{"paper":{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"variant":null,"exam_pdf":"informator-maturalny-fizyka-2015/informator-maturalny-fizyka-2015.pdf","key_pdf":null,"question_count":42,"source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},"questions":[{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/1","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 1. (0-1)\nNa platformie ciężarówki spoczywa\nskrzynia o masie 100 kg. Ciężarówka\nporusza się poziomo, ruchem jednostajnie\nprzyspieszonym z przyspieszeniem\n2s\nm\n2\nOceń prawdziwość poniższych zdań, przyjmując\nwartość przyspieszenia ziemskiego\n2s\nm\n10\n.Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F,\njeśli jest fałszywe. Wstaw obok każdego zdania znak X przy wybranej odpowiedzi.\nP\nF\nWartość siły nacisku, jaką skrzynia wywiera na podłoże przyczepy, jest równa\nciężarowi skrzyni.\nWartość siły tarcia działającej między skrzynią a podłożem stanowi około jedną\npiątą wartości siły nacisku skrzyni na podłoże.\nSkrzynia nie przesuwa się, ponieważ siła ciężkości działająca na skrzynię jest\nrównoważona przez siłę sprężystości podłoża.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Zadanie 1: 1. P - sila nacisku rowna sie ciezcowi skrzyni, 2. P - sily tarcia stanowi ok. 1/5 sily nacisku, 3. F - skrzynia nie przesuwa sie dzieki sile tarcia statycznej.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/2","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 2. (0-1)\nW stałym jednorodnym polu magnetycznym poruszają się po okręgach dwie naładowane\ncząstki. Promienie tych okręgów są takie same. Jaki wniosek można wyciągnąć na podstawie\ntej informacji?\nWybierz i podkreśl odpowiedź spośród podanych poniżej.\nA. Obie cząstki mają ładunek o tej samej wartości.\nB. Obie cząstki mają pędy o tych samych wartościach.\nC. Stosunek wartości pędu do wartości ładunku jest dla obu cząstek taki sam.\nD. Stosunek wartości prędkości do wartości ładunku jest dla obu cząstek taki sam.\nWymagania ogólne\nI. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki\ndo wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\nWymagania szczegółowe IVPR-1. Ruch punktu materialnego. Zdający:\n8) wyjaśnia ruch ciał na podstawie drugiej zasady dynamiki\nNewtona;\n12) posługuje się pojęciem siły tarcia do wyjaśniania ruchu\nciał.\nRozwiązanie\n1. P; 2. P; 3. F\nSchemat punktowania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie wszystkich odpowiedzi.\n0 pkt - błędne zaznaczenia lub ich brak.\n14 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015","answer":"C","answer_text":null,"solution":"Promień okręgu ruchu ładunku w polu magnetycznym: R = mv/(qB). Przy jednakowym R i B: mv/q = RB = const. Stosunek pędu do ładunku (mv/q) jest taki sam dla obu cząstek.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/3","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 3. (0-1)\nCzarna herbata smakuje najlepiej, gdy zalejemy ją wodą o temperaturze ok. 100°C. Herbata\nzaparzona wrzącą wodą na Mount Everest (8850 m n.p.m.) smakuje gorzej.\nPoniżej w tabeli przedstawiono zależność temperatury wrzenia wody od ciśnienia.\nTabela. Temperatura wrzenia wody w zależności od ciśnienia.\nCiśnienie (hPa)\nTemperatura wrzenia\nwody (°C)\n23,4\n20\n73,8\n40\n199,3\n60\n473,4\n80\n701,2\n90\n977,6\n99\n1013,3\n100\n1050,0\n101\n1432,4\n110\n1985,0\n120\n4757,0\n150\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice fizyczno-astronomiczne, Warszawa 2005, str.140.\nDokończ poniższe zdanie tak, aby było poprawne. Wybierz odpowiedź (A lub B) i jej\nuzasadnienie (1 lub 2). Wstaw znak X w odpowiednim miejscu.\nCzarna herbata zaparzona\nna Mount Everest\nsmakowałaby gorzej,\ngdyż woda wrze tam\nw temperaturze\nA\nwyższej\nod 100°C,\nponieważ\nciśnienie\natmosferyczne\n1\nrośnie\nwraz\nze wzrostem\nwysokości.\nB\nniższej od\n100°C,\n2\nmaleje\nWymagania ogólne\nI. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki\ndo wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\nWymagania szczegółowe\nIVPR-9. Magnetyzm, indukcja magnetyczna. Zdający:\n3) analizuje ruch cząstki naładowanej w stałym jednorodnym\npolu magnetycznym.\nRozwiązanie\nC\nSchemat punktowania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie.\n0 pkt - błędne zaznaczenie lub jego brak.\nWymagania ogólne\nI. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki\ndo wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\nIII. Wykorzystanie i przetwarzanie informacji zapisanych\nw postaci tekstu, tabeli, wykresów, schematów i rysunków.\nWymagania szczegółowe\nIVPR-5. Termodynamika. Zdający:\n11) analizuje wpływ ciśnienia na temperaturę wrzenia cieczy.\nRozwiązanie\nB 2\nSchemat punktowania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie obu członów.\n0 pkt - błędne zaznaczenia lub ich brak.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 15","answer":"A","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/4","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"4","points":2,"ptype":"true_false","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 4. (0-2)\nObwód składający się z żarówki, kondensatora o pojemności C,\nwyłącznika K i źródła stałego napięcia U (ogniwo o bardzo małym\noporze wewnętrznym) połączony jest zgodnie ze schematem\nprzedstawionym na rysunku. Wyłącznik może być otwarty lub\nzamknięty. Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P,\njeśli zdanie jest prawdziwe, lub F, jeśli zdanie jest fałszywe\ni wstaw znak X w odpowiednie miejsce.\nObwód zamknięto wyłącznikiem K.\nPo odpowiednio długim czasie\nP\nF\n1.\nprzez żarówkę płynie prąd.\n2.\nnapięcie na zaciskach żarówki wynosi U.\n3.\nnapięcie na kondensatorze wynosi 0.\n4.\nna kondensatorze zgromadzi się ładunek\nU\nC\nQ\n\n\nSchemat punktowania\nRozwiązanie prawidłowe\n- zaznaczenie w tabeli: 1. P; 2. P; 3. F; 4. P\n2 pkt\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało rozwiązane\ndo końca poprawnie\n- zaznaczenie w tabeli tylko odpowiedzi 1. P; 2. P; opuszczenie lub nieprawidłowe\nodpowiedzi 3. lub 4.\nlub\n- zaznaczenie w tabeli tylko odpowiedzi 3. F; 4. P; opuszczenie lub nieprawidłowe\nodpowiedzi 1. lub 2.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- błędne wszystkie odpowiedzi, lub po jednej błędnej odpowiedzi do 1., 2. i 3., 4.,\n- brak wyboru odpowiedzi.\n0 pkt\nWymagania ogólne\nI. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki\ndo wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\nWymagania szczegółowe\nIVPR-7. Pole elektryczne. Zdający:\n7) […] oblicza napięcie między okładkami kondensatora;\n10) oblicza pracę potrzebną do naładowania kondensatora.\nRozwiązanie\n1. P; 2. P; 3. F; 4. P\nK\nU\nV\n16 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Obwód zamknięty wyłącznikiem K: 1. P - po długim czasie płynie prąd stały przez żarówkę, 2. P - żarówka i kondensator są równolegle, napięcie na żarówce wynosi U, 3. F - kondensator ładuje się do napięcia U (nie 0), 4. P - ładunek na kondensatorze Q = C·U.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/5","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 5. (0-2)\nPoniżej podano nazwy kilku wielkości fizycznych:\nA. pęd całkowity\nB. prędkość\nC. energia kinetyczna\nD. energia całkowita\nSpośród podanych dobierz odpowiednie wielkości fizyczne, które są zachowane dla każdego\nz przedstawionych poniżej rodzajów zderzeń. Wstaw w tabeli znak X w odpowiednich\nmiejscach.\nA\nB\nC\nD\n1. Zderzenie sprężyste\n2. Zderzenie niesprężyste\nWymagania ogólne\nI. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki\ndo wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\nWymagania\nszczegółowe\nIVPR-3. Energia mechaniczna. Zdający:\n5) stosuje zasadę zachowania energii oraz zasadę zachowania\npędu do opisu zderzeń sprężystych i niesprężystych.\nRozwiązanie\n1.A i C i D; 2.A i D.\nSchemat punktowania\nRozwiązanie prawidłowe\n- prawidłowe zaznaczenia we wszystkich kolumnach\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- prawidłowe wypełnienie wierszy 1. lub 2. lub\n- prawidłowe wypełnienie kolumn A i B lub\n- prawidłowe wypełnienie kolumn C i D.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- błędne wypełnienie tabeli,\n- brak wypełnienia tabeli.\n0 pkt","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. Zderzenie sprężyste: zachowane są A (pęd całkowity), C (energia kinetyczna) i D (energia całkowita). 2. Zderzenie niesprężyste: zachowane są A (pęd całkowity) i D (energia całkowita), energia kinetyczna nie jest zachowana.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/6","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"6","points":5,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6. (0-5)\nFotokomórkę z katodą cezową, dla której praca wyjścia\nma wartość 1,8 eV, włączono w obwód elektryczny\npokazany na schemacie. Katodę oświetlano światłem\njednobarwnym o różnych częstotliwościach, wykorzystując\nźródła o różnych mocach.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"6.1: 1. P (krótsza fala = wyższa częstotliwość > f_gr, więc prąd popłynie), 2. F (większa moc tej samej częstotliwości nie zmienia energii fotonów). 6.2: W = 1.8 eV = 2.88·10⁻¹⁹ J, f_gr = W/h = 0.43·10¹⁵ Hz. Wzór: E_k = h·f - W = (6.63·10⁻³⁴)·f - 2.88·10⁻¹⁹ J. 6.3: C - kg·m²/s = J·s.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/6.1","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"6.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nGdy na katodę padało światło o częstotliwości f, nie zaobserwowano przepływu prądu\nw obwodzie.\nOceń prawdziwość poniższych zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F, jeśli\nzdanie jest fałszywe. Wstaw znak X w odpowiednie miejsce.\nP\nF\n1. Aby zaczął płynąć prąd, należy na katodę skierować światło\no dostatecznie krótkiej fali, krótszej od fali o częstotliwości f.\n2. Aby zaczął płynąć prąd, należy na katodę skierować światło ze źródła\nfali o tej samej częstotliwości f, ale większej mocy.\n\nA\nV\nR\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 17","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Na katodę pada światło o częstotliwości f, ale prąd nie płynie, więc f < f_gr (częstotliwość progowa zjawiska fotoelektrycznego dla cezu). 1. P – aby popłynął prąd, potrzebna jest fala o dostatecznie krótkiej długości, czyli o częstotliwości większej od f; krótsza fala = wyższa częstotliwość może przekroczyć próg f_gr. 2. F – zwiększenie mocy (natężenia) światła o tej samej częstotliwości f nie zmienia energii pojedynczych fotonów (E = h·f), a tylko ich liczbę, więc nie wywoła efektu fotoelektrycznego, gdy f < f_gr. Odpowiedź: 1-P, 2-F.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/6.2","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"6.2","points":3,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6.2. (0-3)\nObok\nprzedstawiono\nwykres\nzależności maksymalnej energii\nkinetycznej fotoelektronów od\nczęstotliwości fali padającej na\nkatodę cezową w fotokomórce.\nZapisz\nwzór\ntej\nfunkcji\n(zależność energii kinetycznej\nelektronów od częstotliwości fali\npadającej). Uzupełnij wykres,\nwpisując\nwartości\nwspółrzędnych miejsc\nprzecięcia wykresu funkcji z obiema osiami układu współrzędnych.\nMiejsce przecięcia obu osi to punkt o współrzędnych (0,0).","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Z równania Einsteina-Millikana: E_k = h·f – W. Praca wyjścia dla cezu W = 1,8 eV = 1,8·1,6·10⁻¹⁹ J = 2,88·10⁻¹⁹ J. Częstotliwość progowa (przecięcie z osią f, gdzie E_k = 0): f_gr = W/h = 2,88·10⁻¹⁹ / 6,63·10⁻³⁴ ≈ 0,43·10¹⁵ Hz. Miejsce przecięcia z osią E_k (f = 0) to E_k = –W = –2,88·10⁻¹⁹ J. Wzór funkcji: E_k = 6,63·10⁻³⁴·f – 2,88·10⁻¹⁹ J. Na wykresie zaznaczamy punkty: (f = 0; E_k = –2,88·10⁻¹⁹ J) oraz (f = 0,43·10¹⁵ Hz; E_k = 0).","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/6.3","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"6.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6.3. (0-1)\nSpośród podanych poniżej wybierz jednostkę, która wyraża stałą Plancka w układzie SI.\nA.\n3\n2\ns\nm\nkg\nB.\n2\n2\ns\nm\nkg\nC.\ns\nm\nkg\n2\n\nD.\n3\n2\ns\nkg\nm\n\nWymagania ogólne\n6.1. I. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw\nfizyki do wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\n6.2. IV. Budowa prostych modeli fizycznych i matematycznych\ndo opisu zjawisk.\n6.3. I. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw\nfizyki do wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\nWymagania szczegółowe\ndo zadań 6.1.-6.3.\n6.1. i 6.2. IVPR-11. Fizyka atomowa i kwanty promieniowania\nelektromagnetycznego. Zdający:\n2) stosuje zależność między energią fotonu a częstotliwością\ni długością fali do opisu zjawiska fotoelektrycznego\nzewnętrznego, wyjaśnia zasadę działania fotokomórki.\n6.3. IVPR-12. Wymagania przekrojowe. Zdający:\n1) przedstawia jednostki wielkości fizycznych wymienionych\nw podstawie programowej, opisuje ich związki z jednostkami\npodstawowymi.