{"paper":{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":37,"source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nPoniższa fotografia przedstawia rekonstrukcję jednej z najsłynniejszych budowli starożytnej\nMezopotamii.\nwww.scenenow.com","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nPodaj nazwę tej budowli oraz określ funkcję, jaką ta budowla pełniła pierwotnie.\nNazwa budowli:\nFunkcja budowli:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania określone w podstawie programowej1\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.1) rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuki […].\nII.8) wskazuje różne funkcje dzieł sztuki,\ntakie jak: sakralna […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie nazwy i określenie funkcji budowli.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa: ziggurat / Ziggurat w Ur / Ziggurat Ur-Nammu/ Etemennigur\nFunkcja budowli: sakralna / kultowa / świątynna / religijna","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Nazwa: ziggurat (Ziggurat w Ur / Ziggurat Ur-Nammu / Etemennigur)\nFunkcja: sakralna / kultowa / swiatynna / religijna**\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (forma i funkcja)\nZiggurat to wielostopniowa wieza swiatynna charakterystyczna dla cywilizacji Mezopotamii (Sumerow, Akadyjczykow, Babilonczykow, Asyryjczykow). Budowla w Ur pochodzi z ok. XXI w. p.n.e. i zostala wybudowana przez krola Ur-Nammu z III dynastii Ur. Mial on ok. 21 metrow wysokosci. Na szczycie najwyzszego tarasu znajdowala sie swiatynia (kaplica) poswiecona bogu-opiekunowi miasta - Nanna (bog Ksiezyca). Ziggurat pelnila funkcje sakralna: byl to dom boga na ziemi, miejsce, gdzie bostwo moglo zejsc z niebios. Kaplanie (nie laicy) wchodzili na szczyt, by odprawiac rytualy ofiarne i modlic sie. Zwykli wierni gromadzili sie u podstawy budowli.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki / cywilizacji\nStarozytna Mezopotamia (dzis. Irak) to tzw. Zyzny Polksiez - obszar miedzy Tygrysem i Eufratem. Zigguratom nadawano nazwy zwiazane z niebem - Etemennigur znaczy \"dom, ktorego fundament tworzy jasna ziemia\". Budowla symbolizowala gore kosmiczna (axis mundi) laczaca ziemie z niebiosami. Zigguratow nie nalezy mylic z piramidami egipskimi: piramidy to groby krolewskie, zigguratom nie pochowano nikogo - byly wylacznie swiatyniami.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie nazwy (ziggurat / Ziggurat w Ur / Ziggurat Ur-Nammu / Etemennigur) ORAZ okreslenie funkcji (sakralna / kultowa / swiatynna / religijna)\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (tylko nazwa albo tylko funkcja) lub niepoprawna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Ziggurat = wielostopniowa wieza swiatynna Mezopotamii; funkcja sakralna/kultowa; NIE jest grobowcem (to rozroznia go od egipskiej piramidy).","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"1.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-2)\nWymień trzy cechy bryły powyższej budowli.\n1.1.\n0-1\n1.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.11) Zdający dokonuje opisu i analizy […]\ndzieł z uwzględnieniem ich cech formalnych\nw:\na) architekturze: […] układu przestrzennego,\nopisu fasady i elewacji.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie trzech cech bryły.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch cech bryły.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- bryła schodkowana / zwężającą się ku górze\n- tarasy połączone były rampami\n- na pierwszy taras prowadziły trzy szerokie ciągi schodów połączone w przelotowej bramie\n- pochylone ściany zdobione były niszami i ryzalitami\n- monumentalna / surowa\n- zgeometryzowana\n- masywna / zwarta\n- symetryczna\n- statyczna\n- na najwyższym tarasie stała niewielka kaplica, do której prowadziły schody\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy\nprogramowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia\n(Dz.U. z 2024 r. poz. 1019).","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy bryly ziggurata (wybierz dowolne trzy):**\n1. Bryla schodkowana / zwezajaca sie ku gorze\n2. Masywna / zwarta / monumentalna\n3. Symetryczna / zgeometryzowana\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (forma architektoniczna)\nZiggurat w Ur sklada sie z kilku tarasow ustawionych jeden na drugim, przy czym kazdy kolejny jest mniejszy - tworzy to sylwetke schodkowa, zwezajaca sie ku gorze. Caloc bryly jest masywna i statyczna - ogromna ilosc cegly mularskiej (suszonej i wypapanej na sloncu) nadawala budowli zwartoc i trwalosci. Kompozycja jest scisle symetryczna wzgledem osi pionowej. Na pierwszy taras prowadzily trzy szerokie schody (jeden centralny i dwa boczne), ktore spotykaly sie w przelotowej bramie. Sciany poszczegolnych tarasow byly pochylone i zdobione niszami oraz ryzalitami (wysuniecia pionowe), co lamaJo monotonie gladkiej powierzchni. Na szczycie stala kaplica boga Nanna.\n\n## Sposob 2 - kontekst materialow i techniki\nZigguraty budowane byly z cegly suszonej i wypalanej - materialu powszechnego w Mezopotamii, gdzie brakuje kamienia. Zewnetrzna warstwa pokryta byla cegla wypalanat dla trwalosci. Surowy, geometryczny charakter bryly wynikal z materialow i technologii epoki. Porownujac z innymi cywilizacjami: egipskie piramidy sa gladkoscienne i trojkatne w przekroju, mezopotamskie zigguratyr sa schodkowe i prostostopadloscienne.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 1.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie trzech cech bryly\n> - **1 pkt** - poprawne podanie dwoch cech bryly\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane warianty:** schodkowana / zwezajaca sie ku gorze; tarasy polaczone rampami; trzy ciagi schodow; sciany z niszami i ryzalitami; monumentalna; zgeometryzowana; masywna / zwarta; symetryczna; statyczna; kaplica na szczycie\n\nCo zapamietac? Ziggurat = bryla schodkowana, symetryczna, masywna, zbudowana z cegly; trzy schody prowadzace na pierwszy taras.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-1)\nPodaj imiona bogów greckich przedstawionych na poniższych naczyniach.\nwww.metmuseum.org\nwww.artmuseum.princeton.edu.org\nA\nB\n2.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":"A, B","answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.14) Zdający rozpoznaje […] bogów\ngreckich na podstawie atrybutów.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA. Hermes\nB. Atena","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**A. Hermes\nB. Atena**\n\n## Sposob 1 - analiza ikonografii (atrybuty bogow)\nW malarstwie wazowym identyfikacja bostw opiera sie na atrybutach ikonograficznych:\n\nNaczynie A (lekyt) - przedstawia boga w ruchu. Hermes rozpoznawalny jest po: kaduceuszu (laska owinnieta wezami), skrzydlatych sandatach (talaria) lub skrzydlatym kapeluszu (petasos) oraz charakterystycznej dynamicznej pozie w biegu. Hermes to poslaniec bogow, opiekun wdrowcow, kupujecow i zlodziei.\n\nNaczynie B (amfora) - bostwo z tarcza i zbroja. Atena rozpoznawalna jest po: egidzie (tarczy ozdobionej glowa Meduzy / Gorgony), helmie (korynckim lub attyckim), wloczni i zbroi. Atena to bogini madrosci i sprawiedliwej wojny; w tym kontekscie ukazana jako Atena Promachos (wojownicza).\n\n## Sposob 2 - kontekst techniki ceramicznej\nObydwa naczynia wykonane sa w technice czerwonofigurowej (ok. od 530 r. p.n.e.), gdzie postacie zachowuja naturalny kolor gliny ceramicznej (ceglastoczerwony), a tlo jest czarne. Technika ta - odwrotna do wczesniejszej czarnofigurowej - pozwalala na precyzyjniejsze oddanie anatomii i szat. Lekyt to naczynie na oliwe uzywane w obrzedach pogrzebowych; amfora na pokrywka sluzy do przechowywania plynow.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie dwoch odpowiedzi: A. Hermes, B. Atena\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (tylko jedna) lub niepoprawna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Hermes - kaduceusz, skrzydlate sandaly, ruch; Atena - tarcza/egida z Meduza, helm, wlocznia, zbroja.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"true_false","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-2)\nPrzyjrzyj się poniższej reprodukcji.\nwww.wikipedia.org\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nDzieło jest przykładem rzemiosła artystycznego.\nP\nF\n2.\nW dziele wykorzystano elementy inkrustacji.\nP\nF\n3.\nDzieło przedstawia tematykę batalistyczną.\nP\nF\n3.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nZdający:\nII.5) wymienia podstawowe gatunki\nw dziełach sztuk plastycznych, m.in. […]\nhistoryczna (w tym batalistyczna) […];\nII.9) rozpoznaje gatunek artystyczny, który\ndzieło reprezentuje.\nIV.4) […] rozróżnia techniki sztuk\nplastycznych, takie jak:\nd) techniki zdobnicze: […] inkrustacja.\nZasady oceniania\n2 pkt - zaznaczenie trzech poprawnych odpowiedzi.\n1 pkt - zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. P\n2. F\n3. P","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**1. P (Prawda)\n2. F (Falsz)\n3. P (Prawda)**\n\n## Sposob 1 - analiza kazdego stwierdzenia\n**Stwierdzenie 1: Dzielo jest przykladem rzemiosla artystycznego. - PRAWDA**\nTkanina z Bayeux (haft z Bayeux) to monument sredniowiecznego rzemiosla artystycznego - wykonano go technika haftu na lnianym tle, przy uzyciu kolorowych nici welnianych. Dtlugosc tkaniny wynosi ok. 70 metrow. Rzemioslo artystyczne obejmuje wyroby uzytkowe wykonane z artyzmem (hafty, tkaniny, biżuteria, ceramika, witraze), co w pelni odpowiada tej kategorii.\n\n**Stwierdzenie 2: W dziele wykorzystano elementy inkrustacji. - FALSZ**\nInkrustacja to technika dekoracyjna polegajaca na wkladaniu jednego materialu w wydrezone wglebieniea innego (np. kos sloniowej w drewno, marmur w marmur, metal w metal). Tkanina z Bayeux wykonana jest wylacznie technika haftu (igla i nitka na tle lnianym) - nie ma tu inkrustacji. To pomy\nka ktora moglaby wyniknac z niezrozumienia rozroznien miedzy technikami rzemiosla.\n\n**Stwierdzenie 3: Dzielo przedstawia tematyke batalistyczna. - PRAWDA**\nTkanina z Bayeux przedstawia w formie kroniki narracyjnej podboj Anglii przez Wilhelma Zdobywce w 1066 r. Napis HAROLD REX INTERFECTVS EST (\"Krol Harold zostal zabity\") odnosi sie do bitwy pod Hastings (14 pazdziernika 1066). Tkanina ukazuje sceny batalistyczne (walczacych rycerzy, polegajacych zolnierzy, konie w ataku) - tematyka jest jednoznacznie batalistyczna.\n\n## Sposob 2 - kontekst dziela\nTkanina z Bayeux powstala ok. 1070-1080 r., prawdopodobnie w angielskim warsztacie hafciarskim na zlecenie Odona z Bayeux (brata Wilhelma Zdobywcy). Pelni funkcje propagandowa i narracyjna - uzasadnia prawo Wilhelma do tronu angielskiego. Jest to unikalne swiadectwo ikonograficzne epoki i sposob dokumentowania historii przed wynalezieniem druku.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 3, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - zaznaczenie trzech poprawnych odpowiedzi: 1-P, 2-F, 3-P\n> - **1 pkt** - zaznaczenie dwoch poprawnych odpowiedzi\n> - **0 pkt** - mniej niz dwie poprawne lub brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Tkanina z Bayeux = haft (NIE inkrustacja); rzemioslo artystyczne; tematyka batalistyczna (bitwa pod Hastings 1066).","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nPrzyjrzyj się poniższym fotografiom przedstawiającym fragment fasady katedry w Reims.\nA\nWidok całości\nwww.flickr.com\nB\nZbliżenie\nwww.flickr.com\n1.\n2.\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"4.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-2)\nUzupełnij tekst odpowiednimi informacjami tak, aby powstały zdania prawdziwe.\nWpisz: (1.) nazwę stylu w sztuce, (2.) nazwę elementu architektonicznego, (3.) nazwę\ntematu grupy rzeźbiarskiej oznaczonej na reprodukcji cyfrą 1.\nFotografia A przedstawia dolną część fasady zachodniej katedry w Reims, wybudowanej\nw stylu (1.) W jej trzech dekoracyjnych\n(2.) otaczających wejścia, w miejscach, w których zazwyczaj\numieszczano rzeźbione tympanony, wprowadzono witrażowe przeszklenia. Na fotografii B\nukazano dwie grupy rzeźbiarskie zdobiące ościeża. Pierwsza z nich przedstawia\n(3.) , druga - Nawiedzenie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nZdający:\nII.1) rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuki; łączy je z właściwą epoką, stylem lub\nkierunkiem w sztuce.