{"paper":{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":40,"source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nPoniższa reprodukcja przedstawia dwie strony palety Narmera.","answer":"A","answer_text":"A","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Panstwo: Egipt\nFunkcja: paleta do rozcierania barwnikow (kosmetyczna) / propagandowa / komemoratywna / rytualna / wotywna / ceremonialna**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela i kontekst historyczny\nPaleta Narmera (ok. 3000-2900 p.n.e.) to jeden z najslynniejszych zabytkow okresu Wczesnodynastycznego w Egipcie.\n\n1. Identyfikacja panstwa: Paleta pochodzi ze skarbnicy w Hierakonpolis (Gorny Egipt) i jest przechowywana w Muzeum Egipskim w Kairze. Przedstawia faraona Narmera - pierwszego wladce zjednoczonego Egiptu, co jednoznacznie wskazuje na starozytny Egipt.\n\n2. Funkcja prymarnie uzytkowa: Palety sluzyly do rozcierania mineragow (malachit, galena) uzywanych jako kosmetyki i barwniki do oczu (kohl). Charakterystyczne zaglebianie w centrum obu stron palety bylo powierzchnia do rozcierania pigmentu.\n\n3. Funkcja rytualno-komemoratywna: Paleta Narmera to wyjatkowy obiekt o charakterze wotywnym - zlozona jako ofiara w swiatyni, upamietnila zjednoczenie Gornego i Dolnego Egiptu. Artykuluje tez wladze faraona przez typowy motyw \"rozbijania wrogiego wladcy\" (smiting pharaoh).\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki\nOkres Wczesnodynastyczny (ok. 3100-2686 p.n.e.) to czas formowania sie panstwowosci egipskiej. Palety kosmetyczne o funkcji wotywnej/rytualnej (np. Paleta Narmer, Paleta Myliwska) sa charakterystycznym srodkiem artykulacji wladzy krolewski w tym czasie. Wypracowaly tez kanon przedstawiania postaci: profil z boku, oko i ramiona en face - ktory przetrwal 3000 lat sztuki egipskiej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie nazwy panstwa (Egipt) ORAZ wyjasnienie funkcji (min. jedna z: uzytkowa, paleta do rozcierania barwnikow, paleta kosmetyczna, propagandowa, komemoratywna, rytualna, wotywna, ceremonialna)\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (np. sama nazwa panstwa bez funkcji) lub niepoprawna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Paleta Narmera ma funkcje WIELORAKA: uzytkowa (rozcieranie barwnikow) + rytualna/komemoratywna (wotum swiatynne, upamietnienie zjednoczenia Egiptu). Oba elementy odpowiedzi - panstwo i funkcja - sa wymagane do zdobycia punktu.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nPodaj nazwę starożytnego państwa, na którego terenie powstało to dzieło, oraz\nwyjaśnij, jaką funkcję pełnił ten przedmiot.\nPaństwo:\nFunkcja:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.1) […] rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuki różnych epok […];\nII.9) określa funkcję dzieła […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie nazwy państwa oraz wyjaśnienie funkcji.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPaństwo: Egipt\nFunkcja: użytkowa / paleta do rozcierania barwników / paleta kosmetyczna / propagandowa /\nkomemoratywna / rytualna / wotywna / ceremonialna","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Panstwo: Egipt. Funkcja: paleta do rozcierania barwnikow (funkcja uzytkowa/kosmetyczna) oraz propagandowa / komemoratywna / rytualna / wotywna.**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela\nPaleta Narmera (ok. 3000 p.n.e.) to placek z szarego lupku (grauwaki) w ksztalcie peletonu. Zostala odkryta w Hierakonpolis. Pierwotnie palety sluzyly do rozcierania barwnikow uzywanych do makijazu oczu (malachit, galena). Z czasem palety nabieraly znaczenia ceremonialnego i wotywnego - skladano je jako dary w swiatyniach. Paleta Narmera jest przykladem przejscia od funkcji czysto uzytkowej do propagandowej: upamietnia zjednoczenie Gornego i Dolnego Egiptu przez faraona Narmera (ok. 3100-3000 p.n.e.), jednego z pierwszych krolow zjednoczonego Egiptu.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nOkres predynastyczny i wczesnodynastyczny to czas ksztaltowania sie panstwa egipskiego. Paleta Narmera jest jednym z najwazniejszych zabytkow tego okresu - dokumentuje akt polityczny (podboj Dolnego Egiptu przez krola Gornego Egiptu). Panstwo to Egipt (Kemet - \"czarna ziemia\"). Obiekt ten laczy funkcje praktyczna (paleta kosmetyczna) z funkcja ideologiczna (gloryfikacja wladcy, legitymizacja jego panowania). Moglby byc uzywany w rytuale lub skladany jako dar wotywny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie nazwy panstwa (Egipt) ORAZ wyjasnienie funkcji (uzytkowa / paleta do rozcierania barwnikow / kosmetyczna / propagandowa / komemoratywna / rytualna / wotywna / ceremonialna)\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna (np. podanie samej nazwy panstwa bez funkcji) albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Paleta Narmera = Egipt + funkcja podwojna: uzytkowa (rozcieranie barwnikow) i ceremonialna/propagandowa. Wystarczy podac jedna funkcje z klucza CKE.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"1.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-2)\nPodaj trzy cechy kompozycji scen przedstawionych na palecie.\n1.1.\n0-1\n1.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nZdający:\nII.12) dokonuje opisu i analizy […] dzieł\nz uwzględnieniem ich cech formalnych:\nb) w rzeźbie: […] kompozycji […].\nIV.2) zna terminologię związaną z opisem\nformy i treści dzieła […] rzeźbiarskiego […],\nw tym m.in. […] słownictwo niezbędne do\nopisu kompozycji […];\nIV.6) właściwie stosuje terminy dotyczące\nopisu treści i formy dzieł sztuk plastycznych.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie trzech cech kompozycji.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch cech kompozycji.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- kompozycja pasowa / podzielona na pasy / rzędowa\n- kompozycja wielopostaciowa\n- postawa postaci hieratyczna, sztywna\n- kompozycja statyczna\n- kanon w przedstawieniu postaci (głowa i nogi ukazane z profilu, tors en face)\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla\negzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022 poz. 1246).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n- kompozycja rytmiczna\n- kompozycja dążąca do symetrii\n- elementy perspektywy odrzutowanej / aspektywa\n- gradacja postaci według hierarchii społecznej\n- na obu stronach palety wyróżnione centrum kompozycyjne","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy kompozycji (przyklad pelnej odpowiedzi): 1) kompozycja pasowa (podzielona na poziome pasy/rejestry), 2) kanon przedstawiania postaci (glowa i nogi z profilu, tors en face), 3) gradacja postaci wedlug hierarchii spolecznej (postac wladcy wielokrotnie wieksza od pozostalych).**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja)\nPaleta Narmera jest przykladem kanonu egipskiego w kompozycji:\n- **Kompozycja pasowa (rzedowa)**: powierzchnia podzielona na poziome strefy (rejestry/pasy), w kazdym umieszczono odrebna scene\n- **Perspektywa odrzutowana (aspektywa)**: glowa i nogi postaci z profilu, tors en face - czyli ukazywanie kazdej czesci ciala z najbardziej charakterystycznej strony\n- **Hieratyzm**: postawa postaci sztywna, ceremonialna; brak naturalnych gestow\n- **Gradacja hierarchiczna**: faraon Narmer jest wielokrotnie wiekszy od swoich poddanych i wrogow - to perspektywa hierarchiczna\n- **Kompozycja dazaca do symetrii**: obie strony palety maja srodkowe centrum kompozycyjne\n- **Kompozycja rytmiczna**: powtarzalnosc motywow (np. dwa symetryczne wielbladopodobne zwierzeta z szykami)\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nKanon egipski uksztaltowany zostal juz w okresie predynastycznym i pozostal niezmieniony przez ok. 3000 lat. Jego cechy to: zasada frontalnosci, aspektywa (perspektywa odrzutowana), hieratyzm postaci oraz gradacja wedlug hierarchii. Paleta Narmera jest jednym z pierwszych dokumentow tego kanonu - stal sie on norma dla calej sztuki staroegipskiej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie trzech cech kompozycji\n> - **1 pkt** - poprawne podanie dwoch cech kompozycji\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane odpowiedzi:** kompozycja pasowa/rzedowa; wielopostaciowa; postawa hieratyczna/sztywna; statyczna; kanon (glowa i nogi z profilu, tors en face); rytmiczna; dazaca do symetrii; perspektywa odrzutowana/aspektywa; gradacja wedlug hierarchii; wyroznione centrum kompozycyjne\n\nCo zapamietac? Na maturze wystarczy podac 3 cechy z listy CKE. Najbezpieczniejsze: 1) pasowa/rzedowa, 2) kanon (profil/en face), 3) gradacja hierarchiczna (wladca wiekszy od innych).","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nPrzyjrzyj się budowlom sakralnym przedstawionym na poniższych fotografiach.\nBudowla 1.\nBudowla 2.","answer":"C","answer_text":"C","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nRozstrzygnij, która z zaprezentowanych budowli (1. czy 2.) została zbudowana według\nplanu przedstawionego poniżej. Uzasadnij swój wybór.\nWedług przedstawionego planu została zbudowana budowla nr:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nZdający:\nII.12) dokonuje opisu i analizy […] dzieł\nz uwzględnieniem ich cech formalnych:\na) w architekturze: planu […].\nIV.1) zna terminy związane z opisem formy\ni struktury dzieła architektonicznego, w tym\nokreślenia dotyczące typów i elementów\nplanów budowli;\nIV.5) analizując i opisując dzieła\narchitektoniczne, właściwie stosuje terminy\ni pojęcia dotyczące struktury architektury.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWedług przedstawionego planu została zbudowana budowla numer: 1.\nPrzykładowe uzasadnienia:\n- Według planu budowla powinna mieć kopułę na skrzyżowaniu naw - tak jak jest to\nwidoczne na zdjęciu przedstawiającym budowlę 1.\n- Budowla 1. posiada od zachodu westwerk, który jest widoczny na fotografii i na planie\n[budowla 2. ma w tym miejscu (zachodni) chór z absydą].","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Budowla numer 1. (katedra w Spirze/Speyer). Uzasadnienie: plan wskazuje westwerk od zachodu, a budowla 1. posiada westwerk widoczny na fotografii (budowla 2. ma od zachodu chor z absyda, a nie westwerk). Ponadto plan ukazuje kopule/wieze na skrzyzowaniu naw - cecha widoczna na budowli 1.**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (architektura romanska)\nKluczowe elementy planu, ktore pozwalaja zidentyfikowac budowle:\n- **Westwerk**: masywna, wielokondygnacyjna czesc zachodnia z wiezami - charakterystyczna dla architektury karolinskiej i romanskiej. Na planie widoczny od zachodu. Na fotografii budowly 1. (Speyer) wyraznie widac westwerk, natomiast budowla 2. (Bamberg) ma od zachodu chor (Chorvorraum) z absyda (chor zachodni).\n- **Wieze na skrzyzowaniu naw**: plan przedstawia dwie wieze w miejscu przeciecia nawy glownej z transeptem - cecha widoczna na zdjecia budowli 1.\n- **Transept i absyda**: obydwie budowle maja transept i absyde wschodnia, ale uklad zachodni je rozroznia.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nKatedra w Spirze (Speyer) - jedna z najwiekszych katedr romanskich w Europie (XI-XII w., Niemcy). Posiada klasyczny westwerk - element typowy dla architektury cesarskiej (budowana przez cesarzy salickich). Katedra w Bambergu (XII-XIII w.) ma wyjatkowy uklad z dwoma chorami (wschodnim i zachodnim) - kazdy zakonczony absyda - co jest jej wyroznikiem.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne rozstrzygniecie (budowla 1.) WRAZ z poprawnym uzasadnieniem\n> - **0 pkt** - sama odpowiedz \"1\" bez uzasadnienia, odpowiedz niepoprawna, lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane uzasadnienia:** westwerk na planie odpowiada budowli 1. / kopula na skrzyzowaniu naw widoczna na zdjeciu 1. i na planie\n\nCo zapamietac? Westwerk to masywna czesc zachodnia z wiezami - odroznia Speyer od Bambergu. Sam wybor bez uzasadnienia = 0 pkt!","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nOkreśl styl w architekturze, który reprezentują obie budowle.\n2.1.\n0-1\n2.2.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.4) zna plany i układy przestrzenne […]\ndzieł charakterystycznych dla danego stylu\ni kręgu kulturowego;\nII.13) wskazuje środki stylistyczne […], które\nidentyfikują analizowane dzieło\nz odpowiednim stylem […].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nromański","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Styl romanski (romanizm).**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (cechy stylu romanskiego)\nObie budowle to katedry romanske (XI-XIII w.). Cechy rozpoznawcze stylu romanskiego w architekturze:\n- Masywne, ciezkie mury o duzej grubosci\n- Okna polkoliste, niewielkie (lukowe)\n- Sklepienia kolebkowe i krzyzkowe\n- Wieze - wielokrotne, okragle lub czworkatne\n- Westwerk (masywna czesc zachodnia)\n- Absyda polkolista\n- Rytmiczny podzial scian za pomoca lizen i fryzow arkadowych\n- Plan bazyliki z transeptem (krzyz lacinski)\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki\nRomanizm to styl panujacy w Europie Zachodniej w XI-XIII w. (przed gotykiem). Nazwa pochodzi od nawiazan do architektury rzymskiej (luk polkolisry, masywna konstrukacja). W Niemczech rozwijal sie szczegolnie w zwiazku z architektura cesarskich katedra: Speyer (Szpejr) - symbol dynastii Salickiej, Bamberg - siedziba biskupa. Styl gotycki (z jego strzelistoscia, lancetowymi lukami i wikrazami) pojawil sie w Niemczech po ok. 1200-1250 r.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - romanski / romanizm\n> - **0 pkt** - inna odpowiedz (gotycki, renesansowy itp.) albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Katedry w Spirze i Bambergu = romanizm. Rozroznienie: romanski = luki polkoliste, masywne mury, wieze; gotycki = strzelistosc, luk ostry, witraze.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\nZapoznaj się z reprodukcją fresku, którego autorem jest Masaccio, i przeczytaj fragment\ntekstu źródłowego.\nMasaccio nie tylko odmienił ów prostaczy\ni surowy styl, jaki trwał przez wieki, ale\nswymi osiągnięciami pobudził i rozpalił\numysły następców. […] Spostrzegł także, że\nten, kto podąża za naturą, może być\nnazywany znakomitym: dzięki temu\nodkryciu Masaccio, wytrwale studiując,\nosiągnął tyle, że jest pierwszym, który\nusunął ze sztuki liczne wady, niedostatki\ni trudności.