{"paper":{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":37,"source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-1)\nPojęcie kanonu w sztukach plastycznych pojawiło się już w sztuce starożytnej. Była to\nreguła, zasada kompozycyjna, zgodnie z którą artyści komponowali swe dzieła. Kanon\nwiązał się ściśle z nauką o proporcjach, ale także mógł być wyrazem określonych systemów\nspołeczno-religijnych.\nTriada Mykerinosa\nEchnaton z żoną i córkami\nwww.britannica.com\nwww.wikipedia.org\nNa podstawie powyższych reprodukcji i wiedzy własnej wyjaśnij, na czym polegało\nodejście od kanonu obowiązującego w sztuce starożytnego Egiptu\nw czasach panowania Echnatona.\n1.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 20241\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nZdający:\nI.1) wykazuje się znajomością chronologii\ndziejów sztuki, z uwzględnieniem:\nb) starożytności (kultur: Egiptu […]).\nI.3) rozumie konteksty kulturowe\ni uwarunkowania przemian w dziejach sztuki\n(w tym historyczne, religijne, filozoficzne).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- Brak hierarchizacji postaci.\n- Ukazanie władcy w intymnej, rodzinnej scenie.\n- Brak idealizacji postaci króla (ukazanie cech fizjonomii / deformacja).\n- Ukazanie emocjonalnej więzi między osobami.\n- Postacie przedstawione zostały w swobodnej pozie, kompozycja jest bardziej dynamiczna\n(odejście od hieratyzmu przedstawienia).","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**W okresie amarnskim Echnaton zerwal z kanonami egipskiej sztuki oficjalnej: wladca zostal ukazany bez idealizacji (z wyraznymi cechami fizjonomii, np. wydluzonym czaszka), w intymnej rodzinnej scenie, bez hieratycznej sztywnosci pozy i bez hierarchizacji postaci (Echnaton i czlonkowie rodziny sa pokazani jako rowni sobie).**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (kompozycja, ikonografia)\nPorownaj dwa dziela:\n\n**Triada Mykerinosa (Stare Panstwo, ok. 2490 p.n.e.):**\n- Wladca stoi sztywno, prosto, w pozie hieratycznej (frontalna, symetryczna)\n- Postac krola jest wieksza od pozostalych (hierarchia wielkosci)\n- Twarz idealizowana, bez indywidualnych cech\n- Stroj i atrybuty wladzy podkresla status boski\n\n**Relief z Echnatonem (ok. 1345 p.n.e., okres amarnski):**\n- Rodzina ukazana w codziennej, czulej scenie (Echnaton trzyma corki, zona siedzi obok)\n- Brak hieratyzmu - postacie w swobodnych, zroznicowanych pozach\n- Fizjonomia wladcy realistyczna, wrecz zdeformowana (wydluzony nos, grube usta, szeroke biodra) - to swiadomy wybor, nie przypadek\n- Postacie dzieci i zony nie sa drastycznie mniejsze od wladcy - brak wyraznej hierarchii wielkosci\n- Ponad rodzina widnieje tarcza sloneczna Atona (nowa religia monoteistyczna)\n\nKonkluzia: reforma amarnska to nie tylko religijna zmiana (kult Atona), ale i artystyczna rewolucja - odejscie od hieratyzmu na rzecz naturalizmu i prywatnosci.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nEchnaton (Amenhotep IV, ok. 1353-1336 p.n.e.) przeprowadzil rewolucje religijna: zakazal kultu innych bogow, wprowadzil monoteizm atona. Ta zmiana miala odbicie w sztuce:\n- **Artysci amarscy** mieli obowiazek ukazywac wladce inaczej niz dotad - w duchu nowej ideologii, ktra podkreslala bliski, bezposredni kontakt czlowieka z Atonem (bez posrednictwa innych bogow)\n- Wladca mial byc pokazany jako czlowiek-bliskowschodni, nie boski faraon w tradycyjnym rozumieniu\n- Zmiana stylu artystycznego wiazala sie z nowym centrum wladzy - Echnaton zakladal nowa stolice Achetaton (Tel al-Amarna), a tamtejsi rzemieslnicy tworzyli nowy kanonl\n- Po smierci Echnatona kontrrewolucja: wrocono do starych kanonow, a amarnskie dziela czesto niszczono\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne wyjasnienie zawierajace jedna z podanych cech: brak hierarchizacji postaci / ukazanie wladcy w intymnej rodzinnej scenie / brak idealizacji (ukazanie cech fizjonomii lub deformacja) / ukazanie emocjonalnej wiezi / swobodna poza, odejscie od hieratyzmu\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** kazda odpowiedz wymieniajaca jedna z wyzej podanych cech\n\nCo zapamietac? Reforma amarnska = odejscie od hieratyzmu (sztywnosci) i idealizacji w kierunku realizmu, intymnosci i naturalizmu. Kluczowe slowa: hieratyzm, idealizacja, fizjonomia, hierarchia wielkosci, scena rodzajowa.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom.\nA\nB\nC\nwww.wikipedia.org\nwww.cyfrowe.mnw.art.pl\nwww.[…].pl","answer":"C","answer_text":"C","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Epoka i krag kulturowy: starozytnosc, krag rzysmko-egipski (Egipt pod panowaniem rzymskim)\nFunkcja: sepulkralna (grobowa) - portret trumienny / fajumski umieszczany na mumii**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (rozpoznanie portretu fajumskiego)\n\nPortrety fajumskie to malowidla na desce lub plotnie, tworzone w Egipcie w I-IV w. n.e., gdy kraj byl prowincja rzymska. Cechy rozpoznawcze:\n- Malowane enkaustykiem (wosk rozgrzany pigmentami) lub tempera na desce\n- Przedstawiaja twarze z przodu lub w lekkim skosie, z wyraznymi oczami\n- Naturalizm portretowy typowy dla rzymskiej tradycji - indywidualne rysy twarzy\n- Biala szata, naszyjnik, ozdoby - realistyczne ubrania i klejnoty z epoki\n\nFunkcja sepulkralna:\n- Portret wkladany w bandaze mumii na wysokosci twarzy - zastepywal tradycyjna egipska maske pogrzebowa\n- Mial zapewnic zmarlemu obecnosc wizerunku na tamtym swiecie\n- Lacza dwie tradycje: egipska praktike mumifikacji + rzymski portret realistyczny\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki i historii\n\n- Od 30 p.n.e. Egipt jest prowincja Cesarstwa Rzymskiego\n- Fajum (Al-Fayyum) - oaza w Egipcie, gdzie odkryto najwiecej tych portretow (nazwy \"fajumskie\")\n- Synkretyzm kultury: egipska religia (mumifikacja, Ozyrys) + rzymska tradycja portretowa\n- Zachowane dzieki suchemu klimatowi pustyni - dzis w muzeach na calym swiecie\n- Polskie Muzeum Narodowe w Warszawie posiada kilkadziesiat oryginalnych portretow fajumskich\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie obu elementow: epoki/kregu kulturowego ORAZ funkcji\n> - **0 pkt** - tylko jedna informacja lub odpowiedz bledna\n> - **Akceptowane warianty:** epoka: starozytnosc; krag: Rzym/Egipt/rzysmko-egipski; funkcja: grobowa/sepulkralna/portret trumienny\n\nCo zapamietac? Portret fajumski = mumia + Rzym + Egipt + funkcja grobowa. Slowo \"fajumski\" pochodzi od regionu Al-Fayyum w Egipcie.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nUstal chronologię dzieł - wpisz do tabeli oznaczenia literowe dzieł (A-C). Numer 1\nodpowiada dziełu najstarszemu chronologicznie, a numer 3 - dziełu najnowszemu\nchronologicznie.\nNumer\nOznaczenie litrowe dzieła\n1.\n2.\n3.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nZdający:\nI.1) wykazuje się znajomością chronologii\ndziejów sztuki, z uwzględnieniem:\nb) starożytności (kultur: […] Rzymu),\nc) średniowiecza ([…] sztuki gotyckiej […]),\nd) sztuki nowożytnej ([…] barok […]).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ustalenie chronologii.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNumer\nOznaczenie litrowe dzieła\n1.\nB\n2.\nC\n3.\nA\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla\negzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. poz. 1246).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. B (portret fajumski - I-III w. n.e.)\n2. C (plakieta z portretem wladcy - IV-VI w. n.e., sztuka wczesnochrzescijanska / poznoantyczna)\n3. A (portret trumienny sarmacki - XVII-XVIII w.)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (chronologia i technika)\nKlucz do ustalenia chronologii to znajomosc epok:\n\n**B - Portret fajumski:**\n- Technika: enkaustyka (malarstwo woskiem) na desce lub plotnie\n- Czas: I-III wiek n.e. - epoka imperium rzymskiego w Egipcie\n- Charakterystyczne cechy: realistyczny, wyraziste oczy, frontalne ujecie twarzy, ciemne tlo, wlasciwy portret indywidualny\n- Funkcja: ukladano na twarzy mumii jako identyfikacja zmarlego\n\n**C - Plakieta z portretem wladcy (rzezba w kosci sloniowej):**\n- Czas: IV-VI wiek n.e. - pozna starozytnosc / sztuka wczesnochrzescijanska lub byzantyjska\n- Konsularne dyptychy z kosci sloniowej to charakterystyczny gatunek tego okresu\n- Stilizacja postaci, hieratycznosc, plaskorzezba\n\n**A - Portret trumienny sarmacki:**\n- Technika: farby olejne na blasze (cynowej lub olowianej)\n- Czas: XVII-XVIII wiek - barok, sztuka sarmacka szlachty polskiej\n- Charakterystyczne sześcioboczne lub osmioboczne pole obrazu, dostosowane do formy trumny\n- Umieszczano na trumnie podczas pogrzebu, potem wieszano w kosciele\n\nKolejnosc: B (I-III w.) - C (IV-VI w.) - A (XVII-XVIII w.)\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nPortrety funeralne (zwiazane ze smiercia) to specyficzny gatunek, ktory pojawia sie w roznych epokach:\n- Portret fajumski = swiadectwo synkretyzmu kultury grecko-egipsko-rzymskiej; hellenistyczny realizm polaczony z egipskim kultem zmarlych\n- Plakieta wczesnochrzescijanska = przejscie od realizmu poganskeigo do stylizacji religijnej, prze-idealizacja\n- Portret trumienny sarmacki = fenomen specyficznie polski; szlachta polska ksztaltowala wlasna tozsamosc przez kult przodkow, a portret na trumnie byl zarowno reprezentacja statusu, jak i pamiatka dla potomnych\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne ustalenie chronologii trzech dziel: 1-B, 2-C, 3-A\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** tylko pelna, poprawna kolejnosc\n\nCo zapamietac? Portret fajumski = enkaustyka, I-III w. n.e., Egipt rzymski. Plakieta wczesnochrzescijanska = IV-VI w. Portret sarmacki = barok, XVII-XVIII w., blaszka na trumnie.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"2.2","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-2)\nWybierz jedno z dzieł (A-C) i dokonaj jego analizy, uwzględniając technikę wykonania,\nstopień realizmu w przedstawieniu postaci oraz wykorzystane środki artystycznego\nwyrazu.\nWybrane dzieło:\nAnaliza:\n2.2.\n0-1-2\n2.1.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.12) Zdający dokonuje opisu i analizy,\nw tym porównawczej, dzieł\nz uwzględnieniem ich cech formalnych:\nb) w rzeźbie: bryły, kompozycji, faktury,\nrelacji z otoczeniem,\nc) w malarstwie […]: kompozycji, koloru,\nsposobów ukazania iluzji przestrzeni,\nkształtowania formy przez światło,\nw dziełach figuratywnych stopnia oddania\nrzeczywistości lub jej deformacji.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawny opis wybranego dzieła uwzględniający technikę wykonania, stopień\nrealizmu oraz wykorzystane środki artystycznego wyrazu.\n1 pkt - poprawny opis wybranego dzieła uwzględniający technikę wykonania i środki\nartystycznego wyrazu\nALBO\npoprawny opis wybranego dzieła uwzględniający technikę wykonania i stopień\nrealizmu\nALBO\npoprawny opis wybranego dzieła uwzględniający stopień realizmu i środki\nartystycznego wyrazu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nDzieło A:\n• Wykonane zostało farbami olejnymi na blasze.\n• Mężczyzna ukazany został realistycznie / podkreślone są cechy indywidualne modela.\n• Przeważa zimna kolorystyka / jasna twarz kontrastuje z ciemnym strojem i szarym tłem /\nportretowana postać „utrzymuje” kontakt wzrokowy z widzem / postać „patrzy” na widza /\ncharakterystyczny kształt pola obrazowego / ujęcie w popiersiu / ujęcie ¾.\nDzieło B:\n• Portret wykonany został w technice enkaustyki.\n• Postać pokazana jest realistycznie / podkreślone są wyraziste oczy.\n• Jasna kolorystyka / miękki modelunek światłocieniowy / ujęcie ¾ / szeroka gama barw /\nefekty luministyczne - bliki / widoczna faktura / impasty.\nDzieło C:\n• Jest to rzeźba kuta w marmurze (kamieniu).\n• Postać króla nie jest przedstawiona realistycznie, widać stylizację ujęcia / idealizację\nzwłaszcza w partii włosów / postać króla jest wydłużona, proporcje są zaburzone.\n• Występuje kontrast pomiędzy gładko wypolerowanym torsem, a głęboko rzeźbionymi\nwłosami i detalami stroju / esowate wygięcie figury / brak wyrazu emocjonalnego na\ntwarzy / szczegółowość (dekoracyjność) w oddaniu stroju i fryzury / otwarte oczy.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Przykladowa pelna analiza dziela B (portret fajumski):**\n\nWybrane dzielo: B\nAnaliza: Portret fajumski wykonany zostal w technice enkaustyki - malarstwa woskiem na desce lub plotnie. Postac ukazana jest wysoce realistycznie: twarz ma zindywidualizowane rysy, wyraziste oczy sa szczegolnie dopracowane (efekt jakby postac patrzy na widza). Srodki artystyczne: miekki modelunek swiatlocieniowy budujacy objetosc twarzy, szeroka gama barw cieplych, efekty swietlne (bliki), widoczna faktura malarska (impasty), ujecie 3/4, ciemne tlo.\n\n## Sposob 1 - analiza trzech opcji (wybierz jedna na egzaminie)\n**Dzielo A - portret trumienny sarmacki:**\n- Technika: farby olejne na blasze (metalowej)\n- Realizm: wysoki - portretowanie indywidualnych cech twarzy modela, kontakt wzrokowy z widzem\n- Srodki artystyczne: zimna kolorystyka, kontrast jasnej twarzy i ciemnego stroju/tla, ujecie w popiersiu lub 3/4, charakterystyczny ksztalt boczny pola (szescioboczny)\n\n**Dzielo B - portret fajumski:**\n- Technika: enkaustyka (roztopiony wosk z pigmentami) na desce lub plotnie\n- Realizm: wysoki - portret indywidualny, wyraziste oczy, plynny modelunek twarzy\n- Srodki artystyczne: miekki swiatlocien, szerokie spektrum barw, bliki, impasty (grubosc materii malarskiej), ujecie 3/4, ciemne tlo\n\n**Dzielo C - plakieta wczesnochrzescijanska (rzezba w kosci sloniowej):**\n- Technika: rzezba w kosci sloniowej (plaskorzezba)\n- Realizm: ograniczony - stylizacja, idealizacja, wydluzone proporcje, brak wyrazu emocjonalnego\n- Srodki artystyczne: kontrast gladkiej powierzchni torsu i gleboko rzezbionych wlosow/stroju, esowate wygiecie figury, dekoracyjnosc detali, symetrycznosc\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nWskazowka do wyboru na egzaminie: wybierz to dzielo, o ktorym wiesz najwiecej. Najczesciej wybieranym jest B (portret fajumski) ze wzgledu na wyrazna techike enkaustyki i oczywisty realizm. Enkaustyka to technika barwienia woskiem pszczelim zmieszanym z pigmentami - nanoszono go na goraco metalowymi lub drewnianymi narzedziami.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawny opis wybranego dziela uwzgledniajacy WSZYSTKIE TRZY: technike wykonania + stopien realizmu + srodki artystycznego wyrazu\n> - **1 pkt** - opis uwzgledniajacy tylko DWIE z trzech kategorii (technika + srodki / technika + realizm / realizm + srodki)\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** kazde z trzech dziel A, B, C\n\nCo zapamietac? Trzy kategorie analizy: (1) technika wykonania, (2) stopien realizmu, (3) srodki artystycznego wyrazu - wszystkie trzy musza wystapic po 2 pkt.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom przedstawiającym dwa różne dzieła (A i B).\nDzieło A\nWidok całości\nDzieło B\nWidok całości\nwww.flickr.com\nwww.it.wikipedia.org\nJedna z kwater\nJedna z kwater\nwww.flickr.com\nwww.it.wikipedia.org\nMHSP-R0_100","answer":"A","answer_text":"A","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"3.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-2)\nPodaj nazwy reprodukowanych dzieł.\nDzieło A:\nDzieło B:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.1. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.1) Zdający wymienia i rozpoznaje\nnajbardziej znane dzieła sztuki różnych\nepok, stylów oraz kierunków sztuk\nplastycznych.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie nazw dwóch dzieł.\n1 pkt - poprawne podanie nazwy jednego dzieła.