{"paper":{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"variant":null,"exam_pdf":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny.pdf","key_pdf":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny-odpowiedzi/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny-odpowiedzi.pdf","question_count":32,"source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},"questions":[{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/1","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 1. (0-1)\nWedług autora tekstu młody człowiek, rozwiązując swoje problemy, zazwyczaj szuka\nwsparcia u\nA. rodziców.\nB. rówieśników.\nC. psychologów.\nD. wychowawców.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWedług autora tekstu młody człowiek, rozwiązując\nswoje problemy, zazwyczaj szuka wsparcia u\nA. rodziców.\nB. rówieśników.\nC. psychologów.\nD. wychowawców.\nwyszukać informacje we fragmencie\ntekstu\n(zadanie do tekstu I)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/2","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 2. (0-1)\nPostawę dorastającej młodzieży wobec świata dorosłych cechuje\nA. wyrachowanie.\nB. obojętność.\nC. krytycyzm.\nD. ugodowość.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nPostawę dorastającej młodzieży wobec świata doro-\nsłych cechuje\nwyszukać informacje we fragmencie\ntekstu\n(zadanie do tekstu I)\nA. wyrachowanie.\nB. obojętność.\nC. krytycyzm.\nD. ugodowość.","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/3","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 3. (0-1)\nWedług młodych ludzi światu dorosłych brakuje\nA. szczerości.\nB. przedsiębiorczości.\nC. wierności w przyjaźni.\nD. odpowiedzialności za swoje czyny.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWedług młodych ludzi światu dorosłych brakuje\nA. szczerości.\nB. przedsiębiorczości.\nC. wierności w przyjaźni.\nD. odpowiedzialności za swoje czyny.\nodczytać wymowę fragmentu tekstu\n(zadanie do tekstu I)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/4","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 4. (0-1)\nNa które pytanie dorastający człowiek chce znaleźć odpowiedź?\nA. Jak pozostać dzieckiem?\nB. Kiedy stanę się dorosłym?\nC. Czym jest szczęście?\nD. Kim jestem wobec innych?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nNa które pytanie dorastający człowiek chce znaleźć\nodpowiedź?\nA. Jak pozostać dzieckiem?\nB. Kiedy stanę się dorosłym?\nC. Czym jest szczęście?\nD. Kim jestem wobec innych?\nwyszukać informacje we fragmencie\ntekstu\n(zadanie do tekstu I)\n9\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/5","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 5. (0-1)\nO powinnościach dorosłych wobec młodzieży autor mówi w akapicie\nA. pierwszym.\nB. drugim.\nC. trzecim.\nD. czwartym.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nO powinnościach dorosłych wobec młodzieży autor\nmówi w akapicie\nA. pierwszym.\nB. drugim.\nC. trzecim.\nD. czwartym.\nwyszukać informacje w tekście\n(zadanie do tekstu I)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/6","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6. (0-1)\nZdaniem autora tekstu dorastanie może stać się okresem szansy, a nie tylko zagrożenia,\njeśli dorośli\nA. przestaną interesować się problemami młodzieży.\nB. narzucą młodzieży własne wzorce postępowania.\nC. zdadzą sobie sprawę z problemów młodzieży.\nD. staną się surowymi sędziami młodzieży.\nTekst II\nTymczasem Bolesław1 [Krzywousty], Marsowe2 chłopię, wzrastał w siły i lata i nie\noddawał się próżnemu zbytkowi, jak to zwykli czynić chłopcy w jego wieku, lecz\ngdziekolwiek zasłyszał, że wróg grabi, tam natychmiast spieszył z rówieśnymi młodzieńcami,\na częstokroć potajemnie z nieliczną garstką zapędzał się do kraju nieprzyjacielskiego\ni spaliwszy wsie, przyprowadzał jeńców i łupy. Już bowiem wiekiem chłopię, lecz zacnością\nstarzec, dzierżył3 księstwo wrocławskie, a jeszcze przecież nie uzyskał godności rycerza. A że\nw myśl ogólnych nadziei zapowiadał się na młodzieńca wybitnych zdolności i już widoczne\nbyły w nim zadatki wielkiej sławy rycerskiej, kochali go wszyscy możni, ponieważ\ndopatrywali się w nim kogoś wielkiego w przyszłości.\nTenże chłopczyna, z Marsowego zrodzon rodu, pewnego razu wyruszył na Pomorze,\ngdzie już wyraźniej objawił sławę swojego imienia. Albowiem takimi siłami obległ gród\nMiędzyrzecze i z taką gwałtownością doń szturmował, że w kilku dniach zmusił jego załogę\ndo poddania się. [ ] Wróciwszy stamtąd, niezmordowany chłopiec dał nieco wytchnienia\nrycerzom, lecz zaraz powiódł ich tamże z powrotem. A pragnąc ujarzmić kraj barbarzyńców,\nnie dbał o to, by najpierw łupy zbierać i wzniecać pożary, lecz przemyśliwał nad zajęciem ich\nwarowni i miast lub nad ich zniszczeniem. [ ] Uprowadził też stamtąd mnogie łupy i jeńców,\na z wojownikami postąpił wedle prawa wojennego. [ ]\nWładysław [Herman] przeto widząc, że chłopiec dochodził już lat męskich i że\nzajaśniał czynami rycerskimi, a wszystkim mądrym ludziom w państwie się podobał,\npostanowił przypasać mu miecz w uroczystość Wniebowzięcia Panny Marii i przygotował\nw mieście Płocku wspaniałą uroczystość. Gdy więc wszyscy się przygotowywali i na tę\nuroczystość pospieszali, doniesiono, że Pomorzanie oblegli gród Sątok, a żaden z dostojników\nnie śmiał wyruszyć przeciw nim. Wbrew sprzeciwom wielu Marsowy chłopiec popędził tam,\nodniósł zwycięstwo nad Pomorzanami i wracając [jeszcze] jako giermek, [a już] jako\nzwycięzca, pasowany został przez ojca na rycerza i z niezmierną radością odprawił tę\nuroczystość. I nie sam jeden owego dnia przepasany został pasem rycerskim, bo ojciec\nz miłości i dla uczczenia syna dał [tegoż dnia] oręż wielu [jego] rówieśnikom.\nAnonim tzw. Gall, Kronika polska, tłum. R. Grodecki, Wrocław 1989.\n1 Bolesław Krzywousty, syn Władysława Hermana, urodził się ok. 1085 r., zmarł w 1138 r.\n2 Mars - w mitologii rzymskiej bóg wojny.\n3 Dzierżyć - trzymać; tu: sprawować władzę.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nZdaniem autora tekstu dorastanie może stać się\nokresem szansy, a nie tylko zagrożenia, jeśli dorośli\nA. przestaną interesować się problemami młodzieży.\nB. narzucą młodzieży własne wzorce postępowania.