{"paper":{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"variant":null,"exam_pdf":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017.pdf","key_pdf":null,"question_count":6,"source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy"},"questions":[{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad/P1","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017","number":"P1","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 1.\nNa rysunku przedstawiony jest\nA. skraplacz.\nB. kompensator.\nC. wymiennik ciepła.\nD. element dmuchawy.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n8\nUmiejętność 6) obsługuje maszyny i urządzenia stosowane w procesach jednostkowych oraz w cią-\ngach technologicznych przemysłu chemicznego, na przykład:\n obsługuje urządzenia ciśnieniowe stosowane w przemyśle chemicznym organicznym\ni nieorganicznym;\n obsługuje wymienniki ciepła stosowane w przemyśle chemicznym organicznym\ni nieorganicznym (piece, wyparki, nagrzewnice, wymienniki);\n obsługuje urządzenia stosowane do filtracji, sedymentacji, przesiewania;\n obsługuje reaktory stosowane w syntezie organicznej (np. chloratory, nitratory,\nsulfonatory);\n obsługuje ciągi technologiczne do wytwarzania tworzyw sztucznych.","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad-P1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy"},{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad/P2","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017","number":"P2","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 2.\nW celu uruchomienia pieca cyklonowego do spalania siarki należy\nA. doprowadzić do komory spalania siarkę pylistą i uruchomić nadmuch zimnego powietrza.\nB. doprowadzić do komory spalania stopioną siarkę i uruchomić nadmuch zimnego powietrza.\nC. uruchomić nadmuch gorącego powietrza, a następnie doprowadzić do komory spalania\nsiarkę pylistą.\nD. uruchomić nadmuch gorącego powietrza, a następnie doprowadzić dyszami do komory\nspalania stopioną siarkę.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nUmiejętność 10) przygotowuje maszyny i urządzenia do konserwacji i remontów bieżących, na\nprzykład:\n przygotowuje maszyny i urządzenia stosowane w przemyśle nieorganicznym do\nkonserwacji i remontów bieżących (np. młyny, przesiewacze, filtry, skrubery itp.);\n przygotowuje maszyny i urządzenia stosowane w przemyśle organicznym do konserwacji\ni remontów bieżących (np. nitratory, chloratory, sulfonatory itp.);\n przygotowuje urządzenia transportowe do konserwacji i remontów bieżących (np.\ndmuchawy, wentylatory, ssawy, rurociągi, przenośniki itp.).","answer":"D","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad-P2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy"},{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad/P3","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017","number":"P3","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 3.\nReaktor do chlorowania benzenu przed konserwacją powinien być\nA. opróżniony z zawartości i przedmuchany powietrzem.\nB. opróżniony z zawartości, ochłodzony i przepłukany wodą.\nC. wymyty gorącą wodą i zneutralizowany zasadą wapienną.\nD. wymyty gorącym benzenem i zneutralizowany zasadą wapienną.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n9\n1.2. Monitorowanie przebiegu procesów technologicznych przemysłu chemicznego\nUmiejętność 1) odczytuje schematy technologiczne procesów wytwarzania półproduktów\ni produktów przemysłu chemicznego, na przykład:\n odczytuje schematy wytwarzania półproduktów w przemyśle związków nieorganicznych;\n odczytuje schematy wytwarzania półproduktów w przemyśle związków organicznych, np.\nsurowce, półprodukty, parametry procesu;\n odczytuje schematy wytwarzania produktów w przemyśle związków nieorganicznych, np.\nsurowce, półprodukty, produkty, parametry procesu;\n odczytuje schematy wytwarzania produktów w przemyśle związków organicznych, np.\nsurowce, półprodukty, produkty, parametry procesu;\n odczytuje elementy składowe ciągów technologicznych, np. dmuchawy, pompy, suszarki,\nfiltry, wymienniki ciepła, reaktory, zbiorniki otwarte lub zamknięte.","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad-P3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy"},{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad/P4","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017","number":"P4","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 4.\nNa schemacie przedstawionym poniżej cyframi: 2, 5, 6 oznaczono\nA. sprężarkę, suszarkę komorową, reaktor.\nB. suszarkę obrotową, reaktor, pompę.\nC. pompę, reaktor, zbiornik kontrolny.\nD. sprężarkę, pompę, wyparkę.\nOdpowiedź prawidłowa: D.\nNH3\nNH4NO3\n2\n1\n3\n4\n5\n6\n7\n8\n9\n10\nUmiejętność 3) przestrzega zasad technologicznych procesów wytwarzania półproduktów\ni produktów przemysłu chemicznego, na przykład:\n stosuje\nzasady\ntechnologicznych\nprocesów\nwytwarzania\npółproduktów\ni produktów przemysłu chemicznego związane z najlepszym wykorzystaniem surowców;\n stosuje zasady technologicznych procesów wytwarzania półproduktów i produktów\nprzemysłu chemicznego związane z najlepszym wykorzystaniem energii;\n stosuje\nzasady\ntechnologicznych\nprocesów\nwytwarzania\npółproduktów\ni produktów przemysłu chemicznego związane z najlepszym wykorzystaniem aparatury;\n stosuje zasady technologicznych procesów wytwarzania półproduktów i produktów\nprzemysłu chemicznego związane z umiarem technologicznym.","answer":"D","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad-P4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy"},{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad/P5","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017","number":"P5","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 5.