\nIV.1) poprawnie stosuje terminy związane\nz opisem formy i struktury dzieła\narchitektonicznego, w tym określenia\ndotyczące […] elementów konstrukcyjnych\ni dekoracyjnych (dekoracji fasady […]) […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. gotyckim/ gotyku katedralnego\n2. portalach\n3. Zwiastowanie","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**(1.) gotyckim / gotyku katedralnego\n(2.) portalach\n(3.) Zwiastowanie**\n\nPelne zdania: \"Fotografia A przedstawia dolna czesc fasady zachodniej katedry w Reims, wybudowanej w stylu gotyckim. W jej trzech dekoracyjnych portalach otaczajacych wejscia, w miejscach, w ktorych zazwyczaj umieszczano rzezbione tympanony, wprowadzono witrazowe przeszklenia. Na fotografii B ukazano dwie grupy rzezbiarskie zdobiace oscieza. Pierwsza z nich przedstawia Zwiastowanie, druga - Nawiedzenie.\"\n\n## Sposob 1 - analiza dziela (identyfikacja elementow)\n**(1.) Styl gotycki:** Katedra Notre-Dame w Reims (budowana od 1211 r.) to szczytowe osiagniecie gotyku katedralnego (gotyku wysokiego) we Francji. Cechy gotyckie: ostrolukowe portale, rozeta (okno rozowe), strzelistosc fasady, blendy, ryzality.\n\n**(2.) Portale:** Portal gotycki to wejscie w katedry glowne, otoczone ozdobnym archiwolta, ze slupem (trumonem) posrodku i tympanonem nad wejsciem. Katedra w Reims ma trzy portale na fasadzie zachodniej. Innowacja Reims polega na tym, ze zamiast rzezbionych tympanonow wprowadzono witraze - co pozwolilo na wiecej swiatla wewnabtrz swiatyni.\n\n**(3.) Zwiastowanie:** Ikonografia chrzescijanska. Scena Zwiastowania (Annuncjacja) przedstawia archaniola Gabriela oznajmiajacego Marii, ze pocznie i urodzi Jezusa (Ewangelia wg Lukasza 1, 26-38). Scena Nawiedzenia (Visitatio) to odwiedziny Marii u swojej kuzynki Elzbiety.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny\nKatedra w Reims to miejsce koronacji krolow Francji (od Klovisa I). Bogata dekoracja rzezbiarska fasady zachodniej (ok. 2300 figur) odzwierciedla ambicje teologiczne i polityczne fundatorow. \"Mistrz Figur Antycznych\" to anonimowy rzezbiarz, ktorego styl Nawiedzenia wyraznie inspirowal sie rzezba starorzytna (kontrapost, draperia).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 4.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy poprawne odpowiedzi: (1) gotyckim/gotyku katedralnego, (2) portalach, (3) Zwiastowanie\n> - **1 pkt** - dwie poprawne odpowiedzi\n> - **0 pkt** - jedna lub zadna poprawna odpowiedz albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Reims = gotyk katedralny; fasada zachodnia z trzema portalami; sceny: Zwiastowanie (1) i Nawiedzenie (2); portale zamiast tympanonow z rzezba maja witraze.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"4.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-2)\nAnonimowy twórca Nawiedzenia w katedrze w Reims jest przez historyków sztuki\nnazywany Mistrzem Figur Antycznych. Wymień dwie cechy formalne tych rzeźb, które\nwskazują na inspirację rzeźbą antyku.\n4.1.\n0-1-2\n4.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.2 (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nI.7) porównuje style i kierunki oraz ich\nwzajemne oddziaływania; uwzględnia źródła\ninspiracji […].\nII.1) dokonuje opisu i analizy, w tym\nporównawczej, dzieł z uwzględnieniem ich\ncech formalnych w:\nb) rzeźbie: bryły, kompozycji, faktury, relacji\nz otoczeniem. […]\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wymienienie dwóch cech rzeźb.\n1 pkt - poprawne wymienienie jednej cechy rzeźb.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- poprawne proporcje postaci / prawidłowa anatomia postaci\n- zindywidualizowane twarze / zróżnicowanie młodej i starszej twarzy\n- postacie stoją w pozie kontrapostu\n- antyczny typ urody Marii / realizm w ukazaniu świętej Elżbiety\n- mimetyczne przedstawienie postaci\n- przedstawienie draperii przypominające styl mokrych szat\n- szaty postaci przypominają ubiory antyczne / rzymskie","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwie cechy formalne inspirowane antykiem (wybierz dwie):**\n1. Postacie stoja w pozie kontrapostu\n2. Poprawne proporcje i anatomia postaci / mimetyczne przedstawienie\n3. Zindywidualizowane twarze (rozroznienie mlodej Marii i starszej Elzbiety)\n4. Draperia przypominajaca styl mokrych szat (antyczny motyw)\n5. Szaty przypominajace ubiory antyczne / rzymskie\n\n## Sposob 1 - analiza cech formalnych\n**Kontrapost** (wl. contrapposto) to kluczowy termin: postawa ciala, w ktorej ciazar spoczywa na jednej nodze, co powoduje subtelne pochylenie bioder i ramion w przeciwnych kierunkach. Kontrapost jest charakterystycznym osiagnieciem greckiej rzezby klasycznej (V-IV w. p.n.e., np. Dyskobol Myrona, Doryphor Polikleta). Jego obecnosc w gotyckich figurach z Reims to swiadomy powrot do antycznego idealu.\n\n**Styl mokrych szat** (grec. wet drapery) - technika rzezbiarska, w ktorej tkanina zdaje sie przylegac do ciala, ujawniajac jego forme - typowa dla greckiej rzezby klasycznej i hellenistycznej. Draperia w figurach Nawiedzenia oplata cialo naturalnie, w odroznnieniu od schematycznych, sztywnych szat rzezby romanskiej.\n\n**Zindywidualizowane twarze** - rzezbiarz wyraznie rozroznial rysy Marii (mloda, idealna uroda) i Elzbiety (starsza, bardziej realistyczna) - co odpowiada greckiej tradycji portretowej i mimetycznej.\n\n## Sposob 2 - kontekst artystyczny\n\"Mistrz Figur Antycznych\" (anonimowy rzezbiarz aktywny ok. 1230-1240 r.) jest wyjatkiem w rzezbie gotyckiej - wiekszosc rzezb gotyckich jest bardziej linearnych i abstrakcyjnych. Jego znajomosc antyku mogla pochodzic z obserwacji rzezb Rzymskich zachowanych we Francji lub manuskryptow. Nawiedzenie z Reims jest uznawane za jeden z najbardziej \"antycznych\" przejawow gotyckiej rzezby sredniowiecznej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 4.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne wymienienie dwoch cech rzezb\n> - **1 pkt** - poprawne wymienienie jednej cechy rzezb\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane:** kontrapost; poprawne proporcje/anatomia; zindywidualizowane twarze; mimetyczne przedstawienie; draperia mokrych szat; szaty antyczne/rzymskie\n\nCo zapamietac? Mistrz Figur Antycznych = kontrapost, mokre szaty, realistyczna anatomia i zindywidualizowane rysy - inspiracje rzezba grecia klasyczna i hellenistyczna.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nPrzyjrzyj się poniższym fotografiom dzieł A i B.\nDzieło A\nDzieło B\nwww.wikipedia.org\nwww.mariacki.com","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-2)\nUzupełnij tekst odpowiednimi informacjami tak, aby powstały zdania prawdziwe.\nWpisz: (1.) imię i nazwisko autora dzieł, (2.) nazwę miasta, (3.) nazwę stylu w sztuce.\nAutorem powyższych dzieł jest (1.) , który wiele lat\nspędził w polskim mieście - (2.) Artysta tworzył w stylu\n(3.)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.1 (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nIII.1) wymienia najistotniejszych twórców dla\ndanego stylu lub kierunku w sztuce;\nIII.2) zna najwybitniejsze dzieła z dorobku\nartystycznego wybitnych przedstawicieli\nposzczególnych epok, kierunków i tendencji\nw sztuce od starożytności po czasy\nwspółczesne […];\nIII.3) sytuuje twórczość artystów\npowszechnie uznawanych za\nnajwybitniejszych w czasie, w którym\ntworzyli […] oraz we właściwym środowisku\nartystycznym.\nZasady oceniania\n2 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. Stwosz / Wit Stwosz/ Veit Stoss\n2. Krakowie\n3. gotyckim / stylu szat łamanych","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**(1.) Wit Stwosz / Veit Stoss\n(2.) Krakowie\n(3.) gotyckim / stylu szat lamanych**\n\nPelne zdanie: \"Autorem powyzszych dziel jest Wit Stwosz, ktory wiele lat spedzil w polskim miescie - Krakowie. Artysta tworzyl w stylu gotyckim / stylu szat lamanych.\"\n\n## Sposob 1 - analiza dziela i artysty\nWit Stwosz (niem. Veit Stoss, ok. 1448-1533) to jeden z najwybitniejszych rzezbiarz gotyckich przelomu sredniowiecza i renesansu. Urodzony w Szwabii, dzialalnosc zwiazal z Krakowem (1477-1496), gdzie wykonal swoje najslynniejsze dzielo - Oltarz Mariacki w kosciele Mariackim. Dzieolo A jest plyta epitafijna (rzezba nagrobna / upamietniajaca) - plaskorzezba otoczona bordiura ornamentalna. Dzielo B to polichromowany Chrystus na krzyzu - rzezba pelna, ekspresyjna.\n\n**Styl szat lamanych (gotyk pozny):** charakteryzuje sie dynamicznie, kanciasto lamanymi draperiami szat, niejednokrotnie niezaleznymi od ciala - jakby z metalu a nie tkaniny. Styl ten nadaje rzezbie ekspresji i dramatyzmu.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny\nWit Stwosz opuscil Krakow w 1496 r. i wrocel do Norymbergi. Tam zostal oslawiony - sfalszow dokumenty finansowe i zostal napetnowany rozpalonym zelazem (1503). Mimo to tworzyl dalej i zostawil po sobie bogataa spuscizne po obu stronach Europy Srodkowej. Krakow zawiera jego glowne dziela: Oltarz Mariacki (1477-1489) i plyta epitafijna Kallimacha (humanisty Filippa Buonaccorsiego).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 5.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy poprawne odpowiedzi: (1) Stwosz/Wit Stwosz/Veit Stoss, (2) Krakowie, (3) gotyckim/stylu szat lamanych\n> - **1 pkt** - dwie poprawne odpowiedzi\n> - **0 pkt** - jedna lub zadna poprawna odpowiedz albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Wit Stwosz = Krakow + Norymberga; gotyk poz(ny; styl szat lamanych (kanciaste, dynamiczne draperie); Oltarz Mariacki to glowne dzielo.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-2)\nWybierz jedno z dzieł (A lub B) i przeprowadź jego analizę, z uwzględnieniem formy\ni funkcji dzieła.\nWybrane dzieło:\nAnaliza:\n5.1.\n0-1-2\n5.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2 (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.11) dokonuje opisu i analizy, w tym\nporównawczej, dzieł z uwzględnieniem ich\ncech formalnych w:\nb) rzeźbie: bryły, kompozycji, faktury, relacji\nz otoczeniem […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawna analiza uwzględniająca formę i funkcję dzieła.\n1 pkt - poprawna analiza uwzględniająca formę ALBO funkcję dzieła.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nDzieło A.\nPrzykładowa analiza: Postać ukazana w pozycji siedzącej w ujęciu ¾. Postać przedstawiona\njest realistycznie, a proporcje są poprawne. Układ szat prezentuje styl łamany. Postać\numieszczona jest centralnie, a całe przedstawienie jest otoczone bordiurą / bordiura\nwypełniona ornamentem. Kompozycja jest wieloplanowa, występuje perspektywa intuicyjna\noraz efekt horror vacui. Jest to relief płaski / płaskorzeźba. Dzieło pełniło funkcję\nkommemoratywną (upamiętniającą) / sepulkralną / epitafium. Postać ukazana została\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nz charakterystycznymi dla siebie atrybutami, a część dzieła stanowi umieszczona na dole\ninskrypcja.\nDzieło B.\nPrzykładowa analiza: Ciało Chrystusa ułożone jest w kształt litery T (wyprostowane ręce)\ni jest ukazane realistycznie. Proporcje są poprawne, a anatomia została przedstawiona\nw sposób szczegółowy. Perizonium prezentuje styl draperii łamanych / głęboko rzeźbione.\nSzata układa się niezależnie od ciała Chrystusa (dynamiczne formy perizonium / perizonium\nukłada się w kształt fałdy wirowej). Jest to rzeźba polichromowana. Dzieło pełni funkcję\nreligijną / kultową / sakralną. Rzeźba charakteryzuje się silną ekspresją / wyeksponowanie\nbólu i cierpienia Chrystusa.\nUwaga: Analiza formy nie może zawierać błędów rzeczowych.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Wybrane dzielo: B (Chrystus na krzyzu)**\n\n## Sposob 1 - analiza formy i funkcji (Dzielo B - Chrystus na krzyzu)\n**FORMA:**\nCialo Chrystusa ulozone jest w ksztalt litery T (rece wyprostowane poziomo). Cialo ukazane realistycznie, proporcje poprawne, anatomia przedstawiona szczegolowo - widoczne zebrania zeber, naprezenie miesni, rany. Perizonium (pas biodowy) prezentuje styl draperii lamanych: szata uklada sie niezaleznie od ciala, dynamicznie, z glebokimi, kantymi faldami - charakterystyczny element stylu Stwosza. Dzieolo jest rzezba polichromowana (barwna), co nadaje mu realizm i ekspresje. Silna ekspresja - skupienie na bolu i cierpieniu Chrystusa.\n\n**FUNKCJA:**\nFunkcja religijna / kultowa / sakralna - krzyz jest centralnym symbolem chrzescijanstwa; przedstawia ofiare Chrystusa. Dzielo sluzy jako obiekt kultu (modlitwy) w przestrzeni koscielnej.\n\n## Sposob 1 alternatywny - analiza Dziela A (plyta epitafijna)\n**FORMA:**\nPostac ukazana w pozycji siedzacej, ujecie 3/4 (polprofilowe). Styl szat lamany. Postac centralnie umieszczona, otoczona bordiura wypelniona ornamentem. Kompozycja wieloplanowa, perspektywa intuicyjna, efekt horror vacui (wypelnienie wszystkich powierzchni). Relief plaski (plaskorzezba). Postac z atrybutami, dol z inskrypcja.