\nNa podstawie: Giorgio Vasari, Żywoty\nnajsławniejszych malarzy, rzeźbiarzy\ni architektów, Warszawa 1989.","answer":"B","answer_text":"B","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"3.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-2)\nOdwołując się do zamieszczonej reprodukcji i wiedzy własnej, podaj dwa argumenty\npotwierdzające słowa Giorgia Vasariego, że twórczość Masaccia była nowatorska.\n3.1.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nI.3) rozumie konteksty kulturowe\ni uwarunkowania przemian w dziejach sztuki\n[…].\nII.12) dokonuje […] analizy […] dzieł\nz uwzględnieniem ich cech formalnych:\nc) w malarstwie […]: kompozycji, koloru,\nsposobów ukazania iluzji przestrzeni,\nkształtowania formy przez światło,\nw dziełach figuratywnych stopnia oddania\nrzeczywistości lub jej deformacji.\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie dwóch poprawnych argumentów.\n1 pkt - podanie jednego poprawnego argumentu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- Masaccio po raz pierwszy zastosował poprawnie wykreśloną perspektywę linearną /\ngeometryczną / zbieżną / jednozbiegową.\n- Artysta wprowadził malowaną architekturę nawiązującą do antyku / wczesnego\nrenesansu.\n- Postaci usytuowane są w prawidłowo wykreślonych ramach architektonicznych / autor\nzrezygnował z perspektywy hierarchicznej.\n- Artysta wprowadził wyraźny modelunek światłocieniowy uwypuklający kształty postaci\ni otoczenia.\n- Masaccio ukazywał ludzi w sposób realistyczny / mimetyczny - postaci mają prawidłowe\nproporcje (zrezygnował z gotyckiej idealizacji i wydłużenia proporcji).\n- Artysta po raz pierwszy namalował poprawny anatomicznie szkielet.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwa argumenty (przyklad): 1) Masaccio jako pierwszy zastosowal poprawnie wykreslona perspektywe linearna (geometryczna/zbiezna) - fresk Trojca Swieta ukazuje komore sklepiona z jednym punktem zbiegu, co tworzy matematycznie prawidlowa glebokosci przestrzeni. 2) Masaccio przedstawil postaci w sposob realistyczny, z prawidlowymi proporcjami anatomicznymi i wyraznym modelunkiem swiatlocieniowym (zrezygnowal z gotyckiej idealizacji i wydluzenia postaci).**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (Trojca Swieta, ok. 1427)\nFresk w kosciele Santa Maria Novella we Florencji jest arcydzielem nowatorstwa Masaccia:\n- **Perspektywa linearna (zbiezna/jednobiegowa)**: po raz pierwszy w historii sztuki prawidlowo matematycznie wykreslona - wszystkie linie architektoniczne zbiega sie w jednym punkcie, co daje iluzje glebokiej przestrzeni. Widzowie po odslonieciu fresku mowili, ze w scianie jest dziura.\n- **Malowana architektura renesansowa**: sklepienie kolebkowe z kasetonami nawiazuje do antycznych budowli (np. Panteonu) - wspolpraca z architektem Filippo Brunelleschim\n- **Modelunek swiatlocieniowy (chiaroscuro)**: postaci maja objetosc bryly dzieki swiatlocienowi, odchodzi od gotyckiej plaskiej kolorystyki\n- **Realizm postaci**: proporcje anatomicznie poprawne, brak gotyckiego wydluzenia - postaci stoja pewnie na ziemi\n- **Poprawny szkielet anatomiczny**: na dole fresku Masaccio namalowal po raz pierwszy w historii poprawny anatomicznie szkielet lezacy w sarkofagu\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nMasaccio (Tommaso di Giovanni, 1401-1428) byl malarzem wczesnego renesansu florenckiego. Vasari w swoich \"Zywotach\" uznaje go za czlowieka, ktory zerwal z \"prostacznymi\" (gotyckimi) konwencjami. Wspolpracowal z Brunelleschim (architektura) i Donatellem (rzezba) - trojka pionierow renesansu florenckiego. Zmarl mlodo (ok. 27 lat), ale jego Kaplica Brancaccich (freski Placi grzesznikow) i Trojca Swieta staly sie szkolami dla Michala Aniola i Leonarda.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - dwa poprawne argumenty\n> - **1 pkt** - jeden poprawny argument\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane argumenty:** perspektywa linearna/geometryczna/zbiezna; malowana architektura renesansowa/antyczna; zrezygnowanie z perspektywy hierarchicznej; modelunek swiatlocieniowy; realizm/mimetyzm postaci (prawidlowe proporcje); pierwszy poprawny szkielet anatomiczny\n\nCo zapamietac? Dwa kluczowe argumenty: (1) perspektywa linearna - matematycznie poprawna, pierwszy raz w historii; (2) realizm postaci - prawidlowe proporcje i swiatlocieniowy modelunek, zerwanie z gotykiem.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nPodaj wiek powstania fresku Masaccia oraz nazwę tematu ikonograficznego, który\nprzedstawiono na tym fresku.\nWiek:\nTemat:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.3) umiejscawia dzieła w czasie (wskazuje\nstulecie powstania);\nII.14) rozpoznaje w dziele sztuki temat […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie wieku oraz nazwy tematu ikonograficznego.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWiek: XV wiek.\nTemat: Tron Łaski / Trójca Święta.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Wiek: XV (piectnasty). Temat ikonograficzny: Tron Laski / Trojca Swieta.**\n\n## Sposob 1 - analiza ikonograficzna\nFresk Masaccia (ok. 1427) przedstawia temat \"Tronu Laski\" (Throne of Grace / Gnadenstuhl) - jeden z kanonicznych sposobow przedstawiania Trojcy Swietej:\n- **Bog Ojciec** (starzec w tiazrze papieskiej lub koronie) stoi za krzyzem i podtrzymuje belke poprzeczna lub ramiona Chrystusa\n- **Chrystus ukrzyzowany** - na srodku kompozycji\n- **Glab Swiety** (Duch Swiety) - w postaci golebia miedzy glowami Ojca i Syna\n- Po bokach krzyz flankuja: **Matka Boska** (po lewej) i **sw. Jan Ewangelista** (po prawej)\n- Pod krzyzem kleczy fundator i fundatorka fresku\n- Na sarkofagu na dole - szkielet (memento mori)\n\nTresc \"Tronu Laski\" - Bog Ojciec sam ofiarowuje Syna za grzechy ludzkosci - stojac za krzyzem podtrzymuje ofiere.\n\n## Sposob 2 - kontekst datowania\nMasaccio (1401-1428) - wiek XV. Fresk powstal ok. 1425-1427 r. - jest to poczatek XV w. = wczesny renesans florencki. Kosciol Santa Maria Novella we Florencji (XIII-XIV w., dominikanie). Fresk jest datowany na ok. 1425-1428 rok.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie OBU informacji: wieku (XV) ORAZ tematu (Tron Laski lub Trojca Swieta)\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (np. sam wiek bez tematu) lub niepoprawna, albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Masaccio, fresk ok. 1427 = XV wiek. Temat = Tron Laski (dopuszczalne: Trojca Swieta). Obydwu informacji trzeba podac lacznie - niepelna odpowiedz to 0 pkt.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nPoniższe zdjęcia przedstawiają fasady kamienic braci Przybyłów w Kazimierzu Dolnym.\nZdjęcie A\nZdjęcie B\nFasady\nZbliżenie","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nPodaj nazwę elementu architektonicznego zaznaczonego czerwoną ramką na zdjęciu A.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nZdający:\nIV.1) zna terminy związane z opisem formy\ni struktury dzieła architektonicznego, w tym\n[…] elementów konstrukcyjnych\ni dekoracyjnych […];\nIV.8) nazywa oznaczone na ilustracji\nelementy architektoniczne, właściwe dla\nposzczególnych stylów i tendencji […].\nZasady oceniania\n2 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nattyka","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Attyka.**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (architektura renesansowa)\nAttyka to element architektoniczny wienczacy budynek, umieszczony ponad gzymse glownym, zaslanajacy dach lub inne konstrukcje. Charakterystyczne cechy attyki:\n- Pionowy pas muru (niska sciana lub balustrada) ponad gzymse\n- Czesto bogato dekorowany - w renesansie polskim: zdobna, rzezbiarska sciana\n- Zaslanial dach (szczegolnie dach dwuspadowy) tworzac pozor plaskiej, klasycznej budowli\n- Moze miec forme: pelnej sciany (murowana), otwartej (z balustrada/arkadkami), schodkowej\n\nKamienice braci Przybylow (1615, Kazimierz Dolny) - przyklad polskiego renesansu (tzw. renesansu lubelskiego). Ich attyki sa bujnie dekorowane rzezba, okuciowym ornamentem i figurami.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nAttyka polskiego renesansu (XVI-XVII w.) rozwinela sie szczegolnie w Malopolsce i Wielkopolsce. Wzorce wloskie (palazzo) zostaly przetworzone przez lokalnych rzemiosl. Attyki na rynku w Kazimierzu Dolnym sa jednym z najlepiej zachowanych przykladow tego elementu w Polsce. Budynki kamienicy Przybylow (ok. 1615) zachowaly oryginalne attyki dekorowane bogatym plaskorzezbami i ornamentami okuciowymi.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 4.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - attyka\n> - **0 pkt** - inna odpowiedz (fryz, gzyms, pinakl, fasada ) albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Attyka = ozdobny, pionowy element wienczacy budynek nad gzymse, zaslanajacy dach. Typowy dla renesansu polskiego (Kazimierz Dolny, Krakow, Zamosc, Lublin).","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"4.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nJaki ornament został zaznaczony czerwoną ramką na zdjęciu B? Zaznacz właściwą\nodpowiedź spośród podanych.\nA. rocaille\nB. roślinny\nC. rollwerk\nD. okuciowy\n3.2.\n0-1\n4.1.\n0-1\n4.2.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":"D","answer_text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nZdający:\nIV.1) zna terminy związane z opisem formy\ni struktury dzieła architektonicznego, w tym\n[…] elementów […] dekoracyjnych […];\nIV.8) nazywa oznaczone na ilustracji\nelementy architektoniczne, właściwe dla\nposzczególnych stylów i tendencji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**D - ornament okuciowy.**\n\n## Sposob 1 - analiza ornamentyki (eliminacja)\nPrzeanalizuj wszystkie opcje:\n- **A. rocaille** - ornament rokokowy przypominajacy muszle i asymetryczne skalne formy; charakterystyczny dla rokoka (XVIII w.), NIE dla renesansu; wygiety, miekki, asymetryczny - nie pasuje do kamienicy z 1615 r.\n- **B. roslinny** - ornament florystyczny: liscie, kwiaty, latynia, wici roslinne - forma organiczna, NIE przypomina metalowych blach\n- **C. rollwerk** - ornament o formie zwinijetych tasmowych form, ale charakterystycznych dla sztuki niderlandzkiej; bardzo podobny do okuciowego, ale subtelna roznica: rollwerk = bardziej miekkie, tasmowe zwoje; czesto mylony z okuciowym - CKE wyklucza go jako bledna odpowiedz\n- **D. okuciowy** - ornament inspirowany metalowymi okuciami: twarde, geometrycznie wygiete formy blach metalowych, jakby paskow zelaza lub stalowych sprezynujacych wsteg. Charakterystyczny dla manieryzmu i wczesnego baroku niderlandzkiego i polskiego (koniec XVI - pocz. XVII w.). Dokladnie to co opisano na zdjeciu B.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki\nOrnament okuciowy (niem. Beschlagwerk) rozwijal sie w niderlandzkim manieryzmie (szkola Cornelisa Florisa, ok. 1560-1620) i zostal przejety przez Polske i Niemcy. Pojawia sie w dekoracji attyk, portali i naglowkow - jak wlasnie kamienice Przybylow w Kazimierzu Dolnym (1615). Wyglada jak wygiete metalowe pasy okucia, szczegolnie wokol tarcz, kartusz i medalionow.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 4.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - D (okuciowy)\n> - **0 pkt** - A, B lub C\n\nCo zapamietac? Okuciowy = metalowe wygiete pasy/blachy, renesans/manieryzm niderlandzki, koniec XVI-XVII w. Rollwerk jest podobny, ale CKE rozroznia - okuciowy to ciezsze, bardziej geometryczne metalowe formy.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nPoniżej zamieszczono zdjęcie świątyni oraz placu znajdującego się przed nią.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nPodaj zwyczajową nazwę placu przedstawionego na zdjęciu oraz nazwisko architekta,\nktóry zaprojektował ten układ przestrzenny.\nZwyczajowa nazwa placu:\nArchitekt:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.1) wymienia i rozpoznaje najbardziej\nznane dzieła sztuki różnych epok, stylów\noraz kierunków sztuk plastycznych;\nII.2) wskazuje twórców najbardziej\nreprezentatywnych dzieł.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie zwyczajowej nazwy placu oraz nazwiska architekta.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nZwyczajowa nazwa placu: Plac św. Piotra / Piazza San Pietro / plac przed Bazyliką św.\nPiotra.\nArchitekt: Bernini / Giovanni Lorenzo Bernini / Gianlorenzo Bernini.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Nazwa placu: Plac sw. Piotra (Piazza San Pietro). Architekt: Bernini (Giovanni Lorenzo Bernini / Gianlorenzo Bernini).**\n\n## Sposob 1 - analiza urbanistyki barokowej\nPlac sw. Piotra w Watykanie (proj. Bernini, 1656-1667) to jeden z najwspanialszych przykladow barokowej urbanistyki:\n- **Forma owalna (eliptyczna)**: plac otoczony dwiema kolumnadami tworzacymi elipse - \"ramiona Kosciola otwarte na wiernych\"\n- **Dwie kolumnady**: kazda z 284 kolumnami toskanskimy i 88 pilastrami (4 rzedy), zwienczzone 140 figurami swietych\n- **Obelisk egipski** w centrum placu (przywieziony z Heliopolis)\n- **Dwa fontanny** (Maderna i Bernini)\n- Na zdjeciu z lotu ptaka wyraznie widac owalny plan i kolumnady biegnace od fasady bazyliki\n\n## Sposob 2 - kontekst artysty\nGianlorenzo Bernini (1598-1680) - glowny przedstawiciel baroku wloskiego, rzezibiarz, architekt i malarz. Plac przed Bazylika sw. Piotra zaprojektowal na zamowienie papieza Aleksandra VII. Kolumnada pelnila funkcje praktyczna (zadaszenie dla wiernych w czasie procesji) i symboliczna (\"objetymi ramionami Matki Kosciola\"). Bernini to takze Baldachim w bazylice, Tron sw. Piotra, Ekstaza sw. Teresy.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 5.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawna nazwa placu (Plac sw. Piotra / Piazza San Pietro) ORAZ nazwisko architekta (Bernini)\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (brak nazwy lub brak architekta) lub niepoprawna\n\nCo zapamietac? Plac sw. Piotra = Bernini (kolumnada), ok. 1656-1667. NIE mylic z bazylika (projekt Michala Aniola - kopula, oraz Maderna - fasada). Plac zaprojektował BERNINI.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nNa podstawie zamieszczonego zdjęcia oraz wiedzy własnej wyjaśnij, jak układ\nprzestrzenny placu wpływa na odbiór wizualny świątyni znajdującej się przy tym\nplacu.\n5.1.\n0-1\n5.2.