\nPodstawą syntezy metanolu są egzotermiczne i odwracalne reakcje między składnikami gazu\nsyntezowego. Wartość stałej równowagi jest w niższych temperaturach duża, jednak\nw stosunkowo niskich temperaturach reakcja biegnie wolno i powstaje problem doboru\nkatalizatora. W celu określenia parametrów tej reakcji należy stosować zasadę\nA. przeciwprądu materiałowego.\nB. umiaru technologicznego.\nC. regeneracji surowców.\nD. odzyskiwania ciepła.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nUmiejętność 8) dokumentuje przebieg i wyniki monitoringu procesów technologicznych przemysłu\nchemicznego, na przykład:\n przygotowuje dokumentację procesów technologicznych w przemyśle nieorganicznym;\n przygotowuje dokumentację procesów technologicznych w przemyśle organicznym.","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad-P5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy"},{"id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad/P6","paper_id":"informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017","number":"P6","points":null,"ptype":"closed","subject":"egzamin-zawodowy","category":"informator-zawodowy","year":2017,"month":null,"level":null,"text":"Przykładowe zadanie 6.\nObsługa nitratora pracującego w układzie okresowym powinna w dzienniku operacyjnym notować\nA. czas dozowania mieszaniny nitrującej, ciśnienie w reaktorze, pH roztworu.\nB. temperaturę mieszaniny, czas dozowania mieszaniny nitrującej, obroty mieszadła.\nC. czas dozowania mieszaniny nitrującej, ciśnienie w reaktorze, natężenie przepływu czynnika\nchłodzącego, zawartość HNO3 w mieszaninie reakcyjnej.\nD. temperaturę mieszaniny, czas dozowania mieszaniny nitrującej, zawartość H2SO4\nw mieszaninie reakcyjnej, natężenie przepływu czynnika chłodzącego.\nOdpowiedź prawidłowa: B.\n11\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nAU.08 Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego\nPrzeprowadź destylację okresową - kotłową 500 cm3 spirytusu skażonego oraz uzupełnij\ntabele 1-3.\nW tym celu z przygotowanego na stanowisku egzaminacyjnym wyposażenia wybierz niezbędne\nelementy, z których zmontujesz zestaw do przeprowadzenia procesu destylacji. Pamiętaj\no uwzględnieniu ilości surowca i produktu. Schemat zestawu narysuj w tabeli 1. i zapisz, w jakiej\nkolejności uruchomisz poszczególne elementy zestawu do destylacji spirytusu.\nZmontuj zestaw, napełnij surówką i dodaj kilka kawałków kaolinu. Rozpocznij proces chłodzenia\nukładu, a następnie stopniowo ogrzewaj skażony spirytus. Podczas procesu destylacji sukcesywnie\n(5-cio krotnie w równych odstępach czasu) skontroluj temperaturę. Wyniki pomiarów\ntemperatury procesu zapisz w tabeli 2.\nProces\nzakończ\npo\nwyraźnej\nzmianie\ntemperatury\noparów.\nIlość\nsurówki\nużytej\nw procesie destylacji oraz produktu i cieczy wyczerpanej po oziębieniu, należy zmierzyć, wyniki\nzapisać w tabeli 3.\nTabela 1. Zestaw do destylacji\nTabela 2. Wyniki pomiarów temperatury procesu\nSchemat zestawu do przeprowadzenia destylacji kotłowej:\nOpis kolejnych czynności niezbędnych do rozpoczęcia procesu destylacji spirytusu:\n[⁰ C ]\nTemperatura\npoczątkowa\nTemperatura\n1\nTemperatura\n2\nTemperatura\n3\nTemperatura\nzakończenia\nprocesu\nTemperatura\noparów\n12\nTabela 3. Ilości surówki, produktu i cieczy wyczerpanej\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będzie 7 rezultatów:\n przeprowadzenie destylacji okresowej- kotłowej spirytusu skażonego;\n organizacja stanowiska pracy (dobór elementów zestawu do destylacji kotłowej spirytusu);\n zmontowanie zestawu do destylacji spirytusu oraz wykonanie procesu destylacji;\n opracowanie tabeli 1;\n pomiar temperatury procesu i uzupełnienie tabeli 2;\n pomiar ilości destylatu i cieczy wyczerpanej po zakończeniu procesu destylacji oraz\nuzupełnienie tabeli 3;\n produkt końcowy destylacji.\nKryteria oceniania wykonania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n trafność doboru elementów zestawu do destylacji;\n poprawność zmontowania zestawu do ilości surowca i produktu destylacji;\n zgodność schematu zestawu w tabeli 1. z zestawem zmontowanym;\n kolejność czynności zapisanych w tabeli 1.;\n poprawność wyników pomiarów temperatury i zapisów w tabeli 2.;\n poprawność wyników pomiarów ilości surówki, produktu i cieczy wyczerpanej oraz zapisów\nw tabeli 3.;\n jakość produktu końcowego - czysta i klarowna ciecz;\n przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;\n prawidłowość przeprowadzenia procesu destylacji kotłowej spirytusu skażonego.\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n1. Nadzorowanie pracy maszyn i urządzeń stosowanych w przemyśle chemicznym:\n6) obsługuje maszyny i urządzenia stosowane w procesach jednostkowych i w ciągach\ntechnologicznych przemysłu chemicznego.\n2. Monitorowanie przebiegu procesów technologicznych przemysłu chemicznego:\n2) wykonuje czynności związane z wytwarzaniem półproduktów i produktów przemysłu\nchemicznego zgodnie z zasadami technologicznymi;\n5) wykonuje analizy ruchowe i międzyoperacyjne;\nNazwa frakcji\nObjętość [cm3]\nZakres temperatury procesu\n(początek- koniec)\nsurówka\nprodukt\nciecz wyczerpana\n13\n8) dokumentuje przebieg i wyniki monitoringu procesów technologicznych przemysłu\nchemicznego.