\nRozwiązania zadań 6.1.-6.3.\n6.1. 1. P; 2. F.\n6.2.\nJ\n,\neV\n,\nW\n19\n10\n88\n2\n8\n1\n\n\n\n\n, a więc\nHz\n,\n,\n,\nh\nW\nf gr\n15\n34\n19\n10\n43\n0\n10\n63\n6\n10\n88\n2\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nJ\nf\nE\nW\nf\nh\nE\nW\nE\nE\nk\nk\nf\nk\n19\n34\n10\n88\n,2\n10\n63\n.6\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n6.3. C\ns\nm\nkg\ns\nm\ns\nm\nkg\ns\nJ\nh\n2\n2\n\n\n\n\n\n\n\nf, 1015 Hz\nEk, 10-19J\n18 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nSchemat punktowania 6.1.-6.3.\nZadanie 6.1.\nRozwiązanie prawidłowe\n- zaznaczenie 1-P, 2-F.\n1 pkt\nRozwiązanie niepoprawne\n- błędne zaznaczenie lub jego brak.\n0 pkt\nZadanie 6.2.\nRozwiązanie prawidłowe\n- prawidłowe zapisanie wzoru Einsteina\nW\nf\nh\nEk\n\n\n\noraz\n- zamiana elektronowoltów na dżule oraz\n- prawidłowe zaznaczenie wartości na osiach (zdający nie musi zapisywać\nwspółrzędnych w postaci (- 2,88·10-19 J; 0·1015Hz), (0·10-19 J; 0,431015Hz).\n3 pkt\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało rozwiązane\ndo końca poprawnie\n- prawidłowe zapisanie wzoru Einsteina\nW\nf\nh\nEk\n\n\n\noraz\n- zamiana elektronowoltów na dżule oraz\n- obliczenie wartości częstotliwości granicznej\nlub\n- prawidłowe zapisanie wzoru Einsteina\nW\nf\nh\nEk\n\n\n\noraz\n- zamiana elektronowoltów na dżule oraz\n- naniesienie na osi energii wartości (- 2,88 J)\nlub\n- prawidłowe zapisanie wzoru Einsteina\nW\nf\nh\nEk\n\n\n\noraz\n- zamiana elektronowoltów na dżule oraz\n- obliczenie wartości częstotliwości granicznej oraz\n- zaznaczenie wartości na osiach niezgodnie z ich skalowaniem\nlub\n-prawidłowe zapisanie wzoru Einsteina oraz\n- obliczenie wartości częstotliwości granicznej oraz\n- naniesienie na osi częstotliwości wartości (0,43)\nlub\n- zamiana elektronowoltów na dżule oraz\n- obliczenie wartości częstotliwości granicznej oraz\n- prawidłowe zaznaczenie wartości na osiach.\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- prawidłowe zapisanie wzoru Einsteina\nW\nf\nh\nEk\n\n\n\nlub\n- zamiana elektronowoltów na dżule oraz\n- obliczenie wartości częstotliwości granicznej.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- przepisanie z karty wzorów\nk\nE\nW\nf\nh\n\n\n\nlub\n- zamiana jednostek z elektronowoltów na dżule,\nlub\n- brak rozwiązania.\n0 pkt\nZadanie 6.3.\nrozwiązanie prawidłowe - zaznaczenie odpowiedzi C.\n1 pkt\nrozwiązanie niepoprawne - błędne zaznaczenie lub jego brak.\n0 pkt\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 19","answer":"C","answer_text":null,"solution":"Stała Plancka h ma wymiar J·s = (kg·m²/s²)·s = kg·m²/s. Poprawna jest odpowiedź C.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-6.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/7","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"7","points":4,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 7. (0-4)\nWahadło matematyczne o długości 1 m\ni masie 0,01 kg wprawiono w drgania,\nodchylając o 4 cm od pionu, i puszczono\nw chwili t = 0.\nNarysuj wykres przedstawiający zależność\nprędkości wahadła od czasu dla jednego\nokresu drgań.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\ndo zadań 6.2.\n1. 2 pkt\nW\nf\nh\nEk\n\n\n\nJ\n,\nC\n,\neV\n,\neV\nW\n19\n19\n10\n88\n2\n10\n6\n1\n8\n1\n18\n\n\n\n\n\n\n\n\n2. 2 pkt\nJ\n,\nC\n,\neV\n,\neV\nW\n19\n19\n10\n88\n2\n10\n6\n1\n8\n1\n18\n\n\n\n\n\n\n\n\ni\nHz\n10\n0,43\ns\nJ\n10\n6,63\nJ\n10\n2,88\nh\nW\nf\n15\n34\n19\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n3. 1 pkt\nJ\n,\nC\n,\neV\n,\neV\nW\n19\n19\n10\n88\n2\n10\n6\n1\n8\n1\n18\n\n\n\n\n\n\n\n\ni\nHz\n10\n0,434\ns\nJ\n10\n6,63\nJ\n10\n2,88\nh\nW\nf\n15\n34\n19\n0\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nWymagania ogólne\nI. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki\ndo wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\nWymagania szczegółowe\nIVPR-12.Wymagania przekrojowe. Zdający:\n2) samodzielnie wykonuje poprawne wykresy.\nRozwiązanie\ns\n,\ng\nl\nT\n2\n10\n1\n14\n3\n2\n2\n\n\n\n\n\n\n\n\ns\nm\n,\ns\nm\n,\n,\n,\nA\nvmax\n13\n0\n126\n0\n2\n14\n3\n2\n04\n0\n\n\n\n\n\n\n\n\nv, m/s\nt, s\n20 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nSchemat punktowania\nRozwiązanie prawidłowe\n- obliczenie okresu drgań wahadła\ns\ns\nT\n2\n98\n,1\n\n\noraz\n- obliczenie maksymalnej wartości\nprędkości z wyrażenia\n\n\nA\nv\nrównej\ns\nm\n126\n,0\n\nv\noraz\n- narysowanie wykresu prędkości od czasu\no prawidłowych amplitudach i okresie (wraz\nz wyskalowaniem osi, naniesieniem obliczonych wartości) w postaci jednego okresu\nfunkcji\nt\n\n\nsin\n126\n,0\nv\nlub\n- sporządzenie wykresu\nt\n\n\n\nsin\n126\n,0\nv\nw przedziale od 0s do 2 s\n4 pkt\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało rozwiązane\ndo końca poprawnie\n- obliczenie okresu drgań wahadła\ns\ns\nT\n2\n98\n,1\n\n\noraz\n- obliczenie maksymalnej wartości prędkości z wyrażenia\n\n\nA\nv\nrównej\ns\nm\n126\n,0\n\nv\noraz\n- narysowanie wykresu prędkości od czasu o prawidłowych amplitudach i okresie\n(wraz z wyskalowaniem osi, naniesieniem obliczonych wartości), ale w zakresie\nwiększym niż jeden okres funkcji sinus lub narysowanie funkcji cosinus bądź\n„- cosinus”\nlub\n- obliczenie okresu drgań wahadła\ns\ns\nT\n2\n98\n,1\n\n\noraz\n- uwzględnienie zamiany grawitacyjnej energii potencjalnej wychylonego wahadła na\njego energię kinetyczną oraz\n- obliczenie wartości prędkości\ns\nm\n126\n0,\n\nv\n(nie jest konieczne rysowanie wykresu).\n3 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- obliczenie okresu drgań wahadła\ns\ns\nT\n2\n98\n,1\n\n\noraz\n- obliczenie maksymalnej wartości prędkości z wyrażenia\n\n\nA\nv\nrównej\ns\nm\n126\n,0\n\nv\nlub\n- obliczenie okresu drgań wahadła\ns\ns\nT\n2\n98\n,1\n\n\noraz\n- uwzględnienie zamiany grawitacyjnej energii potencjalnej wychylonego wahadła na\njego energię kinetyczną\nlub\n- obliczenie okresu drgań wahadła\ns\ns\nT\n2\n98\n,1\n\n\noraz\n- niepoprawne obliczenie wartości prędkości oraz\n- wykres o poprawnym przebiegu zgodnym z obliczonymi wartościami.\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym postęp jest niewielki ale konieczny na drodze do\ncałkowitego rozwiązania zadania\n- obliczenie okresu drgań wahadła\ns\ns\nT\n2\n98\n,1\n\n\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- zapisanie wyrażenia na okres drgań wahadła,\n- brak rozwiązania.\n0 pkt\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 21\nTekst do zadań 8-9\nŚredni czas życia protonów nie jest dziś dobrze określony. Najprostsza wersja teorii\nprzewiduje, że czas potrzebny do rozpadu protonu wynosi 1030 lat lub inaczej biliard\nbiliardów lat. To proste przewidywanie zostało już jednak zanegowane przez eksperymenty,\nktóre pokazały, że życie protonu musi być dłuższe. […] Biorąc pod uwagę fakt, że wiek\nWszechświata jest rzędu dziesięciu miliardów lat, pomysł przeprowadzenia eksperymentu,\nktóry pozwoli na zmierzenie czasu życia wynoszącego biliard biliardów lat, wydaje się nie\ndo zrealizowania. Jednakże podstawowy pomysł jest całkiem prosty, jeśli zrozumie się\nmechanizm rozpadu promieniotwórczego. Wszystkie cząstki, a w tym przypadku proton, nie\nżyją przez ściśle określoną ilość czasu, a potem nie rozpadają się wszystkie naraz. Zamiast\ntego cząstki mają możliwość rozpadu w każdej chwili. Jeśli prawdopodobieństwo, aby\nnastąpił rozpad, jest bardzo małe, nie dochodzi do niego i większość cząstek dożywa\ndojrzałego wieku. Czas życia cząstek to średni czas, jaki żyją, ale nie rzeczywisty czas życia\nkażdej z nich. Zawsze znajdą się jakieś cząstki, które rozpadną się wcześniej. […]\nAby zarejestrować proces rozpadu, potrzebna jest duża liczba cząstek. […] Przypuśćmy,\nże chcemy zmierzyć rozpad protonu o spodziewanym czasie życia 1032 lat. Jeśli weźmiemy\nduży pojemnik zawierający 1032 protonów (sprawę załatwi mały basen o długości 20 metrów,\nszerokości 5 metrów i 2 metrach głębokości), to około jeden proton na rok będzie rozpadał się\nw takim eksperymencie. Jeśli potrafilibyśmy skonstruować urządzenia dostatecznie czułe, aby\nmogły rozpoznać każdy akt rozpadu, to pozostałoby nam jedynie parę lat czekania\ni eksperyment byłby wykonany. […] Nie musimy więc czekać 1032 lat, aby poznać\nodpowiedź. Eksperymenty tego rodzaju potwierdziły już, że życie protonu jest dłuższe\nniż 1032 lat.\nŹródło: F. Adams, G. Laughlin, Ewolucja Wszechświata, Warszawa 2000, str. 137-138.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi.\n1. 7. 2 pkt\ns\nl\n,\ng\nl\nT\n2\n10\n28\n6\n2\n\n\n\n\n,\nm\n,\nA\nS\n04\n0\n\n\n;\ns\nT\nt\n2\n1\n4\n1\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\ns\nm\n,\ns\nm\n,\nv\n;\nt\ns\na\nt\na\nS\nk\n13\n0\n126\n0\n2\n2\n2\n2\n2. 7. 1 pkt\ns\nl\n,\ng\nl\nT\n2\n10\n28\n6\n2\n\n\n\n\n;\n;\nA\nv\n\n\n\ns\ncm\n,\n,\n,\nv\n56\n12\n2\n14\n3\n2\n04\n0\n\n\n\n\n22 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wahadło matematyczne: L=1m, A=0.04m. Okres T = 2π√(L/g) = 2·3,14·√(1/10) ≈ 2s. Prędkość kątowa ω = 2π/T = π rad/s. v_max = A·ω = 0,04·π ≈ 0,126 m/s ≈ 0,13 m/s. Wykres v(t) = v_max·sin(ωt) - sinusoida o amplitudzie 0,13 m/s i okresie 2s, zaczynająca się od zera.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/8","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 8. (0-2)\nPowyższy\ntekst\nodwołuje\nsię\ndo\nstatystycznego\ncharakteru\nprocesu\nrozpadu\npromieniotwórczego. Wyjaśnij na czym, wg tekstu, ten statystyczny charakter polega.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Statystyczny charakter rozpadu promieniotwórczego polega na tym, że nie jesteśmy w stanie przewidzieć, które konkretne jądro rozpadnie się w określonym czasie. Możemy jedynie określać prawdopodobieństwo rozpadu danego jądra w określonym przedziale czasu. Proces ten jest nieprzewidywalny na poziomie pojedynczego jądra, ale podlega prawidłowościom statystycznym dla dużej liczby jąder.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/9","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"9","points":4,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 9. (0-4)\nW eksperymencie mającym na celu pomiar średniego czasu życia protonów używa się basenu\nz odpowiednią ilością wody. W pomiarze mają znaczenie tylko atomy wodoru. Oblicz liczbę\nprotonów wodorowych znajdujących się w basenie. Na tej podstawie wyjaśnij, dlaczego\ndo opisanego eksperymentu używa się basenu o podanych rozmiarach. Przyjmij, że woda ma\ngęstość 1 g/cm3, a jeden mol wody ma masę 18 g.\nWymagania ogólne\nII (IV etap PR, III etap). Analiza tekstów\npopularnonaukowych […].\nWymagania szczegółowe do\nzadań 8. i 9.\nIVPR-12. Wymagania przekrojowe. Zdający:\n8) przedstawia własnymi słowami główne tezy poznanego\nartykułu popularnonaukowego z dziedziny fizyki\nlub astronomii.\nRozwiązanie zadania 8.\nCząstka rozpada się z pewnym prawdopodobieństwem, a nie po ściśle określonym czasie,\nchoć prawdopodobieństwo jest bardzo małe. Podana wartość czasu życia protonów jest\nczasem średnim.\nRozwiązanie zadania 9.\n3\n200m\nc\nb\na\nVbasenu\n\n\n\n\nkg\nV\nmwody\n5\n10\n2\n200\n1000\n\n\n\n\n\n\nLiczba moli:\nmoli\n,\n,\nM\nm\nn\n5\n5\n10\n1\n111\n018\n0\n10\n2\n\n\n\n\n\nLiczba cząsteczek wody:\n28\n23\n5\n10\n667\n10\n6\n10\n1\n111\n\n\n\n\n\n\n\n\n,\nN\nn\nN\nA\nW każdej cząsteczce znajdują się 2 protony wodorowe:\n32\n28\n28\n10\n13\n0\n10\n1334\n10\n667\n2\n\n\n\n\n\n\n,\nprotonów.\nLiczba protonów w basenie jest tego samego rzędu, co średni czas życia protonów w latach.\nJest więc prawdopodobne, że w ciągu 1 roku rozpadnie się 1 proton.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 23\nSchemat punktowania zadań 8. i 9.\nZadanie 8.\nrozwiązanie poprawne\n- zapisanie, że czas określony jest czasem średnim (statystycznym, nie rzeczywi-\nstym, nie odnosi się do każdego protonu) oraz\n- zapisanie, że proton może rozpaść się w każdej chwili (choć prawdopodobieństwo\nzaistnienia tego procesu jest małe)\n2 pkt\nrozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- zapisanie, że czas określony jest czasem średnim (statystycznym, nie rzeczywi-\nstym, nie odnosi się do każdego protonu)\nlub\n- zapisanie, że proton może rozpaść się w każdej chwili (choć prawdopodobieństwo\nzaistnienia tego procesu jest małe)\n1 pkt\nrozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- wyjaśnienie nie związane z tekstem\n0 pkt\nZadanie 9.