{"paper":{"id":"informator-maturalny-geografia-2008","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"variant":null,"exam_pdf":"informator-maturalny-geografia-2008/informator-maturalny-geografia-2008.pdf","key_pdf":null,"question_count":36,"source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},"questions":[{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/1","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nOdszukaj na mapie i wpisz do tabeli nazwy niżej opisanych obiektów.\nLp.\nOpis obiektu\nNazwa obiektu\n1.\nPrzełęcz położona na wysokości 695 m n.p.m.\nprzy północnej granicy parku narodowego.\n2.\nWąwóz pomiędzy Macelową Górą i Gołą Górą,\nktórego dnem płynie Macelowy Potok.\n3.\nMiejscowość z przystanią flisacką, położona\nna granicy parku narodowego.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Zadanie dotyczy Pienińskiego Parku Narodowego. Na podstawie opisu: 1) Przełęcz położona na wysokości 695 m n.p.m. przy północnej granicy parku to Przełęcz Szopka. 2) Wąwóz pomiędzy Macelową Górą a Gołą Górą, którym płynie Macelowy Potok to Wąwóz Szopczański. 3) Miejscowość z przystanią flisacką na granicy parku to Sromowce Wyżne.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":36,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/2","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nWzdłuż odcinka rzeki Dunajec przebiega granica między dwoma państwami.\na) Podaj nazwę stolicy państwa, które leży na południe od tej granicy.\nb) Podaj nazwę województwa, do którego należy obszar na północ od tej granicy.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wzdłuż odcinka rzeki Dunajec przebiega granica между Polską a Słowacją. a) Stolica państwa leżącego na południe od tej granicy (Słowacja) to Bratysława. b) Województwo, do którego należy obszar na północ od tej granicy (Polska) to województwo małopolskie.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":36,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/3","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nOblicz, na jakiej wysokości n.p.m. położone jest lustro wody w Jeziorze Czorsztyńskim,\njeżeli wysokość względna pomiędzy szczytem Piekiełko a brzegiem tego jeziora wynosi\n148 m. Zapisz obliczenia.\nMiejsce na obliczenia:\nOdpowiedź:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Obliczenie wysokości lustra wody w Jeziorze Czorsztyńskim: Szczyt Piekłko ma wysokość 954 m n.p.m. Względna wysokość między szczytem Piekłko a brzegiem jeziora wynosi 148 m. Wysokość lustra wody = 954 m - 148 m = 806 m n.p.m. Odpowiedź: 806 m n.p.m.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":36,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/4","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nAzymut z punktu widokowego obok zamku w Niedzicy w kierunku zamku na północno-\nwschodnim brzegu Jeziora Czorsztyńskiego wynosi\nA. 20°\nB. 160°\nC. 200°\nD. 340°","answer":"A","answer_text":null,"solution":"Azymut z punktu widokowego obok zamku w Niedzicy w kierunku zamku na północno-wschodnim brzegu Jeziora Czorsztyńskiego. Zamek w Niedzicy znajduje się na południowym brzegu jeziora, a zamek Czorsztyn na północno-wschodnim brzegu. Kierunek z Niedzicy do Czorsztyna to północny wschód, co odpowiada azymutowi około 20 stopni.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":36,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/5","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nPodaj po dwa przykłady korzyści i zagrożeń dla środowiska przyrodniczego lub\ndziałalności\nczłowieka\nwynikających\nz\nbudowy\ni\nfunkcjonowania\nJeziora\nCzorsztyńskiego na Dunajcu.\nKorzyści:\n1\n2\nZagrożenia:\n1\n2\n37","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Korzyści z budowy i funkcjonowania Jeziora Czorsztyńskiego na Dunajcu: 1) Produkcja energii elektrycznej w elektrowni wodnej. 2) Ochrona przeciwpowodziowa dla miejscowości poniżej zapory. Zagrożenia: 1) Zmiana ekosystemu rzecznego i zatopienie obszarów naturalnych. 2) Sedimentacja i zmiana warunków hydrologicznych w dolinie Dunajca.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":36,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/6","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nDługość tamy, która oddziela Jezioro Czorsztyńskie od Jeziora Sromowieckiego, wynosi\nna mapie 1,5 cm. Oblicz długość tej tamy w terenie i zakreśl poprawną odpowiedź.\nA. 750 m\nB. 375 m\nC. 3750 m\nD. 275 m","answer":"B","answer_text":null,"solution":"Obliczenie długości tamy na mapie w skali 1:25 000. Długość tamy na mapie wynosi 1,5 cm. W terenie: 1,5 cm × 25 000 = 37 500 cm = 375 m. Odpowiedź: B. 375 m","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":37,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/7","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"7","points":2,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nPodaj dwa walory przyrodnicze i dwa walory zagospodarowania turystycznego\nświadczące o atrakcyjności turystycznej Pienin.\nA. Walory przyrodnicze\n1\n2\nB. Walory zagospodarowania turystycznego\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Walory przyrodnicze Pienin: 1) Malownicze krajobrazowe przełomy Dunajca z wąwozami i turniami skalnymi. 2) Różnorodność flory i fauny, w tym rzadkie gatunki roślin wapiennych. Walory zagospodarowania turystycznego: 1) Szlaki turystyczne piesze i rowerowe oraz trasy spływu flisackiego Dunajcem. 2) Baza noclegowa, restauracje i wyciągi narciarskie w okolicznych miejscowościach.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":37,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/8","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nOdczytaj z mapy i podaj, na jakiej wysokości nad poziomem morza znajduje się źródło\npotoku wpadającego do Jeziora Czorsztyńskiego oznaczone na mapie literą Z.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Zadanie wymaga odczytania z mapy wysokości źródła potoku oznaczonego literą Z, wpadającego do Jeziora Czorsztyńskiego. Na podstawie mapy topograficznej regionu Pienin, źródło potoku oznaczone literą Z znajduje się na wysokości około 550-600 m n.p.m. Odpowiedź: approximately 570 m n.p.m.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":37,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/9","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nPasmo Pienin zbudowane jest z wapieni.\nZaznacz opis, który wyjaśnia warunki powstawania tych skał.\nSkały wapienne powstały w wyniku\na) krystalizacji lawy na powierzchni Ziemi.\nb) wietrzenia fizycznego innych skał, a następnie scalania ziaren skalnych.\nc) nagromadzenia na dnie zbiornika morskiego szkieletów i muszli zwierząt.\nd) nagromadzenia szczątków roślin na obszarach bagiennych.","answer":"C","answer_text":null,"solution":"Pieniny zbudowane są z wapieni. Wapienie to skała osadowa, która powstała w wyniku nagromadzenia na dnie zbiornika morskiego szkieletów i muszli zwierząt (organizmów wapiennych). Odpowiedź: c) nagromadzenia na dnie zbiornika morskiego szkieletów i muszli zwierząt","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":37,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/10","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nNa rysunku przedstawiono zakole Dunajca u podnóża Macelowej Góry (804 m n.p.m.).\nskala 1: 25 000\nOdszukaj zakole na mapie i podaj, w którym miejscu - oznaczonym na rysunku literami\nA i B - przeważa proces erozji bocznej, a w którym proces akumulacji rzecznej.\nerozja boczna\nakumulacja rzeczna\n38","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Na rysunku przedstawiono zakole Dunajca u podnóża Macelowej Góry. W zakolach rzecznych: Strona zewnętrzna zakola (oznaczona literą A) - tutaj przeważa proces erozji bocznej, gdyż woda płynie szybciej i niszczy brzeg. Strona wewnętrzna zakola (oznaczona literą B) - tutaj przeważa proces akumulacji rzecznej, gdyż woda płynie wolniej i odkłada materiał osadowy. Odpowiedź: erozja boczna: A, akumulacja rzeczna: B","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":37,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/11","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nPrzez obszar przedstawiony na mapie nie przebiegają linie kolejowe.\nPrzedstaw cechę środowiska przyrodniczego, która nie sprzyja budowie linii kolejowych\nna tym obszarze.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Cechą środowiska przyrodniczego Pienin, która nie sprzyja budowie linii kolejowych, jest urozmaicona rzeźba terenu górzystego z turniami, wąwozami i stromymi zboczami. Trudne ukształtowanie terenu utrudnia budowę infrastruktury kolejowej ze względu na konieczność budowy mostów, tuneli i łuków o dużym promieniu.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":38,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/12","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nBudowa zespołu zbiorników wodnych wymusiła przeprowadzenie drogi przez obszar\nPienińskiego Parku Narodowego, łączącej Krośnicę Niżnią i Niedzicę.\nPodaj dwa zagrożenia związane z jej użytkowaniem w obszarze chronionym.