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji AU.08 Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu\nchemicznego mogą dotyczyć:\n przygotowania roztworów i mieszanin na podstawie procedur technologicznych;\n określenia rodzaju, zastosowania oraz warunków eksploatacji maszyn i urządzeń przemysłu\nchemicznego w odniesieniu do konkretnego procesu technologicznego;\n umiejętności zastosowanie zasad technologicznych procesów wytwarzania półproduktów\ni\nproduktów\nprzemysłu\nchemicznego\nw\nodniesieniu\ndo\nkonkretnego\nprocesu\ntechnologicznego.\n14\nKwalifikacja K2\nAU.56 Organizacja i kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle chemicznym\n1. Przykłady zadań do części pisemnej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji AU.56\nOrganizacja i kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle chemicznym\n1.1. Organizowanie procesów technologicznych\nUmiejętność 1) charakteryzuje procesy technologiczne przemysłowej syntezy organicznej\ni nieorganicznej, przetwórstwa petrochemiczno-rafineryjnego, na przykład:\n charakteryzuje\nprocesy\ntechnologiczne\nprzemysłowej\nsyntezy\norganicznej\ni nieorganicznej, przetwórstwa petrochemiczno-rafineryjnego ze względu na efekty\ncieplne, ochronę środowiska, materiałochłonność, ciśnienie robocze;\n charakteryzuje\nprocesy\ntechnologiczne\nprzemysłowej\nsyntezy\norganicznej\ni nieorganicznej, przetwórstwa petrochemiczno-rafineryjnego ze względu na stopień za\nutomatyzowania ciągu technologicznego;\n charakteryzuje\nprocesy\ntechnologiczne\nprzemysłowej\nsyntezy\norganicznej\ni nieorganicznej, przetwórstwa petrochemiczno-rafineryjnego ze względu procesy\njednostkowe prowadzące do uzyskania produktu;\n charakteryzuje\nprocesy\ntechnologiczne\nprzemysłowej\nsyntezy\norganicznej\ni nieorganicznej, przetwórstwa petrochemiczno-rafineryjnego ze względu sposób\nprowadzenia procesu.\nPrzykładowe zadanie 1.\nProces produkcji karbidu polega na załadowaniu surowców do pieca karbidowego, gdzie pod\nwpływem temperatury przebiega reakcja\nCaO + 3 C → CaC2 + CO ΔH=465kJ\nPowyższy proces jest\nA. endotermiczny, elektrotermiczny, wysokotemperaturowy.\nB. endotermiczny, elektrochemiczny, niskotemperaturowy.\nC. egzotermiczny, elektrotermiczny, wysokociśnieniowy.\nD. egzotermiczny, elektrochemiczny, niskociśnieniowy.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\n15\nUmiejętność 2) sporządza bilanse materiałowe i energetyczne procesów technologicznych, na\nprzykład:\n sporządza bilans materiałowy na podstawie równania reakcji, wydajności procesu,\nczystości użytych surowców masy surowca użytego do produkcji, oczekiwanej masy\nproduktu;\n sporządza bilans energetyczny uwzględniający: ciepło niesione przez substraty i produkty\nreakcji, ciepło powstające w wyniku przemian fizycznych i chemicznych które zachodzą\nw danym procesie, straty ciepła do otaczającego środowiska.\nPrzykładowe zadanie 2.\nDo pieca wapiennego ładuje się 1 tonę/h kamienia wapiennego zawierającego 92% CaCO3, 4%\nMgCO3, 4% SiO2. Zakładając całkowity rozkład w t=1000°C i zaokrąglając wartości do liczb\ncałkowitych bilans materiałowy [kg/h] tego procesu jest przedstawiony na wykresie\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nA.\nB.\nC.\nD.\nPiec wapienny\nCaCO3\n920\nMgCO3\n40\nSiO2\n40\nCO2\n426\nCaO\nMgO\n19\nSi\n19\nPiec wapienny\nCaCO3\n920\nMgCO3\n40\nSiO2\n40\nSiO2\n40\nCO2\n426\nCaO\nMgO\n19\nPiec wapienny\nCO2\n426\nCaO\n515\nKamień wapienny\nPiec wapienny\nCaCO3\n920\nMgCO3\n40\nCO2\n426\nCaO+MgO\n534\n16\nUmiejętność 4) dobiera maszyny i urządzenia do poszczególnych procesów wytwarzania\npółproduktów i produktów chemicznych, na przykład:\n dobiera\nmaszyny\ndo\nprzeprowadzenia\nprocesów\notrzymywania\npółproduktów\ni produktów w technologii nieorganicznej;\n dobiera\nmaszyny\ndo\nprzeprowadzenia\nprocesów\notrzymywania\npółproduktów\ni produktów w technologii organicznej;\n dobiera\nmaszyny\ndo\nprzeprowadzenia\nprocesów\notrzymywania\npółproduktów\ni produktów w przetwórstwie petrochemiczno-rafineryjnym.\nPrzykładowe zadanie 3.\nW instalacji destylacji ropy naftowej, do nagrzewania ropy wykorzystuje się\nA. piec rurowy.\nB. piec cyklonowy.\nC. wieżę próżniową.\nD. kolumnę frakcjonującą.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\n1.2. Wykonywanie badań laboratoryjnych stosowanych w przemyśle chemicznym\nUmiejętność 1) pobiera próbki substancji gazowych ciekłych i stałych do badań laboratoryjnych, na\nprzykład:\n pobiera próbki substratów gazowych do badań laboratoryjnych;\n pobiera próbki substratów ciekłych do badań laboratoryjnych;\n pobiera próbki substratów stałych do badań laboratoryjnych;\n pobiera próbki półproduktów i produktów gazowych do badań laboratoryjnych;\n pobiera próbki półproduktów i produktów ciekłych do badań laboratoryjnych;\n pobiera próbki półproduktów i produktów stałych do badań laboratoryjnych.\nPrzykładowe zadanie 4.\nNieprzereagowane pary benzenu z procesu sulfonowania w oddzielaczu pozbawiamy wody.\nBenzen kierujemy do neutralizatora w celu usunięcia składników kwaśnych. Przed zawróceniem\nbenzenu do obiegu pobieramy próbkę w celu sprawdzenia czystości „powrotu”. Próbkę\nzawracanego benzenu pobieramy\nA. kurkiem probierczym.\nB. wgłębnikiem śrubowym.\nC. pojemnikiem ciśnieniowym z filtrem.\nD. pojemnikiem ciśnieniowym z zaworami.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\n17\nUmiejętność 3) dobiera metody i techniki przygotowania materiału do badań laboratoryjnych, na\nprzykład:\n dobiera metody w zależności od stanu skupienia materiału do badań;\n dobiera metody w zależności od przewidywanych badań laboratoryjnych.