\nrozwiązanie poprawne\n- prawidłowe obliczenie liczby protonów oraz\n- zauważenie, że ta liczba protonów wodorowych jest wystarczająca, aby przy zało-\nżonym średnim czasie życia przynajmniej jeden z protonów uległ rozpadowi w ciągu\nroku\n4 pkt\npokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało rozwiązane\ndo końca prawidłowo\n- oszacowanie liczby protonów wodorowych (liczba protonów musi być rzędu 1032)\nlub\n- obliczenie liczby cząsteczek wody oraz\n- błędne obliczenie liczby protonów oraz\n- zauważenie, że ta liczba protonów wodorowych jest wystarczająca, aby przy zało-\nżonym średnim czasie życia przynajmniej jeden z protonów uległ rozpadowi w ciągu\nroku\n3 pkt\nrozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- obliczenie prawidłowej liczby protonów wodorowych\n2 pkt\nrozwiązanie, w którym postęp jest niewielki ale konieczny na drodze do całko-\nwitego rozwiązania zadania\n- obliczenie liczby moli wody\nlub\n- obliczenie liczby cząsteczek wody\nlub\n- szacowanie liczby protonów innym sposobem\n1 pkt\nrozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- obliczenie liczby cząsteczek w 1 molu\nlub\n- obliczenie masy wody w basenie\n0 pkt\n24 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nTekst do zadań 10-11\nDo dziś odkryto już ponad 700 planet pozasłonecznych. Teraz czas na ustalenie, jak wiele\npodobnych do Ziemi planet gości Nasza Galaktyka. 7 marca 2009 r. w poszukiwaniu\nodpowiedzi wyruszyła amerykańska misja Kepler. Porusza się wokół Słońca po orbicie\nbliskiej ziemskiej, okrążając je w ciągu 371 dni. Światło zebrane przez zwierciadło o średnicy\n1,4 m pada na 95-megapikselową kamerę CCD. […] Satelita wypatruje zmian blasku\nwybranych gwiazd wywołanego przyćmieniem przez ewentualne planety. Wykrywa zmianę\nnatężenia światła o zaledwie jedną pięćdziesięciotysięczną. […] Badacze poszukują zdatnych\ndo zamieszkania planet pozasłonecznych. Kierują się przy tym przede wszystkim jednym\nkryterium: czy na powierzchni dalekiego globu może być obecna ciekła woda. Zespół misji\nKepler doniósł o odkryciu kolejnej potencjalnie życiodajnej planety - Kepler 22b\n- okrążającej odległą o 600 lat świetlnych nieco mniejszą od Słońca i trochę chłodniejszą\ngwiazdę z konstelacji Łabędzia. […] Znamy jej (tej planety) średnicę: jest ona 2,4 razy\nwiększa od ziemskiej. Jeśli ma ona gęstość zbliżoną do Ziemi, oznacza to, że jej masa wynosi\nokoło 13 mas Ziemi, a jeśli zbliżoną do gęstości lodu, to ma masę dwóch-trzech Ziemi.\nRok trwa na niej 290 ziemskich dni. Temperatura jej powierzchni najprawdopodobniej\nwynosi około 20C, a więc jest tylko nieznacznie wyższa od średniej temperatury naszej\nplanety, wynoszącej około 14C.\nŹródło: Wiedza i Życie, styczeń 2012, str. 10-11.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Objętość basenu: V = 100·2 = 200 m³. Masa wody: m = ρ·V = 1000·200 = 2·10⁵ kg. Liczba moli: n = m/M = 2·10⁵/0,018 ≈ 1,11·10⁷ mol. Liczba cząsteczek: N = n·N_A = 1,11·10⁷·6·10²³ = 6,67·10³⁰. W każdej cząsteczce H₂O są 2atomy wodoru, więc liczba protonów wodorowych: 2·6,67·10³⁰ = 1,33·10³¹. Basen ma tyle samo protonów wodorowych co oceany Ziemi, więc przy średnim czasie życia protonów 10¹⁶ lat prawdopodobnie w ciągu 1 roku rozpada się 1 proton.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/10","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"10","points":5,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 10. (0-5)","answer":null,"answer_text":null,"solution":"10.1: Obserwuje sie niewielkie zmiany natężenia swiatla gwiazdy emitowanego przez gwiazdę, powodowane przechodzeniem planety na tle gwiazdy (metoda tranzytowa). Zmiany te sa bardzo male. 10.2: Stwierdzenie, ze panujace tam warunki temperaturowe sa wystarczajace na wystepowanie wody w stanie cieklym jest kryterium pozwalajace przypuszczac, ze na danej planecie moze wystepowac zycie. 10.3: Zmiany natężenia swiatla gwiazdy zwiazane z przejsciem planety przez tarcze gwiazdy powtarzaja sie cyklicznie, a cykl ten powtarza sie co 290 dni. Oznacza to, ze planeta obiega gwiazde w ciagu 290 dni, rok na tej planecie trwa dokladnie tyle.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/10.1","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"10.1","points":2,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 10.1. (0-2)\nKorzystając z powyższego tekstu opisz, na podstawie czego wyciąga się wniosek o istnieniu\nplanet w układach pozasłonecznych.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wniosek o istnieniu planety wyciąga się na podstawie obserwacji bardzo niewielkich, powtarzających się (periodycznych) zmian natężenia światła emitowanego przez gwiazdę, spowodowanych przechodzeniem planety na tle tarczy gwiazdy (metoda tranzytowa). Gdy planeta zasłania część tarczy gwiazdy, obserwowane natężenie światła nieco maleje.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/10.2","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nWyjaśnij, na podstawie jakiego kryterium przypuszcza się, że na planecie Kepler 22b\nmogłoby występować życie.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Kryterium jest panowanie na planecie warunków temperaturowych wystarczających do występowania wody w stanie ciekłym (planeta leży w tzw. strefie zamieszkiwalnej).","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/10.3","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"10.3","points":2,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 10.3. (0-2)\nZapisz, jak rozumiane jest pojęcie roku na planecie Kepler 22b.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Rok na planecie Kepler 22b to czas jednego pełnego obiegu planety wokół gwiazdy (okres orbitalny). Zmiany natężenia światła gwiazdy związane z przejściem planety przez jej tarczę powtarzają się cyklicznie co 290 dni, czyli planeta obiega gwiazdę w ciągu 290 dni – tyle trwa tam rok.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-10.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/11","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 11. (0-2)\nWyznacz w kilometrach odległość od Ziemi do gwiazdy, wokół której krąży planeta\nKepler 22b.\nWymagania ogólne\nII (IV etap PR, III etap). Analiza tekstów popularnonaukowych\n[…].\nWymagania szczegółowe\ndo zadań 10. i 11.\nIVPR-12. Wymagania przekrojowe. Zdający:\n10. 8) przedstawia własnymi słowami główne tezy\npoznanego artykułu popularnonaukowego z dziedziny fizyki\nlub astronomii.\n11. 1) przedstawia jednostki wielkości fizycznych\nwymienionych w podstawie programowej, opisuje ich związki\nz jednostkami podstawowymi.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 25\nRozwiązania zadań 10. i 11.\n10.1.\nObserwowane są bardzo niewielkie zmiany natężenia światła emitowanego przez gwiazdę,\nspowodowane przejściem planety na tle gwiazdy.\n10.2.\nStwierdzenie, że panujące tam warunki temperaturowe są wystarczające na występowanie\nwody w stanie ciekłym, jest kryterium, które pozwala przypuszczać, że na danej planecie\nmoże występować życie.\n10.3.\nZmiany natężenia światła gwiazdy, związane z przejściem planety przez tarczę gwiazdy,\npowtarzają się cyklicznie, a cykl ten powtarza się co 290 dni. Oznacza to, że planeta obiega\ngwiazdę w ciągu 290 dni, więc rok na tej planecie trwa dokładnie tyle.\n11.\n1 rok świetlny trwa:\ns\n31536000\n3600\n24\n365\n\n\n\n, więc odległość od Ziemi do gwiazdy\nwynosi:\nkm\n,\nm\n,\nr\n15\n17\n2\n8\n7\n8\n10\n7\n5\n10\n57\n10\n6\n10\n10\n5\n9\n600\n10\n3\n31536000\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nSchemat punktowania zadań 10. i 11.\nZadanie 10.1.\nRozwiązanie prawidłowe\n- zapisanie, że obserwuje się zmiany natężenia światła związane z przejściem planety na\ntle gwiazdy i zasłonięcia gwiazdy przez planetę oraz\n- stwierdzenie, że te zmiany są bardzo małe.\n2\npkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- zapisanie, że obserwuje się zmiany natężenia światła związane z przejściem planety na\ntle gwiazdy i zasłonięcia gwiazdy przez planetę\nlub\n- zapisanie odpowiedniego zdania z tekstu.\n1\npkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- błędny opis,\n- brak opisu.\n0\npkt\nZadanie 10.2.\nRozwiązanie prawidłowe\n- podanie wyjaśnienia, że na planecie panują warunki temperaturowe pozwalające\nna istnienie wody w stanie ciekłym\nlub\n- podanie wyjaśnienia, że na planecie może występować ciekła woda\nlub\n- podanie wyjaśnienia, że na planecie panuje średnia temperatura zbliżona do ziemskiej\n1\npkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- podanie „występowanie wody, występowanie ciekłej wody”,\n- brak odpowiedzi.\n0\npkt\nZadanie 10.3.\nRozwiązanie prawidłowe\n- stwierdzenie, że przesłonięcie gwiazdy powtarza się cyklicznie (co 290 dni) oraz\n- stwierdzenie, że rok dla planety oznacza czas jej obiegu wokół gwiazdy.\n2\npkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- stwierdzenie, że przesłonięcie gwiazdy powtarza się cyklicznie (co 290 dni)\nlub\n- stwierdzenie, że rok dla planety oznacza czas jej obiegu wokół gwiazdy\n1\npkt\n26 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- zapisanie, że zmierzono okres obiegu planety (290 dni),\n- brak odpowiedzi.\n0\npkt\nZadanie 11.\nRozwiązanie prawidłowe\n- prawidłowe obliczenie, że odległość ta wynosi 5,7  1015 km\n2\npkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- odniesienia do definicji roku świetlnego (odległość, którą przebędzie światło w ciągu\njednego roku) oraz\n- błędne obliczenie.\n1\npkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- brak odniesienia do definicji roku świetlnego (odległość, którą przebędzie światło\nw ciągu jednego roku),\n- brak odpowiedzi.\n0\npkt\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\ndo zadań 10.1\ni 10.3.\n1. 10.1. 2 pkt\nObserwuje się małe zmiany blasku gwiazdy spowodowane\nprzyćmieniem przez ewentualne planety.\n2. 10.1. 1 pkt\nWysyła się satelitę na orbitę wokół Ziemi. Zbiera ona światło\nwybranych gwiazd i rejestruje zmiany spowodowane przyćmieniem\nprzez ewentualne planety.\nKomentarz: Brakuje informacji, że zmiany są niewielkie.\n3. 10.1. 1 pkt\nNa podstawie światła, jakie wywołują. Satelita rejestruje zmiany\nblasku wywołane poprzez przyćmienie przez ewentualne planety.\nKomentarz: Jedynie cytat z tekstu.\n1. 10.3. 2 pkt\nJest to zależne od tego, co jaki czas obserwuje się zmianę natężenia\nświatła. Oznacza to, że planeta zrobiła w tym czasie jeden obieg\nwokół swojej gwiazdy, czyli minął cały rok na tej planecie.\n2. 10.3. 1 pkt\nObserwuje się po jakim czasie znajdzie się na tym samym miejscu\nna orbicie.\nKomentarz: Odpowiedź odwołuje się tylko do czasu obiegu\npo orbicie.\n3. 10.3. 0 pkt\nJej temperatura oraz odległość od gwiazdy z konstelacji Łabędzia.\nSkoro temperatura Keplera 22b jest wyższa, a gwiazdy, wokół\nktórej krąży jest niższa od Słońca, zatem gwiazda musi być bliżej,\na jej okres obiegu musi być krótszy.\nKomentarz: Błąd merytoryczny.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 27","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Rok swietlny trwa 365*24*3600 = 31536000 s. Odleglosc od Ziemi do gwiazdy: r = 600 * 3*10^8 * 31536000 = 5,7*10^13 km. Gwiazda Kepler 22 znajduje sie w odleglosci 600 lat swietlnych od Ziemi.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/12","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"12","points":6,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 12. (0-6)\nW odległości 20 lat świetlnych od Ziemi odkryto\nukład planetarny. Czerwony karzeł - gwiazda Gliese\ni jej 4 planety - znajdują się w gwiazdozbiorze\nWagi. Planety Gliese: e, b, c, d obiegają gwiazdę po\norbitach prawie kołowych. W tabeli poniżej zamieszczono dane dotyczące dwóch planet.\nPlaneta\nMasa,\nm [kg ]\nPromień planety,\nr [km]\nOkres orbitalny,\nT [dni]\nŚrednia odległość od\ngwiazdy, R[m]\nc\n32,30\n24\n10\n\n12,92\n10,95\n9\n10\n\nd\n36,10\n24\n10\n\n20735\n66,64\n33,00\n9\n10\n","answer":null,"answer_text":null,"solution":"12.1: Z prawa Keplera: G*M*m/R^2 = m*v^2/R, v = 2pi*R/T. Zatem M = 4*pi^2*R^3/(G*T^2). Dla planety c: R=10,95*10^9 m, T=12,92 dni = 1116288 s. M = 4*pi^2*(10,95*10^9)^3/(6,67*10^-11*(1,116*10^6)^2) = 6*10^29 kg. 12.2: Wektor natencia pola grawitacyjnego w odleglosci planety d jest krotszy (proporcjonalnie do 1/R^2), skierowany w strone gwiazdy. Skala: (R_c/R_d)^2 = (10,95/33)^2 = 1/9, strzalka ma dlugosc ok. 1 kratki. 12.3: a = G*m_d/r_d^2 = 6,67*10^-11*36,1*10^24/(20735*10^3)^2 = 5,6 m/s^2. Wyrazenie: a = G*m/r^2.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/12.1","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"12.1","points":2,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 12.1. (0-2)\nObserwacje ruchu planet wokół gwiazdy pozwalają na wyznaczenie masy gwiazdy. Oblicz\nmasę gwiazdy na podstawie danych zamieszczonych w tabeli. Potraktuj orbity planet\njako okręgi.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Orbity są okręgami, więc siła grawitacji pełni rolę siły dośrodkowej: G·M·m/R² = m·v²/R, a prędkość orbitalna v = 2πR/T. Stąd M = 4π²R³/(G·T²). Dla planety d: R = 33,00·10⁹ m, T = 66,64 dni = 66,64·86400 s = 5,758·10⁶ s. M = 4·π²·(33,00·10⁹)³ / (6,67·10⁻¹¹·(5,758·10⁶)²) ≈ 6,4·10²⁹ kg. (Dla planety c: M ≈ 6,2·10²⁹ kg.) Masa gwiazdy Gliese wynosi ok. 6·10²⁹ kg.