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nDzieło A: Drzwi Gnieźnieńskie / Drzwi do katedry w Gnieźnie / Wrota Gnieźnieńskie\nDzieło B: Drzwi do baptysterium we Florencji / Rajskie wrota / Wrota raju / Trzecie drzwi do\nbaptysterium we Florencji / Porta del Paradiso","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dzielo A: Drzwi Gnieznienskie (Wrota Gnieznienskie / Drzwi do katedry w Gnieznie)\nDzielo B: Drzwi do baptysterium we Florencji (Rajskie wrota / Porta del Paradiso) - Lorenzo Ghiberti**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (rozpoznanie ikon sztuki)\n**Drzwi Gnieznienskie (Dzielo A):**\n- Powstaly ok. 1170-1180, styl romansnski\n- Odlane z brazu, podzielone na 18 kwater narracyjnych opowiadajacych o zyciu i meczenskiej smierci sw. Wojciecha\n- Cechy romanskie: plaska relacja, postacie sztywne i hieratyczne, bez glebokosci przestrzennej, wyrazna linia konturowa\n- Jedyne romanskie drzwi brazowe w Polsce, bezcenny zabytek katedry gnieznienskiej\n- Fundowane prawdopodobnie przez Boleslawal Krzywoustego lub jego nastepce\n\n**Drzwi do Baptysterium we Florencji / Rajskie wrota (Dzielo B):**\n- Autor: Lorenzo Ghiberti, 1425-1452, styl renesansowy (quattrocento)\n- Trzecie drzwi do baptysterium San Giovanni we Florencji\n- Michelangelo mial stwierdzic, ze sa godne byc bramami raju (stad nazwa \"Porta del Paradiso\")\n- Zlacone w braze, pokryte zlotym licem\n- 10 duzych kwater z kompozycjami narracyjnymi (sceny ze Starego Testamentu) o wyrafinowanej perspektywie\n- Postaci trzy-wymiarowe, pejzaze w tle, architektura antyczna - cechy renesansu\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nOba sa parami drzwi brazowych o tematyce religinej, ale dzieli je ok. 300 lat i cala przepasc stylowa:\n- Gnieznienskie (romanizm): funkcja dydaktyczna (Biblia pauperum - Biblia ubogich), surowos formy, teologia w centrum\n- Florenckie (renesans): artystyczne arcydzielo, Ghiberti pracuje nad nimi 27 lat, perspektywa, naturalizm, humanizm\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie nazw obu dziel\n> - **1 pkt** - poprawne podanie nazwy jednego dziela\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** Drzwi Gnieznienskie / Wrota Gnieznienskie / Drzwi do katedry w Gnieznie; Drzwi do baptysterium we Florencji / Rajskie wrota / Wrota raju / Porta del Paradiso\n\nCo zapamietac? Dwa kluczowe dziela brazowe: Drzwi Gnieznienskie (romanizm, ~1180, Polska) i Rajskie Wrota Ghibertiego (renesans, 1425-1452, Florencja).","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"3.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-2)\nOkreśl, które z dzieł powstało później, i uzasadnij swoją odpowiedź, odnosząc się do\ndwóch cech formalnych wybranego dzieła.\nPóźniej powstało dzieło:\nUzasadnienie:\n3.1.\n0-1-2\n3.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.12) dokonuje opisu i analizy, w tym\nporównawczej, dzieł z uwzględnieniem ich\ncech formalnych:\nb) w rzeźbie: bryły, kompozycji, faktury,\nrelacji z otoczeniem.\nII.13) wskazuje środki stylistyczne i środki\nekspresji, które identyfikują analizowane\ndzieło z odpowiednim stylem, środowiskiem\nartystycznym lub autorem.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne określenie dzieła, które powstało później wraz z poprawnym\nuzasadnieniem zawierającym dwie cechy wybranego dzieła.\n1 pkt - poprawne określenie dzieła, które powstało później wraz z poprawnym\nuzasadnieniem zawierającym jedną cechę wybranego dzieła.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPóźniej powstało dzieło: B\nPrzykładowe uzasadnienie: Dzieło B powstało później, o czym świadczy:\n- próba ukazania głębi (wieloplanowość) / zastosowanie perspektywy zbieżnej\n- ukazanie pejzażu w tle\n- przedstawiona architektura nawiązuje do antyku / starożytności\n- indywidualizacja postaci\n- mimetyczne przedstawienie postaci / poprawne proporcje postaci / zróżnicowane pozy /\nindywidualna charakterystyka\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n- zróżnicowanie wypukłości reliefu\n- relief malarski\n- technika reliefu schiacciato / stacciato.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Pozniej powstalo dzielo: B (Rajskie wrota Ghibertiego, 1425-1452, renesans)\nUzasadnienie (podaj dwie cechy):**\n- **Cechy 1:** Dzielo B ukazuje proba glebi przestrzennej - zastosowanie perspektywy zbieznej i wieloplanowosc scen (postacie na roznych odleglosci, pejzaz i architektura w tle)\n- **Cecha 2:** Postaci sa naturalistyczne i indywidualizowane (mimetyczne), z poprawnymi proporcjami i zroznicowanymi pozami, w przeciwienstwie do hieratycznych, schematycznych figur romanskich\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (porownanie formalne)\nDwa kryteria porownania:\n\n**Przestrzen i perspektywa:**\n- Dzielo A (Gnieznienskie, romanizm): relief plaski, brak glebokosci, postacie na jednym planie, tlo abstrakcyjne lub symboliczne\n- Dzielo B (Ghiberti, renesans): wieloplanowosc, perspektywa zbiezna lub atmosferyczna, pejzaz w tle, architektura o wyraznie antycznej proweniencji\n\n**Modelowanie postaci:**\n- Dzielo A: postaci plyte, linia konturowa dominuje, ograniczony naturalizm\n- Dzielo B: technika reliefu schiacciato (wloskie: \"sprasowany relief\") - bardzo plytka rzezba imitujaca efekty malarskie; postaci troja wymiarowe, poprawne proporcje ciala, pelne naturalizmu\n\n**Technika reliefu schiacciato** (termin CKE): technika opracowana przez Donatella, polegajaca na bardzo plytkim zroznicowaniu powierzchni, co daje zludzenie perspektywy; Ghiberti stosuje odmiana tego sposobu\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nCzas: Drzwi Gnieznienskie ok. 1175 (romanizm) vs. Rajskie wrota 1425-1452 (wczesny renesans). Roznica 250-280 lat.\n\nRenesans wloski przywraca antyczny naturalizm: perspektywa, proporcje, humanizm. Ghiberti pracuje nad drzwiami 27 lat - kazdaz kwatera to mini opowiadanie narracyjne z gleboki, wielofiguralnym thloem. Na Drzwiach Gnieznienskich dominuje dydaktyczna narracja o sw. Wojciechu, forma sluzy tresci teologicznej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne okreslenie dziela B jako pozniejszego + uzasadnienie z DWIEMA cechami formalnymi\n> - **1 pkt** - poprawne okreslenie dziela B + uzasadnienie tylko z jedna cecha\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty cech:** perspektywa zbiezna, wieloplanowosc, pejzaz w tle, architektura antyczna, indywidualizacja postaci, mimetyczne proporcje, relief schiacciato, relief malarski\n\nCo zapamietac? Dzielo B (Ghiberti) jest renesansowe (XV w.) i pozniejsze. Dwie kluczowe cechy renesansowego reliefu: (1) perspektywa / wieloplanowosc, (2) naturalizm i indywidualizacja postaci. Schiacciato = plytki relief imitujacy malarstwo.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-2)\nPodaj nazwy dwóch stylów architektonicznych (okresów stylistycznych), które\nreprezentuje fasada kościoła przedstawionego na fotografii, oraz po jednej cesze\nkażdego z nich, widocznej na tej fotografii.\nKościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny\ni św. Jakuba Starszego w Kamieńcu Ząbkowickim\nwww.wikipedia.org\nNazwa stylu 1.:\nCecha:\nNazwa stylu 2.:\nCecha:\n4.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nZdający:\nII.13) wskazuje środki stylistyczne i środki\nekspresji, które identyfikują analizowane\ndzieło z odpowiednim stylem, środowiskiem\nartystycznym lub autorem.\nIV.1) zna terminy związane z opisem formy i\nstruktury dzieła architektonicznego, w tym\n[…] elementów konstrukcyjnych\ni dekoracyjnych […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wskazanie dwóch stylów i podanie po jednej cesze każdego z nich.\n1 pkt - poprawne rozpoznanie jednego stylu i podanie jednej jego cechy\nALBO poprawne podanie nazw dwóch stylów.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa stylu 1.: gotyk\nPrzykładowe cechy: ostrołukowe okna / maswerki w oknach / przypory wspierające ściany\nzewnętrzne / wertykalizm (strzelistość)\nNazwa stylu 2.: barok\nPrzykładowe cechy: wyłamany gzyms (gierowany) / podwojone pilastry / zdwojone pilastry\nkruchta z wieloboczną wieżyczką nakrytą kopułą / owalne okna / rzeźby na szczycie, barwne\ntynki / formy kształtowane dynamicznie / dekoracyjność\nUwaga: Przy gotyku dopuszcza się odpowiedź: materiał kamień / cegła (nieotynkowana\nczęść fasady).","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Styl 1: gotyk\nCecha (przykladowa): ostrolukowe okna / wertykalizm (strzelistosc) / przypory / maswerki / nieotynkowana ceglana lub kamienna czesc fasady\n\nStyl 2: barok\nCecha (przykladowa): wylamany (gierowany) gzyms / podwojone pilastry / owalne okna / kruchta z kopulka / rzezby na szczycie / dynamiczne, dekoracyjne formy**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (jak rozpoznac style)\nKosciol w Kamiencu Zabkowickim ma fasade laczona - sredniowieczne gotyckiej nawy kapidalj zostala rozbudowana barokowym portykiem lub boczna nawa w XVII/XVIII wieku.\n\n**Cechy gotyku na fasadzie koscielnej:**\n- Ostrolukowe (lancetowate) okna i portale - charakterystyczny element gotyku od XII w.\n- Przypory (skarpbwy) - zewnetrzne podpory sciany, przenoszace sily parcia sklepienia\n- Maswerki - rzezbione kamienne wzory wypeliajace okna\n- Wertykalizm - wyrazne dazenie kompozycji ku gorze, strzelistosc\n- Nieotynkowana, surowa kamienna lub ceglana faktura muru\n\n**Cechy baroku na fasadzie koscielnej:**\n- Gzyms wylamany (gierowany) - gzyms nie przebiega prosto, lecz \"wychodzi do przodu\" nad filarami\n- Podwojone lub blizniacze pilastry - charakterystyczne dla baroku polskiego\n- Owalne okna (okulus, oeil-de-boeuf) - lukowate lub owalne, dynamiczne\n- Kopulki nad wiezyczkami lub kaplicami bocznymi\n- Rzezby dekoracyjne na szczycie fasady\n- Dekoracyjnosc i dynamika form (sprzeczna z surowoscia gotyku)\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nWiele polskich kosciolow ma fasady \"hybrydowe\" - sredniowieczne gotyckei nawy byly rozbudowywane lub modernizowane w czasach baroku (XVII-XVIII w.). Kosciol w Kamiencu Zabkowickim to przyklad takiej budowli - posiada cechy obu epok widoczne na jednej fasadzie. Umiejetnosc identyfikacji elementow kazdego stylu to kluczowa kompetencja na maturze z historii sztuki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 4, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne wskazanie obu stylow (gotyk i barok) + podanie po jednej cesze kazdego\n> - **1 pkt** - poprawne rozpoznanie jednego stylu z jedna cecha LUB podanie nazw obu stylow bez cech\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty cech gotyku:** ostrolukowe okna, maswerki, przypory, wertykalizm, cegla/kamien\n> - **Akceptowane warianty cech baroku:** gierowany gzyms, podwojone pilastry, owalne okna, kopulka, rzezby, dekoracyjnosc\n\nCo zapamietac? Gotyk: ostroluk, wertykalizm, przypory, maswerki. Barok: dekoracyjnosc, dynamika, gierowany gzyms, podwojone pilastry, owalne okna. Szukaj na fasadzie konkretnych elementow widocznych na zdjecia i nazwij je.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nPrzyjrzyj się poniższej reprodukcji.\nwww.wga.hu","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A: Zwiastowanie\nB: Pieta\nC: Sacra Conversazione (Swieta Rozmowa)**\n\n## Sposob 1 - analiza ikonografii kazdej sceny\n\nObraz A - Zwiastowanie (Annuncjacja):\n- Aniol Gabriel kleka przed Maria i trzyma biale lilie (symbol czystosci Marii)\n- Gest anioLa wskazuje lub bloga slawi; Maria odbiera wiadomosc z Pisma lub z gestem pokory\n- Architektura lub ogrod jako sceneria (hortus conclusus - zamkniety ogrod Marii)\n- Biale lilie = atrybut Marii i Gabriela\n- Scena z Ewangelii wg Lukasza (1,26-38): Gabriel oznajmia Marii, ze poczniee z Ducha Swietego\n\nObraz B - Pieta:\n- Maria trzyma na kolanach martwe cialo Chrystusa zdjeteGo z krzyza\n- Scena nie jest opisana wprost w Ewangelii - pochodzi z tradycji dewocyjnej i mistycznej\n- Najbardziej znana wersja: Pieta Michala Aniola w Bazylice sw. Piotra (1499)\n- Maria przedstawiana jako mloda, spokojna - skontrastowana z umeczeniem Chrystusa\n\nObraz C - Sacra Conversazione (Swieta Rozmowa):\n- Maria z Dzieciatkiem na tronie w centrum, otoczona swietymi (i czasem fundatorem)\n- Swieci stoIa lub klecza symetrycznie po obu stronach Marii\n- Rzadko faktyczna \"rozmowa\" - chodzi o wspolna, harmonijNA OBECNOSC swietych\n- Temat popularny w XV-XVI w. (Bellini, Piero della Francesca, Tycjan)\n- Scena we wnetrzu z kolebkowym lub muszlowym sklepieniem\n\n## Sposob 2 - kontekst ikonografii renesansowej\n\n- Renesans florencki i wenecki rozwinaly bogata ikonografie maryjna\n- Zwiastowanie - m.in. Leonardo da Vinci (Uffizi, 1472-75), Fra Angelico, Botticelli\n- Pieta - Michalangelo, Giovanni Bellini, Rosso Fiorentino\n- Sacra Conversazione - Piero della Francesca (\"Madonna z Brera\"), Bellini, Tycjan\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 5, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy poprawne nazwy tematow\n> - **1 pkt** - dwie poprawne nazwy\n> - **0 pkt** - jedna lub zadna poprawna\n> - **Akceptowane warianty:** A: Zwiastowanie / Annuncjacja; B: Pieta; C: Sacra Conversazione / Swieta Rozmowa\n\nCo zapamietac? A = Aniol z lilIami + Maria = Zwiastowanie. B = Maria + martwy Chrystus na kolanach = Pieta. C = Maria z Dziecia + swieci wokol = Sacra Conversazione.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nPodaj autora oraz tytuł dzieła.\nAutor:\nTytuł:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nII.1) wymienia i rozpoznaje najbardziej\nznane dzieła sztuki różnych epok, stylów\noraz kierunków sztuk plastycznych.\nII.2) wskazuje twórców najbardziej\nreprezentatywnych dzieł.\nIII.2) zna najwybitniejsze dzieła z dorobku\nartystycznego wybitnych przedstawicieli\nposzczególnych epok i kierunków w sztuce\nod starożytności po czasy współczesne,\nz uwzględnieniem artystów schyłku XX w.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie autora oraz tytułu dzieła.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAutor: Giorgione / Giorgio Barbarelli da Castelfranco\nTytuł: Burza / La Tempesta","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autor: Giorgione (Giorgio Barbarelli da Castelfranco)\nTytul: Burza (La Tempesta)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (cechy rozpoznawcze)\nBurza (ok. 1508) to jedno z najbardziej tajemniczych i znanych dziel renesansu weneckiego. Charakterystyczne cechy po ktorych rozpoznac:\n- Dramatyczne niebo z blysawica w tle - centralna rola atmosfery i pejzazu (Giorgione to pionier malarstwa pejzazowego)\n- Dwie postacie bez wyraznie narracyjnego zwiazku: stojacy mezczyzna (zolnierz lub pastuch) z lewa i karmiaca piersia kobieta z prawa, oddzielone strumykiem\n- Mokre, bujne drzewostan, kanaliki wodne i ruiny architektoniczne tworza nastrojowe tlo\n- Kolorystyka: cieple zolcie i zlota przenikaja sie z zimna szaroscia burzy\n- Technika: barwna, swiatlosubiektywna wenecka technika olejna (bez wyraznego konturu)\n- Format: pionowy, nieduzy obraz olejny na plotnie\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nGiorgione (ok. 1477-1510) to kluczowy mistrz renesansu weneckiego (il Cinquecento):\n- Byl nauczycielem i wspolpracownikiem Tycjana\n- Wprowadzil do malarstwa weneckiego \"tonalizm\" - budowanie formy kolorem i swiatlem, bez wyraznego rysunku (w odroznieniu od florenckiego linearyzmu)\n- \"Burza\" to dzielo do dzis niewyjasnione ikonograficznie - nie wiadomo dokladnie, co przedstawia. Teorie: Adama i Ewy, Marsa i Wenus, scena pastoralna\n- Stanowi przyklad \"poetyckiego\" malarstwa, ktore buduje nastroj, a nie opowiada jednoznaczna history\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 5.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie OBU: autora i tytulu\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna (tylko autor lub tylko tytul)\n> - **Akceptowane warianty:** Giorgione / Giorgio Barbarelli da Castelfranco; Burza / La Tempesta\n\nCo zapamietac? Giorgione - Burza (La Tempesta) - ok. 1508 - renesans wenecki - obraz pejzazowy z tajemniczymi postaciami i dramatycznym niebem z blysawica.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":2,"ptype":"true_false","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-2)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nObraz został namalowany zgodnie z zasadami perspektywy barwnej.\nP\nF\n2.\nAutor obrazu tworzył głównie w Wenecji.\nP\nF\n3.\nObraz powstał w XVII wieku.\nP\nF\n5.1.\n0-1\n5.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nII.3) umiejscawia dzieła w czasie (wskazuje\nstulecie powstania).\nIII.2) zna najwybitniejsze dzieła z dorobku\nartystycznego wybitnych przedstawicieli\nposzczególnych epok i kierunków w sztuce\nod starożytności po czasy współczesne,\nz uwzględnieniem artystów schyłku XX w.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne zaznaczenie trzech odpowiedzi.\n1 pkt - poprawne zaznaczenie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź nieoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. P\n2. P\n3. F","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. P (PRAWDA)\n2. P (PRAWDA)\n3. F (FALSZ)**\n\n## Sposob 1 - analiza kazdego stwierdzenia\n**Stwierdzenie 1: \"Obraz zostal namalowany zgodnie z zasadami perspektywy barwnej\" - PRAWDA**\nPerspektywa barwna (atmosferyczna) polega na tym, ze elementy dalsze sa bardziej niebieskave, rozmyte i o slabszym nasyceniu barw, a przedmioty na pierwszym planie sa wyraziste i cieplejsze. W \"Burzy\" Giorgione stosuje ta zasade: dramatyczne niebo z blysawica w tle jest szaro-niebieskie i atmosferyczne, natomiast pierwszy plan jest wyrazistszy. Renesans wenecki szczegolnie misternie stosowal perspektywe barwna (wplyw Leonarda da Vinci i Niderlandow).