\nPrzykładowe zadanie 5.\nPobraną próbkę fosforytu do badań laboratoryjnych należy poddać\nA. rozdrobnieniu i przesianiu.\nB. rozdrobnieniu i wysuszeniu.\nC. wysuszeniu i rozpuszczeniu.\nD. przesianiu i napowietrzeniu.\nOdpowiedź prawidłowa: A.\nUmiejętność 9) ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów, materiałów pomocniczych na\npodstawie wyników badań laboratoryjnych, na przykład:\n ocenia jakość surowców stosowanych w przemyśle chemicznym na podstawie norm\ni wyników badań laboratoryjnych;\n ocenia jakość półproduktów przemysłu chemicznego pod względem ich przydatności\nw dalszej produkcji;\n ocenia jakość produktów przemysłu chemicznego ze względu na zgodność normami.\n18\nPrzykładowe zadanie 6.\nSolanka używana do produkcji sody ma następujący skład:\nDo produkcji skierowano solankę z kopalni soli „Stara sól” o składzie:\nNa podstawie wyników analizy podjęto decyzję o usunięciu nadmiaru\nA. CaSO4, SiO2, FeCl3\nB. MgCl2, CaCl2, FeCl3\nC. Ca(HCO3)2, SiO2 , FeCl3\nD. CaSO4 , Ca(HCO3)2 , MgCl2\nOdpowiedź prawidłowa: B.\nSkładnik\nStężenie %[m/m]\nSkładnik\nStężenie %[m/m]\nNaCl\n25\nMgCl2\n0,15\nCaSO4\n5,25\nFeCl3\n0,02\nCa(HCO3)2\n0,12\nSiO2\n0,10\nCaCl2\n0,05\nSkładnik\nStężenie %[m/m]\nSkładnik\nStężenie %[m/m]\nNaCl\n27\nMgCl2\n0,27\nCaSO4\n5,25\nFeCl3\n0,2\nCa(HCO3)2\n0,25\nSiO2\n0,05\nCaCl2\n0,55\n19\n2. Przykład zadania do części praktycznej egzaminu dla wybranych umiejętności z kwalifikacji\nAU.56 Organizacja i kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle chemicznym\nOpracuj kartę technologiczną dla procesu technologicznego otrzymywania saletry amonowej\nmetodą zobojętniania kwasu azotowego (V) gazowym amoniakiem, sporządź bilans materiałowy\noraz uzupełnij uproszczony schemat blokowy (wpisując w pola oznaczone od A do H brakujące\nnazwy surowców, produktu i operacji technologicznych), a także wypełnij tabelę zaleceń\ndotyczących magazynowania gotowego produktu.\nSkrócony opis procesu technologicznego otrzymywania saletry amonowej przez zobojętnianie\nkwasu azotowego (V) amoniakiem.\nPodstawy procesu\nPrzemysłowa metoda wytwarzania saletry amonową polega na zobojętnianiu kwasu\nazotowego (V) gazowym amoniakiem zgodnie z reakcją przedstawioną równaniem\nHNO3 + NH3\nNH4NO3 ΔH = -144,9 kJ/mol\nSurowcami do produkcji są gazowy amoniak oraz 56% HNO3. Azotan (V) amonu jest substancją\nnietrwałą. W stanie czystym topi się w temperaturze 169°C. Jednak już w temperaturze powyżej\n100°C obserwuje się jego rozkład, który jest spowodowany odwracalnym charakterem reakcji\nzobojętniania. W wyższej temperaturze mogą zachodzić reakcje, w których powstają gazowe\nprodukty rozkładu: N2O, NO, NO2 lub N2. Jeśli temperatura przekracza 200°C, może nastąpić\ngwałtowny rozkład azotanu (V) amonu, który kończy się niekiedy detonacją. Przy produkcji\nazotanu (V) amonu konieczne są zabezpieczenia ograniczające ryzyko związane z operowaniem\ndużą masą materiału. Jony wodorowe, chlorkowe oraz jony niektórych metali (np. żelaza)\nkatalizują rozkład azotanu (V) amonu, zwiększając ryzyko wybuchu już w temperaturze otoczenia.\nKorzystny jest natomiast nadmiar amoniaku, gdyż w środowisku zasadowym azotan (V) amonu\njest bardziej stabilny. W związku z tym, że wydzielone ciepło silnie egzotermicznej reakcji może\nspowodować wzrost temperatury prowadzący do rozkładu kwasu azotowego (V) oraz azotanu (V)\namonu, w procesie produkcyjnym nie można bezpośrednio wprowadzać amoniaku do kwasu.\nProblem rozwiązuje się przez utrzymywanie w obiegu pewnej ilości roztworu NH4NO3, do którego\ndozuje się amoniak i kwas. Roztwór azotanu (V) opuszczający neutralizator jest już częściowo\nzagęszczony, gdyż w trakcie procesu woda w znacznym stopniu odparowuje jedynie kosztem\nciepła zobojętniania i unoszona jest z neutralizatora wraz z parą.\n20\nPrzebieg procesu\n1- neutralizator, 2- zbiornik rozprężający,3- wyparka próżniowa, 4- zbiornik pośredni, 5- zbiornik homogenizacyjny,\n6- pompy, 7- wyparka końcowa, 8- zbiornik wyparki, 9- zbiornik naporowy, 10- wieża granulacyjna, 11- przenośniki\ntaśmowe, 12- sito wibracyjne, 13- podnośnik kubełkowy, 14- chłodnica fluidalna, 15- obrotowy bęben pudrujący.\nRysunek 1. Uproszczony schemat instalacji produkcji saletry amonowej\n21\nDo dolnej części neutralizatora (1) wtłacza się rozcieńczony (15%) roztwór saletry, a następnie\nwprowadza się kwas azotowy i gazowy amoniak pod ciśnieniem 0,6 MPa. Reakcja zobojętniania\nprzebiega w rurze stanowiącej wewnętrzny element neutralizatora pracującego pod ciśnieniem\n0,4 MPa. Temperaturę procesu utrzymuje się w zakresie 175 ÷ 180oC dzięki zachowaniu\nodpowiedniej proporcji ilościowej trzech wprowadzanych strumieni (HNO3, NH3, 15% roztwór\nNH4NO3). Z neutralizatora odbiera się roztwór NH4NO3 o stężeniu ok. 78%, który przez zbiornik\nrozprężający (2) kieruje się do wyparki próżniowej (3) ( obniżone ciśnienie, temperatura 140°C).\nRoztwór zatężany jest tam do zawartości 95% NH4NO3, a po opuszczeniu wyparki i dodaniu\nniewielkiej ilości amoniaku w zbiorniku pośrednim (4), kierowany do zbiornika homogenizacyjnego\n(5) wyposażonego w mieszadło ramowe. Do zbiornika dozuje się 96% kwas siarkowy (VI), który\nreaguje z uprzednio dodanym amoniakiem tworząc siarczan (VI) amonu. Jego niewielka zawartość\nw saletrze poprawia jej właściwości mechaniczne. Poza H2SO4 do zbiornika podaje się również\nzawracane do procesu nadziarno i podziarno saletry z sita wibracyjnego. Następnie roztwór tłoczy\nsię do atmosferycznej wyparki końcowej (7) (temperatura 180°C), gdzie następuje jego zatężenie do\nzawartości 99,7% NH4NO3. Aby zapobiec krzepnięciu stężonych roztworów saletry amonowej\n(78 ÷ 99,7%), utrzymuje się je w odpowiednio wysokiej temperaturze (od 137 do 377°C - zależnie od\nstężenia). Rurociągi, którymi przepływają te roztwory są przeponowo ogrzewane parą wodną.