\nC. zdadzą sobie sprawę z problemów młodzieży.\nD. staną się surowymi sędziami młodzieży.\nodczytać fragment tekstu na poziomie\ndosłownym\n(zadanie do tekstu I)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/7","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"7","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 7. (0-1)\nGall pisze o Bolesławie Marsowe chłopię, aby podkreślić jego\nA. wyniosłość.\nB. ostrożność.\nC. dorosłość.\nD. waleczność.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nGall pisze o Bolesławie Marsowe chłopię, aby pod-\nkreślić jego\nA. wyniosłość.\nB. ostrożność.\nC. dorosłość.\nD. waleczność.\nodczytać przenośne znaczenie wyra-\nżenia na podstawie przypisu i całego\ntekstu\n(zadanie do tekstu II)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/8","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 8. (0-1)\nZ jakiej dynastii wywodził się Bolesław Krzywousty?\nA. Jagiellonów.\nB. Wazów.\nC. Piastów.\nD. Sasów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nZ jakiej dynastii wywodził się Bolesław Krzywo-\nusty?\nA. Jagiellonów.\nB. Wazów.\nC. Piastów.\nD. Sasów.\nrozpoznać dynastię\n(zadanie do tekstu II)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/9","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 9. (0-1)\nW okresie dorastania Bolesław zapowiadał się na znakomitego\nA. stratega.\nB. sędziego.\nC. dyplomatę.\nD. podróżnika.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nW okresie dorastania Bolesław zapowiadał się na\nznakomitego\nA. stratega.\nB. sędziego.\nC. dyplomatę.\nD. podróżnika.\nodczytać tekst na poziomie dosłow-\nnym\n(zadanie do tekstu II)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/10","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"10","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 10. (0-1)\nStwierdzenie Galla: wiekiem chłopię, lecz zacnością starzec oznacza, że Bolesław był\nA. młody, więc niedojrzały.\nB. młody, ale godny szacunku.\nC. młody, więc szczery.\nD. młody, ale zgorzkniały.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nStwierdzenie Galla: wiekiem chłopię, lecz zacnością\nstarzec oznacza, że Bolesław był\nA. młody, więc niedojrzały.\nB. młody, ale godny szacunku.\nC. młody, więc szczery.\nD. młody, ale zgorzkniały.\nodczytać\nznaczenie\nwyrażenia\nz kontekstu\n(zadanie do tekstu II)\n5\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/11","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"11","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 11. (0-1)\nCo było następstwem wypraw Bolesława przeciwko Pomorzanom?\nA. Gniew króla.\nB. Bunt możnych.\nC. Uznanie ojca.\nD. Hołd rycerzy.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1).\nCo było następstwem wypraw Bolesława przeciwko\nPomorzanom?\nA. Gniew króla.\nB. Bunt możnych.\nC. Uznanie ojca.\nD. Hołd rycerzy.\ndostrzec skutki wydarzenia histo-\nrycznego dla postaci biorącej w nim\nudział\n(zadanie do tekstu II)\nStandard 6.\nDostrzeganie i analizowanie kontekstów niezbędnych do interpretacji tek-\nstów kultury\n[3 punkty]\nZadania\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/12","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"12","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 12. (0-1)\nGall opowiada o czynach młodego Bolesława\nA. z uznaniem.\nB. z dystansem.\nC. z ironią.\nD. z humorem.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nGall opowiada o czynach młodego Bolesława\nA. z uznaniem.\nB. z dystansem.\nC. z ironią.\nD. z humorem.\nodczytać intencje autora tekstu\n(zadanie do tekstu II)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/13","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"13","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 13. (0-1)\nDorastanie Bolesława Krzywoustego przypadło na przełom wieków\nA. X i XI.\nB. XI i XII.\nC. XII i XIII.\nD. XIII i XIV.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nDorastanie Bolesława Krzywoustego przypadło na\nprzełom wieków\nwyszukać informacje w tekście\n(zadanie do tekstu II)\nA. X i XI.\nB. XI i XII.\nC. XII i XIII.\nD. XIII i XIV.\nStandard 4.\nDostrzeganie w odczytywanych tekstach środków wyrazu i określanie ich\nfunkcji\n[1 punkt]\nZadania\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/14","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 14. (0-1)\nSłowo giermek oznaczało w średniowieczu\nA. młodego rycerza, który uczestniczył w wyprawie wojennej u boku króla lub księcia.\nB. młodzieńca o wybitnych zdolnościach, który zapowiadał się na znakomitego polityka.\nC. młodego rycerza, który walcząc u boku króla, stosował się do prawa wojennego.\nD. młodzieńca, który pełniąc służbę przy rycerzu, przygotowywał się do stanu rycerskiego.\nTekst III\nTak sobie myślę, że ja już jestem dorosła, chociaż mam dopiero piętnaście lat. I to\nwcale nie dlatego jestem dorosła, że sobie czasami jakiś film zobaczę, którego widzieć chyba\n(tak czuję!) nie powinnam. I nie dlatego jestem dorosła, że mam paszport, chociaż w czasach\nmamy to o tym tylko marzyć można było. I wcale nie dlatego jestem dorosła, że\nw dzisiejszych czasach wszyscy szybciej dojrzewają niż dawniej. Jestem dorosła, bo ja nagle,\nmoże w ciągu miesiąca, zrozumiałam, że już nie mogę sobie na wszystko pozwolić. [ ]\nDawniej, zanim stałam się dorosła, wydawało mi się, że dorosły człowiek to taki ktoś,\nkto może sobie na wszystko pozwolić: może być wegetarianinem albo jeść zwierzątka, może\npić piwo albo soki, może wracać do domu, kiedy chce, i przed nikim się nie tłumaczyć. [ ]\nNo, niby tak. Ale muszę zacząć od samego początku, bo coś mi się wydaje, że trudno mi\nbędzie wytłumaczyć to moje nowe myślenie.