\n\n**Stwierdzenie 2: \"Autor obrazu tworzyl glownie w Wenecji\" - PRAWDA**\nGiorgione (ok. 1477-1510) urodzil sie w Castelfranco Veneto, ale spedzil wiekszos aktywnego zycia artystycznego w Wenecji. Byl uczniem Giovanniego Belliniego i dzialal wylacznie w kregach weneckich. Zamarl mlodo (ok. 33 lat), prawdopodobnie na dzyume.\n\n**Stwierdzenie 3: \"Obraz powstal w XVII wieku\" - FALSZ**\nBurza zostala namalowana ok. 1508 roku - czyli na poczatku XVI wieku (nie XVII). Giorgione zyl ok. 1477-1510, czyli caly jego dorobek przypada na przelom XV i XVI w. XVII wiek to barok; Giorgione jest tworca renesansowym.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nGiorgione nalezy do pokolenia weneckich malarzy przejscia od quattrocenta (XV w.) do cinquecenta (XVI w.). Wspolczesnymi sa mu: Tycjan (uczehn Giorgione), Giovanni Bellini (jego nauczyciel), Carpaccio. XVII wiek to epoka baroku - Caravaggio, Velazquez, Rembrandt - zupelnie inna era niz Giorgione.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 5.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne zaznaczenie wszystkich trzech odpowiedzi: 1-P, 2-P, 3-F\n> - **1 pkt** - poprawne zaznaczenie dwoch odpowiedzi\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Giorgione tworzyl w XVI w. (nie XVII). Perspektywa barwna: oddalenie = blekitawe rozmycie. Giorgione = Wenecja (nie Florencja, nie Rzym).","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-2)\nPodaj nazwy tematów ikonograficznych, które przedstawiono na poniższych\nreprodukcjach.\nwww.wga.hu\nA:\nwww.wga.hu\nwww.wga.hu\nB:\nC:\n6.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.15) Zdający rozpoznaje podstawowe\nmotywy ikonograficzne, świętych\nchrześcijańskich […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie nazw tematów ikonograficznych trzech dzieł.\n1 pkt - poprawne podanie nazw tematów ikonograficznych dwóch dzieł.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub nieoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA. Zwiastowanie\nB. Pieta\nC. Sacra Conversazione / Święta Rozmowa\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A: Zwiastowanie (Annunciazione)\nB: Pieta\nC: Sacra Conversazione (Swieta Rozmowa)**\n\n## Sposob 1 - analiza ikonograficzna kazdego dziela\n**A - Zwiastowanie (Leonardo da Vinci, ok. 1472-1475):**\nTemat ikonograficzny: Zwiastowanie Marii przez Archaniola Gabriela (Ewangelia Lukasza 1,26-38).\nJak rozpoznac: Aniol kleka przed stojaca lub siedzaca Maria, aniol trzyma lillie (symbol czystosci), Maryja czyta ksiege lub trzyma reke na piersi. Czesto kolumna lub balustrada dzieli dwa swiaty - boski i ludzki.\n\n**B - Pieta (Giovanni Bellini):**\nTemat ikonograficzny: Pieta (wloskie: litosciwa) - Maria trzyma martwe cialo zdjatego z krzyza Chrystusa na kolanach.\nJak rozpoznac: Maryja obejmuje martwego Jezusa, czesto w otoczeniu anioli lub swietych (Jana, Magdaleny). Pieta to jeden z kluczowych tematow pasyjnych; najbardziej znana wersja to Pieta Michala Aniola (Watykan).\n\n**C - Sacra Conversazione (Piero della Francesca, Pala di Brera, ok. 1472-1474):**\nTemat ikonograficzny: Sacra Conversazione (Swieta Rozmowa) - Madonna z Dzieciatkiem na tronie, otoczona swietymi i czesto fundatorem (donator), wszyscy w mistycznej \"rozmowie\".\nJak rozpoznac: centralna Madonna na tronie lub w arkadzie, po bokach swieci w skupieniu, fundator (kleczacy patron) - czesto zidentyfikowany przez herby lub stroj; na Pale di Brera fundatorem jest Federico da Montefeltro w zbroi.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nTrzy fundamentalne tematy ikonografii chrzescijanskiej:\n- Zwiastowanie: poczatek Wcielenia\n- Pieta: koniec Meki Panskiej\n- Sacra Conversazione: typ oltarzowy popularny w renesansie wloskim (bez narracji biblijnej - swiety spokojny kontemplacyjny nastroj)\n\nWszystkie trzy naleza do kanonu malarstwa renesansowego i sa obowiazkowe na maturze z historii sztuki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 6, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie nazw tematow ikonograficznych wszystkich trzech dziel\n> - **1 pkt** - poprawne podanie nazw tematow ikonograficznych dwoch dziel\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** A: Zwiastowanie; B: Pieta; C: Sacra Conversazione / Swieta Rozmowa\n\nCo zapamietac? Trzy kluczowe tematy: Zwiastowanie (aniol + Maria), Pieta (Maria + martwy Chrystus), Sacra Conversazione (Madonna na tronie + swieci + fundator).","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-2)\nOkreśl styl w sztuce, który reprezentuje rzeźba przedstawiona poniżej. Uzasadnij\nswoją odpowiedź, odnosząc się do dwóch cech formalnych dzieła.\nwww.wga.hu\nStyl:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.13) Zdający wskazuje środki stylistyczne\ni środki ekspresji, które identyfikują\nanalizowane dzieło z odpowiednim stylem,\nśrodowiskiem artystycznym lub autorem.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne określenie stylu wraz z poprawnym uzasadnieniem zawierającym dwie\ncechy formalne dzieła.\n1 pkt - poprawne określenie stylu wraz z poprawnym uzasadnieniem zawierającym jedną\ncechę formalną dzieła.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nStyl: manieryzm\nPrzykładowe uzasadnienie: Zaprezentowane dzieło reprezentuje manieryzm, ponieważ\nwystępuje:\n- atektonika kompozycji / wrażenie chwiejności\n- wrażenie lekkości / sprezzatura\n- zaskakująca / wyrafinowana poza postaci\n- skręcenie ciała postaci / figura serpentinata\n- teatralny / finezyjny gest postaci\n- wydłużone proporcje ciała\n- migotliwe efekty światła na powierzchni\n- dynamiczna kompozycja\n- ażurowa, rozczłonkowana forma.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Styl: manieryzm\nUzasadnienie (dwie cechy formalne, np.):\n1. Figura serpentinata - postac Merkurego ma cialo skrecone spiralnie wokol osi pionowej, co nadaje rzezbie dynamizm i spiralny ruch\n2. Wydluzone proporcje ciala - sylwetka jest wysmukla, nadludzko elongowana, w odroznieniu od klasycznych proporcji renesansowych**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (cechy manierymu)\nMerkury Giambologny (ok. 1580) to klasyczna realizacja kluczowych cech manierymu w rzezbie:\n\n**Figura serpentinata (waz spiralny):**\nPostac jest skrecona wokol pionowej osi w spirale, tak ze ogladajac rzezbe od kazdej strony, widzimy inny uklad ciala. To cecha definicyjna manierymu - wywodzi sie od Michala Aniola i jego koncepcji \"nieskonczonej rzezby\" (Wiezniowie). Merkury stoi na palcach jednej nogi, z cielem skreconym i wyciagnietymi konczynam w roznych kierunkach.\n\n**Atektonika kompozycji / wrazenie chwiejnosci:**\nCalostalo opiera sie na jednym punkcie podparcia (czubek stopy), co stwarza wrazenie, ze postac zaraz odleci lub przewroci sie. To celowy efekt - sprezzatura (wloskie: pozorna niedbalosc ukrywajaca ogromna techniczna trudnosc).\n\n**Wydluzone proporcje:**\nCialo Merkurego jest wydluzone poza klasyczne kanony renesansowe (8 glowowych - ok. 9-10 w manierymie).\n\n**Finezja gestykulacji:**\nRaka uniesiona ku gorze, palec wskazujacy, skrzydlate sandaly i helm - teatralne, wyrafinowane gesty.\n\n**Migotliwe swiatlo:**\nBrynz oddaje swiatlo w migotliwy, niestabilny sposob, podkreslajacos dynamike formy.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nGiambologna (1529-1608) to Flaming (Jean de Boulogne) dzialajacy we Florencji dla Medyceuszy. Manieryzm (ok. 1520-1600) to przelom miedzy renesansem a barokiem: artysta nie stara sie naladowac natury, lecz przerazic widza wyszukanoscia i trudnoscia kompozycji. Kluczowe terminy manierymu:\n- figura serpentinata - spiralne skrecenie ciala\n- sprezzatura - finezja utrudniajacsa przeszkode\n- atektonika - niestabilnosc kompozycji\n- wydluzone proporcje - antykanon\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 7, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - manieryzm + dwie poprawne cechy formalne\n> - **1 pkt** - manieryzm + jedna cecha formalna\n> - **0 pkt** - bledny styl lub brak uzasadnienia\n> - **Akceptowane warianty cech:** atektonika/chwiejnosc, sprezzatura/lekkos, figura serpentinata/skrecenie, wyrafinowana poza, teatralny gest, wydluzone proporcje, migotliwe swiatlo, azurowa forma\n\nCo zapamietac? Giambologna, Merkury = manieryzm. Kluczowe terminy: figura serpentinata, sprezzatura, atektonika, wydluzone proporcje.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nZabieg artystyczny, często stosowany w barokowych freskach, dający efekt iluzji przestrzeni,\nto\nA. anamorfoza.\nB. izokefalia.\nC. tenebryzm.\nD. kwadratura.\n7.\n0-1-2\n8.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":"D","answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nIV.6) Zdający właściwie stosuje terminy\ndotyczące opisu, treści i formy dzieł sztuk\nplastycznych.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**D - kwadratura**\n\n## Sposob 1 - analiza odpowiedzi (terminologia)\nOmowienie kazdej opcji:\n\n**A - anamorfoza:** technika optyczna, w ktorej obraz narysowany jest celowo znieksztalcony, ale po spojrzeniu pod pewnym katem lub przez specjalne lustro wyglada normalnie. Przyklad: Ambasadorowie Holbeina (czaszka na pierwszym planie). NIE jest to fresk barokowy.\n\n**B - izokefalia:** zasada kompozycyjna stosowana w starozytnosci (Grecja, Egipt) i sredniowieczu - wszystkie glowy postaci sa na tym samym poziomie niezaleznie od pozycji ciala (stojace i siedzace). NIE wiaze sie z iluzja przestrzeni.\n\n**C - tenebryzm:** technika malarska Caravaggia i jego nasladowcow - mocne cienie i dramatyczne swiatlo wydobywajace postacie z absolutnej ciemnosci tla (chiaroscuro skrajne). NIE daje efektu iluzji przestrzennej w freskach.\n\n**D - kwadratura:** malarskie rozszerzenie przestrzeni architektonicznej - artysta maluje na stropie lub suficie pozorowane sklepienia, latarnie, kolumniady, niebo, ktore \"rozszerzaja\" rzeczywista przestrzen kosciola lub sali. Czesto laczy sie z figuralnymi kompozycjami (quadratura + figura = qua dfigura). Mistrzami byli: Andrea Pozzo (kosciol Sant'Ignazio w Rzymie), Giovanni Battista Tiepolo. To typowy zabieg barokowy i rokokowy.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nBarok chlubil sie iluzja i zaskoczeniem widza. Kwadratura sluzyla propagandzie religijnej i dworskiej: wierny wchodzac do kosciola widzial niebo \"naprawde\" otwarte nad glowa, pelne aniolow i swietych - nieporownywalny efekt teatralny. Najslynniejszy przyklad: fresk Pozza w kosciele Sant'Ignazio (Rzym, 1694) - sufit wyglada jak otwarta przestrzen z kolumnami sigajacymi az do nieba.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 8, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - D (kwadratura)\n> - **0 pkt** - inna odpowiedz albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Kwadratura = barokowy fresk iluzjonistyczny rozszerzajacy przestrzen. Anamorfoza = znieksztalcony obraz. Tenebryzm = dramatyczny swiatlocien Caravaggia. Izokefalia = rowne glowy (starozytnosc i sredniowiecze).","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nPrzyjrzyj się poniższej reprodukcji.\nwww.wikipedia.org","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autor: Duane Hanson\nKierunek: hiperrealizm (fotorealizm)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela i identyfikacja kierunku\n\nRzezba: Supermarket Lady (1969-1970) lub Supermarket Shopper (1970)\n- Naturalna wielkosc - rzezba w skali 1:1\n- Kobieta ubrana w codzienne ubrania (rozowa bluzka, niebieska spodnica)\n- Pcha wozek sklepowy z produktami\n- Postac ze wlosami, malunkiem, w sandaLach - wyglada jak prawdziwy czlowiek\n- Material: poliester, zywica, braz lub wlokno szklane (wczesne dziela); pozniej poliwinyl\n- Cel: szokowal widzow - wydawal sie prawdziwa osoba w galerii\n\nCechy hiperrealizmu w rzezbie:\n- Doskonale odwzorowanie szczegolows (zmarszczki, zylki, ubrania)\n- Imitacja fotografii / rzeczywistosci nie jako idealu, lecz codziennosci\n- Wybor nieheroicznych, zwyklych postaci (nie postacie heroiczne, lecz przecieci Amerykanie)\n- Krytyka konsumpcjonizmu i spoleczenstwa masowego (wozek sklepowy)\n\n## Sposob 2 - kontekst artysty i nurtu\n\n- Duane Hanson (1925-1996) - amerykanski rzezbiarz, zwiazany z hiperealizmem\n- Tworzyl w latach 60.-90. XX w. w Stanach Zjednoczonych\n- Jego dziela sa czesto mylone z prawdziwymi ludzmI - \"trompe l'oeil\" w rzezbie\n- Hiperrealizm (photorealism) w malarstwie: Chuck Close, Richard Estes\n- W rzezbie: John De Andrea, Duane Hanson - naturalistyczne figury ludzkie\n- Nurt wywodzacy sie z pop-artu, lecz bardziej iluzjonistyczny i bezduszny\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 9, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawny autor I kierunek (oba wymagane)\n> - **0 pkt** - tylko jedno lub bledne\n> - **Akceptowane warianty:** Autor: Duane Hanson / Hanson; Kierunek: hiperrealizm / fotorealizm\n\nCo zapamietac? Hiperrealizm w rzezbie = naturalnej wielkosci figuratywne rzezby udajace prawdziwych ludzi. Duane Hanson = wozek sklepowy, przecietni Amerykanie, krytyka konsumpcjonizmu.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"9.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-2)\nUzupełnij tekst odpowiednimi informacjami tak, aby powstało zdanie prawdziwe.\nWpisz: imię i nazwisko autora dzieła (1.), nazwę kraju (2.), wiek (3.).\nAutorem przedstawionego na reprodukcji dzieła jest (1.) ,\nbarokowy malarz działający głównie na terenie (2.)\nw (3.) wieku.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nII.1) wymienia i rozpoznaje najbardziej\nznane dzieła sztuki różnych epok, stylów\noraz kierunków sztuk plastycznych.\nII.3) umiejscawia dzieła w czasie (wskazuje\nstulecie powstania).\nIII.3) sytuuje twórczość artystów\npowszechnie uznawanych za\nnajwybitniejszych epoce, stylu lub okresie,\nw którym tworzyli oraz we właściwym\nśrodowisku artystycznym.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie trzech informacji.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch informacji.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. Diego Velázquez / Velázquez\n2. Hiszpanii\n3. XVII w.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autorem przedstawionego na reprodukcji dziela jest (1.) Diego Velazquez, barokowy malarz dzialajacy glownie na terenie (2.) Hiszpanii w (3.) XVII wieku.**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (identyfikacja autora i epoki)\n**Jak rozpoznac Velazqueza i \"Przedzalnie\" (Las Hilanderas, ok. 1657):**\n- Przedstawia manufakture tkacka: kobiety prza nici (prządki) na pierwszym planie, w tle jasne pomieszczenie z figurnalnym tkalniem lub gobelinem\n- Velazquez mistrzowsko ukazuje naturalistyczna scene rodzajowa (genre), ale z ukryta warstwa mitologiczna (mit o Arachne)\n- Charakterystyczna wieloplanowosc i rola swiatla roznicowanego na planach\n- Velazquez (1599-1660) zyje i tworzy w XVII w. (barok) jako nadworny malarz krolow hiszpanskich (Filip IV)\n- Dzialal glownie na terenie Hiszpanii (Madryt, dwr krolewski)\n\n**Trzy wymagane informacje:**\n1. Imie i nazwisko: Diego Velazquez (akceptowany tez samo nazwisko)\n2. Kraj: Hiszpania (forma przypadkowa: Hiszpanii)\n3. Wiek: XVII w. (nie XVI, nie XVIII)\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nVelazquez to jeden z 3 najwazniejszych malarzy baroku swiatowego (obok Rembrandta i Rubensa). Kluczowe fakty:\n- Urodzony w Sewilli 1599, zamarl w Madrycie 1660\n- Nadworny malarz Filipa IV Habsburga\n- Glowne dziela: Las Meninas (ok. 1656), Przedzalnie (Las Hilanderas, ok. 1657), Portret papieza Innocentego X (1650)\n- Styl: realizm, naturalizm, mistrzowskie uzycie swiatla i powietrza (prekursor impresjonizmu)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 9.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie wszystkich trzech informacji: imie i nazwisko + kraj + wiek\n> - **1 pkt** - poprawne podanie dwoch informacji\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** Diego Velazquez / Velazquez; Hiszpania / Hiszpanii; XVII w.\n\nCo zapamietac? Velazquez - Hiszpania - XVII wiek - barok. Glowne dziela: Las Meninas, Przedzalnie (Las Hilanderas). Nadworny malarz Filipa IV.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"9.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-2)\nWymień trzy sposoby, dzięki którym autor powyższego dzieła uzyskał wrażenie głębi\nna obrazie.