{"paper":{"id":"informator-maturalny-geografia-2015","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"variant":null,"exam_pdf":"informator-maturalny-geografia-2015/informator-maturalny-geografia-2015.pdf","key_pdf":null,"question_count":25,"source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},"questions":[{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/1","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 1. (0-1)\nPrzyporządkuj opisom wzniesień ich nazwy wybrane spośród podanych poniżej.\nGrzbiet Bolechowicki, Zelejowa, Grzywy Korzeczkowskie, Pasmo Chęcińskie\nPorośnięte lasami wzniesienia o długości około 5 km, przez które przebiega pieszy szlak\nturystyczny i szlak dydaktyczny. Od zachodu u podnóża wzniesień płynie rzeka - dopływ\nBiałej Nidy.\nNa stokach wzniesień znajdują się formy krasowe i kamieniołom. Część obszaru objęto formą\nochrony przyrody. U podnóża wzniesień płynie strumień - dopływ Bobrzy.\nWzniesienia o niewielkim zalesieniu położone na południe od Doliny Chęcińskiej. Na stokach\njednego ze wzniesień utworzono rezerwat geologiczno-leśny, do którego prowadzi szlak\ndydaktyczny.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nIII etap edukacyjny\nI. Korzystanie z różnych źródeł informacji geograficznej.\nZdający […] potrafi korzystać […] z map […] w celu prezentowania\ninformacji geograficznych.\nWymagania\nszczegółowe\nIV etap edukacyjny\n1.3) Zdający odczytuje i opisuje cechy środowiska przyrodniczego\n(np. ukształtowanie i rzeźbę terenu, budowę geologiczną) […] na\npodstawie mapy topograficznej […].\nIII etap edukacyjny\n1.8) Zdający analizuje […] treści map […] turystycznych.\nRozwiązanie\nOd góry w kolejności:\nGrzywy Korzeczkowskie\nGrzbiet Bolechowicki\nPasmo Chęcińskie\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za trzy poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - za błędne odpowiedzi lub brak odpowiedzi.\n16 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Od góry, w kolejności opisów:\n1. Grzywy Korzeczkowskie\n2. Grzbiet Bolechowicki\n3. Pasmo Chęcińskie\n(Zelejowa jest nazwą niepasującą do żadnego z opisów).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/2","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 2. (0-1)\nNa podstawie mapy podaj po jednym przykładzie zmian w litosferze i hydrosferze, które\nnastąpiły w wyniku działalności wapienniczych i cementowych zakładów przemysłowych\nw miejscowości Sitkówka-Nowiny.\nZmiana w litosferze:\nZmiana w hydrosferze:\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących środowiska przyrodniczego\n[…].\nZdający wskazuje i analizuje prawidłowości i zależności wynikające\nz [ ] działalności człowieka w różnorodnych warunkach środowiska,\nwskazując znaczenie rosnącej roli człowieka i jego działań w środowisku\ngeograficznym w różnych skalach (lokalnej, regionalnej i globalnej).\nIII etap edukacyjny\nI. Korzystanie z różnych źródeł informacji geograficznej.\nZdający […] potrafi korzystać […] z map […] w celu prezentowania\ninformacji geograficznych.\nWymagania\nszczegółowe\nIV etap edukacyjny\n5.4) Zdający ocenia zmiany środowiska w holocenie związane\nz działalnością człowieka.\nIII etap edukacyjny\n1.8) Zdający analizuje […] treści map […].\nRozwiązanie\nZmiana w litosferze, np.:\n- powstały formy wklęsłe (wyrobiska).\n- powstały urwiska skalne, skarpy.\nZmiana w hydrosferze:\n- powstały sztuczne zbiorniki (np. Zalew Zgórsko).\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za podanie poprawnej zmiany w litosferze i poprawnej zmiany\nw hydrosferze.\n0 pkt - za podanie poprawnej zmiany tylko w jednej sferze ziemskiej\nlub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nZmiana w litosferze:\n- w miejscu wydobycia wapieni\npowstało zagłębienie.\nZmiana w hydrosferze:\n- utworzono zalew w wyrobisku.\n1 pkt; zdający podał dwie poprawne\nodpowiedzi.\nZmiana w litosferze:\n- zmiana struktury gleb podczas\nwydobywania wapieni.\nZmiana w hydrosferze:\n- zanieczyszczenie wód.\n0 pkt; zdający podał dwie błędne\nodpowiedzi; nie uznano podanej\nzmiany w litosferze, gdyż dotyczy\npedosfery;\npodanej zmiany w hydrosferze\nnie można odczytać z mapy.\nZmiana w litosferze:\n- zmiana składu chemicznego skał.\nZmiana w hydrosferze:\n(brak odpowiedzi)\n0 pkt; zdający nie podał poprawnej\nzmiany, która zaszła w litosferze\noraz nie podał przykładu zmiany\nw hydrosferze.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 17","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Zmiana w litosferze: powstały formy wklęsłe – wyrobiska (np. powstały urwiska skalne, skarpy) w miejscach wydobycia wapieni.\nZmiana w hydrosferze: powstały sztuczne zbiorniki wodne w wyrobiskach poeksploatacyjnych (np. Zalew Zgórsko).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/3","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"3","points":2,"ptype":"true_false","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 3. (0-2)\nPoniżej przedstawiono przekrój geologiczny przez okolice Chęcin.\n1 - łupki (dolny kambr)\n4, 5 - utwory górnego dewonu i karbonu\n2 - dolomity (środkowy dewon)\n6 - zlepieńce zygmuntowskie (perm)\n3 - wapienie (środkowy dewon)\n7 - utwory triasu\n---- uskoki\nNa podstawie: J. Kondracki, Geografia fizyczna Polski, Warszawa 2000.\nOceń prawdziwość każdej informacji. Wpisz znak X w odpowiednie komórki tabeli.\nNr\nInformacja\nPrawda\nFałsz\n1. Dolina Chęcińska została utworzona w synklinie.\n2.\nDno Doliny Chęcińskiej jest wyrzeźbione w najstarszych skałach\nspośród występujących na powierzchni obszaru przedstawionego\nna przekroju.\n3. Skały oznaczone numerem 3. okazały się mniej odporne na erozję\ni wietrzenie niż skały oznaczone numerem 1.\n4. Obszar pomiędzy górami Zelejową a Zamkową jest przykładem\ninwersji rzeźby.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n10.1) Zdający opisuje cechy ukształtowania powierzchni Polski i określa\njej związek z budową geologiczną […].\nRozwiązanie\n1. F 2. P 3. F 4. P\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za cztery poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - za trzy poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - za podanie dwóch lub więcej niepoprawnych odpowiedzi\nlub brak odpowiedzi.\n18 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. Fałsz – Dolina Chęcińska powstała w antyklinie (wzdłuż jej osi), a nie w synklinie.\n2. Prawda – dno doliny wyrzeźbione jest w najstarszych skałach (łupki, dolny kambr – nr 1).\n3. Fałsz – to skały oznaczone numerem 1 (łupki) są mniej odporne na wietrzenie i erozję niż wapienie (nr 3); dlatego w miejscu mniej odpornych skał powstała dolina, a odporniejsze wapienie tworzą wzniesienia (Zelejowa, Góra Zamkowa).\n4. Prawda – obszar między górami Zelejową a Zamkową jest przykładem inwersji rzeźby (dawna antyklina, zbudowana ze skał mniej odpornych, uległa dziś obniżeniu względem sąsiednich, bardziej odpornych struktur).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/4","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 4. (0-2)\nOblicz wysokość Słońca w momencie górowania w najdłuższym dniu w roku w miejscu,\nw którym znajduje się pomnik lotników (B2/C2). Zapisz obliczenia.\nObliczenia:\nWysokość Słońca:\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n2.4) Zdający oblicza wysokość górowania Słońca w dowolnym miejscu\nna Ziemi w dniach […] przesileń.\nRozwiązanie\nWzór na obliczenie wysokości Słońca w momencie górowania w dniu 22\nVI na półkuli północnej:\nh = 90° -  + 23°27′\nSzerokość geograficzna pomnika lotników:  = 50°49′N\nh = 90° - 50°49′ + 23°27′\nh = 62°38′\nUznajemy również wynik obliczony na podstawie wartości deklinacji\nSłońca: 23°26′; 23°30′; 23,4°; 23,5°\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za poprawne: zastosowanie wzoru i szerokości geograficznej\noraz wykonanie obliczeń i podanie poprawnej odpowiedzi.