\nZatężony roztwór spływający ze zbiornika naporowego (9) rozbryzguje się przez specjalne dysze do\ngórnej części wieży granulacyjnej (10). Krople roztworu chłodzone są wprowadzanym od dołu\npowietrzem. Następuje ich zestalenie i powstają kuliste granulki saletry Temperatura krzepnięcia\nroztworów azotanu (V) amonu o stężeniu 96 ÷ 99 % wynosi 121-127°C. Gorące ziarna przenośnikiem\ntaśmowym podawane są na sito wibracyjne. Pożądaną frakcję granulek o średnicy 0,5 ÷ 5 mm\n(nadziarno i podziarno zawraca się do zbiornika homogenizacyjnego) kieruje się do chłodnicy\nfluidalnej (14), w której granulki chłodzone są zimnym powietrzem do temperatury nie\nwiększej niż 25°C, a następnie do bębna pudrującego (15). W bębnie granule są pudrowane\ndozowaną do bębna mączką wapienną, co zapobiega zbrylaniu się saletry. Bęben pudrujący\nopuszcza finalny produkt procesu przeznaczony do pakowania.\n22\nWyciąg z Karty charakterystyki substancji niebezpiecznej azotan (V) amonu\nwg zarządzenia REACH 1907/2006/WE i 453/2010/UE\nWykaz danych wyjściowych do sporządzenia bilansu materiałowego\n23\nKarta technologiczna procesu\nKARTA TECHNOLOGICZNA PROCESU\nRównanie reakcji procesu\nSkładniki wprowadzane do neutralizatora\n1.\n2.\n3.\nPrzyczyny rozkładu azotanu (V) amonu\nw temperaturze powyżej 100°C\nProdukty rozkładu azotanu (V) amonu\nMetoda zwiększenia stabilności azotanu (V)\namonu\nMetoda poprawy właściwości\nmechanicznych saletry amonowej\nSposoby zapobiegania krzepnięciu stężonych\n(78÷99,7%) roztworów saletry amonowej\nSposób zapobiegania zbrylaniu się saletry\namonowej\nWykaz punktów kontroli podstawowych\nparametrów procesowych (z podaniem\nwartości wielkości mierzonej)\n24\nBilans materiałowy produkcji 1000 kg azotanu (V) amonu w procesie zobojętniania\nkwasu azotowego (V) amoniakiem\nZapotrzebowanie na kwas azotowy (V)\nZapotrzebowanie na amoniak\nMasa wodnego roztworu azotanu (V) amonu otrzymanego w wyniku zmieszania wyliczonej ilości\nsurowców\nMasa wody w roztworze azotanu (V) amonu otrzymanym w wyniku zmieszania wyliczonej ilości\nsurowców\nMasa wodnego roztworu azotanu (V) amonu opuszczającego neutralizator\nMasa wody w roztworze azotanu (V) amonu opuszczającym neutralizator\nMasa wody, jaką należy usunąć z neutralizatora\nMasa wody, jaką odbiera 1 kg powietrza\nMasa powietrza potrzebnego do odprowadzenia wody (w postaci pary wodnej) z neutralizatora\nMasa zanieczyszczeń wprowadzonych z amoniakiem\n25\nUproszczony schemat blokowy procesu produkcji saletry amonowej, od etapu syntezy do\nuzyskania gotowego produktu przeznaczonego do pakowania:\n15%\n26\nZalecenia dotyczące magazynowania saletry amonowej\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będą 4 rezultaty:\n karta technologiczna procesu,\n bilans materiałowy produkcji 1000 kg azotanu (V) amonu w procesie zobojętniania kwasu\nazotowego (V) amoniakiem,\n uproszczony schemat blokowy procesu produkcji saletry amonowej, od etapu syntezy do\nuzyskania gotowego produktu przeznaczonego do pakowania,\n zalecenia dotyczące magazynowania saletry amonowej.\nKryteria oceniania zadania praktycznego będą uwzględniać:\n zgodność zapisów w karcie technologicznej procesu z opisem procesu technologicznego\ni schematem instalacji produkcji saletry amonowej,\n poprawność wykonanych obliczeń na poszczególnych etapach sporządzania bilansu\nmateriałowego produkcji 1000 kg azotanu (V) amonu w procesie zobojętniania kwasu\nazotowego (V) amoniakiem,\n zgodność uzupełnionych zapisów nazw surowców, produktu i operacji technologicznych\nw uproszczonym schemacie blokowym procesu produkcji saletry amonowej z opisem\nprocesu technologicznego i schematem instalacji produkcji saletry amonowej,\n zgodność zaleceń dotyczących magazynowania saletry amonowej z zapisami w karcie\ncharakterystyki substancji niebezpiecznej azotan (V) amonu.\nRodzaj pomieszczenia\nMaksymalna masa saletry przechowywana\nw jednym pomieszczeniu\nMinimalna odległość od źródeł ciepła\nRodzaje opakowań jednostkowych\n27\nUmiejętności sprawdzane zadaniem praktycznym:\n1. Organizowanie procesów technologicznych\n1) charakteryzuje procesy technologiczne przemysłowej syntezy organicznej i nieorganicznej,\nprzetwórstwa petrochemiczno-rafineryjnego;\n2) sporządza bilanse materiałowe i energetyczne procesów technologicznych;\n3) określa parametry procesu technologicznego i wymagania dotyczące jakości mediów\ntechnologicznych;\n10) organizuje i nadzoruje prace związane ze znakowaniem, magazynowaniem i transportem\nmateriałów na wydziale produkcyjnym przemysłu chemicznego;\n12) prowadzi dokumentację przebiegu procesu produkcyjnego.\nInne zadania praktyczne z zakresu kwalifikacji AU.56 Organizacja i kontrolowanie procesów\ntechnologicznych w przemyśle chemicznym mogą dotyczyć:\n organizacji i kontrolowania innych procesów technologicznych przemysłowej syntezy\norganicznej i nieorganicznej oraz przetwórstwa petrochemiczno-rafineryjnego,\n organizacji i planowania badań laboratoryjnych stosowanych w przemyśle chemicznym,\n analizy wyników badań laboratoryjnych i oceny jakości surowców, półproduktów\nproduktów i materiałów pomocniczych stosowanych w procesach technologicznych\nprzemysłowej\nsyntezy\norganicznej\ni\nnieorganicznej\noraz\nprzetwórstwie\npetrochemicznorafineryjnym,\n prowadzenia ewidencji i dokumentacji badań laboratoryjnych surowców, półproduktów\nproduktów i materiałów pomocniczych stosowanych w procesach technologicznych\nprzemysłowej\nsyntezy\norganicznej\ni\nnieorganicznej\noraz\nprzetwórstwie\npetrochemicznorafineryjnym.