrida Kahlo (1907-1954) namalowala ponad 55 autoportretow, czyniajac z cierpienia i tozsamosci glowny temat swojej sztuki. Na omawianym obrazie: naszyjnik z cierniow zraniajacych szyje symbolizuje fizyczny bol (wypadek, operacje); kolibier (symbol szczescia w kulturze meksykanskiej) kontrastuje ze smiercia malpy i czarnego kota. Styl: surrealizm / realizm magiczny. Terminologia: symbolika kolorow i zwierzat, surrealizm, ikonografia meksykanska, autotematyzm.\n\n**ZAKONCZENIE:**\nAutoportret jest wyjatkowym dialogiem artysty z wlasnym \"ja\" i z widzem. Durer manifestuje boski status artysty, Rembrandt bada prawde przemijania, Kahlo przetwarza bol w symbol. Kazdy z nich odgrywa terapeutyczna, autoprezentacyjna lub filozoficzna role - autoportret staje sie oknem do duszy artysty i lustrze m epoki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 14, max 20 pkt):\n> - **Kompozycja i uklad tresci (0-3 pkt):** wstep-rozwiecie-zakonczenie, poprawne wnioskowanie.\n> - **Tresc (0-13 pkt):** trzy dziela z roznych dziedzin (dla T1) lub trzech roznych artystow (T2), opis i analiza, konteksty epoki, brak bledow merytorycznych.\n> - **Terminologia (0-2 pkt):** bogata terminologia z historii sztuki.\n> - **Jezyk i styl (0-2 pkt):** sprawny styl, brak kolo kwializmow, poprawna ortografia nazwisk.\n\nCo zapamietac? Wypracowanie = 3 dziela z roznych dziedzin (T1) lub 3 roznych artystow (T2) + analiza formalna + kontekst epoki + terminologia + trojdzielna kompozycja. Najlepsze przyklady: Goya/Guernica/fotografia (T1) lub Durer/Rembrandt/Kahlo (T2).","image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nArtysta jako świadek i komentator wydarzeń historycznych. Przedstaw to zagadnienie na\nprzykładzie trzech dzieł z różnych dziedzin sztuk plastycznych.","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nArtysta jako świadek i komentator wydarzeń historycznych. Przedstaw to zagadnienie na\nprzykładzie trzech dzieł z różnych dziedzin sztuk plastycznych.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nAutoportrety w malarstwie. Na przykładzie trzech dzieł sztuki autorstwa różnych artystów\nomów, w jaki sposób artyści przedstawiali samych siebie.\nna temat nr\nEHSP-R0_100\nEHSP-R0_100\nEHSP-R0_100\nEHSP-R0_100\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n14.1.\n14.2.\n14.3.\n14.4.\nMaks. liczba pkt\n3\n13\n2\n2\nUzyskana liczba pkt\nEHSP-R0_100\nBRUDNOPIS\n(nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Temat 2.\nAutoportrety w malarstwie. Na przykładzie trzech dzieł sztuki autorstwa różnych artystów\nomów, w jaki sposób artyści przedstawiali samych siebie.\nSkala oceniania wypowiedzi zdających w zadaniach rozszerzonej odpowiedzi.\nW tabeli przedstawiono kryteria, które stosuje się przy ocenie wypracowania. Kryteria są brane\npod uwagę jedynie w przypadku, gdy praca ucznia jest zgodna z tematem.\nKryterium\nPoziom\nWyszczególnienie\nPunktacja\n1. Kompozycja i układ\ntreści\n3\nWłaściwa, trójdzielna i proporcjonalna kompozycja\noraz poprawne wnioskowanie wraz z odniesieniem\ndo problemu zawartego w temacie.\n3\n2\nKompozycja nieznacznie zaburzona lub uproszczone\nwnioskowanie.\n2\n1\nKompozycja nieznacznie zaburzona i uproszczone\nwnioskowanie.