\n1 pkt - za zastosowanie poprawnego wzoru i poprawnej szerokości\ngeograficznej.\n0 pkt - za zastosowanie błędnego wzoru lub błędnej szerokości\ngeograficznej lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nWzór przyjęty do obliczeń:\nh = 90° - φ + 23°27’\nObliczenia:\nh = 90° - 50°49’ + 23°27’ = 62°38’\n2 pkt; zdający poprawnie\nrozwiązał zadanie.\nWzór przyjęty do obliczeń:\nh = 90° - φ + 23°27’\nObliczenia:\nh = 90° - 50°49’ + 23°27’ = 72°38’\n1 pkt; zdający zastosował\npoprawny wzór, poprawną\nszerokość geograficzną,\nale popełnił błąd\nw obliczeniach.\nWzór przyjęty do obliczeń:\nh = 90° - φ\nObliczenia: h = 90° - 50°49’ = 39°11’\n0 pkt; zdający zastosował\nbłędny wzór na obliczenie\nwysokości Słońca\nw momencie górowania.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 19","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wzór na wysokość górowania Słońca w dniu 22 VI (przesilenie letnie) na półkuli północnej:\nh = 90° - φ + 23°27′\n\nSzerokość geograficzna pomnika lotników: φ = 50°49′N\n\nh = 90° - 50°49′ + 23°27′ = 62°38′\n\nOdpowiedź: wysokość Słońca w momencie górowania wynosi 62°38′ (uznaje się też wynik obliczony przy deklinacji Słońca 23°26′, 23°30′, 23,4° lub 23,5°).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/5","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 5. (0-1)\nNa schematach A, B, C i D przedstawiono wzajemne położenie Słońca, Ziemi i Księżyca\nw czasie występowania czterech faz Księżyca.\nA\nB\nC\nD\nNa poniższym rysunku, który należy uzupełnić, przedstawiono przebieg amplitudy pływów\nw wybranym miejscu i czasie na Ziemi.\nNa podstawie: W. Mizerski, Geologia dynamiczna dla geografów, Warszawa 2002.\nUzupełnij rysunek, wiedząc, że pełnia Księżyca miała miejsce 8 lutego. W puste pola na\nrysunku wpisz litery, którymi oznaczono poszczególne schematy, tak aby przedstawione\nna nich wzajemne położenie ciał niebieskich, w kolejnych fazach Księżyca, warunkowało\nwielkość amplitudy pływów.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n4.6) Zdający objaśnia mechanizm powstawania […] pływów […].\nRozwiązanie\nW kolejności od lewej: D, C, A, B.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za uzupełnienie czterech pól na rysunku literami w poprawnej\nkolejności.\n0 pkt - za wpisanie liter w błędnej kolejności lub brak odpowiedzi.\n20 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"W kolejności od lewej strony rysunku (od 1.02 do 28.02): D, C, A, B.\n\nUzasadnienie: pełnia Księżyca (schemat C – Księżyc po przeciwnej stronie Ziemi niż Słońce) wypada 8 lutego, w miejscu największej amplitudy pływów (syzygia). Kolejne fazy występują co ok. 7 dni: 1.02 – ostatnia kwadra przed pełnią z 8.02 licząc wstecz to schemat D (nów ok. 1.02, najmniejsza amplituda), 8.02 – pełnia (C, duża amplituda), 15.02 – kolejna kwadra (A, mała amplituda), 22.02 – następny nów (B, duża amplituda). Największe amplitudy (pływy syzygijne) występują przy nowiu i pełni, najmniejsze (pływy kwadraturowe) – w I i III kwadrze.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/6","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6. (0-2)\nNa wykresach oznaczonych numerami 1 i 2 przedstawiono zmiany wysokości Słońca w ciągu\ndoby w dniach przesileń i równonocy nad dwoma równoleżnikami spośród zaznaczonych\nna Rysunku 1.\nRysunek 1.\nLegenda:\nWykres 1\nWykres 2\nNa podstawie: Rocznik astronomiczny, Warszawa 2013.\nWpisz pod każdym wykresem nazwę równoleżnika, nad którym występują\nprzedstawione zmiany wysokości Słońca w ciągu doby.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji na podstawie\nróżnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje do prezentacji\nwybranych zagadnień.\nWymagania\nszczegółowe\n2.3) Zdający wskazuje konsekwencje ruchów Ziemi.\nRozwiązanie\nWykres 1. Zwrotnik Raka.\nWykres 2. Koło podbiegunowe południowe.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za wpisanie nazw dwóch właściwych równoleżników.\n1 pkt - za wpisanie nazwy jednego właściwego równoleżnika.\n0 pkt - za wpisanie nazw niewłaściwych równoleżników lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 21","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wykres 1: Zwrotnik Raka.\nWykres 2: Koło podbiegunowe południowe.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/7","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 7. (0-2)\nNa rysunku przedstawiono krążenie powietrza na półkuli północnej.\nNa podstawie: P. Czubla, E. Papińska, Geografia fizyczna, Warszawa 2002.\nNa podstawie rysunku wyjaśnij, dlaczego cyrkulacja powietrza w komórce Hadleya\nprzyczynia\nsię\ndo\npowstawania\nstrefy\nwysokiego\nciśnienia\natmosferycznego\nw szerokościach zwrotnikowych.\n22 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących środowiska przyrodniczego\n[…].\nZdający wskazuje i analizuje prawidłowości i zależności wynikające\nz funkcjonowania sfer ziemskich […].\nWymagania\nszczegółowe\n3.1) Zdający wyjaśnia mechanizm cyrkulacji powietrza w strefie\nmiędzyzwrotnikowej […].\nRozwiązanie\nNp.\nSilnie nagrzane powietrze w rejonie równika unoszone jest do górnej\ntroposfery. Podczas wznoszenia ulega adiabatycznemu ochłodzeniu.\nW górnej troposferze chłodne powietrze przemieszcza się ku zwrotnikom.\nW szerokościach okołozwrotnikowych wskutek mniejszego obwodu Ziemi\n(a także stałego napływu powietrza znad równika) powietrze zagęszcza się\ni jako cięższe opada tworząc przy powierzchni Ziemi zwrotnikowe strefy\npodwyższonego ciśnienia.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za podanie pełnego wyjaśnienia uwzględniającego cyrkulację\npowietrza w komórce Hadleya, w tym:\n- zachodzące w trakcie ruchów powietrza zmiany jego temperatury,\n- opadanie powietrza w szerokościach zwrotnikowych spowodowane\nwzrostem gęstości na skutek zmniejszenia się obwodu Ziemi.\n1 pkt - za podanie wyjaśnienia uwzględniającego cyrkulację powietrza\nw komórce Hadleya, w tym:\n- opadanie powietrza w szerokościach zwrotnikowych, ale bez podania\nprzyczyny opadania oraz bez uwzględnienia zmian temperatury powietrza\nzachodzących w trakcie jego ruchu.\n0 pkt - za błędne wyjaśnienie lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nGorące powietrze nad równikiem unosi się\ndo górnej troposfery, gdzie dochodzi\ndo jego ochłodzenia. Chłodne powietrze\nprzemieszcza się ku zwrotnikom, coraz\nbardziej się zagęszcza, bo kolejne\nrównoleżniki są coraz krótsze i w okolicach\nzwrotnika powietrze grawitacyjnie opada,\ntworząc wyż.\n2 pkt; zdający uwzględnił\nwszystkie elementy\nwyjaśnienia zawarte\nw schemacie punktowania.\nPowietrze unosi się nad równikiem\ni odpływa ku szerokościom zwrotnikowym,\ngdzie opada i przyczynia się\ndo powstania wysokiego ciśnienia\nprzy powierzchni Ziemi.\n1 pkt; zdający uwzględnił\ncyrkulację powietrza i jego\nopadanie w szerokościach\nzwrotnikowych,\nale nie uwzględnił zmian\ntemperatury powietrza.\nCiepłe powietrze znad równika unosi się\ni jako pasaty zmierza w kierunku\nzwrotników. To samo powietrze oziębia się\ni spręża, gdyż musi zmieścić się\nna mniejszym obszarze, i tak powstaje\nstrefa wyżów w szerokościach\nzwrotnikowych.\n0 pkt; zdający popełnił błąd\nmerytoryczny.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 23\nMateriał źródłowy do zadań 8-9\nNa mapach przedstawiono rozkład średniej miesięcznej temperatury powietrza w Polsce\nw styczniu i w lipcu.\nŹródło: Atlas geograficzny, Warszawa 2012.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Silnie nagrzane powietrze w rejonie równika unosi się do górnej troposfery, ulegając po drodze adiabatycznemu ochłodzeniu. W górnej troposferze to już chłodniejsze powietrze przemieszcza się w kierunku zwrotników. W szerokościach okołozwrotnikowych, na skutek zmniejszającego się w tym kierunku obwodu równoleżników (a także wskutek stałego dopływu kolejnych porcji powietrza znad równika), powietrze to ulega zagęszczeniu i jako cięższe opada – tworząc przy powierzchni Ziemi strefę podwyższonego ciśnienia atmosferycznego w szerokościach zwrotnikowych.