\nMama powiedziała, że wyzdrowieje, i tak zrobiła. Wróciła [ze szpitala] do domu\ni wtedy się okazało, że jej mały Gagatonek w ciągu kilku miesięcy stał się całkiem duży\ni dorosły. Bo ja naprawdę wtedy, gdy nie było mamy, mogłam chodzić samopas i robić\nwszystko, co zakazane i co najlepiej smakuje. Ja naprawdę mogłam bałaganić w pokoju, nie\nmyć wanny, umywalki, podłogi w kuchni i nikt by mi tego robić nie kazał. Ale jak się\nokazało, wcale nie miałam na to ochoty. I wtedy zrozumiałam, że jestem dorosła albo ─ jak\nmówi babcia Gienia ─ odpowiedzialna, co na jedno wychodzi. Jak sobie pościeliłam, tak się\nwyspałam. Jak sobie zrobiłam kanapki, tak je zjadłam. I cały czas o tym myślałam, że mogę\nwszystko szurnąć i kopnąć, i wcale się nie uczyć, a wtedy właśnie wszystko się we mnie\nzłościło i uczyłam się prawie tak, jak Kujonek1. I nawet nie czekałam na pochwały. Tylko\nczasami bardzo się bałam być sama w pokoju. Wyciągnęłam sobie z szafki futrzanego\nleniwca, moją zabawkę-przytulankę, z którą wyczyniałam cuda w dzieciństwie. Wyprałam\ngo, wywirowałam i powiesiłam na balkonowym sznurku za uszy, aby wysechł i poczuł, że\nznowu wrócił do łask moich. W nocy wtulałam się w niego. I jak tak sobie leżałam w łóżku,\nto strasznie mi się płakać chciało nad sobą. Czasami nawet płakałam. A potem sobie\npomyślałam, że life is brutal and full of zasadzkas2, i wtedy bardzo nie chciałam być dorosła.\nI bardzo chciałam, żeby mamidło na mnie pokrzyczało trochę i żeby mi ciągle przypominało,\nco mam robić, i aby wreszcie było razem z nami.\nMarta Fox, Agaton Gagaton: jak pięknie być sobą, Toruń 1994.\n1 Kujonek - siostra bohaterki powieści M. Fox.\n2 Life is brutal and full of zasadzkas - żartobliwie: życie jest brutalne i pełne zasadzek.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nSłowo giermek oznaczało w średniowieczu\nA. młodego rycerza, który uczestniczył w wyprawie\nwojennej u boku króla lub księcia.\nB. młodzieńca o wybitnych zdolnościach, który za-\npowiadał się na znakomitego polityka.\nC. młodego rycerza, który walcząc u boku króla, sto-\nsował się do prawa wojennego.\nD. młodzieńca, który pełniąc służbę przy rycerzu,\nprzygotowywał się do stanu rycerskiego.\nprzywołać kontekst historyczny dla\nodczytania znaczenia wyrazu\n(zadanie do tekstu II)\n11\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/15","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 15. (0-1)\nWedług bohaterki tekstu III o dorosłości świadczy\nA. możliwość otrzymania dokumentu tożsamości.\nB. uświadomienie sobie istniejących ograniczeń.\nC. osiągnięcie dojrzałości fizycznej.\nD. pozwalanie sobie na wszystko.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nWedług bohaterki tekstu III o dorosłości świadczy\nA. możliwość otrzymania dokumentu tożsamości.\nB. uświadomienie sobie istniejących ograniczeń.\nC. osiągnięcie dojrzałości fizycznej.\nD. pozwalanie sobie na wszystko.\nodczytać fragment tekstu na poziomie\ndosłownym\n(zadanie do tekstu III)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/16","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"16","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 16. (0-1)\nNarratorem w tekście III jest\nA. mama Kujonka.\nB. siostra Kujonka.\nC. sam Kujonek.\nD. Marta Fox.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nNarratorem w tekście III jest\nA. mama Kujonka.\nB. siostra Kujonka.\nC. sam Kujonek.\nD. Marta Fox.\nrozpoznać narratora\n(zadanie do tekstu III)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/17","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"17","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 17. (0-1)\nUżyty przez bohaterkę tekstu III wyraz mamidło w kontekście ostatniego zdania\nwskazuje na\nA. czułość.\nB. gniew.\nC. niechęć.\nD. podziw.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nUżyty przez bohaterkę tekstu III wyraz mamidło\nw kontekście ostatniego zdania wskazuje na\nA. czułość.\nB. gniew.\nC. niechęć.\nD. podziw.\nodczytać intencje nadawcy\n(zadanie do tekstu III)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/18","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"18","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 18. (0-1)\nJak zmieniła się bohaterka tekstu III podczas nieobecności matki?\nA. Przeszła na wegetarianizm.\nB. Stała się bałaganiarą.\nC. Nauczyła się odpowiedzialności.\nD. Polubiła samotność.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nJak zmieniła się bohaterka tekstu III podczas nie-\nobecności matki?\nA. Przeszła na wegetarianizm.\nB. Stała się bałaganiarą.\nC. Nauczyła się odpowiedzialności.\nD. Polubiła samotność.\nodczytać fragment tekstu na poziomie\ndosłownym\n(zadanie do tekstu III)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/19","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"19","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 19. (0-1)\nW miarę upływu czasu bohaterka tekstu III zaczyna się bać\nA. matczynych pouczeń.\nB. mazgajstwa.\nC. babcinej krytyki.\nD. dorosłości.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nW miarę upływu czasu bohaterka tekstu III zaczy-\nna się bać\nA. matczynych pouczeń.\nB. mazgajstwa.\nC. babcinej krytyki.\nD. dorosłości.\nodczytać fragment tekstu na poziomie\ndosłownym\n(zadanie do tekstu III)","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/20","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"20","points":1,"ptype":"closed","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20. (0-1)\nW którym zdaniu z tekstu III zawarto przypuszczenie?\nA. Coś mi się wydaje, że trudno mi będzie wytłumaczyć to moje nowe myślenie.\nB. I jak tak sobie leżałam w łóżku, to strasznie mi się płakać chciało nad sobą.\nC. Mogłam chodzić samopas i robić wszystko, co zakazane i co najlepiej smakuje.\nD. I wtedy zrozumiałam, że jestem dorosła albo - jak mówi babcia Gienia - odpowiedzialna.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nW którym zdaniu z tekstu III zawarto przypusz-\nczenie?\nA. Coś mi się wydaje, że trudno mi będzie wytłuma-\nczyć to moje nowe myślenie.\nB. I jak tak sobie leżałam w łóżku, to strasznie mi się\npłakać chciało nad sobą.\nC. Mogłam chodzić samopas i robić wszystko, co za-\nkazane i co najlepiej smakuje.\nD. I wtedy zrozumiałam, że jestem dorosła albo - jak\nmówi babcia Gienia - odpowiedzialna.\nrozpoznać zdanie zawierające przy-\npuszczenie\n(zadanie do tekstu III)\n6\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\nStandard 2.\nInterpretowanie tekstów kultury z uwzględnieniem intencji nadawcy\n[6 punktów]\nZadania\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/21","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 21. (0-1)\nNa podstawie przytoczonego niżej fragmentu kroniki Galla Anonima napisz\nniezawierający opinii spójny tekst, w którym uwzględnisz co najmniej cztery informacje\no wyprawie Bolesława na Pomorze. Nie cytuj.