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/12.2","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nRysunek poniżej przedstawia gwiazdę i jej planety c i d, z zachowaniem skali odległości\nobiektów. Gwiazda wytwarza centralne pole grawitacyjne. Natężenie tego pola w miejscu,\ngdzie znajduje się planeta c zaznaczono na rysunku i oznaczono\n\nc .\nUzupełnij powyższy rysunek o wektor natężenia pola grawitacyjnego gwiazdy w odległości,\nw której znajduje się planeta d. Zachowaj skalę długości wektorów.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Natężenie pola grawitacyjnego maleje z kwadratem odległości: γ = G·M/R². Wektor γ_d jest skierowany w stronę gwiazdy (wzdłuż prostej gwiazda–planeta d), a jego długość jest (R_c/R_d)² = (10,95/33,00)² ≈ 1/9 długości wektora γ_c. Należy dorysować przy planecie d strzałkę zwróconą do gwiazdy, ok. 9 razy krótszą od γ_c (ok. 1 kratka, gdy γ_c to ok. 9 kratek).","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/12.3","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"12.3","points":2,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 12.3. (0-2)\nWyprowadź związek między przyspieszeniem grawitacyjnym na powierzchni planety d\na jej masą i promieniem. Oblicz wartość przyspieszenia grawitacyjnego na powierzchni\nplanety d.\nWymagania ogólne\nIII. Wykorzystanie i przetwarzanie informacji zapisanych\nw postaci tekstu, tabel, wykresów, schematów i rysunków.\nI. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki\ndo wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\nWymagania szczegółowe\ndo zadań 12.1.-12.3.\nIVPR-4. Grawitacja. Zdający:\n9) oblicza masę ciała niebieskiego na podstawie obserwacji\nruchu jego satelity;\n3) oblicza wartość i kierunek natężenia pola grawitacyjnego\nna zewnątrz ciała sferycznie symetrycznego;\n4) wyprowadza związek między przyspieszeniem grawitacyjnym\nna powierzchni planety a jej masą i promieniem.\n28 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nSchemat punktowania zadań 12.1.-12.3.\nZadanie 12.1.\nRozwiązanie prawidłowe\n- obliczenie wartości masy gwiazdy z zależności\nkg\nT\nG\nR\nM\n29\n2\n3\n2\n10\n6\n4\n\n\n\n\n\n\n\n(wg parametrów dla planety d) lub 6,21029kg (wg parametrów dla planety c).\n3 pkt\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało rozwiązane\ndo końca poprawnie\n- uwzględnienie, że siła grawitacji jest siła dośrodkową oraz\n- podanie prawidłowej postaci wyrażenia na prędkość\nT\nR\nv\n\n\n\n2\noraz\n- uzyskanie zależności pozwalającej na obliczenie masy gwiazdy\n(identyfikacja symboli lub podstawienie danych) bez prawidłowego obliczenia.\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- uwzględnienie, że siła grawitacji jest siłą dośrodkową oraz\n- podanie prawidłowej postaci wyrażenia na prędkość\nT\nR\nv\n\n\n\n2\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- zamiana dni na sekundy\nlub\n- słowne przyrównanie siły grawitacji z siłą odśrodkową,\nlub\n- brak odpowiedzi.\n0 pkt\nZadanie 12.2.\nRozwiązanie prawidłowe\n- prawidłowo narysowany wektor natężenia pola grawitacyjnego gwiazdy\n(o długości około 1 kratki).\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- nieprawidłowo narysowany wektor natężenia pola grawitacyjnego,\nlub\n- narysowanie wektora o prawidłowym kierunku i zwrocie ale złej długości\n(innej niż około 1 kratki),\nlub\n- brak odpowiedzi.\n0 pkt\nRozwiązania zadań 12.1.-12.3.\n12.1.\nd\nG\nF\nF \nT\nR\nv\n\n\n\n2\nR\n)\nT\nR\n(\nm\nR\nv\nm\nR\nm\nM\nG\n2\n2\n2\n2 \n\n\n\n\n\n\nkg\nT\nG\nR\nM\n29\n2\n3\n2\n10\n6\n4\n\n\n\n\n\n\n\n12.2.\n12.3.\n2\n0\n0\nr\nm\nm\nG\na\nm\nd \n\n\n\n\n2\n2\n6\n24\n11\n6\n5\n10\n735\n20\n10\n1\n36\n10\n67\n6\n2\ns\nm\n,\n,\n,\n,\nr\nm\nG\na\nd\n\n\n\n\n\n\n\n\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 29\nZadanie 12.3.\nRozwiązanie prawidłowe\n- wyprowadzenie wyrażenia na przyspieszenie grawitacyjne na powierzchni planety\n2r\nm\nG\na\nd\n\nwraz z identyfikacją symboli oraz\n- obliczenie wartości przyspieszenia grawitacyjnego na powierzchni planety\n2\n6\n5\ns\nm\n,\na \n2 pkt\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało rozwiązane\ndo końca poprawnie\n- wyprowadzenie wyrażenia na przyspieszenie grawitacyjne na powierzchni planety\n2r\nm\nG\na\nd\n\nwraz z identyfikacją symboli bez obliczenia wartości przyspieszenia\nlub\n- obliczenie wartości przyspieszenia grawitacyjnego na powierzchni planety\n2\n6\n5\ns\nm\n,\na \nbez wyprowadzenia wyrażenia.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- brak obliczenia przyspieszenie oraz\n- brak wyprowadzenie lub wyprowadzenie wyrażenia na przyspieszenie grawitacyjne\nna powierzchni planety bez identyfikacji symboli (lub błędną identyfikacją),\nlub\n- brak odpowiedzi.\n0 pkt\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\ndo zadań 12.1.\ni 12.3.\n1. 12.1. 3 pkt\nkg\n,\nM\n;\nG\nv\nR\nM\n;\nR\nm\nM\nG\nR\nv\nm\ns\nm\nv\nm\nS\ns\ndni\n28\n2\n2\n2\n4\n9\n10\n8\n63\n10\n359\n10\n33\n2\n5757096\n64\n66\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n2. 12.1. 2 pkt\n30\n2\n9\n11\n9\n2\n2\n2\n2\n2\n10\n37\n28\n5757696\n10\n33\n14\n3\n2\n10\n67\n6\n10\n33\n2\n2\n2\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n,\n,\nM\n;\nT\nr\nG\nr\nM\nr\nT\nr\nm\nR\nm\nM\nG\nr\nS\n;\nt\nS\nv\n;\nr\nv\nm\nF\n;\nr\nm\nM\nG\nF\n\n\n\n3. 12.1. 1 pkt\nt\nr\nS\ni\nr\nv\nm\nr\nm\nM\nG\n\n2\n2\n2\n\n\n\n\n1. 12.3. 2 pkt\n\n\n2\n2\n3\n24\n11\n2\n2\n6\n5\n10\n20735\n10\n1\n36\n10\n67\n6\ns\nm\n,\n,\n,\na\nr\nM\nG\na\nm\nF\na\nr\nm\nM\nG\nF\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n2. 12.3. 1 pkt\n\n\n2\n6\n2\n24\n2\n2\n11\n2\n2\n10\n6\n5\n20735\n10\n1\n36\n10\n67\n6\ns\nm\n,\nm\nkg\n,\nkg\nm\nN\n,\na\n;\nr\nm\nG\nm\nr\nm\nm\nG\nm\nF\na\nd\nd\nd\nd\ng\nd\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n30 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Na ciało o masie m na powierzchni planety działa siła grawitacji F = G·M·m/r², która nadaje mu przyspieszenie a (II zasada dynamiki): m·a = G·M·m/r², więc a = G·M/r². Dla planety d: M = 36,10·10²⁴ kg, r = 20735 km = 2,0735·10⁷ m. a = 6,67·10⁻¹¹·36,10·10²⁴ / (2,0735·10⁷)² ≈ 2,41·10¹⁵ / 4,30·10¹⁴ ≈ 5,6 m/s².","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-12.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/13","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"13","points":1,"ptype":"closed","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 13. (0-1)\nOpór zastępczy dwóch oporników połączonych równolegle wynosił 4 kΩ.\nWykres przedstawia zależność natężenia prądu płynącego przez pierwszy opornik od napięcia\nprzyłożonego do jego końców.\nJaką wartość miał opór drugiego opornika? Odpowiedź wybierz i podkreśl spośród podanych\nponiżej.\nA. 0,2 kΩ\nB. 3,3 kΩ\nC. 5 kΩ\nD. 16 kΩ","answer":"C","answer_text":null,"solution":"Opór zastępczy R_z = 4 kΩ. Z wykresu: przy U=5V, I=0,25 mA → R₁ = U/I = 5/0,25·10⁻³ = 20 kΩ. Z wzoru 1/R_z = 1/R₁ + 1/R₂: 1/4 = 1/20 + 1/R₂ → 1/R₂ = 1/4 - 1/20 = 4/20 = 1/5 → R₂ = 5 kΩ.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/14","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"14","points":3,"ptype":"closed","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 14. (0-3)\nNa wykresie poniżej przedstawiono cykl przemian gazu doskonałego.\nUzupełnij Tabelę 1. o prawidłowy opis przemian przedstawionych na wykresie.\nDo uzupełnienia wybierz odpowiedzi spośród podanych w Tabelach 2. i 3. W wierszach\nodpowiadających danemu procesowi wpisz odpowiednie litery i cyfry. Nazwom przemian\nprzyporządkowano\nlitery\n(Tabela\n2.),\na\nwielkościom\nodpowiednich\nwartości\nprzyporządkowano cyfry (Tabela 3.).\nWymagania ogólne\nIII. Wykorzystanie i przetwarzanie informacji zapisanych\nw postaci tekstu, tabeli, wykresów, schematów i rysunków.\nWymagania szczegółowe\nIVPR-8. Prąd stały. Zdający:\n5) oblicza opór zastępczy oporników połączonych […]\nrównolegle.\nRozwiązanie\nC\nSchemat punktowania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie.\n0 pkt - błędne zaznaczenie lub jego brak.\n0\n0,05\n0,1\n0,15\n0,2\n0,25\n0,3\n0\n1\n2\n3\n4\n5\nU (V)\nI (mA)\nT1\nT2\nA\nB\nC\nT4\nD\nE\nT3\np\n0\nV\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 31\nTabela 1.\nTabela 2.\nTabela 3.\nnazwa przemiany\nW\nQ\nU\n\na\nogrzewanie izobaryczne\n1\n= 0\n= 0\n= 0\nb\noziębianie izobaryczne\nc\nogrzewanie izochoryczne\n2\n 0\n 0\n 0\nd\noziębianie izochoryczne\ne\nsprężanie izotermiczne\n3\nQ\n\nW\n\nW\n\nf\nrozprężanie izotermiczne\n4\nU\n\nU\n\nQ\n\nWymagania ogólne\nIII. Wykorzystanie i przetwarzanie informacji zapisanych\nw postaci tekstu, tabel, wykresów, schematów i rysunków.\nWymagania szczegółowe\nIVPR-5. Termodynamika. Zdający interpretuje wykresy\nilustrujące przemiany gazu doskonałego.\nRozwiązanie\nproces\nnazwa\nprzemiany\nW\nQ\nU\n\nA → B\na\n2\n2\n2\nC → D\ne\n2 i 3\n2 i 3\n1\nD → E\nc\n1\n2 i 4\n2 i 4\nSchemat punktowania\nRozwiązanie prawidłowe\n- każda przemiana prawidłowo nazwana i prawidłowo dopasowane wartości\nwielkości |W|, |Q|, |ΔU|.\nW odpowiedziach alternatywnych w procesach C → D oraz D → E mogą być podane\nobie możliwości lub jedna dowolna z poprawnych.\nproces\nnazwa\nprzemiany\nW\nQ\nU\n\nA → B\na\n2\n2\n2\nC → D\ne\n2 lub/i 3\n2 lub/i 3\n1\nD → E\nc\n1\n2 lub/i 4\n2 lub/i 4\n3 pkt\nproces\nnazwa przemiany\nW\nQ\nU\n\nA → B\nC → D\nD → E\n32 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało rozwiązane\ndo końca poprawnie\n- dwie prawidłowo nazwane przemiany i prawidłowo dopasowane wartości wielkości\n|W|, |Q|, |ΔU| w dwóch dowolnych przemianach\nlub\n- prawidłowo dopasowane wszystkie wartości wielkości |W|, |Q|, |ΔU|.\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- prawidłowo nazwane wszystkie przemiany\nlub\n- prawidłowo dopasowane wartości wielkości |W|, |Q|, |ΔU| w dwóch przemianach\nlub\n- jedna prawidłowo nazwana przemiana i prawidłowo dopasowane wartości\nwielkości |W|, |Q|, |ΔU| do tej przemiany.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- podanie błędnych nazw przemian oraz błędnie dopasowane wartości wielkości |W|,\n|Q|, |ΔU|\nlub\n- dopasowane wartości wielkości |W|, |Q|, |ΔU| dla jednej przemiany i prawidłowe\nnazwanie innej przemiany,\nlub\n- brak odpowiedzi.\n0 pkt","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Analiza cyklu na wykresie p-V: A→B: izobaryczne ogrzewanie (ciągła pozioma linia w górę), nazwa: a (ogrzewanie izobaryczne), |W|=2, |Q|=2, |ΔU|=2. C→D: sprężanie izotermiczne (krzywa izotermiczna T₂ w lewą stronę), nazwa: e (sprężanie izotermiczne), |W|=2 lub 3, |Q|=2 lub 3, |ΔU|=1. D→E: ogrzewanie izochoryczne (pionowa linia w górę), nazwa: c (ogrzewanie izochoryczne), |W|=1, |Q|=2 lub 4, |ΔU|=2 lub 4. W izotermie ΔU=0, więc |Q|=|W|. W izochorze W=0, więc |Q|=|ΔU|. W izobarze |W|=|ΔU|+|Q| nie zachodzi, ale z wykresu wynika, że wszystkie wielkości są niezerowe.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/15","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 15. (0-2)\nUczniowie rozwiązywali zadanie dotyczące siły wyporu działającej na drewniany klocek\nw czystej wodzie i w wodzie bardzo słonej. Należało uzasadnić, dlaczego zanurzenie\ndrewnianego klocka w słonej wodzie jest mniejsze. Jeden z uczniów napisał:\nKlocek w bardzo słonej wodzie będzie mniej zanurzony niż w wodzie czystej, ponieważ\nwartość siły wyporu będzie większa.\nUzasadnienie ucznia jest błędne. Podaj i wyjaśnij prawidłowe uzasadnienie.\nGęstość wody czystej - 1000\n3\nm\nkg ; gęstość słonej wody - 1200\n3\nm\nkg ; gęstość drewna 600\n3\nm\nkg .\nWymagania ogólne\nIII. Wykorzystywanie i przetwarzanie informacji zapisanych\nw postaci tekstu, tabel, wykresów, schematów i rysunków.\nIV. Budowa prostych modeli fizycznych i matematycznych\ndo opisu zjawisk.\nWymagania szczegółowe IVPR-1. Ruch punktu materialnego. Zdający:\n7) wyjaśnia ruch ciał na podstawie II zasady dynamiki\nNewtona.\nIII-3. Właściwości materii. Zdający:\n8) analizuje i porównuje wartości sił wyporu dla ciał\nzanurzonych w cieczy lub gazie;\n9) wyjaśnia pływanie ciał na podstawie prawa Archimedesa.\nRozwiązanie\nWartość siły wyporu musi pozostać bez zmian, równa ciężarowi klocka, dlatego objętość\nczęści zanurzonej w cieczy o większej gęstości musi być mniejsza.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 33\nSchemat punktowania\nRozwiązanie prawidłowe\n- zapisanie uzasadnienia:\nWartość siły wyporu musi pozostać bez zmian dlatego mniejsze zanurzenie\nwystępuje w cieczy o większej gęstości.\nlub\nNa ciało częściowo zanurzone w cieczy działają dwie równoważące się siły: wyporu\ni ciężkości - objętość wypartej cieczy o większej gęstości jest mniejsza.\nlub\nGdy gęstość wody jest większa, to żeby zachować wartość siły wyporu równą\nciężarowi klocka, objętość części zanurzonej musi być mniejsza.\nlub\n- zapisanie równania:\ng\nm\nV\ng\nF\nV\ng\nF\nzws\nzws\nw\nzwc\nwc\nwc\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n(Użyte symbole muszą być jednoznacznie identyfikowalne).