{"paper":{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":37,"source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nPrzyjrzyj się poniższej reprodukcji, przedstawiającej rzymską kopię niezachowanego\ngreckiego oryginału.\nwww.wikipedia.com, CC BY 2.5","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nPodaj imię ukazanej postaci i wskaż jeden atrybut, widoczny na reprodukcji, który\npozwala zidentyfikować tę postać.\nImię postaci:\nAtrybut:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania określone w podstawie programowej1\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.14) Zdający rozpoznaje […] bogów\ngreckich na podstawie atrybutów.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie imienia postaci i nazwy atrybutu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nImię postaci: Atena/Minerwa\nAtrybut: tarcza (Egida), hełm, posążek Nike\nUwaga: Za poprawną uznaje się także odpowiedź „elementy zbroi”.","solution":"## Poprawna odpowiedź: Imię postaci: **Atena (Minerwa)**; Atrybut: **tarcza (Egida) / hełm / posążek Nike** (akceptowane też ogólnie \"elementy zbroi\")\n\nReprodukcja przedstawia rzymską marmurową kopię słynnego greckiego posągu bogini. Postać ukazano w peplosie, z hełmem zwieńczonym sfinksem i pegazami, z figurką uskrzydlonej Nike w prawej dłoni oraz z tarczą i wężem przy lewej nodze. Cały ten zestaw atrybutów jednoznacznie identyfikuje **Atenę** (rzym. Minerwę), boginię mądrości i sprawiedliwej wojny - jest to kopia **Ateny Partenos** Fidiasza.\n\nAby zidentyfikować postać, wystarczy wskazać jeden z widocznych atrybutów bogini:\n- **tarcza (Egida)** stojąca przy lewej nodze,\n- **hełm** wojenny na głowie,\n- **posążek Nike** (bogini zwycięstwa) trzymany na dłoni.\n\nWszystkie one należą do stałej ikonografii Ateny.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - poprawne podanie imienia postaci ORAZ nazwy jednego atrybutu.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna, niepełna lub brak.\n- Imię: Atena/Minerwa; atrybut: tarcza (Egida)/hełm/posążek Nike; akceptowane także \"elementy zbroi\".","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nPodaj autora oryginalnej greckiej rzeźby, której kopię przedstawiono powyżej, i określ\nokres w sztuce greckiej lub wiek, w którym powstało dzieło.\nAutor:\nOkres w sztuce greckiej lub wiek powstania dzieła:\n1.1.\n0-1\n1.2.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.1) rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuki; łączy je z właściwą epoką, stylem lub\nkierunkiem w sztuce;\nII.3) umiejscawia dzieła w czasie (wskazuje\nstulecie powstania dzieł sztuki dawnej,\na w przypadku dzieł sztuki nowoczesnej\ni współczesnej datuje je z dokładnością do\npołowy wieku) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie autora oraz okresu/wieku.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAutor: Fidiasz\nOkres w sztuce greckiej lub wiek powstania dzieła: klasyczny (peryklejski / złoty wiek) /\nV w. p.n.e.\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy\nprogramowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia\n(Dz.U. z 2024 r. poz. 1019).","solution":"## Poprawna odpowiedź: Autor: **Fidiasz**; Okres/wiek: **okres klasyczny (peryklejski, \"złoty wiek\") / V w. p.n.e.**\n\nUkazana rzeźba to rzymska kopia **Ateny Partenos** - kultowego posągu, który stał w celli Partenonu na ateńskim Akropolu. Twórcą oryginału był **Fidiasz**, najwybitniejszy rzeźbiarz greckiego klasycyzmu i kierownik artystyczny programu budowlanego Peryklesa.\n\nDzieło powstało w **okresie klasycznym** sztuki greckiej - nazywanym też okresem peryklejskim lub \"złotym wiekiem\" Aten - czyli w **V w. p.n.e.** (posąg ukończono ok. 438 r. p.n.e.). Do uzyskania punktu wystarczy podać albo nazwę okresu (klasyczny), albo wiek (V w. p.n.e.).\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - poprawne podanie autora ORAZ okresu/wieku.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna, niepełna lub brak.\n- Autor: Fidiasz; okres: klasyczny (peryklejski/złoty wiek) lub V w. p.n.e.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/1.3","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"1.3","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.3. (0-2)\nNazwij technikę, którą wykonano oryginalną grecką rzeźbę, i wyjaśnij, na czym ta\ntechnika polegała.\nNazwa techniki:\nWyjaśnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.3. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nIV.4) Zdający wymienia cechy i rozróżnia\ntechniki sztuk plastycznych, takie jak:\nc) w rzeźbie: chryzelefantyna […].\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie poprawnej nazwy techniki oraz poprawne wyjaśnienie.\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy techniki.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa techniki: chryzelefantyna\nPrzykładowe wyjaśnienie: Technika rzeźbiarska polegająca na łączeniu złota i kości\nsłoniowej na drewnianym stelażu / łączenie złota i kości słoniowej.","solution":"## Poprawna odpowiedź: Nazwa techniki: **chryzelefantyna**; Wyjaśnienie: technika rzeźbiarska polegająca na **łączeniu złota i kości słoniowej na drewnianym stelażu (rdzeniu)**\n\nOryginalny grecki posąg Ateny Partenos nie był marmurowy (jak zachowana rzymska kopia) - Fidiasz wykonał go w kosztownej technice **chryzelefantyny** (gr. *chrysós* - złoto, *elephántinos* - z kości słoniowej).\n\n**Na czym polegała ta technika:**\n- na drewnianym rdzeniu (stelażu) montowano elementy z dwóch szlachetnych materiałów;\n- **odsłonięte partie ciała** (twarz, ramiona, dłonie, stopy) pokrywano płytkami z **kości słoniowej**, imitującymi jasną karnację;\n- **szaty, zbroję i atrybuty** wykonywano z **cienkich blach złotych**.\n\nTechnika ta służyła tworzeniu monumentalnych, kultowych posągów bóstw i podkreślała ich boski majestat oraz bogactwo świątyni.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **2 pkt** - poprawna nazwa techniki ORAZ poprawne wyjaśnienie.\n- **1 pkt** - tylko poprawna nazwa techniki.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Chryzelefantyna = łączenie złota i kości słoniowej na drewnianym stelażu.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-1.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/1.4","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"1.4","points":1,"ptype":"true_false","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.4. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli stwierdzenie jest fałszywe.\nOryginalna rzeźba była umieszczona wewnątrz Partenonu.\nP\nF\nUkazana postać stoi w pozie kontrapostu.\nP\nF\n1.3.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.1) rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuk […];\nII.3) umiejscawia dzieła […] w przestrzeni\ngeograficznej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPP","solution":"## Poprawna odpowiedź: **PP**\n\nOceniamy prawdziwość dwóch stwierdzeń dotyczących posągu Ateny Partenos:\n\n**Stwierdzenie 1: \"Oryginalna rzeźba była umieszczona wewnątrz Partenonu.\" - PRAWDA (P)**\nAtena Partenos była kultowym posągiem świątyni Partenon na ateńskim Akropolu i stała **wewnątrz**, w głównej sali (celli/naosie) świątyni. Sama nazwa *Parthénos* (\"Dziewica\") wiąże posąg z tą budowlą.\n\n**Stwierdzenie 2: \"Ukazana postać stoi w pozie kontrapostu.\" - PRAWDA (P)**\nPostać opiera ciężar ciała na jednej nodze, druga jest odciążona i lekko ugięta, co powoduje charakterystyczne przesunięcie osi bioder i ramion - jest to **kontrapost**, kanoniczny dla rzeźby okresu klasycznego.\n\nStąd zestaw odpowiedzi: **P, P**.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - poprawne zaznaczenie obu odpowiedzi.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Rozwiązanie: PP.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-1.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nPrzyjrzyj się poniższej fotografii i rysunkom przedstawiającym tę samą budowlę.\nWidok wnętrza\nPlan budowli\nRndmCrs, CC0 1.0\nwww.wikipedia.org\nRekonstrukcja wnętrza (w przekroju)\nwww.wikipedia.org\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nPodaj nazwę tej budowli oraz nazwę miasta, w którym się ona znajduje.\nNazwa budowli:\nMiasto:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.1) rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuk […];\nII.3) umiejscawia dzieła […] w przestrzeni\ngeograficznej.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy budowli oraz nazwy miasta.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nNazwa budowli: Hagia Sophia / Kościół Mądrości Bożej\nMiasto: Stambuł/Konstantynopol/Istambuł","solution":"## Poprawna odpowiedź: Nazwa budowli: **Hagia Sophia (Kościół Mądrości Bożej)**; Miasto: **Stambuł (Konstantynopol)**\n\nFotografia wnętrza oraz plan i przekrój przedstawiają **Hagia Sophia** - kościół Mądrości Bożej (gr. *Hagía Sophía*). Rozpoznajemy ją po charakterystycznych cechach:\n- ogromna **kopuła wsparta na pendentywach (żagielkach)**, z wieńcem okien u podstawy, sprawiającym wrażenie \"zawieszenia\" kopuły;\n- dwie **półkopuły** na osi podłużnej;\n- wielkie **okrągłe tarcze z arabską kaligrafią** zawieszone na filarach (dodane w okresie osmańskim, gdy budowla pełniła funkcję meczetu).\n\nBudowla znajduje się w **Stambule** (dawnym **Konstantynopolu**), stolicy cesarstwa bizantyjskiego, gdzie wzniesiono ją za panowania Justyniana I (VI w.).\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - poprawna nazwa budowli ORAZ nazwa miasta.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Hagia Sophia (Kościół Mądrości Bożej), Stambuł/Konstantynopol.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nOkreśl krąg kulturowy lub styl w sztuce, w którym powstała ta budowla, oraz podaj\ngłówną funkcję, którą pierwotnie pełniła ta budowla.\nKrąg kulturowy lub styl w sztuce:\nPierwotna funkcja budowli:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.1) rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuki; łączy je z właściwą epoką, stylem lub\nkierunkiem w sztuce;\nII.8) wskazuje różne funkcje dzieł sztuki,\ntakie jak: sakralna […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie kręgu kulturowego / stylu oraz pierwotnej funkcji.