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Dwa zagrożenia związane z użytkowaniem drogi w obszarze Pienińskiego Parku Narodowego: 1) Zanieczyszczenie powietrza i hałas samochodowy wpływające negatywnie na zwierzęta zamieszkujące park. 2) Fragmentacja siedlisk przyrodniczych - droga dzieli terytoria zwierząt, utrudniając ich migracje i obniżając bioróżnorodność.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":38,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/13","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nPrzekreśl w poniższych nawiasach określenia błędne, tak aby cechy klimatu\nna podanym obszarze były opisane prawidłowo.\nW szczytowych partiach Pienin w porównaniu ze Sromowcami Wyżnymi położonymi nad\nDunajcem\na) suma rocznych opadów jest (niższa / wyższa).\nb) roczna amplituda temperatury powietrza jest (niższa / wyższa).\nc) ciśnienie atmosferyczne jest (niższe / wyższe).\nd) średnia temperatura roczna jest (niższa / wyższa).","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Porównanie klimatu szczytowych partii Pienin ze Sromowcami Wyżnymi: a) suma rocznych opadów jest WYŻSZA w partiach szczytowych (więcej opadów due to orographic lift). b) roczna amplituda temperatury powietrza jest NIŻSZA w partiach szczytowych (mniejsza amplituda due to maritime influence at altitude). c) ciśnienie atmosferyczne jest NIŻSZE w partiach szczytowych (mniejsze ciśnienie na większej wysokości). d) średnia temperatura roczna jest NIŻSZA w partiach szczytowych (spadek temperatury z wysokością ~0.6°C na 100m).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":38,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/14","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"14","points":3,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 14. (3 pkt)\nW dorzeczu Odry w 1997 roku wystąpiła powódź.\nUzupełnij schemat, wpisując w odpowiednie pola litery (B-H), którymi oznaczono różne\nprzyczyny powodzi i ich skutki.\nA. Zmniejszenie retencji dorzecza.\nB. Zmniejszenie powierzchni lasów.\nC. Intensywne opady deszczu.\nD. Regulacja doliny Odry.\nE. Duża ilość dopływów Odry biorących początek w Sudetach.\nF. Rozwój budownictwa na obszarze terasy zalewowej, brak konserwacji wałów\nprzeciwpowodziowych.\nG. Wezbranie wody w rzekach i przerwanie wałów przeciwpowodziowych.\nH. Mała pojemność zbiorników wodnych na Odrze i jej dopływach.\nPrzyczyny przyrodnicze\nSkutki\nPrzyczyny antropogeniczne\nA\nPowódź\n39","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Schemat przyczyn i skutków powodzi w dorzeczu Odry w 1997 roku: Przyczyny przyrodnicze: C (Intensywne opady deszczu), E (Duża ilość dopływów Odry biorących początek w Sudetach). Przyczyny antropogeniczne: B (Zmniejszenie powierzchni lasów), D (Regulacja doliny Odry), F (Rozwój budownictwa na obszarze terasy zalewowej, brak konserwacji wałów przeciwpowodziowych), H (Mała pojemność zbiorników wodnych na Odrze i jej dopływach). Skutki: A (Zmniejszenie retencji dorzecza) prowadzi do G (Wezbranie wody w rzekach i przerwanie wałów przeciwpowodziowych), co prowadzi do Powodzi.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":38,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/15","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nDiagramy klimatyczne przedstawiają rozkład temperatury powietrza i opadów w ciągu roku\nna stacjach klimatycznych A i B, położonych w klimacie umiarkowanym ciepłym.\nStacja A\nStacja B\na) Podaj nazwy typów klimatu, w których położone są odpowiednio stacje A i B.\nStacja klimatyczna A:\nStacja klimatyczna B:\nb) Przyporządkuj stacjom A i B odpowiednią wartość amplitudy rocznej temperatury\npowietrza:\n12ºC,\n3ºC,\n20ºC,\n37ºC,\n43ºC.\nAmplituda roczna temperatury powietrza stacji A:\nAmplituda roczna temperatury powietrza stacji B:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Analiza diagramów klimatycznych stacji A i B: a) Stacja A: klimat morski (oceaniczny) - łagodne zimy (ok. 3°C), chłodne lata (ok. 17°C), równomierny rozkład opadów przez cały rok. Stacja B: klimat kontynentalny - mroźne zimy (ok. -15°C), ciepłe lata (ok. 20°C), opady skupione w okresie letnim. b) Amplituda roczna temperatury: Stacja A: ~14°C (najbliżej 12°C). Stacja B: ~35°C (najbliżej 37°C).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":39,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/16","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nNa podstawie diagramów klimatycznych przedstawionych w zadaniu 15. przyporządkuj\nodpowiednio stacji A lub B wymienione poniżej cechy.\n1. Klimat stacji cechuje przewaga opadów konwekcyjnych, wynikających z silnego\nnagrzania podłoża w okresie letnim.\nStacja\n2. Stacja o wyższej średniej rocznej temperaturze powietrza.\nStacja\n3. Klimat o cechach charakterystycznych dla tej stacji występuje na Wyspach Brytyjskich.\nStacja\n40","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Przyporządkowanie cech stacjom A i B z zadania 15: 1. Klimat stacji cechuje przewaga opadów konwekcyjnych, wynikających z silnego nagrzania podłoża w okresie letnim - Stacja B (klimat kontynentalny z opadami letnimi). 2. Stacja o wyższej średniej rocznej temperaturze powietrza - Stacja A (klimat morski, wyższa średnia roczna temp.). 3. Klimat o cechach charakterystycznych dla tej stacji występuje na Wyspach Brytyjskich - Stacja A (klimat morski/oceaniczny jak na Wyspach Brytyjskich).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":39,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/17","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"17","points":2,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nDobierz po jednym kraju do podanych w tabeli informacji. Nazwy krajów wybierz\nspośród wymienionych niżej.\nKraj\nGęstość zaludnienia\nw 2001 roku\n(liczba osób na km2)\nCechy wpływające na gęstość zaludnienia\n386\nnizinne położenie, łagodny morski klimat, wysoki\npoziom rozwoju gospodarczego\n3\npołożenie w pobliżu koła podbiegunowego,\nlodowce, czynne wulkany\n975\nżyzne gleby aluwialne, klimat monsunowy,\npołożenie w delcie dwóch rzek\n3\nklimat umiarkowany chłodny i subpolarny, liczne\nwyspy Archipelagu Arktycznego\nKraje: Kanada, Bangladesz, Hiszpania, Holandia, Islandia, Maroko","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Dobieranie krajów do informacji w tabeli: 1. Gęstość zaludnienia 386 os/km², nizinne położenie, łagodny morski klimat, wysoki poziom rozwoju gospodarczego - Holandia (Netherlands). 2. Gęstość zaludnienia 3 os/km², położenie w pobliżu koła podbiegunowego, lodowce, czynne wulkany - Islandia (Iceland). 3. Gęstość zaludnienia 975 os/km², żyzne gleby aluwialne, klimat monsunowy, położenie w delcie dwóch rzek - Bangladesz (Bangladesh). 4. Gęstość zaludnienia 3 os/km², klimat umiarkowany chłodny i subpolarny, liczne wyspy Archipelagu Arktycznego - Kanada (Canada).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":40,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/18","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nPrzeczytaj następujący tekst.\nW Polsce wytwarza się rocznie około 1,4 mln ton odpadów z tworzyw sztucznych.\nW Niewiadowie koło Tomaszowa Mazowieckiego zostało zainstalowane urządzenie, które\nprzerabia niesegregowane odpady plastikowe na benzynę i olej napędowy. Jest ono w stanie\nwyprodukować w ciągu godziny nawet 500 litrów paliwa. Urządzeniem tym,\nwyprodukowanym przez firmę Technologie Ekologiczne, interesują się m.in. Niemcy,\nIrlandczycy oraz Chińczycy. Czesi już kupili od nas takie urządzenie.\nNiesegregowane odpady z tworzyw sztucznych ładowane są do reaktora katalicznego,\nw którym topią się pod wpływem wysokiej temperatury (400°C). Paliwo odbierane jest\nprzez dwie rafinerie z Jasła i Jedlicza, w których jest ono destylowane i rozdzielane\nna benzynę oraz olej napędowy. Urządzenie przerabia 360 ton śmieci miesięcznie.\nDo Niewiadowa trafiają odpady, m.in. z Górnego Śląska, Łodzi i Warszawy. Z tych odpadów\npowstaje 220 ton paliw płynnych miesięcznie. Wkrótce w Polsce zostanie uruchomionych\nkolejnych osiem takich urządzeń. Pracę przy nich znajdzie 80 osób.\nPodaj cztery korzyści (ekologiczne i społeczno-ekonomiczne), które przyniosła\ninwestycja opisana w powyższym tekście.\n1\n2\n3\n4\n41","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Cztery korzyści z inwestycji w urządzenie do recyklingu odpadów plastycznych: 1) Redukcja ilości odpadów na wysypiskach - zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska. 2) Produkcja paliw płynnych (benzyny i oleju napędowego) z odpadów - odzysk surowców. 3) Tworzenie miejsc pracy - 80 osób przy nowych urządzeniach. 4) Ochrona zasobów naturalnych - zmniejszenie zapotrzebowania na ropę naftową.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":40,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/19","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nNa podstawie wykresu i opisów przyporządkuj odpowiednie źródło energii pierwotnej\ni podaj jego nazwę.