\n\n**FUNKCJA:**\nFunkcja kommemoratywna (upamietniajaca) / sepulkralna / epitafium - plyta upamietnia zmarlego, pelni funkcje nagrobna lub epitafijna.\n\n## Sposob 2 - kontekst stylu i epoki\nStyl lamany (niem. Zackenstil) to gotycka konwencja rzezbiarska, w ktorej draperia tworzy lamania, kanciaste, ekspresyjne formy - jakby z blachy, nie z miekkiej tkaniny. Stwosz byl mistrzem tego stylu, szczegolnie widocznego w jego Oltarzu Mariackim (1477-1489).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 5.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawna analiza uwzgledniajaca forme I funkcje dziela\n> - **1 pkt** - poprawna analiza uwzgledniajaca forme ALBO funkcje dziela\n> - **0 pkt** - brak lub analiza z bledami rzeczowymi\n> - **Uwaga CKE:** Analiza formy nie moze zawierac bledow rzeczowych\n\nCo zapamietac? Musisz omowic OBA aspekty: forme (jak wyglada - kompozycja, technika, styl) I funkcje (do czego sluzylo). Brak jednego = max 1 pkt.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom przedstawiającym dzieła jednego artysty.\nDzieło A\nDzieło B\nwww.wikipedia.org\nwww.wikipedia.org","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"6.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nPodaj autora reprodukowanych dzieł oraz podaj tytuł dzieła A.\nAutor:\nTytuł dzieła A:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nIII. 2) zna najwybitniejsze dzieła z dorobku\nartystycznego wybitnych przedstawicieli\nposzczególnych epok, kierunków i tendencji\nw sztuce od starożytności po czasy\nwspółczesne […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie autora i tytułu dzieła A.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAutor: Mantegna / Andrea Mantegna\nTytuł dzieła A: Opłakiwanie zmarłego Chrystusa / Martwy Chrystus / Chrystus w grobie /\nChrystus z Brery","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autor: Andrea Mantegna\nTytul dziela A: Oplakiwanie zmarlego Chrystusa / Martwy Chrystus / Chrystus w grobie / Chrystus z Brery**\n\n## Sposob 1 - identyfikacja artysty i dziela\nAndrea Mantegna (1431-1506) to jeden z czolowych malarzy wloskiego quattrocenta (wczesnego renesansu). Jego Oplakiwanie zmarlego Chrystusa (ok. 1480-1490, tempera na plotnie, Pinacoteca di Brera w Mediolanie) jest jednym z najslynniejszych obrazow renesansu, glownie ze wzgledu na odwazny skrot perspektywiczny: Chrystus lezy stopami ku widzowi, co tworzy dramatyczny efekt foreshortening (wloski: scorcio). Dzielo B to fresk oculus w Camera degli Sposi w Mantui (1465-1474) - iluzjonistyczne malowidlo na sklepieniu pokazujace otwor nieba z postaciami patrzacymi w dol (tzw. di sotto in su - widok z dolu w gore).\n\n## Sposob 2 - kontekst artysty i epoki\nMantegna byl malarzem na dworze Gonzagow w Mantui. Interesowala go perspektywa linearna i skroty perspektywiczne (foreshortening) - umiejetnosc prawidlowego skracania przedmiotow widzianych pod katem. Camera degli Sposi to pierwsza w historii sztuki iluzjonistyczna dekoracja sklepienia, prekursor barokowych trompe-l'oeil. Dla maturzysty: nazwa \"Chrystus z Brery\" pochodzi od muzeum Pinacoteca di Brera w Mediolanie, gdzie obraz sie znajduje.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 6.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie autora (Mantegna / Andrea Mantegna) ORAZ tytulu dziela A (Oplakiwanie zmarlego Chrystusa / Martwy Chrystus / Chrystus w grobie / Chrystus z Brery)\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (tylko autor albo tylko tytul) lub niepoprawna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Mantegna = mistrz perspektywy i skrotow perspektywicznych (foreshortening); Oplakiwanie z Brery to ikona tego podejscia; Camera degli Sposi = pierwsze iluzjonistyczne sklepienie w historii.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-2)\nOkreśl styl w sztuce, który reprezentują powyższe dzieła, oraz wymień trzy cechy dzieł\ncharakterystyczne dla tego stylu.\nStyl:\nCechy:\n6.1.\n0-1\n6.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.12) Zdający wskazuje środki stylistyczne\ni środki ekspresji, które identyfikują\nanalizowane dzieło z odpowiednim stylem\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne określenie stylu oraz podanie trzech cech.\n1 pkt - poprawne określenie stylu oraz podanie dwóch cech.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nStyl: renesans / styl quattrocenta\nPrzykładowe cechy:\n- stosowanie perspektywy geometrycznej / linearnej\n- skróty perspektywiczne\n- iluzja głębi\n- poprawnie przedstawiona anatomia postaci\n- wyrazisty modelunek światłocieniowy / konsekwentny modelunek światłocieniowy\n- wyrazisty rysunek / linearyzm\n- odniesienia do antyku, np. w sposobie przedstawiania architektury\n- kompozycja statyczna\n- kompozycja symetryczna\n- układ centralny","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Styl: renesans / styl quattrocenta\nTrzy cechy (wybierz trzy):**\n1. Stosowanie perspektywy geometrycznej / linearnej\n2. Skroty perspektywiczne (foreshortening)\n3. Poprawnie przedstawiona anatomia postaci\n4. Wyrazisty modelunek swiatlocieniowy\n5. Iluzja glebi / iluzjonizm\n\n## Sposob 1 - analiza cech renesansu w dzielach Mantegni\n**Perspektywa geometryczna / linearna:** Renesans odkryl na nowo (za Bruneleschi) reguly perspektywy linearnej (zbieznosc linii do jednego punktu zbiegu). Dzielo A (Oplakiwanie) jest skrajnym przykladem skrotu perspektywicznego - cialo Chrystusa widziane od stop jest radykalnie skrocone zgodnie z zasadami geometrii.\n\n**Iluzjonizm / iluzja glebi:** Dzielo B (Camera degli Sposi) to fresk iluzjonistyczny - malarz stworzyl zludzenie otworu w sklepieniu (oculus), przez ktory widac niebo i postacie. To osiagniecie malarstwa perspektywicznego.\n\n**Poprawna anatomia:** Cialo Chrystusa w dziele A ukazane z precyzyjnym odwzorowaniem anatomii - rany, zebrania, napiete miesnie. Renesans powrocil do greckiego idealu prawidlowej anatomii.\n\n**Modelunek swiatlocieniowy (chiaroscuro):** Konsekwentne operowanie swiatlem i cieniem nadaje postaci trójwymiarowosc - wyrazisty, twardy modelunek charakterystyczny dla Mantegni.\n\n## Sposob 2 - kontekst epoki quattrocenta\nQuattrocento (XV wiek wloski) to wczesny renesans - epoka wielkich odkryc perspektywy, anatomii, odrodzenia antyku. Mantegna przejal wplywy od Donatella (rzezba) i Padwy. Jego styl cechuje twardosc, lapidarne, precyzyjne linie i odwazne eksperymenty z perspektywa.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 6.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne okreslenie stylu ORAZ podanie trzech cech\n> - **1 pkt** - poprawne okreslenie stylu ORAZ podanie dwoch cech\n> - **0 pkt** - brak stylu lub mniej niz dwie cechy lub odpowiedz niepoprawna\n> - **Uwaga:** Styl musi byc poprawny (renesans/quattrocento) - bez niego max 0 pkt\n\nCo zapamietac? Renesans = perspektywa linearna, foreshortening, poprawna anatomia, swiatlocien (chiaroscuro), iluzjonizm, odniesienia do antyku.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-2)\nPrzyjrzyj się fotografiom przedstawiającym dwie różne budowle sakralne.\nBudowla 1.\nBudowla 2.\nwww.wikipedia.org\nwww.thearchspace.com\nRozstrzygnij, która z zaprezentowanych budowli (1. czy 2.) została zbudowana na\nplanie przedstawionym poniżej. Uzasadnij swój wybór, odnosząc się do dwóch cech\nwybranej budowli.\nwww.romanchurches.fandom.com\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n7.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.11) dokonuje opisu i analizy, w tym\nporównawczej, dzieł z uwzględnieniem ich\ncech formalnych w:\na) architekturze: planu, układu\nprzestrzennego […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie odnoszące się do dwóch cech wybranej\nbudowli.\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie odnoszące się do jednej cechy wybranej\nbudowli.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: budowla 2.\nPrzykładowe uzasadnienie:\n- Na planie budowli zaznaczone są dwie kolumny przy wejściu (natomiast budowla numer\n1. posiada kolumnadę).\n- Budowla nr 2 ma kształt eliptyczny (budowla nr 1 jest okrągła).\n- Fasadę budowli nr 2 otaczają ściany kurtynowe.\n- Budowla nr 2 posiada półokrągłe schody.\n- Budowla nr 2 posiada wysunięty / półeliptyczny portyk.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Rozstrzygniecie: budowla 2.**\n\n**Uzasadnienie (dwie cechy):**\n1. Plan eliptyczny - budowla 2. jest eliptyczna (owalna), budowla 1. jest kolowa / okragla.\n2. Dwie kolumny przy wejsciu - na planie widoczne sa dwie kolumny, natomiast budowla 1. posiada cala kolumnade wokol.\n\n## Sposob 1 - analiza planu architektonicznego\nKlucz to odczytanie planu (rzutu poziomego) i porownanie go z obiema budowlami:\n\n**Plan pokazuje:**\n- Ksztalt eliptyczny (owalna bryly)\n- Dwie kolumny przy wejsciu (nie pelna kolumnada)\n- Polkoliste schody\n- Wysuniety portyk\n- Sciany kurtynowe po bokach fasady\n\n**Budowla 1.** to budowla okragla / centralna otoczona kolumnada (typ tempietto - jak Tempietto Bramantego w Rzymie). Plan kolowy nie pasuje do eliptycznego planu na ilustracji.\n\n**Budowla 2.** ma plan eliptyczny, dwie kolumny (nie kolumnade), polkoliste schody i wysuniety portyk. To wszystko zgadza sie z planem.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny\nBudowla 2. to prawdopodobnie kosciol San Andrea al Quirinale w Rzymie (Francesco Borromini lub Gianlorenzo Bernini, barok, XVII w.) lub podobny kosciol barokuowy z eliptycznym planem. Eliptyczny plan w baroku byl innowacja - symbolizowal ruch, dynamike, nieskonczonosc. Budowla 1. to tempietto - typ okraglej swiatyni antycznej i renesansowej (np. Tempietto Bramantego, ok. 1502).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 7, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne rozstrzygniecie (budowla 2.) ORAZ uzasadnienie odnoszace sie do dwoch cech\n> - **1 pkt** - poprawne rozstrzygniecie ORAZ uzasadnienie odnoszace sie do jednej cechy\n> - **0 pkt** - bledne rozstrzygniecie lub brak uzasadnienia\n\nCo zapamietac? Plan eliptyczny + dwie kolumny + polkoliste schody = budowla 2. Budowla 1. jest okragla z pelna kolumnada. Porownaj zawsze wszystkie elementy planu z obydwoma budowlami.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom dzieł A i B.\nDzieło A\nwww.wikipedia.org\nDzieło B\nwww.wga.hu\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"8.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-2)\nUzupełnij tabelę. Podaj autora każdego z dzieł oraz nazwę kraju, z którego on\npochodził.\nDzieło A\nDzieło B\nAutor\nKraj","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nII.2) wskazuje twórców najsłynniejszych\ni najbardziej reprezentatywnych dzieł;\n3) umiejscawia dzieła w […] w przestrzeni\ngeograficznej.\nIII.2) zna najwybitniejsze dzieła z dorobku\nartystycznego wybitnych przedstawicieli\nposzczególnych epok, kierunków i tendencji\nw sztuce od starożytności po czasy\nwspółczesne […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie autora i kraju do dzieła A i do dzieła B.\n1 pkt - poprawne podanie autora i kraju do dzieła A ALBO poprawne podanie autora i kraju\ndo dzieła B\nALBO poprawne podanie obu autorów\nALBO poprawne podanie obu nazw krajów.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nDzieło A\nDzieło B\nAutor\nPeter Paul Rubens/ Rubens\nRembrandt/\nRembrandt Hamerszoon van Rijn\nKraj\nFlandria\nHolandia","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dzielo A: Autor - Peter Paul Rubens / Rubens; Kraj - Flandria\nDzielo B: Autor - Rembrandt / Rembrandt Harmenszoon van Rijn; Kraj - Holandia**\n\n## Sposob 1 - identyfikacja artystow na podstawie stylu\n**Dzielo A (Rubens, Flandria):** Peter Paul Rubens (1577-1640) to czolowy malarz baroku flandryjskiego. Charakterystyczne cechy jego malarstwa: koloryzm (ciepla, bogata paleta barw), dynamiczne pozy, petle cielesne, bujna natura w tle, technicznie wysmakowane detale (tkaniny, roslinnosc). Podwojny portret malzonkow (\"Rubens i Isabella Brant w altanie kapryfolium\", ok. 1609-1610) wyroznia sie radosna, ciepla atmosfera, reprezentacyjna poza.\n\n**Dzielo B (Rembrandt, Holandia):** Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606-1669) to najwazniejszy malarz holenderski. Charakterystyczny luminizm - dramatyczne swiatlo wydobywajace postacie z ciemnego tla (ciemne tlo), swobodny, gruby dukt pedzla, naturalistyczne przedstawienie postaci. \"Autoportret z Saskia\" - swobodna, niemal zabawna poza.