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nKrąg kulturowy lub styl w sztuce: Bizancjum / sztuka bizantyńska / styl bizantyński / renesans\nJustyniana\nPierwotna funkcja budowli: sakralna/świątynia/kultowa\nUwaga: Za poprawną uznaje się także odpowiedź „kościół”.","solution":"## Poprawna odpowiedź: Krąg/styl: **Bizancjum (sztuka bizantyńska, styl bizantyński, \"renesans Justyniana\")**; Pierwotna funkcja: **sakralna / kultowa (świątynia, kościół)**\n\nHagia Sophia powstała w VI w. (532-537) za cesarza **Justyniana I** i jest sztandarowym dziełem sztuki **bizantyńskiej** - czasem okres jej powstania określa się jako \"renesans Justyniana\", czyli rozkwit kultury i architektury wczesnego Bizancjum.\n\n**Pierwotna funkcja** budowli była **sakralna** - powstała jako główny **kościół** (świątynia chrześcijańska) cesarstwa, siedziba patriarchy Konstantynopola. Dopiero po zdobyciu miasta przez Turków w 1453 r. zamieniono ją na meczet (stąd widoczne tarcze z kaligrafią), a później na muzeum - ale funkcja pierwotna była kultowa/sakralna.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - poprawne podanie kręgu/stylu ORAZ pierwotnej funkcji.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Styl: Bizancjum/sztuka bizantyńska/renesans Justyniana; funkcja: sakralna/kultowa; akceptowane \"kościół\".","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/2.3","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"2.3","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.3. (0-2)\nWymień trzy cechy bryły tej budowli.\n2.1.\n0-1\n2.2.\n0-1\n2.3.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.3. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.11) Zdający dokonuje opisu i analizy […]\ndzieł z uwzględnieniem ich cech formalnych\nw:\nc) architekturze: […] układu przestrzennego\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie trzech poprawnych cech bryły.\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych cech bryły.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• centralizacja bryły\n• bryła spiętrzona\n• bryła monumentalna\n• bryła zwarta\n• czytelne geometryczne bryły\n• układ bazyliki\n• budowla trójnawowa\n• rzędy kolumn / kolumny połączone arkadami\n• występuje narteks / dwa narteksty\n• dominanta kopuły\n• pendentywy (żagielki) podtrzymują kopułę / przenoszą ciężar na filary\n• kopuła osadzone na prostopadłościennej podstawie\n• występują empory\n• występuje absyda\n• eksedry\n• arkady zamknięte łukiem półkolistym\n• okna umiejscowione w czaszy kopuły\n• z zewnątrz znajdują się przypory","solution":"## Poprawna odpowiedź: trzy cechy bryły, np.: **centralizacja bryły**, **dominanta kopuły (kopuła na pendentywach)**, **bryła spiętrzona / zwarta / monumentalna**\n\nNa podstawie fotografii, planu i przekroju można wymienić trzy cechy bryły Hagia Sophia (wystarczą dowolne trzy poprawne):\n\n1. **Centralizacja bryły** - kompozycja skupiona wokół centralnego kwadratu nakrytego wielką kopułą (typ świątyni centralno-podłużnej z dominacją centrum).\n2. **Dominanta kopuły** wspartej na **pendentywach (żagielkach)** - potężna kopuła główna góruje nad całością i organizuje bryłę.\n3. **Bryła spiętrzona, zwarta i monumentalna** - kaskadowo narastające ku górze masy: półkopuły i eksedry podpierają kopułę główną, tworząc piętrzącą się, masywną sylwetę.\n\nInne dopuszczalne cechy: obecność **półkopuł**, **empor (galerii)**, **absydy**, **eksedr**, **narteksu**, układ łączący **bazylikę (trójnawowość)** z rozwiązaniem centralnym.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **2 pkt** - trzy poprawne cechy bryły.\n- **1 pkt** - dwie poprawne cechy.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Przykłady: centralizacja, bryła spiętrzona/zwarta/monumentalna, dominanta kopuły, pendentywy, empory, absyda, narteks.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-2.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-2)\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom.\nDzieło A\nAnonimowy mistrz, Dyptyk z Wilton House\nwww.commons.wikimedia.org\nDzieło B\nMartin Schongauer, Pokłon pasterzy\nwww.commons.wikimedia.org\nMHSP-R0_100\nRozstrzygnij, które z dzieł - A czy B - zostało zainspirowane XV-wiecznym\nmalarstwem niderlandzkim. Uzasadnij swoją odpowiedź, odnosząc się do dwóch cech\nformalnych wybranego dzieła.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n3.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.12) Zdający wskazuje środki stylistyczne\ni środki ekspresji, które identyfikują\nanalizowane dzieło z odpowiednim stylem\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wskazanie dzieła i uzasadnienie zawierające dwie cechy.\n1 pkt - poprawne wskazanie dzieła i uzasadnienie zawierające jedną cechę.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: B\nPrzykładowe uzasadnienie\n• zainteresowanie przestrzenią / ukazywanie głębi\n• pejzaż w tle\n• występuje perspektywa powietrzna\n• realistycznie oddane detale / realizm obrazowania\n• dokładne oddawanie faktur przedmiotów\n• łamane fałdy szat\n• wydłużone proporcje postaci\n• uwspółcześnienie tematu\n• rodzajowe ujęcie tematu\n• stosowanie farb olejnych\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedź: Rozstrzygnięcie: **Dzieło B** (Martin Schongauer, *Pokłon pasterzy*); Uzasadnienie: dwie cechy formalne charakterystyczne dla malarstwa niderlandzkiego XV w.\n\nInspiracją **XV-wiecznym malarstwem niderlandzkim** (van Eyck, van der Weyden, Memling) zostało dzieło **B** - *Pokłon pasterzy* Martina Schongauera.\n\n**Uzasadnienie - dwie cechy formalne dzieła B (wystarczą dwie):**\n1. **Rozległy pejzaż w tle z perspektywą powietrzną** - w głębi kompozycji rozciąga się realistyczny krajobraz, który wraz z oddaleniem błękitnieje i traci ostrość; to typowo niderlandzkie osiągnięcie w oddawaniu przestrzeni.\n2. **Realizm i drobiazgowość detalu oraz faktur** - dokładne oddanie materii: drewna szopy, tkanin z załamanymi, \"łamanymi\" fałdami szat, przedmiotów; efekt uzyskany dzięki **technice olejnej** pozwalającej na laserunki i precyzję.\n\nNatomiast **Dzieło A** (*Dyptyk z Wilton House*) reprezentuje **gotyk międzynarodowy** - złote, płaskie, nierealistyczne tło, dekoracyjność, brak głębi przestrzennej i perspektywy powietrznej - nie jest więc inspirowane malarstwem niderlandzkim.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **2 pkt** - poprawne wskazanie dzieła (**B**) ORAZ uzasadnienie z dwiema cechami formalnymi.\n- **1 pkt** - wskazanie B ORAZ jedna poprawna cecha.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna lub brak.\n- Cechy: perspektywa powietrzna, pejzaż w tle, realizm detali i faktur, łamane fałdy, wydłużone proporcje, farby olejne.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nPrzyjrzyj się poniższej fotografii i planowi budowli.\nBryła budowli\nJar.ciurus, CC BY-SA 3.0 pl\nPlan budowli\nwww.medievalheritage.eu\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nPodaj nazwę tej budowli oraz nazwę miasta, w którym się ona znajduje.\nNazwa budowli:\nMiasto:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.1) rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuki; łączy je z właściwą epoką, stylem lub\nkierunkiem w sztuce;\nII.3) umiejscawia dzieła […] w przestrzeni\ngeograficznej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie nazwy budowli i nazwy miasta.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNazwa budowli: katedra na Wawelu / Bazylika archikatedralna p.w. św. Stanisława\ni św. Wacława / katedra\nMiasto: Kraków","solution":"## Poprawna odpowiedź: Nazwa budowli: **katedra na Wawelu (Bazylika archikatedralna pw. św. Stanisława i św. Wacława)**; Miasto: **Kraków**\n\nFotografia bryły i plan przedstawiają **katedrę na Wawelu** - archikatedrę pw. **św. Stanisława i św. Wacława** w **Krakowie**. Rozpoznajemy ją po charakterystycznych elementach:\n- gotycki korpus obudowany **licznymi kaplicami** w różnych stylach,\n- **wieża zegarowa** z hełmem oraz ceglana wieża z czarnym hełmem,\n- renesansowa **kaplica Zygmuntowska** nakryta złoconą kopułą.\n\nKatedra wawelska była miejscem koronacji i pochówku królów polskich.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - poprawna nazwa budowli ORAZ nazwa miasta.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Katedra na Wawelu (archikatedra św. Stanisława i św. Wacława), Kraków.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"4.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-2)\nPodaj nazwy trzech stylów architektonicznych (okresów stylistycznych), które\nreprezentuje bryła budowli przedstawionej na fotografii.\n1\n2\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.1) Zdający rozpoznaje najbardziej znane\ndzieła sztuki; łączy je z właściwą epoką,\nstylem lub kierunkiem w sztuce.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie nazw trzech stylów.\n1 pkt - poprawne podanie nazw dwóch stylów.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• romanizm\n• gotyk\n• renesans\n• barok","solution":"## Poprawna odpowiedź: trzy style spośród: **romanizm, gotyk, renesans, barok** (np. **gotyk, renesans, barok**)\n\nBryła katedry na Wawelu jest wielostylowa - powstawała i była rozbudowywana przez wieki, a kolejne kaplice i elementy reprezentują różne epoki. Należy podać nazwy **trzech** stylów spośród czterech reprezentowanych:\n\n1. **Gotyk** - zasadniczy korpus katedry (XIV w.), z sklepieniami krzyżowo-żebrowymi i ostrołukami.\n2. **Renesans** - kaplica Zygmuntowska nakryta złoconą kopułą (\"perła renesansu na północ od Alp\").\n3. **Barok** - barokowe kaplice i hełmy wież, wyposażenie (np. konfesja św. Stanisława).\n\nCzwartym możliwym do wskazania stylem jest **romanizm** (relikty wcześniejszej katedry romańskiej, m.in. tzw. wieża Srebrnych Dzwonów).\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **2 pkt** - poprawne podanie nazw trzech stylów.\n- **1 pkt** - dwóch stylów.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Style: romanizm, gotyk, renesans, barok.