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/8","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 8. (0-1)\nZaznacz przy każdej z podanych informacji znakiem X miesiąc, do którego\nta informacja się odnosi.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n10.3) Zdający charakteryzuje klimat Polski na podstawie […] map\nklimatycznych […].\nRozwiązanie\n1. lipiec 2. styczeń 3. styczeń\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za przyporządkowanie do każdej informacji nazwy właściwego\nmiesiąca.\n0 pkt - za błędne przyporządkowanie lub brak odpowiedzi.\nInformacja\nStyczeń\nLipiec\n1.\nNizina Wielkopolska oraz Kotlina Warszawska są jednymi\nz najcieplejszych regionów Polski.\n2.\nUkład izoterm jest zbliżony do przebiegu rocznych\nizoamplitud temperatur powietrza w Polsce.\n3.\nUkład izoterm potwierdza przejściowy charakter klimatu\nPolski.\n24 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. Lipiec\n2. Styczeń\n3. Styczeń","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/9","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 9. (0-1)\nUzupełnij poniższe zdania, wpisując w wyznaczonych miejscach jedno z określeń\npodanych w nawiasach.\nW Poznaniu roczne amplitudy temperatury powietrza są (wyższe / niższe)\nniż w Warszawie.\nRóżnice wysokości Słońca nad horyzontem w ciągu roku i pasowość ukształtowania\npowierzchni Polski wpływają na układ izoterm (lipca / stycznia).\nWpływ odległości od oceanu na obszarze Polski zaznacza się wyraźnie w rozkładzie średniej\nmiesięcznej temperatury powietrza w (styczniu / lipcu).\nWymagania\nogólne\nIII etap edukacyjny\nI. Korzystanie z różnych źródeł informacji geograficznej.\nZdający […] potrafi korzystać z […] map […] w celu […] przetwarzania\ni prezentowania informacji geograficznych.\nWymagania\nszczegółowe\n1.2) Zdający odczytuje z map informacje przedstawione za pomocą różnych\nmetod kartograficznych.\n4.4) Zdający podaje główne cechy klimatu Polski […].\nRozwiązanie\nniższe, lipca, styczniu\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za uzupełnienie każdego zdania poprawnym określeniem.\n0 pkt - za błędną lub niepełną odpowiedź, lub brak odpowiedzi.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"W Poznaniu roczne amplitudy temperatury powietrza są niższe niż w Warszawie.\nRóżnice wysokości Słońca nad horyzontem w ciągu roku i pasowość ukształtowania powierzchni Polski wpływają na układ izoterm lipca.\nWpływ odległości od oceanu na obszarze Polski zaznacza się wyraźnie w rozkładzie średniej miesięcznej temperatury powietrza w styczniu.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/10","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"10","points":3,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 10. (0-3)\nNa mapie przedstawiono roczne sumy opadów atmosferycznych na kuli ziemskiej. Literami\nod A do C oznaczono na mapie wybrane obszary na Ziemi.\nNa podstawie: Z. Podgórski, W. Marszelewski, K. Becmer, Geografia. Zarys wiedzy o Ziemi, Warszawa 2002.\nA\nC\nB\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 25\nPrzyporządkuj do każdego obszaru wskazanego na mapie i oznaczonego literą od A\ndo C odpowiednią nazwę regionu geograficznego, wybierając z podanych poniżej. Podaj\ngłówną przyczynę wielkości opadów atmosferycznych dla każdego z regionów A, B i C.\nKotlina Kaszgarska\nPustynia Atakama\nNizina Gangesu\nNizina Indusu\nNizina Turańska\nPustynia Namib\nA. Nazwa regionu:\nGłówna przyczyna opadów atmosferycznych:\nB. Nazwa regionu:\nGłówna przyczyna opadów atmosferycznych:\nC. Nazwa regionu:\nGłówna przyczyna opadów atmosferycznych:\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących środowiska przyrodniczego\n[…].\nZdający wskazuje i analizuje prawidłowości i zależności wynikające\nz [ ] funkcjonowania sfer ziemskich […].\nWymagania\nszczegółowe\n3.2) Zdający wskazuje przyczyny nierównomiernego rozkładu [ ]\nopadów.\nRozwiązanie\nA. Pustynia Namib\nGłówna przyczyna opadów, np.:\n- oddziaływanie płynącego u wybrzeży kontynentu zimnego prądu\nmorskiego,\n- występowanie strefy wyżów zwrotnikowych, w których nie dochodzi\ndo konwekcji mas powietrza doprowadzającej do powstawania chmur\ndających opady.\nB. Nizina Gangesu\nGłówna przyczyna opadów, np.:\n- oddziaływanie monsunu letniego, który napływając znad oceanu\nprzynosi duże opady atmosferyczne,\n- przesuwanie się latem Międzyzwrotnikowej Strefy Zbieżności\nna północ od równika, w tym w rejon Niziny Gangesu,\n- unoszenie się latem ciepłego powietrze nad Azją, powstawanie niżu,\nktóry „zasysa” wilgotne powietrze znad oceanu przynoszące duże opady.\nC. Kotlina Kaszgarska\nGłówna przyczyna opadów, np.:\n- położenie kotliny w dużej odległości od oceanu i związana z tym niska\nwilgotność powietrza,\n- położenie kotliny w cieniu opadowym wysokich gór.\n26 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nSchemat\npunktowania\n3 pkt - za poprawne przyporządkowanie trzech regionów i podanie\npoprawnej przyczyny opadów dla każdego z zaznaczonych na mapie\nregionów.\n2 pkt - za poprawne przyporządkowanie dwóch regionów i podanie\npoprawnej przyczyny opadów dla każdego z nich.\n1 pkt - za poprawne przyporządkowanie jednego regionu i podanie\npoprawnej przyczyny opadów.\n0 pkt - za podanie błędnych odpowiedzi dla trzech regionów\nlub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nA. Pustynia Namib.\nGłówną przyczyną niskich opadów atmosferycznych\njest występowanie zimnego Prądu Benguelskiego.\nB. Nizina Gangesu.\nGłówną przyczyną opadów atmosferycznych jest\ntu występowanie monsunu letniego, który przynosi\nznad oceanu duże opady atmosferyczne.\nC. Kotlina Kaszgarska.\nGłówną przyczyną niskich opadów atmosferycznych\njest cień opadowy wysokich gór.\n3 pkt; zdający\npodał poprawne\nodpowiedzi dla\ntrzech regionów.\nA. Pustynia Namib\nGłówną przyczyną niskich opadów atmosferycznych\njest zimny prąd morski.\nB. Nizina Gangesu\nGłówną przyczyną wysokich opadów\natmosferycznych jest bliskość Oceanu Spokojnego.\nC. Kotlina Kaszgarska\nGłówną przyczyną niskich opadów atmosferycznych\njest utrudniony dostęp wilgotnych mas powietrza\nznad oceanu przez barierę orograficzną.\n2 pkt; zdający\npodał odpowiedzi\npoprawne tylko\ndla regionów\nA i C.\nA. Pustynia Namib\nGłówną przyczyną niskich opadów atmosferycznych\njest suchy klimat oraz ciepły prąd morski.\nB. Nizina Indusu\nGłówną przyczyną wysokich opadów\natmosferycznych jest klimat.\nC. Kotlina Kaszgarska\nGłówną przyczyną niskich opadów atmosferycznych\njest cień opadowy, tzn. że z każdej strony obszar ten\notaczają góry i brak jest wilgotnych mas powietrza.\n1 pkt; zdający\npodał odpowiedź\npoprawną tylko\ndla regionu C.\nA. Atakama\nGłówną przyczyną niskich opadów atmosferycznych\njest położenie w strefie zwrotnikowej.\nB. Nizina Indusu\nGłówną przyczyną wysokich opadów\natmosferycznych jest położenie w klimacie typu\nmonsunowego.\nC. Nizina Turańska\nGłówną przyczyną niskich opadów atmosferycznych\njest obecność pustyni.\n0 pkt; zdający\npodał będne\nodpowiedzi.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 27\nMateriał źródłowy do zadań 11-12\nNa mapach oznaczonych literami A i B przedstawiono dwa typy wybrzeży morskich.\nŹródło: Atlas geograficzny. Polska, kontynenty, świat, Wrocław 2012.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"A. Nazwa regionu: Pustynia Namib.\nGłówna przyczyna opadów: oddziaływanie płynącego u wybrzeży kontynentu zimnego prądu morskiego (Prądu Benguelskiego) oraz występowanie strefy wyżów zwrotnikowych, w których nie dochodzi do konwekcji mas powietrza dającej opady.