\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- zapisanie uzasadnienia:\nWartość siły wyporu musi pozostać bez zmian.\nlub\nNa ciało częściowo zanurzone w cieczy działają dwie równoważące się siły: wyporu\ni ciężkości.\nlub\nJeśli zwiększy się gęstość cieczy, to objętość części zanurzonej musi być mniejsza.\n(Brak zapisu wiążącego siłę wyporu z gęstością).\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- błędy w uzasadnieniu\nlub\n- brak uzasadnienia\nlub\n- odwołanie się wyłącznie do gęstości.\n0 pkt\n34 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Uzasadnienie ucznia jest błędne. Siła wyporu musi pozostać bez zmian, równa ciężarowi klocka (ciało unosi się na powierzchni, siły równoważne). F_w = ρ_cieczy * g * V_zanurzone. Ponieważ gęstość wody słonej (1200 kg/m³) jest większa niż wody czystej (1000 kg/m³), a F_w ma pozostać stałe, objętość zanurzonego klocka musi być mniejsza w wodzie słonej. Zatem klocek będzie mniej zanurzony w wodzie słonej niż w czystej. Wzór: F_w = ρ_c * g * V_z = m*g, więc V_z = m/ρ_c. Przy większej gęstości cieczy V_z jest mniejsze.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":32,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/16","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"16","points":5,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 16. (0-5)\nSamochody w czasie jazdy pokonują opory ruchu spowodowane wieloma czynnikami.\nNajbardziej istotny wpływ na ruch ma siła oporu aerodynamicznego (zależna od: gęstości\npowietrza, kształtu samochodu, powierzchni czołowej pojazdu i wartości prędkości), a także\nsiła oporu toczenia kół w czasie jazdy. Poniższy wykres przedstawia zależność oporów\naerodynamicznych i toczenia dla samochodu osobowego od prędkości samochodu.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\n1. 2 pkt\nSiła wyporu będzie taka sama. Ale, skoro gęstość słonej wody jest\nwiększa, to objętość zanurzonego klocka musi być mniejsza niż\nw przypadku czystej wody. Pola podstawy nie można zmienić,\nzatem zmienia się zanurzenie.\n2. 2 pkt\nSiła wyporu równoważy ciężar klocka, niezależnie od tego jaka jest\nwoda. Siła wyporu\ng\nd\nV\nF\not\nz\nw\n\n\n\n; Vz - objętość zanurzona; dot -\ngęstość otoczenia(woda);\nconst\nFw \n;\nconst\nVz \n; Vz jest odwrotnie\nproporcjonalna do dot, więc gdy gęstość wody słonej jest większa\nklocek zanurza się na mniejszą głębokość.\n3. 0 pkt\nczysta woda\n\nk\n1\nk\nw\ng\nm\nV\nV\ng\nρ\ng\nm\nF\nF\n\n\n\n\n\n\n’\nwoda słona\n\nk\nk\nw\ng\nm\nV\nV\ng\nρ\ng\nm\nF\nF\n2\n2\n\n\n\n\n\n\n;\ngdzie: mk - masa klocka; V - objętość naczynia; ρ1 - gęstość wody\nczystej; ρ2 - gęstość wody słonej\nKomentarz: Błąd merytoryczny. Odpowiadający przy obliczaniu siły\nwyporu podstawia objętość klocka zamiast objętości wypartej cieczy.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 35","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wykres przedstawia zależność oporu aerodynamicznego (rosnącego jak v²) i oporu toczenia (rosnącego słabo, niemal liniowo) od prędkości samochodu. 16.1: z wykresu F_oa(40 km/h) = 50 N, F_oa(80) = 200 N, F_oa(120) = 450 N; iloraz F_oa/v² = 50/40² = 200/80² = 450/120² = 0,03125 = const, więc F_oa ∝ v². 16.2: przy v = 90 km/h opór aerodynamiczny ≈ 260 N, opór toczenia ≈ 120 N, razem F_op ≈ 380 N; z II zasady dynamiki F_nap − F_op = m·a, więc F_nap = 1000·1 + 380 = 1380 N.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":34,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/16.1","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"16.1","points":2,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 16.1. (0-2)\nPrzeanalizuj powyższy wykres, uzupełnij tabelę i uzasadnij, że siła oporu aerodynamicznego\njest proporcjonalna do kwadratu prędkości samochodu.\n\n\n\n\n\nh\nkm\nv\n40\n80\n120\nOpór aerodynamiczny Foa [N]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Uzupełniona tabela: v = 40 km/h → F_oa = 50 N; v = 80 km/h → 200 N; v = 120 km/h → 450 N. Sprawdzenie proporcjonalności do kwadratu prędkości: 50/40² = 0,03125; 200/80² = 0,03125; 450/120² = 0,03125. Iloraz F_oa/v² jest stały, więc F_oa = 0,03125·v², czyli siła oporu aerodynamicznego jest proporcjonalna do kwadratu prędkości samochodu.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":35,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/16.2","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"16.2","points":3,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 16.2. (0-3)\nSamochód jechał z prędkością 90\nh\nkm . Kierowca nacisnął pedał gazu. Wykorzystaj dane\nprzedstawione na wykresie i oblicz siłę napędu działającą na samochód jadący\nz przyspieszeniem\n2\n1 s\nm w chwili, gdy jego prędkość wynosiła 90 h\nkm . Przyjmij, że masa\nsamochodu wynosi 1000 kg.\nWymagania ogólne\nIII. Wykorzystanie i przetwarzanie informacji zapisanych\nw postaci tekstu, tabel, wykresów, schematów i rysunków.\nIV. Budowa prostych modeli fizycznych i matematycznych\ndo opisu zjawisk.\nWymagania szczegółowe\ndo zadania 16.\nIII-1. Ruch prostoliniowy i siły. Zdający:\n12) opisuje wpływ oporów ruchu na poruszające się ciała.\nIVPR-1. Ruch punktu materialnego. Zdający:\n8) wyjaśnia ruch ciał na podstawie II zasady dynamiki\nNewtona.\nSchemat punktowania zadania 16.1-16.2.\nZadanie 16.1.\nRozwiązanie prawidłowe\n- uzupełnienie tabeli\noraz\n- uzasadnienie zależności kwadratowej w oparciu o wartości liczbowe z tabeli\nlub inne z wykresu (uwzględnienie co najmniej trzech wartości prędkości)\n\n\n\n\n\nh\nkm\nv\n40\n80\n120\nOpór aerodynamiczny Foa (N)\n50\n200 450\n2 pkt\nRozwiązania zadań 16.1.-16.2.\n16.1.\n\n\n\n\n\nh\nkm\nv\n40\n80\n120\nOpór aerodynamiczny Foa (N)\n50\n200\n450\n16.2.\noporów\nnap\nF\nF\na\nm\n\n\n\n; (\nN\nN\nN\nFo\n380\n260\n120\n\n\n\n);\nN\nFnap\n1380\n380\n1\n1000\n\n\n\n\n36 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało rozwiązane\ndo końca poprawnie\n- uzupełnienie tabeli i stwierdzenie, że zależność jest nieliniowa bez sprawdzenia\nwartości liczbowych\nlub\n- uzasadnienie zależności kwadratowej na podstawie wartości dwóch prędkości\nlub\n- uzasadnienie zależności kwadratowej w oparciu o trzy wartości prędkości\nbez wypełnienia tabeli.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- błędne wartości w tabeli\nlub\n- błędne uzasadnienie zależność siły od prędkości,\nlub\n- brak odpowiedzi.\n0 pkt\nZadanie 16.2.\nRozwiązanie prawidłowe\n- zbudowanie modelu:\noporów\nnap\nF\nF\na\nm\n\n\n\noraz\n- uwzględnienie sumy sił oporów (\nN\nN\nN\nFo\n380\n260\n120\n\n\n\n) oraz\n- obliczenie\nN\nFnap\n1380\n380\n1\n1000\n\n\n\n\nDopuszcza się:\nodczytanie siły oporu aerodynamicznego w zakresie od 250 N do 270 N\nodczytanie siły oporu toczenia w przedziale od 110 N do 125 N i podanie wyniku siły\nnapędu w zakresie od 1360 N do 1395 N.\n3 pkt\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało rozwiązane\ndo końca poprawnie\n- zbudowanie modelu\noporów\nnap\nF\nF\na\nm\n\n\n\noraz\n- uwzględnienie w modelu wartości sumy sił oporu z wykresu:\nN\nN\nN\nFo\n380\n260\n120\n\n\n\nDopuszcza się:\n- odczytanie siły oporu aerodynamicznego w zakresie od 250 N do 270 N\n- odczytanie siły oporu toczenia w przedziale od 110 N do 125 N i podanie wyniku\nsiły oporu w zakresie od 360 N do 395 N.\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- zbudowanie modelu matematycznego:\noporów\nnap\nF\nF\na\nm\n\n\n\nlub równoważnego.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- odczytanie sił oporów z błędami większymi niż dopuszczane w rozwiązaniu\nlub\n- zbudowanie nieprawidłowego modelu.\n0 pkt\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi do\nzadania 16.2.\n1. 16.2. 3 pkt\nN\nN\nN\nN\nF\nF\nF\nF\nF\nF\nF\nF\nN\nM\na\nF\nT\nA\nw\nN\nT\nA\nN\nw\nOA\n1370\n120\n250\n100\n1000\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n;\n;\n2. 16.2. 2 pkt\nN\nN\nN\nF\nN\nF\ns\nm\nkg\nF\nF\nF\nN\nF\nN\nF\nnap\nnap\ntarcia\nnap\nwyp\nOT\nOA\n630\n370\n1000\n370\n1\n1000\n120\n250\n2\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n;\n;\n;\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 37","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Przy v = 90 km/h z wykresu odczytujemy: opór aerodynamiczny F_oa ≈ 260 N, opór toczenia F_t ≈ 120 N, więc całkowity opór F_op ≈ 380 N. Z II zasady dynamiki: F_nap − F_op = m·a, stąd F_nap = m·a + F_op = 1000 kg·1 m/s² + 380 N = 1000 N + 380 N = 1380 N.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":35,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/17","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"17","points":1,"ptype":"closed","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 17. (0-1)\nNa dwa identyczne walce 1. i 2.\nnawinięto nici. Koniec nici nawiniętej\nna walec 1. pociągnięto siłą F, a na\nkońcu nici nawiniętej na walec 2.\nzawieszono kostkę o ciężarze\nF\ng \n\nm\n(rysunek obok). Oba walce zaczęły się\nobracać wokół osi, a kostka zaczęła\nporuszać się w dół.\nOznaczmy:\nε - jako przyspieszenia kątowe walców,\nM - momenty sił działających na walce,\nN - naciągi nici.\nZ poniżej przedstawionych stwierdzeń wybierz i podkreśl poprawne.\nA.\n2\n1\n\n\nponieważ\n2\n1\nM\nM \ni\n2\n1\nN\nN \nB.\n2\n1\n\n\nponieważ\n2\n1\nM\nM \nale\n2\n1\nN\nN \nC.\n2\n1\n\n\nponieważ\n2\n1\nM\nM \ni\n2\n1\nN\nN \nD.\n2\n1\n\n\nponieważ\n2\n1\nM\nM \ni\n2\n1\nN\nN ","answer":"D","answer_text":null,"solution":"Dla walca 1. moment siły M₁ = F·r, a naciąg nici N₁ = F. Dla walca 2. na końcu nici wisi kostka o ciężarze F = mg; z II zasady dynamiki dla opadającej kostki mg − N₂ = m·a, więc N₂ = m(g − a) < mg = F, czyli N₂ < N₁. Zatem M₁ = F·r > N₂·r = M₂, a ponieważ ε = M/I, to ε₁ > ε₂. Poprawna jest odpowiedź D.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":37,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/18","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"18","points":4,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 18. (0-4)\nCelem doświadczenia jest wyznaczenie współczynnika\nzałamania światła przez wodę. Mamy do dyspozycji\nszklane akwarium o bardzo cienkich ściankach, linijkę,\nkartkę papieru w kratkę, wskaźnik laserowy na statywie\noraz wodę. Kartkę papieru z podziałką milimetrową\numieszczono pod dnem akwarium (rysunek obok). Na ściankę boczną pustego akwarium\nskierowano pod pewnym kątem wiązkę światła laserowego. Rysunek poniżej przedstawia\nwidok z boku. Na kartce widoczny był punkt oświetlony padającą wiązką. Następnie\ndo akwarium wlano wodę tak, że jej poziom był powyżej punktu padania wiązki laserowej.\nGrubość ścianki akwarium można zaniedbać (bieg promienia w szkle nie ma wpływu na bieg\npromienia w wodzie).\nNa poniższym rysunku zaznacz poziom wody, dalszy bieg wiązki laserowej oraz linią\nprzerywaną jej bieg przed nalaniem wody. Oznacz odległości, które musisz zmierzyć i podaj,\nw oparciu o prawa optyki, w jaki sposób wyznaczysz współczynnik załamania światła\nw wodzie na podstawie mierzonych odległości.\nWymagania ogólne\nIV. Budowa prostych modeli fizycznych i matematycznych\ndo opisu zjawisk.\nWymagania szczegółowe\nIVPR-2. Mechanika bryły sztywnej. Zdający:\n7) analizuje ruch obrotowy bryły sztywnej pod wpływem\nmomentu sił.\nRozwiązanie\nD\nSchemat punktowania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie.\n0 pkt - błędne zaznaczenie lub jego brak.\nF\nwalec 1\nwalec 2\nmg\n38 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nWymagania ogólne\nV. Planowanie i wykonywanie prostych doświadczeń i analiza\nich wyników.\nWymagania szczegółowe\nIVPR-10. Fale elektromagnetyczne i optyka. Zdający:\n6) stosuje prawa odbicia i załamania fal do wyznaczania\nbiegu promieni.\nIVPR-13. Wymagania doświadczalne. Zdający przeprowadza\ndoświadczenie dotyczące:\n8) załamania światła.\nRozwiązanie\n2\n2\nx\nh\nh\nsin\n\n\n\nlub\nx\nh\ntg\n\n\n2\n2\ny\nh\nh\nsin\n\n\n\nlub\ny\nh\ntg\n\n\n2\n2\n2\n2\nx\nh\ny\nh\nsin\nsin\nn\n\n\n\n\n\n\nOpis słowny sposobu wyznaczenia współczynnika załamania światła jest ewentualnym\nuzupełnieniem konsekwentnego posługiwania się odpowiednimi wzorami.\nSchemat punktowania\nRozwiązanie prawidłowe\n- narysowanie dalszego biegu promienia wraz z poziomem wody oraz\n- zaznaczenie odległości i powiązanie ich z funkcjami trygonometrycznymi oraz\n- wyznaczenie na podstawie danych wyrażeń na sinusy kątów padania i załamania\noraz\n- podanie wzoru na wyznaczany współczynnik załamania światła wyrażony przez\nzmierzone wielkości.\n4 pkt\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało rozwiązane\ndo końca poprawnie\n- narysowanie dalszego biegu promienia wraz z poziomem wody oraz\n- zaznaczenie odległości, które pozwalają na wyznaczenie sinusów kąta padania\ni kąta załamania (w przypadku, gdy poziom wody jest narysowany powyżej punktu\npadania promienia dodatkowo musi być narysowany bieg promienia bez załamania\nlub narysowany bieg promienia bez wody i z wodą) oraz\n- powiązanie ich z funkcjami trygonometrycznymi kątów padania i załamania.