\n9.1.\n0-1-2\n9.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.12) Zdający dokonuje opisu i analizy […]\ndzieł z uwzględnieniem ich cech formalnych:\nc) w malarstwie […]: […] sposobów\nukazania iluzji przestrzeni […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie trzech sposobów uzyskania głębi.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch sposobów uzyskania głębi.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- zastosowanie perspektywy geometrycznej / linearnej / zbieżnej\n- zastosowanie bardziej intensywnych barw na pierwszym planie / perspektywa barwna\n- wyraźne oddzielenie planów kompozycji / wieloplanowość\n- kompozycja kulisowa / wprowadzenie elementu malarstwa iluzjonistycznego - czerwona\nkotara\n- kontrasty oświetlenia: ciemny plan pierwszy i rozświetlony plan tylny\n- zastosowanie perspektywy powietrznej\n- perspektywa kulisowa\n- zastosowanie zabiegu „obraz w obrazie”\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy sposoby uzyskania glebi na obrazie \"Przedzalnie\" Velazqueza (podaj trzy z listy):\n1. Wyrazne oddzielenie planow kompozycji (wieloplanowosc) - ciemny plan pierwszy z przadzarkami, rozswietlony plan drugi z gobelem\n2. Kontrasty oswietlenia - ciemne postacie na pierwszym planie kontrastuja z jasnym, rozswietlonym tylnym pomieszczeniem\n3. Perspektywa barwna - barwy na pierwszym planie sa intensywniejsze i cieplejsze, plan tylny jest blekitnawy i rozmyty**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (techniki glebi w malarstwie)\nVelazquez stosuje w \"Przedzalniach\" (Las Hilanderas, ok. 1657) mistrzowski arsena technik glebi:\n\n**1. Wieloplanowosc (oddzielenie planow):**\nObraz ma co najmniej trzy wyrazne plany przestrzenne: przadzarki na pierwszym planie, przejscie (mroczna strefa), sala tylna z gobelem i swiadkami sceny. Kazdy plan ma inna skale i inna wyrazistosc.\n\n**2. Kontrasty oswietlenia:**\nCiemny, przyciemniony plan pierwszy (przadzarki pracuja w polcieniu) vs. bardzo jasna, sloneczna sala za nimi. Ten kontrast swiatla i cienia sugeruje odleglosc - technika typowa dla baroku holenderskiego (Rembrandt, Vermeer) i hiszpanskiego.\n\n**3. Perspektywa barwna (atmosferyczna):**\nPostacie i przedmioty na pierwszym planie sa wyraziste i cieplo zabarwione, dalszy plan staje sie blukawy, zamglony, mniej wyrazisty - zgodnie z zasada perspektywy powietrznej (sfumato, wplyw Leonarda).\n\n**4. Perspektywa zbiezna (geometryczna):**\nLinie posadzki, sciany i architektury prowadza oko widza ku punktowi zbiegu w gleb.\n\n**5. Kompozycja kulisowa:**\nCiemna kotara / kotara po lewej stronie tworzy kulise, ktora otwiera widok na reszte przestrzeni.\n\n**6. Zabieg \"obraz w obrazie\":**\nW tle widnieje gobelin (lub obraz na scianie) z mitologiczna scena (Arachne) - to dodatkowa warswa przestrzen.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nVelazquez byl mistrzem iluzji przestrzennej, ktory inspirowal sie Tycjanem (wenecka swiatlosc) i Caravaggiem (kontrast swiatla). \"Przedzalnie\" (ok. 1657) to jedno z jego ostatnich wielkich dziel, pokazujace niezrownana biegle operowania przestrzenia. Obraz na kilku poziomach: dosowna scena tkacka + mit o Arachne i Atenie + refleksja nad sztuka.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 9.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie trzech sposobow uzyskania glebi\n> - **1 pkt** - poprawne podanie dwoch sposobow\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** perspektywa geometryczna/linearna/zbiezna, perspektywa barwna, wieloplanowosc, kompozycja kulisowa, kontrasty oswietlenia, perspektywa powietrzna, zabieg \"obraz w obrazie\"\n\nCo zapamietac? Trzy kluczowe techniki glebi: (1) wieloplanowosc / kontrast oswietlony-ciemny plan, (2) perspektywa barwna (jasniejsze/blekitniejsze = dalej), (3) perspektywa zbiezna / kulisy / obraz w obrazie.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nPrzyjrzyj się poniższym zdjęciom.\nA\nB\nwww.it.wikipedia.org\nwww.wikipedia.org\nC\nwww.krakowtravel.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Nazwa stylu 1.: gotyk\nCecha: ostrolukowe okna / maswerki w oknach / przypory wspierajace sciany\n\nNazwa stylu 2.: barok\nCecha: pilastry / woluta / wieloboczna wiezyczka z kopula / rzezby na szczycie**\n\n## Sposob 1 - analiza fasady kosciola (dwa style)\n\nElement gotycki fasady - identyfikacja:\n- Ostrolukowe okno w gornej czesci fasady (cha rakterystyczny zarys luku w ksztalcie ostrza)\n- Maswerki - dekoracyjne kamienne siatki wypelniajace okna gotyckie (symetrycznie powtarzajace formy)\n- Przypory (skarpy) - prostopadloscienne filary wspomagajace mury gotyckie\n- Wertykalizm: strzelisto, smuklosc linii\n- Nieotynkowana kamienna czesc fasady - naturalny material sredniowiecza\n- Gotycka czesc pochodzi z XIV-XV w.\n\nElement barokowy fasady - identyfikacja:\n- Jasna, otynkowana kruczta przed wejsciem (biale lub kremowe tynki)\n- Pilastry (plaskIE kolumny) z kapitelami zdwojone przy wejsciu\n- Woluta - spiralny element dekoracyjny na szczycie czesci bocznych\n- Wieloboczna wiezyczka nakryta kopuLA z latarnia\n- Owalne okna, rzezby figur przy wejsciu\n- Barokowa kruczta dostawiona w XVII-XVIII w. do gotyckiego kosciola\n\n## Sposob 2 - kontekst historii budowli\n\n- Kosciol Wniebowziecia NMP i sw. Jakuba w Kamiencu Zabkowickim (Dolny Slask)\n- Gotycki korpus kosciola z XIV-XV w.\n- Barokowa kruczta dobudowana w XVII lub XVIII w. - typowa praktyka przebudowy kosciolow w epoce baroku\n- Takie polaczenie gotyk + barok spotykamy w wielu polskich kosciolach\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - dwa style + cecha kazdego z nich\n> - **1 pkt** - jeden styl z cecha LUB dwa style bez cech\n> - **0 pkt** - blad lub brak\n> - **Akceptowane cechy gotyku:** ostroluki, maswerki, przypory, wertykalizm, kamien/cegla\n> - **Akceptowane cechy baroku:** pilastry, woluta, kopula, owalne okna, rzezby, dekoracyjnosc, wylamany gzyms\n\nCo zapamietac? Szukaj na fasadzie dwoch jezykow: gotyk = ostroluki + maswerki + przypory; barok = kopula + pilastry + woluta + dekoracje.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"10.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-2)\nOkreśl style, w których są utrzymane wnętrza przedstawione na zdjęciach.\nWnętrze\nStyl\nA\nB\nC\n10.1.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.13) Zdający wskazuje środki stylistyczne\ni środki ekspresji, które identyfikują\nanalizowane dzieło z odpowiednim stylem\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWnętrze\nStyl\nA\nrenesans / odrodzenie / quattrocento\nB\ngotyk / gotyk klasyczny\nC\nbarok","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A - renesans (odrodzenie / quattrocento)\nB - gotyk (gotyk klasyczny)\nC - barok**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (cechy stylistyczne wnetrz)\n**Wnetrze A (renesans):**\nPlask strop kasetonowy (kofratowy) to jeden z charakterystycznych elementow renesansowej architektury koscielnej. Kasetony (wglebione, prostokatne pola ozdobne na stropie lub sklepieniu) nawiazuja do antyku - Panteon i inne budowle rzym mialy takie stropy. Renesans (XV-XVI w.) odchodzi od gotyckich sklepien ku poziomemu, kontrolowanemu stropowi o geometrycznych podzialach.\n\n**Wnetrze B (gotyk):**\nSklepienie krzyzowo-zebrowe (lub gwiazdiste, sieciowe) z wyraznymi zebrami i sluzkami to fundamentalna cecha architektury gotyckiej. Sluzki to pionowe elementy na scianie, ktore odprowadzaja ciezar sklepienia ku dolow i lacza go z filarami lub przylastami. Gotyk (XII-XV w.) dazy ku gorze - wertykalizm i smuklosc.\n\n**Wnetrze C (barok):**\nBogata dekoracja stiukowa (stiuki = gips i wapno formowane w skomplikowane ornamenty), rzezby i malowidla wypelniajace cala przestrzen koscielna to znak rozpoznawczy baroku (XVII-XVIII w.). Barok: dekoracyjnosc, dinamizm, iluzjonizm (kwadratura), operowanie swiatlem.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nTrzy epoki - trzy fundamentalnie rozne podejscia do wnetrza koscielnego:\n- Gotyk: konstruktywizm i wertykalizm, forma sluzy statyce (zebra, sluzki), surowos murw\n- Renesans: porzadek, harmonia, nawiazanie do antyku (kasetony, pilastry, kolumny)\n- Barok: maksimum dekoracji, emocje, propaganda fide, wielkosc i przepych\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy poprawne odpowiedzi: A-renesans, B-gotyk, C-barok\n> - **1 pkt** - dwie poprawne odpowiedzi\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** renesans / odrodzenie / quattrocento; gotyk / gotyk klasyczny; barok\n\nCo zapamietac? Strop kasetonowy = renesans. Sklepienie zebro z sluzkami = gotyk. Bogata stiukowa dekoracja = barok.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"10.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-2)\nWpisz literowe oznaczenie wnętrza (A, B lub C) przy każdej z nazw elementu\narchitektonicznego, który dekoruje nawę główną tego wnętrza.\nNazwy elementów\narchitektonicznych\nLiterowe oznaczenie wnętrza\nkasetony\npilastry\nsłużki","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nIV.1) Zdający zna terminy związane\nz opisem formy i struktury dzieła\narchitektonicznego, w tym […] elementów\nkonstrukcyjnych i dekoracyjnych (dekoracji\nfasady i wnętrza) […].\nZasady oceniania\n2 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwy elementów\narchitektonicznych\nLiterowe oznaczenie\nwnętrza\nkasetony\nA\npilastry\nC\nsłużki\nB","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**kasetony - A (renesans)\npilastry - C (barok)\nsluzki - B (gotyk)**\n\n## Sposob 1 - analiza terminow architektonicznych\n**Kasetony:**\nKasetony (kofry) to wglebione, prostokatne lub wieloboczne pola ornamentacyjne na stropie, sklepieniu lub suficie. Wywodza sie z antyku (Panteon); renesans przywrocil je jako znak powrotu do wzorcow klasycznych. W kosciolach renesansowych plask strop podzielony kasetonami zastepuje gotyckie sklepienia. Strop A jest plask i podzielony kasetonami = renesans.\n\n**Pilastry:**\nPilastry to plytkie filary o prostokatnym przekroju wtopione w sciane, z baza i kapitelami (czesto korynckimi w baroku). W baroku czesto podwajano pilastry (pilastry blizniacze) dla uzyskania efektu dynamiki. Wnetrze C jest bogato dekorowane i ma pilastry podzielajace elewacje = barok.\n\n**Sluzki:**\nSluzki (ang. shafts) to pionowe, smukle elementy na scianie (kolumienki lub profilowane pasy), ktore optycznie i konstrukcyjnie odprowadzaja ciazar sklepienia zeberkowego ku dolowi. Sa nieodlacznym elementem gotyku: podkresla wertykalizm i lacza sklepienie ze sciana. Wnetrze B ma sklepienie zeberkowe ze sluzkami = gotyk.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nTrzy terminy = trzy epoki:\n- Kasetony: antyk odzyty przez renesans (XV-XVI w.)\n- Sluzki: gotyk (XII-XV w.), konstruktywna koniecznosc\n- Pilastry: renesans i barok stosuja chzetnie; w baroku najczesciej w parach (pilastry zwielokrotnione)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy poprawne odpowiedzi: kasetony-A, pilastry-C, sluzki-B\n> - **1 pkt** - dwie poprawne odpowiedzi\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Kasetony = renesans (wnetrze A). Sluzki = gotyk (wnetrze B). Pilastry = barok (wnetrze C).","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nPrzyjrzyj się poniższej fotografii.\nwww.[ ].pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Styl: manieryzm**\n\nUzasadnienie przykladowe:\nRzezba reprezentuje manieryzm, gdyz: (1) cialo postaci ulega charakterystycznemu skreceniu - figura serpentinata - tworzac spiralna, dynamiczna kompozycje; (2) proporcje ciala sa wydluzone i smukle, a poza teatralnie wyrafinowana, co wskazuje na manierystyczne \"sprezzatura\" (wyrafinowana, pozorna niedbalosc).\n\n## Sposob 1 - analiza cech formalnych dziela\n\nDzielo: Giambologna (Jean de Boulogne, 1529-1608), Merkury / Latajacy Merkury, ok. 1580, braz\n\nCechy manierystyczne:\n1. Figura serpentinata - cialo skrecone jak spirala S lub plomien, brak jednego \"wlasciwego\" punktu ogladania; rzezba zach eca do obejscia dokola\n2. Sprezzatura - poza wygladajaca na spontaniczna, lecz jest niesamowicie wyrafinowana artystycznie (stopa na masce wydobywajac wiatr)\n3. Atektonika - brak stabilnej podstawy, caly ciezar na jednym palcu stopy, wrazenie chwiejnosci\n4. Wydluzone proporcje ciala - dluga szyja, smukle konczyny, wysmukla sylwetka (kontrast z kanonem Polikleta)\n5. Teatralny gest - wyciagnieta reka z kaduceuszem tworzy elegancki, finezyjny ruch\n6. Migotliwe refleksy swiatla na brylach brazowej powierzchni\n\n## Sposob 2 - kontekst manieryzmu\n\n- Manieryzm (ok. 1520-1600) - faza po Renesansie Wysokim, \"maniera\" = styl, wyrafinowanie\n- Artysta: Giambologna (Flamand, tworzyl we Florencji dla Medyceuszy)\n- Inne przyklady manieryzmu: Pontormo, Rosso Fiorentino (malarstwo); Cellini (goldsmith)\n- Manieryzm eksperymentuje, przesadza, szuka artystycznej wirtuozerii\n- Kontrast z klasycznym spokojem i harmonia Renesansu Wysokiego (Michalangelo Dawid)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - styl: manieryzm + dwie cechy formalne\n> - **1 pkt** - styl: manieryzm + jedna cecha formalna\n> - **0 pkt** - bledny styl lub brak uzasadnienia\n> - **Akceptowane cechy:** figura serpentinata, skrecenie ciala, atektonika, sprezzatura, wydluzone proporcje, teatralny gest, migotliwe swiatlo, dynamika, azurowa forma\n\nCo zapamietac? Manieryzm = figura serpentinata + wydluzone proporcje + teatralnosc + sprezzatura. Latajacy Merkury Giambologni stoi na jednym palcu na podmuch wiatru - kwintesencja manieryzmu.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nPodaj architekta przedstawionej budowli oraz nazwę miasta, w którym ta budowla się\nznajduje.\nArchitekt:\nMiasto:\n10.2.\n0-1-2\n11.1.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Zapoznanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nIII.2) Zdający zna najwybitniejsze dzieła\nz dorobku artystycznego wybitnych\nprzedstawicieli poszczególnych epok\ni kierunków w sztuce od starożytności po\nczasy współczesne, z uwzględnieniem\nartystów schyłku XX w.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie architekta i nazwy miasta.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nArchitekt: Szymon Bogumił Zug / Zug\nMiasto: Warszawa","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Architekt: Szymon Bogumil Zug (Zug)\nMiasto: Warszawa**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (identyfikacja budowli)\nZbor ewangelicko-augsburski Swietej Trojcy w Warszawie (ul. Kredytowa) to jedna z najwazniejszych budowli klasycystycznych w Polsce. Charakterystyczne cechy po ktorych mozna rozpoznac:\n- Plan centralny (rotunda) - kolista bryla nawiazujaca do Panteonu w Rzymie\n- Kopula na tamburze, zwienczajaca rotunde\n- Portyk kolumnowy przed wejsciem (portyk z frontonem trojkatnym)\n- Porzadek kolumn dorycki (prosty, surowy) lub jonski\n- Brak baroku - czystosc i surowos form klasycznych\n- Biale lub jasne elewacje, precyzyjny rysunek architektoniczny\n\nSzymon Bogumil Zug (1733-1807) byl architektem polskim saskiego pochodzenia, jednym z najwazniejszych tworcow polskiego klasycyzmu. Zaprojektowal takze m.in. ogrod angielski w Nieborowie i budowle w Powazzkach.\n\nBudowla powstala w latach 1777-1781 jako miejsce kultu dla wspolnoty luteranskiej w Warszawie.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nKlasycyzm (2 pol. XVIII w. - poczatek XIX w.) nawiazuje bezposrednio do antyku greckiego i rzymskiego. W Polsce klasycyzm wiaze sie ze zdobami oswiecenia (panowanie Stanislawa Augusta Poniatowskiego). Zbor ewangelicki Zuga jest przykladem \"swiatynii rotundowej\" - typu, ktory odwoluje sie bezposrednio do Panteonu: kopula na walcze, portyk z kolumnami, harmonijne proporcje.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie OBU: architekta i miasta\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna (tylko architekt lub tylko miasto)\n> - **Akceptowane warianty:** Szymon Bogumil Zug / Zug; Warszawa\n\nCo zapamietac? Zbor Swietej Trojcy w Warszawie = Szymon Bogumil Zug, 1777-1781, klasycyzm, rotunda z kopula i portykiem kolumnowym.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"11.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nWymień dwie cechy lub dwa elementy budowli świadczące o inspiracji architekturą\nantyku.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nI.7) Zdający porównuje style i kierunki oraz\nich wzajemne oddziaływania; uwzględnia\nźródła inspiracji, wpływ wydarzeń\nhistorycznych i kulturalnych oraz estetyki na\ncechy tych stylów.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie dwóch cech.