\n\nB. Nazwa regionu: Nizina Gangesu.\nGłówna przyczyna opadów: oddziaływanie monsunu letniego, który napływając znad oceanu przynosi duże opady; latem Międzyzwrotnikowa Strefa Zbieżności przesuwa się na północ od równika w rejon Niziny Gangesu, a unoszące się ciepłe powietrze nad Azją tworzy niż zasysający wilgotne powietrze znad oceanu.\n\nC. Nazwa regionu: Kotlina Kaszgarska.\nGłówna przyczyna opadów: bardzo duża odległość od oceanu (niska wilgotność powietrza) oraz położenie kotliny w cieniu opadowym otaczających ją wysokich gór.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/11","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 11. (0-2)\nPodaj trzy różnice między typami wybrzeży przedstawionymi na mapach A i B.\n1\n2\n3\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n1.3) Zdający odczytuje i opisuje cechy środowiska przyrodniczego\n(np. ukształtowanie i rzeźbę terenu, budowę geologiczną) [ ] na podstawie\nmap […] hipsometrycznych […].\n5.9) Zdający opisuje cechy ukształtowania powierzchni Ziemi [ ].\nRozwiązanie\nNp.\nWybrzeże A od wybrzeża B różni się:\n- większą krętością zatok,\n- większą długością zatok (głębszym wcięciem zatok w ląd),\n- większą głębokością zatok.\nZatoki wybrzeża A w porównaniu z zatokami wybrzeża B mają bardziej\nstrome ściany.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za podanie trzech poprawnych różnic między typami wybrzeży.\n1 pkt - za podanie dwóch poprawnych różnic między typami wybrzeży.\n0 pkt - za podanie dwóch lub więcej niepoprawnych różnic lub brak\nodpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\n1. Wybrzeże A ma bardziej rozwiniętą\nlinię brzegową od wybrzeża B.\n2. Zatoki wybrzeża A są głębsze od wód\nwybrzeża B.\n3. Zatoki wybrzeża A są dłuższe i głębiej\nwchodzą w ląd.\n2 pkt; zdający podał trzy\npoprawne różnice.\n28 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Wybrzeże A różni się od wybrzeża B:\n1. Większą krętością (rozwinięciem) linii brzegowej/zatok.\n2. Większą długością zatok – głębszym wcięciem zatok w ląd.\n3. Większą głębokością zatok i bardziej stromymi ich zboczami (wybrzeże A to wybrzeże fiordowe, głębokie i strome; wybrzeże B jest płytsze i łagodniejsze).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/12","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"12","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 12. (0-1)\nZaznacz opis, który charakteryzuje wybrzeże przedstawione na mapie A.\nA. Utworzone w wyniku częściowego zatopienia dolin śródgórskich ułożonych prostopadle\ndo linii brzegowej.\nB. Powstało w wyniku zalania przez morze dolin rzecznych rozcinających głębokimi jarami\nprzybrzeżny obszar o budowie płytowej.\nC. Powstało w wyniku zalania obszaru górskiego. Występują na nim wydłużone ciągi wysp,\nwąskich półwyspów i zatok równoległych do linii wybrzeża.\nD. Utworzone w wyniku zalania przez morze U-kształtnych dolin polodowcowych.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n5.9) Zdający opisuje cechy ukształtowania powierzchni Ziemi jako efekt\noddziaływania procesów [ ] zewnętrznych dla wybranego regionu.\nRozwiązanie\nD.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za poprawną odpowiedź.\n0 pkt - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi.\n1. Wybrzeże A - głębokość zatok jest\nwiększa w porównaniu z wybrzeżem B.\n2. Wybrzeże A jest bardziej strome,\nnatomiast wybrzeże B - bardziej łagodne.\n3. Wybrzeże A - zatoki są bezpośrednio\npołączone z morzem, a zatoki\nwybrzeża B - nie.\n1 pkt; zdający podał\npoprawne różnice tylko\nw punktach 1. i 2.\n1. Wybrzeże A ma większą liczbę małych\nwysepek.\n2. Wybrzeże B głębiej wdziera się w ląd.\n3. Głębokość.\n0 pkt; zdający podał\npoprawną odpowiedź tylko\nw 1. punkcie;\nw punkcie 3. zamiast różnicy\nzdający podał jedno\nz kryteriów, według\nktórego można porównać\nwybrzeża A i B.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 29\nMateriał źródłowy do zadań 13-14\nNa fotografiach przedstawiono trzy różne odcinki doliny rzecznej.\nFot. 1\nFot. 2\nFot. 3\nŹródło: wikimedia commons [dostęp z dnia 28.02.2013]","answer":"D","answer_text":null,"solution":"Wybrzeże A (fiordowe) utworzone zostało w wyniku zalania przez morze U-kształtnych dolin polodowcowych (fiordów).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/13","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 13. (0-2)\nWpisz obok każdej z podanych informacji numer fotografii przedstawiającej odcinek\ndoliny rzecznej, do którego ta informacja się odnosi.\nInformacje\nOdcinek doliny\nrzecznej\n(nr fotografii)\nDno rzeki znajduje się na poziomie podstawy erozyjnej.\nDziałalność rzeki często przejawia się występowaniem erozji\nwstecznej.\nDominuje proces erozji bocznej.\nBrak wyraźnych zboczy dolinnych, dominuje proces akumulacji\nrzecznej.\nWymagania\nogólne\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących środowiska przyrodniczego\n[…].\nZdający wskazuje i analizuje prawidłowości i zależności wynikające\nz [ ] funkcjonowania sfer ziemskich […].\nWymagania\nszczegółowe\n5.9) Zdający opisuje cechy ukształtowania powierzchni Ziemi jako efekt\noddziaływania procesów [ ] zewnętrznych dla wybranego regionu.\nRozwiązanie\nOd góry w kolejności: 3, 1, 2, 3\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za przyporządkowanie do czterech opisów numerów odpowiednich\nfotografii.\n1 pkt - za przyporządkowanie do trzech opisów numerów odpowiednich\nfotografii.\n0 pkt - za podanie dwóch lub więcej niepoprawnych odpowiedzi lub brak\nodpowiedzi.\n30 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Od góry w kolejności (numer fotografii):\n1. Dno rzeki znajduje się na poziomie podstawy erozyjnej – fot. 3 (odcinek ujściowy).\n2. Działalność rzeki często przejawia się erozją wsteczną – fot. 1 (odcinek górski, wodospad).\n3. Dominuje proces erozji bocznej – fot. 2 (odcinek środkowy, meandrująca rzeka).\n4. Brak wyraźnych zboczy dolinnych, dominuje akumulacja rzeczna – fot. 3 (odcinek ujściowy).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/14","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 14. (0-2)\nWyjaśnij, dlaczego koryto rzeki na odcinku doliny przedstawionym na fotografii 2.\nma jeden brzeg stromy a przeciwległy łagodnie nachylony.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących środowiska przyrodniczego […].\nZdający wskazuje i analizuje prawidłowości i zależności wynikające z [ ]\nfunkcjonowania sfer ziemskich […].\nWymagania\nszczegółowe\n5.7) Zdający opisuje przebieg oraz efekty erozji i akumulacji wodnej […].\nRozwiązanie\nNp.\n- Nurt rzeki przemieszcza się od jednego brzegu do drugiego, uderzając\nw brzeg podcina go, a brzeg się cofa. W przeciwległej, płytszej części\nkoryta osadza się materiał, koryto wypełnia się aluwiami, a brzeg narasta.\n- Nurt rzeki przerzuca się od jednego brzegu do drugiego. Uderzając w jeden\nz brzegów, podmywa go, a materiał z niszczonego brzegu zostaje osadzony\nw miejscu, gdzie woda ma mniejszą prędkość i nie jest w stanie go unieść.\nTen brzeg jest nadbudowywany i narasta w wyniku akumulacji.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za podanie poprawnego wyjaśnienia powstania brzegu stromego\nw wyniku procesu erozji bocznej i brzegu łagodnego w wyniku akumulacji.\n1 pkt - za podanie poprawnego wyjaśnienia powstania brzegu stromego\nw wyniku procesu erozji bocznej.\n1 pkt - za podanie poprawnego wyjaśnienia powstania brzegu łagodnego\nw wyniku procesu akumulacji.\n0 pkt - za błędne wyjaśnienia lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nJest to z jednej strony wynikiem erozji\nbocznej, a z drugiej - akumulacji. Rzeka,\nmeandrując, powoduje, że po zewnętrznej\nstronie zakrętu nurt jest silniejszy i podcina\nbrzeg. Natomiast przeciwna strona zakrętu\njest miejscem gromadzenia osadów przez\nwolniej płynącą wodę.