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/4.3","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"4.3","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.3. (0-2)\nWymień trzy cechy planu tej budowli.\n4.1.\n0-1\n4.2.\n0-1-2\n4.3.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.3. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.11) Zdający dokonuje opisu i analizy […]\ndzieł z uwzględnieniem ich cech formalnych\nw:\nc) architekturze: planu […].\nZasady oceniania\n2 pkt - wymienienie trzech prawidłowych cech planu.\n1 pkt - wymienienie dwóch prawidłowych cech planu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nplan podłużny\ntrójnawowa bazylika / trójnawowy korpus\ndo korpusu dostawione trzy wieże / dwie wieże widoczne od strony fasady\nwydłużone prezbiterium\nwystępuje transept\nprezbiterium zakończone prostą ścianą\nobejście / ambit wokół prezbiterium\nbudowlę otaczają liczne kaplice\ndwie prostokątne kaplice dostawione do fasady zachodniej\nwystępują różnorodne sklepienia (sklepienia krzyżowo-żebrowe / gwiaździste / sieciowe /\ndziewięciopolowe (trójdzielne) / krzyżowe)\nUwaga: Za poprawne uznaje się także odpowiedzi „plan krzyża” / „plan krzyża łacińskiego”.","solution":"## Poprawna odpowiedź: trzy cechy planu, np.: **plan podłużny (krzyża łacińskiego)**, **trójnawowa bazylika**, **transept** (lub: wydłużone prezbiterium / obejście-ambit / wieniec kaplic / wieże przy fasadzie)\n\nNa podstawie rzutu (planu) katedry wawelskiej można wymienić trzy cechy (wystarczą dowolne trzy poprawne):\n\n1. **Plan podłużny** - założenie wydłużone na osi wschód-zachód (akceptowane określenie \"plan krzyża / krzyża łacińskiego\", którego belkę poprzeczną tworzy transept).\n2. **Trójnawowa bazylika** - korpus podzielony na trzy nawy, z nawą główną wyższą od bocznych.\n3. **Transept** - nawa poprzeczna przecinająca korpus, tworząca ramiona krzyża.\n\nInne dopuszczalne cechy planu: **wydłużone prezbiterium**, **obejście (ambit)** wokół prezbiterium, **wieniec kaplic** dobudowanych wokół korpusu i prezbiterium, **wieże przy fasadzie**, **sklepienia krzyżowo-żebrowe**.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **2 pkt** - trzy prawidłowe cechy planu.\n- **1 pkt** - dwie cechy.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Przykłady: plan podłużny (krzyża łacińskiego), trójnawowa bazylika, transept, wydłużone prezbiterium, obejście/ambit, kaplice, wieże przy fasadzie.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-4.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nPrzyjrzyj się poniższej reprodukcji.\nwww.commons.wikimedia.org","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nPodaj autora i tytuł tego dzieła.\nAutor:\nTytuł:\n5.1.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nIII.2) Zdający zna najwybitniejsze dzieła\nz dorobku artystycznego wybitnych\nprzedstawicieli poszczególnych epok,\nkierunków i tendencji w sztuce od\nstarożytności po czasy współczesne,\nz uwzględnieniem artystów schyłku XX\ni początku XXI w.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie autora i tytułu dzieła.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAutor: Verrocchio i Leonardo da Vinci / Verrocchio / Andrea del Verrocchio\nTytuł: Chrzest Chrystusa\nUwaga: Za poprawną uznaje się także odpowiedź „Leonardo i nauczyciel”.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"## Poprawna odpowiedź: Autor: Andrea del Verrocchio (i Leonardo da Vinci); Tytuł: Chrzest Chrystusa\n\n**Rozpoznanie dzieła**\n\nReprodukcja przedstawia klasyczną kompozycję *Chrztu Chrystusa* - jednego z najbardziej znanych obrazów florenckiego wczesnego renesansu:\n\n- **Scena ikonograficzna**: pośrodku stoi Chrystus ze złożonymi do modlitwy dłońmi, po prawej św. Jan Chrzciciel w szacie ze skóry i czerwonym płaszczu leje wodę na Jego głowę i trzyma cienki krzyż na długim drzewcu; po lewej dwaj klęczący aniołowie. U góry gołębica Ducha Świętego z promieniami. Jest to kanoniczny układ *Baptismus Christi*.\n- **Cechy stylistyczne**: skalisty pejzaż z rzeką i palmą w tle, miękkie modelowanie postaci, staranne studium anatomii i draperii - właściwe warsztatowi florenckiemu drugiej połowy XV w.\n\n**Atrybucja**\n\nDzieło powstało w pracowni **Andrei del Verrocchio** (Galleria degli Uffizi, Florencja, ok. 1472-1475). Historycy sztuki zgodnie przyjmują, że przy obrazie współpracował młody **Leonardo da Vinci**, uczeń Verrocchia - przypisuje mu się m.in. postać anioła po lewej stronie oraz partie pejzażu. Dlatego poprawnym rozpoznaniem autora jest **Verrocchio (i Leonardo da Vinci)**; akceptowane jest też ujęcie „Leonardo i jego nauczyciel\".\n\n**Tytuł**: *Chrzest Chrystusa*.\n\n> Uwaga: obraz ten bywa mylony z *Chrztem Chrystusa* Piera della Francesca - to jednak **inne dzieło**. Klucz CKE jednoznacznie wskazuje warsztat Verrocchia / Leonarda.\n\n## Zasady oceniania CKE\n\n- **1 pkt** - poprawne podanie autora i tytułu (Autor: Verrocchio i/lub Leonardo da Vinci; Tytuł: *Chrzest Chrystusa*).\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna, niepełna lub brak odpowiedzi (np. wskazanie Piera della Francesca jest błędne).","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-2)\nWymień trzy cechy kompozycji tego dzieła.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.11) Zdający dokonuje opisu i analizy,\nw tym porównawczej, dzieł\nz uwzględnieniem ich cech formalnych w:\nc) malarstwie […]: kompozycji […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wymienienie trzech cech kompozycji.\n1 pkt - poprawne wymienienie dwóch cech kompozycji.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• wertykalna\n• kształt prostokąta pionowego\n• dążąca do symetrii\n• grupa postaci wpisana w trójkąt\n• statyczna\n• zamknięta\n• wielopostaciowa\n• wieloplanowa\n• dośrodkowa\n• podwyższona linia horyzontu","solution":"## Poprawna odpowiedź: trzy cechy kompozycji, np.: wertykalna (prostokąt pionowy), dążąca do symetrii, grupa postaci wpisana w trójkąt, statyczna, zamknięta, wielopostaciowa, dośrodkowa (z podwyższoną linią horyzontu)\n\n**Analiza kompozycji *Chrztu Chrystusa* Verrocchia i Leonarda**\n\nWystarczy wymienić trzy poprawne cechy - poniżej pełniejszy zestaw z uzasadnieniem:\n\n- **Wertykalna / prostokąt pionowy** - obraz ma format stojący, a układ postaci (stojący Chrystus, św. Jan, wznoszący się krzyż i gołębica u góry) podkreśla dominantę pionu.\n- **Dążąca do symetrii** - centralnie umieszczona postać Chrystusa stanowi oś kompozycji; masy po lewej (dwaj aniołowie) i po prawej (św. Jan) są względem niej zrównoważone.\n- **Grupa postaci wpisana w trójkąt** - sylwetki tworzą stabilny układ trójkątny (piramidalny), typowy dla renesansowego porządkowania sceny.\n- **Statyczna** - postacie zastygłe w spokojnych, uroczystych pozach, brak gwałtownego ruchu.\n- **Zamknięta** - kompozycja skupiona wewnątrz kadru, postacie nie „wychodzą\" poza ramy.\n- **Wielopostaciowa / dośrodkowa** - kilka postaci, których gesty i spojrzenia kierują uwagę ku centralnej figurze Chrystusa; dodatkowo podwyższona linia horyzontu.\n\n**Przykładowa poprawna odpowiedź (3 cechy):**\n- kompozycja wertykalna (pionowy prostokąt),\n- dążąca do symetrii, grupa wpisana w trójkąt,\n- statyczna i zamknięta.\n\n> Uwaga: analizowane dzieło to *Chrzest Chrystusa* Verrocchia/Leonarda (nie Piera della Francesca).\n\n## Zasady oceniania CKE\n\n- **2 pkt** - podanie trzech poprawnych cech kompozycji.\n- **1 pkt** - podanie dwóch poprawnych cech.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna, niepełna lub brak odpowiedzi.\n- Akceptowane cechy: wertykalna, symetryczna, grupa wpisana w trójkąt, statyczna, zamknięta, wielopostaciowa, dośrodkowa, z podwyższoną linią horyzontu.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/5.3","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"5.3","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.3. (0-2)\nWymień trzy sposoby ukazania głębi na tym obrazie.\n5.2.\n0-1-2\n5.3.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.3. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.11) Zdający dokonuje opisu i analizy,\nw tym porównawczej, dzieł\nz uwzględnieniem ich cech formalnych w:\nc) malarstwie […]: sposobów ukazania iluzji\nprzestrzeni […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wymienienie trzech sposobów ukazania głębi.\n1 pkt - poprawne wymienienie dwóch sposobów ukazania głębi.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• zastosowanie perspektywy linearnej / zbieżnej / geometrycznej\n• występuje perspektywa powietrzna\n• budowanie postaci poprzez modelunek światłocieniowy\n• występuje kilka planów\n• zastosowanie perspektywy kulisowej\nUwaga: Za poprawną uznaje się także odpowiedź „perspektywa barwna”.","solution":"## Poprawna odpowiedź: trzy sposoby ukazania głębi, np.: **perspektywa linearna (zbieżna)**, **perspektywa powietrzna**, **modelunek światłocieniowy** (lub: kilka planów, perspektywa kulisowa, \"perspektywa barwna\")\n\nObraz przedstawia *Chrzest Chrystusa* z rozbudowanym, skalistym pejzażem w tle. Wrażenie głębi (trójwymiarowej przestrzeni) uzyskano wieloma środkami; należy wymienić **trzy** (wystarczą dowolne trzy poprawne):\n\n1. **Perspektywa linearna (zbieżna, geometryczna)** - zmniejszanie się elementów i zbieganie linii wraz z oddaleniem porządkuje przestrzeń.\n2. **Perspektywa powietrzna** - plany dalsze (skały, rzeka) rozjaśniają się, błękitnieją i tracą ostrość konturów, co sugeruje ich oddalenie.\n3. **Modelunek światłocieniowy** - bryłowatość postaci i przedmiotów oddana grą świateł i cieni buduje wrażenie ich przestrzenności.\n\nDopuszczalne również: **wprowadzenie kilku planów** (pierwszy, drugi, dalszy), **perspektywa kulisowa** (elementy \"wpuszczające\" wzrok w głąb) oraz **\"perspektywa barwna\"** (ciepłe barwy z przodu, chłodne z tyłu).\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **2 pkt** - trzy poprawne sposoby ukazania głębi.\n- **1 pkt** - dwa.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Sposoby: perspektywa linearna/zbieżna, powietrzna, modelunek światłocieniowy, kilka planów, perspektywa kulisowa; akceptowane \"perspektywa barwna\".","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-5.