\n1 pkt - poprawne podanie jednej cechy.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nCechy lub elementy dzieła świadczące o inspiracji architekturą antyku:\n- portyk kolumnowy przed wejściem do świątyni\n- trójkątny przyczółek / belkowanie\n- porządek dorycki w portyku / porządek joński w latarni\n- fryz tryglifowo-metopowy\n- cylindryczna bryła / plan centralny / rotunda\n- budowla zwieńczona kopułą\n- harmonijny układ / symetria\n- nawiązanie do Panteonu\n- latarnia nawiązująca do formy monopterosu.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwie cechy inspiracji architektura antyku (wymien dowolne dwie):\n1. Portyk kolumnowy przed wejsciem (jak w greckich swiatyniach i Panteonie)\n2. Trojkatny przyczolek (fronton) nad portykiem / cylindryczna bryla (rotunda) zwienczona kopula**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (elementy antyczne)\nZbor Zuga na wiele sposobow nawiazuje do architektury antycznej:\n\n**Portyk kolumnowy:**\nGlowne wejscie poprzedza portyk z kolumnami (in antis lub prostyle) zakonczony trojkatnym frontonem. To bezposrednie nawiazanie do greckiego i rzym tempio (swiatyni), np. Partenon, Maison Carree w Nimes.\n\n**Trojkatny fronton (przyczolek) z belkowaniem:**\nNad kolumnami umieszczono belkowanie z fryzem i gzymsem, a ponad nim trojkatny fronton - klasyczny element architektury greckiej. Czesto zawiera fryz tryglifowo-metopowy (porzadek dorycki).\n\n**Plan centralny (rotunda) z kopula:**\nCylinder z kopula to bezposrednia inspiracja Panteonem (Rzym, 125 n.e.). Budowla ma plan kolowy, co jest typem antycznych okraglych swiatyn (tholos). Klasycysci XVIII w. bardzo cenili ten typ.\n\n**Symetria i harmonijne proporcje:**\nCalkowitya symetria budowli i klasyczne proporcje (zloty podzial, stosunki liczbowe) odpowiadaja antycznym kanonom.\n\n**Latarnia nad kopula:**\nLatarnia moze nawiazywac do monopterosu - antycznej okraglej budowli kolumnowej bez scian (np. Choragiczny Pomnik Lizykratesa w Atenach).\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nKlasycyzm 2 pol. XVIII w. czerpie wzorce bezposrednio z Rzymu i Grecji (Grand Tour, teoria Winckelmanna, odkrycia Pompejow). Swiatynia rotundowa (kopula + portyk) to symbol neoklasycyzmu europejskiego - podobne budowle: Panteon Paryski (Soufflot), Jefferson Memorial w Waszyngtonie. Zug w Polsce byl tworca oswieconego baroku i klasycyzmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie dwoch cech inspiracji antykiem\n> - **1 pkt** - poprawne podanie jednej cechy\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** portyk kolumnowy, trojkatny fronton/belkowanie, porzadek dorycki/jonski, fryz tryglifowo-metopowy, rotunda/plan centralny, kopula, symetria, nawiazanie do Panteonu, latarnia-monopteros\n\nCo zapamietac? Zbor Zuga = inspiracje Panteonem: rotunda + kopula + portyk z frontonem. Wystarczy wskazac dwa konkretne elementy antyczne widoczne na fotografii.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom dzieł tego samego artysty.\nDzieło A\nDzieło B\nwww.wga.hu\nwww.wga.hu","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nPodaj autora obu dzieł oraz tytuł dzieła A.\nAutor:\nTytuł dzieła A:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.1) wymienia i rozpoznaje najbardziej\nznane dzieła sztuki różnych epok, stylów\noraz kierunków sztuk plastycznych.\nII.2) wskazuje twórców najbardziej\nreprezentatywnych dzieł.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie autora oraz podanie tytułu dzieła A.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAutor: William Turner / Turner\nTytuł: Ostatnia droga Temeraire’a / Ostatni rejs Temeraire’a","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autor: William Turner (Turner)\nTytul dziela A: Ostatnia droga Temeraire'a (Ostatni rejs Temeraire'a / The Fighting Temeraire)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (cechy rozpoznawcze Turnera)\nOba dziela to malarstwo angielskiego romantyzmu. Jak rozpoznac Turnera:\n- Dominacja atmosfery i swiatla nad forma - postacie i przedmioty rozplywaja sie w blasku\n- Dramatyczne nieba, mgly, blyskawice, refleksy na wodzie\n- Morskie lub industrialne tematy (parowce, burze, zatoki)\n- Zolta, rozowa, pomaranczowa tonacja zachodu slonca\n- Swobodna, prawie abstrakcyjna faktura w dalszych partiach obrazu\n\n**Dzielo A - Ostatnia droga Temeraire'a (1839):**\nPrzedstawia stary drewniany okret wojenny Temeraire holowany przez nowoczesny parowiec ku stoczni demolazowej. Metafora konca epoki zeglarstwa i nadejscia ery industrialnej. Typowy dla Turnera zachod slonca w zolto-rozowej tonacji, lustrzane refleksy na wodzie.\n\n**Dzielo B - Sniega zamiec (Snow Storm - Steam-Boat off a Harbour's Mouth, 1842):**\nTurbulentna burza sniena; parowiec walczy z zywiolem. Sproszczone do niemal abstrakcyjnych sil wiatru, sniegu i ciemnosci.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nJoseph Mallord William Turner (1775-1851) to kluczowy tworca angielskiego romantyzmu. Inspirowal pozniej impresjonistow i postimpresjonistow (Monet byl wielbicielem Turnera). Turnerowski \"tumultuous sublime\" (wznioslosc chaosu) to esencja romantycznej estetyki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 12.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie OBU: autora i tytulu dziela A\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna\n> - **Akceptowane warianty:** William Turner / Turner; Ostatnia droga Temeraire'a / Ostatni rejs Temeraire'a\n\nCo zapamietac? Turner - angielski romantyzm - Ostatnia droga Temeraire'a (1839, stary zeglowiec holowany przez parowiec, zachod slonca, metafora przemian industrialnych).","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"12.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-2)\nNa podstawie powyższych reprodukcji oraz wiedzy własnej wyjaśnij, jaki wpływ\nwywarło malarstwo tego artysty na twórczość impresjonistów. W swojej odpowiedzi\nodnieś się do dwóch różnych środków artystycznych stosowanych przez autora\nreprodukowanych dzieł.\n11.2.\n0-1-2\n12.1.\n0-1\n12.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nZdający:\nI.3) rozumie konteksty kulturowe\ni uwarunkowania przemian w dziejach sztuki\n(w tym historyczne, religijne, filozoficzne).\nI.7) porównuje style i kierunki oraz ich\nwzajemne oddziaływania; uwzględnia źródła\ninspiracji, wpływ wydarzeń historycznych\ni kulturalnych oraz estetyki na cechy tych\nstylów.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawna odpowiedź uwzględniająca dwa środki artystyczne.\n1 pkt - poprawna odpowiedź uwzględniająca jeden środek artystyczny.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nImpresjoniści zaczerpnęli od artysty takie środki artystyczne jak:\n- operowanie plamą barwną o zatartych granicach / rozmycie przedmiotu\n- budowanie formy kolorem, barwą / malarskość\n- stosowanie białych podmalówek nadających świetlistość i jasność barwom\n- swobodna faktura / stosowanie laserunków i impastów\n- ukazywanie refleksów barwnych/ współzależności barw\n- środki artystyczne służą ukazaniu zmienności stanów przyrody, ulotnych efektów\natmosferycznych.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Turner wywarl na impresjonistow wplyw przede wszystkim poprzez (wybierz dwa srodki artystyczne):\n1. Operowanie plama barwna o zatartych granicach - rozmycie formy, budowanie ksztaltu kolorem, nie rysunkiem\n2. Swobodna faktura (impasty, lazerunki) oddajaca ulotne efekty atmosferyczne i zmiennosc swiatla**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (Turnerowski wplyw na impresjonizm)\nTurner (1775-1851) wyprzedzal impresjonizm o kilkadziesiat lat. Jego srodki artystyczne, ktore przejeli impresjonisc:\n\n**1. Plama barwna o zatartych granicach (\"malarskosc\"):**\nTurner nie rysuje konturow - forma tworzy sie przez zestawienie plam barwnych. W \"Ostatniej drodze Temeraire'a\" czy \"Snieznej zamieci\" postacie i obiekty rozplywaja sie w atmosferze, kontury sa zatarte. Monet i Pissarro uczyli sie tego od Turnera: \"impression\" (wrazenie) zamiast \"expression\" (wyrazu).\n\n**2. Biale podmalowki dla swietlistosci:**\nTurner nanosl farbe na bialy zagrunt, co dawalo kolorem wewnetrzne swiatlo. Impresjonisci przejeli te technikle (jasne, swietliste palety).\n\n**3. Refleksy barwne na wodzie:**\nOba obrazy pokazuja mistrzowskie oddanie refleksow slonca lub lamp na powierzchni wody - to bedzie klucz impresjonistycznej techniki (Monet - serie z Tamiza, Sekwana).\n\n**4. Zmiennosc stanow przyrody:**\nTurner maluje atmosfere i swiatlo jako temat sam w sobie, a nie jako to opisujace postacie. Impresjonisc kontynuuja ten program: seria Moneta z katedra w Rouen, stogi siana, lilie wodne.\n\n**5. Swobodna faktura (impasty):**\nTurner nanosi farbe gestymi impastami lub bardzo plyn lazerunkami, nie wygladza powierzchni. Ta swoboda faktury to cecha bedzie takze u Renoira, Sisleya.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nClaude Monet odwiedzil Londyn (1870-71) i tamtejsze muzea, gdzie widzial obrazy Turnera. Sam powiedzial, ze sie nim zachwycal. Kriytcy wskazuja na podobienstwo: seria Moneta z mglistym Londynem i katedra Rouen vs. Turnerowskie atmosfery. Turner = prefiguracja impresjonizmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 12.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne wykazanie wplywu z dwoma srodkami artystycznymi\n> - **1 pkt** - poprawne wykazanie wplywu z jednym srodkiem artystycznym\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane srodki:** plama barwna o zatartych granicach, budowanie formy kolorem, biale podmalowki/swietlistosc, swobodna faktura/impasty/lazerunki, refleksy barwne, zmiennosc stanow przyrody/atmosferycznosc\n\nCo zapamietac? Turner -> impresjonisc: (1) forma budowana kolorem, nie konturem (plama barwna), (2) swobodna faktura (impasty), (3) swiatlo i atmosfera jako glowny temat.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom.\nDzieło A\nHenri Matisse, Taniec II\nwww.niezlasztuka.net\nDzieło B\nZofia Stryjeńska, Tańce góralskie\nwww.artinfo.pl\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"13.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-2)\nPorównaj kompozycję dzieł (A i B). W swojej odpowiedzi odnieś się do dwóch cech\nkompozycji w dziele A i do dwóch cech kompozycji w dziele B.\nDzieło A:\nDzieło B:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.1. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.12) Zdający dokonuje opisu i analizy,\nw tym porównawczej, dzieł\nz uwzględnieniem ich cech formalnych:\nc) w malarstwie […]: kompozycji […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie dwóch cech kompozycji dzieła A i dwóch cech kompozycji\ndzieła B.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch cech kompozycji dzieła A,\nALBO\npoprawne podanie dwóch cech kompozycji dzieła B,\nALBO\npoprawne podanie jednej cechy kompozycji dzieła A i jednej cechy kompozycji dzieła B.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nDzieło A:\nCechy kompozycji dzieła A:\n- jednoplanowa\n- horyzontalna\n- zamknięta\n- oparta na owalu (tańczący w kole)\n- dynamiczna\n- wielofiguralna\n- występuje bliski kadr (postaci wypełniają całą powierzchnię obrazu)\n- dośrodkowa\n- zdominowana przez łuki i kierunki diagonalne\n- dążąca do symetrii\n- brak centrum kompozycyjnego.\nDzieło B:\nCechy kompozycji dzieła B:\n- dynamiczna\n- wielofiguralna\n- zamknięta\n- oparta na układzie koła\n- wieloplanowa\n- pole obrazowe jest gęsto wypełnione\n- występuje efekt horror vacui\n- postacie są ściśnięte, tworzą zwartą grupę\n- dośrodkowa\n- kulisowa\n- wyraźne centrum kompozycji\n- liczne linie ukośne / linie diagonalne, łuki.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dzielo A (Matisse, Taniec II - dwie cechy kompozycji):\n1. Jednoplanowa, horyzontalna (postacie na jednej plaszczyznie, brak glebokosci)\n2. Zamknieta, oparta na owalu (tanczace postacie ulozone w kolo zamkniete)\n\nDzielo B (Stryjenska, Tance goralskie - dwie cechy kompozycji):\n1. Wieloplanowa, gesto wypelnione pole (efekt horror vacui)\n2. Dynamiczna, oparta na liniach ukosnychd/diagonalnych, wyrazne centrum kompozycji**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (analiza kompozycji)\n**Dzielo A - Henri Matisse, Taniec II (1910, fowizm):**\n- **Jednoplanowa:** postacie sa na jednej plaszczyznie, brak tradycyjnej glebi przestrzennej, tlo jest jednolicie podzielone na zielona ziemie i niebieskie niebo\n- **Horyzontalna:** format i ukad figur podkresla poziom\n- **Oparta na owalu/kole:** piec tancerzy/tanczacych tworzy zamkniete kolo, poruszajac sie w kolowym ukladzie - forma dosrodkowa\n- **Zamknieta:** postaci nie \"wychylaja sie\" poza krawedz obrazu (z wyjatkiem raki), zawartosc dziela jest autonomiczna\n- **Bliski kadr:** postacie wypelniaja prawie cala powierzchnie obrazu\n- **Brak centrum kompozycyjnego:** uwaga widza rowniez rozklada sie na caly okrag\n- **Luki i przekatne:** linie ramion i nog tworza dynamiczne luki\n- **Dazaca do symetrii:** ukad figur ma pewna rownowage, choc nie jest stricte symetryczny\n\n**Dzielo B - Zofia Stryjenska, Tance goralskie (1929, art deco/koloryzm):**\n- **Dynamiczna:** liczne linie ukosne i diagonalne (postacie w rozlicznych pozach tanecznych)\n- **Wielofiguralna:** duza liczba postaci\n- **Wieloplanowa:** postacie rozmieszczone na roznych odleglosci, scena ma glab\n- **Gesto wypelnione pole (horror vacui):** brak pustych miejsc - postacie, stroje, elementy dekoracyjne wypelniaja cala przestrzen\n- **Wyrazne centrum kompozycji:** srodkowa para taneczna organizuje cala scene\n- **Kulisowa:** boczne postacie tworza kulise\n- **Oparta na ukladzie kola:** uczestnicy tanca ustawieni sa w okrag, choron taneczny\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\n**Matisse (1869-1954)** - jeden z tworcow fowizmu, zamowil \"Taniec\" dla rosyjskiego kolekcjonera Szczukina. Obraz jest maksymalistycznie uproszczony: 5 postaci, 3 kolory (czerwien, zielen, blek), zero szczegolw. **Stryjenska (1891-1976)** - najwybitniejsza polska artystka XX w., tworczos inspirowana polska sztuka ludowa i etnografia, styl art deco z elementami koloryzmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - dwie cechy dziela A + dwie cechy dziela B\n> - **1 pkt** - dwie cechy dziela A LUB dwie cechy dziela B LUB po jednej cechy A i B\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? A (Matisse): jednoplanowa, horyzontalna, oparta na owalu/kole, zamknieta, bliski kadr. B (Stryjenska): wieloplanowa, dynamiczna, horror vacui, wyrazne centrum, linie diagonalne.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"13.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-2)\nPorównaj sposób kształtowania formy przez światło na każdym z dzieł (A i B).\nW swojej odpowiedzi odnieś się do dwóch sposobów ukazania światła w dziele A i do\ndwóch sposobów ukazania światła w dziele B.\nDzieło A:\nDzieło B:\n13.1.\n0-1-2\n13.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.12) Zdający dokonuje opisu i analizy,\nw tym porównawczej, dzieł\nz uwzględnieniem ich cech formalnych:\nc) w malarstwie […]: kształtowania formy\nprzez światło […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie dwóch cech kształtowania formy przez światło w dziele A i dwóch\ncech kształtowania formy przez światło w dziele B.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch cech kształtowania formy przez światło w dziele A,\nALBO\npoprawne podanie dwóch cech kształtowania formy przez światło w dziele B,\nALBO\npoprawne podanie jednej cechy kształtowania formy przez światło w dziele A i jednej\ncechy kształtowania formy przez światło w dziele B.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nDzieło A:\nSposób kształtowania formy przez światło w dziele A:\n- występuje synteza światła i koloru\n- kolor jest kładziony płasko\n- właściwie nie występuje tradycyjny światłocień\n- modelunek linearny (kontur) zastępuje tradycyjny modelunek światłocieniowy\n- nie ma źródła światła na obrazie\n- światło równomiernie rozłożone.\nDzieło B:\nSposób kształtowania formy przez światło w dziele B:\n- źródło światła jest sztuczne\n- źródło światło w obrazie (lampa) / dwa źródła światła\n- najbardziej oświetlone jest centrum obrazu\n- modelunek światłocieniowy jest uproszczony / schematyczny\n- modelunek jest nie zawsze konsekwentnie prowadzony\n- światło ma intensywny, żółty kolor / ciepłe światło\n- występują bliki światła.