\n3 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- narysowanie dalszego biegu promienia wraz z poziomem wody oraz\n- zaznaczenie odległości, które pozwalają na wyznaczenie sinusów kąta padania\ni kąta załamania (w przypadku, gdy poziom wody jest narysowany powyżej punktu\npadania promienia dodatkowo musi być narysowany bieg promienia bez załamania\nlub narysowany bieg promienia bez wody i z wodą)\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze\ndo całkowitego rozwiązania zadania\n- poprawne narysowanie dalszego biegu promienia wraz z poziomem wody.\n1 pkt\nx\ny\nα\nβ\nh\nα\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 39\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- brak rysunku z zaznaczonym poziomem wody i z dalszym biegiem promienia\nlub\n- narysowany dalszy bieg promienia bez poziomu wody\nlub\n- narysowanie poziomu wody i niepoprawny dalszy bieg promienia,\nlub\n- brak rozwiązania.\n0 pkt","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Po nalaniu wody promień załamuje się w punkcie wejścia na bocznej ściance (na wysokości powierzchni wody) i biegnie w wodzie pod mniejszym kątem do normalnej, trafiając w kartkę pod akwarium w innym punkcie. Oznaczamy: h – odległość punktu wejścia wiązki na ściance od dna (od kartki), x – odległość od ścianki do jasnego punktu na kartce bez wody, y – odległość od ścianki do jasnego punktu na kartce z wodą. sin α = h/√(h²+x²) (lub tg α = h/x); sin β = h/√(h²+y²) (lub tg β = h/y). Współczynnik załamania n = sin α / sin β = √(h²+y²)/√(h²+x²). Mierzymy linijką h, x, y i obliczamy n. Na rysunku zaznaczamy poziom wody powyżej punktu padania, dalszy bieg promienia w wodzie do punktu na kartce oraz linią przerywaną pierwotny bieg promienia w powietrzu.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":37,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/19","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"19","points":11,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 19. (0-11)\nW doświadczeniu wyznaczano ciepło parowania wody w procesie wrzenia. Woda wrzała\nw otwartym czajniku elektrycznym. Użyto czajnika o mocy 2000 W. Pusty czajnik ustawiono\nna wadze i wagę wytarowano tak, by wskazywała zero. Czajnik napełniono 1000 g wody\ni następnie włączono. W momencie gdy woda zaczęła wrzeć, włączono stoper i co 20 s\nodczytywano wskazania wagi. Pomiary powtórzono pięć razy. W tabeli poniżej\nprzedstawione są wyniki pomiarów średnich mas wraz z niepewnościami średniej masy.\nczas wrzenia [s] 1s\nmasa wody w czajniku [g]\ncałkowita masa wyparowanej\nwody [g]\n0\n1000  1\n20\n983  6\n40\n968  8\n60\n954  4\n80\n938  6\n100\n922  6\n120\n906  8\n140\n894  6\n160\n874  4\n180\n860  8","answer":null,"answer_text":null,"solution":"W doświadczeniu woda wrze w czajniku o mocy P = 2000 W; masa wyparowanej wody rośnie liniowo z czasem. Ciepło pobrane na parowanie równa się energii dostarczonej przez grzałkę: m·c_p = P·t, więc m = (P/c_p)·t, a nachylenie prostej m(t) wynosi P/c_p. Z dopasowania (0,77 g/s) otrzymujemy c_p = P/(dm/dt) = 2000/0,77·10⁻³ ≈ 2,60·10⁶ J/kg = 2600 kJ/kg. Tabelę uzupełniają masy wyparowanej wody: 17, 32, 46, 62, 78, 94, 106, 126, 140 g. Wynik 2600 kJ/kg jest większy od tablicowego 2260 kJ/kg, bo część dostarczanego ciepła tracona jest do otoczenia.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":39,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/19.1","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"19.1","points":3,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 19.1. (0-3)\nUzupełnij powyższą tabelę i na tej podstawie sporządź wykres zależności masy wyparowanej\nwody od czasu. Na wykresie nie uwzględniaj niepewności pomiarowych.\nt (s)\nm (g)\n40 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Całkowita masa wyparowanej wody = 1000 g − masa wody w czajniku. Uzupełniona tabela (t [s] → m_wyp [g]): 0 → 0, 20 → 17, 40 → 32, 60 → 46, 80 → 62, 100 → 78, 120 → 94, 140 → 106, 160 → 126, 180 → 140. Na wykresie m_wyp(t) punkty układają się wzdłuż linii prostej, co potwierdza liniową zależność masy wyparowanej wody od czasu wrzenia.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":39,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/19.2","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"19.2","points":4,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 19.2. (0-4)\nStatystyczne opracowanie potwierdza, że masa wyparowanej wody jest proporcjonalna\ndo czasu wrzenia, a obliczony współczynnik proporcjonalności wynosi (0,770,05) g/s.\nZakładając, że ciepło dostarczane przez grzałkę zużyte jest na wrzenie, wyjaśnij, w jaki\nsposób można na podstawie nachylenia prostej wyznaczyć ciepło parowania wody. Wykaż,\nże prowadzi to do wartości (2600170) kJ/kg.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Bilans cieplny: ciepło pobrane na parowanie jest równe energii dostarczonej przez grzałkę: m·c_p = P·t, gdzie m – masa wyparowanej wody, c_p – ciepło parowania, P = 2000 W, t – czas wrzenia. Stąd m = (P/c_p)·t, czyli masa wyparowanej wody jest proporcjonalna do czasu, a współczynnik kierunkowy prostej m(t) wynosi a = P/c_p. Zatem c_p = P/a. Dla a = 0,77 g/s = 0,77·10⁻³ kg/s: c_p = 2000 W / (0,77·10⁻³ kg/s) ≈ 2,60·10⁶ J/kg = 2600 kJ/kg. Niepewność: Δc_p/c_p = Δa/a = 0,05/0,77 ≈ 6,5%, więc Δc_p ≈ 170 kJ/kg, co daje (2600 ± 170) kJ/kg.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":40,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/19.3","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"19.3","points":2,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 19.3. (0-2)\nOtrzymaną eksperymentalnie wartość porównaj z tablicową (2260 10) kJ/kg i wykaż,\nże nie są one zgodne, pomimo uwzględnienia niepewności pomiaru.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Otrzymana wartość (2600 ± 170) kJ/kg odpowiada przedziałowi 2430–2770 kJ/kg, a wartość tablicowa (2260 ± 10) kJ/kg odpowiada przedziałowi 2250–2270 kJ/kg. Przedziały te nie mają części wspólnej (2430 > 2270), więc wyniki nie są zgodne, nawet po uwzględnieniu niepewności pomiaru.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-19.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":40,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/19.4","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"19.4","points":2,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 19.4. (0-2)\nJedną z przyczyn rozbieżności jest fakt, że nie uwzględniono strat ciepła do otoczenia.\nWyjaśnij, że prowadzi to do zawyżenia wyniku. Oblicz, jaka część dostarczanej energii jest\ntracona.\nWymagania ogólne\nV. Planowanie i wykonywanie prostych doświadczeń i analiza\nich wyników.\nWymagania szczegółowe\ndo zadań 19.1.-19.4.\nIVPR-12. Wymagania przekrojowe. Zdający:\n2) samodzielnie wykonuje wykresy;\n3) przeprowadza złożone obliczenia liczbowe, posługując\nsię kalkulatorem;\n5) […] oblicza wartości współczynników dopasowanej\nprostej;\n6) opisuje podstawowe zasady niepewności pomiaru;\n7) szacuje wartość spodziewanego wyniku obliczeń,\nkrytycznie analizuje realność otrzymanego wyniku.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 41\nRozwiązania zadań 19.1.- 19.4.\n19.1.\nUzupełnienie tabeli o wartości masy wyparowanej wody: 17; 32; 46; 62; 78; 94; 106; 126,\n140.\n19.2.\nBilans cieplny: ciepło pobrane na parowanie = energia dostarczona przez grzałkę;\nmasa wyparowanej wody zależy liniowo od czasu wrzenia:\nt\n\npc\nP\nm\n;\nwspółczynnik kierunkowy dopasowanej krzywej to (0,770,05) g/s, więc jeżeli\nt\n,\n0\nm\n\n\n77\n, to\n77\n0,\nc\nP\np\n\ns\nJ\n,\n0,77\n2000\nt\n0,77\nP\nc p\n2600\n4\n2597\n1\n\n\n\n\n\n\n19.3.\n2600-140 > 2260+10\n2460 > 2270, a więc te wartości nie są zgodne.\n19.4.\ntracone\nparowania\neksp\nQ\nQ\nQ\n\n\n13\n0\n2600\n340\n2600\n2260\n2600\n,\nc\nc\nc\nc\nm\nc\nm\nc\nm\nc\nm\nQ\nc\nm\nc\nm\nQ\nQ\nc\nm\nc\nm\neksp\np\ntabl\np\neksp\np\neksp\np\ntabl\np\neksp\np\neksp\np\ntracone\ntabl\np\neksp\np\ntracone\ntracone\ntabl\np\neksp\np\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nSchemat punktowania zadań 19.1.-19.4.\nZadanie 19.1.\nRozwiązanie prawidłowe\n- uzupełnienie tabeli (nie jest konieczne wpisanie niepewności) oraz\n- wyskalowanie osi i naniesienie punktów zgodnie z uzupełnioną tabelą oraz\n- narysowanie prostej.\n3 pkt\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało\nrozwiązane do końca poprawnie\n- uzupełnienie tabeli (nie jest konieczne wpisanie niepewności) oraz\n- wyskalowanie osi i naniesienie punktów.\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- uzupełnienie tabeli (nie jest konieczne wpisanie niepewności).\n1 pkt\nm ( g)\nt (s)\n20\n60\n100 120\n40\n80\n180\n140 160\n0\n20\n40\n60\n80\n100\n120\n140\n42 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- niepoprawne uzupełnienie tabeli\nlub\n- brak uzupełnienia tabeli.\n0 pkt\nZadanie 19.2.\nRozwiązanie prawidłowe\n- uwzględnienie bilansu cieplnego (Qciepło pobrane na parowanie = Edostarczona przez grzałkę)\noraz\n- powiązanie bilansu cieplnego z liniową zależnością masy wyparowanej wody od\nczasu (uwzględniające nachylenie prostej)\noraz\n- obliczenie wartości ciepła parowania oraz\n- oszacowanie niepewności ciepła parowania wynikające z podanej niepewności\nnachylenia prostej.\n4 pkt\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało\nrozwiązane do końca poprawnie\n- uwzględnienie bilansu cieplnego (Qciepło pobrane na parowanie = Edostarczona przez grzałkę)\noraz\n- powiązanie bilansu cieplnego z liniową zależnością masy wyparowanej wody od\nczasu (uwzględniające nachylenie prostej) oraz\n- obliczenie wartości ciepła parowania.\n3 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- uwzględnienie bilansu cieplnego (Qciepło pobrane na parowanie = Edostarczona przez grzałkę)\noraz\n- powiązanie bilansu cieplnego z liniową zależnością masy wyparowanej wody\nod czasu lub obliczenie ciepła parowania (bez uwzględnienia nachylenia prostej).\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny do całkowitego\nrozwiązania\n- uwzględnienie bilansu cieplnego (Qciepło pobrane na parowanie = Edostarczona przez grzałkę).\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- brak uwzględnienia bilansu cieplnego\nlub\n- brak rozwiązania.\n0 pkt\nZadanie 19.3.\nRozwiązanie prawidłowe\n- uwzględnienie, że wielkości rozważane należą do przedziałów określonych\nwartością niepewności oraz\n- uwzględnienie, że przedziały te są rozłączne\n(porównanie górnej granicy przedziału wartości tablicowych z dolną granicą\nprzedziału wartości eksperymentalnych jest spełnieniem obu warunków).\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- uwzględnienie, że wielkości rozważane należą do przedziałów określonych\nwartością niepewności (rozumienie, że podane wartości są wartościami\nz przedziału).\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- np. odwołanie się wyłącznie do różnych wartości (bez uwzględnienia\nprzedziałów).\n0 pkt\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 43\nZadanie 19.4.\nRozwiązanie prawidłowe\n- uwzględnienie, że w bilansie cieplnym straty dodaje się do ciepła pobranego\nprzez wodę (odejmuje od energii dostarczonej przez grzałkę) oraz\n- obliczenie wartości 13% (0,13) - uwzględnienie, że w bilansie cieplnym straty\ndodaje się do ciepła pobranego przez wodę (odejmuje od energii dostarczonej przez\ngrzałkę) oraz\n- obliczenie wartości 13% (0,13).\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- uwzględnienie, że w bilansie cieplnym straty dodaje się do ciepła pobranego przez\nwodę (odejmuje od energii dostarczonej przez grzałkę)\nlub\n- porównanie pobranego ciepła eksperymentalnego z tablicowym ciepłem parowania\ni stratami ciepła (\ntracone\nparowania\neksp\nQ\nQ\nQ\n\n\n)\nlub\n- obliczenie wartości 13% (0,13).\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- jakiekolwiek rozważanie strat bez odwołania się do bilansu cieplnego\nlub\n- obliczenie różnicy ciepła otrzymanego eksperymentalnie i tablicowego.\n0 pkt\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\ndo zadań\n19.2.- 19.4.\n1. 19.2. 3 pkt\nP\na\nL\nto\nt\nP\nW\ni\nW\nL\nm\nQ\n\n\n\n\n\n\n\n1\n170\n2\n2440\n2780\n2780\n2778\n72\n0\n2000\n2440\n2439\n82\n0\n2000\n2600\n2597\n77\n0\n2000\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n,\nL\n;\n,\nL\n;\ng\nJ\n,\nL\nmax\nmin\n2. 19.2. 2 pkt\na\nP\nm\nt\nP\nm\nW\nm\nQ\nc\n\n\n\n\n\n2\n, gdzie a jest współczynnikiem proporcjonalności\na = (0,00077 ±0,00005) kg/s\nJednak wykonując rachunek błędu, nie otrzyma się takiego wyniku.\nKomentarz: Poprawne obliczenie ciepła parowania na podstawie\nnachylenia prostej, brak oszacowania niepewności.\n44 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\n3. 19.2. 