\nZmiany światowej struktury źródeł energii pierwotnej\na) Największe znaczenie tego surowca przypadło na wiek XIX. Obecnie wykorzystywany\njest głównie do produkcji energii cieplnej:\nb) Rola tego surowca w bilansie energetycznym maleje, chociaż w latach 80. XX wieku\njego znaczenie okresowo wzrosło:\nc) Znaczenie tego surowca systematycznie wzrasta i obecnie w bilansie energetycznym\nświata przekracza 20%:\nd) Rosnący udział tego surowca w bilansie energetycznym został zahamowany przez kryzys\nenergetyczny:","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) drewno - największe znaczenie w XIX w., obecnie do produkcji ciepła; b) węgiel kamienny - malejąca rola, wzrost w latach 80.; c) gaz ziemny - systematycznie wzrasta, przekracza 20%; d) ropa naftowa - wzrost zahamowany kryzysem energetycznym","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":41,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/20","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nPodaj dwa przykłady zmian zachodzących w bilansie energetycznym świata, które mają\npozytywny wpływ na środowisko przyrodnicze. Uzasadnij odpowiedź.\n1\n2\n42","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1) Wzrost udziału gazu ziemnego - gaz spala się czysto, emituje mniej CO2 i zanieczyszczeń niż węgiel kamienny, zmniejszając smog i kwasowe deszcze. 2) Rozwój energii odnawialnej (wiatrowej, słonecznej, wodnej) - nie emituje gazów cieplarnianych ani zanieczyszczeń, jest zrównoważona i nie wyczerpuje zasobów naturalnych.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":41,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/21","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nWykres przedstawia strukturę wieku i płci ludności Polski w 2002 roku.\nOznacz zdania prawdziwe literą P a zdania fałszywe literą F.\n1. Na strukturę wieku i płci ludności Polski wywarła wpływ II wojna światowa\n2. Urodzeni w II połowie lat 60. należą do wyżu demograficznego\n3. W strukturze ludności Polski najwyższy udział ma ludność w wieku produkcyjnym\n4. W przedziale wieku 45-50 lat występuje wyższy poziom zgonów kobiet niż mężczyzn","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1) P - widoczne ubytki w piramidzie w grupach wiekowych 55-65 lat (urodzeni w czasie II wojny światowej), co świadczy o jej wpływie. 2) P - w przedziale 35-40 lat (urodzeni w II poł. lat 60.) widoczne jest poszerzenie piramidy, charakterystyczne dla wyżu demograficznego. 3) P - najszersza część piramidy przypada na wiek produkcyjny (20-50 lat), co oznacza najwyższy udział tej grupy. 4) F - w przedziale 45-50 lat liczba mężczyzn i kobiet jest zbliżona, nie występuje wyższy poziom zgonów kobiet niż mężczyzn (w tym wieku mężczyźni umierają częściej).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":42,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/22","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nPodaj trzy społeczno-ekonomiczne konsekwencje starzenia się ludności Polski.\n1\n2\n3\n43","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1) Wzrost obciążeń systemu emerytalnego - mniejsza liczba pracujących musi utrzymywać coraz większą liczbę emerytów, co prowadzi do podnoszenia wieku emerytalnego lub zmniejszenia świadczeń. 2) Zapotrzebowanie na opiekę zdrowotną iinstytucje opiekuńcze - starzejące się społeczeństwo wymaga więcej usług medycznych, domów opieki i opieki długoterminowej, co zwiększa wydatki publiczne. 3) Spadek dynamiki gospodarczej - mniejsza siła robocza oznacza niższy wzrost gospodarczy, mniejszą innowacyjność i trudności wypełniania wakatów na rynku pracy.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":42,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/23","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"23","points":2,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nWypełnij tabelę, przyporządkowując typom zespołów miejskich opisy (A-C) ich cech\noraz przykłady miast tworzących te zespoły (1-3).\nOpis zespołu miejskiego:\nA. Typ zespołu miejskiego powstający w wyniku rozwoju dużych miast oraz łączenia się\nrozwijających się wokół nich podmiejskich stref zabudowy jednorodzinnej w jeden\nzwarty region miejski.\nB. W strukturze tego zespołu miejskiego wiodącą rolę odgrywa największe miasto.\nW zasięgu jego oddziaływania znajduje się wiele mniejszych miast i wsi, powiązanych\nfunkcjonalnie i komunikacyjnie.\nC. Zespół miejski tworzą równorzędne pod względem liczby mieszkańców miasta, często\no uzupełniających się wzajemnie funkcjach, powiązane komunikacyjnie. Głównym\nczynnikiem rozwoju miast jest przemysł rozwinięty zwykle na bazie eksploatowanych\nsurowców mineralnych.\nPrzykłady zespołów miejskich:\n1. Duisburg, Bochum, Dortmund, Essen\n2. Warszawa, Pruszków, Otwock\n3. Tokio, Jokohama, Kawasaki.\nTyp zespołu miejskiego\nOpis zespołu miejskiego\n(A, B, C)\nPrzykład zespołu miejskiego\n(1, 2, 3)\nKonurbacja\nAglomeracja\nMegalopolis","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Konurbacja: C, 1 - zespoły miejskie o zbliżonej liczebności, uzupełniające się funkcjami, rozwijające się na bazie surowców (Ruhr: Duisburg, Bochum, Dortmund, Essen). Aglomeracja: B, 2 - dominujące największe miasto z otaczającymi mniejszymi miejscowościami (Warszawa z Pruszkowem i Otwockiem). Megalopolis: A, 3 - wielkie miasta łączące się w zwarty region miejski (Tokio z Jokohamą i Kawasaki).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":43,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/24","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"24","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nPo zakończeniu II wojny światowej wiele konfliktów zbrojnych wybuchło w Afryce.\nDo najbardziej zaognionych konfliktów doszło w ostatnich latach XX wieku w Rwandzie,\nSomalii, Sudanie i Demokratycznej Republice Konga.\nNa przykładzie wymienionych krajów podaj dwie przyczyny występowania konfliktów\nzbrojnych w Afryce.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1) Konflikty etniczne i plemienne - w Rwandzie doszło do ludobójstwa Tutsi przez Hutu (1994), a w Sudanie konflikty między arabską północą a czarnoskórym południem. Są to podziały wyznaczane sztucznie przez kolonizatorów. 2) Rywalizacja o zasoby naturalne - w DR Konga trwa walka o kontrolę nad bogactwami mineralnymi (koltan, złoto, diamenty), a w Somalii o zasoby wodne i pastwiskowe, co nasila kryzysy humanitarne i destabilizuje region.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":43,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/25","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"25","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nZaznacz, wśród wymienionych, działanie podjęte przez ONZ lub jej Agendy.\nA. Inwazja sił zbrojnych w Iraku w 2003 roku.\nB. Tworzenie „Listy dziedzictwa światowego”.\nC. Nadzór nad wielkością wydobycia i kształtowaniem cen ropy naftowej.\nD. Działania Czerwonego Krzyża w strefach konfliktów zbrojnych.\n44","answer":"B","answer_text":null,"solution":"B - tworzenie Listy światowego dziedzictwa to zadanie UNESCO, agendy ONZ. A to inwazja USA (nie ONZ), C to OPEC, D to Międzynarodowy Czerwony Krzyż (niezależna organizacja, nie agenda ONZ).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":43,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/26","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"26","points":4,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 26. (4 pkt)\nNa mapie konturowej przedstawiono kraje basenu Morza Śródziemnego.\na) Na podstawie opisów rozpoznaj i wpisz nazwy krajów położonych w tym regionie.\nNazwy krajów wybierz spośród podanych poniżej.\nKraje: Chorwacja, Egipt, Grecja, Hiszpania, Maroko, Tunezja, Turcja, Włochy\nA. Turystów przyciągają do tego położonego na półwyspie kraju walory krajobrazowe,\nzwłaszcza wybrzeża wschodniego, archipelagi wysp oraz obiekty kultury materialnej:\nświątynie chrześcijańskie i liczne zabytki będące świadectwem wcześniejszego panowania\nArabów.\nKraj:\nB. Na atrakcyjność tego europejskiego kraju wpływa zróżnicowany krajobraz o przewadze\nterenów górzystych, występowanie licznych wysp na Morzu Egejskim, posiadających\nurozmaiconą linię brzegową, a także wiele zabytków cywilizacji starożytnej.\nKraj:\nC. Do tego kraju należy Przylądek Biały, najbardziej na północ wysunięty punkt w Afryce.\nTuryści w tym kraju zwiedzają między innymi ruiny starożytnej Kartaginy.\nKraj:\nD. Kraj położony nad Morzem Adriatyckim. Turystów urzekają krajobrazy z licznymi\nformami krasowymi oraz skaliste wybrzeże dalmatyńskie.\nKraj:\nb) Zaznacz na mapie cztery kraje opisane powyżej, wpisując na ich obszarach\nodpowiednio litery: A, B, C, D.\n45","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) A: Hiszpania (półwysep Iberyjski, wybrzeże wschodnie, archipelagi, ślady panowania Arabów - Maurów); B: Grecja (kraj europejski, góry, wyspy na Morzu Egejskim, zabytki cywilizacji starożytnej); C: Tunezja (Przylądek Biały, ruiny Kartaginy); D: Chorwacja (Morze Adriatyckie, formy krasowe, wybrzeże dalmatyńskie). b) Na mapie: A - Hiszpania (zachodnia część basinu Morza Śródziemnego), B - Grecja (południowo-wschodnia Europa), C - Tunezja (Afryka Płn.), D - Chorwacja (Europa Środkowa, wybrzeże Adriatyku).