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.12) Zdający dokonuje opisu i analizy […]\ndzieł z uwzględnieniem ich cech formalnych:\na) w architekturze: planu, układu\nprzestrzennego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- Zaprojektowany układ przestrzenny placu pozwolił na optyczne zwężenie zbyt szerokiej\nfasady bazyliki św. Piotra (zastosowano korektę optyczną).\n- Układ placu wyeksponował / podkreślił bryłę bazyliki / bryłę z kopułą.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Uklad przestrzenny placu (zwezajace sie kolumnady trapezowe + owalny plac) pozwolil na optyczne zwezenie zbyt szerokiej i niskiej fasady bazyliki - zastosowano korekte optyczna. Kolumnady eksponuja bryle i kopule bazyliki, kierujac wzrok ku swiatyni.**\n\n## Sposob 1 - analiza urbanistyki (efekt optyczny)\nFasada Bazyliki sw. Piotra (proj. Carlo Maderna, 1607-1614) jest zbyt szeroka i niska w stosunku do kopuly Michala Aniola - przez co kopula jest slabo widoczna z poziomu placu. Bernini zaprojektowal uklad korygujacy ten defekt:\n- **Trapezowy korridor (via della Conciliazione)** - zwezony od strony placu, optycznie \"wyciaga\" fasade\n- **Owalna kolumnada** - szerokie ramiona obejma wiernych, ale zwezajac sie przy fasadzie \"kompresuja\" jej szerokosc\n- **Punkt widzenia z oddali**: z wejscia placu fasada wydaje sie wyzsza i wezszaz niz jest w rzeczywistosci - to klasyczna barokowa korekcja optyczna\n- Kolumnady kieruja wzrok jak ramiona przytulajace do bazyliki - podkreslaja jej bryle i kopule\n\n## Sposob 2 - kontekst estetyki baroku\nBarok chetnie stosuje efekty iluzjonistyczne i teatralne. Plac sw. Piotra to mistrzowski przyklad \"barokowego teatru\" w architekturze: ruch (procesja ku bazylice), zmiana skali i proporcji, dramatyczne kulminowanie w fasadzie. Bernini myslal o tym, jak widz doswiadcza przestrzeni w czasie - stopniowe odkrywanie bazyliki to efekt scenograficzny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 5.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - optyczne zwezenie szerokiej fasady / korekcja optyczna ALBO wyeksponowanie/podkreslenie bryly bazyliki/kopuly\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Plac zweza optycznie zbyt szeroka fasade bazyliki - to korekcja optyczna. Ewentualnie: plac eksponuje bryle i kopule. Wystarczy jedna z tych informacji.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom.\nDzieło A\nDzieło B","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"6.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-2)\nUzupełnij tabelę. Podaj autora oraz tytuł każdego z dzieł.\nDzieło A\nDzieło B\nAutor\nTytuł","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIII. Zapoznanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nII.8) identyfikuje najbardziej reprezentatywne\ni najsłynniejsze dzieła na podstawie\ncharakterystycznych środków\nwarsztatowych i formalnych oraz\nprzyporządkowuje je właściwym autorom.\nIII.2) zna najwybitniejsze dzieła z dorobku\nartystycznego wybitnych przedstawicieli\nposzczególnych epok i kierunków w sztuce\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podaniem autora i tytułu dwóch dzieł.\n1 pkt - poprawne podanie autora i tytułu dzieła A,\nALBO poprawne podanie autora i tytułu dzieła B,\nALBO poprawne podanie dwóch autorów,\nALBO poprawne podanie dwóch tytułów.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nDzieło A\nDzieło B\nAutor\nMichał Anioł Buonarotti / Michał\nAnioł\nAuguste Rodin / Rodin\nTytuł\nMojżesz\nMyśliciel","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dzielo A: Autor - Michal Aniol (Michal Aniol Buonarotti), Tytul - Mojzesz.\nDzielo B: Autor - Auguste Rodin, Tytul - Mysliciel.**\n\n## Sposob 1 - analiza ikonograficzna i rozpoznanie dziel\n**Dzielo A - rozpoznanie:**\n- Siedzacy mezczyzna z broda, z ROGAMI na glowie (to nie sa rogi diable, lecz snopy swiatla - blad tlumaczenia Biblii przez Hieronima: \"promienie\" zostaly przetlumaczone jako \"rogi\")\n- Dynamiczna draperia, napiety miesien reki, intensywne spojrzenie\n- Rzezba marmurowa o mistrzowskim opracowaniu szczegolu\n- Michal Aniol, Mojzesz, ok. 1513-1515, nagrobek papieza Juliusza II, kosciol San Pietro in Vincoli w Rzymie\n\n**Dzielo B - rozpoznanie:**\n- Nagi siedzacy mezczyzna, glowa wsparta na zagiete rece (charakterystyczna poza zamyslenia)\n- Lekko pochylony, napiety miesniami - sylwetka atletyczna\n- Brazu faktura - widoczna niedokoncznosc i dynamizm\n- Auguste Rodin, Mysliciel (Le Penseur), 1880-1882, bryz, pierwotnie czesc Wrota Piekiel\n\n## Sposob 2 - kontekst artystow\n- Michal Aniol (1475-1564): geostaty florencki, tworca Dawida, Piety, freskow Sykstyny. Mojzesz to fragment niezrealizowanego nagrobka papieza Juliusza II\n- Auguste Rodin (1840-1917): francuski rzezibiarz, pionier nowoczesnej rzezby, bliski impresjonizmowi i simbolizmowi. Mysliciel pierwotnie siedzial nad Wrotami Piekla jako przedstawienie Dantego (lub czlowiek myslacy o ludzkim losie)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 6.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - autor i tytul obu dziel\n> - **1 pkt** - autor i tytul jednego dziela, ALBO obaj autorzy, ALBO oba tytuly\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub niepoprawna\n> - **Akceptowane:** Michal Aniol Buonarotti / Michal Aniol; Auguste Rodin / Rodin\n\nCo zapamietac? A = Michal Aniol, Mojzesz (rogi = promienie swiatla!). B = Rodin, Mysliciel (pierwotnie Dante). Oba to siedzace postaci meskie - rozroznienie: marmur vs braz, draperia vs naglosc.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-2)\nPorównaj sposób kształtowania materii rzeźbiarskiej w obu dziełach. W swojej\nodpowiedzi uwzględnij technikę wykonania i szczegółowość opracowania każdego\nz dzieł.\n6.1.\n0-1-2\n6.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.12) Zdający dokonuje opisu i analizy,\nw tym porównawczej, dzieł\nz uwzględnieniem ich cech formalnych:\nb) w rzeźbie: bryły, […] faktury […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawna odpowiedź uwzględniająca technikę wykonania i szczegółowość\nopracowania każdego z dzieł.\n1 pkt - poprawna odpowiedź uwzględniająca technikę wykonania i szczegółowość\nopracowania jednego z dzieł,\nALBO poprawna odpowiedź uwzględniająca technikę wykonania obu dzieł,\nALBO poprawna odpowiedź uwzględniająca szczegółowość opracowania obu dzieł.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRzeźba A. wykonana została w marmurze (technika kucia / odejmowania materiału).\nMimetyzm przedstawienia postaci mężczyzny. Artysta szczegółowo odwzorował anatomię\npostaci. Rzeźba ma zróżnicowaną fakturę.\nRzeźba B. to odlew z brązu / odlew. Artysta także prawidłowo przedstawił anatomię\nmężczyzny, jednak bez znamion dokładnego opracowania szczegółów (detali).\nZróżnicowana faktura. Elementy non finito. Pomimo zastosowania brązu rzeźba B. wydaje\nsię lżejsza, bardziej otwarta na przestrzeń.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dzielo A (Mojzesz, Michal Aniol): technika kucia w marmurze (metoda odejmowania materialu), niezwykle szczegolowe opracowanie - mimetyczne odwzorowanie anatomii, zroznicowana faktura (gladka skora, falujace wlosy i broda, draperia). Dzielo B (Mysliciel, Rodin): odlew z brazu, prawidlowe opracowanie anatomii bez drobiazgowego detalu; widoczne elementy non finito (niedokonczenia), faktura chropowata i dynamiczna, rzezba sprawia wrazenie bardziej otwartej i lekkiej niz ciezki braz.**\n\n## Sposob 1 - analiza techniki i opracowania\n**Dzielo A - Mojzesz (marmur):**\n- Technika: kucie w marmurze (technika \"odejmowania\" - artysta usuwa material az wyloní sie forma)\n- Szczegolowsc: ekstremalnie wysoka - kazdy lok brody, zwoj draperii, kazdy miesien jest wyciety z najdrobniejszymi detalami. Marmur daje mozliwosc polerowania (gladka skora) i faktury szorstkiej (wlosy)\n- Mimetyzm: postac anatomicznie perfekcyjna, realistyczna\n- Zroznicowana faktura: gladkosc skory kontrastuje z chropowatoscia draperii i wlosow\n\n**Dzielo B - Mysliciel (braz):**\n- Technika: odlew (casting) - rzezba powstala najpierw w glinie/gipsie, nastepnie odlana w metalu\n- Szczegolowsc: nizsza niz u Michala Aniola - anatomia prawidlowa, ale bez starania o kazdy detal; powierzchnia chropowata, \"niedokonczenia\" (non finito) nadaja dynamizm\n- Faktura dynamiczna: cienie i swiatla na nieslada brazu tworza zywa, ruchoma powierzchnie\n- Otwartose na przestrzen: mimo metalicznej ciezkosci rzezba sprawia wrazenie lzejszej, cialo \"oddycha\"\n\n## Sposob 2 - kontekst estetyczny\nMichal Aniol dazyl do \"wyzwolenia figury z marmuru\" - doskonalego opracowania. Rodin (inspirowany m.in. Michalem Aniolem) swiadomie wprowadzal elementy niedokonczenia (non finito) jako wyraz ekspresji i dynamiki. Braza nie mozna szlifowac jak marmur - schorsta faktua jest wpisana w material.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 6.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - technika i szczegolowosc OBU dziel\n> - **1 pkt** - technika i szczegolowosc jednego dziela, LUB technika obu, LUB szczegolowosc obu\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub niepoprawna\n\nCo zapamietac? A = marmur (kucie) + szczegolowe opracowanie (mimetyzm). B = braz (odlew) + mniejsza szczegolowosc, non finito, dynamiczna faktura. Musza byc OBE elementy: technika + szczegolowosc.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nPrzeczytaj fragment tekstu źródłowego i zapoznaj się z obrazem Thomasa Gainsborough.\nŹródło 1.\nŹródło 2.\nNależy, moim zdaniem, koniecznie\nprzestrzegać reguły, by masy światła\nw obrazie zawsze miały barwę ciepłą\ni łagodną: żółtą, czerwoną lub żółto-białą,\nnatomiast barwy: błękitną, szarą i zieloną,\npowinno się niemal całkowicie od mas\nświatła oddzielić i używać tylko do\npodkreślenia i uwydatnienia tych ciepłych\nkolorów, do tego zaś celu powinna\nwystarczyć niewielka domieszka barw\nchłodnych.\nJoshua Reynolds, Pisma o sztuce. Wybór,\nWarszawa 2007.\nThomas Gainsborough, Błękitny chłopiec, ok. 1770","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. F (Falsz)\n2. P (Prawda)\n3. P (Prawda)**\n\n## Sposob 1 - weryfikacja kazdego zdania\n**Zdanie 1: \"Technika charakterystyczna dla impresjonistow bylo stosowanie sfumato.\" - FALSZ**\n- Sfumato to technika Leonarda da Vinci (renesans, XV-XVI w.) - miekkie, zamazane przejscia tonalne\n- Impresjonsci (II pol. XIX w.) stosowali zupelnie inna technikea: **krotkimi, widocznymi pociagnieciami pedzla** (tache - plamka) nakladali barwy czyste, nieumieszane na palecie\n- Gra swiatla i powietrza oddawana drobna, falistymi pociagniciami - to impresjonizm, nie sfumato\n- Sfumato = Leonardo; impresjonizm = plamka, krotkie uderzenie pedzla\n\n**Zdanie 2: \"Jednym z przedstawicieli impresjonistow byl Alfred Sisley.\" - PRAWDA**\n- Alfred Sisley (1839-1899) to angielski malarz dzialajacy we Francji, jeden z glownych impresjonistow\n- Najbardziej \"czysty\" impresjonista obok Pissarro - malownicy, nastrojowe krajobrazy (Sena, okolice Paryza)\n- Uczestniczyl w wielu wystawach impresjonistow\n\n**Zdanie 3: \"Pierwsza wystawa impresjonistow miala miejsce w pracowni fotograficznej Nadara.\" - PRAWDA**\n- Pierwsza wystawa impresjonistow: kwiecien-maj 1874, Paryza\n- Miejsce: atelier (pracownia/studio) fotografa Nadara (Gaspard-Felix Tournachon) przy Boulevard des Capucines w Paryzul\n- Wystawilo ok. 30 artystow: Monet, Pissarro, Degas, Morisot, Renoir, Cezanne, Sisley i inni\n- Nazwa \"impresjonizm\" pochodzi od obrazu Monetara \"Impresja, wschod slonca\" z tej wystawy\n\n## Sposob 2 - kontekst impresjonizmu\nImpresjonizm (fr. impressionnisme) - kierunek malarski II pol. XIX w. we Francji. Glowne cechy: malowanie plenerowe (en plein air), uchwycenie chwilowego wrazenia swietlnego, krotkie pociagniecia pedzla (tache), czyste barwy, rozbicie formy. Glowni przedstawiciele: Monet, Renoir, Pissarro, Degas, Morisot, Sisley, Caillebotte.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 7., max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - wszystkie trzy poprawne: F, P, P\n> - **1 pkt** - dwie poprawne\n> - **0 pkt** - jedno lub zero poprawnych albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Sfumato to NIE impresjonizm (sfumato = Leonardo, renesans). Alfred Sisley = tak, impresjonista. Pierwsza wystawa impresjonistow = 1874, pracownia Nadara w Paryzul.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy obraz Błękitny chłopiec (źródło 2.) został namalowany według zasad\nopisanych w zamieszczonym fragmencie tekstu źródłowego (źródło 1.). Swoją\nodpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nI.8) analizuje teksty […] artystów,\ninterpretuje je i wskazuje wpływ tych\nwypowiedzi na […] kształt dzieła.\nII.12) Zdający dokonuje opisu i analizy […]\ndzieł z uwzględnieniem ich cech formalnych:\nc) w malarstwie […]: koloru, […]\nkształtowania formy przez świtało.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie\nPrzykładowe uzasadnienie: Obraz Błękitny chłopiec został namalowany według odwrotnych\nzasad niż te opisane w tekście. Gainsborough na pierwszym planie namalował silnie\noświetloną postać chłopca w stroju w odcieniu zimnego błękitu, zaś barwy ciepłe - brązy\ni żółcienie budują tło obrazu.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Nie - obraz NIE zostal namalowany wedlug zasad Reynoldsa. Uzasadnienie: Reynolds pisal, ze masy swiatla powinny miec barwy ciepla (zolta, czerwona), a barwy zimne (blekitna, szara) powinny byc oddzielone od swiatla i sluzyc jako akcenty. Gainsborough uczynił odwrotnie: główna, silnie oswietlona postac chlopca ubrana jest w zimny (blekitny) strój, a ciepłe barwy (brazy, zolcienie) wypelniaja tlo.**\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu i obrazu\n**Zasady Reynoldsa (Zrodlo 1.):**\n- Masy swiatla = kolory ciepla (zolta, czerwona, zolto-biala)\n- Barwy zimne (blekitna, szara, zielona) = tylko do podkreslenia, \"mala domieszka\", oddzielone od swiatla\n\n**Obraz Gainsborough - rzeczywistosc:**\n- Postac chlopca (pierwszy plan, centrum, silnie oswietlona) = blekitny atlasowy stroj = ZIMNA barwa na swiatlach\n- Tlo pejzazowe = brazy, zolcienie, brazy ziemi = CIEPLA barwa - ale to CIEN i tlo, nie swiatlo glowne\n- Gainsborough zalamal regule Reynoldsa: to prowokacja wobec zalecen prezesa Royal Academy!\n\n**Wnioski**: Obraz jest zbudowany ODWROTNIE do zasad Reynoldsa: zimny blekitny stroj dominuje na swiatlach, ciepla paleta zajmuje tlo/cienie.\n\n## Sposob 2 - kontekst rywalizacji artystycznej\nThomas Gainsborough i Joshua Reynolds (prezes Royal Academy) byli rivalami. Gainsborough twierdził, ze Reynolds pisze teorie, ale on sam maluje. \"Blekitny chlopiec\" (ok. 1770) byl swiadomym gestem artysty - dowodem, ze zasady Reynoldsa mozna lamc z sukcesem.