1 pkt\nm\nt\nP\nL\n;\nL\nm\nt\nP\n;\nL\nm\nW\n;t\nP\nW\nt\nI\nU\nW\n;\nQ\nW\n;I\nU\nP\n;\nL\nm\nQ\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nBy sprawdzić wartość ciepła parowania, wybieramy z tabeli dwie\nzwiązane ze sobą wielkości. W tym przypadku weźmiemy odległe,\nby łatwo było nam liczyć.\nkg\nkJ\nkg\nJ\n,\n,\nL\n2600\n8\n257142\n14\n0\n180\n200\n\n\n\n\nKomentarz: W rozwiązaniu poprawnie uwzględniono bilans cieplny.\nCiepło parowania obliczono jednak niezgodnie z poleceniem,\nnie uwzględniając nachylenia prostej.\n1. 19.3. 2 pkt\n2600 -170 = 2530 > 2270, a więc nie są zgodne.\n2. 19.3. 1 pkt\nPonieważ \n\n%\n%\nkJ\nkJ\n15\n100\n2260\n2260\n2600\n\n\n\nzatem nie są one zgodne.\nKomentarz: Oszacowany jest stopień niezgodności, brak natomiast\nporównania obliczonej niezgodności z niepewnościami wartości\neksperymentalnej i tablicowej.\n3. 19.3. 0 pkt\nOtrzymana eksperymentalnie wartość jest większa niż tablicowa\nkg\nkJ\nkg\nkJ\n2260\n2600\n\n, a więc nie są zgodne.\nKomentarz: Brak uwzględnienia niepewności.\n1. 19.4. 2 pkt\nm\nt\nP\nC\nu\np\n\n\n, gdzie Pu to moc użyteczna, a Cp zaniżony wynik;\nponieważ\nP\nPU \nciepło parowania jest mniejsze od obliczonego\nz eksperymentu. Część wykorzystana to\nx\nC\nC\nP\nP\np\nu\n\n\n;\nczęść tracona to\n130\n17\n2600\n2260\n1\n\n\nx\n2. 19.4. 1 pkt\nJeżeli nie uwzględnimy ciepła traconego do otoczenia, to energia\nprzeznaczona do ogrzewania jest większa, a więc więcej wody wyparuje.\nW rzeczywistości wyparowuje mniej. Prowadzi to do zawyżenia wyniku.\nKomentarz: Poprawne wyjaśnienie, dlaczego ciepło otrzymane\nz pomiarów ma większą wartość od tablicowej, jednak brak obliczenia\nczęści energii traconej do otoczenia.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 45","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Część dostarczanego przez grzałkę ciepła ucieka do otoczenia i nie jest zużywana na parowanie, więc na wyparowanie danej masy wody trzeba dostarczyć więcej energii, niż wynika to z bilansu bez strat. W rezultacie pozornie obliczone ciepło parowania jest zawyżone: c_p,eksp = P/(dm/dt) = 2600 kJ/kg > 2260 kJ/kg. Część energii traconej: (c_p,eksp − c_p,tabl)/c_p,eksp = (2600 − 2260)/2600 = 340/2600 ≈ 0,13, czyli około 13% dostarczanej energii jest tracone.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-19.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":40,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/20","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"20","points":10,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20. (0-10)\nDiody\nsą\nelementami\npółprzewodnikowymi\nprzewodzącymi prąd elektryczny w zasadzie w jedną\nstronę. W celu wyznaczenia zależności natężenia prądu,\npłynącego\nprzez\ndiodę\nkrzemową,\nod\nnapięcia\nelektrycznego przyłożonego do jej końców zbudowano\nukład, którego niepełny schemat przedstawia rysunek.\nJako źródła napięcia użyto zasilacza prądu stałego\no regulowanym napięciu. Pomiary przeprowadzono\ndwukrotnie - w temperaturze 25°C i po ogrzaniu diody\ndo 100°C, a wyniki zapisano w tabeli.\nI, mA\n1\n7\n15\n40\n90\nU1, V\n0,60\n0,70\n0,74\n0,78\n0,82\nt1 = 25°C\nU2, V\n0,51\n0,61\n0,65\n0,73\n0,76\nt2 = 100°C","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Z tabeli i wykresu I(U) wyznaczamy charakterystykę diody. W kierunku przewodzenia prąd rośnie z napięciem nieliniowo, a przy wyższej temperaturze (100°C) dla tego samego napięcia prąd jest większy, co oznacza mniejszy opór diody. Np. przy U = 0,74 V w 25°C prąd ≈ 15 mA, a w 100°C ≈ 50–57 mA. Opór maleje ze wzrostem temperatury, bo rośnie liczba nośników ładunku (par elektron–dziura) generowanych termicznie.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":45,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/20.1","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nUzupełnij schemat, dorysowując symbole amperomierza i woltomierza oraz niezbędne\npołączenia.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"W obwodzie amperomierz włączamy szeregowo z diodą (mierzy prąd płynący przez diodę), a woltomierz równolegle do diody (mierzy napięcie na jej końcach).","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":45,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/20.2","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"20.2","points":3,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20.2. (0-3)\nPrzedstaw na jednym wykresie zależność I(U) dla obu temperatur. Oznacz obie krzywe.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Na jednym wykresie I(U) nanosimy punkty dla obu temperatur, oznaczając krzywe. Dla t₁ = 25°C: (0,60 V; 1 mA), (0,70; 7), (0,74; 15), (0,78; 40), (0,82; 90). Dla t₂ = 100°C: (0,51; 1), (0,61; 7), (0,65; 15), (0,73; 40), (0,76; 90). Krzywa dla 100°C leży powyżej – przy tym samym napięciu płynie większy prąd – i rośnie stromiej.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":45,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/20.3","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"20.3","points":1,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20.3. (0-1)\nWedług prawa Ohma dla metali dwie wielkości fizyczne są do siebie proporcjonalne.\nZapisz ich nazwy.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"W prawie Ohma dla metali proporcjonalne są do siebie natężenie prądu i napięcie.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-20.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":45,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/20.4","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"20.4","points":1,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20.4. (0-1)\nCzy wyniki w tabeli są - dla ustalonej temperatury diody - zgodne z prawem Ohma\ndla metali? Podaj i uzasadnij odpowiedź.\n3. 19.4. 0 pkt\nNie biorąc pod uwagę ciepła, które oddano do otoczenia sprawiamy,\nże czas wrzenia jest krótszy, a co za tym idzie szybciej nam woda\nwyparowuje. Z tego względu prowadzi to do zawyżenia wyniku.\n%\n,\n,\n,\n;\n,\nE\nE\nQ\nW\nE\n;\nQ\nW\nE\n;\nL\nm\nQ\n;\nt\nP\nW\n5\n11\n115\n0\n885\n0\n1\n885\n0\n296\n262\n10\n262\n10\n2260\n10\n36\n10\n296\n10\n2600\n1\n10\n36\n180\n2000\n2\n1\n4\n3\n4\n2\n2\n2\n4\n1\n1\n1\n3\n1\n1\n4\n1\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\njest to część energii, która jest tracona.\nKomentarz: W odpowiedzi pomylona jest wartość otrzymana\neksperymentalnie z wartością oczekiwaną przy braku strat. W związku\nz tym nie wytłumaczone jest, że wynik obliczony na podstawie nachylenia\nprostej jest zawyżony. W konsekwencji również niepoprawne jest\nobliczenie ilości ciepła traconego do otoczenia.\n\n46 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Nie, wyniki nie są zgodne z prawem Ohma dla metali, ponieważ charakterystyka I(U) diody nie jest linią prostą – natężenie prądu nie jest wprost proporcjonalne do napięcia, a opór R = U/I zmienia się. Przykład dla 25°C: gdy napięcie rośnie z 0,60 V do 0,78 V (1,3 raza), prąd rośnie z 1 mA do 40 mA (40 razy).","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-20.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":45,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/20.5","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"20.5","points":1,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20.5. (0-1)\nOszacuj przybliżoną wartość natężenia prądu płynącego w kierunku przewodzenia przez\ndiodę o temperaturze 100ºC, gdy napięcie na niej wynosi 0,74 V.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Dla diody w temperaturze 100°C przy napięciu 0,74 V interpolujemy między punktami (0,73 V; 40 mA) i (0,76 V; 90 mA): I ≈ 40 + (0,74 − 0,73)/(0,76 − 0,73)·(90 − 40) = 40 + (0,01/0,03)·50 ≈ 57 mA. Przybliżona wartość natężenia prądu to ok. 55 mA (dopuszczalny zakres ok. 43–60 mA).","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-20.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":46,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/20.6","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"20.6","points":3,"ptype":"open","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20.6. (0-3)\nCzy ze wzrostem temperatury opór diody w kierunku przewodzenia rośnie, czy maleje?\nPodaj odpowiedź, uzasadnij ją na podstawie danych z tabeli (lub wykresów) i objaśnij\nmikroskopową przyczynę tej zależności.\nWymagania ogólne\n20.1. V. Planowanie i wykonywanie prostych doświadczeń\ni analiza ich wyników.\n20.2. III. Wykorzystanie i przetwarzanie informacji\nzapisanych w postaci tekstu, tabel, wykresów.\n20.3. i 20.4. I. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć\ni praw fizyki do wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\n20.5. III. Wykorzystanie i przetwarzanie informacji\nzapisanych w postaci tekstu, tabel, wykresów.\n20.6. I. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw\nfizyki do wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\nWymagania szczegółowe\ndo zadań 20.1.-20.6.\n20.1. III-4. Elektryczność. Zdający:\n12) buduje proste obwody elektryczne i rysuje ich schematy.\n20.2. III-8. Wymagania przekrojowe. Zdający:\n8) sporządza wykres na podstawie danych z tabeli\n(oznaczenie wielkości i skali na osiach), a także odczytuje\ndane z wykresu.\n20.3. i 20.4. III-4. Elektryczność. Zdający:\n9) posługuje się pojęciem oporu elektrycznego, stosuje prawo\nOhma w prostych obwodach elektrycznych.\n20.5. III-8.Wymagania przekrojowe. Zdający:\n3) szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku i ocenia\nna tej podstawie wartości obliczanych wielkości fizycznych;\nIVPR-12.Wymagania przekrojowe. Zdający:\n4) interpoluje, ocenia orientacyjnie wartość pośrednią\n(interpolowaną) między danymi w tabeli, także za pomocą\nwykresu.\n20.6. III-4 Elektryczność. Zdający:\n9) posługuje się pojęciem oporu elektrycznego, stosuje prawo\nOhma w prostych obwodach elektrycznych;\nIII-8. Wymagania przekrojowe. Zdający:\n6) odczytuje dane z tabeli i zapisuje dane w formie tabeli.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 47\nRozwiązania zadań 20.1.-20.6.\n20.1.\n20.2.\n20.3.\nWielkości proporcjonalne to napięcie i natężenie prądu.\n20.4.\nWyniki nie są zgodne z prawem Ohma, ponieważ wykresy nie są liniowe\n(albo - nie jest spełniony związek\n2\n1\n2\n1\nI\nI\nU\nU \n).\n20.5.\nTa wartość wynosi ok. 50 mA.\n20.6.\nZe wzrostem temperatury opór diody maleje. Wynika to stąd, że przy jednakowym napięciu\nmniejsze natężenie prądu występuje dla 25°C. Objaśnienie mikroskopowe polega na tym,\nże w półprzewodnikach ze wzrostem temperatury rośnie liczba nośników.\nSchemat punktowania zadań 20.1.-20.6.\nZadanie 20.1.\nRozwiązanie prawidłowe\n- poprawne uzupełnienie wszystkich elementów schematu obwodu z diodą.\nlub\n1 pkt\nRozwiązanie niepoprawne\n- błędne lub niepełne uzupełnienie schematów.\n0 pkt\n\nA\nV\n\nA\nV\n\nA\nV\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\n90\n100\n0,5\n0,55\n0,6\n0,65\n0,7\n0,75\n0,8\nU (V)\nI (mA)\n48 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nZadanie 20.2.\nRozwiązanie prawidłowe\n- prawidłowe wyskalowanie i opisanie osi oraz\n- prawidłowe dobranie zakresu odpowiadającego wartościom pomiarowym oraz\n- naniesienie punktów pomiarowych oraz\n- wykreślenie (gładkiej) krzywej oraz\n- oznaczenie krzywych.\n3 pkt\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało\nrozwiązane do końca poprawnie\n- prawidłowe wyskalowanie i opisanie osi oraz\n- prawidłowe dobranie zakresu odpowiadającego wartościom pomiarowym oraz\n- naniesienie punktów pomiarowych bez wykreślenie (gładkiej) krzywej\n(możliwe błędy naniesienia dwóch punktów pomiarowych).\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- prawidłowe wyskalowanie i opisanie osi oraz\n- prawidłowe dobranie zakresu odpowiadającego wartościom pomiarowym.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- nieprawidłowe wyskalowanie osi (np. nieobejmujące zakresu pomiarowego)\nlub\n- brak rozwiązania.\n0 pkt\nZadanie 20.3.\nRozwiązanie prawidłowe\n- zapisanie „Wielkości proporcjonalne to napięcie i natężenie prądu”.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- błędna odpowiedź\nlub\n- brak rozwiązania.\n0 pkt\nZadanie 20.4.\nRozwiązanie prawidłowe\n- zapisanie, że wyniki nie są zgodne z prawem Ohma dla metali, gdyż wykresy\nnie są liniowe\nlub\n- zapisanie, iż wyniki nie są zgodne i pokazanie, że spełniony jest związek\n2\n1\n2\n1\nI\nI\nU\nU \n(ze sprawdzeniem przynajmniej 1 raz).\n1 pkt\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\n90\n100\n0,5\n0,55\n0,6\n0,65\n0,7\n0,75\n0,8\nU (V)\nI (mA)\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 49\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- zapisanie, że wyniki nie są zgodne, bez podania uzasadnienia\nlub\n- zapisanie prawa Ohma i wykonanie obliczeń bez podania wniosku.\n0 pkt\nZadanie 20.5.\nRozwiązanie prawidłowe\n- podanie poprawnej wartość(od 43 do 60 mA) z jednostką.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- błędna wartość lub brak jednostki\nlub\n- brak odpowiedzi.