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom przedstawiającym dzieła tego samego artysty.\nDzieło A\nwww.commons.wikimedia.org\nDzieło B\nwww.commons.wikimedia.org\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"6.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nPodaj autora przedstawionych dzieł oraz nazwę gatunku malarskiego, który\nreprezentują te dzieła.\nAutor:\nGatunek malarski:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.1. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nIII.2) Zdający zna najwybitniejsze dzieła\nz dorobku artystycznego wybitnych\nprzedstawicieli poszczególnych epok,\nkierunków i tendencji w sztuce od\nstarożytności po czasy współczesne,\nz uwzględnieniem artystów schyłku XX\ni początku XXI w.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie autora oraz nazwy gatunku.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nAutor: Jan Vermeer / Vermeer / Jan Vermeer van Delft\nGatunek malarski: scena rodzajowa / scena z życia codziennego","solution":"## Poprawna odpowiedź: Autor: **Jan Vermeer (van Delft)**; Gatunek malarski: **scena rodzajowa (scena z życia codziennego)**\n\nObie reprodukcje przedstawiają wnętrza mieszczańskie z samotnymi postaciami kobiecymi zajętymi codziennymi czynnościami: *Dziewczyna czytająca list przy otwartym oknie* (Dzieło A) oraz *Mleczarka* (Dzieło B). Charakterystyczne miękkie, wpadające z lewej strony światło, precyzja faktur i wyciszona atmosfera wskazują na **Jana Vermeera van Delft** - mistrza holenderskiego malarstwa XVII w.\n\nDzieła reprezentują **scenę rodzajową** (gr./fr. genre) - gatunek ukazujący sceny z **życia codziennego** zwykłych ludzi, typowy dla holenderskiego malarstwa \"złotego wieku\".\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - poprawne podanie autora ORAZ nazwy gatunku.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Autor: Jan Vermeer van Delft; gatunek: scena rodzajowa.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nPodaj nazwę kraju oraz wiek, w którym tworzył autor przedstawionych dzieł.\nKraj:\nWiek:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.3) Zdający umiejscawia dzieła w czasie\n(wskazuje stulecie powstania dzieł sztuki\ndawnej, a w przypadku dzieł sztuki\nnowoczesnej i współczesnej datuje je\nz dokładnością do połowy wieku)\ni w przestrzeni geograficznej.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy kraju i wieku.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nKraj: Holandia (akceptowalna odpowiedź „Niderlandy”)\nWiek: XVII","solution":"## Poprawna odpowiedź: Kraj: **Holandia** (akceptowane \"Niderlandy\"); Wiek: **XVII**\n\nJan Vermeer van Delft (1632-1675) działał w mieście **Delft** w **Holandii** (Republice Zjednoczonych Prowincji Niderlandów). Tworzył w **XVII wieku** - w epoce tzw. **złotego wieku** malarstwa holenderskiego, w której rozkwitły sceny rodzajowe, martwe natury, pejzaże i portrety mieszczańskie.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - poprawna nazwa kraju ORAZ wiek.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Kraj: Holandia (akceptowalne Niderlandy); wiek: XVII.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/6.3","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"6.3","points":3,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.3. (0-3)\nNa podstawie przedstawionych reprodukcji wymień cztery cechy charakterystyczne\ndla twórczości autora przedstawionych dzieł.\n6.1.\n0-1\n6.2.\n0-1\n6.3.\n0-1-\n2-3\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.3. (0-3)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nIII.5) Zdający formułuje ogólne cechy\ntwórczości takich artystów jak: […] Jan\nVermeer van Delft […].\nZasady oceniania\n3 pkt - podanie czterech poprawnych cech.\n2 pkt - podanie trzech poprawnych cech.\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych cech.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe odpowiedzi\n• ukazywanie kameralnego piękna codzienności / malowanie scen rodzajowych\n• rozproszone światło\n• luminizm / światło jako istotny czynnik budowy obrazu / gra świtała i cienia\n• miękki modelunek światłocieniowy\n• światło uzyskiwane blikami bieli\n• przedstawianie samotnych postaci kobiecych\n• szeroka gama barwna\n• statyczna kompozycja\n• ukazywanie okna po lewej stronie kompozycji\n• sceny ukazywane w mieszczańskich wnętrzach\n• zharmonizowana kolorystyka\n• precyzja w oddaniu szczegółów\n• precyzja w oddaniu faktur przedmiotów\n• atmosfera wyciszenia/intymności","solution":"## Poprawna odpowiedź: cztery cechy twórczości Vermeera, np.: **sceny rodzajowe (kameralne piękno codzienności)**, **miękkie, rozproszone światło (luminizm)**, **samotne postacie kobiece**, **okno po lewej stronie / mieszczańskie wnętrza**\n\nNa podstawie obu reprodukcji (*Dziewczyna czytająca list* i *Mleczarka*) można wskazać cztery cechy charakterystyczne dla twórczości Vermeera (wystarczą dowolne cztery poprawne):\n\n1. **Sceny rodzajowe / kameralne piękno codzienności** - tematem są zwykłe, ciche czynności dnia powszedniego.\n2. **Miękkie, rozproszone światło (luminizm)** - subtelne, delikatne oświetlenie wnętrza budujące nastrój.\n3. **Miękki modelunek światłocieniowy** - łagodne przejścia świateł i cieni, bez ostrych konturów.\n4. **Samotne postacie kobiece** - pojedyncze kobiety pogrążone w skupieniu.\n5. **Okno po lewej stronie** jako źródło światła - powtarzalny motyw kompozycyjny.\n6. **Mieszczańskie wnętrza** jako scenografia.\n7. **Precyzja oddania faktur** tkanin, naczyń, pieczywa.\n8. **Atmosfera wyciszenia i intymności**.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **3 pkt** - cztery poprawne cechy.\n- **2 pkt** - trzy.\n- **1 pkt** - dwie.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Cechy: sceny rodzajowe, rozproszone światło/luminizm, miękki modelunek, samotne postacie kobiece, okno po lewej, mieszczańskie wnętrza, precyzja faktur, atmosfera intymności.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-6.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom.\nDzieło A\nDzieło B\nwww.louvre.fr, Stéphane Maréchalle\nwww.commons.wikimedia.org\nDzieło C\nwww.commons.wikimedia.org\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nKtóry z posągów przedstawionych na reprodukcjach A-C powstał najwcześniej?\nPodaj oznaczenie literowe dzieła oraz imię przedstawionej postaci.\nNajwcześniej powstał posąg:\nImię postaci:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nI.1) Zdający wykazuje się znajomością\nchronologii dziejów sztuki,\nz uwzględnieniem:\nb) starożytności (kultur: […] Rzymu),\nc) średniowiecza ([…] sztuka karolińska\n[…]),\nd) sztuki nowożytnej ([…] klasycyzm).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie najstarszego pomnika oraz zapisanie poprawnego imienia.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNajwcześniej powstał posąg: B\nImię postaci: Marek Aureliusz","solution":"## Poprawna odpowiedź: Najwcześniej powstał posąg: **B**; Imię postaci: **Marek Aureliusz**\n\nWśród trzech przedstawionych konnych pomników najwcześniej powstało **Dzieło B** - antyczny, brązowy posąg konny o zielonej patynie i śladach złocenia, przedstawiający cesarza w tunice z wyciągniętą ręką. To rzymski **posąg konny Marka Aureliusza** (II w. n.e.), jedyny zachowany antyczny brązowy pomnik konny cesarza rzymskiego, wzór dla późniejszych dzieł tego typu.\n\nDla porównania:\n- **Dzieło A** (jeździec w czapce frygijskiej) i **Dzieło C** (jeździec z uniesionym mieczem, dzieło Thorvaldsena) to prace nowożytne, znacznie późniejsze.\n\nZatem najstarszy jest posąg **B**, a przedstawiona postać to **Marek Aureliusz**.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - poprawne wskazanie najstarszego posągu (**B**) ORAZ poprawne imię postaci (**Marek Aureliusz**).\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"7.2","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nUzupełnij tabelę. Umieść literowe oznaczenie dzieła (A, B albo C) przy informacjach\nodnoszących się do danej reprodukcji.\nInformacje dotyczące rzeźby\nLiterowe oznaczenie dzieła\nAutorem dzieła jest Bertel Thorvaldsen.\nDzieło jest przykładem renesansu karolińskiego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nI.1) Zdający wykazuje się znajomością\nchronologii dziejów sztuki,\nz uwzględnieniem:\nb) starożytności (kultur: […] Rzymu),\nc) średniowiecza ([…] sztuka karolińska\n[…]),\nd) sztuki nowożytnej ([…] klasycyzm).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nInformacje dotyczące rzeźby\nLiterowe oznaczenie rzeźby\nAutorem rzeźby jest Bertel Thorvaldsen.\nC\nDzieło reprezentuje renesans karoliński.\nA","solution":"## Poprawna odpowiedź: \"Autorem rzeźby jest Bertel Thorvaldsen\" → **C**; \"Dzieło reprezentuje renesans karoliński\" → **A**\n\nUzupełniamy tabelę, przyporządkowując oznaczenia dzieł do informacji:\n\n**Autorem rzeźby jest Bertel Thorvaldsen → Dzieło C.**\nBertel Thorvaldsen to duński rzeźbiarz klasycystyczny (XVIII/XIX w.). Reprodukcja **C** - brązowy pomnik konny na wysokim cokole, przedstawiający jeźdźca w antykizującym stroju z uniesionym mieczem - to jego dzieło (pomnik konny w duchu klasycyzmu, wzorowany na antyku).\n\n**Dzieło reprezentuje renesans karoliński → Dzieło A.**\nReprodukcja **A** - niewielki brązowy posążek konny brodatego mężczyzny w płaszczu i **czapce frygijskiej** - to tzw. *Statuetka konna Karola Wielkiego* (lub Karola Łysego), przykład sztuki **renesansu karolińskiego** (IX w.), świadomie nawiązującej do antycznego wzorca posągu konnego władcy.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - poprawne uzupełnienie tabeli (obie pozycje).\n- **0 pkt** - odpowiedź niepełna/niepoprawna/brak.\n- Thorvaldsen = C; renesans karoliński = A.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nPrzyjrzyj się poniższej fotografii.\nCC0 1.0\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nOrnament widoczny na fotografii to\nA. rollwerk.\nB. groteska.\nC. maswerk.\nD. rocaille.\n7.1.\n0-1\n7.2.