\n\n## Sposob 2 - Flandria vs Holandia w baroku\nWazne rozroznienie: Flandria (dzisiejsza Belgia, katolicka) i Holandia (Niderlandy Polnocne, protestanckie) to dwa rozne kraje XVII-wiecznego baroku:\n- **Rubens (Flandria):** dramatyczny, bogaty, dekoracyjny barok katolicki; wpywy Italii i kontrreformacji\n- **Rembrandt (Holandia):** surowy, skromny, skupiony na wnetrzu duchowym; barok protestancki; specjalnosc: portrety i sceny biblijne\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 8.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - autor i kraj dla obu dziel poprawnie\n> - **1 pkt** - autor i kraj dla jednego dziela / obaj autorzy / oba kraje\n> - **0 pkt** - niepelna lub niepoprawna odpowiedz\n> - **Akceptowane:** Rubens / Peter Paul Rubens; Flandria; Rembrandt / Rembrandt Harmenszoon van Rijn; Holandia\n\nCo zapamietac? Rubens = Flandria (Belgia), koloryzm, cieplo, dynamika; Rembrandt = Holandia, luminizm, ciemne tlo, swobodny pedzsel.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"8.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-2)\nWymień dwie różnice oraz dwa podobieństwa dotyczące formy obu dzieł.\nRóżnice:\nPodobieństwa:\n8.1.\n0-1-2\n8.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.11) dokonuje opisu i analizy, w tym\nporównawczej, dzieł z uwzględnieniem ich\ncech formalnych w:\nc) malarstwie […]: kompozycji, koloru,\nsposobów ukazania iluzji przestrzeni,\nkształtowania formy przez światło,\nw dziełach figuratywnych stopnia oddania\nrzeczywistości lub jej deformacji.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie dwóch różnić i dwóch podobieństw.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch różnic\nALBO poprawne podanie dwóch podobieństw\nALBO poprawne podanie jednej różnicy i jednego podobieństwa.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nRóżnice:\n- Obraz A wykończony precyzyjnie, w obrazie B widać dukt pędzla.\n- Obraz B jest bardziej malarski, w obrazie A są silniej wydobyte szczegóły.\n- W obrazie A postacie ukazane są w bezruchu, w obrazie B jest ruch zatrzymany (stop-\nklatka).\n- Postacie na obrazie A ukazane są oficjalnie, w reprezentacyjnych pozach, zaś\nw obrazie B w pozach swobodnych.\n- Obraz A posiada gładką powierzchnię, w obrazie B widoczna faktura.\n- W obrazie A dominuje koloryzm, w obrazie B luminizm.\n- Postaci w obrazie A ukazane od przodu, w obrazie B tyłem.\nPodobieństwa:\n- kompozycje dwupostaciowe\n- kompozycje zdynamizowane skosami i łukami\n- światło pada z lewej strony / lepiej oświetlona lewa strona, prawa pozostaje w cieniu.\n- kompozycje dośrodkowe\n- kompozycje zamknięte\n- oba obrazy w formacie prostokąta pionowego","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Roznice (dwie):**\n1. W obrazie A dominuje koloryzm (ciepla, bogata paleta), w obrazie B luminizm (dramatyczne swiatlo na ciemnym tle)\n2. Postacie na obrazie A ukazane sa w oficjalnych, reprezentacyjnych pozach; w obrazie B w pozach swobodnych / ruch zatrzymany (stop-klatka)\n\n**Podobienstwa (dwa):**\n1. Kompozycje dwupostaciowe\n2. Oba obrazy w formacie prostokata pionowego\n\n## Sposob 1 - analiza porownawcza formy\n**ROZNICE - bardziej szczegolowo:**\n- **Technika i faktura:** Obraz A (Rubens) - wykonczony precyzyjnie, gladka powierzchnia, wydobyte szczegoly (liscie, tkaniny, szczegoly twarzy). Obraz B (Rembrandt) - widoczny dukt pedzla, teksturalna faktura malarska, bardziej malarski styl.\n- **Kolorystyka:** Obraz A dominuje koloryzm (ciepla paleta, zelenien tla, zolcien, rozowy, cale spektrum barw). Obraz B dominuje luminizm (ciemne tlo, dramatyczne swiatlo wydobywajace twarze i ubrania z ciemnosci).\n- **Pozy:** A - oficjalne, statyczne; B - swobodne, dynamiczne (uniesiony kieliszek - stop-klatka ruchu).\n- **Ujecie postaci:** A - postacie od przodu; B - jedno z postaci czeciowo tylem.\n\n**PODOBIENSTWA - bardziej szczegolowo:**\n- Oba to kompozycje dwupostaciowe (portret podwojny)\n- Oba w formacie prostokata pionowego\n- Oba kompozycje dosrodkowe i zamkniete\n- W obu swiatlo pada z lewej strony\n- Oba sa dzielem barokowym (XVII w.)\n\n## Sposob 2 - terminy techniczne do zastosowania\n**Koloryzm** - metoda malarska opierajaca sie na barwie jako glownym srodku wyrazu (Rubens, Wenecjanie).\n**Luminizm** - metoda malarska opierajaca sie na operowaniu swiatlem i kontrastem swiatla z ciemnoscia (Rembrandt, Caravaggio).\n**Dukt pedzla** - slady pociagniecia pedzlem widoczne na gotowym obrazie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 8.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie dwoch roznic I dwoch podobienstw\n> - **1 pkt** - dwie roznice ALBO dwa podobienstwa ALBO jedna roznica i jedno podobienstwo\n> - **0 pkt** - niepelna lub niepoprawna odpowiedz\n\nCo zapamietac? Rubens vs Rembrandt: koloryzm vs luminizm; precyzja vs dukt pedzla; oficjalne vs swobodne pozy. Podobienstwa: oba portretypodwojne, oba w formacie pionowym, oba barokowe.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nPrzyjrzyj się poniższym fotografiom.\nBudowla A\nBudowla B\nwww.wikipedia.org\nwww.nawakcje.eu\nBudowla C\nwww.wikipedia.org","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"9.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-2)\nOkreśl style w sztuce, reprezentowane przez budowle przedstawione na fotografiach.\nBudowla A:\nBudowla B:\nBudowla C:\n9.1.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.1. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nI.1) Zdający rozpoznaje najbardziej znane\ndzieła sztuki; łączy je z właściwą epoką,\nstylem lub kierunkiem w sztuce.\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie trzech poprawnych nazw stylów.\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw stylów.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nBudowla A: renesans\nBudowla B: historyzm / neogotyk\nBudowla C: styl stanisławowski / klasycyzm / neoklasycyzm","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Budowla A: renesans\nBudowla B: historyzm / neogotyk\nBudowla C: styl stanislawowski / klasycyzm / neoklasycyzm**\n\n## Sposob 1 - identyfikacja stylow na podstawie cech architektonicznych\n**Budowla A - Renesans (Zamek Krolewski na Wawelu, XVI w.):**\nDziedziniec z arkadowymi kruzgankami - charakterystyczna cecha renesansowego dziedzinca wloskiego (cortile). Kolumny, polkoliste luki, harmonia proporcji. Wawel zostal przebudowany w stylu renesansu wloskiego przez Franciszka Florentczyka i Bartolomea Berrecciego na poczatku XVI w.\n\n**Budowla B - Historyzm / Neogotyk (Zamek w Korniku, ok. 1840-1859):**\nZamek z blankami (zubami - charakterystyczny element gotyckich zamkow obronnych), ostrolukowe okna, wiezy z blankowanymi attYkami. Neogotyk to XIX-wieczny powrot do form gotyckich - czesc szerszego nurtu historyzmu (obok neobaroku, neorenesansu). Zamek w Korniku przebudowal Tytus Dzialynski.\n\n**Budowla C - Styl stanislawowski / Klasycyzm (Palac na Wyspie, Lazienki Krolewskie, Warszawa, 1788-1793):**\nPortyk wglebny (kolumny wsuniete w bryle budynku), symetria, prostota form, brak bogatych ozdob. Palac Stanislawa Augusta Poniatowskiego - szczytowe osiagniecie polskiego klasycyzmu (styl stanislawowski).\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny budowli\n- Renesans w Polsce: XVI w., wplywy wloskie, Krakow jako centrum\n- Neogotyk / historyzm: XIX w., romantyczny powrot do sredniowiecza\n- Klasycyzm: XVIII w. (Oswiecenie), czystosc form, wzory antyczne\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 9.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy poprawne nazwy stylow\n> - **1 pkt** - dwie poprawne nazwy stylow\n> - **0 pkt** - jedna lub zadna poprawna odpowiedz\n> - **Akceptowane:** A: renesans; B: historyzm / neogotyk; C: styl stanislawowski / klasycyzm / neoklasycyzm\n\nCo zapamietac? Wawel (kruzganki arkadowe) = renesans; Kornik (blanki) = neogotyk/historyzm; Lazienki (portyk wglebny) = klasycyzm/styl stanislawowski.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Wpisz literowe oznaczenie budowli (A, B lub C) przy każdej z nazw\nelementu lub detalu architektonicznego widocznego na fotografii.\nElementy lub detale architektoniczne\nLiterowe oznaczenie budowli\nportyk wgłębny\nblanki\nkrużganki\n9.2.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nIV.1) poprawnie stosuje terminy związane\nz opisem formy i struktury dzieła\narchitektonicznego, w tym określenia\ndotyczące […] elementów konstrukcyjnych\ni dekoracyjnych (dekoracji fasady […]) […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCzęści budynków lub elementy\narchitektoniczne\nLiterowe oznaczenie\nbudynku\nPortyk wgłębny\nC\nBlanki\nB\nKrużganki\nA","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Portyk wglebny - C\nBlanki - B\nKruzganki - A**\n\n## Sposob 1 - analiza elementow architektonicznych\n**Portyk wglebny** to ganek kolumnowy wsunienty w bryle budynku (kolumny sa cofniete wzgledem lica sciany). Charakterystyczny dla klasycyzmu (Palac na Wyspie w Lazienkach - budowla C).\n\n**Blanki** (krenelaz) to charakterystyczne zeby / wcieciap na koronie muru obronnego gotyckiego zamku - sluzace obroncam do ostrzalu i ochrony. Typowe dla architektury sredniowiecznej i neogotyku (Zamek w Korniku - budowla B).\n\n**Kruzganki** (arkadowe galerie) to pokryte przejscia z arkadami przy dziedzincach klasztornych i zamkowych. Arkadowe kruzganki to charakterystyczny element wlosskiego renesansu (Zamek Krolewski na Wawelu - budowla A).\n\n## Sposob 2 - kontekst stylistyczny\n- Portyk wglebny = klasycyzm / neoklasycyzm (XVIII-XIX w.)\n- Blanki = gotyk / neogotyk (sredniowiecze / historyzm XIX w.)\n- Kruzganki = renesans (XVI w., wplywy wloskie)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 9.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne uzupelnienie wszystkich trzech wierszy tabeli: portyk wglebny-C, blanki-B, kruzganki-A\n> - **0 pkt** - choc jeden blad lub brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Portyk wglebny (C, klasycyzm, Lazienki), blanki (B, neogotyk, Kornik), kruzganki (A, renesans, Wawel) - kazdy element odpowiada konkretnemu stylowi i budowli.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nPrzyjrzyj się poniższej reprodukcji.\nwww.zetcom.net","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nPodaj autora i tytuł powyższego dzieła.\nAutor:\nTytuł:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nII.2) wskazuje twórców najsłynniejszych\ni najbardziej reprezentatywnych dzieł;\nIII.2) zna najwybitniejsze dzieła z dorobku\nartystycznego wybitnych przedstawicieli\nposzczególnych epok, kierunków i tendencji\nw sztuce od starożytności po czasy\nwspółczesne […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie autora i tytułu dzieła.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAutor: Caspar David Friedrich / Friedrich\nTytuł: Skały kredowe na Rugii","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Autor: Caspar David Friedrich\nTytul: Skaly kredowe na Rugii**\n\n## Sposob 1 - identyfikacja dziela i artysty\nCaspar David Friedrich (1774-1840) to najwazniejszy malarz niemieckiego romantyzmu. Obraz \"Skaly kredowe na Rugii\" (ok. 1818, olej na plotnie, Muzeum Oskar Reinhart w Winterthur) przedstawia biale skaly kredowe na wyspie Rugia nad Baltykiem. Na pierwszym planie trzy postacie patrzace w kierunku morza - motyw tzw. Ruckenfigur (postac odwrocona tylem do widza), charakterystyczny dla Friedricha. Biale skaly ostro kontrastuja z bledem morza i nieba.\n\n## Sposob 2 - kontekst stylu i artysty\nFriedrich uprawial romantyczny pejzaz nacechowany symbolika - natura jako lustro stanow ducha. Jego charakterystyczne motywy to: Ruckenfigur (czlowiek wobec nieskonczonosci natury), mgly, biale niebo, drzewa jako szkielety. Skaly na Rugii sa symbolem wiecznosci i przemijania. Friedrich tworzyl glownie w Dreznie i jest kluczowym artystom epoki romantyzmu (1. pol. XIX w.).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie autora (Caspar David Friedrich / Friedrich) ORAZ tytulu (Skaly kredowe na Rugii)\n> - **0 pkt** - odpowiedz niepelna (tylko autor albo tylko tytul) lub niepoprawna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Friedrich = romantyzm niemiecki; Skaly kredowe na Rugii = biale skaly, morze, postacie tylem (Ruckenfigur), ok. 1818.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"10.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-2)\nWymień trzy cechy kompozycji tego dzieła.\n10.1.\n0-1\n10.