\n2 pkt; zdający poprawnie\nwyjaśnił powstawanie\nstromego i łagodnego brzegu\nw korycie rzeki.\nJest to wynikiem erozji bocznej. Rzeka\nzakręca, tworzy meandry, po zewnętrznej\nstronie prąd jest silniejszy i podcina brzeg.\n1 pkt; zdający wyjaśnił\npowstawanie tylko stromego\nbrzegu w korycie rzeki.\nNa jednym brzegu zachodzi erozja boczna,\na na drugim akumulacja.\n0 pkt; zdający nie wyjaśnił,\nw jaki sposób erozja boczna\ni akumulacja doprowadzają\ndo powstania stromego\ni łagodnego brzegu.\nZada\nNa m\nobsza\nZada\nWym\n400 o\n1\n2\n3\nania 15-16 r\nmapie prze\nary tego kon\nanie 15. (0-\nmień trzy p\nosób na km\nrozwiąż na\nedstawiono\nntynentu.\n-2)\nprzyrodnicz\nm2, decyduj\npodstawie b\ngęstość za\nŹ\nze cechy ob\nące o tak d\nbarwnego m\naludnienia A\nŹródło: Atlas g\nbszarów In\ndużym zalu\nP\nmateriału źró\nAzji. Litera\ngeograficzny. P\nndii i Chin\ndnieniu tyc\nPrzykładowe za\nódłowego.\nami A i B\nPolska, kontyn\no gęstości\nch obszarów\nadania z rozwią\nB oznaczon\nynenty, świat, W\nzaludnien\nw.\nązaniami 31\nno wybrane\nWrocław 2012\nia powyżej\ne\n2.\nj\n32 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nII. Analiza i wyjaśnianie problemów demograficznych społeczeństw.\nZdający […] charakteryzuje dynamikę i zróżnicowanie procesów\nludnościowych, wiążąc zagadnienia demograficzne z czynnikami\nprzyrodniczymi i rozwojem cywilizacyjnym; wykorzystuje do analiz\ninformacje o aktualnych wydarzeniach na świecie.\nWymagania\nszczegółowe\n8.1) Zdający analizuje, wyjaśnia […] warunki przyrodnicze dla osiedlania\nsię ludzi (na przykładach różnych regionów świata).\nRozwiązanie\nNp.\n- Są to niziny sprzyjające pod względem ukształtowania powierzchni\ngospodarce człowieka.\n- Obszary te położone są w klimacie monsunowym dogodnym do upraw\nryżu i wielu innych roślin.\n- Część tych obszarów położona jest nad morzem.\n- Występują tu doliny rzek sprzyjające powstawaniu żyznych gleb,\nnp. mad.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za podanie trzech poprawnych cech przyrodniczych.\n1 pkt - za podanie dwóch poprawnych cech przyrodniczych.\n0 pkt - za podanie dwóch lub więcej niepoprawnych odpowiedzi lub brak\nodpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\n1. Większość obszarów o takiej gęstości\nzaludnienia ma dostęp do słodkiej wody\nw postaci dużych zasobnych w wodę rzek.\n2. Żyzne gleby sprzyjające rolnictwu.\n3. Nizinne tereny sprzyjające rolnictwu\ni osadnictwu.\n2 pkt; zdający podał trzy\npoprawne cechy środowiska\nprzyrodniczego.\n1. Tereny te znajdują się przeważnie\nw pobliżu wielkich rzek.\n2. Tereny te obejmują obszary nizinne,\ndogodne dla gospodarki.\n3. Na terenach tych znajdują się duże\nmiasta, nie tylko obszary rolnicze.\n1 pkt; zdający podał dwie\ncechy poprawne, trzecia\ncecha nie jest cechą\nśrodowiska przyrodniczego.\n1. Dobre gleby.\n2. Występują optymalne warunki\nklimatyczne.\n3. Korzystne ukształtowanie powierzchni.\n0 pkt; cechy podane przez\nzdającego są ogólnikowe\ni niejednoznaczne.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Nurt rzeki przemieszcza się (zakręca) od jednego brzegu koryta do drugiego. Uderzając w jeden z brzegów, podcina go i niszczy erozją boczną – brzeg ten staje się stromy i cofa się. Po przeciwnej, płytszej stronie koryta prędkość wody jest mniejsza, więc niesiony materiał (aluwia) jest tam osadzany w procesie akumulacji – ten brzeg jest nadbudowywany, narasta i pozostaje łagodnie nachylony.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/16","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"16","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 16. (0-1)\nZaznacz taką samą dla obszaru A i obszaru B przyczynę małej gęstości zaludnienia.\nA. Mroźne i długie zimy.\nB. Występowanie zwartej tajgi.\nC. Duża wysokość bezwzględna.\nD. Słabo rozwinięta sieć rzeczna.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 33\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących środowiska przyrodniczego,\nżycia i gospodarki człowieka […].\nZdający [ ] wskazuje i analizuje [ ] zależności wynikające\nz funkcjonowania sfer ziemskich oraz działalności człowieka\nw różnorodnych warunkach środowiska.\nWymagania\nszczegółowe\n8.1) Zdający analizuje, wyjaśnia [ ] warunki przyrodnicze dla osiedlania\nsię ludzi (na przykładach różnych regionów świata).\nRozwiązanie\nA.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za zaznaczenie poprawnej odpowiedzi.\n0 pkt - za zaznaczenie błędnej odpowiedzi lub brak odpowiedzi.\nZadania 17-18 rozwiąż na podstawie barwnego materiału źródłowego.\nNa zdjęciu satelitarnym wykonanym w 2010 r. strzałkami wskazano sztuczne wyspy w Dubaju\nw Zjednoczonych Emiratach Arabskich nad Zatoką Perską. Obszary pokryte roślinnością\noznaczono kolorem czerwonym, a wody - niebieskim i czarnym. Literą A oznaczono na\nfotografii sztuczne wyspy, a literą B wybrany fragment obszaru lądowego.\nNa podstawie: www.citizenfable.files.wordpress.com [dostęp z dnia 28.02.2013]\nA\nB\n34 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015","answer":"A","answer_text":null,"solution":"Wspólną dla obszarów A i B (północna Syberia/Kanada oraz wnętrze Azji Środkowej) przyczyną małej gęstości zaludnienia są mroźne i długie zimy.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":32,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/17","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"17","points":1,"ptype":"true_false","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 17. (0-1)\nW tabeli przedstawiono średnie miesięczne temperatury powietrza i sumy opadów\natmosferycznych w Dubaju.\nI\nII\nIII\nIV\nV\nVI\nVII\nVIII\nIX\nX\nXI\nXII\nRok\nT\n18,7 19,3 22,3\n26,1 29,9 32,2\n34,4\n34,4 32,1\n28,7\n24,3 20,6 26,9\nO\n11\n36\n22\n8\n1\n0\n0\n0\n0\n0\n2\n14\n94\nT - średnia temperatura powietrza w °C O - suma opadów atmosferycznych w mm\nNa podstawie: www.klimadiagramme.de [dostęp z dnia 28.02.2013]\nOceń prawdziwość zdań na podstawie materiału źródłowego i własnej wiedzy. Wpisz\nznak X w odpowiednie komórki tabeli.\nNr\nInformacja\nPrawda\nFałsz\n1.\nDubaj jest położony w klimacie śródziemnomorskim w strefie\nklimatów podzwrotnikowych.\n2.\nObszar, na którym położone są sztuczne wyspy, charakteryzuje\nsię niższymi dobowymi amplitudami temperatur powietrza\nniż zaznaczony na fotografii obszar B.\n3.\nBudowie obiektów oznaczonych literą A sprzyjała dominacja\nprzemysłu zaawansowanych technologii w strukturze PKB\nZjednoczonych Emiratów Arabskich.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n1.8) Zdający korzysta z technologii informacyjno-komunikacyjnych w celu\npozyskiwania [ ] i prezentacji informacji geograficznych.\n3.5) Zdający rozpoznaje strefę klimatyczną i typ klimatu na podstawie\nrocznego przebiegu temperatury powietrza i sum opadów.\nRozwiązanie\n1. F 2. P 3. F\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za trzy poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - za podanie jednej lub więcej niepoprawnych odpowiedzi lub brak\nodpowiedzi.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. Fałsz – Dubaj leży w strefie klimatów zwrotnikowych (klimat gorący, pustynny), a nie w klimacie śródziemnomorskim strefy podzwrotnikowej.\n2. Prawda – obszar sztucznych wysp (otoczony wodą) ma mniejsze dobowe amplitudy temperatury niż suchy, lądowy obszar B (woda ogrzewa się i stygnie wolniej niż ląd).\n3. Fałsz – budowie sztucznych wysp sprzyjały wysokie dochody z eksportu ropy naftowej, a nie dominacja przemysłu zaawansowanych technologii w strukturze PKB ZEA.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":34,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/18","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 18. (0-2)\nWymień dwie cechy środowiska geograficznego obszaru Zjednoczonych Emiratów\nArabskich przedstawionego na zdjęciu satelitarnym, które są skutkiem panujących tam\nwarunków klimatycznych.