\n28\nPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nPODSTAWA\nPROGRAMOWA\nKSZTAŁCENIA\nW\nZAWODZIE\nTECHNIK\nTECHNOLOGII\nCHEMICZNEJ- 311603\n1.\nCELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nAbsolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik technologii chemicznej powinien być\nprzygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:\n1) wytwarzania półproduktów i produktów chemicznych;\n2) obsługiwania maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego;\n3) organizowania i kontrolowania procesów technologicznych przemysłu chemicznego;\n4) wykonywania badań laboratoryjnych w przemyśle chemicznym.\n2. EFEKTY KSZTAŁCENIA\nDo wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych\nefektów kształcenia na które składają się:\n1) Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów\n(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy\nUczeń:\n1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową,\nochroną środowiska i ergonomią;\n2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy\ni ochrony środowiska w Polsce;\n3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny\npracy;\n4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane\nz wykonywaniem zadań zawodowych;\n5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;\n6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;\n7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami\nbezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;\n9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące\nochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;\n10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach\nzagrożenia zdrowia i życia.\n(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej\nUczeń:\n1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;\n2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz\nprzepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;\n29\n3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;\n4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;\n5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;\n6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;\n7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności\ngospodarczej;\n8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;\n9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające\nprowadzenie działalności gospodarczej;\n10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;\n11) planuje działania związane z wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań;\n12) stosuje zasady normalizacji;\n13) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.\n(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo\nUczeń:\n1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych\noraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;\n2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych\nartykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;\n3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności\nzawodowych;\n4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające\nkomunikowanie się w środowisku pracy;\n5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.\n(KPS). Kompetencje personalne i społeczne\nUczeń:\n1) przestrzega zasad kultury i etyki;\n2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;\n3) potrafi planować działania i zarządzać czasem;\n4) przewiduje skutki podejmowanych działań;\n5) ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania;\n6) jest otwarty na zmiany;\n7) stosuje techniki radzenia sobie ze stresem;\n8) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;\n9) przestrzega tajemnicy zawodowej;\n10) negocjuje warunki porozumień;\n11) jest komunikatywny;\n12) stosuje metody i techniki rozwiązywania problemów;\n13) współpracuje w zespole.\n30\n(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów\nUczeń:\n1) planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;\n2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;\n3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;\n4) monitoruje i ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;\n5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków\ni jakość pracy;\n6) stosuje metody motywacji do pracy;\n7) komunikuje się ze współpracownikami.\n2) Efekty\nkształcenia\nwspólne\ndla\nzawodów\nw\nramach\nobszaru\nadministracyjno-usługowego,\nstanowiące\npodbudowę\ndo\nkształcenia\nw zawodzie lub grupie zawodów PKZ(AU.d) i PKZ(AU.z)\nPKZ(AU.d) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator urządzeń\nprzemysłu chemicznego, technik technologii chemicznej\nUczeń:\n1) sporządza szkice i rysunki techniczne części maszyn i urządzeń;\n2) wyjaśnia zjawiska fizyczne, chemiczne i fizykochemiczne zachodzące w procesach\ntechnologicznych przemysłu chemicznego;\n3) prowadzi i kontroluje procesy jednostkowe w skali laboratoryjnej;\n4) posługuje się wiedzą z zakresu mechaniki technicznej i elektrotechniki;\n5) rozpoznaje części maszyn i urządzeń oraz określa ich zastosowanie;\n6) przestrzega zasad eksploatacji i konserwacji maszyn i urządzeń;\n7) rozróżnia silniki elektryczne i elementy