\n1\n0\nBrak właściwej kompozycji; wnioskowanie nietrafne\nlub jego brak.\n0\n2. Treść\n4\nPełne opracowanie tematu, argumentacja\nwyczerpuje wymagania tematu, wszystkie argumenty\ntrafne, praca nie zawiera żadnych błędów\nmerytorycznych. Zdający wykazał się wiedzą\no epokach i kontekstach, np. estetycznym,\nbiograficznym, historycznym, literackim,\nfilozoficznym, społecznym, religijnym. Podał liczne,\nwłaściwe względem tematu przykłady artystów i/lub\ndzieł. Praca zawiera poprawny opis i analizę dzieł i/lub\ntwórczości artystów, postaw i zjawisk artystycznych we\nwskazanej liczbie. Zjawiska artystyczne zostały\nprawidłowo usytuowane w czasie.\n13\n0-\n13\n3\nPełne opracowanie tematu, ale argumentacja nie\nwyczerpuje wymagań tematu lub argumentacja\nwyczerpuje wymagania tematu, ale niektóre\nargumenty są nietrafne, praca może zawierać drobne\nbłędy merytoryczne. Zdający wykazał się wiedzą\no epokach i niektórych kontekstach. Podał właściwe\nwzględem tematu przykłady artystów i/lub dzieł.\nPraca zawiera poprawny opis i analizę dzieł i/lub\ntwórczości artystów, postaw i zjawisk artystycznych\nwe wskazanej liczbie.\n12\nlub\n10\n2\nNiepełne opracowanie tematu, większość argumentów\ntrafnych, mogą pojawić się mało istotne błędy\nmerytoryczne. Zdający wykazał się niepełną wiedzą\no epokach artystycznych. Podał w większości właściwe\nwzględem tematu przykłady artystów i/lub dzieł. Praca\nzawiera w większości poprawny opis i analizę dzieł i/lub\ntwórczości artystów, postaw i zjawisk.\n8\nlub\n6\nZasady oceniania rozwiązań zadań.\n1\nPróba opracowania tematu, pojawiają się istotne\nbłędy merytoryczne. Zdający wykazał się\nfragmentaryczną wiedzą o epokach artystycznych.\nPrzytoczone przykłady artystów i/lub dzieł są\nw części trafne, ale stanowią niewystarczająca\negzemplifikację tematu. Praca zawiera elementy\nopisu i analizy niektórych z przytaczanych dzieł,\ndotyczy to również postaw, zjawisk artystycznych\ni twórczości artystów.\n4\nlub\n2\n0\nBrak argumentacji lub praca nie na temat, pojawiają\nsię rażące błędy merytoryczne, np. w zakresie\nnazywania stylów i epok oraz przykładów artystów\ni dzieł.\n0\n3. Terminologia\n2\nBogata i różnorodna terminologia z dziedziny sztuki\n(w tym nazwy technik, stylów i kierunków\nartystycznych - innych niż określone w temacie).\n2\n0-2\n1\nSporadycznie stosowane we właściwym kontekście\nterminy i pojęcia (w tym nazwy technik, stylów\ni kierunków artystycznych innych niż określone\nw temacie). Nieliczne usterki terminologiczne.\n1\n0\nBrak terminologii lub stosowanie jej w sposób rzadki\ni/lub nieadekwatny. Rażące błędy terminologiczne.\n0\n4. Język i styl\n2\nWłaściwy i sprawny styl (dostosowany do sytuacji\nkomunikacyjnej), poprawna składnia, dopuszczalne\nnieliczne błędy zapisu, ale brak rażących błędów\nw pisowni nazwisk słynnych artystów.\n2\n0-2\n1\nStyl komunikatywny (brak kolokwializmów),\nw większości poprawna składnia, dopuszczalne\nbłędy zapisu, również nazwisk artystów.\n1\n0\nJęzyk niekomunikatywny, kolokwializmy, często\nniezgodna z normą składnia, licznie błędy różnego\nrodzaju.\n0","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"}]}