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":"D","answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Kształcenie w zakresie rozumienia\ni stosowania terminów i pojęć związanych\nz dziełami sztuki, ich strukturą i formą,\ntematyką oraz techniką wykonania.\nIV.2) Zdający poprawnie stosuje terminy\nzwiązane z opisem formy i treści dzieła\nmalarskiego, rzeźbiarskiego i graficznego\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD","solution":"## Poprawna odpowiedź: **D (rocaille)**\n\nFotografia przedstawia fragment rokokowej komody z bogatą, **złoconą, asymetryczną dekoracją z brązu** w formie wici, muszli i amorków. Taki ornament to **rocaille** - charakterystyczny motyw zdobniczy epoki rokoka (od którego pochodzi sama nazwa stylu), oparty na formach muszli, kartuszy i splątanej wici, cechujący się **asymetrią** i płynną, kapryśną linią.\n\n**Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:**\n- **A. rollwerk** - ornament z motywem zwijanych, skórzastych wstęg, typowy dla manieryzmu (XVI w.).\n- **B. groteska** - dekoracja z fantazyjnych, symetrycznych motywów roślinno-zwierzęcych i figuralnych, wywodząca się z antyku, popularna w renesansie.\n- **C. maswerk** - ażurowy ornament architektoniczny z kamienia, charakterystyczny dla **gotyku** (w oknach, balustradach).\n\nTylko **rocaille (D)** odpowiada asymetrycznej, muszlowej dekoracji rokokowego mebla.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - odpowiedź poprawna.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/brak.\n- Rozwiązanie: **D (rocaille)**.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":3,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-3)\nPrzyjrzyj się reprodukcjom dzieł A-D oraz przeczytaj poniższe teksty źródłowe 1.-4.,\nprzedstawiające różne podejścia do pejzażu, charakterystyczne dla kierunków w malarstwie\nXIX wieku.\nReprodukcje\nDzieło A\nDzieło B\nwww.commons.wikimedia.org\nwww.commons.wikimedia.org\nDzieło C\nDzieło D\nwww.commons.wikimedia.org\nwww.commons.wikimedia.org\nMHSP-R0_100\nTeksty źródłowe\nTekst 1.\n[ ] trzeba przedstawiać naturę podług walca, kuli, stożka; całość ujętą w perspektywie, tak\naby każda strona przedmiotu lub planu skierowana była do punktu centralnego. Linie\nrównoległe do horyzontu wyznaczają rozciągłość lub odcinek natury […]. Linie prostopadłe\ndo horyzontu wyznaczają głębię.\nTekst 2.\nZadaniem artysty nie jest wierne odtworzenie wody, nieba, skał i drzew; w naturze mają się\nodbijać jego dusza i wrażliwość. […] Muszę całkowicie oddać się otaczającej mnie\nprzyrodzie, zespolić z moimi chmurami i skałami, aby udało mi się pozostać tym, kim jestem.\nPotrzebuję przyrody, by porozumieć się dzięki niej z Bogiem.\nTekst 3.\nSzedłem drogą w towarzystwie dwóch przyjaciół - zachodziło słońce - poczułem nagły\nprzypływ melancholii. Niebo stało się nagle krwistoczerwone. Zatrzymałem się, oparłem\no balustradę śmiertelnie znużony - nad miastem i ciemnobłękitnym fiordem rozpościerały się\nrozlewiska krwi i języki ognia. Przyjaciele szli dalej, a ja drżałem z trwogi i wtedy posłyszałem\nprzeciągły krzyk przeszywający powietrze.\nTekst 4.\nCo do szczegółów, to w obrazie nic nie musi być ustalone w sposób ostateczny, rzecz\nbowiem w tym, abyśmy odczuli, że świetlisty blask, który rozjaśnia obraz, lub przeźroczysty\ncień, który go przesłania, malarz pochwycił w przelocie, niejako w tej samej chwili, gdy widz\npatrzy na widowisko, na motyw powstały z gamy odbitych i wciąż zmieniających się świateł,\na ten zapewne nigdy nie wygląda tak samo, lecz drży ożywiony ruchem, światłem, życiem…\nUzupełnij tabelę. Dopasuj dzieła i teksty źródłowe do nazw kierunków. Wpisz\noznaczenia literowe dzieł A-D, reprezentujących wymienione kierunki malarstwa, oraz\nodpowiednie numery tekstów źródłowych 1.-4., opisujących te kierunki.\nNazwa kierunku\nWybrane dzieło\nWybrany tekst źródłowy\nromantyzm\nimpresjonizm\npostimpresjonizm\n9.\n0-1-\n2-3\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-3)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian\nw dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów\ni tendencji w sztuce.\nZdający:\nI.6) łączy najistotniejsze dzieła ze\nśrodowiskiem artystycznym, a także\nz mecenasami, dla których powstały;\nI.8) analizuje teksty pisarzy, filozofów,\nkrytyków sztuki i artystów, interpretuje je\ni wskazuje wpływ tych wypowiedzi na\ncharakter stylów, epok i tendencji w sztuce\noraz na kształt dzieła.\nZasady oceniania\n3 pkt - poprawne uzupełnienie trzech wierszy tabeli.\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nNazwa kierunku\nWybrane dzieło\nWybrany tekst źródłowy\nromantyzm\nB\n2\nimpresjonizm\nA\n4\npostimpresjonizm\nC\n1","solution":"## Poprawna odpowiedź: romantyzm → **dzieło B, tekst 2**; impresjonizm → **dzieło A, tekst 4**; postimpresjonizm → **dzieło C, tekst 1**\n\nDopasowujemy dzieła (A-D) i teksty źródłowe do trzech kierunków malarstwa XIX-wiecznego:\n\n**Romantyzm → dzieło B, tekst 2.**\nDzieło **B** to mroczny, melancholijny pejzaż o zmierzchu z ruinami gotyckiego opactwa wśród bezlistnych drzew - typowo romantyczny nastrój tajemniczości, przemijania i wzniosłości (w typie C.D. Friedricha). Tekst **2** mówi, że w naturze mają odbijać się \"dusza i wrażliwość\" artysty, który poprzez przyrodę \"porozumiewa się z Bogiem\" - to romantyczna, uczuciowa i religijna wizja natury.\n\n**Impresjonizm → dzieło A, tekst 4.**\nDzieło **A** to świetlisty pejzaż ze stogami siana malowany drobnymi, migotliwymi pociągnięciami pędzla, o rozmytych konturach (w typie Moneta) - uchwycenie ulotnego wrażenia światła. Odpowiada mu tekst **4** (opisujący malowanie wrażenia, chwili, efektów świetlnych en plein air).\n\n**Postimpresjonizm → dzieło C, tekst 1.**\nDzieło **C** to pejzaż ujęty geometrycznie, budowany płaszczyznami i plamami koloru (w typie Cézanne'a). Tekst **1** to niemal dosłowny cytat z Cézanne'a: \"trzeba przedstawiać naturę podług walca, kuli, stożka [ ] całość ujęta w perspektywie\" - programowe hasło **postimpresjonizmu**.\n\n(Dzieło D - ekspresyjny pejzaż z oślepiającym słońcem i falistymi pociągnięciami, w typie van Gogha - oraz tekst 3, opisujący doznanie krwistoczerwonego nieba, nie należą do trzech ocenianych wierszy.)\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **3 pkt** - poprawne uzupełnienie trzech wierszy tabeli.\n- **2 pkt** - dwóch wierszy.\n- **1 pkt** - jednego wiersza.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Romantyzm: B/2; impresjonizm: A/4; postimpresjonizm: C/1.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-2)\nPrzyjrzyj się poniższym fotografiom przedstawiającym ten sam budynek.\nWidok całości\nZbliżenie\nCC BY-SA 4.0\nJacek Czubacki,\nwww.historiamniejznanaizapomniana.wordpress.com\nOkreśl styl w architekturze, który reprezentuje ta budowla, i wymień dwie cechy tej\nbudowli charakterystyczne dla tego stylu.\nStyl:\nCechy:\n10.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.1) rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuki; łączy je z właściwą epoką, stylem lub\nkierunkiem w sztuce;\nII.12) wskazuje środki stylistyczne i środki\nekspresji, które identyfikują analizowane\ndzieło z odpowiednim stylem, środowiskiem\nartystycznym lub autorem.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie stylu i dwóch cech.\n1 pkt - poprawne podanie stylu i jednej cechy.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nStyl: secesja / modernizm / Art Nouveau\nPrzykładowe cechy\n• asymetria bryły / nieregularność bryły\n• duże okna o różnorodnych kształtach\n• stosowanie płynnych, falistych linii\n• eksponowanie owalnych form\n• bogata ornamentyka / dekoracyjność\n• dynamizacja formy\n• w dekoracji występują motywy roślinne i zwierzęce (fauna i flora)","solution":"## Poprawna odpowiedź: Styl: **secesja (Art Nouveau, modernizm)**; dwie cechy, np.: **płynne, faliste linie i organiczna, bogata dekoracja** oraz **asymetria (nieregularność) bryły**\n\nFotografie przedstawiają budynek o malowniczej, nieregularnej bryle z falującą, plastyczną dekoracją elewacji, płynnie wygiętym portalem \"w kształcie podkowy\" i barwną płaskorzeźbą z motywem jeźdźca. Te cechy jednoznacznie wskazują na **secesję** (fr. **Art Nouveau**, styl modernistyczny przełomu XIX i XX w.).\n\n**Dwie cechy charakterystyczne dla stylu (wystarczą dowolne dwie):**\n1. **Płynne, faliste, organiczne linie i bogata ornamentyka** - dekoracyjne, wygięte obramienia okien i portal o miękkich, falujących konturach; motywy roślinne/zwierzęce.\n2. **Asymetria i nieregularność bryły** - malownicza, swobodnie komponowana sylweta z wysokim spadzistym dachem, różnorodnymi oknami i \"kaskadowym\" ukształtowaniem.\n\nInne dopuszczalne cechy: **duże okna o różnych kształtach**, **owalne formy**, **dynamizacja formy**, **motywy roślinne i zwierzęce** w dekoracji.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **2 pkt** - poprawny styl ORAZ dwie cechy.\n- **1 pkt** - styl ORAZ jedna cecha.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Styl: secesja/Art Nouveau; cechy: asymetria bryły, faliste linie, owalne formy, bogata ornamentyka, motywy roślinno-zwierzęce.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nPrzyjrzyj się poniższej reprodukcji.\nLeon Chwistek, Szermierka\nwww.commons.wikimedia.org","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nPodaj nazwę grupy artystycznej, do której należał autor przedstawionego dzieła.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Zapoznawanie z dorobkiem\nnajwybitniejszych twórców dzieł architektury\ni sztuk plastycznych.\nIII.2) Zdający zna najwybitniejsze dzieła\nz dorobku artystycznego wybitnych\nprzedstawicieli poszczególnych epok,\nkierunków i tendencji w sztuce od\nstarożytności po czasy współczesne,\nz uwzględnieniem artystów schyłku XX\ni początku XXI w.