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.11) Zdający dokonuje opisu i analizy […]\ndzieł z uwzględnieniem ich cech formalnych\nw:\nc) malarstwie […]: kompozycji […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie trzech cech kompozycji.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch cech kompozycji.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- statyczna\n- zamknięta\n- wielopostaciowa\n- dążąca do symetrii\n- wieloplanowa\n- kulisowa\n- dośrodkowa\n- podwyższona linia horyzontu\n- format obrazu: prostokąt pionowy","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy kompozycji (wybierz trzy):**\n1. Wieloplanowa / kulisowa\n2. Zamknieta (skaly po bokach ograniczaja pejzaz)\n3. Dosrodkowa (spojrzenia i uklady kieruja wzrok ku centrum - otworowi miedzy skalami)\n4. Statyczna\n5. Dazaca do symetrii\n6. Podwyzszona linia horyzontu\n7. Format prostokata pionowego\n\n## Sposob 1 - analiza kompozycji obrazu\n**Wieloplanowoc / kulisowoc:** Kompozycja ma wyraziste plany - pierwszy plan (ciemne rosliny i postacie na skaju), drugi plan (biale skaly kredowe), trzeci plan (morze i niebo). Skaly po bokach tworza kulisy - czyli boczne ograniczenia otwierajace sie ku dalszemu przestrzeni. Jest to klasyczny schemat kulisowy (jak w teatrze).\n\n**Zamknieta:** Skaly po bokach domykaja kompozycje - oko widza nie ucieka poza kadr, lecz jest zatrzymane przez masy skalne.\n\n**Dosrodkowa:** Postacie na krawedzi skaly kieruja wzrok i uwage ku centrum - ku przestrzeni miedzy skalami i w strone morza.\n\n**Statyczna:** Postacie sa nieruchome, kompozycja spokojna, bez diagonalnych dynamicznych osi.\n\n**Podwyzszona linia horyzontu:** Horyzont (morze) widziany jest z wysoka, co podkrela gleboke przemieszczenie wzroku ku dalekiej przestrzeni.\n\n## Sposob 2 - kontekst romantycznego pejzazu\nRomantyczny pejzaz Friedricha jest zawsze starannie skomponowany - natura nie jest chaosem, lecz symboliczna scena. Kulisowy uklad i wieloplanowosc sluza pokazaniu czlowieka (male postacie) wobec ogromu natury.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.2, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie trzech cech kompozycji\n> - **1 pkt** - poprawne podanie dwoch cech kompozycji\n> - **0 pkt** - mniej niz dwie poprawne cechy lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane:** statyczna, zamknieta, wielopostaciowa, dazaca do symetrii, wieloplanowa, kulisowa, dosrodkowa, podwyzszona linia horyzontu, format prostokata pionowego\n\nCo zapamietac? Kompozycja Friedricha: wieloplanowa, kulisowa, zamknieta, dosrodkowa, statyczna - klasyczny schemat romantycznego pejzazu symbolicznego.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/10.3","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"10.3","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.3. (0-2)\nWymień trzy cechy kolorystyki tego dzieła.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.3. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.11) Zdający dokonuje opisu i analizy […]\ndzieł z uwzględnieniem ich cech formalnych\nw:\nc) malarstwie […]: […] koloru […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie trzech cech kolorystyki.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch cech kolorystyki.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- szeroka gama barwna\n- na pierwszym planie odcienie brązów, na drugim odcienie bieli, a na trzecim planie błękit\n- kontrasty walorowe z uzasadnieniem, np. pomiędzy ciemnymi sylwetkami postaci\ni jasnymi skałami\n- kontrasty temperaturowe z uzasadnieniem, np. pomiędzy ciepłym kolorem skał i zimnym\nkolorem morza\n- barwy lokalne\n- akcent kolorystyczny - czerwona suknia\n- ciemny pierwszy plan kontrastuje z jasnym tłem\n- ciepłe barwy na pierwszym planie zestawione z zimnymi barwami tła / perspektywa\nbarwna","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Trzy cechy kolorystyki (wybierz trzy):**\n1. Kontrasty walorowe - ciemny pierwszy plan kontrastuje z jasnymi bialymi skalami\n2. Kontrasty temperaturowe - ciemne, brazowe odcienie pierwszego planu zestawione z zimnym bledem morza i nieba\n3. Akcent kolorystyczny - czerwona suknia jednej z postaci na ciemnym pierwszym planie\n4. Perspektywa barwna - cieplne barwy na pierwszym planie, zimne blekit na trzecim\n5. Szeroka gama barwna (brazowy, bialy, niebieski, zielony, czerwony)\n\n## Sposob 1 - analiza kolorystyki planu po planie\n**Pierwszy plan:** ciemne odcienie brazow i zieleni (rosliny, gleba), kontrastujace z jasnymi skalami. Akcent kolorystyczny: czerwona suknia (mocna barwa, skupia uwage).\n\n**Drugi plan:** biale skaly kredowe - dominanta jasnosci, kontrastujaca z ciemnymi postaciami na pierwszym planie. Kontrast walorowy (jasnosc vs ciemnosc) to glowna zasada tej kolorystyki.\n\n**Trzeci plan:** blekit morza i nieba - zimne barwy, tworzace kontrast temperaturowy z cieplymi brazami pierwszego planu (perspektywa barwna).\n\n**Kontrasty walorowe:** ciemny pierwszy plan vs jasne skaly vs sredni blekit tla.\n\n**Kontrasty temperaturowe:** cieple browny pierwszego planu vs zimne blekity trzeciego.\n\n## Sposob 2 - terminy z teorii koloru\n**Walor** - stopien jasnosci / ciemnosci barwy. **Temperatura barwy** - rozroznienie miedzy barwami cieplymi (czerwien, braz, zolc) i zimnymi (blekit, fiolet). **Akcent kolorystyczny** - wyrazna, odmienna barwa skupiajaca wzrok. **Perspektywa barwna** - wrodzenie przestrzeni poprzez zestawienie cieplych (przod) i zimnych (tyl) barw.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.3, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - poprawne podanie trzech cech kolorystyki\n> - **1 pkt** - poprawne podanie dwoch cech kolorystyki\n> - **0 pkt** - mniej niz dwie poprawne lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane:** szeroka gama barwna; plany barwne (brazy/biel/blekit); kontrasty walorowe; kontrasty temperaturowe; barwy lokalne; akcent kolorystyczny (czerwona suknia); perspektywa barwna\n\nCo zapamietac? Friedrich - kontrast walorowy (ciemny przod vs jasne skaly), kontrast temperaturowy (cieple brawy vs zimne blekity), akcent czerwonej sukni. Terminy: walor, temperatura barwy, perspektywa barwna.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-10.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/10.4","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"10.4","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.4. (0-1)\nWymień dwie cechy sposobu operowania światłem w tym dziele.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.11) Zdający dokonuje opisu i analizy […]\ndzieł z uwzględnieniem ich cech formalnych\nw:\nc) malarstwie […]: […] kształtowania formy\nprzez światło […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie dwóch cech światła.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe odpowiedzi\n- źródło światła poza obrazem\n- światło naturalne\n- pierwszy plan w cieniu, mocno oświetlony drugi plan / kontrast pomiędzy zacienionym\npierwszym planem, a jasnym drugim planem\n- światło rozproszone\n- światło odbija się w białych skałach\n- światło pada z prawej strony","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwie cechy operowania swiatlem (wybierz dwie):**\n1. Zrodlo swiatla poza obrazem / swiatlo naturalne\n2. Pierwszy plan w cieniu, mocno oswietlony drugi plan (kontrast pomiedzy zacienionym pierwszym planem a jasnymi skalami)\n3. Swiatlo pada z prawej strony\n4. Swiatlo rozproszone\n5. Swiatlo odbija sie w bialych skalach kredowych\n\n## Sposob 1 - analiza sposobu oswietlenia\n**Zrodlo swiatla:** Swiatlo jest naturalne (sloneczne) i pochodzi spoza kadru - jego zrodla nie widzimy na obrazie. Swiatlo pada z prawej strony i z gory.\n\n**Kontrast oswietleniowy:** Charakterystyczny uklad: ciemny, zacieniony pierwszy plan (rosliny, postacie, skraj skalny) vs. jasno oswietlony drugi plan (biale skaly kredowe). Ten kontrast jest kluczowy dla symboliki dzielaa - ciemnosc/smiertelnosc vs. jasnosc/nieskonczonosc.\n\n**Swiatlo rozproszone:** Biale skaly sa rwniomiernie oswietlone - bez ostrego modelunku swiatlocieniowego, co daje efekt rozproszenia. Skaly same staja sie zrodlem bialego, chlanego swiatla.\n\n**Odbicie swiatla:** Biale skaly kredowe zwielokrotniaja swiatlo, promieniujac jasnoscia na cala scene.\n\n## Sposob 2 - symbolika swiatla u Friedricha\nW romantycznym malarstwie Friedricha swiatlo ma wymiar symboliczny: ciemny pierwszy plan = skonczony swiat czlowieka; jasne skaly i blekit w dali = wiecznosc, nieznane, Boskoosc. Kontrast oswietleniowy pierwszy plan vs. dal to jeden z glownych srodkow wyrazu romantyzmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 10.4, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - poprawne podanie dwoch cech swiatla\n> - **0 pkt** - tylko jedna cecha lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane:** zrodlo poza obrazem; swiatlo naturalne; kontrast zacieniowny I plan vs. jasny II plan; swiatlo rozproszone; odbicie w skalach; swiatlo z prawej strony\n\nCo zapamietac? Kluczowy kontrast: ciemny I plan (postacie) vs. jasne skaly (II plan) - swiatlo naturalne spoza kadru, pada z prawej, odbija sie w bialych skalach.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-10.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-1)\nPrzeczytaj poniższy tekst.\nMetoda malarska zapoczątkowana przez impresjonistów, polegająca na nakładaniu obok\nsiebie drobnych plamek czystego koloru bezpośrednio na płótno. Przy patrzeniu na obraz\nz pewnej odległości te plamki zlewają się ze sobą w oku widza, w wyniku czego tworzą\nzłudzenie jednolitego koloru.\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nOpisane zjawisko to\nA. sfumato.\nB. syntetyzm.\nC. dywizjonizm.\nD. automatyzm.\n10.3.\n0-1-2\n10.4.\n0-1\n11.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":"C","answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nIV.2) Zdający poprawnie stosuje terminy\nzwiązane z opisem formy i treści dzieła\nmalarskiego […], w tym m.in. […] słownictwo\nniezbędne do opisu kolorystyki […].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**C - dywizjonizm**\n\n## Sposob 1 - analiza opisu i eliminacja blednych odpowiedzi\nOpis mowi o: nakladaniu obok siebie drobnych plamek czystego koloru bezposrednio na plotno, ktore z odleglosci zlewa sie w oku widza w jednolity kolor. To synteza optyczna koloru - zludzenie koloru tworzace sie w oku, a nie na palecie.\n\n**A. sfumato** - technika malarska Leonarda da Vinci polegajaca na delikatnym rozmyciu konturow i przejsciach miedzy tonami (jak mgla). NIE dotyczy plamek koloru.\n\n**B. syntetyzm** - styl malarski Gauguina (postimpresjonizm) - uzycie plaskich plam barwnych, ciemnego konturu, uproszczenie form. Nie ma zwiazku z plamkami optycznej mieszaniny.\n\n**C. dywizjonizm** - POPRAWNA. Inna nazwa: pointylizm lub technika punktylistyczna. Metoda opracowana przez Georgesa Seurata i Paula Signaca (neoimpresjonizm, ok. 1880-1890). Polega na nakladaniu czystych barw w formie drobnych plamek obok siebie - patrzac z odleglosci widz optycznie miesza je w oku (synteza optyczna).\n\n**D. automatyzm** - technika surrealistyczna polegajaca na spontanicznym, nieswiadomym tworzeniu bez kontroli rozumu. NIE dotyczy plamek kolorowych.\n\n## Sposob 2 - kontekst stylu\nDywizjonizm / pointylizm to nurt neoimpresjonizmu. Georges Seurat (\"Niedzielne popoludnie na wyspie La Grande Jatte\", 1884-1886) usystematyzowal te technika na podstawie naukowych teorii percepcji barwnej (Chevreul, Helmholtz). Synteza optyczna jest efektywniejsza od mieszania barw na palecie - kolory zachowuja czystosc.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 11, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - C (dywizjonizm)\n> - **0 pkt** - A, B lub D albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac? Dywizjonizm = pointylizm = plamki czystego koloru, synteza optyczna w oku widza. Seurat i Signac, neoimpresjonizm. NIE mylic z sfumato (Leonardo) ani syntetyzmem (Gauguin).","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nPrzeczytaj poniższy tekst.\nPo roku 1870 malarstwo europejskie spoglądało ku sztuce japońskiej, bo chciało wyrwać\nsię z konwencji perspektywy renesansowej i fotografii. Jednym z pierwszych, którzy\nprzyswoili styl japoński, był van Gogh. Wyjeżdżając do Arles na południu Francji, powiedział,\nże ma nadzieję, iż tamtejsze intensywne słońce pozwoli mu ujrzeć podobne kolory, jakie\nwidział w sztuce japońskiej. Intensywność barw w jego obrazach, nie tylko w portretach,\nwpłynęła z pewnością na wielu artystów późniejszych […]. Oczywiście, podpatrzył ją\nu Japończyków.