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dzielo A (Matisse, Taniec II - dwa sposoby ksztaltowania formy przez swiatlo):\n1. Brak tradycyjnego swiatlocienia - kolor kladziony plasko, bez modelowania tonalnego (brak cieni i polswiatla)\n2. Modelunek linearny (kontur) zastepuje swiatlocien - forma opisana linia, nie gradacja waloru\n\nDzielo B (Stryjenska, Tance goralskie - dwa sposoby ksztaltowania formy przez swiatlo):\n1. Sztuczne zrodlo swiatla w obrazie (lampa/ognisko) - centrum jest bardziej oswietlone niz obrzeza\n2. Cieple, zolte/pomaranczowe swiatlo z blikami na postaciach - modelunek swiatlocieniowy uproszczony, schematyczny**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (swiatlocien w fowizmie i art deco)\n**Dzielo A - Matisse, Taniec II (fowizm):**\n\nFowizm rezygnuje z tradycyjnego swiatlocienia (chiaroscuro), ktory byl podstawa malarstwa od renesansu:\n- **Kolor plaski bez gradacji:** czerwone sylwety tancerzy sa jednolite, bez rozjasnienia od strony swiatla i scienia od strony cienia; to samo dotyczy zielonego i niebieskiego tla\n- **Synteza swiatla i koloru:** swiatlo jest \"zawarte\" w intensywnosci koloru, nie modeluje formy oddzielnie\n- **Brak zrodla swiatla:** nie ma wyraznegocierpieniemjasnego zrodla, swiatlo jest wszechobecne i abstrakcyjne\n- **Modelunek linearny:** kontur i linia (nie walor) definiuja postac\n- **Brak tradycyjnego swiatlocienia** = cecha fowizmu jako kierunku\n\n**Dzielo B - Stryjenska, Tance goralskie (art deco/koloryzm):**\n- **Sztuczne zrodlo swiatla:** centralnie umieszczona lampa (lub ognisko) jako wewnetrzne zrodlo swiatla w obrazie\n- **Centrum jasniejsze od obrzeza:** radialny uklad swiatla wokol zrodla\n- **Cieple swiatlo (zolte, pomaranczowe):** promieniowanie cieplej barwy od lampy\n- **Bliki:** swiatlo odbite na strojach, twarzach, detalach stroju (efekty swietlne)\n- **Uproszczony/schematyczny modelunek:** Stryjenska nie stosuje realistycznej fotograficznej gradacji, lecz umowne (dekoracyjne) zaznaczenie swiatlocienia\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nKontrast jest wyrazisty: Matisse (fowizm) ca;kowicie emancypuje kolor od funkcji swiatloocieniowej - kolor jest autonomiczny i emocjonalny. Stryjenska (art deco) zachowuje pewien swiatlocien, ale w sposob uproszczony i dekoracyjny, nie dazac do realizmu fotograficznego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - dwie cechy swiatla w A + dwie cechy swiatla w B\n> - **1 pkt** - dwie cechy A LUB dwie cechy B LUB po jednej z A i B\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? A (Matisse/fowizm): brak swiatlocienia, kolor plaski, modelunek linearny, brak zrodla swiatla. B (Stryjenska/art deco): sztuczne zrodlo w obrazie, centrum jasniejsze, cieple swiatlo, bliki, uproszczony swiatlocien.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom oraz przeczytaj zamieszczony fragment tekstu\nźródłowego.\nDzieło A\nDzieło B\nautor: DR\nwww.metmuseum.org\nTekst źródłowy\nPrzekonania te skłaniają mnie do szukania w rzeźbie już nie czystej formy, lecz\nczystego rytmu plastycznego, nie struktury ciał, lecz struktury działania ciał. Nie\nbędzie to więc, jak w przeszłości, architektura piramidy, lecz architektura spirali. Ciało\nw ruchu nie jest dla mnie zatem ciałem studiowanym w jego nieruchomości, a następnie\nprzedstawionym jakby było w ruchu. Lecz ciałem rzeczywiście poruszającym się,\na więc rzeczywistością żywą, całkowicie nową i oryginalną. […]\nInteligentny widz z łatwością zrozumie, w jaki sposób z owej architektury spiralnej\nwynika symultaniczność rzeźbiarska, analogiczna do symultaniczności malarskiej […].\nE. Grabska, H. Morawska, Artyści o sztuce. Od van Gogha do Picassa, Warszawa 1969.\nRozstrzygnij, która z rzeźb - A czy B - została wykonana według zasad opisanych\nw zamieszczonym fragmencie tekstu źródłowego. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n14.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nI.8) Zdający analizuje teksty pisarzy,\nfilozofów, krytyków sztuki i artystów,\ninterpretuje je i wskazuje wpływ tych\nwypowiedzi na charakter stylów, epok\ni kierunków w sztuce oraz na kształt dzieła.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: B\nPrzykładowe uzasadnienia:\n- Rzeźba B ukazuje ciało w ruchu, wręcz rozczłonkowanie formy w celu podkreślenia\ndynamiki postaci.\n- Rzeźba B pokazuje symultaniczny obraz ruchu w czasie.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Rozstrzygniecie: B (Umberto Boccioni, Formy ciagloci jednosci w przestrzeni)\nUzasadnienie: Rzezba B ukazuje cialo w ruchu - forma jest rozczlonkowana i rozbita w celu podkreslenia dynamiki postaci; rzezba pokazuje symultaniczny obraz ruchu w czasie (architektura spiralna, o ktorej mowi tekst).**\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu i dziel\n**Analiza tekstu zrodlowego (Boccioni):**\nKluczowe cytaty:\n- \"szukanie w rzezbie juz nie czystej formy, lecz czystego rytmu plastycznego\" = nie statyczny ksztalt, lecz ruch i dynamika\n- \"nie struktury cial, lecz struktury dzialania cial\" = forma wywodzi sie z ruchu, nie z anatomii\n- \"architektura spirali\" (nie piramidy) = spiralny, krecacy sie ruch jako zasada konstrukcji\n- \"cialem rzeczywiscie poruszajacym sie\" = ukazanie realnego ruchu, nie umownego\n- \"symultanicznosc rzezbiarska\" = pokazanie wielu chwil ruchu jednoczesnie w jednej formie\n\n**Identyfikacja rzezby:**\n- Dzielo A (wspolczesna rzezba statyczna): monumentalne, nieruchome, czysta forma cial - dokladnie to, co Boccioni ODRZUCA (\"nie czystej formy\", \"nie nieruchomosci\")\n- Dzielo B (Boccioni, futuryzm): forma dynamiczna, \"kropiata\", zamazana, ukazuje cialo w ruchu - uwidocznienie dynamiki; spiralne skrecenie formy = \"architektura spirali\"; jednoczesne ukazanie roznych faz ruchu = symultanicznosc\n\n**Wniosek:** Tekst opisuje futurystyczna koncepcje Boccioniego - dzielo B jest jej realizacja.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nUmberto Boccioni (1882-1916) to kluczowy rzezbiarze i malarz futuryzmu wloskiego. Futuryzm (od 1909, manifest Marinettiego) gloriowal predkosc, maszyny, dynamike, ruch. \"Formy ciagloci jednosci w przestrzeni\" (Unique Forms of Continuity in Space, 1913) to ikona futuryzmu - krocaca postac ludzka o przeplywajacych, miecistych rozszerzeniach formy imitujacych slad ruchu w przestrzeni. Tekst zrodlowy pochodzi z pism Boccioniego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 14, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne rozstrzygniecie B + uzasadnienie odwolujace sie do tekstu lub formy dziela\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna lub niepelna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane uzasadnienia:** ukazuje cialo w ruchu / rozczlonkowanie formy dla dynamiki / symultaniczny obraz ruchu w czasie\n\nCo zapamietac? Boccioni = futuryzm = \"architektura spirali\" = ruch jako temat rzezby. Rzezba B (Boccioni) = cialo w ruchu, symultaniczne fazy, rozbita forma. Rzezba A = statyczna, to dokladnie to, co futuryzm odrzucal.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom dzieł autorstwa tego samego artysty.\nDzieło A\nDzieło B\nDzieło C\nwww.wikimedia.org\nwww.painting-planet.com\nwww.centrepompidou.fr","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dzielo A (Matisse): fowisci (les Fauves)\nDzielo B (Stryjenska): grupa Rytm**\n\n## Sposob 1 - identyfikacja grup artystycznych\n\nDzielo A - Henri Matisse, fowisci:\n- Les Fauves (franc. \"dzikie zwierzeta\") - nazwa pochodzi od krytyki wystawy z 1905 r. w Salon d'Automne w Paryzu\n- Krytycy nazwali malarzy \"dzikimi zwierzetami\" za agresywne, czyste, nienaturalne kolory\n- Glowni przedstawiciele: Henri Matisse, Andre Derain, Maurice de Vlaminck, Raoul Dufy\n- Cechy: autonomiczny kolor, deformacje formy, ekspresywne uproszczenia, intensywna paleta\n- Fowizm byl krotki (1905-1908), lecz znaczaco wplyn na expressjonizm i dalsze malarstwo\n\nDzielo B - Zofia Stryjenska, grupa Rytm:\n- Stowarzyszenie Artystow Polskich \"Rytm\" zalozono w Warszawie w 1922 r.\n- Polscy artysei sprzeciwiajacy sie awangardzie na rzecz narodowej sztuki dekoracyjnej\n- Inspiracja folklorem, historIa polska, tradycja ludowa\n- Czlonkowie: Zofia Stryjenska, Felicjan Kowarski, Wladyslaw Skoczylas, Henryk Kuna\n- Dzialali w duchu narodowego klasycyzmu i dekoracyjnosci\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny\n\n- Fowizm (1905-1908, Francja): pionierski ruch niezalezny od naturalizmu\n- Grupa Rytm (1922-1932, Polska): reakcja na kosmopolityczno-awangardowe tendencje, szukanie polskiej tozsamosci artystycznej po odzyskaniu niepodleglosci (1918)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 15.3, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - dwie poprawne nazwy grup\n> - **1 pkt** - jedna poprawna\n> - **0 pkt** - bledne lub brak\n> - **Akceptowane warianty:** A: fowisci / les Fauves / fowiZm; B: grupa Rytm / Rytm\n\nCo zapamietac? Matisse = fowisci (Paryze 1905). Stryjenska = grupa Rytm (Polska 1922). Fowizm = ekspresja przez kolor. Rytm = polska tradycja folklorystyczna + dekoracyjnosc.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nPodaj autora dzieł.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Zapoznanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nIII.2) Zdający zna najwybitniejsze dzieła\nz dorobku artystycznego wybitnych\nprzedstawicieli poszczególnych epok\ni kierunków w sztuce od starożytności po\nczasy współczesne, z uwzględnieniem\nartystów schyłku XX w.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nMarc Chagall / Chagall","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Marc Chagall (Chagall)**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (cechy rozpoznawcze Chagalla)\nTrzy reprodukowane dziela lacza charakterystyczne cechy tworczo Chagalla:\n\n**Jak rozpoznac Chagalla:**\n- Postacie unoszone w powietrzu (zaburzenie grawitacji, oniryczny charakter)\n- Milosc jako temat dominujacy (pary zakochanych, intymnosc)\n- Wsie zydowskie, kozy, skrzypkowie, zydowskie tradycje z Witebska\n- Kolory autonomiczne i nasycone, ale rozne od Matisse (cieplejsze, symboliczne)\n- Elementy snu, marzenia, nadrealnosci\n- Fragmentarycznosc (fragmenty twarzy, zwierzeta latajace, odwrocone postacie)\n\n**Dzielo A - Ja i wioska (1911):**\nZielona twarz mezczyzny i biala glowa kozy, wioska w tle - surrealistyczna kompozycja z elementami wspomnienia z Witebska. Geometria odlegla od kubizmu, ale oniryczna.\n\n**Dzielo B - Autoportret z siedmioma palcami (1913-14):**\nMalarz przy sztaludze z siedmioma palcami, w tle Parytz i Rosja - charakterystyczne dla Chagalla polaczenie dwoch swiatow (ydowska Rosja + artystyczny Paryz).\n\n**Dzielo C - Para nad miastem / Spacer (1917-18):**\nMezczyzna stoi na ziemi, kobieta unosi sie w powietrzu, trzyma mezczyzne za reke - ikona chagallowskiej milosci i oniryzmu.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nMarc Chagall (1887-1985) urodzil sie w Witebsku (dzis Bialorus) w rodzinie zydowskiej. Tworzyl w Paryzu, a pozniej w USA i Prowansji. Nie wpisywal sie w zadna szkolee artstyczna, ale czerpale z kubizmu, fowizmu, ekspresjonizmu i surrealizmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 15.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - Marc Chagall / Chagall\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Chagall = latajace postacie, milosc, wies zydowska (Witebsk), oniryzm, kozy, skrzypkowie, nasycone kolory. Dziela: Ja i wioska, Autoportret z siedmioma palcami, Para nad miastem.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"15.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-2)\nPodaj nazwy dwóch kierunków artystycznych sztuki XX wieku, których cechy można\ndostrzec w reprodukowanych obrazach. Uzasadnij swoje odpowiedzi, odnosząc się do\ncech formalnych przedstawionych dzieł.\nKierunek 1.:\nUzasadnienie:\nKierunek 2.:\nUzasadnienie:\n15.1.\n0-1\n15.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nZdający:\nI.3) rozumie konteksty kulturowe\ni uwarunkowania przemian w dziejach sztuki\n(w tym historyczne, religijne, filozoficzne);\nI.7) porównuje style i kierunki oraz ich\nwzajemne oddziaływania; uwzględnia źródła\ninspiracji, wpływ wydarzeń historycznych\ni kulturalnych oraz estetyki na cechy tych\nstylów.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie nazw dwóch kierunków wraz z poprawnymi uzasadnieniami.\n1 pkt - poprawne podanie nazwy jednego kierunku wraz z poprawnym uzasadnieniem\nALBO poprawne podanie nazw dwóch kierunków.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nKierunek: fowizm\nPrzykładowe uzasadnienie: Cechy charakterystyczne dla fowizmu widoczne na\nreprodukcjach to: koloryt autonomiczny / stosowanie czystych, nasyconych barw /\ndeformacje / uproszczenia form / inspiracje sztuką naiwną.\nKierunek: ekspresjonizm\nPrzykładowe uzasadnienie: Cechy charakterystyczne dla ekspresjonizmu i widoczne na\nreprodukcjach to: środki formalne mają podkreślić subiektywne, indywidualne spojrzenie na\nrzeczywistość / deformacje / uproszczenia form / koloryt autonomiczny / nasycone barwy.\nKierunek: kubizm\nPrzykładowe uzasadnienie: Cechy charakterystyczne dla kubizmu i widoczne na\nreprodukcjach to: geometryzacja przedmiotów / stosowanie perspektywy z wielu punktów\nwidzenia / kompozycja oparta na formach geometrycznych.\nKierunek: surrealizm\nPrzykładowe uzasadnienie: Cechy charakterystyczne dla surrealizmu i widoczne na\nreprodukcjach to: oniryzm / zaburzenie prawa grawitacji / niezwykłość nastroju /\nprzedstawianie postaci i przedmiotów w niezwykłym kontekście.\nUwaga: Ze względu na charakter sztuki Chagalla uwzględnia się jako kierunek symbolizm.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Kierunek 1: surrealizm\nUzasadnienie: W obrazach Chagalla wystepuje oniryzm (marzenny charakter przedstawien), zaburzenie prawa grawitacji (postacie unoszace sie w powietrzu jak w Parze nad miastem), przedstawianie postaci i przedmiotow w niezwyklym kontekscie.\n\nKierunek 2: kubizm\nUzasadnienie: W obrazach Chagalla widac geometryzacje form i predmiotow, a takze stosowanie perspektywy z wielu punktow widzenia jednoczesnie (np. w Ja i wiosce).**\n\n## Sposob 1 - analiza kierunkow w dzielach Chagalla\nChagall byl artystem eklektycznym - jego tworczosc czerpie z kilku kierunkow. CKE akceptuje cztery kierunki: fowizm, ekspresjonizm, kubizm, surrealizm (plus symbolizm).\n\n**Surrealizm - uzasadnienie:**\n- **Oniryzm:** obrazy Chagalla maja charakter snu, marzenia, fantazji (wioska z latajacymi osobami, kozy nad miastem)\n- **Zaburzenie grawitacji:** Para nad miastem - kobieta unosi sie w powietrzu, co jest niemozliwe w realistycznym swiecie\n- **Niezwykle zestawienia:** twarz czlowieka + twarz kozy w bliskim kontakcie (Ja i wioska); siedem palcow u malarza\n- **Nadrealny nastroj:** swiat nie podlega logice codziennosci\n\n**Kubizm - uzasadnienie:**\n- **Geometryzacja form:** zwlaszcza w \"Ja i wiosce\" - postacie i elementy krajobrazu ulozone w geometryczne formy, reminiscencje kubizmu analitycznego\n- **Wielopunktowos perspektywiczna:** obiekty widoczne jednoczesnie z roznych perspektyw\n- Chagall widzial kubistyczne eksperymenty podczas pobytu w Paryzu (Picasso, Braque)\n\n**Fowizm - uzasadnienie:**\n- **Koloryt autonomiczny:** kolory nie naladuja natury - zielona twarz, kolorowe niebo, jaskrawe barwy bez zwiazku z realia\n- **Czyste, nasycone barwy:** szerokie plamy intensywnych kolorow\n- Chagall znany z ekstatycznej barwnosci\n\n**Ekspresjonizm - uzasadnienie:**\n- **Deformacje i uproszczenia form** dla wyrazu emocjonalnego\n- **Subiektywizm:** swiat ukazany przez pryzmat wewnetrznych przelznosc artysty\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki/artysty\nChagall (1887-1985) tworyl wciagu calego XX wieku: widzial narodziny kubizmu, fowizmu i surrealizmu. Jego styl jest unikalny i niejednoznaczny, dlatego CKE akceptuje wiele mozliwych kierunkow.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 15.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - dwa kierunki z uzasadnieniami\n> - **1 pkt** - jeden kierunek z uzasadnieniem LUB dwa kierunki bez uzasadnien\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane kierunki:** fowizm (autonomiczny kolor, nasycone barwy), ekspresjonizm (deformacje, subiektywizm), kubizm (geometryzacja, wielopunktowa perspektywa), surrealizm (oniryzm, zaburzenie grawitacji), symbolizm\n\nCo zapamietac? Chagall = wielokierunkowy. Najlatwiej uzasadnic: surrealizm (latanie, oniryzm) i kubizm (geometryzacja). Fowizm tez bezpieczny (autonomia koloru). Dwa kierunki + konkretna cecha formalna = 2 pkt.","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-20)\nWybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.