\nTenże chłopczyna, z Marsowego zrodzon rodu, pewnego razu wyruszył na Pomorze,\ngdzie już wyraźniej objawił sławę swojego imienia. Albowiem takimi siłami obległ gród\nMiędzyrzecze i z taką gwałtownością doń szturmował, że w kilku dniach zmusił jego załogę\ndo poddania się. Wróciwszy stamtąd, niezmordowany chłopiec dał nieco wytchnienia\nrycerzom, lecz zaraz powiódł ich tamże z powrotem.\nAnonim tzw. Gall, Kronika polska, tłum. R. Grodecki, Wrocław 1989.\nJózef Szermentowski, Stary żołnierz i dziecko w parku, Muzeum Narodowe w Poznaniu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nNa podstawie przytoczonego niżej fragmentu kro-\nniki Galla Anonima napisz niezawierający opinii\nspójny tekst, w którym uwzględnisz co najmniej\ncztery informacje o wyprawie Bolesława na Pomo-\nrze. Nie cytuj.\nTenże chłopczyna, z Marsowego zrodzon rodu,\nprzekształcić\nfragment\nkroniki\nw tekst niezawierający opinii\n(zadanie do tekstu II)\n14\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\npewnego razu wyruszył na Pomorze, gdzie już wyraź-\nniej objawił sławę swojego imienia. Albowiem takimi\nsiłami obległ gród Międzyrzecze i z taką gwałtowno-\nścią doń szturmował, że w kilku dniach zmusił jego\nzałogę do poddania się. Wróciwszy stamtąd, niezmor-\ndowany chłopiec dał nieco wytchnienia rycerzom, lecz\nzaraz powiódł ich tamże z powrotem.\nAnonim tzw. Gall, Kronika polska, tłum. R. Grodecki, Wrocław 1989.\nKomentarz\nZadanie sprawdza umiejętność przekształcenia tekstu w taki sposób, aby pozostały w nim tyl-\nko informacje o wyprawie Bolesława na Pomorze. Uczeń powinien stworzyć spójny tekst\nw postaci powiązanych ze sobą zdań i zawrzeć w nim co najmniej 4 informacje. Zgodnie\nz warunkami podanymi w poleceniu nie mógł posługiwać się cytatami z tekstu.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi do zadania 21.\nBolesław wyprawił się na Pomorze. Obległ Międzyrzecze i po kilkudniowym szturmie zdobył\nten gród.\nWypowiadanie się na temat sytuacji problemowej przedstawionej\nw tekstach kultury\n[1 punkt]\nZadanie\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/22","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 22. (0-1)\nWyjaśnij, posługując się co najmniej jednym terminem z wiedzy o sztuce, w jaki sposób\nmalarz uzyskał wrażenie głębi na obrazie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nWyjaśnij, posługując się co najmniej jednym ter-\nminem z wiedzy o sztuce, w jaki sposób malarz\nuzyskał wrażenie głębi na obrazie.\nposługiwać się terminami z zakresu\nwiedzy o sztuce dla wyjaśnienia dzia-\nłań podjętych przez artystę\n(zadanie do reprodukcji obrazu)\nKomentarz\nZadanie sprawdza umiejętność posługiwania się terminologią z dziedziny malarstwa. Uczeń,\nanalizując obraz w celu wyjaśnienia działań podjętych przez artystę, powinien zauważyć, że\nwrażenie głębi na obrazie malarz uzyskał dzięki posłużeniu się perspektywą. Poprawne jest\ntakże użycie w odpowiedzi pojęć światłocień i kontrast. Dla wyjaśnienia efektów uzyskanych\nprzez artystę dopuszcza się również operowanie terminem plan. Wypowiedź ogólna w postaci\nopisu obrazu i niezawierająca terminu z wiedzy o sztuce będzie traktowana jako niepoprawna.\n12\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi do zadania 22.\nMalarz uzyskał wrażenie głębi na obrazie, stosując perspektywę.\nlub\nMalarz uzyskał wrażenie głębi na obrazie dzięki zastosowaniu światłocienia.\nlub\nWrażenie głębi na obrazie malarz uzyskał, posługując się kontrastem.\nPrzykład odpowiedzi dopuszczalnej\nNa drugim planie malarz przedstawił otwartą przestrzeń.\nFormułowanie argumentów uzasadniających stanowisko własne lub cudze\n[1 punkt]\nZadanie\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/23","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 23. (0-1)\nNa podstawie tekstu II i dzieła J. Szermentowskiego wyjaśnij, jakie znaczenie miało\npasowanie na rycerza dla Bolesława Krzywoustego, a czym było ono dla chłopca\nz obrazu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nNa podstawie tekstu II i dzieła Józefa Szermentow-\nskiego wyjaśnij, jakie znaczenie miało pasowanie\nna rycerza dla Bolesława Krzywoustego, a czym\nbyło ono dla chłopca z obrazu.\nporównać sytuacje ukazane w tekście\nII i na obrazie\n(zadanie do tekstu II i reprodukcji obrazu)\nKomentarz\nOd ucznia wymaga się porównania sytuacji ukazanej w tekście II z sytuacją przedstawioną na\nobrazie. Powinien on wyjaśnić, jakie znaczenie miało pasowanie na rycerza dla syna władcy,\na czym było ono dla małego chłopca z obrazu. Odpowiedź dotycząca Bolesława wynika\nz analizy jego postępowania i komentarza Galla odnoszącego się do wieku przyszłego księcia\nPolski. Uczeń powinien zauważyć, że dla Bolesława pasowanie na rycerza było nagrodą\nza jego waleczne czyny otrzymaną z rąk ojca, a także stanowiło rozpoczęcie nowego etapu\nw życiu - oznaczało wejście w dorosłość. Natomiast w sytuacji przedstawionej na obrazie\npasowanie na rycerza było tylko rodzajem edukacyjnej zabawy, podczas której stary żołnierz\nodwołał się do dawnej, rycerskiej tradycji.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi do zadania 23.\nPasowanie na rycerza miało dla Bolesława Krzywoustego szczególne znaczenie, gdyż został\npowołany do stanu rycerskiego; dzięki niemu wkroczył w dorosłość; było dla niego nagrodą\n(uznaniem ze strony władcy). Dla chłopca z obrazu było zabawą; poznawaniem tradycji.\nlub\nDla Bolesława Krzywoustego pasowanie na rycerza było uhonorowaniem jego zasług oraz\nświadectwem uznania władcy i otaczającego ludu. Dla chłopca z obrazu było to symboliczne\nzaspokojenie dziecięcych fantazji bycia rycerzem.\nPrzykład odpowiedzi dopuszczalnej\nDla Bolesława to ważne wydarzenie, bo było uroczyste i brało w nim udział wiele osób, dla\nchłopca z obrazu nie było tak ważne, stanowiło formę zabawy z dziadkiem.\nDokonywanie celowych operacji na tekście\n[1 punkt]\nZadanie\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/24","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 24. (0-1)\nStarzec z obrazu jest strażnikiem narodowej tradycji.\nSformułuj argument uzasadniający tę myśl.