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 7.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - rozstrzygniecie NIE + uzasadnienie (odwrotne zasady: zimny blekitny stroj na swiatlach, ciepla paleta tla)\n> - **0 pkt** - samo NIE bez uzasadnienia, odpowiedz TAK, lub brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Reynolds: swiatlo = cieplo. Gainsborough \"Blekitny chlopiec\": swiatlo = zimno (blekitny stroj). Odpowiedz: NIE, bo obraz zbudowany odwrotnie do zasad tekstu.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"7.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-2)\nWymień trzy cechy kompozycji obrazu Błękitny chłopiec.\n7.1.\n0-1\n7.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.12) Zdający dokonuje opisu i analizy […]\ndzieł z uwzględnieniem ich cech formalnych:\nc) w malarstwie […]: kompozycji […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wymienienie trzech cech kompozycji.\n1 pkt - poprawne wymienienie dwóch cech kompozycji.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe odpowiedzi\n- kompozycja pionowa / wertykalna\n- kompozycja jednopostaciowa\n- en pied (portret całej postaci)\n- kompozycja statyczna\n- kompozycja wieloplanowa\n- bliski pierwszy plan\n- kompozycja zamknięta\n- kompozycja centralna\n- dążąca do symetrii\n- obniżona linia horyzontu","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy kompozycji (przyklad pelnej odpowiedzi): 1) kompozycja pionowa (wertykalna), 2) jednopostaciowa (portret jednej postaci calej - en pied), 3) obnizona linia horyzontu (co wyeksponowuje postac na tle nieba).**\n\n## Sposob 1 - analiza kompozycji obrazu\nObraz Thomas Gainsborough \"Blekitny chlopiec\" (ok. 1770) to portret calej postaci mlodego chlopca:\n\n- **Kompozycja pionowa (wertykalna)**: format obrazu i ustawienie postaci podkreslaja os pionowa - postac stoi wyprostowana, obraz wyzszy niz szerszy\n- **Jednopostaciowa**: tylko jedna postac (chlopiec) wypelnia center kompozycji\n- **En pied (portret calej postaci)**: portretowany jest od stop do glowy - to typ \"full length portrait\"\n- **Kompozycja statyczna**: postac stoi spokojna, bez wyrazonego ruchu\n- **Wieloplanowa**: wyroznia sie wyrazny pierwszy plan (postac) i tlo pejzazowe (drzewa, niebo)\n- **Bliski pierwszy plan**: postac umieszczona blisko krawedzi obrazu, co podkreśla jej skale\n- **Kompozycja zamknieta**: pejzazowe tlo (drzewa) tworzy naturalna \"rame\" zamykajaca postac\n- **Dazaca do symetrii**: postac w centrum, lekko asymetryczna w pozie\n- **Obnizona linia horyzontu**: horyzont pejzazu jest nizej niz srodek obrazu, dzieki czemu postac \"wznosi sie\" ku niebu\n\n## Sposob 2 - kontekst gatunku malarstwa\nPortret \"en pied\" (calej postaci) byl popularny wsrod angielskiej arystokracji XVIII w. Gainsborough specjalizowal sie w tym gatunku. Obnizona linia horyzontu (trick Van Dycka) nadaje modelowi majestatycznosc.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 7.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy cechy kompozycji\n> - **1 pkt** - dwie cechy kompozycji\n> - **0 pkt** - jedna lub zero poprawnych cech\n> - **Akceptowane:** pionowa/wertykalna; jednopostaciowa; en pied; statyczna; wieloplanowa; bliski pierwszy plan; zamknieta; centralna; dazaca do symetrii; obnizona linia horyzontu\n\nCo zapamietac? Najlepsza trojka: (1) pionowa, (2) jednopostaciowa/en pied, (3) obnizona linia horyzontu. Trzy rozne cechy - nie podawac synonimow jako oddzielnych odpowiedzi.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nPoniżej zamieszczono zdjęcia dwóch budynków wchodzących w skład zespołu pałacowo-\n-parkowego w Puławach.\nBudowla A\nBudowla B","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nOkreśl, do jakiego stylu w sztuce nawiązuje forma architektoniczna każdej z budowli.\nBudowla A:\nBudowla B:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych\ni środowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nI.7) porównuje style i kierunki oraz ich\nwzajemne oddziaływania […].\nII.1) […] rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuki różnych epok, stylów oraz kierunków\nsztuk plastycznych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne określenie stylu do jakiego nawiązuje forma architektoniczna każdej\nz budowli.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA. antyk / styl klasyczny / starożytny Rzym\nB. gotyk","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Budowla A: antyk / styl klasyczny / starozytny Rzym (Grecja). Budowla B: gotyk.**\n\n## Sposob 1 - analiza form architektonicznych\n**Budowla A - Swiatynia Sybilli:**\n- Forma okraglej rotundy (tholos) z perystalem - rzadem kolumn okolnym\n- Kolumny jonickie lub doryckie (portek antyku)\n- Nawiazuje do antycznych swiatyn okraglych (np. okragla swiatynia w Tivoli / swiatynia Westy w Tivoli, lub greckiego tholosu)\n- Pulaw - nawiazanie do starozytnego Rzymu / antyku = klasycyzm historyzujacy\n\n**Budowla B - Domek Gotycki:**\n- Ostrolukowate arkady i okna (luk lancetowy/gotycki)\n- Ceglana faktura\n- Blankowane zwienczenie (blanki)\n- Nawiazanie do gotyku sredniowiecznego = neogotyk (gotyk angielski, gotycki pastisz)\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki (sentymentalizm i romantyzm)\nZespol palacowo-parkowy w Pulawach (koniec XVIII - pocz. XIX w.) to przyklad parku krajobrazowego w stylu angielskim z pawilonami \"historyzujacymi\" - kazdy nawiazuje do innej epoki. Ksiezna Izabela Czartoryska kolekcjonowala pamiatki (m.in. zebow Leonarda da Vinci). Architekt Christian Piotr Aigner wznosl pawilony o roznym charakterze historycznym - to typowe dla romantyzmu i historyzmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 8.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - A: antyk / styl klasyczny / starozytny Rzym/Grecja, ORAZ B: gotyk - obie poprawne\n> - **0 pkt** - brak jednej z odpowiedzi, odpowiedz niepoprawna\n\nCo zapamietac? A (okragla rotunda z kolumnami) = antyk/klasycyzm. B (ostrolukowate okna, cegla) = gotyk. Obydwu styli trzeba podac lacznie dla 1 pkt.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"8.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-2)\nUzupełnij tekst odpowiednimi informacjami tak, aby powstały zdania prawdziwe.\nWpisz: imię i nazwisko architekta obu budowli (1.), nazwę budowli A (2.), nazwę\nbudowli B (3.).\nPałac Czartoryskich był otoczony parkiem o powierzchni około 30 hektarów. Zgodnie\nz życzeniem księżnej Izabeli nadano mu charakter krajobrazowo-sentymentalny, a następnie\nromantyczny w stylu angielskim […]. Największą pasją Izabeli było kolekcjonowanie\npamiątek. Architekt (1.) wystawił dla niej\nkilka pawilonów parkowo-muzealnych, z których najsłynniejsze są: (2.)\n(budowla A) z lat 1798-1801\ni (3.) (budowla B) z 1809 roku.\nNa podstawie: Roman Marcinek, Dwory. Zamki. Pałace, Kraków 2002.\n8.1.\n0-1\n8.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIII. Zapoznanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nII.1) rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuki różnych epok, stylów oraz kierunków\nsztuk plastycznych;\nII.8) identyfikuje najbardziej reprezentatywne\ni najsłynniejsze dzieła […] oraz\nprzyporządkowuje je właściwym autorom.\nIII.2) zna najwybitniejsze dzieła z dorobku\nartystycznego wybitnych przedstawicieli\nposzczególnych epok i kierunków w sztuce\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie trzech informacji w tekście.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch informacji w tekście.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. Christian Piotr Aigner / Aigner\n2. Świątynia Sybilli\n3. Domek Gotycki","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**(1.) Christian Piotr Aigner. (2.) Swiatynia Sybilli. (3.) Domek Gotycki.**\n\n## Sposob 1 - analiza kontekstu historycznego\n- **Architekt (1.)**: Christian Piotr Aigner (1756-1841) - polski architekt klasycystyczny, zwiazany z Pulawy i z dworem Czartoryskich. Zaprojektowal Swiatynie Sybilli (1798-1801) i Domek Gotycki (1809). Wazne: NIE mylic z innymi architektami epoki (Kubicki, Merlini, Zawadzki).\n- **Budowla A - Swiatynia Sybilli (2.)**: okragla rotunda z kolumnadowa w formie klasycznej swiatyni grecko-rzymskiej, zbudowana 1798-1801. Stala sie miejscem pamiatki narodowej - Czartoryska gromadzila tu pamiatki historyczne Polakow (m.in. relikwie Jana III Sobieskiego, Kosciuszki). Pierwsza polska muzeum.\n- **Budowla B - Domek Gotycki (3.)**: mala budowla ceglana z gotyckimi blankowanie i ostrolukiem, 1809. Przechowywano tu zbiory sztuki, m.in. prace Leonarda da Vinci (Dama z Lasiczka).\n\n## Sposob 2 - kontekst historii sztuki polskiej\nZespol w Pulawach (Pulawy nad Wisla) - siedziba Czartoryskich konca XVIII i pocz. XIX w. - to jeden z najwazniejszych centrow kultury polskiej w czasach rozbiorow. Ksiezna Izabela Czartoryska (1746-1835) tworzy \"muzeum pamiatki\" i park sentymentalny nawiazujacy do tradycji anielskiej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 8.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy poprawne informacje\n> - **1 pkt** - dwie poprawne informacje\n> - **0 pkt** - jedna lub zero poprawnych\n> - **Akceptowane:** (1) Christian Piotr Aigner / Aigner; (2) Swiatynia Sybilli; (3) Domek Gotycki\n\nCo zapamietac? Aigner + Swiatynia Sybilli (rotunda, 1798-1801) + Domek Gotycki (1809) = Pulawy Czartoryskich.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"true_false","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-2)\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F -\njeżeli jest fałszywe.\n1.\nTechniką charakterystyczną dla impresjonistów było stosowanie\nsfumato.\nP\nF\n2.\nJednym z przedstawicieli impresjonistów był Alfred Sisley.\nP\nF\n3.\nPierwsza wystawa impresjonistów miała miejsce w pracowni\nfotograficznej Nadara.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nI.1) Zdający wykazuje się znajomością\nchronologii dziejów sztuki,\nz uwzględnieniem:\ne) sztuki XIX wieku […].\nZasady oceniania\n2 pkt - zaznaczenie trzech poprawnych odpowiedzi.\n1 pkt - zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. F\n2. P\n3. P","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. F (falsz), 2. P (prawda), 3. P (prawda).**\n\n## Sposob 1 - analiza kazdego zdania\n**Zdanie 1: \"Technika charakterystyczna dla impresjonistow bylo stosowanie sfumato.\" - FALSZ (F)**\n- Sfumato to technika malarstwa renesansowego - wynalazek Leonarda da Vinci (ok. 1500): delikatne zacieranie konturow przez nalozone przezroczyste warstwy farby, tworzace mglista, atmosferyczna przestrzen (np. Mona Lisa).\n- Impresjoniści (II pol. XIX w.) uzywali zupelnie innej techniki: krotkiego, szybkiego pociagniecia pedzlem (dotyk pedzla), rozkruszonego koloru, malowania plama, techniki \"alla prima\" (mokre na mokre), rozkruszonych, swietlistych pociagniec tworzacych efekt swiatla i atmosfery.\n- Sfumato NIE jest technika impresjonizmu.\n\n**Zdanie 2: \"Jednym z przedstawicieli impresjonistow byl Alfred Sisley.\" - PRAWDA (P)**\n- Alfred Sisley (1839-1899) - francuski malarz, Anglik z urodzenia - byl jednym z glownych impresjonistow. Malowal glownie pejzaze (np. rzeki, Sekwana). Uczestniczyl w wystawach impresjonistow.\n- Glowni impresjonsci: Monet, Renoir, Degas, Pissarro, Sisley, Morisot, Caillebotte.\n\n**Zdanie 3: \"Pierwsza wystawa impresjonistow miala miejsce w pracowni fotograficznej Nadara.\" - PRAWDA (P)**\n- Pierwsza wystawa grupy (Societe anonyme des artistes, peintres, sculpteurs, graveurs etc.) odbyls sie w 1874 roku w studiu fotograficznym Nadara (Felix Nadar, fotograf) w Paryzu przy bulwarze des Capucines.\n- Na tej wystawie Monet pokazal obraz \"Impresja, wschod slonca\", od ktorego recenzent Louis Leroy szyderczo nazwał malarzow \"impresjonistami\" - a nazwa przylgnela.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny impresjonizmu\nImpresjonsci (ok. 1860-1886) malowali na plenerze (en plein air), chwytali ulotne wrazenia swiatla, stosowali czysty kolor (juxtaposition of pure colors). Sfumato to renesans - XV/XVI w. Pierwsza wystawa 1874 = studio Nadara. Sisley = impresjonista (nie postimpresjonista).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 9, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy poprawne (1. F, 2. P, 3. P)\n> - **1 pkt** - dwie poprawne\n> - **0 pkt** - jedna lub zero poprawnych\n\nCo zapamietac? Sfumato = Leonardo = renesans, NIE impresjonizm. Sisley = impresjonista (TAK). Pierwsza wystawa impresjonistow = studio Nadara, 1874 (TAK).","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nPrzyjrzyj się reprodukcjom przedstawiającym dzieła autorstwa Stanisława Wyspiańskiego.\nDzieło A\nDzieło B\nDzieło C\n9.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nPodaj nazwę stylu, w którym tworzył artysta, oraz nazwę miasta, z którym był\nzwiązany.\nStyl:\nMiasto:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Zapoznanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nIII.3) Zdający sytuuje twórczość artystów\npowszechnie uznawanych za\nnajwybitniejszych w epoce, stylu lub okresie,\nw którym tworzyli oraz we właściwym\nśrodowisku artystycznym.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie nazwy stylu i miasta.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nStyl: secesja\nMiasto: Kraków\nUwaga: Uznaje się odpowiedzi dotyczące stylu: modernizm / symbolizm / Młoda Polska /\nprotoekspresjonizm.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Styl: secesja (akceptowane: modernizm / symbolizm / Mloda Polska / protoekspresjonizm). Miasto: Krakow.**\n\n## Sposob 1 - rozpoznanie artysty i stylu\nStanislaw Wyspianski (1869-1907) - krakowski malarz, grafik, dramaturg i poeta Mlodej Polski. Glowne cechy jego stylu:\n- **Secesja** (Art Nouveau) - dekoracyjna linia, motyw roslinny, plaska plama barwna, ornamentyka - to dominujacy styl jego twórczosci plastycznej\n- Witraze w Kosciele Franciszkanow w Krakowie (Apollo/Stan sie, Bóg Ojciec) - najslynniejsze dziela\n- Polichromie kosciola Franciszkanow - dekoracyjne, secesyjne wzory roslinne (bratki, malwy - ulubione kwiaty Wyspianskiego)\n- Pastelowe studia kwiatowe - graficzne, plaskie, secesyjne\n- Zwiazany z Krakowem (tu sie urodzil, tu tworzyl, tu pracowal w Teatrze Miejskim, tu napisal \"Wesele\")\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczno-artystyczny\nWyspianski byl wielkim artystas wszechstronnym (\"czwarty wieszcz\") - malarz, rzezbiarz, projektant mebli i strojow, dramaturg (\"Wesele\", \"Wyzwolenie\", \"Akropolis\"). Secesja jako styl zdobienniczy (ok. 1890-1910) cechowala sie organicznymi, falujacymi formami i ornamentyke kwiatowa. Mloda Polska = epoka literacka i artystyczna polskiego modernizmu (ok. 1890-1918).