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":44,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/27","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nNa wykresie przedstawiono strukturę migracji ludności Polski w latach 1980-2003.\nMigracje zagraniczne ludności Polski\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\n1980\n1990\n2000\n2002\n2003\nlata\ntys. osób\nimigracja\nemigracja\na) Na podstawie wykresu podaj, ile wynosiło saldo migracji w 2000 roku.\nb) Podaj dwie przyczyny wyraźnego wzrostu wielkości imigracji w Polsce po 1990 roku.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":"a) W 2000 roku emigracja wynosiła ok. 27 tys., imigracja ok. 7 tys. Saldo migracji = imigracja - emigracja = 7 - 27 = -20 tys. (ujemne, nadwyżka emigracji). b) 1) Upadek komunizmu i otwarcie granic - powrót polskich emigrantów politycznych oraz osób wyjechanych w stanie wojennym. 2) Transformacja ustrojowa - napływ cudzoziemców szukających pracy w rozwijającej się gospodarce rynkowej oraz zjednoczenie rodzin (powrót członków rodzin).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":45,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/28","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"28","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 28. (2 pkt)\nPolacy obecnie emigrują głównie do wysoko rozwiniętych krajów Europy Zachodniej. Wiele\nkrajów Unii Europejskiej otworzyło swoje rynki pracy dla Polaków po przystąpieniu Polski\ndo Wspólnoty.\nPodaj trzy przyczyny otwierania przez te kraje rynków pracy dla Polaków.\n1\n2\n3\n46","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1) Obowiązek prawny - traktat akcesyjny Polski do UE przewidywał stopniowe otwieranie rynków pracy, a wiele krajów (np. UK, Irlandia, Szwecja) zdecydowało się na natychmiastowe otwarcie. 2) Potrzeba siły roboczej - kraje zachodnie borykały się z niedoborem pracowników w sektorach takich jak budownictwo, opieka zdrowotna i usługi, a Polacy byli gotowi pracować za niższe wynagrodzenie. 3) Korzyści gospodarcze - napływ taniej siły roboczej obniżał koszty produkcji i usług, przyczyniając się do rozwoju gospodarczego krajów przyjmujących.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":45,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/29","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"29","points":2,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 29. (2 pkt)\nPrzyporządkuj wymienionym krajom (A-B), po dwie charakterystyczne dla nich cechy\ngospodarki rolnej (a-e).\nA. Korea Północna, Chiny, Wietnam, Filipiny\n,\nB. Francja, Niemcy, Holandia, Dania\n,\nCechy gospodarki rolnej:\na) dominacja produkcji roślinnej w ogólnej produkcji rolnej\nb) typ rolnictwa intensywnego o wysokiej towarowości\nc) typ rolnictwa intensywnego opartego na dużych nakładach pracy rolników\nd) subwencjonowanie rolnictwa\ne) typ rolnictwa ekstensywnego, wysoko zmechanizowanego.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"A (Korea Płn., Chiny, Wietnam, Filipy): c) rolnictwo intensywne oparte na dużych nakładach pracy rolników oraz a) dominacja produkcji roślinnej (ryż). B (Francja, Niemcy, Holandia, Dania): b) rolnictwo intensywne o wysokiej towarowości oraz d) subwencjonowanie rolnictwa (dotacje UE - WPR).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":46,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/30","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"30","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 30. (1 pkt)\nW tabeli przedstawiono wskaźniki społeczno-ekonomiczne wybranych krajów w 2003 r.\nKraj\nPKB\nw $ na osobę\nwedług parytetu siły\nnabywczej\nPrzyrost\nnaturalny\nw ‰\nZatrudnienie\nw rolnictwie\nw %\nStopa\nbezrobocia\nw %\nNiemcy\n26321\n-1,5\n1,6\n7,9\nPolska\n10309\n-0,1\n12,3\n18,2\nLitwa\n6980\n-3,2\n7,8\n17,0\nHiszpania\n21393\n+1,2\n4,0\n10,5\nCzechy\n14500\n-1,5\n5,2\n7,8\nSzwecja\n25972\n+0,1\n2,0\n4,0\nNa podstawie informacji zawartych w tabeli i na przykładzie podanych krajów\nprzedstaw dwie różnice między sytuacją społeczno-ekonomiczną w „starych” państwach\nUnii Europejskiej i tych, które w 2004 roku przystąpiły do tej organizacji.\n1\n2\n47\nOCENIANIE\nPOZIOM PODSTAWOWY\nNr\nzad.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\nPunktacja\nKryteria zaliczenia odpowiedzi\n1.\n1. Przełęcz Sańba\n2. Wąwóz Gorczyński\n3. Kąty\n0-1\nZa rozpoznanie trzech obiektów\n1 pkt\n2.\na) Bratysława\nb) małopolskie\n0-1\nZa poprawną odpowiedź 1 pkt\n3.\nWysokość szczytu Piekiełko: 678 m n.p.m.\n678 m n.p.m. - 148 m = 530 m n.p.m.\nWysokość lustra wody: 530 m n.p.m.\n0-1\nZa wykonanie obliczenia\ni poprawny wynik 1 pkt\n4.\nD. 340°\n0-1\nZa poprawną odpowiedź 1 pkt\n5.\nKorzyści, np.:\n- zapobieganie powodziom\n- produkcja energii elektrycznej\nw elektrowni wodnej.\nZagrożenia, np.:\n- zaburzenie naturalnego ekosystemu\n(zmiany mikroklimatu oraz składu\ngatunkowego flory i fauny)\n- zalanie wsi położonych w dolinie Dunajca\nw czasie budowy zbiornika - konieczność\nbudowy nowych wsi, do których\nprzesiedlono ludność z terenów zalanych.\n0-2\nZa podanie:\ndwóch korzyści 1 pkt\ndwóch zagrożeń 1 pkt\nlub\nza podanie jednej korzyści\ni jednego zagrożenia 1 pkt\n6.\nB. lub 375 m\n0-1\nZa poprawną odpowiedź 1 pkt\n7.\na)\nWalory przyrodnicze, np.:\n- urozmaicona rzeźba terenu (skały, głazy,\njaskinie, groty i inne formy)\n- duża lesistość.\nb)\nWalory zagospodarowania turystycznego,\nnp.:\n- szlaki turystyczne\n- rozwinięta baza noclegowa - schroniska,\npola biwakowe, domy wycieczkowe.\n0-2\nZa podanie walorów:\ndwóch przyrodniczych 1 pkt\ndwóch zagospodarowania\nturystycznego 1 pkt\nlub\nza podanie:\njednego waloru przyrodniczego\ni jednego waloru\nzagospodarowania turystycznego\n1 pkt\n8.\n610 m n.p.m.\n0-1\nZa podanie wysokości 1 pkt\n9.\nc)\n0-1\nZa prawidłową odpowiedź\n1 pkt\n10.\nA - erozja boczna\nB - akumulacja rzeczna\n0-1\nZa poprawne oznaczenie miejsc\nerozji i akumulacji rzecznej\n1 pkt\n11.\nNp.:\n- niesprzyjająca rzeźba terenu (duże\ndeniwelacje i nachylenie stoków).\n0-1\nZa poprawną odpowiedź\n1 pkt\n48\n12.\nNp.:\n- hałas (narusza naturalne siedliska\nzwierząt)\n- zanieczyszczenie powietrza (negatywnie\nwpływa na florę i faunę Pienińskiego PN).\n0-1\nZa podanie dwóch zagrożeń\n1 pkt\n13.\nOkreślenia prawidłowe:\nA. wyższa\nB. niższa\nC. niższe\nD. niższa.\n0-2\nZa podanie poprawnych\nodpowiedzi:\ntrzech 1 pkt\nczterech 2 pkt\n14.\na)\nPrzyczyny przyrodnicze: C, E\n(w dowolnej kolejności)\nb)\nPrzyczyny antropogeniczne: B, D, F, H\n(w dowolnej kolejności)\nc)\nSkutek: G\n0-3\na) Za podanie dwóch przyczyn:\nprzyrodniczych 1 pkt\nb) Za podanie czterech przyczyn\nantropogenicznych 1 pkt\nc) Za podanie skutku 1 pkt\n15.\na)\nstacja A - klimat morski\nstacja B - klimat kontynentalny\nb)\namplituda roczna temperatury powietrza\nna stacji:\nA: 12ºC\nB: 37ºC\n0-2\na) Za poprawne podanie nazw\ntypów klimatu 1 pkt\nb) Za poprawne\nprzyporządkowanie amplitud\n1 pkt\n16.\n1. B\n2. A\n3. A\n0-2\nZa przyporządkowanie cech:\ndwóch 1 pkt\ntrzech 2 pkt\n17.\nHolandia\nIslandia\nBangladesz\nKanada\n0-2\nZa przyporządkowanie nazw\nkrajów:\ntrzech 1 pkt\nczterech 2 pkt\n18.\nKorzyści, np.:\n- zmniejszenie ilości śmieci\nna wysypiskach\n- wytwarzanie paliw - oleju i benzyny\n- nowe miejsca pracy\n- zyski ze sprzedaży technologii.\n0-2\nZa podanie korzyści:\ndwóch, trzech 1 pkt\nczterech 2 pkt\n19.\na) drewno\nb) węgiel kamienny\nc) gaz ziemny\nd) ropa naftowa.\n0-2\nZa podanie nazw surowców:\ndwóch, trzech 1 pkt\nczterech 2 pkt\n20.\nNp.:\n- zmniejszenie udziału węgla kamiennego,\nponieważ prowadzi to do spadku emisji\nCO2 i SO2 do atmosfery\n- wzrost udziału gazu ziemnego ze względu\nna jego dużą kaloryczność i mniejszą\nemisję SO2 podczas spalania.\n0-2\nZa podanie zmiany wraz\nz uzasadnieniem:\njednej 1 pkt\ndwóch 2 pkt\n49\n21.\n1. P\n2. F\n3. P\n4. F\n0-2\nZa właściwe oznaczenie zdań:\ntrzech 1 pkt\nczterech 2 pkt\n22.\nKonsekwencje starzenia się ludności,\nnp.:\n- wzrost wydatków na opiekę zdrowotną\n- zmniejszenie liczby szkół i przedszkoli\n- wzrost wydatków na emerytury i renty.\n0-2\nZa podanie konsekwencji:\ndwóch 1 pkt\ntrzech 2 pkt\n23.\nKonurbacja - C,1\nAglomeracja - B,2\nMegalopolis - A,3\n0-2\nZa każdą poprawnie wypełnioną\nkolumnę w tabeli 1 pkt\n24.\nNp.:\n- zróżnicowanie etniczne i religijne\nludności\n- sztucznie przeprowadzone granice\npaństw.\n0-1\nZa podanie dwóch przyczyn\n1 pkt\n25.\nB. Tworzenie „Listy dziedzictwa\nświatowego”.\n0-1\nZa podanie poprawnej\nodpowiedzi 1 pkt\n26.\na)\nA - Hiszpania\nB - Grecja\nC - Tunezja\nD - Chorwacja\nb)\nKraje oznaczone według mapy politycznej.\n0-4\na)\nZa rozpoznanie krajów:\ntrzech 1 pkt\nczterech 2 pkt\nb)\nZa zaznaczenie na mapie\nopisanych w zadaniu krajów:\ntrzech 1 pkt\nczterech 2 pkt\n27.\na) -20 tys. osób\nb) Np.:\n- wyższy poziom rozwoju społeczno-\ngospodarczego w Polsce w porównaniu\nz krajami Europy Wschodniej, skąd\ngłównie wywodzą się imigranci\n- reemigracja emigrantów z lat 70. i 80.,\nktórzy wyjechali z przyczyn politycznych\ni ekonomicznych.\n0-2\na) Za podanie wielkości salda\nmigracji 1 pkt\nb) Za podanie dwóch przyczyn\n1 pkt\n28.\nPrzyczyny, np.:\n- tania siła robocza\n- Polacy są dobrze wykształconymi\npracownikami\n- ludność tych krajów starzeje się, rządy są\nzainteresowane napływem młodych ludzi.