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFormiści / Ekspresjoniści Polscy","solution":"## Poprawna odpowiedź: **Formiści (Ekspresjoniści Polscy)**\n\nAutorem dzieła *Szermierka* jest **Leon Chwistek** - malarz, teoretyk sztuki i filozof, jeden z czołowych przedstawicieli awangardowej grupy artystycznej **Formiści** (początkowo działającej pod nazwą **Ekspresjoniści Polscy**), założonej w Krakowie w 1917 r. Grupa ta dążyła do syntezy zdobyczy kubizmu, futuryzmu i ekspresjonizmu, kładąc nacisk na \"formę\" jako naczelną wartość dzieła - co widać w geometryzacji i dynamicznym rozbiciu sylwetek szermierzy na tej kompozycji.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - odpowiedź poprawna.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/brak.\n- Rozwiązanie: Formiści (Ekspresjoniści Polscy).","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"11.2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nPodaj nazwy dwóch kierunków artystycznych sztuki XX wieku, których cechy można\ndostrzec w przedstawionym dziele. Uzasadnij swoje odpowiedzi, odnosząc się do cech\nformalnych przedstawionego dzieła.\nNazwa kierunku 1.:\nUzasadnienie:\nNazwa kierunku 2.:\nUzasadnienie:\n11.1.\n0-1\n11.2.\n0-1-2\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nZdający:\nII.1) rozpoznaje najbardziej znane dzieła\nsztuki; łączy je z właściwą epoką, stylem lub\nkierunkiem w sztuce;\nII.12) wskazuje środki stylistyczne i środki\nekspresji, które identyfikują analizowane\ndzieło z odpowiednim stylem, środowiskiem\nartystycznym lub autorem.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie nazw dwóch kierunków wraz z poprawnymi uzasadnieniami.\n1 pkt - poprawne podanie nazwy dwóch kierunków ALBO poprawne podanie nazwy jednego\nkierunku wraz z poprawnym uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nKierunek: kubizm\nPrzykładowe uzasadnienie: geometryzacja formy / deformacja / stosowanie perspektywy\nwielu punktów zbiegu / ograniczenie palety barwnej.\nKierunek: futuryzm\nPrzykładowe uzasadnienie: symultanizm ukazania ruchu / dynamika kompozycji /\nrytmiczność.\nKierunek: ekspresjonizm\nPrzykładowe uzasadnienie: deformacja rzeczywistości / silne napięcia kierunkowe.\nUwaga: W uzasadnieniu wystarczy podać jedną poprawną cechę formalną dzieła (przy braku\ncech błędnych).","solution":"## Poprawna odpowiedź: dwa kierunki z uzasadnieniami, np.: **kubizm** (geometryzacja i deformacja formy) oraz **futuryzm** (oddanie ruchu, dynamika, symultanizm) - dopuszczalny też **ekspresjonizm**\n\nW *Szermierce* Leona Chwistka można dostrzec cechy dwóch (spośród trzech) kierunków awangardy XX w. Należy podać dwa kierunki i uzasadnić każdy jedną cechą formalną:\n\n**Kierunek 1: Kubizm.**\nUzasadnienie: sylwetki szermierzy zostały **zgeometryzowane i sfragmentaryzowane** - rozbite na ostre płaszczyzny, bryły i wycinki kół; postacie deformowane i ukazywane jednocześnie z kilku punktów widzenia (rozbicie formy typowe dla kubizmu).\n\n**Kierunek 2: Futuryzm.**\nUzasadnienie: kompozycja oddaje **ruch i dynamikę** walki - powtarzane, nakładające się fazy gestu (symultanizm ruchu), rytmiczne, ostre linie i \"pęd\" sugerujące szybkość i siłę, co jest istotą futuryzmu.\n\n(Alternatywnie **ekspresjonizm**: silne napięcia kierunkowe, deformacja rzeczywistości i ekspresyjne, kontrastowe barwy - brąz, czerwień, biel - budujące emocjonalne napięcie.)\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **2 pkt** - dwa kierunki z poprawnymi uzasadnieniami.\n- **1 pkt** - dwa kierunki BEZ uzasadnień ALBO jeden kierunek z uzasadnieniem.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- Kierunki: kubizm, futuryzm, ekspresjonizm; w uzasadnieniu wystarczy jedna poprawna cecha formalna.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nPrzyjrzyj się poniższym reprodukcjom.\nDzieło A\nwww.[…].org\nDzieło B\nwww.wikiart.org","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nUzupełnij tekst odpowiednimi informacjami tak, aby powstały zdania prawdziwe.\nWpisz nazwy nurtów (nazwy odmian malarstwa abstrakcyjnego) reprezentowanych\nprzez dzieła A i B.\nW II połowie XX wieku w Stanach Zjednoczonych rozwinął się ekspresjonizm abstrakcyjny.\nDo tego ruchu artystycznego należy ,\nreprezentowany przez dzieło A, oraz ,\nreprezentowany przez dzieło B.\n12.1.\n0-1\nMHSP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.1) Zdający rozpoznaje najbardziej znane\ndzieła sztuki; łączy je z właściwą epoką,\nstylem lub kierunkiem w sztuce.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie dwóch odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nDzieło A: malarstwo gestu / action painting\nDzieło B: malarstwo barwnych płaszczyzn / color field painting / malarstwo barwnych pól","solution":"## Poprawna odpowiedź: Dzieło A: **malarstwo gestu (action painting)**; Dzieło B: **malarstwo barwnych płaszczyzn (color field painting / malarstwo barwnych pól)**\n\nOba dzieła należą do amerykańskiego **ekspresjonizmu abstrakcyjnego** (2. poł. XX w.), ale reprezentują jego dwa różne nurty:\n\n**Dzieło A → malarstwo gestu (action painting).**\nKompozycja to gęsta, splątana sieć kapanych i rozbryzganych linii farby pokrywających całe płótno (technika **drippingu**). Taki sposób malowania - poprzez spontaniczny, energiczny gest ciała artysty - to **malarstwo gestu / action painting** (nurt Jacksona Pollocka).\n\n**Dzieło B → malarstwo barwnych płaszczyzn (color field painting).**\nKompozycja złożona jest z dwóch wielkich, miękko obrzeżonych prostokątnych plam koloru na jednolitym tle - spokojnych, medytacyjnych pól barwnych. To **malarstwo barwnych płaszczyzn / color field painting** (nurt Marka Rothki).\n\nUzupełnione zdanie: \" należy **malarstwo gestu (action painting)**, reprezentowane przez dzieło A, oraz **malarstwo barwnych płaszczyzn (color field painting)**, reprezentowane przez dzieło B.\"\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **1 pkt** - poprawne podanie obu odpowiedzi.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- A: malarstwo gestu / action painting; B: malarstwo barwnych płaszczyzn / color field painting.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"12.2","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-2)\nWybierz jedno z dzieł - A lub B. Podaj autora tego dzieła. Wymień dwie cechy\ncharakterystyczne dla twórczości tego autora widoczne na reprodukcji.\nWybrane dzieło:\nAutor:\nCechy twórczości:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Zapoznawanie z najwybitniejszymi\ndziełami w zakresie architektury i sztuk\nplastycznych.\nII.11) Zdający dokonuje opisu i analizy,\nw tym porównawczej, dzieł\nz uwzględnieniem ich cech formalnych w:\nc) malarstwie […]: kompozycji, koloru,\nsposobów ukazania iluzji przestrzeni,\nkształtowania formy przez światło […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie autora wybranego dzieła oraz wymienienie dwóch cech\ncharakterystycznych dla twórczości tego autora.\n1 pkt - poprawne podanie autora wybranego dzieła oraz wymienienie jednej cechy\ncharakterystycznej dla twórczości dla tego autora.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nWybrane dzieło: A\nAutor: Pollock / Jackson Pollock\nPrzykładowe cechy twórczości\n• stosowanie drippingu (rozlewanie farby na płótno)\n• duże formaty dzieł\n• ekspresja\n• wyrazista faktura\n• otwarta kompozycja\n• dynamika kompozycji\n• stosowanie czystych barw\n• efekt horror vacui\n• kompozycja w typie all-over / równomierne pokrycie farbą całego pola obrazowego\nWybrane dzieło: B\nAutor: Rothko / Mark Rothko\nPrzykładowe cechy twórczości\n• oddziaływanie głębią koloru / ekspresja barwy\n• duże formaty dzieł\n• duże płaszczyzny barwne\n• nakładanie wielu warstw farby / malowanie licznymi laserunkami\n• rozmycie granic pól barwnych\n• pola barwne ułożone równolegle","solution":"## Poprawna odpowiedź: np. Wybrane dzieło: **A**; Autor: **Jackson Pollock**; dwie cechy, np.: **technika drippingu** oraz **kompozycja all-over (horror vacui)** - LUB Dzieło B: **Mark Rothko**; **wielkie pola barwne** oraz **rozmycie granic pól (laserunki)**\n\nNależy wybrać **jedno** dzieło, podać jego autora i dwie cechy jego twórczości widoczne na reprodukcji.\n\n**Wariant - Dzieło A: Jackson Pollock.**\nCechy twórczości widoczne na reprodukcji:\n1. **Technika drippingu** - farba kapana, lana i rozbryzgiwana na płótno leżące na podłodze, bez dotykania go pędzlem.\n2. **Kompozycja all-over (horror vacui)** - jednolite, gęste pokrycie całej powierzchni płótna splątaną siecią linii, bez wyróżnionego centrum i \"lęk przed pustką\"; wielki format, ekspresja i wyrazista faktura.\n\n**Wariant - Dzieło B: Mark Rothko.**\nCechy twórczości:\n1. **Wielkie, miękkie pola barwne** ułożone równolegle na płótnie.\n2. **Rozmycie granic pól i laserunkowe nakładanie farby** dające efekt głębi i \"świecenia\" koloru, budujące medytacyjny nastrój.\n\n## Zasady oceniania CKE\n- **2 pkt** - poprawny autor wybranego dzieła ORAZ dwie cechy jego twórczości.\n- **1 pkt** - autor ORAZ jedna cecha.\n- **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna/niepełna/brak.\n- A: Pollock (dripping, duże formaty, all-over, horror vacui); B: Rothko (duże pola barwne, laserunki, rozmycie granic).","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":20,"ptype":"closed","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-20)\nWybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.\n• W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie.\n• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\n• Numer wybranego tematu wpisz w wyznaczone miejsce.\n• Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu, nie pisz na marginesach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-20)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Rozwijanie zdolności rozumienia\nprzemian w dziejach sztuki w kontekście ich\nuwarunkowań kulturowych,\nśrodowiskowych, epok, kierunków, stylów i\ntendencji w sztuce.\nI.9) Zdający formułuje samodzielne,\nlogiczne wypowiedzi argumentacyjne na\ntemat epok, kierunków, stylów i tendencji\nw sztuce oraz środowisk artystycznych […].","solution":"## Poprawna odpowiedź: wypracowanie (min. 250 wyrazów) na **Temat 1** albo **Temat 2**, omawiające **trzy dzieła** w kontekście problemu z tematu; ocena w skali **0-20 pkt** wg czterech kryteriów\n\nZadanie polega na napisaniu wypracowania problemowego. Poniżej wskazówki, jak zbudować pracę na maksymalną liczbę punktów, dla obu tematów.