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - styl (secesja/modernizm/symbolizm/Mloda Polska/protoekspresjonizm) ORAZ miasto (Krakow) - obie informacje\n> - **0 pkt** - brak jednej informacji lub niepoprawna odpowiedz\n\nCo zapamietac? Wyspianski = secesja + Krakow. Bez podania obu informacji = 0 pkt.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"10.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-2)\nOkreśl dziedzinę sztuki, którą reprezentuje każde z dzieł.\nDzieło A:\nDzieło B:\nDzieło C:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nZdający:\nIV.2) zna terminologię związaną z opisem\nformy i treści dzieła malarskiego […]\ni graficznego;\nIV.6) właściwe stosuje terminy dotyczące\n[…] formy dzieł sztuk plastycznych.\nZasady oceniania\n2 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nOznaczenie literowe\ndzieła\nDyscyplina artystyczna\nA\nmalarstwo / malarstwo monumentalne\nB\nmalarstwo / malarstwo monumentalne\nC\nrysunek / grafika / grafika użytkowa /\nprojektowanie graficzne\nUwaga: Uznaje się odpowiedzi: dzieło A: witraż, dzieło B: polichromia / malowidło ścienne.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dzielo A: malarstwo / malarstwo monumentalne (witraz). Dzielo B: malarstwo / malarstwo monumentalne (polichromia / malowidlo scienne). Dzielo C: rysunek / grafika / grafika uzytkowa.**\n\n## Sposob 1 - okreslenie dziedzin sztuki\n**Dzielo A - witraz:**\n- Witraz to forma malarstwa monumentalnego (sakralnego) - kompozycja z barwnych szkiel, zazwyczaj umieszczona w oknach kosciolnych\n- Dziedzina: malarstwo monumentalne (tez akceptowane po prostu: witraz)\n\n**Dzielo B - polichromia (malowidlo scienne):**\n- Polichromia = wielobarwne malowidlo na powierzchni architektonicznej (sciany, sklepienia, kolumny)\n- Malowidlo wykonane bezposrednio na tynku lub materialu budowlanym\n- Dziedzina: malarstwo monumentalne (tez akceptowane: polichromia / malowidlo scienne)\n\n**Dzielo C - rysunkowe studium kwiatow:**\n- Czarno-biale, graficzne przedstawienie na papierze\n- Technika rysunkowa (olowek, kredka, wengiel) lub graficzna (litografia, akwaforta)\n- Dziedzina: rysunek / grafika / grafika uzytkowa / projektowanie graficzne\n\n## Sposob 2 - klasyfikacja dziedzin sztuk plastycznych\nPodstawowe dziedziny sztuk plastycznych: malarstwo, rzezba, grafika, rysunek, architektura, rzemiolo artystyczne, fotografia. Malarstwo monumentalne (freski, witraze, polichromie mozaiki) to osobna podkategoria malarstwa - dzislaa na trwale zwiazana z architektura.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy poprawne dziedziny\n> - **1 pkt** - dwie poprawne dziedziny\n> - **0 pkt** - jedna lub zero poprawnych\n> - **Akceptowane A:** malarstwo / malarstwo monumentalne / witraz\n> - **Akceptowane B:** malarstwo / malarstwo monumentalne / polichromia / malowidlo scienne\n> - **Akceptowane C:** rysunek / grafika / grafika uzytkowa / projektowanie graficzne\n\nCo zapamietac? Witraz i polichromia = malarstwo monumentalne. Studium czarno-biale = rysunek/grafika. Trzy rozne odpowiedzi.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/10.3","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"10.3","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.3. (0-2)\nNa podstawie przedstawionych reprodukcji oraz wiedzy własnej wymień trzy cechy\ncharakterystyczne dla twórczości artysty.\n10.1.\n0-1\n10.2.\n0-1-2\n10.3.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.3. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Zapoznanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nIII.5) Zdający na podstawie przedłożonych\ndo analizy przykładów dzieł formułuje ogólne\ncechy twórczości następujących twórców:\n[…] Stanisław Wyspiański […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wymienienie trzech cech twórczości artysty.\n1 pkt - poprawne wymienienie dwóch cech twórczości artysty.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- stosowanie różnorodnych technik\n- preferowanie techniki pasteli\n- stosowanie giętkiej, płynnej linii jako głównego środka wyrazu\n- operowanie płaską plamą barwną\n- dekoracyjność przedstawień\n- nawiązywanie do symboliki\n- częste przedstawianie elementów floralnych\n- inspiracje folklorem / motywami ludowymi\n- stosowanie intensywnych barw\n- operowanie kontrastami temperaturowymi","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy tworczosci Wyspianskiego (przyklad): 1) stosowanie gietkiej, plynnej linii jako glownego srodka wyrazu (linia secesyjna), 2) operowanie plaska plama barwna (brak modelunku przestrzennego), 3) czeste przedstawianie elementow floralnych (kwiaty: bratki, malwy, chryzymy).**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (cechy tworczosci Wyspianskiego)\nTworczosc Stanislawa Wyspianskiego (1869-1907) wyroznuje szereg charakterystycznych cech:\n- **Giektka, plynna linia secesyjna**: falujace, organiczne kontury - wyrazny slad secesji (Art Nouveau)\n- **Plaska plama barwna**: brak glebokiego modelunku przestrzennego, kolory nakladane jako jednolite plamy\n- **Dekoracyjnosc**: kompozycja zdobnicza, ornamentalna, ozdobna\n- **Motywy floralne**: kwiaty (szczegolnie bratki i malwy) - ulubione tematy, wielokrotnie rysowane w pastelu\n- **Symbolizm i nawiazania do mitologii**: sceny alegoryczne, postaci mitologiczne (Apollo, Muzy)\n- **Roznorodnosc technik**: pastel, witraz, polichromia, rysunek, projekt kostiumu - artysta totalny\n- **Intensywne barwy**: glebokie, nasycone kolory w witrazu i polichromii\n- **Inspiracje folklorem/motywami ludowymi**: charakterystyczne dla Mlodej Polski\n- **Kontrast temperaturowy**: zestawienie ciepl i zimnych barw\n\n## Sposob 2 - kontekst artystyczny\nWyspianski byl jednym z najwszechstronniejszych artystow Mlodej Polski. Witraze w kosciele Franciszkanow w Krakowie to arcydzielo malarstwa monumentalnego. Polichromie sa przykladem dekoracyjnosci secesyjnej. Pastelowe studia kwiatow to wzorzec graficznej, plaskiej linii.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.3, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy poprawne cechy tworczosci artysty\n> - **1 pkt** - dwie poprawne cechy\n> - **0 pkt** - jedna lub zero poprawnych cech\n> - **Akceptowane:** roznorodnosc technik; technika pasteli; giektka/plynna linia; plaska plama barwna; dekoracyjnosc; symbolika; motywy floralne; inspiracje folklorem; intensywne barwy; kontrast temperaturowy\n\nCo zapamietac? Trzy najlepsze cechy do odpowiedzi: (1) plynna linia secesyjna, (2) plaska plama barwna, (3) motywy floralne (kwiaty). Latwo uzasadnic przykladem z reprodukcji.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-10.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom.\nA\nB\nC\nMarcel Duchamp\n(dadaizm)\nAutor nieznany\n(street art)\nAndy Warhol\n(pop-art)","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nUstal chronologię dzieł - wpisz do tabeli oznaczenia literowe dzieł (A-C). Numer 1\nodpowiada dziełu najstarszemu chronologicznie, a numer 3 - dziełu najnowszemu\nchronologicznie.\nNumer\nOznaczenie literowe dzieła\n1.\n2.\n3.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nI.1) Zdający wykazuje się znajomością\nchronologii dziejów sztuki,\nz uwzględnieniem:\ng) sztuki 1. połowy XX wieku […],\nh) sztuki 2. połowy XX wieku […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne oznaczenie trzech dzieł.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNumer\nOznaczenie literowe dzieła\n1.\nA\n2.\nC\n3.\nB","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. A (Duchamp, L.H.O.O.Q., 1919 - najstarsze), 2. C (Warhol, multiplikacja Mona Lisy, 1963), 3. B (autor nieznany, street art - najnowsze, XX/XXI w.).**\n\n## Sposob 1 - ustalenie chronologii\n**Dzielo A - Marcel Duchamp, L.H.O.O.Q. (1919):**\n- Duchamp (1887-1968) dorysowuje wasy i brode do reprodukcji Mona Lisy i dodaje wulgarny podpis\n- Rok 1919 - dadaizm (ok. 1916-1924), po I wojnie swiatowej\n- NAJSTARSZE z trzech dziel\n\n**Dzielo C - Andy Warhol, multiplikacja Mona Lisy (ok. 1963):**\n- Warhol (1928-1987) - pop-art, lata 60. XX w.\n- Seria \"Thirty Are Better Than One\" (1963) - wielokrotne powielenie wizerunku Mona Lisy w roznych kolorach\n- SRODKOWE chronologicznie (po dadaizmie, przed wspolczesnym street art)\n\n**Dzielo B - autor nieznany, graffiti/street art:**\n- Street art jako forma artystyczna rozwinela sie glownie od lat 70./80. XX w., a szczegolnie od lat 90.\n- Graffiti z Mona Lisa zamalowujaca swoj portret = wspolczesny street art\n- NAJNOWSZE z trzech dziel\n\n## Sposob 2 - kontekst historii sztuki\nDadaizm (1916-1924) -> Pop-art (lata 50.-70. XX w.) -> Street art (od lat 70. XX w., rozkwit od lat 90. XX w./XXI w.). Chronologia: A (1919) < C (ok. 1963) < B (wspolczesny).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - trzy poprawne oznaczenia: 1=A, 2=C, 3=B\n> - **0 pkt** - bledna kolejnosc lub niepelna odpowiedz\n\nCo zapamietac? A = Duchamp 1919 (dadaizm) - najstarsze. C = Warhol ok. 1963 (pop-art). B = street art wspolczesny - najnowsze. Chronologia oparta na kierunkach artystycznych.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWszyscy autorzy zaprezentowanych dzieł inspirowali się jednym obrazem. Podaj\nautora i wiek powstania tego obrazu.\nAutor:\nWiek:\n11.1.\n0-1\n11.2.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIII. Zapoznanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nII.3) umiejscawia dzieła w czasie wskazuje\nstulecie powstania.\nIII.2) zna najwybitniejsze dzieła z dorobku\nartystycznego wybitnych przedstawicieli\nposzczególnych epok i kierunków w sztuce\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie autora oraz wieku powstania.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAutor: Leonardo da Vinci / da Vinci / Leonardo.\nWiek: XVI.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autor: Leonardo da Vinci (da Vinci / Leonardo). Wiek: XVI (szesnasty).**\n\n## Sposob 1 - identyfikacja dziela\nWszystkie trzy reprodukcje (Duchamp, Warhol, street art) nawiazuja do jednego z najslynniejszych obrazow swiata - **Mony Lisy** (La Joconde / La Gioconda):\n- Autor: **Leonardo da Vinci** (1452-1519) - artysta, naukowiec, wynalazca wloskiego renesansu\n- Czas powstania: ok. **1503-1519** - czyli poczatek XVI wieku\n- Technika: olej na desce topolowej\n- Przechowywana w Luwrze w Paryzu\n- Przedstawia najprawdopodobniej Lise Gherardini, zone florenckiego kupca Francesco del Giocondo\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczno-artystyczny\nMona Lisa (ok. 1503-1519) = XVI wiek = wczesny/dojrzaly renesans wloski (cinquecento). Leonardo byl mistrzem sfumato - techniki zacierania konturow przezroczystymi warstwami farby, co nadaje twarzy tajemniczy, mglany wyraz. Obraz stracil Luwr w 1911 (kradkniecie przez Vincenzo Peruggia), co jeszcze bardziej rozglosilo jego slawe. Po kradziez stal sie ikonas pop-kultury, ktorej uzywal m.in. Duchamp i Warhol.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie OBU: autora (Leonardo da Vinci / da Vinci / Leonardo) ORAZ wieku (XVI)\n> - **0 pkt** - brak jednej informacji lub niepoprawna odpowiedz\n\nCo zapamietac? Mona Lisa = Leonardo da Vinci + XVI wiek. Obie informacje obowiazkowe dla 1 pkt.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/11.3","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"11.3","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.3. (0-2)\nSpośród zaprezentowanych dzieł A-C wybierz jedno i opisz, w jaki sposób dany\nartysta włączył portret kobiety autorstwa innego malarza do koncepcji swojej pracy\ni jaki dzięki temu uzyskał efekt.\nWybrane dzieło:\nOpis:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.3. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nZdający:\nI.3) rozumie konteksty kulturowe\ni uwarunkowania przemian w dziejach sztuki\n[…];\nI.7) porównuje style i kierunki oraz ich\nwzajemne oddziaływania; uwzględnia źródła\ninspiracji […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne opisanie wybranego dzieła zawierające informację, jak dany artysta\nwłączył portret do koncepcji swojej pracy oraz jaki dzięki temu uzyskał efekt.\n1 pkt - poprawne opisanie wybranego dzieła zawierające informację, jak dany artysta\nwłączył portret do koncepcji swojej pracy ALBO jaki dzięki temu uzyskał efekt.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nDzieło A: Artysta wykorzystał reprodukcję przedstawiającą Mona Lisę i dorysował do jej\nwizerunku wąsy i brodę oraz dodał wulgarny podpis. Słynny portret został sparodiowany /\nzastosowano pastisz. Była to forma buntu / kontestacji dzieła uznanego za arcydzieło.\nDzieło B: to praca wykonana na ścianie budynku, graffiti. Artysta przerobił znane dzieło\nLeonarda. Wykorzystał twarz Mona Lisy, ale zupełnie zmienił ustawienie rąk - Mona Lisa\nsama zamalowuje swój portret. Taki zabieg spowodował, że dzieło nabrało nowego,\nkrytycznego charakteru.\nDzieło C: Artysta wykorzystał portret Mona Lisy do stworzenia kompozycji polegającej na\nmultiplikacji jej wizerunku. Reprodukcja obrazu Leonarda da Vinci została wielokrotnie odbita\ni przedstawiona w różnych wersjach kolorystycznych. Najsłynniejszy obraz świata\nsprowadzony został do roli komercyjnej odbitki, którą można powielić i wydrukować.\nUwaga! Zdający ma opisać tylko jeden z obrazów.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Opisze Dzielo C (Andy Warhol, pop-art). Warhol wlaczyl portret Mona Lisy do swojej pracy przez wielokrotne reprodukowanie (multiplikacje) jej wizerunku w roznych wersjach kolorystycznych. Dzieki temu uzyskal efekt sprowadzenia arcydziela do rangi masowego produktu / komercyjnej odbitki - ikonas kultury masowej, ktora mozna powielic jak plakat reklamowy.**\n\n## Sposob 1 - trzy opcje z klucza (wybierz jedna!)