\nTekst IV\nKrzysztof Kamil Baczyński\nElegia o [chłopcu polskim]\nOddzielili cię, syneczku, od snów, co jak motyl drżą,\nhaftowali ci, syneczku, smutne oczy rudą krwią,\nmalowali krajobrazy w żółte ściegi pożóg,\nwyszywali wisielcami drzew płynące morze.\nWyuczyli cię, syneczku, ziemi twej na pamięć,\ngdyś jej ścieżki powycinał żelaznymi łzami.\nOdchowali cię w ciemności, odkarmili bochnem trwóg,\nprzemierzyłeś po omacku najwstydliwsze z ludzkich dróg.\nI wyszedłeś, jasny synku, z czarną bronią w noc,\ni poczułeś, jak się jeży w dźwięku minut - zło.\nZanim padłeś, jeszcze ziemię przeżegnałeś ręką.\nCzy to była kula, synku, czy to serce pękło?\n20 III 1944 r.\nKrzysztof Kamil Baczyński, Elegia o [chłopcu polskim], [w:] Po stronie nadziei, Warszawa 1997.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nStarzec z obrazu jest strażnikiem narodowej tradycji.\nSformułuj argument uzasadniający tę myśl.\nsformułować argument uzasadniają-\ncy podane stwierdzenie\n(zadanie do reprodukcji obrazu)\nKomentarz\nOdpowiedź powinna wynikać z odczytania treści przedstawionych na obrazie. Uczeń powi-\nnien spostrzec, że starzec jest ubrany w strój szlachecki, co świadczy o jego przywiązaniu do\ntradycji. Stary żołnierz nie ma prawej nogi, co może sugerować, że brał udział w walkach\no wolność ojczyzny, a dziś przekazuje chłopcu wartości rycerskie (żołnierskie, patriotyczne).\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi do zadania 24.\nStarzec z obrazu jest strażnikiem narodowej tradycji, ponieważ sam prawdopodobnie brał\nudział w walkach o niepodległość, a dziś przekazuje chłopcu wartości rycerskie (uczy dziecko\nszacunku dla tradycji).\nlub\nStarzec z obrazu jest strażnikiem narodowej tradycji. Świadczy o tym to, że uczy chłopca sza-\ncunku dla niej.\nlub\nStarzec chroni tradycję narodową, ucząc małego chłopca dawnych rycerskich obyczajów.\nlub\nStary żołnierz ubrany jest w strój narodowy, a to świadczy, że jest strażnikiem narodowej tra-\ndycji.\n13\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\nAnalizowanie, porównywanie, porządkowanie i syntetyzowanie informacji\nzawartych w tekstach kultury\n[1 punkt]\nZadanie\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/25","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 25. (0-1)\nKim jest postać wypowiadająca się w wierszu i do kogo się zwraca?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nKim jest postać wypowiadająca się w wierszu i do\nkogo się zwraca?\nokreślić, kto do kogo mówi w wierszu\n(zadanie do tekstu IV)\nKomentarz\nZadanie sprawdza umiejętność interpretacji wiersza, a przede wszystkim rozumienia, kim są\nw tekście podmiot liryczny (postać wypowiadająca się w wierszu) i adresat liryczny (osoba,\ndo której kierowane są słowa). Podmiot liryczny (mówi się o nim także jako o „ja” lirycz-\nnym) stanowi jeden z zasadniczych czynników organizujących dzieło, jest bowiem główną\npostacią, która w swej wypowiedzi przekazuje własne przeżycia, doznania, refleksje\ni poglądy. Uczeń powinien zauważyć, że postać wypowiadająca się w wierszu (podmiot li-\nryczny) jest rodzicem (matką, ojcem) zwracającym się do swojego dziecka (syna).\n7\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi do zadania 25.\nPostać wypowiadająca się w wierszu to matka zwracająca się do syna.\nlub\nOsobą, która zwraca się do syna, jest ojciec.\nlub\nPostać wypowiadająca się jest rodzicem i zwraca się do swojego dziecka (syna).\nPrzykład odpowiedzi dopuszczalnej\nPostać wypowiadająca się jest ojczyzną, która zwraca się do polskiego chłopca.","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/26","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"26","points":1,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 26. (0-1)\nJakie wydarzenie historyczne miało wpływ na dorastanie młodego człowieka będącego\nadresatem wiersza?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-1)\nJakie wydarzenie historyczne miało wpływ na do-\nrastanie młodego człowieka będącego adresatem\nwiersza?\nrozpoznać wydarzenie historyczne\nmające wpływ na dorastanie bohate-\nra utworu literackiego\n(zadanie do tekstu IV)\nKomentarz\nZadanie sprawdza umiejętność rozpoznania wydarzenia historycznego mającego wpływ na\ndorastanie bohatera utworu literackiego.\nGimnazjalista nie znajdzie w tekście odpowiedzi podanej wprost. Powinien zatem przeanali-\nzować tekst i dostrzec w nim fragmenty będące opisem wojny. Aby udzielić poprawnej od-\npowiedzi, musi także wziąć pod uwagę datę powstania wiersza.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi do zadania 26.\nNa dorastanie młodego człowieka miała wpływ II wojna światowa.\nPrzykład odpowiedzi dopuszczalnej\nTo okupacja niemiecka spowodowała, że chłopiec musiał szybko dorosnąć.\nObszar II\nTworzenie własnego tekstu\nTworzenie tekstu w zadaniach krótkiej odpowiedzi\nPosługiwanie się kategoriami i pojęciami swoistymi dla przedmiotów hu-\nmanistycznych i ścieżek edukacyjnych\n[1 punkt]\nZadanie\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/27","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"27","points":1,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 27. (0-1)\nPodaj jedną cechę świata ukazanego w pierwszej zwrotce wiersza. Nie cytuj.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-1)\nPodaj jedną cechę świata ukazanego w pierwszej\nzwrotce wiersza. Nie cytuj.\ndostrzec cechę świata ukazanego\nw wierszu\n(zadanie do tekstu IV)\nKomentarz\nUczeń powinien zauważyć, czym charakteryzuje się świat wojny opisany w pierwszej zwrotce\ni podać jedną jego cechę. Jeśli poda więcej cech, a wśród nich znajdą się takie, które nie wy-\nnikają z opisu, nie uwzględniają intencji nadawcy, odpowiedź nie będzie zaliczona. Nie przy-\nznaje się również punktów za odpowiedź w formie cytatu.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi do zadania 27.\nŚwiat ukazany w pierwszej zwrotce wiersza jest okrutny (przerażający, brutalny, krwawy,\nbezwzględny, zły, pełen przemocy).\nPrzykład odpowiedzi dopuszczalnej\nŚwiat ukazany w pierwszej zwrotce wiersza jest smutny.","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/28","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 28. (0-1)\nCzemu służą zdrobnienia zastosowane w Elegii o [chłopcu polskim]?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-1)\nCzemu służą zdrobnienia zastosowane w Elegii o\n[chłopcu polskim]?