\n\n### Temat 1 - \"Między gotykiem a renesansem\" (sztuka XV w. w Europie)\nDobierz **trzy dzieła** ilustrujące przechodzenie od gotyku do renesansu, np.:\n- **Jan van Eyck, *Portret małżonków Arnolfinich*** (lub *Ołtarz gandawski*) - malarstwo niderlandzkie: jeszcze gotycka drobiazgowość i symbolika, ale nowy realizm, technika olejna, perspektywa powietrzna;\n- **Masaccio, *Trójca Święta*** (lub *Wypędzenie z raju*) - wczesny renesans włoski: matematyczna perspektywa linearna, monumentalność, klasyczna architektura;\n- **Sandro Botticelli, *Narodziny Wenus*** (lub *Wiosna*) - dojrzały quattrocento: temat mitologiczny (humanizm), linearyzm i idealizacja, wciąż lekko gotycka giętkość linii.\nW rozwinięciu **porównaj** cechy gotyckie (wertykalizm, złote tła, symbolizm, dekoracyjność) z renesansowymi (perspektywa, realizm, antyk, humanizm) i pokaż, jak XV wiek jest okresem przejściowym.\n\n### Temat 2 - \"Matka i macierzyństwo\" (min. dwie dziedziny sztuki)\nDobierz **trzy dzieła z co najmniej dwóch dziedzin** (np. malarstwo, rzeźba, grafika), np.:\n- **Michał Anioł, *Pietà* watykańska** (rzeźba) - macierzyństwo w aspekcie bólu i ofiary; idealizacja, kompozycja piramidalna, mistrzowski modelunek marmuru;\n- **Rafael, *Madonna Sykstyńska*** (malarstwo) - macierzyństwo jako czuła więź Matki z Dzieckiem; harmonia, sfumato, kompozycja trójkątna;\n- **Stanisław Wyspiański, *Macierzyństwo*** (pastel) lub **Mary Cassatt, sceny matki z dzieckiem** - świeckie, intymne ujęcie macierzyństwa; miękka linia, ciepły koloryt.\nW rozwinięciu omów **środki artystyczne** (kompozycja, światłocień, kolor, gest, mimika, materia rzeźbiarska) służące ukazaniu więzi matki i dziecka w różnych epokach.\n\n### Zasady konstrukcji pracy\n- **Wstęp** - postawienie problemu (teza).\n- **Rozwinięcie** - analiza trzech dzieł z odniesieniem do problemu, poprawna terminologia (min. 8 terminów fachowych na 3 pkt).\n- **Zakończenie** - wnioski/podsumowanie.\n- Praca **co najmniej 250 wyrazów** - poniżej tego progu oceniane są tylko kryteria 1 i 2.\n\n## Zasady oceniania CKE (0-20 pkt)\n- **Kryterium 1 - forma (0-1):** spełnienie warunków formalnych (właściwy temat, trzy dzieła, ≥250 wyrazów). **0 pkt tu = 0 pkt za całość.**\n- **Kryterium 2 - treść (0-13):** trafny opis i analiza trzech przykładów w odpowiednich kontekstach, bez błędów rzeczowych.\n- **Kryterium 3 - terminologia (0-3):** ≥8 terminów = 3 pkt; 6 terminów = 2 pkt; 4 terminy = 1 pkt.\n- **Kryterium 4 - kompozycja (0-3):** logiczna, problemowa organizacja pracy (wstęp - rozwinięcie - zakończenie).\n- Poniżej 250 wyrazów praca oceniana jest wyłącznie w kryteriach 1 i 2.","image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nMiędzy gotykiem a renesansem - tak bardzo często jest charakteryzowana sztuka powstała\nw XV wieku w Europie. Na podstawie trzech dzieł sztuki omów panoramę zmian\nzachodzących w sztuce tego stulecia.","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nMiędzy gotykiem a renesansem - tak bardzo często jest charakteryzowana sztuka powstała\nw XV wieku w Europie. Na podstawie trzech dzieł sztuki omów panoramę zmian\nzachodzących w sztuce tego stulecia.\nRealizacja tematu:\n• temat narzuca podanie takich przykładów, które świadczą o panoramie zmian lub\nróżnorodności zjawisk artystycznych w XV wieku. Za w pełni funkcjonalne uznajemy takie\nprzykłady, które:\na) wykazują zmiany w różnych dziedzinach sztuki\nb) dotyczą różnych środowisk artystycznych\nc) poruszają różne problemy światopoglądowe\nd) wykazują różne problemy artystyczne (np. fazy stylistyczne, forma, technika, treść)\n• dopuszcza się użycie przykładów reprezentujących jedną dziedzinę sztuki\n• za funkcjonalnie wykorzystane przykłady uznaje się dzieła powstałe pomiędzy 1401\na 1500 rokiem (oraz dzieła, których data nie jest sprecyzowana, a przypada około roku\n1400 i około roku 1500). W przypadku architektury akceptuje się te budowle, których\nbudowę rozpoczęto w XIV wieku, a ukończono w XV wieku.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"},{"id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"historia-sztuki","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nMatka i macierzyństwo jako temat sztuki. Na podstawie trzech dzieł sztuki reprezentujących\nprzynajmniej dwie różne dziedziny artystyczne, omów, jakimi środkami artystycznymi\nposługiwali się europejscy twórcy różnych epok, by ukazać ten temat.\n12.2.\n0-2\n13.\n0-20\nMHSP-R0_100\nna temat nr\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nMHSP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nHISTORIA SZTUKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Temat 2.\nMatka i macierzyństwo jako temat sztuki. Na podstawie trzech dzieł sztuki reprezentujących\nprzynajmniej dwie różne dziedziny artystyczne, omów, jakimi środkami artystycznymi\nposługiwali się europejscy twórcy różnych epok, by ukazać ten temat.\nRealizacja tematu:\n• o poprawności i funkcjonalności przykładu decyduje argumentacja\n• przykłady powinny reprezentować przynajmniej dwie różne dziedziny sztuki\n• w argumentacji powinny pojawić się odniesienia do analizy formalnej (środki artystyczne)\nalbo umiejscowienie przykładu w kontekście stylu/kierunku/epoki, w której powstał.\n• za przykłady funkcjonalne uznaje się dzieła stworzone przez artystów europejskich albo\ntworzących w Europie.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia (maksymalnie 1 punkt)\nW wypracowaniu omówiono przynajmniej jeden przykład dzieła sztuki /\nzjawiska / postawy artystycznej / twórczości artysty spełniający warunki\npolecenia.\nORAZ\nWypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego\nw poleceniu.\n1 pkt\nWypracowanie nie spełnia któregokolwiek z warunków określonych\nw kategorii „1 pkt”.\nALBO\nWypracowanie jest napisane w formie planu albo w punktach.\n0 pkt\nUwaga: jeżeli w kryterium Spełnienie formalnych warunków polecenia przyznano 0 pkt,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 pkt.\nWyjaśnienia (Kryterium 1. - Spełnienie formalnych warunków polecenia)\n1. W wypracowaniu zdający powinien odwołać się do przykładów dzieł sztuki / zjawisk /\npostaw artystycznych / twórczości artystów wskazanych w poleceniu. Odwołanie się\nzdającego do dzieła sztuki / zjawiska / postawy artystycznej / twórczości artysty\noznacza, że co najmniej jedno zdanie o danym przykładzie ma charakter analityczny,\na nie - tylko informacyjny.\n2. Wypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego w poleceniu,\njeżeli obejmuje co najmniej jeden aspekt zakresu merytorycznego i jest zgodne\nz tematem pracy.\n2. Treść (maksymalnie 13 punktów)\nOpracowanie\ntematu.\nFunkcjonalność\nwykorzystania\nprzykładów\nwskazanych\nw poleceniu\nOpis i analiza przykładów;\nerudycyjność wypowiedzi\nLiczba\npunktów\nPełne opracowanie\ntematu.\nTrzy przykłady dzieł\nsztuki / zjawisk /\npostaw\nartystycznych /\ntwórczości artystów\nwykorzystane\nw pełni\nfunkcjonalnie.\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza trzech\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Brak błędów rzeczowych.\n13 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza trzech\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n12 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów ORAZ zadowalający opis i analiza\ntrzeciego przykładu.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n11 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu, omówionego ze znajomością\nkontekstów ORAZ zadowalający opis i analiza\ndwóch przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n10 pkt\n• Zadowalający opis i analiza trzech przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n9 pkt\nCzęściowe\nopracowanie tematu.\nDwa przykłady dzieł\nsztuki / zjawisk /\npostaw\nartystycznych /\ntwórczości artystów\nwykorzystane\nw pełni\nfunkcjonalnie.\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Brak błędów rzeczowych.\n8 pkt\n• Wnikliwy w pełni poprawny opis i analiza dwóch\nprzykładów, omówionych ze znajomością\nkontekstów.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n7 pkt\n• Wnikliwy w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu, omówionego ze znajomością\nkontekstów ORAZ zadowalające omówienie\ndrugiego przykładu.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n6 pkt\n• Zadowalający opis i analiza dwóch przykładów.\n• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.\n5 pkt\nNiepełne\nopracowanie tematu.\nJeden przykład\ndzieła sztuki /\nzjawiska / postawy\nartystycznej /\ntwórczości artystów\nzrealizowany w pełni\nfunkcjonalnie.\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu, omówionego ze znajomością\nkontekstów.\n• Brak błędów rzeczowych.\n4 pkt\n• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego\nprzykładu, omówionego ze znajomością\nkontekstów.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n3 pkt\n• Zadowalający opis i analiza jednego przykładu.\n• Brak błędów rzeczowych.\n2 pkt\n• Zadowalający opis i analiza jednego przykładu.\n• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.\n1 pkt\nŻaden przykład nie został wykorzystany przynajmniej częściowo\nfunkcjonalnie albo nie podjęto żadnych prób formułowania wypowiedzi.\n0 pkt\nUwaga: jeżeli ostateczna liczba punktów przyznana w kryterium Treść, wynosi 0 pkt,\nwówczas w pozostałych kryteriach (Terminologia oraz Kompozycja i struktura wypowiedzi)\nprzyznaje się 0 pkt.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nWyjaśnienia (Kryterium 2. - Treść)\n1. Opracowanie tematu należy rozumieć jako interpretację problemu sformułowanego\nw temacie wypracowania:\na) pełne opracowanie tematu: odwołanie się do trzech przykładów dzieł sztuki / zjawisk\nartystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów. Wnikliwe\ni wieloaspektowe spojrzenie na problem. Zawiera elementy refleksji / głębszego\nnamysłu nad problemem. Zdający wykazał się wiedzą o epokach i kontekstach,\nb) częściowe opracowanie tematu: odwołanie się do dwóch przykładów dzieł sztuki /\nzjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów. Poprawne\nspojrzenie na problem,\nc) niepełne opracowanie tematu: odwołanie się do jednego przykładu dzieła sztuki /\nzjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości artysty. Oparte na\nuogólnieniach, mało dokładne, niewnikające w istotę rzeczy.