\n\n**Dzielo A - Duchamp, L.H.O.O.Q. (1919):**\n- Jak wlaczyl: wzial gotowa reprodukcje Mony Lisy i dorysowal jej wasy i brode, dodal wulgarny podpis L.H.O.O.Q. (co po francusku brzmi jak zdanie o charakterze fizjologicznym)\n- Efekt: sparodiowanie / zdeprecjonowanie arcydziela (pastisz, parodia). Forma buntu dadaistycznego wobec tradycji i kanonu piekna. Obraz staje sie ready-made - gotowym obiektem przesladowanym jako sztuka przez sam akt wyboru i ingerencji\n\n**Dzielo B - autor nieznany, street art:**\n- Jak wlaczyl: wykorzystal twarz Mony Lisy (dobrze rozpoznawalny wizerunek), ale zmienil uklad postaci - Mona Lisa sama zamalowuje rozowa farba swoj portret waleczkiem malarskim\n- Efekt: dzielo nabiera krytycznego/ironicznego charakteru - Mona Lisa sama niszczy swoj wizerunek = komentarz na temat nadmiernej komercjalizacji i reprodukowania jej wizerunku\n\n**Dzielo C - Warhol, multiplikacja (1963):**\n- Jak wlaczyl: wielokrotnie powielil (multiplikowal) reprodukcje Mony Lisy w rownorzednych polach w roznych wersjach kolorystycznych (jak sitodruk reklamowy)\n- Efekt: najslynniejszy obraz swiata sprowadzony do rangi towaru masowego (jak puszka zupy Campbells). Komentarz na temat kultury masowej i reprodukowalnosci dziel sztuki\n\n## Sposob 2 - kontekst kierunkow artystycznych\nDadaizm (Duchamp): bunt, prowokacja, ready-made. Pop-art (Warhol): ikonas kultury masowej, seryjnosc, multiplikacja, zniewolenie przez media. Street art: demokratyzacja sztuki, komentarz spoleczny, graffiti na tle miejskim.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.3, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - opisanie jednego wybranego dziela: jak artysta wlaczyl portret (metoda) ORAZ jaki uzyskal efekt\n> - **1 pkt** - tylko metoda LUB tylko efekt (bez pelnego opisu)\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna\n> - Uwaga: opisujemy TYLKO jedno dzielo (A, B lub C - wybor nalezy do zdajacego)\n\nCo zapamietac? Opisac JEDNO dzielo. Musza byc DWA elementy: (1) jak wlaczyl Mone Lise do swojej pracy + (2) jaki efekt uzyskal. Brak jednego z elementow = tylko 1 pkt.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-11.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-2)\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom.\nDzieło A\nDzieło B\nOkreśl kierunek artystyczny, który reprezentują dzieła przedstawione na\nreprodukcjach. Uzasadnij swoją odpowiedź.\nKierunek:\nUzasadnienie:\n11.3.\n0-1-2\n12.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.13) Zdający wskazuje środki stylistyczne\ni środki ekspresji, które identyfikują\nanalizowane dzieło z odpowiednim stylem,\nśrodowiskiem artystycznym […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne określenie kierunku wraz z trafnym uzasadnieniem.\n1 pkt - poprawne określenie kierunku.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nKierunek: surrealizm / nadrealizm\nPrzykładowe uzasadnienia:\n- Inspiracją do powstania dzieł były luźne / absurdalne / przypadkowe skojarzenia (np.\nhomar jako słuchawka telefonu).\n- Wykorzystano nieoczywiste techniki plastyczne / zastosowano nieoczywiste połączenia\nprzedmiotów / form.\n- Inspiracją do powstania dzieł była poetyka snu / marzeń sennych / oniryzm. Odwoływano\nsię do podświadomości.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Kierunek: surrealizm (nadrealizm). Uzasadnienie: Dziela powstaly na podstawie absurdalnych, przypadkowych skojarzen (np. homar jako sluchawka telefonu) typowych dla surrealizmu; laczy sie w nich przedmioty z roznych kategorii rzeczywistosci w sposob nieoczywisty, inspirowany poetyka snu i podswiadomoscia.**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (cechy surrealizmu)\n**Dzielo A - Telefon-Homar (Salvador Dali i Edward James, 1938):**\n- Polaczenie aparatu telefonicznego z zywym homarem - dwa obiekty z calkowicie roznych sfer rzeczywistosci\n- Polaczenie jest absurdalne/przypadkowe - ale czy przypadkowe? Dali mowil, ze homar i telefon wiaze sie z erotyka i leka podswiadomym\n- Powstal jako obiekt ready-made o charakterze surrealistycznym - gotowy przedmiot przerobiony przez skojarzenie\n\n**Cechy surrealizmu widoczne w dzielach:**\n- Nieoczywiste, absurdalne polaczenia przedmiotow (homar + telefon; nieoczywista figura w malachicie)\n- Oniryzm (poetyka snu, marzen sennych)\n- Odwolanie do podswiadomosci (psychoanaliza Freuda jako podstawa surrealizmu)\n- Ludzki rozum zostaje \"zawieszony\" - dzielo wyplywa ze snu lub automatyzmu psychicznego\n- Fantastyczne, niemozliwe formy fizyczne\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny surrealizmu\nSurrealizm (nadrealizm) to kierunek artystyczny i literacki zapoczatkowany Manifestem Surrealisme Andre Bretona (1924). Glowni przedstawiciele: Salvador Dali, Rene Magritte, Max Ernst, Joan Miro, Yves Tanguy. Surrealisci inspirowali sie Freudem (psychoanaliza, sny, podswiadomosc), praktykowali automatyzm psychiczny i asocjacje. Dali (1904-1989) byl najbardziej rozpoznawalnym surrealists.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 12, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - kierunek (surrealizm/nadrealizm) ORAZ trafne uzasadnienie\n> - **1 pkt** - sam kierunek bez uzasadnienia\n> - **0 pkt** - zly kierunek lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane uzasadnienia:** absurdalne skojarzenia / polaczenie nieoczywistych przedmiotow / poetyka snu / marzen sennych / odwolanie do podswiadomosci / oniryzm\n\nCo zapamietac? Surrealizm = absurdalne polaczenia (homar + telefon), poetyka snu, podswiadomosc (Freud). Sam kierunek bez uzasadnienia = tylko 1 pkt!","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-3)\nPoniższe reprodukcje przedstawiają przykłady dzieł wykonanych w technikach\ncharakterystycznych dla XX wieku.\nDzieło A\nDzieło B\nDzieło C\nUzupełnij tabelę. Wpisz w odpowiednie pola tabeli oznaczenia literowe dzieł oraz\nnazwy technik, które opisano w tabeli. Nazwy technik wybierz spośród podanych\nponiżej.\nfrotaż\nkolaż dekalkomania\nasamblaż\nOpis techniki\nOznaczenie\nliterowe dzieła\nNazwa techniki\nTechnika rysunkowa polegająca na pocieraniu\ngrafitem kartki papieru położonej na fakturalnie\nukształtowanych powierzchniach różnych\nmateriałów w celu uzyskania dokładnego\nodwzorowania ich struktury.\nTechnika artystyczna polegająca na\nformowaniu kompozycji z różnych materiałów\ni tworzyw. Są one naklejane na płótno lub\npapier i łączone z tradycyjnymi technikami\nplastycznymi.\nSposób działania artystycznego polegający na\ntworzeniu dzieł powstałych ze złożenia\nfragmentów trójwymiarowych przedmiotów.\n13.\n0-1-\n2-3\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-3)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nZdający:\nIV.3) zna terminy i pojęcia związane\nz dziełami współczesnymi, które wymykają\nsię klasyfikacjom i przyporządkowaniu do\ntradycyjnych dyscyplin artystycznych, takie\njak: collage, […] asamblaż […];\nIV.7) rozpoznaje i nazywa technikę\nartystyczną zastosowaną przy wykonywaniu\ndzieła.\nZasady oceniania\n3 pkt - poprawne uzupełnienie trzech wersów tabeli.\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wersów tabeli.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego wersu tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nOpis techniki\nOznaczenie\nliterowe dzieła\nNazwa techniki\nTechnika rysunkowa, polegająca na pocieraniu\ngrafitem kartki papieru położonej na fakturalnie\nukształtowanych powierzchniach różnych\nmateriałów, w celu uzyskania dokładnego\nodwzorowania ich struktury.\nB\nfrotaż\nTechnika artystyczna polegająca na\nformowaniu kompozycji z różnych materiałów\ni tworzyw. Są one naklejane\nna płótno lub papier i łączone z tradycyjnymi\ntechnikami plastycznymi.\nA\nkolaż\nSposób działania artystycznego polegający na\ntworzeniu dzieł powstałych ze złozenia\nfragmentów trójwymiarowych przedmiotów.\nC\nasamblaż\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Wers 1: Oznaczenie B, Technika: frotaz. Wers 2: Oznaczenie A, Technika: kolaz. Wers 3: Oznaczenie C, Technika: asamblaz.**\n\n## Sposob 1 - analiza opisu technik i przypisanie do dziel\n\n**Wers 1: \"Technika rysunkowa, polegajaca na pocieraniu grafitem kartki papieru polozonej na fakturalnie uksztaltowanych powierzchniach \"**\n- To FROTAZ (fr. frottage - pocieranie): kartka papieru kladziona na fakturalnej powierzchni (np. liscia, tkaniny, kory drzewa), nastepnie pocierana grafitem/olowkiem - odwzorowuje strukture powierzchni\n- Dzielo B: czarno-biala kompozycja o fakturalnej, lisciastej formie = frotaz\n- Tworca frotazu: Max Ernst (surrealism, ok. 1925)\n\n**Wers 2: \"Technika artystyczna polegajaca na formowaniu kompozycji z roznych materialow i tworzyw, naklejanych na plotno lub papier i laczone z tradycyjnymi technikami \"**\n- To KOLAZ (fr. collage - klejenie): kompozycja z naklejonych fragmentow papieru, tkanin, fotografii, gazet itp., laczona z malarskim opracowaniem\n- Dzielo A: kompozycja z naklejonych fragmentow papieru i gazety (widoczny napis FIGARO) + elementy malarskie = kolaz (papier colle - kubizm syntetyczny)\n- Tworca kolazu: Picasso i Braque (kubizm syntetyczny, ok. 1912)\n\n**Wers 3: \"Sposob dzialania artystycznego polegajacy na tworzeniu dziel powstalych ze zlozenia fragmentow trojwymiarowych przedmiotow.\"**\n- To ASAMBLAZ (fr. assemblage - zestawianie): trojwymiarowy obiekt zbudowany z roznych przedmiotow lub ich fragmentow (nie plaskie jak kolaz, ale przestrzenne)\n- Dzielo C: trojwymiarowy obiekt zlozony z fragmentow roznych przedmiotow = asamblaz\n- Tworca/popularyzator: Jean Tinguely, Robert Rauschenberg, Kurt Schwitters\n\n**Dekalkomania** (podana w liscie ale niepasujaca do zadnego dziela): technika przenoszenia farby przez odbijanie mokrej warstwy farby (lub koloru akwareli) z jednej powierzchni na druga - daje przypadkowe wzory. Popularna w surrealizmie.\n\n## Sposob 2 - schemat pamietania\nFrotaz = pocieranie (2D, czarno-bialy). Kolaz = klejenie papierow/gazet (2D, plaska). Asamblaz = montaz przedmiotow (3D, przestrzenny). Dekalkomania = odbijanie farby (nie w tym zadaniu).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13, max 3 pkt):\n> - **3 pkt** - trzy poprawne wiersze tabeli\n> - **2 pkt** - dwa poprawne wiersze\n> - **1 pkt** - jeden poprawny wiersz (oba pola: oznaczenie literowe + nazwa techniki)\n> - **0 pkt** - zero poprawnych wierszy\n\nCo zapamietac? B = frotaz (pocieranie grafitem), A = kolaz (klejone papiery/gazety), C = asamblaz (trojwymiarowe przedmioty). Dekalkomania to mylacz - tu nie pasuje do zadnego dziela.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-2)\nJerzy Nowosielski nie ukrywał swojej fascynacji malarstwem ikonowym. O swojej twórczości\npowiedział: Wszystko to, co później w ciągu życia realizowałem w malarstwie, było, choćby\nnawet pozornie stanowiło odejście, określone tym pierwszym zetknięciem się z ikonami\nw lwowskim muzeum.\nPoniżej przedstawiono reprodukcję XV-wiecznej ikony oraz jeden z obrazów Jerzego\nNowosielskiego.\nParaskewa Tyrnowska, ikona z XV wieku\nJerzy Nowosielski, Tajemnica\nnarzeczonych, 1977\nNa podstawie przedstawionych reprodukcji oraz wiedzy własnej uzasadnij, że artysta\nw swojej twórczości wykorzystywał środki formalne charakterystyczne dla malarstwa\nikonowego. W swojej odpowiedzi odnieś się do trzech cech formalnych dzieła Jerzego\nNowosielskiego.\n14.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nI.7) porównuje style i kierunki oraz ich\nwzajemne oddziaływania; uwzględnia źródła\ninspiracji […] oraz estetyki na cechy tych\nstylów.\nII.12) Zdający dokonuje opisu i analizy […]\ndzieł z uwzględnieniem ich cech formalnych:\nc) w malarstwie […]: kompozycji, koloru,\nsposobu ukazania iluzji przestrzeni,\nkształtowania formy przez światło […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzasadnienie uwzględniające trzy cechy formalne dzieła Jerzego\nNowosielskiego.\n1 pkt - poprawne uzasadnienie uwzględniające dwie cechy formalne dzieła Jerzego\nNowosielskiego.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nJerzy Nowosielski zaczerpnął z malarstwa ikonowego takie środki formalne jak:\n- operowanie płaską plamą barwną / kompozycja płaska\n- stosownie koloru umownego\n- graficzność modelunku światłocieniowego / szrafowanie\n- kompozycja statyczna, jednoplanowa\n- postacie i przedmioty są ukazane schematycznie\n- wydłużone proporcje\n- kształty obwiedzione wyraźnym konturem\n- układ elementów na obrazie: malowanie niewielkich samodzielnych kompozycji\numieszczonych na obramowaniu obrazu jako dopełnienie głównego tematu ukazanego na\nśrodku obrazu (klejmo).","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy formalne dziela Nowosielskiego zaczerpniete z malarstwa ikonowego: 1) plaska plama barwna (brak glebokiego modelunku przestrzennego, plaskie wypelnienie kolorem - jak w ikonie), 2) wydluzone proporcje postaci (smukle, hieratyczne figury jak w ikonie), 3) wyrazny kontur obwodzacy ksztalty (graficzna linia obrysu - cecha ikonograficzna).**\n\n## Sposob 1 - analiza porownawcza (ikona vs. Nowosielski)\n**Cechy malarstwa ikonowego widoczne w tworczosci Nowosielskiego:**\n\n- **Plaska plama barwna / plaska kompozycja**: ikona nie stosuje iluzji trzeciego wymiaru - kolory to jednolite, plynne plamy. U Nowosielskiego (\"Tajemnica narzeczonych\", 1977) tlo i postacie sa rowniez traktowane plaska barwa, bez swiatlocienia modelujacego bryle.\n\n- **Kolor umowny**: w ikonie kolor nie nastroju mimetyczny (np. intensywna czerwien szat Bogurodzicy) - ma znaczenie symboliczne, nie realistyczne. U Nowosielskiego intensywna czerwien (dominanta w \"Tajemnicy narzeczonych\") jest rowniez uzytkana umownie.\n\n- **Wydluzone proporcje postaci**: postacie na ikonach sa hieratyczne i smukle (manieryzm ikonograficzny). Nowosielski rowniez elonguje (wydluza) figury ludzkie - widoczne na porownaniu z reprodukcja 2.\n\n- **Ksztalty obwiedzione wyraznym konturem**: ikona uzywa wyraznych, graficznych konturow (zarysu postaci). Nowosielski rowniez obrysowywal swoje postacie gruba, wyrazna linia - to cecha graficzna, ikonograficzna.\n\n- **Kompozycja statyczna, jednoplanowa**: w ikonie nie ma rozbudowanego tla - postac wyeksponowana na zlotym lub jednolitym tle. U Nowosielskiego podobna plaskost i statycznosc przestrzeni.\n\n- **Szrafowanie / graficznosc modelunku swiatlocieniowego**: ikony stosuja charakterystyczne szrafunki (rozjasnienia) zamiast realistycznego swiatlocienia. Nowosielski przejal ta graficzna konwencje w zaznaczaniu swiatla.\n\n- **Klejmo**: malowanie malych scen na obramowaniu glownego obrazu - jak klejma (malowe sceny narracyjne wokol centralnej postaci swietego) w ikonie. Nowosielski czynil podobnie w niektorych dzielach.