\n• W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie.\n• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\n• Numer wybranego tematu wpisz w wyznaczone miejsce.\n• Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu, nie pisz na marginesach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-20)\nWybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Zadanie esejowe (20 pkt) - dwa tematy do wyboru. Ponizej wzorcowe plany obu tematow.**\n\n## Sposob 1 - Temat 1: Motyw zwierciadla w malarstwie od sredniowiecza do XX wieku\n\n**Wstep (ok. 50 slow):**\nZwierciadlo fascynowalo artystow od wiekow - jest jednoczesnie narzedziem poznania i symbolem zlozenia rzeczywistosci. Odbicie w lustrze moze byc metafora przemijania, vanitas, prawdy ukrytej lub odkrytej. W sztuce europejskiej od sredniowiecza po XX wiek artyci wykorzystywali motyw zwierciadla na rozne sposoby, nadajac mu zmieniajace sie znaczenia.\n\n**Przyklad 1: Jan van Eyck, Portret malzonkow Arnolfini (1434)**\nW tym przelomonwym dziele flandryjskiego malarstwa gotyckiego i wczesnego renesansu lustro odgrywa kluczowa role kompozycyjna i symboliczna. Wklesle, okragle zwierciadlo na tylnej scianie pokoju odbija dwoje swiadkow sceny - prawdopodobnie samego van Eycka. Lusrto pelni funkcje dowodu prawnego (artysta jest swiadkiem zawarcia zwiazku) i symbolizuje czystosc duszy oraz wszechwiedzace oko Boga (10 scen pasyjnych wmontowanych w ramke zwierciadla). Technika: miniaturowa precyzja flandryjska, lazerunki olejne, misterny realizm detali.\n\n**Przyklad 2: Diego Velazquez, Las Meninas (ok. 1656)**\nBarokowe arcydzielo hiszpanskie operuje lustrem jako elementem wieloznacznej narracji kompozycyjnej. W tle obrazu dostrzegamy lustrzane odbicie krola Filipa IV i krolowej Marianny - czyli tych, ktorych portretuje malarz stojacy przy sztaludze. To gra z widzem: czego jestesmy swiadkami? Velazquez maluje swiadkow (krol i krolowa patrza na swoj portret), a nie sam portret. Lustro staje sie narzedziem refleksji nad natura malarstwa i rzeczywistosci - metarefleksja artystyczna. Swiatlocien barokowy, kompozycja wieloplanowa.\n\n**Przyklad 3: Edvard Munch, Autoportret z butelka wina (1906) lub Rene Magritte, Reprodukcja zabroniona (1937)**\nW XX wieku lustro staje sie narzedziem badan tozsamosci i samoswiadomosci. Magritte w Reprodukcji zabronionej (portret Edwarda Jamesa) pokazuje czlowieka stojacego przed lustrem, ktore odbija jego plecy zamiast twarzy - paradoks, zaburzenie oczekiwan, surrealistyczne pytanie o tozsamosc i poznanie. Surrealizm uzywa lustra jako metafory niepewnosci egzystencjalnej.\n\n**Zakonczenie:**\nMotyw zwierciadla ewoluowal od symbolicznego (van Eyck - Bog, czystosc) przez narracyjno-metarefleksyjny (Velazquez - natura malarstwa) po psychologiczno-surrealistyczny (XX w. - tozsamosc, ego, niepewnosc). Lustro pozostaje jednym z najglebszych symboli w historii sztuki - odbija zarowno swiat zewnetrzny, jak i wewnetrzny.\n\n## Sposob 2 - Temat 2: Inspiracje sztuka epok wczesniejszych w architekturze XIX wieku (historyzm)\n\n**Wstep (ok. 50 slow):**\nArchitektura XIX wieku to epoka historyzmu - artyci zwracali sie ku wzorcom przeszlosci: gotyku, renesansu, baroku, antyku, a nawet egzotycznych kultur orientalnych. Byl to sposob na nadanie budowlom znaczenia ideologicznego, narodowego i kulturowego. Na przykladzie trzech budowli mozna przeanalizowac te tendencje.\n\n**Przyklad 1: Neogotyk - Parlament Westminsterski w Londynie (1840-1870, Charles Barry i Augustus Pugin)**\nParlament Westminsterski to przyklad neogotyku - stylu, ktory wrosl do tradycji narodowej Anglii. Pugin i Barry zastosowali wertykalizm, ostrolukowe okna, maswerki, wiezyczki i dekoracyjne pinakle. Gotyk byl stylem kojarzonymi z chrzescijanstwem, monarchia i angielska tozsamoscia narodowa. Powrot do gotyku mial legitymizowac wartosci parlamentarne (demokracja, wiara). Technika: kamien, cegla, precyzyjna rzezba dekoracyjna.\n\n**Przyklad 2: Neorenesans - Opera Paryska (Palais Garnier, 1861-1875, Charles Garnier)**\nOpera Paryska lacy elementy renesansowe i barokowe (eklektyzm). Fasada z arkadami, pilastrami, frontonem i figurnalnymi rzezniami nawiazuje do renesansowych palacow wloskich (Palladio) i baroku francuskiego (Luwr). Rozbudowany wystroj dekoracyjny i rozeta nawiazuja do baroku. Budowla ma wyrazic przepych i prestizt kultury francuskiej okresu Drugiego Cesarstwa.\n\n**Przyklad 3: Neoklasycyzm - Altes Museum w Berlinie (1825-1828, Karl Friedrich Schinkel)**\nSchinkel stosowal wzorce greckiego i rzym. neoklasycyzmu: koryncki portyk jonski z 18 kolumnami, pozioma artykulacja elewacji, prostota i harmonia form. Nawiazanie do Panteonu i swiatyn greckich sluzylo podkresleniu wartosci kulturowych (muzeum = swiatynia kultury). Klasycyzm byl jezykiem oswieconego absolutyzmu i reform kulturalnych Prus.\n\n**Zakonczenie:**\nArchitektura XIX wieku, siegajac ku przeszlosci, zawsze robia to celowo: kazdy styl historyczny niost ze soba ladunek ideologiczny i kulturowy. Gotyk = chrzescijanstwo i tozsamosc narodowa; renesans/barok = przepych i prestizt panstwowy; klasycyzm = rozum, oswiecenie i kultura. Historyzm byl wiec nie tylkoo formalna gra z przeszloscia, lecz narzedziem polityki kulturalnej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 16, max 20 pkt):\n> - **1. Spelnienie formalnych warunkow polecenia (0-1 pkt):** omowiono przynajmniej jeden przyklad + praca dotyczy problemu\n> - **2. Tresc (0-12 pkt):** wnikliwy opis i analiza trzech przykladow ze znajomoscia kontekstow = 12 pkt (punktacja malejaca)\n> - **3. Terminologia (0-2 pkt):** min. 8 terminow fachowych = 2 pkt; min. 5 terminow = 1 pkt\n> - **4. Kompozycja i struktura (0-3 pkt):** wstep + czesc zasadnicza + zakonczenie + podzial na akapity + wnioski = 3 pkt\n> - **5. Jezyk (0-2 pkt):** max 3 bledy = 2 pkt; 4-8 bledow = 1 pkt\n\nCo zapamietac? Wymagania kluczowe: (1) co najmniej 250 wyrazow, (2) 3 dziela z odwolaniem do problemu, (3) terminologia historii sztuki (min. 8 terminow), (4) struktura: wstep-analiza-zakonczenie. Temat 1 (lustro): van Eyck-Velazquez-Magritte. Temat 2 (historyzm XIX w.): Parlament Westminsterski (neogotyk), Opera Paryska (neorenesans/eklektyzm), Altes Museum (neoklasycyzm).","image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"17","points":20,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie rozszerzonej odpowiedzi (wypracowanie). Zdajacy wybiera jeden z dwoch tematow. Wymagania szczegolowe: zdajacy porownuje style i kierunki uwzgledniajac zrodla inspiracji, wzajemne oddzialywania, wplyw mecenatu artystycznego, wydarzen historycznych i kulturalnych oraz estetyki na cechy tych stylow; rozpoznaje w dziele sztuki temat i potrafi wskazac jego zrodlo ikonograficzne; formuluje samodzielne, przejrzyste i logiczne pisemne wypowiedzi na temat sztuki, uwzgledniajac wlasciwa kompozycje pracy, jezyk i styl, opis ikonograficzny i formalny przytaczanych przykladow dziel.\n\nWybierz jeden z ponizszych tematow i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Od zamku do palacu. Na trzech przykladach dziel architektury wykaz, jak na przestrzeni wiekow zmieniala sie architektura rezydencjonalna.\nTemat 2. Omow cele i charakter polskiego malarstwa historycznego w XIX wieku na podstawie tworczosci trzech artystow.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Zadanie otwarte - wypracowanie. Wybierz jeden z dwoch tematow i napisz wypracowanie (max 20 pkt).**\n\nPonizej przedstawiono wzorcowe wypracowania dla obu tematow.\n\n## TEMAT 1: Od zamku do palacu. Na trzech przykladach dziel architektury wykaz, jak na przestrzeni wiekow zmieniala sie architektura rezydencjonalna.\n\n## Sposob 1 - Wzorcowe wypracowanie (Temat 1)\n\n**Wstep:**\nArchitektura rezydencjonalna przeszla dlugi ewolucyjny proces przeksztalcen, odzwierciedlajac zmiany spoleczne, polityczne i estetyczne kolejnych epok. SrednioWieczna warownia obronna stopniowo ustepowala miejsca reprezentacyjnej siedzibie, az osiagnela szczytowa forme w palacu nowozytnym. Trzy przyklady - zamek sredniowieczny, zamek renesansowy i nowozytny palac barokowy - ukazuja ten proces przemian.\n\n**Rozwinieciee 1 - Zamek sredniowieczny (np. zamek w Malborku, XIII-XIV w.):**\nZamek sredniowieczny byl przede wszystkim forteca obronna. Zamek w Malborku (Marienburg) - siedziba Krzyzakow, wznoszony od konca XIII w. - stanowi kwintesencje tej formy. Jego glowna funkcja obronna okreslala architekture: grube, monumentalne mury, basety i baszty, fosy napelnione woda, mosty zwodzone oraz bramy z opuszczanymi kratami (broklisami). Rozlozone na kilku poziomach zalogi zamkowe dzielily przestrzen na zamek wysoki (siedziba mistrza), sredni i niski (gospodarcze i wojskowe zaplecze). Dekoracja architektoniczna byla skromna, podporzadkowana funkcji obronnej; styl gotycki przejawal sie w ostrolukach, sklepieniach krzyzowo-zebrowych i ceglanych elewacjach. Rezydencjalna wygoda mistrza zajmowala marginalne miejsce w hierarchii priorytetow.\n\n**Rozwiniecle 2 - Zamek renesansowy (np. Zamek Krolewski na Wawelu, XVI w.):**\nRenesans przynisl zasadnicza zmiane w rozumieniu rezydencji krolewskiej. Przebudowa Wawelu przez Zygmunta I Starego (1507-1536), realizowana przez wloskich architektow (Francesco Fiorentino, Benedykt z Sandomierza, Bartolommeo Berecci), przeksztalcila gotycka warownie w swietlista, humanistyczna rezydencje. Kruzgankowy dziedziniec arkadowy - wzorowany na palacach wloskich, m.in. dworzech Medyceuszy we Florencji - otworzyl zamknietA dotad budowle na powietrze i swiatlo. Trzy kondygnacje arkad z antykizujacymi kolumnami, harmonijne proporcje, symetria i dekoracje sgrafitowe znamienny zmiane estetyki: zamek przestawal byc forteca, stawal sie rezydencja reprezentacyjna. Obronnosc nie znikla calkowicie (baszty, mury), lecz ustapila pierwszenstwa pieknu i wygodzie.\n\n**Rozwiniecle 3 - Palac barokowy (np. Palac w Wilanowie, XVII/XVIII w.):**\nBarokowy palac krolewsko-szlachecki osiagnal peAno reprezentacyjnego charakteru. Palac w Wilanowie (wznoszony od 1677 r. przez Jana III Sobieskiego, rozbudowany przez Augusta II), projektowany miedzy innymi przez Augusta Locciego mlodszego, stanowi wzorzec polskiego baroku rezydencjonalnego. Budowla calkowicie porzucila koncepcje warowni: otwarty na ogrod corps de logis (glowna bryLA) flanqUIe przez boczne skrzydla tworzy charakterystyczny ukl typ \"entre cour et jardin\" (\"miedzy dziedziNcem a ogrodem\"). Dekoracje fasady - plaskorzezby, pozlacane detale, malarskie malowidla, herby i trofea wojenne - celebruja chwale wlasciciela. Rozlegly ogrod geometryczny (wloski) z fontannami, szpalerami drzew i parterem kwiatowym jest nieodlacznym przedluzeniem palacu. Funkcja obronna znikla calkowicie - wazna jest jedynie reprezentacja i wygoda.\n\n**Zakonczenie:**\nEwolucja od zamku sredniowiecznego do barKowego palacu ilustruje fundamentalny zwrot w architekturze rezydencjonalnej: od funkcji militarnej do reprezentacyjnej. Sredniowieczna warownia chronila zycie swego wlasciciela, renesansowy zamek laczYl jeszcze bezpieczenstwo z humanistyczna estetyka, barokowy palac byl juz przede wszystkim scenografia dla dworskiego zycia. Zmiany te odzwierciadlaja rowniez przeobrazenia spoleczne: od feudalnych konfliktow do stabilizacji absolutystycznej monarchii.\n\n## TEMAT 2: Omow cele i charakter polskiego malarstwa historycznego w XIX wieku na podstawie tworczosci trzech artystow.\n\n## Sposob 2 - Wzorcowe wypracowanie (Temat 2)\n\n**Wstep:**\nPolskie malarstwo historyczne XIX wieku rozwijalo sie w wyjatkowych warunkach politycznych: kraj byl podzielony miedzy trzech zaborCow, a walka o zachowanie narodowej tozsamosci stala sie artystycznym i moralnym imperatywem. Malarze historyczni podejmowali sie roli kronikarzy narodowej pamieci, krzewicieli patriotyzmu i interpretatorow trudnych momentow polskich dziejow. Tworczosc Jana Matejki, Artura Grottgera i Jozefa Chelmonskiego ukazuje rozne oblicza tej sztuki.\n\n**Rozwiniecle 1 - Jan Matejko (1838-1893) - dzieje jako lekcja i oskarZenie:**\nJan Matejko, krakowiAnin zwiazany z Akademia Sztuk Pieknych, tworzyl monumentalne obrazy olejne o tematyce historycznej, ktore mialy byc lekcja historii dla zniewolOnEgo narodu. Jego dziela - \"Bitwa pod Grunwaldem\" (1878), \"Kosciuszko pod Raclawicami\" (1888), \"Sobieski pod Wiedniem\" (1883), \"Rejtan - Upadek Polski\" (1866) - to narracyjne, rozbudowane kompozycje z wieloma portretowymi postaciami. Matejko wiernie odtwarzal historyczne stroje i realia (historyzm), lecz rownoczesnie sluZyl wyrazistym przeSlaniem politycznym. \"Rejtan\" bylo oskarZeniem zdrajcow narodowych, \"Grunwald\" budzil dumE z przeszlosci. Monumentalne formaty, dynamiczne kompozycje i staranny dobor kluczowych momentow historycznych czynil z jego malarstwa narodowa epopeje w kolorze.\n\n**Rozwiniecle 2 - Artur Grottger (1837-1867) - martyrologia i romantyczny patos:**\nArtur Grottger tworzyl cykle graficzne i rysunkowe poswiecone Powstaniu Listopadowemu i Powstaniu Styczniowemu. Jego cykle - \"Polonia\" (1863), \"Lithuania\" (1864-1866), \"War\" (1866-1867), \"Warszawa I\" i \"Warszawa II\" - ukazuja tragiczne doswiadczenia narodu: deportacje na Sybir, pozegnania, smierc na polu bitwy, dramat rodzin rozdzielonych przez powstanie. Grottger poslugiwal sie rysunkiem olowkowym i akwarelowymi toniami, osiagajac niebywaly dramatyzm i liryzm jednoczesnie. W odroznieniu od monumentalizmu Matejki, Grottger wybral intymnosc i poetycka metafore. Jego malarstwo historyczne ma charakter martyrologiczny i elegijny - jest swiadectwem naRodu w smiertelnej przepasci.\n\n**Rozwiniecle 3 - Jozef Chelmonski (1849-1914) - natura i polskosc ziemi:**\nJozef Chelmonski reprezentuje inny wymiar polskosci w malarstwie XIX wieku - zamiast batalii i martyrologii wybral pejzaz polskiej wsi i kresow. Jego obrazy - \"Babie lato\" (1875), \"Czworka\" (1881), \"Burza\" (1896), \"Bocian\" (1900) - sla hymnem na czesc polskiej natury i prostego zycia ludu. W warunkach zaboru kultywowanie wizeRunku polskiego krajobrazu i chlopskiej tradycji bylo rownoznaczne z podtrzymywaniem NACIONAL tozsamosci. Chelmonski tworzyl realistyczne, Lecz przesycone emocja sceny z zycia polskiej wsi, przekazujac widZom doswiadczenie polskosci bardziej intymne i codzienne niz grandiozowe bitwy Matejki.\n\n**Zakonczenie:**\nPolskie malarstwo historyczne XIX w. spelnialo funkcje, ktore w wolnym panstwie spelnialY instytucje panstwowe: podtrzymywalo pamiEc zbiorowa, budowalo tozsamosc narodowa i dawalo nadzieje na odzyskanie niepodleglosci. Kazdy z trzech artystow wybral inny jezyk: Matejko - monumentalny i heroiczny, Grottger - liryczny i martyrologiczny, Chelmonski - intymny i ziemski. Razem tworza trojglowski portret polskiego ducha XIX wieku, ktory przetrwal do odzyskania niepodleglosci w 1918 r.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 17, max 20 pkt):\n> **Kryterium 1 - Kompozycja i uklad tresci (0-3 pkt):**\n> - 3 pkt - trojdzielna i proporcjonalna kompozycja (wstep, rozwiniecle, zakonczenie), poprawne wnioskowanie z odniesieniem do problemu\n> - 2 pkt - kompozycja nieznacznie zaburzona lub uproszczone wnioskowanie\n> - 1 pkt - kompozycja zaburzona i uproszczone wnioskowanie\n> - 0 pkt - brak wlasciwej kompozycji\n>\n> **Kryterium 2 - Tresc (0-13 pkt):**\n> - 13 pkt (poziom 4) - pelne opracowanie tematu, argumentacja wyczerpuje wymagania, brak bledow\n> - 10-12 pkt (poziom 3) - dobra argumentacja z nieznacznymi lukami\n> - 6-8 pkt (poziom 2) - czesciowa argumentacja\n> - 2-4 pkt (poziom 1) - minimalna argumentacja\n> - 0 pkt - brak argumentacji lub praca nie na temat\n>\n> **Kryterium 3 - Terminologia (0-2 pkt):**\n> - 2 pkt - bogata i roznorodna terminologia historyczno-artystyczna\n> - 1 pkt - sporadyczne uzywanie terminow\n> - 0 pkt - brak terminologii lub razace bledy\n>\n> **Kryterium 4 - Jezyk i styl (0-2 pkt):**\n> - 2 pkt - wlasciwy i sprawny styl, poprawna skladnia\n> - 1 pkt - styl komunikatywny, lecz nieperfekcyjny\n> - 0 pkt - jezyk niekomunikatywny\n\nCo zapamietac?\n\n**Temat 1 (zamki i palace):** Trzy etapy architektury rezydencjonalnej:\n- Sredniowiecze: zamek warowny (Malbork) - funkcja obronna dominuje\n- Renesans: zamek rezydencjonalny (Wawel, XVI w.) - harmonia obronnosci i estetyki\n- Barok: palac bez warowni (Wilanow, XVII w.) - czysto reprezentacyjny, otwarty na ogrod\n\n**Temat 2 (malarstwo historyczne):** Trzech artystow, trzy jezyki:\n- Jan Matejko - monumentalne obrazy historyczne, heroizm, lekcja dziejow\n- Artur Grottger - cykle graficzne, martyrologia, patos romantyczny\n- Jozef Chelmonski - pejzaz kresowy i wiej ski, polskosc natury i ludu\n\n**Terminologia do uzycia w wypracowaniu:**\nHistoryzm, scena batalistyczna, alegoria, monumentalizm, martyrologia, kompozycja wielofiguralna, pejzaz realistyczny, tenebryzm, realizm, romantyzm, patriotyzm, ikonografia, mecenas, fundator.