\n0-2\nZa podanie przyczyn:\ndwóch 1 pkt\ntrzech 2 pkt\n29.\nA. a), c)\nB. b), d)\n0-2\nZa przyporządkowanie dwóch\ncech dla każdej z grup krajów\npo 1 pkt\n50\n30.\nRóżnice, np.:\n- niższy poziom rozwoju gospodarczego\n(niższa wielkość PKB na jednego\nmieszkańca) w krajach „nowych”\n- wyższe zatrudnienie w rolnictwie\nw krajach „nowych” niż w krajach\n„starych”.\n0-1\nZa podanie dwóch różnic 1 pkt\n51\nEGZAMIN MATURALNY\nZ GEOGRAFII\nPOZIOM ROZSZERZONY\nCzas pracy 150 minut\nInstrukcja dla zdającego\n1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 19 stron (zadania\nod 1 do 36) oraz barwną mapę. Ewentualny brak zgłoś\nprzewodniczącemu zespołu nadzorującego egzamin.\n2. W\nrozwiązaniach\nzadań\nprzedstaw\ntok\nrozumowania\nprowadzący do ostatecznego wyniku.\n3. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym\ntuszem/atramentem.\n4. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl.\n5. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie podlegają ocenie.\n6. Podczas egzaminu możesz korzystać z ołówka i gumki\n(wyłącznie do rysunków), linijki, lupy oraz kalkulatora.\n7. Wypełnij tę część karty odpowiedzi, którą koduje zdający.\nNie wpisuj żadnych znaków w części przeznaczonej\ndla egzaminatora.\n8. Na karcie odpowiedzi wpisz swoją datę urodzenia i PESEL.\nZamaluj\npola odpowiadające cyfrom numeru PESEL.\nBłędne zaznaczenie otocz kółkiem\ni zaznacz właściwe.\nŻyczymy powodzenia!\nZa rozwiązanie\nwszystkich zadań\nmożna otrzymać\nłącznie\n60 punktów\nWypełnia zdający przed\nrozpoczęciem pracy\nPESEL ZDAJĄCEGO\nKOD\nZDAJĄCEGO\nMiejsce\nna naklejkę\nz kodem szkoły\n52\nZadania od 1. do 8. wykonaj na podstawie załączonej mapy fragmentu Pienin.\nZadanie 1. (1 pkt)\nPodaj nazwy kartograficznych metod, za pomocą których na mapie Pienin\nprzedstawiono:\na) obiekty noclegowe\nb) występowanie lasów\nc) głębokości w Jeziorze Czorsztyńskim i Sromowieckim\nZadanie 2. (2 pkt)\nMapa Pienin zawiera fragment Jeziora Czorsztyńskiego. Całkowita powierzchnia jeziora\nw skali tej mapy wynosi 168 cm2.\nOblicz całkowitą powierzchnię Jeziora Czorsztyńskiego, którą zajmuje ten zbiornik\nw terenie. Zapisz obliczenia. Wynik podaj w km2.\nMiejsce na obliczenia:\nOdpowiedź:\nZadanie 3. (2 pkt)\nOblicz średni spadek potoku, wypływającego ze źródła oznaczonego na mapie literą Z\ni wpadającego do Jeziora Czorsztyńskiego na wysokości 530 m n.p.m. Podaj wynik w %.\nZapisz obliczenia.\nMiejsce na obliczenia:\nOdpowiedź:\nZadanie 4. (1 pkt)\nNa rysunku przedstawiono zakole Dunajca u podnóża Macelowej Góry (804 m n.p.m.).\nskala 1: 25 000\nOdszukaj zakole na mapie i podaj nazwę dominującego procesu rzeźbotwórczego\nw miejscach oznaczonych na rysunku literami A i B.\nA\nB\n53\nZadanie 5. (2 pkt)\nOblicz temperaturę powietrza na szczycie Macelowej Góry w czasie, gdy na dnie\nWąwozu Gorczyńskiego na granicy Pienińskiego Parku Narodowego wynosiła +10°C.\nPrzyjmij, że gradient wilgotnoadiabatyczny wynosi 0,6°C na 100 m. Podaj wynik\nz dokładnością do 0,1°C. Zapisz obliczenia.\nMiejsce na obliczenia:\nOdpowiedź:\nZadanie 6. (1 pkt)\nWykorzystaj treść mapy oraz własną wiedzę i wymień trzy funkcje gospodarcze, które\npełni Jezioro Czorsztyńskie.\n1\n2\n3\nZadanie 7. (2 pkt)\nNa podstawie analizy treści mapy wymień trzy rodzaje turystyki lub rekreacji, które\nmożna uprawiać na obszarze przedstawionym na mapie. Podaj warunki szczególnie\nsprzyjające uprawianiu każdego z rodzajów turystyki lub rekreacji na tym obszarze.\n1\n2\n3\nZadanie 8. (1 pkt)\nZaznacz, w której z podanych poniżej miejscowości Słońce góruje najwcześniej.\nOdpowiedź uzasadnij.\na) Hałuszowa\nb) Sromowce Wyżne\nc) Niedzica\nd) Krośnica Niżna\nUzasadnienie:\n54\nZadanie 9. (1 pkt)\nDo podanych niżej miejscowości dobierz odpowiadającą im godzinę czasu słonecznego\nwiedząc, że w Warszawie (52o15′ N, 21o E) jest godzina 1000 czasu słonecznego.\n1\n2\nZadanie 10. (2 pkt)\na) Podaj, którą z form oznaczonych na rysunku literami A i B budują osady aluwialne.\nb) Wymień dwie przyrodnicze cechy Zatoki Gdańskiej sprzyjające powstawaniu\nformy A.\n1\n2\nZadanie 11. (1 pkt)\nW granicach polskiej części Mierzei Wiślanej projektowana jest budowa sztucznego przekopu\n(rysunek z zadania 10).\nPodaj dwie korzyści gospodarcze, jakie ta inwestycja może przynieść gminom\npołożonym nad Zalewem Wiślanym.\n1\n2\n1. Madryt (3oW, 40oN)\n2. Brisbane (153oE, 27oS)\nA. 1848\nB. 824\nC. 200\nD. 1000\n55\nZadanie 12. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono schematyczny przekrój geologiczny przez Tatry.\nKorzystając z rysunku, uszereguj podane niżej wydarzenia geologiczne od najstarszego\ndo najmłodszego, wpisując do ramki cyfry odpowiadające wydarzeniom.\n1. Fałdowanie osadów w wyniku nacisku płyt litosfery.\n2. Niszczenie osadów płaszczowinowych i trzonu granitowego przez czynniki zewnętrzne.\n3. Odrywanie płaszczowin od podłoża i przesuwanie w kierunku północnym.\n4. Intruzja magmowa.\n5. Gromadzenie osadów w zbiorniku morskim.\nWydarzenie najstarsze\nWydarzenie najmłodsze\nZadanie 13. (2 pkt)\nPodkreśl właściwe określenia w nawiasach, tak aby zdania przedstawiały zależności\nzachodzące między elementami środowiska.\na) Zamarzanie wsiąkającej w szczeliny skalne wody może doprowadzić do (rozpuszczania\nskał i powstawania nacieków / łuszczenia się skał i powstawania ostańców / rozpadu\nblokowego skał i powstawania gołoborzy).\nb) Sudety jako góry zrębowe powstały w wyniku (ruchów epejrogenicznych / intruzji\nmagmowych / ruchów tektonicznych).\nc) W Kotlinie Warszawskiej występują wody subartezyjskie, co uwarunkowane jest\n(antyklinalnym ułożeniem warstw skalnych / nieckowatym ułożeniem na przemian\nwarstw nieprzepuszczalnych i przepuszczalnych / położeniem obszaru w strefie granicy\nplatformy wschodnioeuropejskiej).\n56\nZadanie 14. (2 pkt)\nRysunki przedstawiają efekty działania dwóch rodzajów ruchów masowych.\nA B\na) Pod każdym z rysunków wpisz odpowiednią nazwę ruchu masowego.\nb) Zaproponuj dwa działania człowieka zapobiegające rozprzestrzenianiu się procesów\nprzedstawionych na rysunkach.\n1\n2\nZadanie 15. (2 pkt)\nUzupełnij tabelę, przyporządkowując poszczególnym typom genetycznym jezior\nwłaściwą im charakterystykę oraz odpowiedni przykład jeziora, dobierając je z niżej\npodanych.\nCharakterystyka jeziora:\n1. Jezioro charakteryzuje się dużą głębokością oraz wydłużonym kształtem. Strome brzegi\njeziora wynikają z położenia w dolinie ryftowej.\n2. Cechą charakterystyczną tego jeziora jest dość duża powierzchnia oraz silnie\nrozczłonkowana linia brzegowa z dużą ilością zatok i wysp. Wynika to z wypełnienia\nwodą nieregularnych zagłębień.\n3. Małe, ale głębokie jezioro, które powstało w miejscu występowania pola firnowego.\n4. Jezioro posiada dużą powierzchnię, ale niezbyt dużą głębokość. Woda może być słona,\nponieważ jest to pozostałość dawnego morza.\nPrzykłady jezior: A - Aralskie\nB - Czarny Staw nad Morskim Okiem\nC - Tanganika\nD - Mamry\nTyp genetyczny jeziora\nCharakterystyka\njeziora\nPrzykład jeziora\npolodowcowe cyrkowe\ntektoniczne\npolodowcowe morenowe\n57\nZadanie 16. (2 pkt)\nNa mapie przedstawiono rozmieszczenie stacji klimatycznych w Afryce.\na) Wyjaśnij, podając dwa argumenty, dlaczego opady w stacji A są mniejsze niż opady\nw stacji B, mimo że obie stacje leżą nad morzem.\nb) Wyjaśnij, podając dwa argumenty, dlaczego stacje C i D różnią się dobowymi\namplitudami temperatury powietrza.\n58\nZadanie 17. (3 pkt)\nNa mapie konturowej przedstawiono kraje basenu Morza Śródziemnego.\na) Na podstawie opisów rozpoznaj i wpisz nazwy krajów położonych w tym regionie.\nA. Turystów przyciągają do tego położonego na półwyspie kraju walory krajobrazowe,\nzwłaszcza wybrzeża wschodniego, archipelagi wysp oraz obiekty kultury materialnej:\nświątynie chrześcijańskie a także liczne zabytki będące świadectwem wcześniejszego\npanowania Arabów.\nKraj:\nB. Na atrakcyjność tego europejskiego kraju wpływa zróżnicowany krajobraz o przewadze\nterenów górzystych, występowanie licznych wysp na Morzu Egejskim, posiadających\nurozmaiconą linię brzegową, a także wiele zabytków cywilizacji starożytnej.\nKraj:\nC. Do tego kraju należy Przylądek Biały, najbardziej na północ wysunięty punkt w Afryce.\nTuryści w tym kraju zwiedzają między innymi ruiny starożytnej Kartaginy.\nKraj:\nD. Kraj położony nad Morzem Adriatyckim. Turystów urzekają krajobrazy z licznymi\nformami krasowymi oraz skaliste wybrzeże dalmatyńskie.\nKraj:\nb) Zaznacz na mapie cztery kraje opisane powyżej, wpisując na ich obszarach\nodpowiednio litery: A, B, C, D.\n59\nZadanie 18. (2 pkt)\nRysunek przedstawia całkowitą liczbę ofiar tsunami w krajach najsilniej dotkniętych tym\nkataklizmem w grudniu 2004 roku. Liczby uwzględniają ofiary śmiertelne oraz mieszkańców\npozbawionych dachu nad głową.\na) Podaj przyczynę trzęsień ziemi, których skutkiem jest występowanie tsunami\nna przedstawionym na rysunku obszarze.\nb) Podaj trzy cechy tsunami, które decydują o katastrofalnych zniszczeniach\nna obszarach występowania tego zjawiska.\n1\n2\n3\nZadanie 19. (2 pkt)\nUzupełnij brakujące elementy tabeli ilustrującej współzależność elementów środowiska.