\ndostrzec funkcję zdrobnień\n(zadanie do tekstu IV)\nKomentarz\nWyrazy zdrobniałe zazwyczaj akcentują pozytywny stosunek do opisywanego obiektu. Są to\nwówczas wyrazy pochodne o dodatniej barwie uczuciowej, utworzone za pomocą formantów\nzdrabniających: wyrazy czułe, serdeczne, pieszczotliwe.\nUczeń powinien zauważyć, że zdrobnienia w wierszu K.K. Baczyńskiego służą podkreśleniu\ndoznawanych przez osobę mówiącą uczuć: miłości, czułości, tkliwości, rozpaczy, żalu.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi do zadania 28.\nW wierszu zastosowano zdrobnienia, aby wyrazić uczucia (miłości, czułości, rozpaczy).\nlub\nZdrobnienia mają podkreślić kontrast: ofiarami czynów (decyzji) dorosłych są często dzieci.\nlub\nZdrobnienia mają wskazać na relacje między osobą mówiącą w wierszu a adresatem wypo-\nwiedzi.\nlub\nZdrobnienia są wyrazem pozytywnych uczuć, jakimi matka obdarza swoje dziecko.\nlub\n10\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\nZdrobnienia wyrażają miłość, jaką czuje matka do swego dziecka.\nlub\nTe zdrobnienia mówią o miłości, jaką ojciec darzył syna.\nStandard 5.\nOdnajdywanie i interpretowanie związków przyczynowo-skutkowych\n[1 punkt]\nZadania\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/29","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"29","points":1,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 29. (0-1)\nCo oznacza gest przeżegnania ziemi przez chłopca?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-1)\nCo oznacza gest przeżegnania ziemi przez chłopca?\nwyjaśnić wymowę końcowego frag-\nmentu wiersza\n(zadanie do tekstu IV)\nKomentarz\nOdpowiedź na pytanie zawarte w poleceniu wymaga uważnego przeczytania całego wiersza\ni odczytania intencji autora wpisanej w przedśmiertny gest bohatera utworu. Uczeń powinien\nwiedzieć, że gest przeżegnania w tradycji kulturowej oznacza błogosławieństwo, często towa-\nrzyszące pożegnaniu. Kieruje się je do osoby bliskiej, aby polecić ją Boskiej opiece. Popraw-\nnym odczytaniem tego gestu będzie również odpowiedź wskazująca na przebaczenie tym, któ-\nrzy spowodowali śmierć bohatera, czy ujmująca relacje między bohaterem a ojczystą ziemią.\nDopuszcza się także interpretację, że jest to wyraz wiary polskiego chłopca.\n8\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi do zadania 29.\nJest to gest przebaczenia, pożegnania, pożegnania z ojczyzną, błogosławieństwa dla Polski.\nlub\nGest przeżegnania ziemi przez chłopca oznacza pożegnanie.\nPrzykłady odpowiedzi dopuszczalnych\nTen gest świadczy, że bohater wiersza był wierzący.\nlub\nGest ten oznacza, że chłopiec bardzo kochał ziemię, na której żył.\nlub\nGestem tym przebacza swoim oprawcom.\nStandard 3.\nWyszukiwanie informacji zawartych w różnych tekstach kultury\n[5 punktów]\nZadania\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/30","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"30","points":1,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 30. (0-1)\nWyjaśnij, co było tragiczne w dorastaniu bohatera wiersza i jego rówieśników.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-1)\nWyjaśnij, co było tragiczne w dorastaniu bohatera\nwiersza i jego rówieśników.\nwyjaśnić, na czym polegał tragizm\nsytuacji, w jakiej znaleźli się bohater\nwiersza i jego rówieśnicy\n(zadanie do tekstu IV)\nKomentarz\nZadanie wymaga od ucznia zauważenia w tekście wiersza sytuacji, w której znalazł się boha-\nter wiersza, uświadomienia sobie, że to okoliczności zmusiły go i jego rówieśników do udzia-\nłu w walce zbrojnej, do zachowywania się jak dorośli, mimo że to, co niosła ze sobą wojna,\nbyło sprzeczne z ich systemem wartości.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi do zadania 30.\nTragiczne w dorastaniu bohatera wiersza i jego rówieśników było zetknięcie się ze złem,\nokrucieństwem (znalezienie się w sytuacji wojny; to, że musieli dorastać w okupowanym kra-\nju; tragiczna była utrata bezpiecznego dzieciństwa).\nlub\nTragiczne dla bohatera i jego rówieśników było to, że zostali zmuszeni do zachowywania się\njak dorośli; okoliczności zmuszały ich do wzięcia udziału w walce zbrojnej (z wrogiem).\n15\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\nTworzenie tekstu użytkowego\n[4 punkty]\nZadanie\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/31","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"31","points":4,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 31. (0-4)\nNapisz ogłoszenie o odczycie na temat problemów dorastającej młodzieży, który\nw Twojej szkole wygłosi znany pedagog.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-4)\n• redagować tekst na zadany temat, zacho-\nwując wymogi typowe dla ogłoszenia\nNapisz ogłoszenie o odczycie na temat\nproblemów dorastającej młodzieży, któ-\nry w Twojej szkole wygłosi znany peda-\ngog.\n• tworzyć tekst dostosowany do sytuacji ko-\nmunikacyjnej\n• tworzyć tekst spójny i zwięzły\n• pisać poprawnie pod względem językowym\n• przestrzegać zasad ortografii i interpunkcji\nKomentarz\nOgłoszenie jest krótkim tekstem o charakterze informacyjnym. Najczęściej ma na celu po-\nwiadomienie zainteresowanych o jakimś wydarzeniu czy sprawie. W zależności od przedmio-\ntu ogłoszenia może również zawierać elementy nakłaniające, perswazyjne.\nW przypadku powyższego zadania od uczniów oczekuje się podania informacji\no miejscu, czasie i tematyce wykładu oraz o wykładowcy.\nNiezbędne jest dostosowanie wypowiedzi do sytuacji komunikacyjnej, tj. zredagowanie\ntekstu na wskazany temat i zgodnie z wymogami typowymi dla ogłoszenia. Należy także pa-\nmiętać, że wypowiedź w tej formie powinna być zwięzła, stanowić tekst uporządkowany, za-\npisany z zachowaniem norm poprawności językowej, ortograficznej i interpunkcyjnej.\nUwaga! Za ogłoszenie o innej tematyce niż podana w poleceniu lub wypowiedź w innej for-\nmie nie przyznaje się punktów.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi do zadania 31.\nUwaga!\nDnia 19 września 2007 r. o godz. 1600 odbędzie się wykład na temat dorastania mło-\ndzieży, który wygłosi znany pedagog, autor książki O problemach wieku dorastania. Spotka-\nnie przewidziane jest do godz. 1800. Do zobaczenia w auli naszego liceum!