\n\n## Sposob 2 - kontekst artysty\nJerzy Nowosielski (1923-2011) - polski malarz, teolog, zwiazany z prawoslawie (ukrainskie korzenie). Zetknieciem z ikonami w lwowskim muzeum w dziecinstwie bylo punktem zwrotnym. Przez cale zycie laczy modernizm zachodni (abstrakcja, ekspresjonizm) z tradycja Kosciola Wschodniego (ikona, Bizancjum). Jest autorem wielu polichromii i ikonostas w kosciolach prawoslawnych i greckokatolickich w Polsce.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 14, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy cechy formalne ikonowe w dziele Nowosielskiego\n> - **1 pkt** - dwie cechy formalne\n> - **0 pkt** - jedna lub zero cech, lub brak odwolania do formalnych srodkow\n> - **Akceptowane cechy:** plaska plama barwna; kolor umowny; graficznosc/szrafowanie; statycznosc; schematyczne postacie; wydluzone proporcje; wyrazny kontur; uklad klejm\n\nCo zapamietac? Trzy najlatwiejsze do wymienienia cechy: (1) plaska plama barwna, (2) wydluzone proporcje, (3) wyrazny kontur. Kazda musi byc powiazana z ikonami.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-20)\nWybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.\n• W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie.\n• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\n• Numer wybranego tematu wpisz w wyznaczone miejsce.\n• Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu, nie pisz na marginesach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-20)","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Zadanie na wypracowanie (co najmniej 250 slow, max 20 pkt). Ponizej przedstawiam wzorcowe rozwiazanie dla OBU tematow - wybrierz jeden i opracuj podobnie. Wazne: trzy przyklady dziel = pelna punktacja w kategorii Tresc.**\n\n## Sposob 1 - TEMAT 1: Renesans i antyk (schemat wypracowania)\n\n**Wstep:** Renesans (XIV-XVI w.) byl epoka swidomego odrodzenia wartosci antycznych - artysci szukali inspiracji w sztuce starozytnej Grecji i Rzymu. Nawiazywali do antyku w trojaki sposob: czerpali z form architektonicznych, tematu ikonograficznego oraz sposobu przedstawiania czlowieka.\n\n**Przyklad 1 (architektura) - Filippo Brunelleschi, Kaplica Pazich (Cappella de' Pazzi), ok. 1429-1461, Florencja:**\n- Nawiazanie do antyku: kolumny koryckie, luki polkoliste (portico antyczne), pilastry, rytmiczny porjadek architektoniczny\n- Proporcje matematyczne inspirowane Witruwiuszem, symetria, harmonia\n- Kopula (technika przejeta z Panteonu), kasetony\n- Terminy: pilaster, porjadek architektoniczny, luk polkolisry, pilaster, kasetony, kopula\n\n**Przyklad 2 (rzezba) - Donatello, Dawid, ok. 1440-1443, braz, Muzeum Bargello, Florencja:**\n- Pierwszy stojacy akt meski od czasow antyku (nawiazanie do greckiej kourosa i rzezbiarskiej tradycji antyku)\n- Kontrapost - przeniesienie ciezaru ciala na jedna noge (z antyku greckiego: Doryforos Polikleta)\n- Nagosc jako wyraz humanizmu (antyczna kalokagatia - piekno i dobroc)\n- Terminy: kontrapost, akt, kalokagatia, kontrapost, humanizm\n\n**Przyklad 3 (malarstwo) - Sandro Botticelli, Narodziny Wenus, ok. 1485, Galeria Uffizi, Florencja:**\n- Temat mitologiczny: Wenus (Afrodyta) wynurzajaca sie z morskiej piany - bezposrednie nawiazanie do mitologii greckiej\n- Postac Wenus nawiazuje do antyku: kontrapost, klasyczny idealizm, Venus Pudica (wstydliwa)\n- Antyczne srodowisko neoplatonskie Medyceuszy (Ficino, Pico della Mirandola) - zainteresowanie myslicielami antyku\n- Terminy: mitologia, Venus Pudica, neoplatonizm, idealizm, humanizm\n\n**Zakonczenie:** Artysci renesansu nie tylko kopiowali antyk - przemieniajac jego formy wedlug chrzescijanskich i humanistycznych wartosci epoki. Swiadome odwolanie do Grecji i Rzymu bylo wyrazem przekonania o ciaglasci cywilizacji europejskiej i godnosci czlowieka.\n\n## Sposob 2 - TEMAT 2: Malarstwo mlodopolskie (schemat wypracowania)\n\n**Wstep:** Malarstwo polskie epoki modernizmu (Mlodej Polski, ok. 1890-1918) oscylowalo miedzy zobowiazaniami narodowymi a dazeniem do sztuki czystej, miedzy tradycja a inspiracjami zachodnimi. Trzej tworcyo ksztalcili ten zlozony charakter polskiej sztuki przelomu wiekow.\n\n**Przyklad 1 - Stanislaw Wyspianski (1869-1907), Macierzynstwo, 1902:**\n- Balans miedzy narodowoscia a sztuka czysta: Wyspianski laczy secesyjna forme (plynna linia, plaska plama barwna, motywy floralne) z tematyka polska (portrety krakowiakow, Lele, wzory ludowe)\n- Nowa estetyka: secesja + symbolizm + Mloda Polska\n- Terminy: secesja, symbolizm, plama barwna, plynna linia, polichromia, pastel\n\n**Przyklad 2 - Jacek Malczewski (1854-1929), Thanatos, 1898:**\n- Balans miedzy powinnoscia narodowa a sztuka czysta: symbolika patriotyczna (zeslaniec, Syberia, cierpiacy Polak) w szacie symbolizmu europejskiego (allegorie smierci, polskie Elysium)\n- Polaczenie realistycznych detali z fantastyke alegoryczna\n- Terminy: symbolizm, alegoria, realizm, impresjonizm, patriotyzm\n\n**Przyklad 3 - Jozef Chelmonski (1849-1914), Babie Lato, 1875:**\n- Balans miedzy tradycja (realistyczny pejzaz polski, bociany, mazowieckie pola) a nowoscia (pleneryzm, inspiracja impresjonizmem)\n- Poszukiwanie polskiego krajobraz jako wyrazu tozsamosci narodowej + techniczne nowatorstwo impresjonistyczne\n- Terminy: realizm, pleneryzm, impresjonizm, pejzaz, naturalizm\n\n**Zakonczenie:** Malarstwo mlodopolskie bylo wyrazem wyjatkowej syntezy: zachodnich prad artystycznych (secesja, symbolizm, impresjonizm) z polskim doswiadczeniem historycznym i kulturowym. Ta rownowaga - opisana przez Poprzecka - stanowi o jego oryginalnosci i trwalosci.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 15, max 20 pkt):\n> - **Spelnienie warunkow (0-1 pkt):** 1 pkt - co najmniej 250 slow I wybrany temat podany\n> - **Tresc (0-12 pkt):** pelna (3 przyklady) do 12 pkt; czesciowa (2 przyklady) do 7 pkt; niepelna (1 przyklad) do 3 pkt\n> - **Terminologia (0-2 pkt):** 2 pkt - 8+ terminow bez bledow; 1 pkt - 5+ terminow\n> - **Kompozycja (0-3 pkt):** 3 pkt - wstep, rozwinicie (problemowo), zakonczenie z wnioskami, akapity\n> - **Jezyk (0-2 pkt):** poprawny jezyk, styl stosowny do wypowiedzi o sztuce\n> - Uwaga: 0 pkt w kategorii Spelnienie lub Tresc = 0 pkt w pozostalych kryteriach!\n\nCo zapamietac? Trzy przyklady sa kluczowe dla maksymalnej liczby punktow (do 12 pkt za Tresc). Co najmniej 250 slow. Nalezy uzyc min. 8 terminow fachowych (dla 2 pkt w Terminologii). Problemowa organizacja argumentow (nie tylko opis dziel, ale tez nawiazanie do tematu/tezy). Wybrany temat wpisac w wyznaczone miejsce.","image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":20,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Wypracowanie (0-20 pkt). Zdajacy wybiera jeden z dwoch tematow.\n\nTemat 1.\nRoznorodnosc malarstwa barokowego. Porownaj malarstwo barokowe pochodzace z roznych krajow Europy. W swojej pracy odwolaj sie do tworczosci trzech wybranych artystow.\n\nTemat 2.\n'Pierwsza polowa XX wieku, a najdalej lata szescdziesiate tego stulecia [ ], byly teatrem dramatycznej walki pomiedzy pieknem prowokacji a pieknem konsumpcji.' (Umberto Eco)\nOdwolujac sie do wypowiedzi Umberto Eco, scharakteryzuj sztuke pierwszej polowy XX wieku na przykladzie dziel trzech roznych tworcow.\n\nWybierz jeden z ponizszych tematow i napisz wypracowanie.\n\nTemat 1. Roznorodnosc malarstwa barokowego. Porownaj malarstwo barokowe pochodzace z roznych krajow Europy. W swojej pracy odwolaj sie do tworczosci trzech wybranych artystow.\n\nTemat 2. Odwolujac sie do wypowiedzi Umberto Eco ('Pierwsza polowa XX wieku, a najdalej lata szescdziesiate tego stulecia [ ], byly teatrem dramatycznej walki pomiedzy pieknem prowokacji a pieknem konsumpcji.'), scharakteryzuj sztuke pierwszej polowy XX wieku na przykladzie dziel trzech roznych tworcow.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Wypracowanie otwarte (0-20 pkt) - dwa tematy do wyboru. Ponizej plan i kluczowe elementy dla obu tematow.**\n\n## Sposob 1 - Temat 1: Roznorodnosc malarstwa barokowego\n**Teza wstepna:** Malarstwo barokowe XVII w. bylo stylem o zasieglu europejskim, lecz rozne kraje wyksztalcily odmienne jego warianty, zarowno w tematyce, technice, jak i funkcji.\n\n**Trzy artystow (przykladowy dobor):**\n\n**1. Peter Paul Rubens (1577-1640) - Flandria (barok flamandzki):**\n- Wielkie kompozycje mitologiczno-religijne i alegoryczne, portrety dworskie\n- Dynamika, ruch, plynnosc form, bogata kolorystyka (ciepla tonacja)\n- Charakterystyczne typy postaci: pulchne, zmyslowe ciala kobiece; gesty teatralne\n- Przyklady dziel: Porwanie Sabinek, Tryptyk Zdjecia z Krzyza (Antwerpia), Sad Ostateczny\n- Kontekst: dworzanin, dyplomata, wiodacy artysta katolickich Habsburgow\n\n**2. Rembrandt van Rijn (1606-1669) - Niderlandy (barok holenderski):**\n- Malarstwo portretowe i batalistyczne, sceny biblijne\n- Intymnosc, psychologizm, chiaroscuro (maniera tenebrosa)\n- Preferuje brazy, zlota tonacja; silne swiatlo z jednego zrodla\n- Przyklady dziel: Straz nocna (Rijksmuseum), Autoportrety (liczne), Powrot syna marnotrawnego\n- Kontekst: protestancka Holandia, brak mecenatu koscielnego, klientela mieszczanska\n\n**3. Diego Velazquez (1599-1660) - Hiszpania (barok hiszpanski):**\n- Portrety dworskie (krol Filip IV, infantki), sceny rodzajowe (bodegones)\n- Realizm psychologiczny, lapanie chwilowych wyrazen\n- Precyzja detalu, swiatlo, nowatorskie techniki plamy barwnej\n- Przyklady dziel: Las Meninas (\"Dworzanki\"), Wenus z lustrem, Poddanie Bredy\n- Kontekst: oficjalny malarz dworu hiszpanskiego, inspiracja dla impresjonistow\n\n**Konkluzja:** Barok byl stylem wspolnym dla Europy, ale Rubens = teatralnosc i splendor, Rembrandt = intymnosc i ciemnosc holenderska, Velazquez = realistyczny psychologizm i nowatorstwo techniczne.\n\n## Sposob 2 - Temat 2: Sztuka I polowy XX w. w swietle Eco\n**Interpretacja cytatu Eco:** \"Piekno prowokacji\" = awangarda (dadaizm, surrealizm, abstrakcja, futuryzm) kwestionujaca tradycyjne kanony piekna; \"Piekno konsumpcji\" = sztuka popularna, reklama, design, Art Deco. Pierwsza polowa XX w. to epoka walki tych dwoch wizji estetyki.\n\n**Trzy artystow (przykladowy dobor):**\n\n**1. Pablo Picasso (1881-1973) - kubizm (\"piekno prowokacji\"):**\n- Kubizm analityczny i syntetyczny (1907-1920+) - rozbicie formy na geometryczne bryly\n- Najslynniejsze dzielo: Panny z Avignon (1907) = rewolucja: wieloperspektywicznosc, afrykanska maska\n- Guernica (1937) = polityczny protest przeciw bombardowaniu, czarno-bialy dramat\n- Zerwanie z perspektywa renesansowa: szok, prowokacja, odejscie od naturalizmu\n\n**2. Salvador Dali (1904-1989) - surrealizm (\"piekno prowokacji\"):**\n- Oniryczne, absurdalne malarstwo zainspirowane psychoanaliza Freuda\n- Przyklady: Trwalosc pamieci (miękkie zegary, 1931), Kuszenie sw. Antoniego\n- Technika precyzyjna, akademicka - ale tresc szokujaca, niepokojaca\n- Prowokacja przez tres, nie forme: racjonalne, drobiazgowe malarstwo irracjonalnych wizji\n\n**3. Wassily Kandinsky (1866-1944) - abstrakcja (\"piekno prowokacji\"):**\n- Pierwsza czysta abstrakcja w historii malarstwa europejskiego (ok. 1910)\n- Improwizacje, Kompozycje - czysty jezyk formy i koloru bez odniesien do swiata naturalnego\n- \"O duchowosci w sztuce\" (1910) = teoria: kolor i forma maja wlasne znaczenia duchowe\n- Prowokacja: malarstwo bez przedmiotu = calkowite zerwanie z tradycja\n\n**Konkluzja:** Sztuka I pol. XX w. to dramatyczne zderzenie prowokacyjnej awangardy (kubizm, surrealizm, abstrakcja) z estetyka konsumpcji (Art Deco, plakat, reklama). Eco ma racje - napiec artystycznych bylo wiele.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 16., max 20 pkt):\n> - **K1 Kompozycja (0-3):** trojdzialna struktura (wstep-rozwiniecte-zakoniclenie), proporcjonalna, z wnioskowaniem\n> - **K2 Tresc (0-13):** pelnosc opracowania, trafnosc argumentow, brak bledow merytorycznych, wiedza o epokach i kontekstach, liczne trafne przyklady, poprawna analiza dziel, prawidlowe usytuowanie w czasie\n> - **K3 Terminologia (0-2):** bogata terminologia artystyczna (chiaroscuro, tenebrizm, maniera, sfumato, kontrapost, plama barwna, plan centralny, westwerk, itd.)\n> - **K4 Jezyk i styl (0-2):** sprawny jezyk, poprawna skladnia, brak razacych bledow pisowni nazwisk\n\nCo zapamietac na maturze?\n- Wypracowanie MUSI miec wstep-rozwiniecte-wniosek (trojdzialna kompozycja = 3 pkt K1)\n- TRZY artystow/dziela to minimum - opisz kazde precyzyjnie\n- Uzywaj terminologii (chiaroscuro, kontrapost, sfumato, plan centralny, maniera tenebrosa, klauzonizm itd.)\n- Temat 1: Rubens (Flandria) + Rembrandt (Holandia) + Velazquez (Hiszpania) = roznorodnosc barokowa\n- Temat 2: Picasso (kubizm) + Dali (surrealizm) + Kandinsky (abstrakcja) = awangarda XX w. vs. konsumpcja","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nOmów sposoby, w jakich artyści renesansu nawiązywali w swoich dziełach do sztuki antyku.\nW swojej pracy scharakteryzuj trzy dzieła sztuki renesansowej potwierdzające inspiracje\nantykiem, a przy tym reprezentujące dwie różne dyscypliny artystyczne.","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nOmów sposoby, w jakich artyści renesansu nawiązywali w swoich dziełach do sztuki antyku.\nW swojej pracy scharakteryzuj trzy dzieła sztuki renesansowej potwierdzające inspiracje\nantykiem, a przy tym reprezentujące dwie różne dyscypliny artystyczne.\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia\nprzemian w dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nI.9) Zdający formułuje samodzielne,\nlogiczne wypowiedzi argumentacyjne na\ntemat epok, kierunków, stylów i tendencji\nw sztuce oraz środowisk artystycznych.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nMalarstwo polskie epoki modernizmu […] jest sztuką równowagi między narodowymi\npowinnościami a „sztuką czystą”, własną tradycją a impulsami płynącymi z innych\nartystycznych centrów, między „malarskością” a „literaturą”, wszelką „nowością”\na możliwością jej odbiorczej akceptacji.\nMaria Poprzęcka\nOdwołując się do wypowiedzi Marii Poprzęckiej, scharakteryzuj malarstwo młodopolskie na\nprzykładzie dzieł trzech różnych twórców.\nna temat nr\n15.\n0-20\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nBRUDNOPIS\n(nie podlega ocenie)\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Temat 2.\nMalarstwo polskie epoki modernizmu […] jest sztuką równowagi między narodowymi\npowinnościami a „sztuką czystą”, własną tradycją a impulsami płynącymi z innych\nartystycznych centrów, między „malarskością” a „literaturą”, wszelką „nowością”\na możliwością jej odbiorczej akceptacji.