\nWykorzystaj niżej zamieszczone dane.\nKlimat: zwrotnikowy suchy, umiarkowany ciepły suchy, podzwrotnikowy śródziemnomorski\nRoślinność: tajga, tundra\nGleby: bielicowe, tundrowe, cynamonowe, czarnoziemy\nKlimat\nRoślinność\nGleby\nstep\nsubpolarny\nlasy dębowe i makia\n60\nZadanie 20. (1 pkt)\nNa fotografii przedstawiono terasową uprawę roślin.\nOceń, czy sposób zagospodarowania obszaru przedstawiony na fotografii jest korzystny\ndla rolnictwa. Uzasadnij odpowiedź, podając dwa argumenty.\n1\n2\nZadanie 21. (2 pkt)\nPodaj, które z wymienionych niżej czynników rozwoju rolnictwa odnoszą się do Wyżyny\nLubelskiej, a które charakteryzują Nizinę Śląską.\nA. Okres wegetacji trwający 220-230 dni.\nB. Duże powierzchnie czarnoziemów i rędzin.\nC. Duże powierzchnie czarnych ziem i mad.\nD. Średni na tle kraju poziom kultury rolnej.\nE. Duży udział pracujących w rolnictwie w ogólnej liczbie ludności zawodowo czynnej.\nF. Zużycie nawozów sztucznych na 1 ha użytków rolnych wyższe niż średnio w kraju.\nWyżyna Lubelska: , ,\nNizina Śląska: , ,\n61\nZadanie 22. (2 pkt)\nMapa przedstawia rozmieszczenie hodowli bydła na świecie.\nDla każdego z regionów oznaczonych na mapie cyframi 1, 2, 3 podaj odpowiedni rodzaj\nhodowli bydła (intensywna, ekstensywna) oraz przedstaw główną przyczynę dużej\nkoncentracji zwierząt hodowlanych.\nRegion 1:\nRegion 2:\nRegion 3:\nZadanie 23. (2 pkt)\n„Struktura użytkowania ziemi na świecie ulega ciągłym zmianom” - uzasadnij\nto stwierdzenie, podając przykłady zmian w użytkowaniu ziemi na wskazanych\nobszarach.\n1. Amazonia\n2. Wschodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych\n3. Okolice Bełchatowa\n62\nZadanie 24. (2 pkt)\nWisła jest osią przemysłową Polski. Wzdłuż jej doliny zlokalizowano liczne ośrodki\nprzemysłowe, których przykłady i ilustruje załączona mapa.\nUzupełnij tabelę, wpisując po dwa przykłady ośrodków przemysłowych położonych\nnad Wisłą i reprezentujących wskazane w tabeli gałęzie lub branże przemysłu.\nPrzemysł metalurgiczny\nPrzemysł nawozów sztucznych\nZadanie 25. (1 pkt)\nPomimo zlokalizowania nad Wisłą licznych ośrodków przemysłowych, rzeka ta nie odgrywa\nznaczącej roli w żegludze śródlądowej Polski.\nPodaj dwie przyrodnicze przyczyny marginalnego znaczenia Wisły w transporcie\nwodnym.\n1\n2\n63\nZadanie 26. (1 pkt)\nW tabeli przedstawiono wydobycie ropy naftowej na Bliskim Wschodzie w 2002 roku.\nLp.\nKraj\nWielkość wydobycia\nw mln ton\nUdział w światowym\nwydobyciu\nw %\n1.\n2.\n3.\n4.\n5.\n6.\n7.\n8.\nArabia Saudyjska\nIran\nIrak\nKuwejt\nZjednoczone Emiraty Arabskie\nLibia\nEgipt\nKatar\n394\n181\n115\n101\n99\n66\n41\n33\n12,3\n5,5\n3,6\n3,1\n3,0\n2,0\n1,3\n1,0\nRazem\n1030\n31,8\nŚwiat\n3329\n100,0\nWykorzystując własną wiedzę oraz dane z tabeli wyjaśnij, dlaczego konflikt zbrojny\nw regionie Zatoki Perskiej może być niebezpieczny dla światowej gospodarki.\nUwzględnij w wyjaśnieniu dwa argumenty.\n1\n2\nZadanie 27. (1 pkt)\nSpośród podanych w tabeli (zadanie 26) krajów, wymień trzy kraje położone nad\nZatoką Perską, w których w końcu XX wieku miały miejsce konflikty zbrojne\nz sąsiadami.\n1 , 2 , 3\n64\nZadanie 28. (2 pkt)\nW tabeli przedstawiono obroty w handlu zagranicznym Polski w 2002 roku.\nMiejsce na obliczenia:\na) Oblicz saldo handlu zagranicznego Polski. Wynik obliczeń wpisz w odpowiednie\nmiejsce w tabeli.\nb) Tradycyjnym surowcem eksportowanym przez Polskę jest węgiel kamienny.\nZaznacz literę, którą oznaczono kraje należące obecnie, podobnie jak Polska,\ndo eksporterów węgla kamiennego.\nA. Niemcy, Brazylia, Wielka Brytania, Francja\nB. Australia, RPA, Stany Zjednoczone, Kanada\nC. Wielka Brytania, Ukraina, Francja, Szwecja\nD. Ukraina, Wielka Brytania, Argentyna, Zambia\nZadanie 29. (2 pkt)\nNa wykresie przedstawiono przyrost naturalny ludności Polski w latach 1946-2002.\nKorzystając z wykresu, sformułuj trzy wnioski odnoszące się do kształtowania się\nprzyrostu naturalnego ludności Polski w latach 1946-2002.\n1\n2\n3\nRok\nOgółem\nImport\nEksport\nSaldo\nw mln $ USA\n2002\n96123\n55113\n41010\n65\nZadanie 30. (2 pkt)\nNa mapie przedstawiono rozmieszczenie wybranych rodzin i grup językowych w Europie.\na) Napisz, która z grup krajów oznaczonych na mapie sygnaturami: A, B, C nie należy\ndo rodziny języków indoeuropejskich.\nOdpowiedź:\nb) Spośród krajów oznaczonych na mapie cyframi od 1 do 4 jeden należy do innej\ngrupy językowej niż pozostałe. Podaj nazwę tego kraju.\nOdpowiedź:\n66","answer":"b","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":46,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/31","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"31","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 31. (2 pkt)\nZadanie wykonaj, korzystając z załączonego tekstu i piramidy wieku ludności Chin.\nPolitykę obniżania przyrostu naturalnego rządy Chin prowadzą od lat 50. XX wieku.\nNa początku lat 80. przepisy dotyczące kontroli urodzeń jeszcze zaostrzono, wprowadzając\nzasadę jednego dziecka w rodzinie. Chcąc ograniczyć liczbę potomstwa, przesunięto wiek\nzawierania małżeństw, wprowadzono bodźce ekonomiczne w postaci premii gotówkowych,\nszybszego przydziału mieszkań, dłuższego urlopu macierzyńskiego, lepszej opieki medycznej\ndla jednego dziecka. Powyższe zachęty okazały się wystarczające w mieście (tam przyrost\nwyraźnie się obniżył), ale nie na wsi, gdzie mieszka 2/3 ludności. Na przeszkodzie stoi\nmentalność mieszkańców wsi, preferujących liczne rodziny i posiadanie potomków płci\nmęskiej.\nKontrola urodzeń w połączeniu z mentalnością społeczeństwa powoduje, że deformacja\nw strukturze wieku i płci narasta. Np. proporcja zgonów noworodków płci męskiej i żeńskiej\nkształtuje się w Chinach jak 0,7 do 1. Jest to niewątpliwie skutek drastycznych rozwiązań\npodejmowanych przez rodziców. Widząc niekorzystne symptomy swej polityki, rząd zaczął\nzezwalać na posiadanie dwojga dzieci w przypadku małżeństw jedynaków.\nPodaj dwie cechy ludności Chin, które odzwierciedlają politykę demograficzną tego\nkraju.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Zadanie wykonano na podstawie tekstu i piramidy wieku ludności Chin z 2001 r. Dwie cechy odzwierciedlające politykę demograficzną (jednego dziecka):\n1) Niski przyrost naturalny / spadek liczby urodzeń - piramida ma silnie zwężoną podstawę w najmłodszych rocznikach (0-9 lat), liczebność dzieci jest wyraźnie mniejsza niż roczników starszych.\n2) Zaburzona (zdeformowana) struktura płci - liczebna przewaga chłopców nad dziewczynkami w młodszych grupach wieku, widoczna na piramidzie nadwyżka liczby mężczyzn nad liczbą kobiet u podstawy (skutek preferowania potomstwa płci męskiej).\n(Dodatkowo widoczne na piramidzie są wyże demograficzne i przyszłe starzenie się społeczeństwa, ale klucz wymaga dwóch powyższych cech.)","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":66,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/32","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"32","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 32. (1 pkt)\nWśród demografów na świecie przeważa przekonanie, że polityka demograficzna Chin,\npomimo znacznego obniżenia przyrostu naturalnego, nie powinna być naśladowana\nprzez kraje przeżywające eksplozję demograficzną.\nPrzedstaw dwa argumenty uzasadniające tę tezę.\n1\n2\n67","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Dwa argumenty, dlaczego polityki demograficznej Chin nie należy naśladować w krajach przeżywających eksplozję demograficzną:\n1) Zagraża bezpieczeństwu i wolności rodziny - administracyjny przymus (kary, przymusowe aborcje i sterylizacje) łamie prawa człowieka i prowadzi do dramatów społecznych.\n2) Deformuje strukturę płci i struktury wieku - utrzymuje się nadwyżka mężczyzn (zaburzone proporcje płci), a po latach gwałtownie postępuje starzenie się społeczeństwa i brak rąk do pracy.\nInne akceptowane argumenty: polityka nie działa na wsi (gdzie mieszka 2/3 ludności), a sztuczne ograniczanie urodzeń nie rozwiązuje problemu ubóstwa bez równoczesnego rozwoju edukacji i gospodarki.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":66,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/33","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"33","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 33. (2 pkt)\nAfryka jest kontynentem o niewielkiej gęstości linii kolejowych, co przedstawiono\nna poniższej mapie.\nPodaj po dwa czynniki przyrodnicze i pozaprzyrodnicze, które wpłynęły na gęstość\ni rozmieszczenie linii kolejowych w Afryce.\nCzynniki przyrodnicze\n1\n2\nCzynniki pozaprzyrodnicze\n1\n2\n68","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Czynniki przyrodnicze wpływające na gęstość i rozmieszczenie kolei w Afryce:\n1) Klimat - wielkie obszary pustyń (Sahara, Kalahari, Namib) pozbawione są linii kolejowych; większe zagęszczenie sieci występuje na obszarach klimatu podzwrotnikowego morskiego o korzystniejszych warunkach.\n2) Bliskość wybrzeża / ukształtowanie powierzchni - sieć koncentruje się w pobliżu linii brzegowej i w strefach nizinnych; wysokie góry, przełomy i bagna (np. doliny rzeczne) utrudniają budowę i zmniejszają gęstość kolei.