\n1\n2\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 35\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących środowiska przyrodniczego,\nżycia i gospodarki człowieka oraz wzajemnych powiązań i zależności\nw systemie człowiek-przyroda-gospodarka.\nZdający wskazuje i analizuje prawidłowości i zależności wynikające\nz funkcjonowania sfer ziemskich oraz działalności człowieka\nw różnorodnych warunkach środowiska […].\nWymagania\nszczegółowe\n1.5) Zdający formułuje zależności przyczynowo-skutkowe […] między\nwybranymi elementami środowiska przyrodniczego i społeczno-\ngospodarczego oraz dokonuje ich weryfikacji […].\nRozwiązanie\nNp.:\n- występowanie pustyni,\n- ubogie zasoby wód powierzchniowych,\n- skąpa roślinność,\n- zasolenie gleb,\n- wysokie zasolenie wód morskich,\n- koncentracja osadnictwa na wybrzeżu,\n- wybudowanie sztucznego kanału.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za podanie dwóch poprawnych cech środowiska geograficznego\nwynikających z warunków klimatycznych panujących na podanym\nobszarze.\n1 pkt - za podanie jednej poprawnej cechy środowiska geograficznego\nwynikającej z warunków klimatycznych panujących na podanym obszarze.\n0 pkt - za dwie błędne odpowiedzi lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\n1. Osadnictwo koncentruje się bliżej\nwybrzeża, ponieważ w głębi lądu jest zbyt\nsucho.\n2. Występuje tam bardzo mało roślinności,\nco jest spowodowane zbyt małą sumą\nopadów.\n2 pkt; zdający podał dwie\npoprawne cechy środowiska\ngeograficznego.\n1. Na przedstawionym terenie nie\nwystępują rzeki stałe z powodu skrajnie\nniskich opadów i bardzo wysokich\ntemperatur.\n2. Występowanie obszarów pustynnych.\n2 pkt; zdający podał dwie\npoprawne cechy środowiska\ngeograficznego.\n1. Występuje mało roślinności ze względu\nna niewielką wilgotność powietrza\noraz bardzo niską sumę opadów\natmosferycznych.\n2. Położenie przy Zwrotniku Raka,\ngdzie występuje strefa wysokiego\nciśnienia.\n1 pkt; zdający podał\npoprawną cechę\nw punkcie 1.;\nw punkcie 2. nie podał cechy\nśrodowiska geograficznego\nwynikającej z warunków\nklimatycznych.\n1. Wysoka średnia temperatura powietrza.\n2. Bardzo niska suma opadów w ciągu\nroku.\n0 pkt; zdający podał cechy\nklimatu zamiast cech\nśrodowiska geograficznego\nwynikających z warunków\nklimatycznych panujących\nna podanym obszarze.\n36 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nZadania 19-20 rozwiąż na podstawie barwnego materiału źródłowego.\nNa zdjęciach przedstawiono obszar położony w okolicach miejscowości Ronneburg\nw Turyngii w Niemczech, sfotografowany w latach 1991 i 2012.\nFot. 1. Kopalnia uranu\nFot. 2. Park\nŹródło: http://www.mdr.de/damals/archiv/ronneburg100.html [dostęp z dnia 10.02.2013],\nhttp://www.panoramio.com/photo/2681784 [dostęp z dnia 10.02.2013]","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. Występowanie pustyni i skąpej roślinności – skutek bardzo niskich opadów atmosferycznych i wysokich temperatur.\n2. Ubogie zasoby wód powierzchniowych (brak rzek stałych) oraz wysokie zasolenie gleb i wód, co skutkuje koncentracją osadnictwa na wybrzeżu (bliżej wody i chłodniejszego mikroklimatu).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":34,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/19","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 19. (0-1)\nW tekście opisano zmiany, które zaszły na obszarze dawnej odkrywkowej kopalni rud uranu\nw Turyngii w Niemczech.\nOd 1950 r. w okolicach Ronneburga wydobywano rudy uranu przeznaczone dla przemysłu\nnuklearnego. Do 1990 r. były one wykorzystywane przez niemiecką spółkę górniczą.\nPo zamknięciu kopalni górniczy obszar poddano rekultywacji. Na obszarze dawnej kopalni\nw 2007 r. został udostępniony mieszkańcom i turystom rozległy park, a w jego pobliżu\npowstała elektrownia fotowoltaiczna wykorzystująca energię słoneczną i produkująca energię\nelektryczną dla około 5600 gospodarstw domowych.\nNa podstawie: http://www.juwi.com/press_events/press/detail/thuringia_ronneburg.html\n[dostęp z dnia 22.02.2013]\nNa fotografiach i w tekście przedstawiono przykłady zmian zachodzących na obszarach\ngórniczych w krajach wysoko rozwiniętych.\nPodaj przyczynę rekultywacji obszarów górniczych w krajach wysoko rozwiniętych.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 37\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny - zakres podstawowy\nI. Rozumienie relacji człowiek-przyroda-społeczeństwo w skali […]\nregionalnej.\nWymagania\nszczegółowe\n3.1) Zdający formułuje problemy wynikające z eksploatowania zasobów […]\nnieodnawialnych […].\nRozwiązanie\nNp.:\n- wzrost świadomości ekologicznej społeczeństw,\n- zagospodarowywanie obszarów zgodnie z ideą rozwoju zrównoważonego,\n- duże możliwości finansowe krajów wysoko rozwiniętych,\n- wzrost zapotrzebowania na obszary rekreacyjne,\n- możliwość pozyskania na cele inwestycyjne terenów, które nie mają\nwartości przyrodniczych godnych ochrony,\n- zmniejszanie się obszarów nadających się pod inwestycje.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za podanie poprawnej przyczyny rekultywacji.\n0 pkt - za podanie błędnej przyczyny lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nTworzenie obszarów wypoczynkowych\ni rekreacyjnych dla miejscowej ludności.\n1 pkt; zdający podał poprawną\nprzyczynę rekultywacji.\nSpadek znaczenia wydobycia prowadzący\ndo zamykania kopalń.\n0 pkt; zdający podał błędną\nprzyczynę rekultywacji.\nZmiana charakteru dawnych obszarów\nprzemysłu z górniczego na nowoczesny.\n0 pkt; zdający podał błędną\nprzyczynę rekultywacji.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Przyczyną rekultywacji obszarów górniczych w krajach wysoko rozwiniętych jest m.in. wzrost świadomości ekologicznej społeczeństw i zagospodarowywanie terenów poeksploatacyjnych zgodnie z ideą rozwoju zrównoważonego (np. na cele rekreacyjne), czemu sprzyjają duże możliwości finansowe tych krajów oraz rosnące zapotrzebowanie na obszary rekreacyjne.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":36,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/20","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"20","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20. (0-1)\nPodaj dwie przyczyny zamykania kopalń surowców mineralnych w krajach wysoko\nrozwiniętych.\n1\n2\n38 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny - zakres podstawowy\nIII. Rozumienie relacji człowiek-przyroda-społeczeństwo w skali globalnej\ni regionalnej.\nWymagania\nszczegółowe\n3.5) Zdający wykazuje na przykładach pozaprzyrodnicze czynniki\nzmieniające relacje człowiek-środowisko przyrodnicze (rozszerzenie\nudziału technologii energooszczędnych, zmiany modelu konsumpcji, zmiany\npoglądów dotyczących ochrony środowiska).\nRozwiązanie\nNp.\n- wyczerpywanie się złóż,\n- wzrost kosztów eksploatacji surowców,\n- postęp technologiczny i upowszechnianie się technologii o niskim\nzużyciu surowców,\n- zastępowanie konwencjonalnych surowców energetycznych, np. węgla\nkamiennego surowcami odnawialnymi, np. biomasą,\n- wprowadzanie nowych surowych norm ochrony środowiska,\n- restrukturyzacja przemysłu i spadek popytu na surowce.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za podanie dwóch poprawnych przyczyn zamykania kopalń.\n0 pkt - za podanie jednej poprawnej przyczyny lub błędne odpowiedzi\nlub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\n1. Kopalnie stały się nierentowne i należy\nw związku z tym inwestować w nowe technologie\npozyskiwania surowców.\n2. Państwa wysoko rozwinięte mogą importować\nte surowce z krajów słabiej rozwiniętych, co często\njest bardziej dla nich opłacalne.\n1 pkt; zdający podał\ndwie poprawne\nprzyczyny\nzamykania kopalń.