\n2. Poprzez wykorzystanie przykładu rozumie się wykorzystanie znajomości dzieł sztuki /\nzjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów do zobrazowania\nprzedstawionego tematu.\n3. Zdający powinien funkcjonalnie wykorzystać w wypracowaniu znajomość trzech dzieł\nsztuki / zjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów.\nFunkcjonalne wykorzystanie znajomości dzieł sztuki / zjawisk artystycznych / postaw\nartystycznych / twórczości artystów oznacza przywołanie w wypracowaniu:\na) opisu i analizy dzieł sztuki / zjawisk artystycznych / postaw artystycznych /\ntwórczości artystów,\nb) opis i analiza przykładu ma odnosić się do problemu wskazanego w temacie\nwypracowania i ma służyć zobrazowaniu tego tematu.\n4. Przykład dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartysty nie jest wykorzystany funkcjonalnie, jeżeli zdający wyłącznie opisuje dany\nprzykład, ale nie wyciąga żadnego wniosku ani nie dokonuje żadnej refleksji w związku\nz przywołanym przykładem. Samo wymienienie dzieła sztuki / zjawiska artystycznego /\npostawy artystycznej / twórczości artysty nie oznacza funkcjonalnego wykorzystania\nprzykładu.\n5. Przykład dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartysty zawierający poważny błąd rzeczowy uznaje się za przykład nieważny. Za\npoważny błąd rzeczowy uznaje się np. zakwalifikowanie przykładu do błędnej epoki\nstylu lub kierunku w sztuce, przypisanie konkretnego dzieła sztuki do niewłaściwego\nautora. Za błędy rzeczowe uznaje się także poważne błędy ortograficzne w zapisie\nnazwisk i nazw własnych, które uniemożliwiają identyfikację.\n6. Opis i analiza dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości\nartystów:\na) wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza zawierają autora (w przypadku dzieł,\nktórych autorstwo jest znane) i tytuł dzieła sztuki, nazwę własną budowli wraz\nz podaniem miejscowości, w której się ona znajduje i nazwiskiem architekta, jeśli\njest ono powszechnie znane, lub poprawną nazwę zjawiska artystycznego / postawy\nartystycznej i jego przedstawicieli lub przedstawia twórczość artysty z wymienionymi\ntytułami jego dzieł. W skład wchodzą opis danego przykładu oraz analiza cech\nformalnych i treściowych. Opis i analiza są pogłębione i skupiają się na tych\nelementach, które odnoszą się do tematu wypracowania. Przywołany przykład\nosadzony jest, w zależności od tematu, w kontekście historycznym (epoki),\nestetycznym, artystycznym, społecznym, religijnym, biograficznym lub\ngeograficznym lub innym.\nb) zadowalający opis i analiza zawierają autora (w przypadku dzieł, których autorstwo\njest znane) i tytuł dzieła sztuki, nazwę własną budowli wraz z podaniem\nmiejscowości, w której się ona znajduje lub poprawną nazwę zjawiska artystycznego\n/ postawy artystycznej i jego przedstawicieli lub przedstawiają twórczość artysty\nz wymienionymi tytułami jego dzieł. Składają się z opisu danego przykładu oraz -\nw zależności od tematu - analizy cech formalnych i/lub treściowych.\n7. Drobne błędy rzeczowe to błędy, które nie uniemożliwiają rozpoznania\ni zidentyfikowania przykładu przywołanego przez zdającego. Mogą one dotyczyć np.\nnieznacznych błędów w datowaniu, nieprecyzyjnego opisu czy nieznacznych błędów\nw tytułach dzieł.\n3. Terminologia (maksymalnie 3 punkty)\nBogata i różnorodna terminologia z dziedziny sztuki (w tym nazwy technik,\nstylów i kierunków artystycznych - innych niż określone w temacie). Brak\nbłędów terminologicznych.\n3 pkt\nZadowalająca terminologia z dziedziny sztuki (w tym nazwy technik, stylów\ni kierunków artystycznych - innych niż określone\nw temacie). Dopuszczalne nieliczne usterki terminologiczne.\n2 pkt\nSporadycznie stosowane we właściwym kontekście terminy i pojęcia (w tym\nnazwy technik, stylów i kierunków artystycznych - innych niż określone\nw temacie). Dopuszczalne usterki terminologiczne.\n1 pkt\nBrak terminologii lub stosowanie jej w sposób rzadki i/lub nieadekwatny.\nRażące błędy terminologiczne.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 3. - Terminologia)\n1. Terminologia z dziedziny sztuki dotyczy nazw technik, stylów, kierunków, detali\ni elementów architektonicznych, fachowych terminów stosowanych w opisie dzieł\narchitektury, malarstwa czy rzeźby.\n2. Zdający może uzyskać maksymalną liczbę punktów za to kryterium, jeżeli w swojej\npracy posłużył się przynajmniej 8 terminami z dziedziny sztuki i praca nie zawiera\nżadnych błędów terminologicznych.\n3. Zdający może uzyskać 2 punkty za to kryterium, jeżeli w swojej pracy posłużył się\nprzynajmniej 6 terminami z dziedziny sztuki.\n4. Zdający może uzyskać 1 punkt za to kryterium, jeżeli w swojej pracy posłużył się\nprzynajmniej 4 terminami z dziedziny sztuki.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n4. Kompozycja i struktura wypowiedzi (maksymalnie 3 punkty)\n• Elementy treściowe wypowiedzi są w całości lub w przeważającej części\nzorganizowane problemowo. Wypowiedź cechuje logika i adekwatność\nstylu do formy wypowiedzi.\nORAZ\n• Wstęp jest adekwatny do omawianego tematu, zakończenie zawiera\nwnioski, wynikające z toku wypowiedzi.\nORAZ\n• Struktura prawidłowa zarówno w skali ogólnej (wstęp, część zasadnicza,\nzakończenie), jak i w zakresie podziału na akapity (logiczne\nuporządkowanie).\n3 pkt\n• W pracy podjęta jest próba organizacji elementów treściowych\nwypowiedzi problemowo. Wypowiedź cechuje logika i adekwatność stylu\ndo formy wypowiedzi.\nORAZ\n• Wstęp jest adekwatny do omawianego tematu, zakończenie zawiera\nuproszczone wnioski.\nORAZ\n• Struktura prawidłowa zarówno w skali ogólnej (wstęp, część zasadnicza,\nzakończenie), jak i w zakresie podziału na akapity (logiczne\nuporządkowanie).\n2 pkt\n• Elementy treściowe wypowiedzi nie są zorganizowane problemowo.\nORAZ\n• Praca posiada wstęp, a zakończenie zawiera próbę wnioskowania.\nALBO\n• Usterki w podziale tekstu w skali ogólnej albo w zakresie podziału na\nakapity.\n1 pkt\n• Elementy treściowe wypowiedzi zorganizowane liniowo (formalnie).\nORAZ\n• Brak właściwej struktury w skali ogólnej ALBO w zakresie podziału na\nakapity.\n0 pkt\nWyjaśnienia (Kryterium 4. - Kompozycja i struktura wypowiedzi)\n1. Elementy treściowe wypowiedzi to - najogólniej rzecz ujmując - „bloki”, na które\npodzielone jest wypracowanie (wstęp - część zasadnicza (rozwinięcie) - zakończenie,\nale „część zasadnicza” zazwyczaj jest dzielona na kolejne „bloki”, tj. akapity).\n1) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane problemowo (w toku\nproblemowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej wypracowania omawia\nnp. jeden aspekt tematu. Czynnikiem organizującym dany „blok” jest problem\nzawarty w temacie, a nie - dany przykład dzieła sztuki / zjawiska / postawy\nartystycznej.\n2) Elementy treściowe wypowiedzi zorganizowane problemowo zawierają dobrze\nsformułowany wstęp i zakończenie z poprawnym wnioskowaniem.\n3) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane wyłącznie pod względem\nformalnym ( w toku liniowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej\nwypracowania dotyczy innego przykładu dzieła sztuki / zjawiska / postawy\nartystycznej, ale brak odniesienia do problemu w temacie. Tekst jest zorganizowany\nwedług opisu i analizy przykładów „jeden po drugim” (np. zmiana kolejności\nakapitów nie wpływa na strukturę tekstu).\n2. Zakończenie zawiera wnioski wynikające z tematu wypracowania, z toku rozumowania\ni przywoływanych argumentów.\n3. Wstęp powinien być adekwatny do tematu pracy, a nie np. dotyczyć ogólnych uwag\no sztuce.\n4. Ocena podziału wypowiedzi w skali ogólnej wymaga rozważenia proporcji\ni funkcjonalności zasadniczych „bloków” pracy, tj. wstępu - części zasadniczej -\nzakończenia. Usterki w podziale wypowiedzi w skali ogólnej mogą wynikać z np.\nnieproporcjonalnego wstępu, zbyt krótkiego zakończenia lub braku jednego z tych\n„bloków”.\n5. Ocena podziału wypowiedzi na akapity wymaga rozważenia, czy logika wywodu\nzostała odzwierciedlona w podziale na graficznie wyodrębnione i funkcjonalne akapity.\nUsterki w podziale wypowiedzi na akapity mogą wynikać np. z faktu, że w pracy\nwystępują wyodrębnione graficznie akapity, które nie stanowią zwartej myślowo\ncałości, albo występują akapity, które powinny zostać podzielone na mniejsze bloki,\nponieważ taki akapit zawiera kilka wątków (każdy z takich wątków stanowi sam w sobie\nzwartą myślowo całość).\n6. W ocenie struktury wypowiedzi nie uwzględnia się niezrealizowania przez zdającego\nktóregoś z elementów tematu, np. nieodwołania się w ogóle do jednego z dzieł sztuki /\nzjawisk / postaw artystycznych wskazanych w temacie jako obowiązkowy.\nUwagi\n1. Jeżeli wypowiedź jest nieczytelna (w rozumieniu czytelności zapisu), egzaminator oceni\nją na 0 pkt.\n2. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),\negzaminator przyzna 0 pkt w każdym kryterium.\n3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 250 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryteriach:\nSpełnienie formalnych warunków polecenia oraz Treść. W pozostałych kryteriach\negzaminator przyzna 0 punktów.\n4. Jeżeli wypowiedź jest napisana niesamodzielnie, np. zawiera fragmenty odtworzone\nz podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym\ninternetowego, lub jest przepisana od innego zdającego, wówczas egzamin z historii\nsztuki, w przypadku takiego zdającego, zostanie unieważniony.\n5. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących\npostępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta\nindywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za styl\ni język lub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.","solution":null,"image":"img/historia-sztuki-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia sztuki · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Historia sztuki","category_label":"Matura"}]}