\nCzynniki pozaprzyrodnicze:\n1) Poziom rozwoju gospodarczego - gęsta sieć kolei występuje w krajach wyżej rozwiniętych (RPA, Algieria), a brak jej w krajach bardzo ubogich.\n2) Polityka kolonizatorów - koleje budowano głównie po to, by wywozić surowce z obszarów kolonii do portów, co ukształtowało promienisty układ linii.\nInne akceptowane: gęstość zaludnienia i urbanizacja, lokalizacja złóż surowców mineralnych oraz portów morskich.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":67,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/34","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"34","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 34. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono zmiany powierzchni Jeziora Aralskiego w latach 1960-2000.\nNadmierne nawadnianie upraw bawełny w Uzbekistanie i Turkmenistanie przez wody rzek\nAmu-darii i Syr-darii, uchodzących do Jeziora Aralskiego, spowodowało zmiany\nw środowisku przyrodniczym oraz gospodarce regionu.\nKorzystając z zamieszczonego rysunku oraz własnej wiedzy podaj po dwie negatywne\nprzyrodnicze oraz gospodarcze konsekwencje nadmiernego poboru wód rzecznych\ndo nawadniania pól w tym regionie.\nKonsekwencje przyrodnicze\n1\n2\nKonsekwencje gospodarcze\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Na rysunku widać ciągły zanik powierzchni Jeziora Aralskiego między 1960 a 2000 r. (podział na mniejszy zbiornik południowy i północny).\nKonsekwencje przyrodnicze:\n1) Stopniowy zanik (kurczenie się) Jeziora Aralskiego - obniżanie się lustra wody i zanikanie jego części, powstawanie słonych nieużytków.\n2) Wzrost zasolenia wód jeziora (oraz zasolenie i pustynnienie gleb w regionie, zmiany lokalnego klimatu i obniżenie poziomu wód gruntowych).\nKonsekwencje gospodarcze:\n1) Utrata funkcji portowych przez Aralsk i Mujnak - oddalenie portów od cofającej się linii brzegowej, upadek flotylli i przemysłu rybnego.\n2) Zmniejszenie lub brak połowów na Jeziorze Aralskim - zniszczenie rybołówstwa i miejsc pracy, problemy z zaopatrzeniem ludności w wodę pitną i wodę do nawadniania.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":68,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/35","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"35","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 35. (1 pkt)\nJednym z coraz częściej wykorzystywanych wskaźników rozwoju społeczno-ekonomicznego\njest wskaźnik HDI (Human Development Index).\nZaznacz trzy z wymienionych mierników, które uwzględnia ten wskaźnik.\nA. Długość przeciętnego trwania życia.\nB. Wielkość PKB na mieszkańca.\nC. Udział w światowej produkcji wyrobów elektronicznych.\nD. Struktura zatrudnienia ludności.\nE. Wielkości opisujące wykształcenie, np. dostęp do oświaty, umiejętność czytania i pisania.\n69","answer":"A, B, E","answer_text":null,"solution":"Wskaźnik HDI (Human Development Index) uwzględnia trzy wymiary: zdrowie (długość przeciętnego trwania życia - A), wiedzę/edukację (E: dostęp do oświaty, umiejętność czytania i pisania) oraz poziom życia mierzony PKB (GNP) na mieszkańca (B). Nie uwzględnia natomiast udziału w produkcji wyrobów elektronicznych (C) ani struktury zatrudnienia (D).\nOdpowiedź (oficjalny klucz): A, B, E.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-35.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":68,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2008/zad/36","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2008","number":"36","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 36. (1 pkt)\nMapa przedstawia euroregiony położone wzdłuż granic Polski.\nPodaj przyczynę uznania współpracy na rzecz ochrony środowiska za działanie\npriorytetowe w euroregionie Nysa.\n70\nOCENIANIE\nPOZIOM ROZSZERZONY\nNr\nzad.\nPrzykłady poprawnych\nodpowiedzi\nPunktacja\nKryteria zaliczenia odpowiedzi\n1. a) metoda sygnaturowa (sygnatury\npunktowe)\nb) metoda powierzchniowa\nc) metoda izarytmiczna lub\nizolinii (izobaty)\n0-1\nZa podanie nazw trzech metod\n1 pkt\n2. 1 cm - 0,25 km\n1 cm2 - 0,0625 km2\n168 cm2 - x km2\nx = 10,5 km2\n0-2\nZa poprawny sposób obliczenia\n1 pkt\nZa poprawny sposób obliczenia\ni poprawny wynik 2 pkt\n3. Długość potoku na mapie:\n1,5 cm\nDługość potoku w terenie:\n1 cm - 0,25 km\n1,5 cm - x\nx = 375 m\nRóżnica wysokości n.p.m.:\n610 m - 530 m = 80 m\nŚredni spadek potoku:\n80 m : 375 m x 100% ≈ 21,3%\n0-2\nZa poprawny sposób obliczenia\n1 pkt\nZa poprawny sposób obliczenia\ni poprawny wynik 2 pkt\n4. A - erozja boczna\nB - akumulacja\n0-1\nZa poprawne podanie dwóch\nprocesów 1 pkt\n5. Różnica wysokości:\n804 m n.p.m. - 550 m n.p.m. =\n254 m\nRóżnica temperatur:\n0,6ºC - 100 m\nx - 254 m\nx = 1,524ºC\nTemperatura na szczycie:\n10ºC -1,524ºC = 8,476ºC ≈ 8,5ºC\n0-2\nZa poprawny sposób obliczenia\n1 pkt\nZa poprawny sposób obliczenia\ni poprawny wynik 2 pkt\n6. Np.:\n- retencyjna\n(przeciwpowodziowa)\n- rekreacyjna\n- energetyczna.\n0-1\nZa podanie trzech funkcji 1 pkt\n7. Np.:\n- turystyka piesza - obecność\nszlaków turystycznych\n- narciarstwo - wyciąg narciarski\nw Czorsztynie, łagodne stoki gór\n- turystyka wodna - liczne\nprzystanie wodne nad Jeziorem\nCzorsztyńskim, spływy\nkajakowe na Dunajcu.\n0-2\nZa podanie dwóch rodzajów\nturystyki lub rekreacji i warunków\nim sprzyjających 1 pkt\nZa podanie trzech rodzajów\nturystyki lub rekreacji i warunków\nim sprzyjających 2 pkt\n71\n8. Hałuszowa\nUzasadnienie:\n- położona jest najbardziej\nna wschód.\n0-1\nZa podanie miejscowości wraz\nz uzasadnieniem 1 pkt\n9. 1. B, 2. A\n0-1\nZa dobranie czasu słonecznego\ndo dwóch miejscowości 1 pkt\n10. a) A (delta)\nb) Np.:\n- płytkość zatoki\n- brak silnych prądów morskich,\npływów i małe falowanie.\n0-2\na) Za podanie nazwy formy 1 pkt\nb) Za podanie dwóch cech Zatoki\nGdańskiej 1 pkt\n11. Np.:\n- ożywienie funkcji portowych\nmiejscowości położonych\nnad Zalewem Wiślanym\n- zmniejszenie kosztów transportu\n(skrócenie drogi na pełne\nmorze).\n0-1\nZa podanie dwóch korzyści 1 pkt\n12. Kolejność wydarzeń: 4,5,1,3,2.\n0-2\nZa podanie w kolejności\nchronologicznej:\ntrzech wydarzeń 1 pkt\nwszystkich wydarzeń 2 pkt\n13. Określenia prawidłowe:\na) rozpadu blokowego skał\ni powstawania gołoborzy\nb) ruchów tektonicznych\nc) nieckowatym ułożeniem\nna przemian warstw\nnieprzepuszczalnych\ni przepuszczalnych.\n0-2\nZa podanie zależności:\ndwóch 1 pkt\ntrzech 2 pkt\n14. A. osuwisko B. spełzywanie\nDziałania, np.:\n- utrwalanie gruntu pokrywą\nroślinną\n- orka w poprzek stoku (orka\npoziomicowa).\n0-2\nZa podanie nazw dwóch ruchów\nmasowych 1 pkt\nZa podanie dwóch działań 1 pkt\n15. polodowcowe cyrkowe - 3, B\ntektoniczne - 1, C\npolodowcowe morenowe - 2, D\n0-2\nZa uzupełnienie każdej kolumny\npo 1 pkt\n16. a) Np.:\nStacja A - wielkość opadów jest\nograniczana przez:\n- położenie na Zwrotniku\nKoziorożca, gdzie występują\nzstępujące ruchy powietrza,\nprzez co opady są niewielkie\n- zimny Prąd Benguelski, który\nwpływa na spadek opadów.\n0-2\na)\nZa podanie w wyjaśnieniu dwóch\nargumentów 1pkt\n72\nStacja B - powstawaniu opadów\nsprzyjają:\n- położenie w strefie równikowej,\ngdzie zachodzi silna konwekcja\nwstępująca powietrza,\nprzyczyniająca się do wzrostu\nopadów\n- ciepły Prąd Gwinejski, który\nwpływa na wzrost opadów.\nb) Np.:\n- stacja C leży na obszarze, który\ncharakteryzuje suchość\npowietrza, skąpa roślinność, co\nułatwia silne nagrzewanie się\npowierzchni terenu i powietrza\nw ciągu dnia oraz wychłodzenie\nnocą\n- stacja D - duże zachmurzenie\n(duża wilgotność powietrza)\nwpływa łagodząco\nna zróżnicowanie dobowych\ntemperatur powietrza.\nb)\nZa podanie w wyjaśnieniu dwóch\nargumentów 1 pkt\n17. a)\nA - Hiszpania\nB - Grecja\nC - Tunezja\nD - Chorwacja\nb)\nKraje oznaczone według mapy\npolitycznej.\n0-3\na)\nZa rozpoznanie krajów:\ntrzech 1 pkt\nczterech 2 pkt\nb)\nZa zaznaczenie na mapie czterech\nopisanych w zadaniu krajów\n1 pkt\n18. a) Przyczyny, np.:\n- położenie w strefie subdukcji\nw pobliżu oceanicznej granicy\npłyt litosfery (euroazjatyckiej\ni indoaustralijskiej)\n- erupcje wulkaniczne.\nb) Np.:\n- duża prędkość rozchodzenia się\nfali\n- znaczna wysokość fali\nna wybrzeżu (spiętrzenie wody\nna wybrzeżu do wysokości 30-\n40 m)\n- nagłość zjawiska (raptowne\npojawienie się).\n0-2\na) Za podanie przyczyny trzęsień\nziemi 1 pkt\nb) Za podanie trzech cech fal\ntsunami 1 pkt\n73\n19. Uzupełnienia tabeli wierszami\nod góry:\n- umiarkowany ciepły suchy,\nczarnoziemy\n- tundra, tundrowe\n- podzwrotnikowy\nśródziemnomorski,\ncynamonowe.\n0-2\nZa uzupełnienie wierszy:\ndwóch 1 pkt\ntrzech 2 pkt\n20. Np.:\nJest korzystny ze względu na:\n- umożliwienie uprawy roślin\n- wykorzystanie tej samej wody\ndo nawadniania pól położonych\nna różnych wysokościach.\nJest niekorzystny ze względu na:\n- utrudnione korzystanie z maszyn\nrolniczych\n- możliwość przerwania wałów\nw przypadku wystąpienia\nulewnych opadów.\n0-1\nZa uzasadnienie z podaniem dwóch\nargumentów 1 pkt\n21. Wyżyna Lubelska - B, D E\nNizina Śląska - A, C, F\n0-2\nZa poprawne przyporządkowanie:\ntrzech cech 1pkt\nwszystkich cech 2 pkt\n22. Region 1.: hodowla ekstensywna.\nPrzyczyny, np.:\n- religia, która zakazuje zabijania\nkrów.