\n1. Odejście w gospodarce od surowców\nmineralnych.\n2. Surowe normy ochrony środowiska.\n0 pkt; pierwsza\nodpowiedź zdającego\njest błędna a druga\npoprawna.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 39\nMateriał źródłowy do zadań 21-22\nNa wykresach przedstawiono zmiany w wydobyciu czterech wybranych surowców\nmineralnych w Polsce w latach 1990-2010.\n1\n2\n3\n4\nNa podstawie: Mały Rocznik Statystyczny, GUS 2000; Mały Rocznik Statystyczny, GUS 2010.\nNa mapie Polski przedstawiono wybrane obszary występowania węgla kamiennego, węgla\nbrunatnego, siarki i rud miedzi.\nNa podstawie: J. Kop, M. Kucharska, E. Szkurłat, Geografia, Warszawa 2007.\n40 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. Wyczerpywanie się złóż i wzrost kosztów eksploatacji surowców, przez co wydobycie staje się nieopłacalne (taniej jest importować surowiec z krajów słabiej rozwiniętych).\n2. Postęp technologiczny i upowszechnianie się technologii energooszczędnych oraz zastępowanie surowców konwencjonalnych surowcami odnawialnymi, a także wprowadzanie surowszych norm ochrony środowiska.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":37,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/21","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"21","points":3,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 21. (0-3)\nUzupełnij tabelę, wpisując obok nazwy każdego surowca mineralnego literę, którą\noznaczono na mapie obszar jego występowania i numer wykresu, na którym\nprzedstawiono zmiany w jego wydobyciu.\nSurowiec\nmineralny\nZmiany w wielkości wydobycia\n(wpisz numer wykresu)\nObszar występowania\n(wpisz literę)\nSiarka\nWęgiel brunatny\nWęgiel kamienny\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n12.3) Zdający wskazuje obszary występowania podstawowych zasobów\nnaturalnych i analizuje zmiany wielkości ich eksploatacji.\nRozwiązanie\nSurowiec\nmineralny\nZmiany w wielkości\nwydobycia\n(wpisz numer wykresu)\nObszar\nwystępowania\n(wpisz literę)\nSiarka\n2\nB\nWęgiel brunatny\n4\nC\nWęgiel kamienny\n1\nA\nSchemat\npunktowania\n3 pkt - za poprawne odpowiedzi w trzech wierszach tabeli.\n2 pkt - za poprawne odpowiedzi w dwóch wierszach tabeli.\n1 pkt - za poprawne odpowiedzi w jednym wierszu tabeli.\n0 pkt - za błędne odpowiedzi lub brak odpowiedzi.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Siarka – zmiany wydobycia: wykres 2 (silny spadek); obszar występowania: B.\nWęgiel brunatny – zmiany wydobycia: wykres 4 (wydobycie względnie stabilne, z niewielkim wzrostem); obszar występowania: C.\nWęgiel kamienny – zmiany wydobycia: wykres 1 (systematyczny spadek); obszar występowania: A.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":40,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/22","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"22","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 22. (0-1)\nTekst dotyczy surowca mineralnego, którego zmiany w wydobyciu przedstawiono na jednym\nz wykresów.\nW latach 80. i 90. ubiegłego stulecia Polska była czołowym eksporterem tego surowca.\nJednak z powodu możliwości tańszego pozyskiwania surowca jako produktu ubocznego\nniektórych procesów przemysłowych, zamknięto większość kopalń, a wydobycie uległo\nznacznemu zmniejszeniu.\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nW tekście wyjaśniono zmiany wydobycia\nA. rud miedzi.\nB. siarki.\nC. węgla kamiennego.\nD. gazu ziemnego.\nWy\nogó\nWy\nszcz\nRoz\nSch\npun\nZada\nNa ry\nUzas\nopal\n1. …\n2. …\n3. …\nymagania\nólne\nymagania\nzegółowe\nzwiązanie\nhemat\nnktowania\nanie 23. (0-\nysunku prze\nsadnij, pod\nanych węgl\nIV etap e\nIV. Pozys\nna podsta\nZdający [\n12.3) Zda\nnaturalny\nB.\n1 pkt - za\n0 pkt - za\n-2)\nedstawiono\ndając trzy\nlem kamien\nedukacyjny\nskiwanie, pr\nawie różnyc\n[…] potrafi\nający wskaz\nych i analiz\na poprawną\na błędną od\nrozmieszcz\nargument\nnnym.\nrzetwarzani\nch źródeł inf\ni selekcjono\nzuje obszary\nzuje zmiany\ną odpowiedź\ndpowiedź lub\nzenie różnyc\nNa p\nty, rozmie\nP\nie oraz prez\nformacji ge\nować i przetw\ny występowa\nwielkości ic\nź.\nb brak odpo\nch typów el\npodstawie: Atl\neszczenie w\nPrzykładowe za\nzentowanie i\neograficznej\nwarzać info\nania podsta\nch eksploata\nowiedzi.\nlektrowni w\nas geograficzn\nw Polsce e\nadania z rozwią\ninformacji\nj […].\normacje […]\nawowych za\nacji.\nw Polsce.\nzny Polski, Wa\nelektrowni\nązaniami 41\n].\nsobów\narszawa 2003.\ncieplnych\nh\n42 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nI. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących […] wzajemnych powiązań\ni zależności w systemie człowiek-przyroda-gospodarka.\nZdający wskazuje […] prawidłowości i zależności wynikające\nz funkcjonowania sfer ziemskich oraz działalności człowieka […].\nWymagania\nszczegółowe\nIV etap edukacyjny\n9.8) Zdający wskazuje wpływ czynników lokalizacji przemysłu\nna rozmieszczenie i rozwój wybranych branż.\nRozwiązanie\nNp.\n- Najwięcej elektrowni cieplnych opalanych węglem kamiennym, znajduje\nsię na Górnym Śląsku w związku z występowaniem zasobnych złóż węgla\nkamiennego.\n- Występowanie wielu elektrowni w GOP-ie wynika z dużego chłonnego\nrynku zbytu na energię elektryczną.\n- Poza GOP-em wielkie elektrownie opalane węglem kamiennym\nrozmieszczone są nad dużymi rzekami, co zapewnia im niezbędną\ndo chłodzenia wodę.\n- O rozmieszczeniu elektrowni cieplnych opalanych węglem kamiennym\ni położonych z dala od złóż tego surowca, decyduje też chłonny rynek\nzbytu, np. w Warszawie, Łodzi, Poznaniu, Białymstoku.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za uzasadnienie z podaniem trzech poprawnych argumentów.\n1 pkt - za uzasadnienie z podaniem dwóch poprawnych argumentów.\n0 pkt - za uzasadnienie z podaniem dwóch lub więcej błędnych\nargumentów lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\n1. Najwięcej elektrowni opalanych węglem\nkamiennym znajduje się w rejonie dużych złóż\nwęgla kamiennego na Górnym Śląsku.\n2. Elektrownie cieplne opalane węglem\nkamiennym znajdują się nad rzekami, co może\nmieć związek z dostępem do wody, gdyż są to\nduże elektrownie i wymagają chłodzenia\n(Kozienice, Dolna Odra, Połaniec).\n3. Węgiel kamienny wykorzystują też elektrownie\npołożone z dala od surowca (w Warszawie, Łodzi,\nPoznaniu), bo tam jest duże zapotrzebowanie\nna energię, a węgiel opłaca się dowozić.\n2 pkt; zdający podał\nw uzasadnieniu trzy\npoprawne argumenty.\n1. Elektrownie cieplne bazujące na węglu\nkamiennym skoncentrowane są w Polsce\npołudniowej, gdzie występują największe złoża\ntego surowca i jest największe zapotrzebowanie\nna energię przez rozwinięty przemysł.\n2. Niektóre elektrownie na węgiel kamienny\nznajdują się w Polsce północnej, choć nie ma tam\nwęgla, ale brak też innych elektrowni i jest\nzapotrzebowanie na energię.\n3. Elektrownie na węgiel kamienny mają\nlokalizację swobodną, są rozmieszczone tam,\ngdzie jest na nie zapotrzebowanie.\n1 pkt; zdający podał\nw uzasadnieniu dwa\npoprawne argumenty;\nw punkcie 3. podał\nbłędną odpowiedź.\nMate\nNa w\nZada\nZazn\nNa p\nA. zm\nB. zw\nC. zw\nD. zw\neriał źródłow\nwykresach p\nanie 24. (0-\nnacz popra\npodstawie an\nmniejszyła s\nwiększyła si\nwiększył się\nwiększył się\nMĘĘMĘŻŻCZYŹNI\n1. W Pols\nwęglem k\n2. Im więc\n3. Im mni\ntym elektr\nwy do zadań\nprzedstawion\n1990 r.\n-1)\nwne dokoń\nnalizy wykr\nsię liczba lu\nię liczba lud\nę udział kob\nę udział męż\nce jest najw\nkamiennym.\ncej ludności\niejsze zapotr\nrownie mają\nń 24-25\nno strukturę\nńczenie zda\nresów możn\nudności w w\ndności w wi\nbiet w roczn\nżczyzn w ro\nKOBI\nwięcej elektr\ni tym więks\ntrzebowanie\ną mniejszą m\nę wieku i pł\nania.\nna stwierdzi\nwieku popro\nieku przedp\nnikach należ\nocznikach n\nI\nP\nrowni opala\nsze są elektr\ne na energię\nmoc.