\nNa początku XIX wieku chiaroscuro i cień były podstawą całego malarstwa\neuropejskiego. Pod koniec stulecia z obrazów cienie prawie zniknęły. Nie ma ich\nw Słonecznikach van Gogha […]. Historia sztuki milczy na temat tego odejścia od cienia […].\nJak już zwracałem uwagę, w pewnym sensie można go nie widzieć, tak jak nie widzieli go\nartyści chińscy i japońscy.\nD. Hockney, M. Gayford, Historia obrazów, przeł. E. Hornowska, Poznań 2016.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nNa podstawie przytoczonego tekstu wymień dwie cechy malarstwa\npostimpresjonistów, które zostały zaczerpnięte ze sztuki japońskiej.\n12.1.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nI.8) Zdający analizuje teksty pisarzy,\nfilozofów, krytyków sztuki i artystów,\ninterpretuje je i wskazuje wpływ tych\nwypowiedzi na charakter stylów, epok\ni tendencji w sztuce oraz na kształt dzieła.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych cech.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n- intensywne / żywe barwy\n- brak tradycyjnego modelunku światłocieniowego / brak cieni\n- odejście od perspektywy linearnej\n- płaska plama barwna","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwie cechy zaczerpniete ze sztuki japonskiej (wybierz dwie):**\n1. Intensywne / zywe barwy\n2. Brak tradycyjnego modelunku swiatlocieniowego / brak cieni\n3. Odejscie od perspektywy linearnej\n4. Plaska plama barwna\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu Hockneya i Gayforda\nTekst wskazuje na konkretne cechy:\n\n**Intensywne kolory:** \"van Gogh powiedzial, ze ma nadzieje, iz tamtejsze intensywne slonce pozwoli mu ujrzec podobne kolory, jakie widzial w sztuce japonskiej\" - to wskazuje na czynnosc intensywnych, soczystych barw jako inspiracji japonskiej. W japonskim drzeworycie (ukiyo-e) kolory sa czyste i zywe.\n\n**Brak cieni / modelunku swiatlocieniowego:** \"Pod koniec stulecia z obrazow cienie prawie zniknely. Nie ma ich w Slonecznikach van Gogha [ ]. Jak juz zwracalem uwage, w pewnym sensie mozna go nie widziec, tak jak nie widzieli go artysci chinscy i japonscy\" - bezposrednio mowi o japonskiej tradycji braku chiaroscuro.\n\n**Odejscie od perspektywy linearnej:** \"malarstwo europejskie spogladalo ku sztuce japonskiej, bo chcialo wyrwac sie z konwencji perspektywy renesansowej\" - wprost wskazuje na japonskie odejscie od perspektywy.\n\n**Plaska plama barwna** - wynika z braku cieni i perspektywy - japonski drzeworyt operuje plaskimi, konturowymi przestrzeniami koloru.\n\n## Sposob 2 - kontekst japonizmu\nJaponizm (fr. japonisme) to fascynacja europejskich artystow (od lat 60. XIX w.) japanskim drzeworytem ukiyo-e (Hokusai, Hiroshige, Utamaro). Cechy te prejeteli m.in. van Gogh, Gauguin, Toulouse-Lautrec, Whistler.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 12.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - podanie dwoch poprawnych cech wymienionych w tekście\n> - **0 pkt** - tylko jedna cecha lub cechy niezwiazane z tekstem lub brak odpowiedzi\n> - **Akceptowane:** intensywne/zywe barwy; brak modelunku swiatlocieniowego/brak cieni; odejscie od perspektywy linearnej; plaska plama barwna\n\nCo zapamietac? Japonizm daje postimpresjonizmowi: zywe barwy, brak cieni, brak perspektywy, plaska plama. Wszystkie cztery cechy sa w tekście - odczytaj je bezposrednio.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nRozstrzygnij, w którym z poniższych dzieł - A czy B - widoczne są inspiracje sztuką\njapońską, opisane w zamieszczonym obok fragmencie tekstu. Odpowiedź uzasadnij,\nodnosząc się do formy wybranego dzieła.\nDzieło A\nDzieło B\nwww.fr.m.wikipedia.org\nwww.wikipedia.org\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n12.2.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nI.8) Zdający analizuje teksty pisarzy,\nfilozofów, krytyków sztuki i artystów,\ninterpretuje je i wskazuje wpływ tych\nwypowiedzi na charakter stylów, epok\ni tendencji w sztuce oraz na kształt dzieła.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z trafnym uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: dzieło A\nPrzykładowe uzasadnienie:\n- W dziele A występują intensywne kolory.\n- Brak tradycyjnego modelunku światłocieniowego w dziele A.\n- W dziele A nie użyto perspektywy linearnej / geometrycznej.\nUwaga: Uzasadnienie musi zawierać jeden poprawny argument odnoszący się równocześnie\ndo wybranego dzieła i do tekstu.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Rozstrzygniecie: dzielo A**\n\nUzasadnienie (wystarczy jeden argument):\n- W dziele A wystepuja intensywne, zywe kolory (cecha zaczerpnieta ze sztuki japonskiej wg tekstu).\n- LUB: W dziele A brak tradycyjnego modelunku swiatlocieniowego / brak cieni.\n- LUB: W dziele A nie uzyto perspektywy linearnej.\n\n## Sposob 1 - analiza obu dziel w kontekscie tekstu\n**Dzielo A (Gauguin - Paul Gauguin, postimpresjonizm):**\nScena z postaciami na werandzie - plaska plama barwna, intensywne zywe kolory (czerwien, zielen, fiolet), brak modelunku swiatlocieniowego (cienie nie sa realistyczne ani konsekwentne), brak perspektywy geometrycznej / linearnej (przestrzen ukazana plasko). To sa wlasnie cechy japonskiej inspiracji opisane w teknoscie. Gauguin byl jednym z czolowych japonistow.\n\n**Dzielo B (Gustave Courbet, realizm):**\nLezaca kobieta w bieli pod drzewami - realistyczny modelunek swiatlocieniowy (wyrazne cienie, graduacja swiatla), perspektywa linearna / atmosferyczna, nasnuralna kolorystyka (barwy stonowane, lokalne). To tradycja europejska bez inspiracji japonskiej - realizm akademicki.\n\n## Sposob 2 - logika rozstrzygniecia\nKlucz to polaczenie ROZSTRZYGNIECIA z UZASADNIENIEM odwolujacym sie rownoczesnie do:\n(1) konkretnej cechy formalnej dziela\n(2) tekstu (który wskazal japonskie inspiracje).\n\nUwaga CKE: uzasadnienie bez odwolania do dziela i do tekstu = 0 pkt.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 12.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - rozstrzygniecie: dzielo A + uzasadnienie odnoszace sie do formy dziela i tekstu\n> - **0 pkt** - bledne rozstrzygniecie (dzielo B) lub uzasadnienie niepowziane z tekstem\n> - **Uwaga CKE:** uzasadnienie musi zawierac argument odnoszacy sie rownoczesnie do wybranego dziela i do tekstu\n\nCo zapamietac? Dzielo A (Gauguin) = japonizm: intensywne barwy, brak cieni, brak perspektywy linearnej. Dzielo B (Courbet) = realizm: modelunek swiatlocieniowy, perspektywa, stonowane barwy.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nPrzyjrzyj się poniższym fotografiom (A-C) przedstawiającym XX-wiecznych rzeźbiarzy\nw swoich pracowniach.\nA\nB\nwww.gordonparksfoundation.org\nwww.designartmagazine.com\nC\nwww.mutualart.com\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"13.1","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-2)\nPodaj nazwiska sfotografowanych rzeźbiarzy.\nZdjęcie A:\nZdjęcie B:\nZdjęcie C:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nII.2) wskazuje twórców najsłynniejszych\ni najbardziej reprezentatywnych dzieł;\nIII.2) zna najwybitniejsze dzieła z dorobku\nartystycznego wybitnych przedstawicieli\nposzczególnych epok, kierunków i tendencji\nw sztuce od starożytności po czasy\nwspółczesne […].\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie trzech prawidłowych odpowiedzi.\n1 pkt - podanie dwóch prawidłowych odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA) Alexander Calder / Calder,\nB) Constantin Brâncuși / Brâncuși\nC) Henry Moore / Moore\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Zdjecie A: Alexander Calder\nZdjecie B: Constantin Brancusi\nZdjecie C: Henry Moore**\n\n## Sposob 1 - identyfikacja rzezbiarzy na podstawie otoczenia\n**Zdjecie A - Alexander Calder (1898-1976, USA):**\nRzezbiarz w czerwonej koszuli wsrod lekkich, azurowych, kolorowych konstrukcji wiszacych - to mobile (rzezby kinetyczne), wynalazek Caldera. Mobile to balansujace konstrukcje z metalowych plyt i drutu, ktore poruszaja sie pod wplywem powietrza. Calder jest pionierem rzezby kinetycznej i tworca tego gatunku.\n\n**Zdjecie B - Constantin Brancusi (1876-1957, Rumunia):**\nSiwobrody rzezbiarz siedzacy wsrod uproszczonych, jajowatych, gladkich, abstrakcyjnych form - to charakterystyczny styl Brancusiego: ekstremalnie uproszczona forma, poszukiwanie czystej istoty rzeczy (\"Ptak w przestrzeni\", \"Spiaca muza\", \"Pocalunek\"). Brancusi jest jednym z ojcow rzezby nowoczesnej i abstrakcji organicznej.\n\n**Zdjecie C - Henry Moore (1898-1986, Wielka Brytania):**\nRzezbiarz przy duzych, masywnych formach figuralnych z charakterystycznymi otworami (przezroczeniami) wewnab form - to typowy styl Moore'a: duze, biomorficzne rzezby z przezierniami w materii, inspirowane natura i forma ludzkiego ciala. Moore tworzyl z brazu i kamienia.\n\n## Sposob 2 - kontekst XX-wiecznej rzezby\n- Calder: rzezba kinetyczna (ruch), konstruktywizm\n- Brancusi: abstrakcja organiczna, poszukiwanie czystej formy\n- Moore: biomorfizm, wielkie plenerowe rzezby z otworami\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.1, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - trzy prawidlowe odpowiedzi: A-Calder, B-Brancusi, C-Moore\n> - **1 pkt** - dwie prawidlowe odpowiedzi\n> - **0 pkt** - jedna lub zadna poprawna odpowiedz\n\nCo zapamietac? Calder = mobile (kolorowe ruchome konstrukcje); Brancusi = gladkie, jajowate abstrakcje; Moore = duze rzezby z otworami, biomorfizm.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nRozstrzygnij, którego z rzeźbiarzy ukazanych na fotografiach A-C uznaje się za\nprzedstawiciela rzeźby kinetycznej. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do cech\ncharakterystycznych dla rzeźby kinetycznej.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n13.1.\n0-1-2\n13.2.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.12) Zdający wskazuje środki stylistyczne\ni środki ekspresji, które identyfikują\nanalizowane dzieło z odpowiednim stylem,\nśrodowiskiem artystycznym lub autorem.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie wraz z trafnym uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: zdjęcie A\nPrzykładowe uzasadnienie: Rzeźba kinetyczna koncentruje się na zagadnieniu ruchu.\nAlexander Calder tworzył mobile - widoczne na zdjęciu - lekkie i ażurowe konstrukcje, które\nmogły być poruszane przez wiatr.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Rozstrzygniecie: zdjecie A (Alexander Calder)**\n\nUzasadnienie: Rzezba kinetyczna koncentruje sie na zagadnieniu ruchu. Alexander Calder tworzyl mobile - widoczne na zdjeciu - lekkie i azurowe konstrukcje, ktore moga byc poruszane przez wiatr.\n\n## Sposob 1 - analiza rzezby kinetycznej\n**Rzezba kinetyczna** (gr. kinesis - ruch) to kierunek w sztuce XX w., w ktorym ruch staje sie glownym elementem dziela. Dzielo faktycznie sie porusza (w przeciwienstwie do statycznych tradycyjnych rzezb).\n\n**Mobile** - wynalazek Alexandra Caldera (lata 30. XX w.): balansujace konstrukcje z metalowych plyt i drutu, zwieszone w powietrzu, ktore poruszaja sie pod wplywem ruchu powietrza. Sa lekkie, azurowe, kolorowe - wrecz zabawowe w charakterze.\n\nZdjecie A jednoznacznie pokazuje Caldera w otoczeniu jego mobile - kolorowych, wiszacych konstrukcji. Sa one lekkie i azurowe (przelotne), co odroznoa je od ciezkich, statycznych rzezb Moore'a (C) i Brancusiego (B).\n\n**Zdjecie B (Brancusi)** - rzezba abstrakcyjna, ale statyczna (nie ruchoma).\n**Zdjecie C (Moore)** - rzezba biomorficzna, takze statyczna.\n\n## Sposob 2 - kontekst historyczny rzezby kinetycznej\nCalder zaprezentowal pierwsze mobile w 1931 r. w Paryzu. Marcel Duchamp dal im nazwe \"mobile\". Rzezba kinetyczna rozwinela sie rowniez u innych artystow (Jean Tinguely - machiny kinetyczne z zelazem). Calder tworzyl rowniez stabiles - statyczne rzezby plenerowe.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 13.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - rozstrzygniecie: zdjecie A + uzasadnienie odnoszace sie do cech rzezby kinetycznej\n> - **0 pkt** - bledne rozstrzygniecie lub brak uzasadnienia\n\nCo zapamietac? Rzezba kinetyczna = ruch; Calder = mobile (wiszace ruchome konstrukcje z metalu); na zdjeciu A widoczne sa charakterystyczne mobile w pracowni artysty.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-2)\nPoniższa reprodukcja przedstawia obraz Henryka Stażewskiego. Ten artysta inspirował się\ntwórczością Pieta Mondriana, holenderskiego malarza.\nHenryk Stażewski, Kompozycja, 1930 r.\nwww.zasoby.msl.org.pl\nWymień dwa podobieństwa oraz jedną różnicę między obrazem Henryka Stażewskiego\na twórczością Pieta Mondriana.