\nMaria Poprzęcka\nOdwołując się do wypowiedzi Marii Poprzęckiej, scharakteryzuj malarstwo młodopolskie na\nprzykładzie dzieł trzech różnych twórców.\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Zapoznanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nIII.7) Zdający formułuje samodzielne,\nlogiczne wypowiedzi argumentacyjne na\ntemat twórczości wybitnych artystów.\nZasady oceniania\nZa napisanie wypracowania zdający będzie mógł otrzymać maksymalnie 20 punktów.\nOceniając pracę, egzaminatorzy będą przydzielali punkty w pięciu kryteriach głównych, tj.:\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia (od 0 do 1 pkt).\n2. Treść (od 0 do 12 pkt).\n3. Terminologia (od 0 do 2 pkt).\n4. Kompozycja i struktura wypowiedzi (od 0 do 3 pkt).\n5. Język wypowiedzi (od 0 do 2 pkt).\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia\nW wypracowaniu omówiono przynajmniej jeden przykład dzieła sztuki /\nzjawiska / postawy artystycznej / twórczości artysty.\nORAZ\nWypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego\nw poleceniu.\n1 pkt\nWypracowanie nie spełnia któregokolwiek z warunków określonych\nw kategorii „1 pkt”.\nALBO\nWypracowanie jest napisane w formie planu albo w punktach.\n0 pkt\nUwaga: Jeżeli w kryterium Spełnienie formalnych warunków polecenia przyznano 0 pkt,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 pkt.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nWyjaśnienia (Kryterium 1. - Spełnienie formalnych warunków polecenia)\n1. W wypracowaniu zdający powinien odwołać się do przykładów dzieł sztuki / zjawisk /\npostaw artystycznych / twórczości artystów wskazanych w poleceniu. Odwołanie się\nzdającego do dzieła sztuki / zjawiska / postawy artystycznej / twórczości artysty\noznacza, że co najmniej jedno zdanie o danym przykładzie ma charakter analityczny,\na nie - tylko informacyjny.\n2. Wypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego w poleceniu,\njeżeli obejmuje co najmniej jeden aspekt zakresu merytorycznego i jest zgodne\nz tematem pracy.\n2. Treść\nUwaga: Jeżeli ostateczna liczba punktów przyznana w kryterium Treść, wynosi 0 pkt,\nwówczas w pozostałych kryteriach (Terminologia, Kompozycja i struktura wypowiedzi oraz\nJęzyk i styl wypowiedzi) przyznaje się 0 pkt.\nOpracowanie\ntematu.\nFunkcjonalność\nwykorzystania\nprzykładów\nwskazanych\nw poleceniu\nOpis i analiza przykładów;\nerudycyjność wypowiedzi\nLiczba\npunktów\nPełne opracowanie\ntematu.\nTrzy przykłady dzieł\nsztuki / zjawisk /\npostaw\nartystycznych /\ntwórczości artystów\nwykorzystane\nw pełni\nfunkcjonalnie.\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza trzech\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Brak błędów rzeczowych.\n12 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza trzech\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n11 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów ORAZ zadowalający opis i analiza\ntrzeciego przykładu.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n10 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu, omówionego ze znajomością\nkontekstów ORAZ zadowalający opis i analiza\ndwóch przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n9 pkt\n• Zadowalający opis i analiza trzech przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n8 pkt\nCzęściowe\nopracowanie tematu.\nDwa przykłady dzieł\nsztuki / zjawisk /\npostaw\nartystycznych /\ntwórczości artystów\nwykorzystane\nw pełni\nfunkcjonalnie.\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Brak błędów rzeczowych.\n7 pkt\n• Wnikliwy w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n6 pkt\n• Wnikliwy w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu ORAZ zadowalające omówienie\ndrugiego przykładu.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n5 pkt\n• Zadowalający opis i analiza dwóch przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n4 pkt\nNiepełne\nopracowanie tematu.\nJeden przykład\ndzieła sztuki /\nzjawiska / postawy\nartystycznej /\ntwórczości artystów\nzrealizowany w pełni\nfunkcjonalnie.\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu.\n• Brak błędów rzeczowych.\n3 pkt\n• Wnikliwy opis i analiza jednego przykładu.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n2 pkt\n• Zadowalający opis i analiza jednego przykładu.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n1 pkt\nŻaden przykład nie został wykorzystany przynajmniej częściowo\nfunkcjonalnie, nie podjęto żadnych prób formułowania wypowiedzi.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 2. - Treść)\n1. Opracowanie tematu należy rozumieć jako interpretację problemu sformułowanego\nw temacie wypracowania:\na) pełne opracowanie tematu: odwołanie się do trzech przykładów dzieł sztuki / zjawisk\nartystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów. Wnikliwe\ni wieloaspektowe spojrzenie na problem. Zawiera elementy refleksji / głębszego\nnamysłu nad problemem. Zdający wykazał się wiedzą o epokach i kontekstach,\nb) częściowe opracowanie tematu: odwołanie się do dwóch przykładów dzieł sztuki /\nzjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów. Poprawne\nspojrzenie na problem,\nc) niepełne opracowanie tematu: odwołanie się do jednego przykładu dzieła sztuki /\nzjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości artysty. Oparte na\nuogólnieniach, mało dokładne, niewnikające w istotę rzeczy.\n2. Poprzez wykorzystanie przykładu rozumie się wykorzystanie znajomości dzieł sztuki /\nzjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów do zobrazowania\nprzedstawionego tematu.\n3. Zdający powinien funkcjonalnie wykorzystać w wypracowaniu znajomość trzech dzieł\nsztuki / zjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów.\nFunkcjonalne wykorzystanie znajomości dzieł sztuki / zjawisk artystycznych / postaw\nartystycznych / twórczości artystów oznacza przywołanie w wypracowaniu:\na) opisu i analizy dzieł sztuki / zjawisk artystycznych / postaw artystycznych /\ntwórczości artystów,\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nb) opis i analiza przykładu ma odnosić się do problemu wskazanego w temacie\nwypracowania i ma służyć zobrazowaniu tego tematu.\n4. Przykład dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartysty nie jest wykorzystany funkcjonalnie, jeżeli zdający wyłącznie opisuje dany\nprzykład, ale nie wyciąga żadnego wniosku ani nie dokonuje żadnej refleksji w związku\nz przywołanym przykładem. Samo wymienienie dzieła sztuki / zjawiska artystycznego /\npostawy artystycznej / twórczości artysty nie oznacza funkcjonalnego wykorzystania\nprzykładu.\n5. Przykład dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartysty zawierający poważny błąd rzeczowy uznaje się za przykład nieważny. Za\npoważny błąd rzeczowy uznaje się np. zakwalifikowanie przykładu do błędnej epoki,\nprzypisanie konkretnego dzieła sztuki do niewłaściwego autora.\n6. Opis i analiza dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartystów:\na) wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza zawierają autora i tytuł dzieła sztuki lub\npoprawną nazwę zjawiska artystycznego / postawy artystycznej i jego\nprzedstawicieli lub przedstawia twórczość artysty z wymienionymi tytułami jego\ndzieł. W skład wchodzą opis danego przykładu oraz analiza cech formalnych\ni treściowych. Opis i analiza są pogłębione i skupiają się na tych elementach, które\nodnoszą się do tematu wypracowania. Przywołany przykład osadzony jest,\nw zależności od tematu, w kontekście historycznym (epoki), estetycznym,\nspołecznym, religijnym, biograficznym lub geograficznym,\nb) zadowalający opis i analiza zawierają autora i tytuł dzieła sztuki lub poprawną nazwę\nzjawiska artystycznego / postawy artystycznej i jego przedstawicieli lub\nprzedstawiają twórczość artysty z wymienionymi tytułami jego dzieł. Składają się\nz opisu danego przykładu oraz - w zależności od tematu - analizy cech formalnych\ni/lub treściowych.\n7. Drobne błędy rzeczowe to błędy, które nie uniemożliwiają rozpoznania\ni zidentyfikowania przykładu przywołanego przez zdającego. Mogą one dotyczyć np.\nnieznacznych błędów w datowaniu, nieprecyzyjnego opisu czy nieznacznych błędów\nw tytułach dzieł.\n3. Terminologia\nBogata i różnorodna terminologia z dziedziny sztuki (w tym nazwy technik,\nstylów i kierunków artystycznych - innych niż określone w temacie). Brak\nbłędów terminologicznych.\n2 pkt\nSporadycznie stosowane we właściwym kontekście terminy i pojęcia (w tym\nnazwy technik, stylów i kierunków artystycznych - innych niż określone\nw temacie). Nieliczne usterki terminologiczne.\n1 pkt\nBrak terminologii lub stosowanie jej w sposób rzadki i/lub nieadekwatny.\nRażące błędy terminologiczne.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 3. - Terminologia)\n1. Terminologia z dziedziny sztuki dotyczy nazw technik, stylów, kierunków, detali\ni elementów architektonicznych, fachowych terminów stosowanych w opisie dzieł\narchitektury, malarstwa czy rzeźby.\n2. Zdający może uzyskać maksymalną liczbę punktów za to kryterium, jeżeli w swojej\npracy posłużył się przynajmniej 8 terminami z dziedziny sztuki i praca nie zawiera\nżadnych błędów terminologicznych.\n3. Zdający może uzyskać 1 punkt za to kryterium, jeżeli w swojej pracy posłużył się\nprzynajmniej 5 terminami z dziedziny sztuki i praca nie zawiera rażących błędów\nterminologicznych.\n4. Kompozycja i struktura wypowiedzi\n• Elementy treściowe wypowiedzi są w całości lub w przeważającej części\nzorganizowane problemowo.\nORAZ\n• Zakończenie zawiera wnioski, wynikające z toku wypowiedzi.\nORAZ\n• Struktura prawidłowa zarówno w skali ogólnej (wstęp, część zasadnicza,\nzakończenie), jak i w zakresie podziału na akapity (logiczne\nuporządkowanie).\n3 pkt\n• W pracy podjęta jest próba organizacji elementów treściowych wypowiedzi\nproblemowo.\nORAZ\n• Zakończenie zawiera uproszczone wnioski.\nORAZ\n• Struktura prawidłowa zarówno w skali ogólnej (wstęp, część zasadnicza,\nzakończenie), jak i w zakresie podziału na akapity (logiczne\nuporządkowanie).\n2 pkt\n• Elementy treściowe wypowiedzi nie są zorganizowane problemowo.\nORAZ\n• Zakończenie zawiera próbę wnioskowania.\nORAZ\n• Usterki w podziale tekstu w skali ogólnej ALBO w zakresie podziału na\nakapity.\n1 pkt\n• Elementy treściowe wypowiedzi zorganizowane liniowo (formalnie).\nORAZ\n• Brak właściwej struktury zarówno w skali ogólnej ALBO w zakresie podziału\nna akapity.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 4. - Kompozycja i struktura wypowiedzi)\n1. Elementy treściowe wypowiedzi to - najogólniej rzecz ujmując - „bloki”, na które\npodzielone jest wypracowanie (wstęp - część zasadnicza (rozwinięcie) - zakończenie,\nale „część zasadnicza” zazwyczaj jest dzielona na kolejne „bloki”, tj. akapity).\n1) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane problemowo (w toku\nproblemowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej wypracowania omawia\nnp. jeden aspekt tematu. Czynnikiem organizującym dany „blok” jest problem\nzawarty w temacie, a nie - dany przykład dzieła sztuki / zjawiska / postawy\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nartystycznej.\n2) Elementy treściowe wypowiedzi zorganizowane problemowo zawierają dobrze\nsformułowany wstęp i zakończenie z poprawnym wnioskowaniem.\n3) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane wyłącznie pod względem\nformalnym ( w toku liniowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej\nwypracowania dotyczy innego przykładu dzieła sztuki / zjawiska / postawy\nartystycznej, ale brak odniesienia do problemu w temacie. Tekst jest zorganizowany\nwedług opisu i analizy przykładów „jeden po drugim” (np. zmiana kolejności\nakapitów nie wpływa na strukturę tekstu).\n2. Zakończenie zawiera wnioski wynikające z toku rozumowania.\n3. Ocena podziału wypowiedzi w skali ogólnej wymaga rozważenia proporcji\ni funkcjonalności zasadniczych „bloków” pracy, tj. wstępu - części zasadniczej -\nzakończenia. Usterki w podziale wypowiedzi w skali ogólnej mogą wynikać z np.\nnieproporcjonalnie i niefunkcjonalnego wstępu, zbyt krótkiego zakończenia lub braku\njednego z tych „bloków”.\n4. Ocena podziału wypowiedzi na akapity wymaga rozważenia, czy logika wywodu\nzostała odzwierciedlona w podziale na graficznie wyodrębnione i funkcjonalne akapity.\nUsterki w podziale wypowiedzi na akapity mogą wynikać np. z faktu, że w pracy\nwystępują wyodrębnione graficznie akapity, które nie stanowią zwartej myślowo\ncałości, albo występują akapity, które powinny zostać podzielone na mniejsze bloki,\nponieważ taki akapit zawiera kilka wątków (każdy z takich wątków stanowi sam w sobie\nzwartą myślowo całość).\n5. W ocenie struktury wypowiedzi nie uwzględnia się niezrealizowania przez zdającego\nktóregoś z elementów tematu, np. nieodwołania się w ogóle do jednego z dzieł sztuki /\nzjawisk / postaw artystycznych wskazanych w temacie jako obowiązkowy.\n5. Język wypowiedzi\nWypracowanie jest napisane językiem w pełni komunikatywnym;\ndopuszczalne 3 błędy językowe; brak rażących błędów w pisowni nazwisk\nartystów.\n2 pkt\nWypracowanie jest napisane językiem w większości komunikatywnym;\ndopuszczalne od 4 do 8 błędów językowych; dopuszczalne błędy zapisu\nnazwisk artystów.\n1 pkt\nWypracowanie jest napisane językiem niekomunikatywnym lub zawiera więcej\nniż 8 błędów językowych.\n0 pkt\nUWAGI\n1. Jeżeli wypowiedź jest nieczytelna (w rozumieniu czytelności zapisu), egzaminator oceni\nją na 0 pkt.\n2. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),\negzaminator przyzna 0 pkt w każdym kryterium.\n3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 250 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryteriach:\nSpełnienie formalnych warunków polecenia oraz Treść. W pozostałych kryteriach\negzaminator przyzna 0 punktów.\n4. Jeżeli wypowiedź jest napisana niesamodzielnie, np. zawiera fragmenty odtworzone\nz podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym\ninternetowego, lub jest przepisana od innego zdającego, wówczas egzamin z historii\nsztuki, w przypadku takiego zdającego, zostanie unieważniony.\n5. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących\npostępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta\nindywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za styl\ni język lub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"}]}