\nKlasa Ia - organizator spotkania\nOgłoszenie\nW budynku A Gimnazjum nr 3 w Marcławiu odbędzie się wykład znanego pedagoga\nMarka Zawłodzkiego na temat problemów dorastającej młodzieży. Zainteresowanych prosi-\nmy o przybycie 6 czerwca 2008 roku o godz. 1500 na ul. Słabą 23.\nUrząd Miasta Marcławia\nZainteresowanych wykładem o problemach dorastającej młodzieży informujemy, że\n22 kwietnia 2008 roku w naszym gimnazjum odbędzie się spotkanie z prof. Samsonowiczem.\nPoczątek godz. 1700, pracownia biologiczna.\nOrganizatorzy\n16\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\nPrzeczytaj, może to Cię zainteresuje!\n30 maja o godz. 1100 w sali gimnastycznej odbędzie się spotkanie ze znanym pedago-\ngiem, który wygłosi odczyt na temat problemów dorastającej młodzieży.\nSamorząd szkolny\nUwaga!\nCzłonkowie koła biologicznego organizują spotkanie ze znanym pedagogiem. Zainte-\nresowanych wykładem na temat problemów dorastającej młodzieży oczekuje się\n21 maja 2008 roku o godz. 1400 w świetlicy szkolnej.\nRedagowanie charakterystyki\n[16 punktów]\nZadanie\nSprawdzano, czy umiesz","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad/32","paper_id":"humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny","number":"32","points":16,"ptype":"open","subject":"humanistyczny","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 32. (0-16)\nNapisz charakterystykę wybranego bohatera Syzyfowych prac Stefana Żeromskiego albo\nKamieni na szaniec Aleksandra Kamińskiego. Wyeksponuj w niej te cechy, które świadczą\no dorastaniu charakteryzowanej postaci.\nPamiętaj, że Twoja praca nie powinna być krótsza niż połowa wyznaczonego miejsca.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 32. (0-16)\nNapisz charakterystykę wybranego boha-\ntera Syzyfowych prac Stefana Żeromskiego\nalbo Kamieni na szaniec Aleksandra Ka-\nmińskiego. Wyeksponuj w niej te cechy,\nktóre świadczą o dorastaniu charaktery-\nzowanej postaci.\nPamiętaj, że Twoja praca nie powinna\nbyć krótsza niż połowa wyznaczonego\nmiejsca.\nnapisać zgodną z tematem charakterystykę,\nw tym:\n• wybrać i przedstawić odpowiedniego bohate-\nra literackiego\n• podać jego cechy\n• wyeksponować te cechy bohatera, które\nświadczą o jego dorastaniu\n• zilustrować podane cechy przykładami dzia-\nłań, zachowań bohatera\n• podsumować wypowiedź\n• stosować zasady typowe dla kompozycji bu-\ndowanej wypowiedzi\n• zredagować tekst spójny i logicznie uporząd-\nkowany\n• pisać poprawnie pod względem językowym\n• dostosować styl wypowiedzi do sytuacji ko-\nmunikacyjnej\n• przestrzegać zasad interpunkcji i ortografii\nKomentarz:\nRedagując dłuższą formę wypowiedzi, uczniowie powinni wykazać się następującymi umie-\njętnościami:\n- tworzenia tekstu na zadany temat\n- analizowania, porównywania, porządkowania i syntetyzowania informacji zawartych\nw tekstach kultury\n- formułowania, porządkowania i wartościowania argumentów\n- stosowania zasad organizacji tekstu\n- budowania wypowiedzi poprawnej pod względem językowym, stylistycznym, ortogra-\nficznym i interpunkcyjnym.\nPoprawne rozwiązanie zadania wymaga zarówno znajomości formy, w jakiej powi-\nnien wypowiedzieć się piszący, jak i uważnej analizy polecenia, które określa warunki nie-\nzbędne do napisania tekstu zgodnego z tematem. Wybór postaci, która stanie się przedmio-\n17\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\ntem rozważań, wymaga od ucznia znajomości konkretnych lektur. Nie powinien on jednak\nsprawić piszącym trudności, bowiem obie powieści, zarówno „Syzyfowe prace” jak\ni „Kamienie na szaniec”, znajdują się w podstawie programowej, która obliguje do ich prze-\nczytania. Zgodnie z warunkami zapisanymi w poleceniu powinna to być postać, której dzia-\nłania pozwalają zarówno na wyeksponowanie cech świadczących o jej dorastaniu, jak\ni zilustrowanie ich przykładami.\nCharakterystyka ma ustaloną strukturę. Niezbędne jest zatem wyodrębnienie (oddzie-\nlenie akapitami) zasadniczych części pracy: wstępu, rozwinięcia i zakończenia, ważna jest\ntakże treściowa i graficzna segmentacja tekstu - stosowanie np. akapitów, interlinii, bloku.\nPoprawnie napisany tekst powinien odznaczać się logiką wywodu, być uporządkowany\ni spójny. Oczekuje się więc od piszącego powiązania poszczególnych zdań w spójną całość\nza pomocą spójników, zaimków, wyrażeń przyimkowych itp. Niedopuszczalne są dygresje\nrozbijające temat, powtórzenia myśli, zdania pozbawione logicznego uporządkowania.\nNiezwykle ważne jest również dostosowanie stylu wypowiedzi do sytuacji komunika-\ncyjnej - w charakterystyce nie może zabraknąć słownictwa oceniającego i wartościującego.\nOd ucznia wymaga się także, by jego tekst był bezbłędny pod względem językowym\ni zapisany zgodnie z zasadami ortografii i interpunkcji.\nUwaga! Za pracę na inny temat piszący nie otrzymuje punktów, a wypracowanie musi zająć\nco najmniej połowę wyznaczonego miejsca. W wypadku krótszych tekstów punkty przyznaje\nsię wyłącznie w zakresie realizacji tematu.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi uczniowskich do zadania 32.\nPrzykład 1.\nDorastanie jest szczególnie ważnym okresem w życiu każdego człowieka. Rozpoczy-\nna się wtedy poszukiwanie własnej drogi, poznawanie swoich możliwości oraz dostrzeganie\nzłożoności otaczającego świata. Niedoświadczeni młodzi ludzie nie zawsze potrafią dokonać\nwłaściwych wyborów. Często ulegają wpływom osób, które starają się wykorzystać ich za-\nufanie dla osiągnięcia własnych celów. W takiej sytuacji znalazł się Marcin Borowicz, boha-\nter „Syzyfowych prac” Stefana Żeromskiego.\nPochodził on ze zubożałej rodziny szlacheckiej. Wzrastał w domu, który dawał mu\npoczucie bezpieczeństwa. Rodzice opiekowali się synem i troszczyli o jego przyszłość, ale\nnie mogli zapewnić mu korepetytora, ponieważ nie było ich na to stać. Toteż gdy Marcin\nskończył osiem lat, opuścił rodzinny dom, aby kształcić się najpierw w Owczarach,\na później w Klerykowie.\nMłody Borowicz był chłopcem wrażliwym i uczuciowym, o czym świadczy jego sto-\nsunek do matki. To głównie ona troszczyła się o jego przyszłość i wspierała w trudnych\nchwilach. Miłość i przywiązanie do niej wyraża scena, w której Marcin zarzuca bryczkę mat-\nki naręczem bzu. Po jej śmierci chłopiec poczuł się zagubiony i osamotniony. Przestał się in-\nteresować nauką i zaczął mieć problemy w szkole. Potrzebował dorosłego przewodnika,\na nie mógł nim być ojciec zajęty ratowaniem resztek majątku, dlatego z łatwością poddał się\nwpływom profesora Zabielskiego.