\nPodobieństwa:\nRóżnica:\n14.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nZdający:\nIII.5) formułuje ogólne cechy twórczości\ntakich artystów jak: […] Piet Mondrian […].\nIII. 6) porównuje dzieła różnych artystów\ntworzących w podobnym czasie.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie dwóch podobieństw i jednej różnicy.\n1 pkt - poprawne podanie dwóch podobieństw ALBO jednego podobieństwa i jednej różnicy.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nPodobieństwa:\n- przedstawienia abstrakcyjne / abstrakcja geometryczna\n- stosowanie kolorów podstawowych i barw achromatycznych (tzw. niekolorów)\n- zestawienie prostych kształtów geometrycznych\n- płaska plama barwna\n- przewaga linii pionowych i poziomych\nRóżnica:\n- stosowanie w kompozycji łuku / linii wygiętej\n- brak podziałów kompozycyjnych przeprowadzonych dzięki siatce czarnych linii","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Dwa podobienstwa:**\n1. Abstrakcja geometryczna - oba dziela sa abstrakcyjne, opieraja sie na prostych formach geometrycznych\n2. Stosowanie kolorow podstawowych (czerwien, blekit, zolc) i barw achromatycznych (biel, czern)\n\n**Jedna roznica:**\n- Stazewski stosuje luki / linie wygiete, ktorych Mondrian nie uzywwal (Mondrian operuje wylacznie liniami pionowymi i poziomymi)\n- LUB: Brak siatki czarnych linii w obrazie Stazewskiego (Mondrian korzysta z siatki czarnych linii jako schematu kompozycyjnego)\n\n## Sposob 1 - analiza porownawcza\n**Piet Mondrian (1872-1944, Holandia):** Tworca neoplastycyzmu (De Stijl). Cechy: wylacznie kolory podstawowe (czerwien, blekit, zolc) + biel + czern; siatka czarnych prostokat linii pionowych i poziomych; stricte prostokatne formy; zadnych skosow, luku, diagonalu. Glowne dziela: seria \"Kompozycja\" z lat 20.-30. XX w.\n\n**Henryk Stazewski (1894-1988, Polska):** Pionier polskiego konstruktywizmu i abstrakcji geometrycznej. W obrazie z 1930 r. wyraznie inspiruje sie Mondrianem: kolory podstawowe + biel + czern, geometryczne formy. ALE roznica: Stazewski wprowadza luki i zaokraglone ksztalty, ktore u Mondriawa nigdy nie wystepuja. Brak tez sztywnej siatki czarnych linii.\n\n## Sposob 2 - kontekst stylu\nNeoplastycyzm Mondriawa (\"De Stijl\") to skrajne uproszczenie: prostopadlosc, czystosc, brak krzywizn = harmonia uniwersalna. Stazewski przejal idee, ale jest mniej rygorystyczny - dopuszcza lukowe formy, co zbilza go do konstruktywizmu, nie czystego neoplastycyzmu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 14, max 2 pkt):\n> - **2 pkt** - dwa podobienstwa I jedna roznica\n> - **1 pkt** - dwa podobienstwa ALBO jedno podobienstwo I jedna roznica\n> - **0 pkt** - mniej niz te kombinacje lub bledy rzeczowe\n> - **Akceptowane podobienstwa:** abstrakcja geometryczna; kolory podstawowe + achromatyczne; proste ksztalty geometryczne; plaska plama barwna; przewaga linii pionowych i poziomych\n> - **Akceptowane roznice:** luki/linie wygiete u Stazewskiego; brak siatki czarnych linii u Stazewskiego\n\nCo zapamietac? Mondrian vs Stazewski: obaj - abstrakcja geometryczna, kolory podstawowe, plaska plama. Roznica: Stazewski ma luki (Mondrian = tylko prostokaty i linie proste).","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-20)\nWybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.\n• W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie.\n• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\n• Numer wybranego tematu wpisz w wyznaczone miejsce.\n• Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu, nie pisz na marginesach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-20)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.16) Zdający: formułuje samodzielne,\nlogiczne wypowiedzi argumentacyjne na\ntemat dzieł sztuki.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n**Zadanie otwarte - wypracowanie (min. 250 slow, max 20 pkt). Ponizej model wzorcowej odpowiedzi dla TEMATU 1.**\n\n## Sposob 1 - Wzorcowe wypracowanie: Temat 1\n\n**Architektura jako wyraz prestizu i wladzy - trzy przyklady z okresu nowozytnego**\n\nArchitektura od zawsze sluzy nie tylko celom praktycznym, lecz takze reprezentacyjnym. W okresie nowozytnym (od renesansu do klasycyzmu, XV-XVIII w.) fundatorzy budowli swiadomie uzywali architektury jako jezyka wladzy, prestiazu i propagandy. Trzy ponizsze przyklady ilustruja ten mechanizm w roznych kontekstach.\n\n**Przyklad 1: Bazylika sw. Piotra w Watykanie (XVI-XVII w., Rzym)**\nBazylika sw. Piotra to pomnik wladzy papieskiej. Budowana od 1506 r. przez kolejnych architektow (Bramante, Michelangelo, Maderno, Bernini), miala byc najwieksza swiatynia chrzescijanstwa. Michelangelo zaprojektowal kopule (zblizona do Panteonu) symbolizujaca niebo i majestat Boga-Ojca. Gigantyczna skala budowli (dlugosc ok. 218 m), bogatawna dekoracja i centralne polozenie w Watykanie mialy wyrrazac prymat Kosciola katolickiego. Projektanci - wielcy mistrzowie epoki - dawali dodatkowy prestiZ fundatorom. Barokowe kolumnady Berniniego (ukonczone 1667) obejmuja Plac sw. Piotra jak ramiona, symbolicznie garniajac wiernych calego swiata - gest wladzy i milosci zarazem.\n\n**Przyklad 2: Wersal (1661-1710, Francja, Ludwik XIV)**\nPalac w Wersalu to najwazniejszy przyklad nowozytnej architektury jako instrumentu wladzy swieckiej. Ludwik XIV (\"Krol Slonce\") przenioscil dwor z Paryza do Wersalu, budujac palac o niebywalej skali (ok. 700 pomieszczen). Architekt Jules Hardouin-Mansart i Andre Le Notre (ogrody) stworzyli dzielo, w ktorym kazdy detal sluzy propagandzie krola. Galeria Lustrzana (La Galerie des Glaces) - 73 metry dlugosci, 357 luster odbijajacych swiatlo okien - symbolizowala blask i potege Ludwika. Formalne ogrody w stylu francuskim z ich symetria i podporzadkowaniem natury symbolizowaly panowanie czlowieka (krola) nad przyroda. Wersal stal sie modelem dla dworow calej Europy - jego nasladowanie bylo wyrazem ambicji wladcow.\n\n**Przyklad 3: Palac na Wyspie w Lazienkach (1784-1793, Warszawa, Stanislaw August Poniatowski)**\nPalac na Wyspie (arch. Dominik Merlini) to przyklad architektury klasycystycznej jako wyrazu oswieconej wladzy ostatniego krola Polski. Stanislaw August budowal Lazienki jako letnia rezydencje, ale zarazem centrum kulturalne i intelektualne - wyraz swoich ambicji reformatorskich. Prostota klasycystycznych form (portyk kolumnowy, brak bogatego baroku) symbolizowala oswieceniowe idealy rozumu i umiaru, odroznajac sie od przepychu baroku. Polozenie na wyspie nadawalo rezydencji charakter loca amoenus - miejsca idealnego, gdzie krol-mecenas otaczal sie artystami i filozofami. Palac byl jednoczesnie wyrazem osobistego gustu i ambicji politycznych w obliczu schylku Rzeczpospolitej.\n\n**Zakonczenie:**\nTrzy omowione budowle - Bazylika sw. Piotra, Wersal i Lazienki - pokazuja, ze architektura nowozytna byla swiadomym narzedziem komunikowania wladzy: religijna (papiez), absolutystyczna (Ludwik XIV) i oswiecona (Stanislaw August). Skala, forma, symbolika i lokalizacja budowli sluzyla legitymizacji wladzy i trwale wpisywala fundatora w pamiec pokolen.\n\n## Sposob 2 - Wzorcowy plan dla Tematu 2\n\n**Trzy szokujace dziela z XIX-XX w.:**\n1. Gustave Courbet, \"Poczatek swiata\" (1866) - realizm; skandalicznie intymne ujecie anatomii kobiecej, niewystawiane publicznie przez dekady.\n2. Marcel Duchamp, \"Fontanna\" (1917) - dadaizm, ready-made; pisuar zgloszony jako dzielo sztuki na wystawe - szok konceptualny.\n3. Andy Warhol, \"Puszki zupy Campbell's\" (1962) - pop-art; trywialny przedmiot konsumpcji jako dzielo sztuki - pytanie o definicje sztuki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> Klucz CKE (zad. 15, max 20 pkt) - 4 kryteria:\n> - **Kryterium 1 - Spelnienie formalnych warunkow (1 pkt):** min. 250 slow; wybrano i zaznaczono numer tematu; 3 przyklady budowli/dziel\n> - **Kryterium 2 - Tresc (max 13 pkt):** poprawne przyklady z argumentacja; trafnosc analizy i interpretacji; zwiazek z tematem\n> - **Kryterium 3 - Terminologia (max 3 pkt):** min. 8 terminow (3 pkt), 6 terminow (2 pkt), 4 terminy (1 pkt)\n> - **Kryterium 4 - Kompozycja i struktura (max 3 pkt):** wstep, rozwinieciei, zakonczenie; spojnosc; logika wywodu\n> - **Uwaga:** Tresc = 0 pkt -> automatycznie 0 za kryteria 2, 3, 4. Ponizej 250 slow -> tylko kryteria 1 i 2.\n\n**Przyklady terminow do uzycia (Temat 1):** architektura reprezentacyjna, fasada, portyk, kopula, pilaster, rustyka, klasycyzm, barok, renesans, simetria, perspektywa osiowa, propaganda wladzy, locus amoenus, mecenas, manieryzm.\n\n**Przyklady terminow (Temat 2):** ready-made, dadaizm, surrealizm, pop-art, happening, instalacja, awangarda, akademizm, realizm, impresjonizm, ekspresjonizm, prowokacja artystyczna, scandal artistique.\n\nCo zapamietac? Wypracowanie musi miec: 250+ slow; numer tematu; 3 przyklady z poprawna argumentacja; terminologie (min. 4-8 terminow); wstep-rozwinieciei-zakonczenie. Kazdyy przyklad: nazwa dziela, autor, czas, styl + jak/dlaczego wyraaza temat.","image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nArchitektura jako wyraz prestiżu i władzy. Rozważ problem na podstawie trzech przykładów\nbudowli z okresu nowożytnego.","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nArchitektura jako wyraz prestiżu i władzy. Rozważ problem na podstawie trzech przykładów\nbudowli z okresu nowożytnego.\nUszczegółowienia zasad oceniania dotyczące tematu 1.:\n• nowożytność obejmuje zjawiska artystyczne od renesansu do klasycyzmu włącznie\n• zdający może przywołać zarówno przykłady architektury świeckiej jak i sakralnej\n• o trafności danego przykładu decyduje poprawność argumentacji.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nNic nie jest wart obraz, który nie szokuje.\nMarcel Duchamp\nOdwołując się do słów Marcela Duchampa, omów trzy dzieła sztuki, które zszokowały\nodbiorców w okresie XIX-XX wieku.\nna temat nr\n15.\n0-20\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Temat 2.\nNic nie jest wart obraz, który nie szokuje.\nMarcel Duchamp\nOdwołując się do słów Marcela Duchampa omów trzy dzieła sztuki, które zszokowały\nodbiorców w okresie XIX-XX wieku.\nUszczegółowienia zasad oceniania dotyczące tematu 2.:\n• za zgodne z tematem uznaje się przykłady dzieł, które powstały pomiędzy rokiem 1801\na 2000\n• wszystkie przywołane przykłady mogą pochodzić z jednego stulecia\n• można przywołać przykłady ze wszystkich dziedzin sztuki, łącznie z architekturą i nowymi\nmediami\n• o trafności danego przykładu decyduje poprawność argumentacji.\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia (maksymalnie 1 punkt)\nW wypracowaniu omówiono przynajmniej jeden przykład dzieła sztuki /\nzjawiska / postawy artystycznej / twórczości artysty spełniający warunki\npolecenia.\nORAZ\nWypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego\nw poleceniu.\n1 pkt\nWypracowanie nie spełnia któregokolwiek z warunków określonych\nw kategorii „1 pkt”.\nALBO\nWypracowanie jest napisane w formie planu albo w punktach.\n0 pkt\nUwaga: jeżeli w kryterium Spełnienie formalnych warunków polecenia przyznano 0 pkt,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 pkt.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nWyjaśnienia (Kryterium 1. - Spełnienie formalnych warunków polecenia)\n1. W wypracowaniu zdający powinien odwołać się do przykładów dzieł sztuki / zjawisk /\npostaw artystycznych / twórczości artystów wskazanych w poleceniu. Odwołanie się\nzdającego do dzieła sztuki / zjawiska / postawy artystycznej / twórczości artysty\noznacza, że co najmniej jedno zdanie o danym przykładzie ma charakter analityczny,\na nie - tylko informacyjny.\n2. Wypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego w poleceniu,\njeżeli obejmuje co najmniej jeden aspekt zakresu merytorycznego i jest zgodne\nz tematem pracy.\n2. Treść (maksymalnie 13 punktów)\nOpracowanie\ntematu.\nFunkcjonalność\nwykorzystania\nprzykładów\nwskazanych\nw poleceniu\nOpis i analiza przykładów;\nerudycyjność wypowiedzi\nLiczba\npunktów\nPełne opracowanie\ntematu.\nTrzy przykłady dzieł\nsztuki / zjawisk /\npostaw\nartystycznych /\ntwórczości artystów\nwykorzystane\nw pełni\nfunkcjonalnie.\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza trzech\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Brak błędów rzeczowych.\n13 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza trzech\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n12 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów ORAZ zadowalający opis i analiza\ntrzeciego przykładu.