instalacji elektrycznych;\n8) rozróżnia elementy sterowania oraz układy automatyki w maszynach i urządzeniach;\n9) przestrzega zasad eksploatacji urządzeń automatyki przemysłowej;\n10) posługuje się dokumentacją techniczną;\n11) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\nPKZ(AU.z) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik analityk,\ntechnik technologii chemicznej\nUczeń:\n1) klasyfikuje metody pomiarowe stosowane w badaniach laboratoryjnych i pomiarach\nprzemysłowych;\n2) klasyfikuje i oblicza błędy pomiarowe;\n3) określa cele i zadania normalizacji;\n4) przestrzega zasad wdrażania i funkcjonowania systemów akredytacji, certyfikacji i dobrej\npraktyki laboratoryjnej;\n5) charakteryzuje systemy zarządzania jakością, bezpieczeństwem i środowiskiem;\n6) wykonuje czynności związane z wzorcowaniem, konserwacją, przygotowaniem do legalizacji\nwyposażenia pomiarowego;\n7) wykonuje obliczenia związane ze sporządzaniem roztworów;\n8) sporządza roztwory o różnych stężeniach;\n9) rozpoznaje znormalizowane symbole urządzeń i położenie węzłów analitycznych i punktów\npomiarowych na schematach technologicznych;\n31\n10) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.\n3) Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik\ntechnologii chemicznej:\nAU.08 Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego\n1. Nadzorowanie pracy maszyn i urządzeń stosowanych w przemyśle chemicznym\nUczeń:\n1) rozróżnia rodzaje i określa właściwości materiałów stosowanych w konstrukcji maszyn\ni urządzeń przemysłu chemicznego;\n2) rozpoznaje elementy konstrukcyjne maszyn i urządzeń stosowanych w przemyśle\nchemicznym;\n3) określa rodzaje, zastosowanie i warunki eksploatacji maszyn i urządzeń przemysłu\nchemicznego;\n4) przygotowuje roztwory i mieszaniny na podstawie procedur technologicznych;\n5) ocenia stan techniczny maszyn i urządzeń stosowanych w przemyśle chemicznym;\n6) obsługuje maszyny i urządzenia stosowane w procesach jednostkowych i w ciągach\ntechnologicznych przemysłu chemicznego;\n7) obsługuje maszyny i urządzenia do transportu i dozowania ciał stałych;\n8) monitoruje działanie systemów rurociągowych do przesyłania mediów technologicznych;\n9) wykonuje czynności związane z pakowaniem, oznakowaniem i przechowywaniem surowców,\npółproduktów oraz produktów przemysłu chemicznego;\n10) przygotowuje maszyny i urządzenia do konserwacji i remontów bieżących;\n11) wykonuje czynności związane z konserwacją maszyn i urządzeń oraz armatury.\n2. Monitorowanie przebiegu procesów technologicznych przemysłu chemicznego\nUczeń:\n1) odczytuje schematy technologiczne procesów wytwarzania półproduktów i produktów\nprzemysłu chemicznego;\n2) wykonuje czynności związane z wytwarzaniem półproduktów i produktów przemysłu\nchemicznego zgodnie z zasadami technologicznymi;\n3) przestrzega zasad technologicznych procesów wytwarzania półproduktów i produktów\nprzemysłu chemicznego;\n4) pobiera próbki materiałów do kontroli ruchowej i międzyoperacyjnej;\n5) wykonuje analizy ruchowe i międzyoperacyjne;\n6) obsługuje analizatory przemysłowe oraz przyrządy kontrolno-pomiarowe stosowane\nw przemyśle chemicznym;\n7) obsługuje przemysłowe automatyczne układy regulacyjne stosowane w procesach\ntechnologicznych przemysłu chemicznego;\n8) dokumentuje przebieg i wyniki monitoringu procesów technologicznych przemysłu\nchemicznego.\nAU.56 Organizacja i kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle chemicznym\n1. Organizowanie procesów technologicznych\nUczeń:\n1) charakteryzuje procesy technologiczne przemysłowej syntezy organicznej i nieorganicznej,\nprzetwórstwa petrochemiczno-rafineryjnego;\n2) sporządza bilanse materiałowe i energetyczne procesów technologicznych;\n32\n3) określa parametry procesu technologicznego i wymagania dotyczące jakości mediów\ntechnologicznych;\n4) dobiera maszyny i urządzenia do poszczególnych procesów wytwarzania półproduktów\ni produktów chemicznych;\n5) przestrzega zasad racjonalnej gospodarki czynnikami energetycznymi podczas produkcji;\n6) organizuje stanowiska obsługi ciągu technologicznego;\n7) opracowuje harmonogramy prac i kieruje zespołami pracowników prowadzących procesy\ntechnologiczne;\n8) kontroluje wykonywanie pomiarów i regulacji parametrów procesowych;\n9) kontroluje przebieg procesów produkcyjnych na podstawie wyników pomiarów parametrów\ni analiz ruchowych i międzyoperacyjnych;\n10) organizuje i nadzoruje prace związane ze znakowaniem, magazynowaniem i transportem\nmateriałów na wydziale produkcyjnym przemysłu chemicznego;\n11) kontroluje przestrzeganie procedur systemu jakości i stosowanie przepisów prawa\ndotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony\nśrodowiska w procesie produkcyjnym;\n12) prowadzi dokumentację przebiegu procesu produkcyjnego.\n2. Wykonywanie badań laboratoryjnych stosowanych w przemyśle chemicznym\nUczeń:\n1) pobiera próbki substancji gazowych, ciekłych i stałych do badań laboratoryjnych;\n2) znakuje, zabezpiecza i przechowuje pobrane próbki materiałów;\n3) dobiera metody i techniki przygotowywania materiału do badań laboratoryjnych;\n4) przygotowuje próbki laboratoryjne i analityczne;\n5) stosuje metody klasyczne i instrumentalne stosowane w badaniach surowców,\npółproduktów, produktów i materiałów pomocniczych przemysłu chemicznego;\n6) przygotowuje titranty i roztwory pomocnicze;\n7) wykonuje analizy jakościowe i ilościowe surowców, półproduktów, produktów i materiałów\npomocniczych przemysłu chemicznego, metodami klasycznymi i instrumentalnymi;\n8) wykonuje badania właściwości fizycznych i fizykochemicznych surowców, półproduktów,\nproduktów i materiałów pomocniczych przemysłu chemicznego;\n9) ocenia jakość surowców, półproduktów, produktów, materiałów pomocniczych na\npodstawie wyników badań laboratoryjnych;\n10) wykonuje czynności związane z kalibracją i konserwacją sprzętu i aparatury laboratoryjnej;\n11) prowadzi ewidencję i dokumentację badań laboratoryjnych surowców, półproduktów,\nproduktów i materiałów pomocniczych przemysłu chemicznego.