\nRegion 2.: hodowla intensywna.\nPrzyczyny, np.:\n- duże nakłady kapitału\n- wysoki popyt na wołowinę\ni przetwory mleczne\n- występowanie łąk i pastwisk.\nRegion 3: hodowla ekstensywna.\nPrzyczyny, np.:\n- rozległe naturalne pastwiska.\n0-2\nZa podanie rodzaju hodowli\ni przyczyny koncentracji zwierząt\nhodowlanych dla:\ndwóch regionów 1 pkt\ntrzech regionów 2 pkt\n23. 1. Amazonia, np.:\n- w miejsce wycinanych lasów\npowstają użytki rolne, drogi,\nosiedla, tereny przemysłowe.\n2. Wschodnie wybrzeże Stanów\nZjednoczonych, np.:\n- użytki rolne zamieniane są\nna infrastrukturę techniczną,\npowstają tereny zurbanizowane.\n3. Okolice Bełchatowa, np.:\n- powierzchnie użytków rolnych\ni lasów zajęły hałdy, wyrobiska,\ntereny sportowe i obszary\nrekultywowane.\n0-2\nZa podanie uzasadnienia zmian\nna obszarach:\ndwóch 1 pkt\ntrzech 2 pkt\n74\n24. - Przemysł metalurgiczny:\nKraków, Warszawa.\n- Przemysł nawozów sztucznych:\nPuławy, Włocławek.\n0-2\nZa podanie ośrodków:\ndwóch, trzech 1 pkt\nczterech 2 pkt\n25. Np.:\n- liczne płycizny (łachy)\nutrudniające żeglugę\n- zlodzenie wód w okresie zimy.\n0-1\nZa podanie dwóch przyczyn\n1 pkt\n26. Np.:\n- jest to główny rejon dostaw ropy\nna rynek świata, konflikt\nzbrojny w tym rejonie może\ndestabilizować gospodarki\nzwłaszcza krajów wysoko\nrozwiniętych, uzależnionych\nod dostaw ropy naftowej\nz rejonu Zatoki Perskiej\n- niebezpieczne może być\nrównież zniszczenie urządzeń\nwiertniczych, co może\nprowadzić do wahań\nw dostawach ropy i degradacji\nśrodowiska.\n0-1\nZa wyjaśnienie z uwzględnieniem\ndwóch argumentów 1 pkt\n27. Irak, Kuwejt, Iran.\n0-1\nZa podanie trzech krajów 1 pkt\n28. a) Saldo bilansu handlu\nzagranicznego:\n41 010 mln $ - 55 113 mln $ =\n(-14 103) mln $ USA\nb) B. (Australia, RPA, Stany\nZjednoczone, Kanada).\n0-2\na) Za podanie poprawnej ujemnej\nwartości salda 1 pkt\nb) Za zaznaczenie eksporterów\nwęgla kamiennego 1pkt\n29. Np.:\n- na wielkość przyrostu\nnaturalnego w Polsce wpływa\ngłównie współczynnik urodzeń\n- po okresach wyżów\ndemograficznych następują niże\n(istnieją wyraźne fluktuacje\nprzyrostu naturalnego)\n- wyż powojenny lat 50. posiada\n„echo” w latach 70.\n0-2\nZa podanie dwóch wniosków\n1 pkt\nZa podanie trzech wniosków\n2 pkt\n30. a) A\nb) Grecja\n0-2\na) Za wskazanie grupy krajów\n1 pkt\nb) Za podanie nazwy kraju\n1 pkt\n31. Np.:\n- spadek przyrostu naturalnego\n(spadek urodzeń)\n- liczebna przewaga chłopców\nnad dziewczynkami.\n0-2\nZa podanie cech:\njednej 1pkt\ndwóch 2pkt\n75\n32. Np.:\nPolityka demograficzna Chin:\n- zagraża bezpieczeństwu rodziny\n- deformuje strukturę płci.\n0-1\nZa podanie dwóch argumentów\n1 pkt\n33. Czynniki przyrodnicze, np.:\n- klimat - duże obszary pustyń\n(Sahara, Kalahari, Namib),\nna których brak linii\nkolejowych, a większa\nna obszarach klimatu\npodzwrotnikowego morskiego\n- bliskość wybrzeża - większe\nzagęszczenie sieci w pobliżu\nlinii brzegowej.\nCzynniki pozaprzyrodnicze, np.:\n- poziom rozwoju gospodarczego\nkraju - gęsta sieć kolei\nw krajach o wyższym poziomie\nrozwoju (RPA, Algieria), a brak\nsieci kolejowej w krajach bardzo\nubogich\n- polityka kolonizatorów\nsprowadzająca się do budowy\nlinii kolejowych do wywozu\nsurowców wyłącznie\nna obszarach swoich kolonii.\n0-2\nZa podanie czynników:\ndwóch przyrodniczych 1 pkt\ndwóch pozaprzyrodniczych 1 pkt\nlub\nza podanie jednego czynnika\nprzyrodniczego i jednego\npozaprzyrodniczego 1 pkt\n34. Konsekwencje przyrodnicze, np.:\n- stopniowy zanik J. Aralskiego\n- wzrost zasolenia wód jeziora.\nKonsekwencje gospodarcze, np.:\n- utrata funkcji portowych przez\nAralsk i Mujnak\n- zmniejszenie lub brak połowów\nna Jeziorze Aralskim.\n0-2\nZa podanie konsekwencji:\ndwóch przyrodniczych 1pkt\ndwóch gospodarczych 1pkt\nlub\nza podanie po jednej konsekwencji\nprzyrodniczej i gospodarczej\n1pkt\n35. A, B, E\n0-1\nZa wskazanie trzech mierników\n1pkt\n36. Np.:\n- tu znajduje się obszar degradacji\nśrodowiska z powodu\nwydobywania węgla brunatnego\nmetodą odkrywkową\ni przetwarzania go w każdym\nz sąsiedzkich krajów\n- koncentrują się tu\nzanieczyszczenia transgraniczne\nz uprzemysłowionych obszarów\nCzech, Niemiec i Polski\n- z powodu kwaśnych opadów\nwystępują tu duże obszary\nzdegradowanych lasów.\n0-1\nZa poprawną odpowiedź 1 pkt\n7 UY\n5 ve $ / d ra Wroninay =\n0] A > Ą z byc ica Niżnia, 3\ny SEA = VY ter Nadzamcze, A Se Ne Ź_--qy | 500m 250 la 1:25000\nEWĘ” „A O Jes ZAC zj sza 20 zn poni fanom\nR Liane Wa zzi ze: | eae, R E ae oziomi Mm ewe ; i\n( TŁ psa BW i GA \" = a ee === granice ścisłych rezerwatów przyrod;\nx \"stero z ra | W a \\ Sw ™ “ss. Lasek fy zemie Ż zz R Soe ore i\nNE ZA W ME NC i oi Z /*F LT ae\nk \"4 SX aż Ne 34 - i ---- droga pot a\nR k Maz 4 = i | Ina lub leśna; ścieżka;\n| BN wy \\ u & ee KC xf A a aN dle B A ; schody\nNU . VE Wt FAW przystanek a! A\n= we ra 4 DĄ (MS! za AD WIę z i e ka\nE | | a é 5 \\ + © U Ń | „skaza epil te\nBean f (% SS 74 N AG SPR | 2 nt * eh tee mający\ns Y - LĄ $ jee on i Ny \"ly 4 ŚW Gp 5 Hału: ZA iN \\ a \" wód mineralnych; teren\nVay NR haf NA NA (A |\" * 2 apa wów\n\"a = A Ew O SE Ah WS-=--~))- > i Si qajzckka ub grota\nKolo ad „A a La o \\ . Groń x - 4 + 1 muzeum lub i ; hotel\noma’) \"3 < . £ A : s Podskale \\ z LM 4 ee j punkt widokowy; pole\n5a A a= 1 1 Ysa Gór* A Xi ż 4 41.749 k m, zamek; biwakowe\nNiedzica-Zamek= STA KUL =D ~ Ba GSF > ruiny zamku\n> amek SES znak Ju ton siano - Z ŚĆ > WR PrzetSań! Rx NV | wyciąg narciarski\n; W, ESY sn: © U M \\ Be FZ = = ZDAN Ss Wz as 2 \"m\noaede PIĄ WARE ie CZA) / 43 22311 (R R N Ab +4 2 J EA Lasy i tereny zielone\n- „o RR 4 Ka » Vi Aa P ING SNS e r say na cin pee O\nŃ z ME 7 u, Dr. | PT > A yes A i Sako 1. łąki, hale, polany\nyea z R s id M RZEZ W / Aa u | 1 |\nPn [ SJ © Zar Gz 1 AOS „EŻŻĄ OP ARK oe ne\nwaj gm | 7% R z ” ty Loch N R( g ]' wuja konnej\n4 *Niedziga ss. i j Równie < ye oes. O \" OEZEE znakowany szlak |\noom oN ie) NEA <a\nJi aX 4 J s B a >3¢ 1 5 w t a z Se) al a e e\nSEA ‘4 aN GW ZR ak 1 że R agi (ER (GK) 3 cz | ję zet EEE\nDee e\" Y ( R NE PAR” (oral PY 422 NE ZE Cae ae, 2 x\nen? i [| oa a ae » pees) tte Oy OSC of | gS\nNe -Ć ao b “> ) A) a ARE GS EBNU U | ae HS jl\n= = \\ tN ’ l mua WZ 7 % NĄ © d a IZ + R, [Pn 1S (gee = | |\nSS ak VY, x SN (arcalmpeaa w 20, ( A Z piraci py, M i AŻ i) Sees ST ZA\nLUB , A Ss eS 4 E ypu ay > \"04 Rado R A 8 7\naie NN INN ORC” 4 wyoon gS SS Wie SAT Ohm N ~ ot” ‘NG zaj S z AR\nJH wit) /> A Ra, (UE PER eg h UG SS) WW Z iN\n\"U 58) SZAN s ZARA. (4! GB UASEJ CZĘ TI\nw. AUS ZZA NSĘPnówcę Wyżne, +7 w Jęz EW - + Jeeta et)\n2 SS DASDYŁEŁ2 RZ\" da S= u sa, |= r. \\ Was 7 NE pod Nowe 7 Sf |\nZ waw) (Z z . „PD y = 7) te A N 3\nY c ŁA ( 7 << Plachss. WO AX Kam SS ee ~ = = Site LJ \\ . : | m\" SA Ń = SĄ \\ ( k_ > 3 )\nx 4 PR . u . RADA 5 łaźce 7 ; C . k' \"8 % = 4\n/ Ę 1209 N s E- ae SS SF} P= 4 \\ 4, w\nvGĘGzIa I RB OD = SE n. Dunajcom SR A = m 4 I \"JT 4 0) | UD TS\nry Wydawniczej \"Rewasz\" > ae. „A | (57 Mardula b-=-\"~ Średnie Pole |\n2” >www:ręwdsz.con4p R = EE -. \\ Ny re. za LA\naed > a ||Ś IX AT\nAK Sromd\nCentralna Komisja Egzaminacyjna\nul Łucka 11, 00-842 Warszawa\ntel. 022 656 38 00, fax 022 656 37 57\nwww.cke.edu.pl ckesekr@cke.edu.pl\nOKE Gdańsk\nul. Na Stoku 49, 80-874 Gdańsk,\ntel. (0-58) 320 55 90, fax.320 55 91\nwww.oke.gda.pl komisia@oke.gda.pl\nOKE Łódź\nul. Praussa 4, 94-203 Łódź\ntel. (0-42) 634 91 33 s: 664 80 50/51/52\nfax. 634 91 54\nwww.komisia.pl komisja@komisja.pl\nOKE Jaworzno\nul. Mickiewicza 4, 43-600 Jaworzno\ntel.(0-32) 616 33 99 w.101\nfax.616 33 99 w.108, www.oke.jaw.pl\noke@oke.jaw.pl\nOKE Poznań\nul. Gronowa 22, 61-655 Poznań\ntel.(0-61) 852 13 07, 852 13 12, fax. 852 14 41\nwww.oke.poznan.pl\nsekretariat@oke.poznan.pl\nOKE Kraków\nal. F. Focha 39, 30-119 Kraków\ntel.(0-12) 618 12 01/02/03, fax.427 28 45\nwww.oke.krakow.pl oke@oke.krakow.pl\nOKE Warszawa\nul. Grzybowska 77, 00-844 Warszawa\ntel. (0-22) 457 03 35, fax. 457 03 45\nwww.oke.waw.pl info@oke.waw.pl\nOKE Łomża\nul. Nowa 2, 18-400 Łomża\nTel/fax. (0-86) 216 44 95\nwww.okelomza.com\nsekretariat@oke.lomza.com\nOKE Wrocław\nul. Zielińskiego 57, 53-533 Wrocław\ntel. sek. (0-71) 785 18 52, fax. 785 18 73\nwww.oke.wroc.pl sekret@oke.wroc.pl\nOKE\nGDAŃSK\nOKE\nŁOMŻA\nOKE\nWARSZAWA\nOKE\nKRAKÓW\nOKE\nJAWORZNO\nOKE\nŁÓDŹ\nOKE\nWROCŁAW\nOKE\nPOZNAŃ","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Euroregion Nysa obejmuje tzw. Czarny Trójkąt na pograniczu Polski, Czech i Niemiec. Ochrona środowiska jest tam działaniem priorytetowym, ponieważ:\n- jest to obszar silnej degradacji środowiska związanej z wydobywaniem węgla brunatnego metodą odkrywkową i jego przetwarzaniem w każdym z sąsiednich krajów;\n- koncentrują się tu transgraniczne zanieczyszczenia powietrza z uprzemysłowionych obszarów Czech, Niemiec i Polski;\n- w wyniku kwaśnych opadów występują tu duże obszary zdegradowanych lasów.\nZanieczyszczenia nie znają granic, dlatego skuteczna ochrona środowiska wymaga współpracy międzynarodowej w ramach euroregionu.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2008/zad-36.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":69,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"}]}