\nProfesor traktował Borowicza bardzo poważnie, toteż szybko zdobył jego zaufanie.\nTymczasem Zabielski to wykorzystał i wciągnął Marcina, który nie zdawał sobie sprawy\nz niebezpieczeństwa wynarodowienia, w działalność rusyfikacyjną, skłaniając go do kiero-\nwania kołem naukowym propagującym rosyjską kulturę.\nMarcin był lojalny wobec swoich opiekunów, więc - jako jedyny - skrytykował wy-\nstąpienie Waleckiego na lekcji historii, zachowując się wobec niego niegodziwie. Akceptując\n18\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\ndziałania carskich urzędników, wykazał słabość charakteru. Potrafił krytykować i potępiać\nswoich kolegów, wydawało mu się bowiem, że świadomie kieruje własnym życiem i doko-\nnuje trafnych wyborów.\nDopiero recytacja „Reduty Ordona” przez Zygiera sprawiła, że w postępowaniu Mar-\ncina nastąpiły zmiany. Wstrząs, jakiego doznał podczas lekcji języka polskiego, wyzwolił\nw nim potrzebę refleksji. Marcin przypomniał sobie wtedy opowiadanie strzelca Nogi\no powstańcu zamęczonym przez Moskali. Od tego momentu zaczął dojrzale oceniać zabiegi\nrusyfikatorów i zdał sobie sprawę z tego, że stał się obiektem manipulacji. Potrafił krytycznie\nspojrzeć na swoje dotychczasowe zachowanie, co spowodowało, że umocniła się jego więź\nz kolegami, a ratując ich przed profesorem Majewskim, dał wyraz swej pogardzie wobec\nszpiega i donosiciela.\nMarcin potrafił zdobyć się na odwagę zerwania więzi łączących go z rusyfikatorami,\nco świadczy o dojrzałości jego decyzji. Wybrał drogę zgodną z własnym sumieniem. Rozpo-\nczął świadome kształtowanie swojego charakteru, odzyskując poczucie tożsamości narodo-\nwej. Poznawanie dzieł polskiej literatury dawało mu wewnętrzną siłę i dumę z bycia Pola-\nkiem. Zdołał pokonać wewnętrzną słabość i to właśnie w największym stopniu dowodzi, że\nstał się człowiekiem samodzielnym i dojrzałym. Marcin zaimponował mi umiejętnością pod-\nnoszenia się z upadków i pokonywania własnych słabości. Cenię ludzi, którzy potrafią przy-\nznać się do błędów i znaleźć drogę do ich naprawienia.\nPrzykład 2.\nWe współczesnym świecie młody człowiek często poszukuje autorytetów, by uzyskać\nwsparcie w rozwiązywaniu problemów okresu dojrzewania. Niekiedy tymi autorytetami stają\nsię postacie historyczne lub literackie. Spośród bohaterów „Kamieni na szaniec” Aleksandra\nKamińskiego na uwagę zasługuje niewątpliwie Aleksy Dawidowski, który w okresie dora-\nstania potrafił tak ukształtować swój charakter, że stał się dla mnie wzorem do naśladowania.\nAlek był wysokim, szczupłym młodzieńcem o jasnych włosach. Mówił szybko\ni gwałtownie, a przy tym gestykulował. Zawsze się spieszył i szybko podejmował decyzje.\nDorastał w bardzo dobrych warunkach domowych (jego ojciec był kierownikiem fa-\nbryki), a tuż przed wybuchem II wojny światowej zdał maturę w jednej z renomowanych\nszkół warszawskich.\nDawidowski miał bardzo ciekawą osobowość. Był przykładem tzw. niespokojnego\nducha. Poszukiwał przygód i ciągłych wyzwań. Nie lubił chodzić utartymi ścieżkami. Już\nw okresie szkolnym okazało się, że miał zdolności przywódcze. Był szczery, bezpośredni\ni uczynny, dzięki czemu gromadził wokół siebie rówieśników. W trudnych sytuacjach umiał\nbyć pomocny i opanowany. Kiedy podczas pobytu Alka na wsi syn jego gospodarza zranił\nsię w nogę, Dawidowski potrafił szybko i skutecznie udzielić mu pomocy. Podobnie zacho-\nwał się po rozpoczęciu działań wojennych przez Niemców, organizując wsparcie dla rannych\nludzi ze zbombardowanego pociągu.\nTo właśnie wybuch wojny spowodował przedwczesne dojrzewanie Alka. Po areszto-\nwaniu ojca i jego śmierci musiał stać się głową rodziny. Zaczął zarabiać na życie. Zajmował\nsię szkleniem okien, później pracował jako rikszarz, a następnie jako drwal. Był bardzo\nzwiązany z matką i pomagał jej w pracach domowych. O jego dojrzewaniu świadczy też dą-\nżenie do ciągłego kształtowania swojego charakteru. Starał się nieustannie analizować wła-\nsne postępowanie, pragnąc stać się człowiekiem opanowanym i rozważnym. Było to dla nie-\ngo szczególnie istotne, bo czasem cechowała go skłonność do brawury. Zaczął pracować nad\nosiągnięciem silnej woli, dlatego czynił różne postanowienia. Poprzysiągł sobie, że dopóki\nojciec nie wróci, nie będzie jadł cukru ani słodyczy i podejmie działania przeciwko okupan-\n19\nCentralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie. Egzamin gimnazjalny 2008\ntom. Zdecydował więc, że weźmie udział w akcjach małego sabotażu prowadzonych przez\norganizację Wawer. Akcje te dowiodły, że Alek był bardzo odważny. Pragnął jednak ciągle\nsię sprawdzać, np. zrywając niemieckie flagi w ruchliwych punktach miasta czy odkręcając\npłytę z niemieckimi napisami z pomnika Mikołaja Kopernika, który stał na wprost Komendy\nGłównej granatowej policji.\nW miarę dorastania Alek stawał się coraz bardziej odpowiedzialny i poważny. Wa-\nrunki, w których dojrzewał, wykształciły w nim twardość, szorstkość, męskość i skłonność\ndo refleksji. Umocniły też w nim przekonanie, że najważniejszą wartością jest przyjaźń. Po-\ntrafił on poświęcić wszystko dla ratowania Rudego, nawet własne życie. Szczególnie wzru-\nszający jest fakt, że do ostatnich chwil myślał o nim, nie licząc się z własnym cierpieniem.\nDawidowski miał silne zasady moralne, dlatego najpoważniejszym problemem okre-\nsu jego dorastania stała się sprawa odebrania komuś życia, nawet jeśli ten ktoś był wrogiem.\nMusiał więc nieustannie rozważać, czy jego postępowanie jest słuszne.\nAlek jest mi szczególnie bliski, ponieważ przez cały okres dorastania pracował nad\nswoim charakterem i podejmował trudne wyzwania, jakie stawiała przed nim okupacyjna\nrzeczywistość. Był wierny swoim zasadom i postanowieniom. Stanowi wzór do naśladowa-\nnia jako prawdziwy przyjaciel i odważny patriota, który umiał „pięknie żyć i pięknie umie-\nrać”.\n20","solution":null,"image":"img/humanistyczny-2008-egzamin-gimnazjalny/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Humanistyczny · Egzamin gimnazjalny · 2008","subject_label":"Humanistyczny","category_label":"Egzamin gimnazjalny"}]}