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nArtystów […] intrygowało zarówno to, co lustro odbija, jak i to, co symbolizuje.\nMichael Bird, 100 idei, które zmieniły sztukę, Londyn 2012.\nOdwołując się do powyższego cytatu, omów sposoby, w jakich artyści wykorzystywali motyw\nzwierciadła w swoich dziełach. W swojej pracy odwołaj się do trzech dzieł malarskich\npochodzących od średniowiecza do XX wieku.","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nArtystów […] intrygowało zarówno to, co lustro odbija, jak i to, co symbolizuje.\nMichael Bird, 100 idei, które zmieniły sztukę, Londyn 2012.\nOdwołując się do powyższego cytatu, omów sposoby, w jakich artyści wykorzystywali motyw\nzwierciadła w swoich dziełach. W swojej pracy odwołaj się do trzech dzieł malarskich\npochodzących od średniowiecza do XX wieku.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.16) Zdający formułuje samodzielne,\nlogiczne wypowiedzi argumentacyjne na\ntemat dzieł sztuki.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nW architekturze XIX wieku można odnaleźć elementy zaczerpnięte ze sztuki epok\nwcześniejszych. Na przykładzie trzech dzieł architektury z XIX wieku rozważ, w jaki sposób\narchitekci inspirowali się sztuką epok wcześniejszych.\nna temat nr\n16.\n0-20\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Temat 2.\nW architekturze XIX wieku można odnaleźć elementy zaczerpnięte ze sztuki epok\nwcześniejszych. Na przykładzie trzech dzieł architektury z XIX wieku rozważ, w jaki sposób\narchitekci inspirowali się sztuką epok wcześniejszych.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Zapoznanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nIII.7) Zdający formułuje samodzielne,\nlogiczne wypowiedzi argumentacyjne na\ntemat twórczości wybitnych artystów.\nZasady oceniania\nZa napisanie wypracowania zdający będzie mógł otrzymać maksymalnie 20 punktów.\nOceniając pracę, egzaminatorzy będą przydzielali punkty w pięciu kryteriach głównych, tj.:\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia (od 0 do 1 pkt).\n2. Treść (od 0 do 12 pkt).\n3. Terminologia (od 0 do 2 pkt).\n4. Kompozycja i struktura wypowiedzi (od 0 do 3 pkt).\n5. Język wypowiedzi (od 0 do 2 pkt).\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia\nW wypracowaniu omówiono przynajmniej jeden przykład dzieła sztuki /\nzjawiska / postawy artystycznej / twórczości artysty.\nORAZ\nWypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego\nw poleceniu.\n1 pkt\nWypracowanie nie spełnia któregokolwiek z warunków określonych\nw kategorii „1 pkt”.\nALBO\nWypracowanie jest napisane w formie planu albo w punktach.\n0 pkt\nUwaga: Jeżeli w kryterium Spełnienie formalnych warunków polecenia przyznano 0 pkt,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 pkt.\nWyjaśnienia (Kryterium 1. - Spełnienie formalnych warunków polecenia)\n1. W wypracowaniu zdający powinien odwołać się do przykładów dzieł sztuki / zjawisk /\npostaw artystycznych / twórczości artystów wskazanych w poleceniu. Odwołanie się\nzdającego do dzieła sztuki / zjawiska / postawy artystycznej / twórczości artysty\noznacza, że co najmniej jedno zdanie o danym przykładzie ma charakter analityczny,\na nie - tylko informacyjny.\n2. Wypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego w poleceniu,\njeżeli obejmuje co najmniej jeden aspekt zakresu merytorycznego i jest zgodne\nz tematem pracy.\n2. Treść\nUwaga: Jeżeli ostateczna liczba punktów przyznana w kryterium Treść, wynosi 0 pkt,\nwówczas w pozostałych kryteriach (Terminologia, Kompozycja i struktura wypowiedzi oraz\nJęzyk i styl wypowiedzi) przyznaje się 0 pkt.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nOpracowanie\ntematu.\nFunkcjonalność\nwykorzystania\nprzykładów\nwskazanych\nw poleceniu\nOpis i analiza przykładów;\nerudycyjność wypowiedzi\nLiczba\npunktów\nPełne opracowanie\ntematu.\nTrzy przykłady dzieł\nsztuki / zjawisk /\npostaw\nartystycznych /\ntwórczości artystów\nwykorzystane\nw pełni\nfunkcjonalnie.\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza trzech\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Brak błędów rzeczowych.\n12 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza trzech\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n11 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów ORAZ zadowalający opis i analiza\ntrzeciego przykładu.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n10 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu, omówionego ze znajomością\nkontekstów ORAZ zadowalający opis i analiza\ndwóch przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n9 pkt\n• Zadowalający opis i analiza trzech przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n8 pkt\nCzęściowe\nopracowanie tematu.\nDwa przykłady dzieł\nsztuki / zjawisk /\npostaw\nartystycznych /\ntwórczości artystów\nwykorzystane\nw pełni\nfunkcjonalnie.\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Brak błędów rzeczowych.\n7 pkt\n• Wnikliwy w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n6 pkt\n• Wnikliwy w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu ORAZ zadowalające omówienie\ndrugiego przykładu.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n5 pkt\n• Zadowalający opis i analiza dwóch przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n4 pkt\nNiepełne\nopracowanie tematu.\nJeden przykład\ndzieła sztuki /\nzjawiska / postawy\nartystycznej /\ntwórczości artystów\nzrealizowany w pełni\nfunkcjonalnie.\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu.\n• Brak błędów rzeczowych.\n3 pkt\n• Wnikliwy opis i analiza jednego przykładu.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n2 pkt\n• Zadowalający opis i analiza jednego przykładu.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n1 pkt\nŻaden przykład nie został wykorzystany przynajmniej częściowo\nfunkcjonalnie, nie podjęto żadnych prób formułowania wypowiedzi.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 2. - Treść)\n1. Opracowanie tematu należy rozumieć jako interpretację problemu sformułowanego\nw temacie wypracowania:\na) pełne opracowanie tematu: odwołanie się do trzech przykładów dzieł sztuki / zjawisk\nartystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów. Wnikliwe\ni wieloaspektowe spojrzenie na problem. Zawiera elementy refleksji / głębszego\nnamysłu nad problemem. Zdający wykazał się wiedzą o epokach i kontekstach,\nb) częściowe opracowanie tematu: odwołanie się do dwóch przykładów dzieł sztuki /\nzjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów. Poprawne\nspojrzenie na problem,\nc) niepełne opracowanie tematu: odwołanie się do jednego przykładu dzieła sztuki /\nzjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości artysty. Oparte na\nuogólnieniach, mało dokładne, niewnikające w istotę rzeczy.\n2. Poprzez wykorzystanie przykładu rozumie się wykorzystanie znajomości dzieł sztuki /\nzjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów do zobrazowania\nprzedstawionego tematu.\n3. Zdający powinien funkcjonalnie wykorzystać w wypracowaniu znajomość trzech dzieł\nsztuki / zjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów.\nFunkcjonalne wykorzystanie znajomości dzieł sztuki / zjawisk artystycznych / postaw\nartystycznych / twórczości artystów oznacza przywołanie w wypracowaniu:\na) opisu i analizy dzieł sztuki / zjawisk artystycznych / postaw artystycznych /\ntwórczości artystów,\nb) opis i analiza przykładu ma odnosić się do problemu wskazanego w temacie\nwypracowania i ma służyć zobrazowaniu tego tematu.\n4. Przykład dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartysty nie jest wykorzystany funkcjonalnie, jeżeli zdający wyłącznie opisuje dany\nprzykład, ale nie wyciąga żadnego wniosku ani nie dokonuje żadnej refleksji w związku\nz przywołanym przykładem. Samo wymienienie dzieła sztuki / zjawiska artystycznego /\npostawy artystycznej / twórczości artysty nie oznacza funkcjonalnego wykorzystania\nprzykładu.\n5. Przykład dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartysty zawierający poważny błąd rzeczowy uznaje się za przykład nieważny. Za\npoważny błąd rzeczowy uznaje się np. zakwalifikowanie przykładu do błędnej epoki,\nprzypisanie konkretnego dzieła sztuki do niewłaściwego autora.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n6. Opis i analiza dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartystów:\na) wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza zawierają autora i tytuł dzieła sztuki lub\npoprawną nazwę zjawiska artystycznego / postawy artystycznej i jego\nprzedstawicieli lub przedstawia twórczość artysty z wymienionymi tytułami jego\ndzieł. W skład wchodzą opis danego przykładu oraz analiza cech formalnych\ni treściowych. Opis i analiza są pogłębione i skupiają się na tych elementach, które\nodnoszą się do tematu wypracowania. Przywołany przykład osadzony jest,\nw zależności od tematu, w kontekście historycznym (epoki), estetycznym,\nspołecznym, religijnym, biograficznym lub geograficznym,\nb) zadowalający opis i analiza zawierają autora i tytuł dzieła sztuki lub poprawną nazwę\nzjawiska artystycznego / postawy artystycznej i jego przedstawicieli lub\nprzedstawiają twórczość artysty z wymienionymi tytułami jego dzieł. Składają się\nz opisu danego przykładu oraz - w zależności od tematu - analizy cech formalnych\ni/lub treściowych.\n7. Drobne błędy rzeczowe to błędy, które nie uniemożliwiają rozpoznania\ni zidentyfikowania przykładu przywołanego przez zdającego. Mogą one dotyczyć np.\nnieznacznych błędów w datowaniu, nieprecyzyjnego opisu czy nieznacznych błędów\nw tytułach dzieł.\n3. Terminologia\nBogata i różnorodna terminologia z dziedziny sztuki (w tym nazwy technik,\nstylów i kierunków artystycznych - innych niż określone w temacie). Brak\nbłędów terminologicznych.\n2 pkt\nSporadycznie stosowane we właściwym kontekście terminy i pojęcia (w tym\nnazwy technik, stylów i kierunków artystycznych - innych niż określone\nw temacie). Nieliczne usterki terminologiczne.\n1 pkt\nBrak terminologii lub stosowanie jej w sposób rzadki i/lub nieadekwatny.\nRażące błędy terminologiczne.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 3. - Terminologia)\n1. Terminologia z dziedziny sztuki dotyczy nazw technik, stylów, kierunków, detali\ni elementów architektonicznych, fachowych terminów stosowanych w opisie dzieł\narchitektury, malarstwa czy rzeźby.\n2. Zdający może uzyskać maksymalną liczbę punktów za to kryterium, jeżeli w swojej\npracy posłużył się przynajmniej 8 terminami z dziedziny sztuki i praca nie zawiera\nżadnych błędów terminologicznych.\n3. Zdający może uzyskać 1 punkt za to kryterium, jeżeli w swojej pracy posłużył się\nprzynajmniej 5 terminami z dziedziny sztuki i praca nie zawiera rażących błędów\nterminologicznych.\n4. Kompozycja i struktura wypowiedzi\n• Elementy treściowe wypowiedzi są w całości lub w przeważającej części\nzorganizowane problemowo.\nORAZ\n• Zakończenie zawiera wnioski, wynikające z toku wypowiedzi.\nORAZ\n• Struktura prawidłowa zarówno w skali ogólnej (wstęp, część zasadnicza,\nzakończenie), jak i w zakresie podziału na akapity (logiczne\nuporządkowanie).\n3 pkt\n• W pracy podjęta jest próba organizacji elementów treściowych wypowiedzi\nproblemowo.\nORAZ\n• Zakończenie zawiera uproszczone wnioski.\nORAZ\n• Struktura prawidłowa zarówno w skali ogólnej (wstęp, część zasadnicza,\nzakończenie), jak i w zakresie podziału na akapity (logiczne\nuporządkowanie).\n2 pkt\n• Elementy treściowe wypowiedzi nie są zorganizowane problemowo.\nORAZ\n• Zakończenie zawiera próbę wnioskowania.\nORAZ\n• Usterki w podziale tekstu w skali ogólnej ALBO w zakresie podziału na\nakapity.\n1 pkt\n• Elementy treściowe wypowiedzi zorganizowane liniowo (formalnie).\nORAZ\n• Brak właściwej struktury zarówno w skali ogólnej ALBO w zakresie podziału\nna akapity.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 4. - Kompozycja i struktura wypowiedzi)\n1. Elementy treściowe wypowiedzi to - najogólniej rzecz ujmując - „bloki”, na które\npodzielone jest wypracowanie (wstęp - część zasadnicza (rozwinięcie) - zakończenie,\nale „część zasadnicza” zazwyczaj jest dzielona na kolejne „bloki”, tj. akapity).\n1) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane problemowo (w toku\nproblemowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej wypracowania omawia\nnp. jeden aspekt tematu. Czynnikiem organizującym dany „blok” jest problem\nzawarty w temacie, a nie - dany przykład dzieła sztuki / zjawiska / postawy\nartystycznej.\n2) Elementy treściowe wypowiedzi zorganizowane problemowo zawierają dobrze\nsformułowany wstęp i zakończenie z poprawnym wnioskowaniem.\n3) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane wyłącznie pod względem\nformalnym ( w toku liniowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej\nwypracowania dotyczy innego przykładu dzieła sztuki / zjawiska / postawy\nartystycznej, ale brak odniesienia do problemu w temacie. Tekst jest zorganizowany\nwedług opisu i analizy przykładów „jeden po drugim” (np. zmiana kolejności\nakapitów nie wpływa na strukturę tekstu).\n2. Zakończenie zawiera wnioski wynikające z toku rozumowania.\n3. Ocena podziału wypowiedzi w skali ogólnej wymaga rozważenia proporcji\nZasady oceniania rozwiązań zadań\ni funkcjonalności zasadniczych „bloków” pracy, tj. wstępu - części zasadniczej -\nzakończenia. Usterki w podziale wypowiedzi w skali ogólnej mogą wynikać z np.\nnieproporcjonalnie i niefunkcjonalnego wstępu, zbyt krótkiego zakończenia lub braku\njednego z tych „bloków”.\n4. Ocena podziału wypowiedzi na akapity wymaga rozważenia, czy logika wywodu\nzostała odzwierciedlona w podziale na graficznie wyodrębnione i funkcjonalne akapity.\nUsterki w podziale wypowiedzi na akapity mogą wynikać np. z faktu, że w pracy\nwystępują wyodrębnione graficznie akapity, które nie stanowią zwartej myślowo\ncałości, albo występują akapity, które powinny zostać podzielone na mniejsze bloki,\nponieważ taki akapit zawiera kilka wątków (każdy z takich wątków stanowi sam w sobie\nzwartą myślowo całość).\n5. W ocenie struktury wypowiedzi nie uwzględnia się niezrealizowania przez zdającego\nktóregoś z elementów tematu, np. nieodwołania się w ogóle do jednego z dzieł sztuki /\nzjawisk / postaw artystycznych wskazanych w temacie jako obowiązkowy.\n5. Język wypowiedzi\nWypracowanie jest napisane językiem w pełni komunikatywnym;\ndopuszczalne 3 błędy językowe; brak rażących błędów w pisowni nazwisk\nartystów.\n2 pkt\nWypracowanie jest napisane językiem w większości komunikatywnym;\ndopuszczalne od 4 do 8 błędów językowych; dopuszczalne błędy zapisu\nnazwisk artystów.\n1 pkt\nWypracowanie jest napisane językiem niekomunikatywnym lub zawiera więcej\nniż 8 błędów językowych.\n0 pkt\nInformacje o błędach uznawanych za ortograficzne w pracach zdających ze specyficznymi\ntrudnościami w uczeniu się (z dysleksją lub dysortografią)\nWypracowanie jest napisane językiem w większości komunikatywnym;\ndopuszczalne 6 błędów językowych; dopuszczalne błędy zapisu nazwisk artystów.\n2 pkt\nWypracowanie jest napisane językiem w większości komunikatywnym;\ndopuszczalne od 7 do 11 błędów językowych; dopuszczalne błędy zapisu nazwisk\nartystów.\n1 pkt\nWypracowanie jest napisane językiem niekomunikatywnym lub zawiera więcej niż\n11 błędów językowych.\n0 pkt\nUWAGI\n1. Jeżeli wypowiedź jest nieczytelna (w rozumieniu czytelności zapisu), egzaminator oceni\nją na 0 pkt.\n2. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),\negzaminator przyzna 0 pkt w każdym kryterium.\n3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 250 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryteriach:\nSpełnienie formalnych warunków polecenia oraz Treść. W pozostałych kryteriach\negzaminator przyzna 0 punktów.\n4. Jeżeli wypowiedź jest napisana niesamodzielnie, np. zawiera fragmenty odtworzone\nz podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym\ninternetowego, lub jest przepisana od innego zdającego, wówczas egzamin z historii\nsztuki, w przypadku takiego zdającego, zostanie unieważniony.\n5. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących\npostępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta\nindywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za styl\ni język lub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"}]}