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n11 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu, omówionego ze znajomością\nkontekstów ORAZ zadowalający opis i analiza\ndwóch przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n10 pkt\n• Zadowalający opis i analiza trzech przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n9 pkt\nCzęściowe\nopracowanie tematu.\nDwa przykłady dzieł\nsztuki / zjawisk /\npostaw\nartystycznych /\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Brak błędów rzeczowych.\n8 pkt\n• Wnikliwy w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n7 pkt\ntwórczości artystów\nwykorzystane\nw pełni\nfunkcjonalnie.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n• Wnikliwy w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu, omówionego ze znajomością\nkontekstów ORAZ zadowalające omówienie\ndrugiego przykładu.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n6 pkt\n• Zadowalający opis i analiza dwóch przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n5 pkt\nNiepełne\nopracowanie tematu.\nJeden przykład\ndzieła sztuki /\nzjawiska / postawy\nartystycznej /\ntwórczości artystów\nzrealizowany w pełni\nfunkcjonalnie.\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu, omówionego ze znajomością\nkontekstów.\n• Brak błędów rzeczowych.\n4 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu, omówionego ze znajomością\nkontekstów.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n3 pkt\n• Zadowalający opis i analiza jednego przykładu.\n• Brak błędów rzeczowych.\n2 pkt\n• Zadowalający opis i analiza jednego przykładu.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n1 pkt\nŻaden przykład nie został wykorzystany przynajmniej częściowo\nfunkcjonalnie albo nie podjęto żadnych prób formułowania wypowiedzi.\n0 pkt\nUwaga: jeżeli ostateczna liczba punktów przyznana w kryterium Treść, wynosi 0 pkt,\nwówczas w pozostałych kryteriach (Terminologia oraz Kompozycja i struktura wypowiedzi)\nprzyznaje się 0 pkt.\nWyjaśnienia (Kryterium 2. - Treść)\n1. Opracowanie tematu należy rozumieć jako interpretację problemu sformułowanego\nw temacie wypracowania:\na) pełne opracowanie tematu: odwołanie się do trzech przykładów dzieł sztuki / zjawisk\nartystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów. Wnikliwe\ni wieloaspektowe spojrzenie na problem. Zawiera elementy refleksji / głębszego\nnamysłu nad problemem. Zdający wykazał się wiedzą o epokach i kontekstach,\nb) częściowe opracowanie tematu: odwołanie się do dwóch przykładów dzieł sztuki /\nzjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów. Poprawne\nspojrzenie na problem,\nc) niepełne opracowanie tematu: odwołanie się do jednego przykładu dzieła sztuki /\nzjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości artysty. Oparte na\nuogólnieniach, mało dokładne, niewnikające w istotę rzeczy.\n2. Poprzez wykorzystanie przykładu rozumie się wykorzystanie znajomości dzieł sztuki /\nzjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów do zobrazowania\nprzedstawionego tematu.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n3. Zdający powinien funkcjonalnie wykorzystać w wypracowaniu znajomość trzech dzieł\nsztuki / zjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów.\nFunkcjonalne wykorzystanie znajomości dzieł sztuki / zjawisk artystycznych / postaw\nartystycznych / twórczości artystów oznacza przywołanie w wypracowaniu:\na) opisu i analizy dzieł sztuki / zjawisk artystycznych / postaw artystycznych /\ntwórczości artystów,\nb) opis i analiza przykładu ma odnosić się do problemu wskazanego w temacie\nwypracowania i ma służyć zobrazowaniu tego tematu.\n4. Przykład dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartysty nie jest wykorzystany funkcjonalnie, jeżeli zdający wyłącznie opisuje dany\nprzykład, ale nie wyciąga żadnego wniosku ani nie dokonuje żadnej refleksji w związku\nz przywołanym przykładem. Samo wymienienie dzieła sztuki / zjawiska artystycznego /\npostawy artystycznej / twórczości artysty nie oznacza funkcjonalnego wykorzystania\nprzykładu.\n5. Przykład dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartysty zawierający poważny błąd rzeczowy uznaje się za przykład nieważny. Za\npoważny błąd rzeczowy uznaje się np. zakwalifikowanie przykładu do błędnej epoki\nstylu lub kierunku w sztuce, przypisanie konkretnego dzieła sztuki do niewłaściwego\nautora. Za błędy rzeczowe uznaje się także poważne błędy ortograficzne w zapisie\nnazwisk i nazw własnych, które uniemożliwiają identyfikację.\n6. Opis i analiza dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartystów:\na) wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza zawierają autora (w przypadku dzieł,\nktórych autorstwo jest znane) i tytuł dzieła sztuki, nazwę własną budowli wraz\nz podaniem miejscowości, w której się ona znajduje i nazwiskiem architekta, jeśli\njest ono powszechnie znane, lub poprawną nazwę zjawiska artystycznego / postawy\nartystycznej i jego przedstawicieli lub przedstawia twórczość artysty z wymienionymi\ntytułami jego dzieł. W skład wchodzą opis danego przykładu oraz analiza cech\nformalnych i treściowych. Opis i analiza są pogłębione i skupiają się na tych\nelementach, które odnoszą się do tematu wypracowania. Przywołany przykład\nosadzony jest, w zależności od tematu, w kontekście historycznym (epoki),\nestetycznym, artystycznym, społecznym, religijnym, biograficznym lub\ngeograficznym lub innym.\nb) zadowalający opis i analiza zawierają autora (w przypadku dzieł, których autorstwo\njest znane) i tytuł dzieła sztuki, nazwę własną budowli wraz z podaniem\nmiejscowości, w której się ona znajduje lub poprawną nazwę zjawiska artystycznego\n/ postawy artystycznej i jego przedstawicieli lub przedstawiają twórczość artysty\nz wymienionymi tytułami jego dzieł. Składają się z opisu danego przykładu oraz -\nw zależności od tematu - analizy cech formalnych i/lub treściowych.\n7. Drobne błędy rzeczowe to błędy, które nie uniemożliwiają rozpoznania\ni zidentyfikowania przykładu przywołanego przez zdającego. Mogą one dotyczyć np.\nnieznacznych błędów w datowaniu, nieprecyzyjnego opisu czy nieznacznych błędów\nw tytułach dzieł.\n3. Terminologia (maksymalnie 3 punkty)\nBogata i różnorodna terminologia z dziedziny sztuki (w tym nazwy technik,\nstylów i kierunków artystycznych - innych niż określone w temacie). Brak\nbłędów terminologicznych.\n3 pkt\nZadowalająca terminologia z dziedziny sztuki (w tym nazwy technik, stylów\ni kierunków artystycznych - innych niż określone\nw temacie). Dopuszczalne nieliczne usterki terminologiczne.\n2 pkt\nSporadycznie stosowane we właściwym kontekście terminy i pojęcia (w tym\nnazwy technik, stylów i kierunków artystycznych - innych niż określone\nw temacie). Dopuszczalne usterki terminologiczne.\n1 pkt\nBrak terminologii lub stosowanie jej w sposób rzadki i/lub nieadekwatny.\nRażące błędy terminologiczne.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 3. - Terminologia)\n1. Terminologia z dziedziny sztuki dotyczy nazw technik, stylów, kierunków, detali\ni elementów architektonicznych, fachowych terminów stosowanych w opisie dzieł\narchitektury, malarstwa czy rzeźby.\n2. Zdający może uzyskać maksymalną liczbę punktów za to kryterium, jeżeli w swojej\npracy posłużył się przynajmniej 8 terminami z dziedziny sztuki i praca nie zawiera\nżadnych błędów terminologicznych.\n3. Zdający może uzyskać 2 punkty za to kryterium, jeżeli w swojej pracy posłużył się\nprzynajmniej 6 terminami z dziedziny sztuki.\n4. Zdający może uzyskać 1 punkt za to kryterium, jeżeli w swojej pracy posłużył się\nprzynajmniej 4 terminami z dziedziny sztuki.\n4. Kompozycja i struktura wypowiedzi (maksymalnie 3 punkty)\n• Elementy treściowe wypowiedzi są w całości lub w przeważającej części\nzorganizowane problemowo. Wypowiedź cechuje logika i adekwatność\nstylu do formy wypowiedzi.\nORAZ\n• Wstęp jest adekwatny do omawianego tematu, zakończenie zawiera\nwnioski, wynikające z toku wypowiedzi.\nORAZ\n• Struktura prawidłowa zarówno w skali ogólnej (wstęp, część zasadnicza,\nzakończenie), jak i w zakresie podziału na akapity (logiczne\nuporządkowanie).\n3 pkt\n• W pracy podjęta jest próba organizacji elementów treściowych\nwypowiedzi problemowo. Wypowiedź cechuje logika i adekwatność stylu\ndo formy wypowiedzi.\nORAZ\n• Wstęp jest adekwatny do omawianego tematu, zakończenie zawiera\nuproszczone wnioski.\n2 pkt\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nORAZ\n• Struktura prawidłowa zarówno w skali ogólnej (wstęp, część zasadnicza,\nzakończenie), jak i w zakresie podziału na akapity (logiczne\nuporządkowanie).\n• Elementy treściowe wypowiedzi nie są zorganizowane problemowo.\nORAZ\n• Praca posiada wstęp, a zakończenie zawiera próbę wnioskowania.\nALBO\n• Usterki w podziale tekstu w skali ogólnej albo w zakresie podziału na\nakapity.\n1 pkt\n• Elementy treściowe wypowiedzi zorganizowane liniowo (formalnie).\nORAZ\n• Brak właściwej struktury w skali ogólnej ALBO w zakresie podziału na\nakapity.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 4. - Kompozycja i struktura wypowiedzi)\n1. Elementy treściowe wypowiedzi to - najogólniej rzecz ujmując - „bloki”, na które\npodzielone jest wypracowanie (wstęp - część zasadnicza (rozwinięcie) - zakończenie,\nale „część zasadnicza” zazwyczaj jest dzielona na kolejne „bloki”, tj. akapity).\n1) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane problemowo (w toku\nproblemowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej wypracowania omawia\nnp. jeden aspekt tematu. Czynnikiem organizującym dany „blok” jest problem\nzawarty w temacie, a nie - dany przykład dzieła sztuki / zjawiska / postawy\nartystycznej.\n2) Elementy treściowe wypowiedzi zorganizowane problemowo zawierają dobrze\nsformułowany wstęp i zakończenie z poprawnym wnioskowaniem.\n3) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane wyłącznie pod względem\nformalnym ( w toku liniowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej\nwypracowania dotyczy innego przykładu dzieła sztuki / zjawiska / postawy\nartystycznej, ale brak odniesienia do problemu w temacie. Tekst jest zorganizowany\nwedług opisu i analizy przykładów „jeden po drugim” (np. zmiana kolejności\nakapitów nie wpływa na strukturę tekstu).\n2. Zakończenie zawiera wnioski wynikające z tematu wypracowania, z toku rozumowania\ni przywoływanych argumentów.\n3. Wstęp powinien być adekwatny do tematu pracy, a nie np. dotyczyć ogólnych uwag\no sztuce.\n4. Ocena podziału wypowiedzi w skali ogólnej wymaga rozważenia proporcji\ni funkcjonalności zasadniczych „bloków” pracy, tj. wstępu - części zasadniczej -\nzakończenia. Usterki w podziale wypowiedzi w skali ogólnej mogą wynikać z np.\nnieproporcjonalnego wstępu, zbyt krótkiego zakończenia lub braku jednego z tych\n„bloków”.\n5. Ocena podziału wypowiedzi na akapity wymaga rozważenia, czy logika wywodu\nzostała odzwierciedlona w podziale na graficznie wyodrębnione i funkcjonalne akapity.\nUsterki w podziale wypowiedzi na akapity mogą wynikać np. z faktu, że w pracy\nwystępują wyodrębnione graficznie akapity, które nie stanowią zwartej myślowo\ncałości, albo występują akapity, które powinny zostać podzielone na mniejsze bloki,\nponieważ taki akapit zawiera kilka wątków (każdy z takich wątków stanowi sam w sobie\nzwartą myślowo całość).\n6. W ocenie struktury wypowiedzi nie uwzględnia się niezrealizowania przez zdającego\nktóregoś z elementów tematu, np. nieodwołania się w ogóle do jednego z dzieł sztuki /\nzjawisk / postaw artystycznych wskazanych w temacie jako obowiązkowy.\nUwagi\n1. Jeżeli wypowiedź jest nieczytelna (w rozumieniu czytelności zapisu), egzaminator oceni\nją na 0 pkt.\n2. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),\negzaminator przyzna 0 pkt w każdym kryterium.\n3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 250 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryteriach:\nSpełnienie formalnych warunków polecenia oraz Treść. W pozostałych kryteriach\negzaminator przyzna 0 punktów.\n4. Jeżeli wypowiedź jest napisana niesamodzielnie, np. zawiera fragmenty odtworzone\nz podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym\ninternetowego, lub jest przepisana od innego zdającego, wówczas egzamin z historii\nsztuki, w przypadku takiego zdającego, zostanie unieważniony.\n5. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących\npostępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta\nindywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za styl\ni język lub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"}]}