\n0 pkt\nZadanie 20.6.\nRozwiązanie prawidłowe\n- zauważenie, że opór maleje oraz\n- podanie wyjaśnienia w oparciu o analizę wykresu i nachylenie wykresu oraz\n- podanie wyjaśnienia w oparciu o opis mikroskopowy.\n3 pkt\nPokonanie zasadniczych trudności zadania, które jednak nie zostało\nrozwiązane do końca poprawnie\n- zauważenie, że opór maleje oraz\n- podanie wyjaśnienia w oparciu o analizę wykresu i nachylenie wykresu\nlub\n- podanie wyjaśnienia w oparciu o opis mikroskopowy.\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- zauważenie że opór maleje.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- błędne objaśnienia\nlub\n- podanie objaśnienia bez odniesienia do opisanego doświadczenia\nlub\n- brak odpowiedzi.\n0 pkt","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Ze wzrostem temperatury opór diody w kierunku przewodzenia maleje. Widać to z tabeli: przy tym samym napięciu prąd w 100°C jest większy niż w 25°C (np. przy U = 0,74 V: ok. 15 mA w 25°C i ok. 50–57 mA w 100°C), a więc R = U/I jest mniejsze. Mikroskopowo: wraz ze wzrostem temperatury rośnie liczba nośników ładunku (elektronów i dziur) termicznie generowanych w półprzewodniku, więc przewodność rośnie, a opór maleje.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-20.6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":46,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-fizyka-2015/zad/21","paper_id":"informator-maturalny-fizyka-2015","number":"21","points":1,"ptype":"closed","subject":"fizyka","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 21. (0-1)\nJasio ciągnie zabawkę o ciężarze P za sznurek skierowany pod kątem α do podłogi.\nSiła napięcia sznurka wynosi F, a współczynnik tarcia zabawki o podłogę jest równy μ.\nWybierz i podkreśl, które z zestawionych poniżej wielkości należy porównać ze sobą w celu\nrozstrzygnięcia, czy zabawka ruszy z miejsca.\nA. μF oraz P cos α.\nB. μ(P - F) oraz F sin α.\nC. μP oraz (P - F) sin α.\nD. μ(P - F sin α) oraz F cos α.\n50 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nWymagania ogólne\nIV. Budowa prostych modeli fizycznych i matematycznych\ndo opisu zjawisk.\nWymagania szczegółowe\nIV-1. Ruch punktu materialnego. Zdający:\n7) wyjaśnia ruch ciał na podstawie II zasady dynamiki\nNewtona;\n12) posługuje się pojęciem siły tarcia do wyjaśniania\nruchu ciał.\nRozwiązanie\nD\nSchemat punktowania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie.\n0 pkt - błędne zaznaczenie lub jego brak.\nInformacja dla absolwentów niesłyszących 51\n2.2.\nInformacja o egzaminie maturalnym z fizyki dla absolwentów niesłyszących\nw przypadku arkusza standardowego - w jakim stopniu absolwent spełnia wymagania\nz zakresu tego przedmiotu określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla IV\netapu edukacyjnego w zakresie rozszerzonym i podstawowym. Zadania w arkuszu\negzaminacyjnym mogą również odnosić się do wymagań przypisanych do etapów\nwcześniejszych.\nOgólne informacje o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015, krótka\ncharakterystyka arkusza egzaminacyjnego oraz najważniejsze zasady dotyczące oceniania\nwypowiedzi zdających, przedstawione w części 1. Informatora, dotyczą również arkuszy dla\nabsolwentów niesłyszących. Jednak zgodnie z zapisami odpowiedniego rozporządzenia\nMinistra Edukacji Narodowej3, absolwenci niepełnosprawni przystępują do egzaminu\nmaturalnego w warunkach i formie dostosowanych do rodzaju ich niepełnosprawności.\nDostosowania obejmują:\n w odniesieniu do formy egzaminu maturalnego m.in.\n- zmianę sposobu sformułowania niektórych zadań (zamiana słów, zwrotów lub całych\nzdań), jeżeli mogłyby one być niezrozumiałe lub błędnie zrozumiane przez osoby\nniesłyszące (nie dotyczy to terminów typowych dla danej dziedziny wiedzy),\n- zmianę schematu punktowania niektórych zadań,\n w odniesieniu do warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego m.in.\n- przedłużenie czasu przewidzianego na przeprowadzenie egzaminu,\n- możliwość korzystania ze słowników językowych.\nPoniżej przedstawione zostały przykładowe zadania ilustrujące dostosowania dla absolwen-\ntów niesłyszących. Numeracja zadań odpowiada numeracji zadań w części 2.1. Jeżeli zadanie\nnie zostało przedstawione poniżej, oznacza to, że wersja dla niesłyszących nie różni się ni-\nczym od wersji przedstawionej w części 2.1.\nSzczegółowa informacja na temat zakresu dostosowania warunków przeprowadzania\negzaminu maturalnego dla absolwentów niesłyszących ogłaszana jest w komunikacie\nDyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sierpniu poprzedzającym rok szkolny,\nw którym jest przeprowadzany egzamin maturalny, na stronie internetowej CKE.\n3 Tj. § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków\norganizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz\nniedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych\n(Dz.U. Nr 228, poz. 1490, z późn. zm.).\n52 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nZadanie 5. (0-2)\nPoniżej podano nazwy kilku wielkości fizycznych:\nA. pęd całkowity\nB. prędkość\nC. energia kinetyczna\nD. energia całkowita\nSpośród podanych dobierz odpowiednie wielkości fizyczne, które są zachowane dla każdego\nz przedstawionych poniżej rodzajów zderzeń. Wstaw w tabeli znak X w odpowiednich\nmiejscach.\nA\nB\nC\nD\n1. Zderzenie sprężyste\n2. Zderzenie niesprężyste\nWymagania ogólne\nI. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki\ndo wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie.\nWymagania\nszczegółowe\nIVPR-3. Energia mechaniczna. Zdający:\n5) stosuje zasadę zachowania energii oraz zasadę zachowania\npędu do opisu zderzeń sprężystych i niesprężystych.\nRozwiązanie\n1.A i C i D; 2.A i D.\nSchemat punktowania\nRozwiązanie prawidłowe\n- prawidłowe zaznaczenia we wszystkich kolumnach\n2 pkt\nRozwiązanie, w którym jest istotny postęp\n- prawidłowe wypełnienie wierszy 1. lub 2. lub\n- prawidłowe wypełnienie kolumn A i B lub\n- prawidłowe wypełnienie kolumn C i D.\n1 pkt\nRozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu\n- błędne wypełnienie tabeli,\n- brak wypełnienia tabeli.\n0 pkt\nZadanie 21. (0-1)\nJasio ciągnie zabawkę o ciężarze P za sznurek skierowany pod kątem α do podłogi.\nSiła napięcia sznurka wynosi F, a współczynnik tarcia zabawki o podłogę jest równy μ.\nPodkreśl, które z zapisanych poniżej wielkości należy porównać ze sobą w celu\nrozstrzygnięcia, czy zabawka ruszy z miejsca.\nA. μF oraz P cos α.\nB. μ(P - F) oraz F sin α.\nC. μP oraz (P - F) sin α.\nD. μ(P - F sin α) oraz F cos α.\nInformacja dla absolwentów niesłyszących 53\nWymagania ogólne\nIV. Budowa prostych modeli fizycznych i matematycznych\ndo opisu zjawisk.\nWymagania szczegółowe\nIV-1. Ruch punktu materialnego. Zdający:\n7) wyjaśnia ruch ciał na podstawie II zasady dynamiki\nNewtona;\n12) posługuje się pojęciem siły tarcia do wyjaśniania\nruchu ciał.\nRozwiązanie\nD\nSchemat punktowania\n1 pkt - poprawne zaznaczenie.\n0 pkt - błędne zaznaczenie lub jego brak.\n54 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nOpinia KRASP o informatorach maturalnych od 2015 roku 55\nOpinia Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich\no informatorach maturalnych od 2015 roku\nKonferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich z wielką satysfakcją odnotowuje\nkonsekwentne dążenie systemu oświaty do poprawy jakości wykształcenia absolwentów\nszkół średnich. Konferencja z uwagą obserwuje kolejne działania Ministerstwa Edukacji\nNarodowej w tym zakresie, zdając sobie sprawę, że od skuteczności tych działań w dużym\nstopniu zależą także efekty kształcenia osiągane w systemie szkolnictwa wyższego.\nW szczególności dotyczy to kwestii właściwego przygotowania młodzieży do studiów\nrealizowanych z uwzględnieniem nowych form prowadzenia procesu kształcenia.\nPodobnie jak w przeszłości, Konferencja konsekwentnie wspiera wszystkie działania\nzmierzające do tego, by na uczelnie trafiali coraz lepiej przygotowani kandydaci na studia.\nTemu celowi służyła w szczególności pozytywna opinia Komisji Edukacji KRASP z 2008 roku\nw sprawie nowej podstawy programowej oraz uchwała Zgromadzenia Plenarnego KRASP\nz dn. 6 maja 2011 r. w sprawie nowych zasad egzaminu maturalnego.\nZ satysfakcją dostrzegamy, że ważne zmiany w egzaminie maturalnym, postulowane\nw cytowanej wyżej uchwale zostały praktycznie wdrożone przez MEN poprzez zmianę\nodpowiednich rozporządzeń.\nPrzedłożone do zaopiniowania informatory o egzaminach maturalnych opisują formę\nposzczególnych egzaminów maturalnych, przeprowadzanych na podstawie wymagań\nokreślonych w nowej podstawie programowej, a także ilustrują te wymagania wieloma\nprzykładowymi zadaniami egzaminacyjnymi.\nPo zapoznaniu się z przedłożonymi materiałami, KRASP z satysfakcją odnotowuje:\nw zakresie języka polskiego:\nwzmocnienie roli umiejętności komunikacyjnych poprzez odejście od prezentacji na\negzaminie ustnym i zastąpienie jej egzaminem ustnym, na którym zdający będzie musiał\nad hoc przygotować samodzielną wypowiedź argumentacyjną,\nrezygnację z klucza w ocenianiu wypowiedzi pisemnych,\nzwiększenie roli tekstów teoretycznoliterackich i historycznoliterackich na maturze\nrozszerzonej;\nw zakresie historii:\nkompleksowe sprawdzanie umiejętności z zakresu chronologii historycznej, analizy\ni interpretacji historycznej oraz tworzenia narracji historycznej za pomocą rozbudowanej\nwypowiedzi pisemnej na jeden z zaproponowanych tematów, łącznie pokrywających\nwszystkie epoki oraz obszary historii;\nw zakresie wiedzy o społeczeństwie:\npołożenie silniejszego akcentu na sprawdzanie umiejętności złożonych (interpretowanie\ninformacji, dostrzeganie związków przyczynowo-skutkowych) w oparciu o poszerzony\nzasób materiałów źródłowych: teksty (prawne, naukowe, publicystyczne), materiały\nstatystyczne, mapy, rysunki itp.\n56 Informator o egzaminie maturalnym z fizyki od roku szkolnego 2014/2015\nw zakresie matematyki:\nistotne zwiększenie wymagań na poziomie rozszerzonym poprzez włączenie zadań\nz rachunku różniczkowego i pojęć zaawansowanej matematyki,\nistotne poszerzenie wymagań z zakresu kombinatoryki oraz teorii prawdopodobieństwa;\nw zakresie biologii oraz chemii:\nzwiększenie znaczenia umiejętności wyjaśniania procesów i zjawisk biologicznych\ni chemicznych,\nmierzenie\numiejętności\nanalizy\neksperymentu\nsposobu\njego\nplanowania,\nprzeprowadzania, stawianych hipotez i wniosków formułowanych na podstawie\ndołączonych wyników;\nw zakresie fizyki:\nzwiększenie znaczenia rozumienia istoty zjawisk oraz tworzenie formuł matematycznych\nłączących kilka zjawisk,\nmierzenie umiejętności planowania i opisu wykonania prostych doświadczeń, a także\numiejętności analizy wyników wraz z uwzględnieniem niepewności pomiarowych;\nw zakresie geografii:\nuwzględnienie interdyscyplinarności tej nauki poprzez sprawdzanie umiejętności\nintegrowania wiedzy z nauk przyrodniczych do analizy zjawisk i procesów zachodzących\nw środowisku geograficznym,\nznaczne wzbogacenie zasobu materiałów źródłowych (mapy, wykresy, tabele\nstatystyczne, teksty źródłowe, barwne zdjęcia, w tym lotnicze i satelitarne), także\nw postaci barwnej.\nKonferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich z zadowoleniem przyjmuje też\ninformację o wprowadzeniu na świadectwach maturalnych od 2015 roku dodatkowej formy\nprzedstawiania wyniku uzyskanego przez zdającego w postaci jego pozycji na skali\ncentylowej, tj. określenie, jaki odsetek zdających uzyskał taki sam lub słabszy wynik od\nposiadacza świadectwa. Wprowadzenie tej dodatkowej skali uwolni szkoły wyższe od\ndotychczasowego dylematu odnoszenia do siebie surowych wyników kandydatów na studia\nrekrutowanych na podstawie wyników egzaminów maturalnych o istotnie różnym poziomie\ntrudności - rekrutacja stanie się prostsza i bardziej obiektywna.\nReasumując, w opinii Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich zaprezentowana\nw przedłożonych informatorach forma matury istotnie przyczyni się do tego, że młodzież\nprzekraczająca progi uczelni będzie lepiej przygotowana do podjęcia studiów wyższych.\n5 lipca 2013 r.\nPrzewodniczący KRASP\nprof. zw. dr hab. Wiesław Banyś","answer":"D","answer_text":null,"solution":"Na zabawkę działają: ciężar P pionowo w dół oraz siła naciągu sznurka F pod kątem α (składowa pozioma F·cos α, składowa pionowa do góry F·sin α). Siła nacisku na podłogę N = P − F·sin α, więc maksymalna siła tarcia statycznego f = μ·N = μ(P − F·sin α). Aby zabawka ruszyła, składowa pozioma naciągu F·cos α musi przewyższyć maksymalne tarcie; trzeba więc porównać μ(P − F·sin α) oraz F·cos α. Poprawna jest odpowiedź D.","image":"img/informator-maturalny-fizyka-2015/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":49,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Fizyka · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Fizyka","category_label":"Informator maturalny"}]}