\n3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE\nSzkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik technologii chemicznej powinna posiadać\nnastępujące pomieszczenia dydaktyczne:\n1) pracownię rysunku technicznego i projektowania, wyposażoną w: stanowisko komputerowe\ndla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do Internetu, stanowiska\nkomputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia) podłączone do sieci\nlokalnej z dostępem do Internetu, z oprogramowaniem do wykonywania dokumentacji\ntechnicznej, uproszczonych schematów technologicznych, symulacji przebiegu procesów\ntechnologicznych przemysłu chemicznego, drukarki, skanery i plotery (po jednym urządzeniu\nna cztery stanowiska komputerowe), modele maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego,\nkatalogi handlowe maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego, normy dotyczące rysunku\n33\ntechnicznego;\n2) pracownię fizykochemiczną, wyposażoną w: sprzęt i urządzenia do prowadzenia prac\npreparatywnych, procesów jednostkowych (w skali laboratoryjnej), badań laboratoryjnych\n(metodami klasycznymi i instrumentalnymi), urządzenia do: rozdrabniania i mieszania,\ndestylacji i rektyfikacji, ogrzewania i chłodzenia, ekstrakcji i absorpcji, badań właściwości\nfizykochemicznych substancji oraz instrukcje do wykonywania prac preparatywnych\ni procesów jednostkowych w skali laboratoryjnej, karty charakterystyk substancji\nniebezpiecznych i ich mieszanin, środki ochrony indywidualnej, stanowiska komputerowe dla\nuczniów (jedno stanowisko dla czterech uczniów) z oprogramowaniem do rejestracji\ni opracowywania wyników badań, drukarkę sieciową;\n3) pracownię technologiczną, wyposażoną w: urządzenia do prowadzenia procesów\njednostkowych w skali ułamkowo-technicznej, urządzenia do filtracji, destylacji, rektyfikacji,\nekstrakcji, absorpcji i adsorpcji, procesów cieplnych oraz reaktory procesowe, urządzenia do\npoboru próbek, stanowisko analiz ruchowych, urządzenia do pomiaru i regulacji parametrów\nprocesowych: temperatury, ciśnienia, natężenia przepływu, gęstości, lepkości, pH,\nkonduktancji, składu chemicznego, katalogi elementów i urządzeń stosowanych w układach\nautomatycznej regulacji, instrukcje obsługi oraz dokumentacje techniczne elementów\ni urządzeń automatyki, instrukcje wykonywania procesów jednostkowych w skali\nułamkowo-technicznej, karty charakterystyk substancji niebezpiecznych i ich mieszanin,\nśrodki ochrony indywidualnej;\n4) warsztaty szkolne, w których powinny być zorganizowane następujące stanowiska:\na) stanowiska do obróbki ręcznej (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w: stół\nślusarski z imadłem, zestaw narzędzi do obróbki ręcznej, zestaw narzędzi ślusarskich do\nczyszczenia powierzchni, zestaw przyrządów pomiarowych,\nb) stanowiska do obróbki ręcznej tworzyw sztucznych (jedno stanowisko dla dwóch\nuczniów), wyposażone w zestaw narzędzi do obróbki tworzyw sztucznych,\nc) stanowiska obróbki szkła (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone\nw: narzędzia do cięcia szkła, sprężarkę, palniki,\nd) stanowiska konserwacji i drobnych napraw aparatury i armatury chemicznej (jedno\nstanowisko dla dwóch uczniów), wyposażone w narzędzia i środki do konserwacji\ni drobnych napraw aparatury i armatury chemicznej;\nponadto warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: dokumentacje techniczne, karty\ncharakterystyk substancji niebezpiecznych i ich mieszanin, środki ochrony indywidualnej, zestaw\nprzepisów prawa dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz\nochrony środowiska.\nKształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach i warsztatach szkolnych, placówkach\nkształcenia praktycznego oraz podmiotach stanowiących potencjalne miejsce zatrudnienia\nabsolwentów szkół kształcących w zawodzie.\nSzkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy\nwłaściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).\n34\n4. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)\n1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie\nramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując\nminimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych\ndla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz\nwłaściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.\nEfekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia\nwspólne dla zawodów w ramach obszaru administracyjno- usługowego,\nstanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów\n300 godz.\nAU.08 Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego\n800 godz.\nAU.56 Organizacja i kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle che-\nmicznym\n250 godz.","answer":"B","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-egzamin-zawodowy-technik-technologii-chemicznej-2017/zad-P6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin zawodowy · Informator zawodowy · 2017","subject_label":"egzamin-zawodowy","category_label":"Informator zawodowy"}]}