\nłci ludności\nć, że w 201\nodukcyjnym\nprodukcyjny\nżących do w\nnależących d\nPrzykładowe za\nanych\nrownie.\n0\ntr\nod\nz\nst\nro\nel\nw\nPolski w 19\n2012\n2 r. w porów\nm.\nym.\nwyżu powoje\ndo „echa” w\nadania z rozwią\npkt; zdając\nrzy błędne\ndpowiedzi;\nodpowiedzi\ntanowi uzas\nozmieszczen\nlektrowni op\nwęglem kam\n990 r. i 201\n2 r.\nwnaniu do\nennego.\nwyżu powoj\nązaniami 43\ncy podał\nżadna\ni nie\nsadnienia\nnia\npalanych\niennym.\n2 r.\n1990 r.\nennego.\nKOBIETY\n3\nMĘŻCZYŹNI\nKOBIETY\nMĘŻCZYŹNI\nKOBIETY\nNa podstawie: www.census.gov.pl/population/international/data/idb/region.php [dostęp z dnia 14.06.2013]\n44 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nII. Analiza i wyjaśnianie problemów demograficznych społeczeństw.\nZdający […] charakteryzuje dynamikę i zróżnicowanie procesów\nludnościowych, wiążąc zagadnienia demograficzne z czynnikami\nprzyrodniczymi i rozwojem cywilizacyjnym […].\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n11.1) Zdający charakteryzuje rozwój demograficzny Polski w wybranych\nokresach […] i wyjaśnia zmiany kształtu piramidy wieku i płci ludności\nPolski wraz z rozwojem gospodarczym […].\nRozwiązanie\nC.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za poprawną odpowiedź.\n0 pkt - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi.","answer":"B","answer_text":null,"solution":"Tekst dotyczy siarki – Polska była czołowym eksporterem siarki wydobywanej metodą otworową, jednak od lat 90. tańsze stało się pozyskiwanie siarki jako produktu ubocznego odsiarczania ropy i gazu, co doprowadziło do zamknięcia większości polskich kopalń siarki.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":40,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/24","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"24","points":1,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 24. (0-1)\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nNa podstawie analizy wykresów można stwierdzić, że w 2012 r. w porównaniu do 1990 r.\nA. zmniejszyła się liczba ludności w wieku poprodukcyjnym.\nB. zwiększyła się liczba ludności w wieku przedprodukcyjnym.\nC. zwiększył się udział kobiet w rocznikach należących do wyżu powojennego.\nD. zwiększył się udział mężczyzn w rocznikach należących do „echa” wyżu powojennego.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nII. Analiza i wyjaśnianie problemów demograficznych społeczeństw.\nZdający […] charakteryzuje dynamikę i zróżnicowanie procesów\nludnościowych, wiążąc zagadnienia demograficzne z czynnikami\nprzyrodniczymi i rozwojem cywilizacyjnym […].\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n11.1) Zdający charakteryzuje rozwój demograficzny Polski w wybranych\nokresach […] i wyjaśnia zmiany kształtu piramidy wieku i płci ludności\nPolski wraz z rozwojem gospodarczym […].\nRozwiązanie\nC.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za poprawną odpowiedź.\n0 pkt - za błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nZadanie 25. (0-1)\nCzy zmiany liczby ludności w wieku produkcyjnym, które nastąpiły między rokiem 1990\na 2012, są korzystne czy niekorzystne z punktu widzenia rynku pracy lub budżetu\npaństwa? Uzasadnij odpowiedź.\nZmiany są\n(Wpisz korzystne lub niekorzystne)\nUzasadnienie\n54 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nII. Analiza i wyjaśnianie problemów demograficznych społeczeństw.\nZdający […] charakteryzuje dynamikę i zróżnicowanie procesów\nludnościowych, wiążąc zagadnienia demograficzne z czynnikami\nprzyrodniczymi i rozwojem cywilizacyjnym; wykorzystuje do analiz\ninformacje o aktualnych wydarzeniach na świecie.\nWymagania\nszczegółowe\n11.1) Zdający charakteryzuje rozwój demograficzny Polski […]\nwraz z rozwojem gospodarczym […].\nRozwiązanie\nNp.\nZmiany są niekorzystne.\nUzasadnienie, np.:\n- na skutek wzrostu liczby ludności w wieku produkcyjnym przy\nzmniejszającej się liczbie miejsc pracy następuje wzrost odsetka\nbezrobotnych,\n- część osób w wieku produkcyjnym zmuszona jest szukać pracy\nza granicą.\nLub\nZmiany są korzystne.\nUzasadnienie, np.:\n- większa konkurencja na rynku pracy sprzyja podnoszeniu jakości pracy,\nskłania do podnoszenia kwalifikacji pracowników,\n- duża liczba pracujących przysparza budżetowi państwa większych\ndochodów z podatków,\n- pracodawcy mają możliwość wyboru na rynku pracy najlepiej\nwykwalifikowanej kadry,\n- duża liczba ludności w wieku produkcyjnym przyciąga zagranicznych\ninwestorów.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za poprawne uzasadnienie dokonanej oceny zmian.\n0 pkt - za błędne uzasadnienie oceny zmian lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nZmiany są korzystne.\nUzasadnienie: ponieważ jest więcej osób\nmogących podjąć pracę. Na rynku pracy\nzwiększa to konkurencję. Do budżetu\npaństwa wpłynie więcej pieniędzy\nz podatków.\n1 pkt; zdający podał\npoprawne uzasadnienie\ndla dokonanej oceny zmian.\nZmiany są niekorzystne.\nUzasadnienie: ponieważ może wzrosnąć\nbezrobocie, a tym samym wzrosną wydatki\npaństwa na wypłaty zasiłków.\n1 pkt; zdający podał\npoprawne uzasadnienie\ndla dokonanej oceny zmian.\nZmiany są korzystne.\nUzasadnienie: Najbardziej korzystną\ndla budżetu państwa jest sytuacja, w której\nludność w wieku produkcyjnym\nutrzymywałaby się na względnie stałym\npoziomie, gdyż wtedy utrzymywałaby się\nrównowaga pomiędzy ludźmi pracującymi\na tymi w wieku przed- i poprodukcyjnym.\n0 pkt; zdający podał błędne\nuzasadnienie dla dokonanej\noceny zmian.\nOpinia KRASP o informatorach maturalnych od 2015 roku\n55\nOpinia Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich\no informatorach maturalnych od 2015 roku\nKonferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich z wielką satysfakcją odnotowuje\nkonsekwentne dążenie systemu oświaty do poprawy jakości wykształcenia absolwentów\nszkół średnich. Konferencja z uwagą obserwuje kolejne działania Ministerstwa Edukacji\nNarodowej w tym zakresie, zdając sobie sprawę, że od skuteczności tych działań w dużym\nstopniu zależą także efekty kształcenia osiągane w systemie szkolnictwa wyższego.\nW szczególności dotyczy to kwestii właściwego przygotowania młodzieży do studiów\nrealizowanych z uwzględnieniem nowych form prowadzenia procesu kształcenia.\nPodobnie jak w przeszłości, Konferencja konsekwentnie wspiera wszystkie działania\nzmierzające do tego, by na uczelnie trafiali coraz lepiej przygotowani kandydaci na studia.\nTemu celowi służyła w szczególności pozytywna opinia Komisji Edukacji KRASP z 2008 roku\nw sprawie nowej podstawy programowej oraz uchwała Zgromadzenia Plenarnego KRASP\nz dn. 6 maja 2011 r. w sprawie nowych zasad egzaminu maturalnego.\nZ satysfakcją dostrzegamy, że ważne zmiany w egzaminie maturalnym, postulowane\nw cytowanej wyżej uchwale zostały praktycznie wdrożone przez MEN poprzez zmianę\nodpowiednich rozporządzeń.\nPrzedłożone do zaopiniowania informatory o egzaminach maturalnych opisują formę\nposzczególnych egzaminów maturalnych, przeprowadzanych na podstawie wymagań\nokreślonych w nowej podstawie programowej, a także ilustrują te wymagania wieloma\nprzykładowymi zadaniami egzaminacyjnymi.\nPo zapoznaniu się z przedłożonymi materiałami, KRASP z satysfakcją odnotowuje:\nw zakresie języka polskiego:\nwzmocnienie roli umiejętności komunikacyjnych poprzez odejście od prezentacji na\negzaminie ustnym i zastąpienie jej egzaminem ustnym, na którym zdający będzie musiał\nad hoc przygotować samodzielną wypowiedź argumentacyjną,\nrezygnację z klucza w ocenianiu wypowiedzi pisemnych,\nzwiększenie roli tekstów teoretycznoliterackich i historycznoliterackich na maturze\nrozszerzonej;\nw zakresie historii:\nkompleksowe sprawdzanie umiejętności z zakresu chronologii historycznej, analizy\ni interpretacji historycznej oraz tworzenia narracji historycznej za pomocą rozbudowanej\nwypowiedzi pisemnej na jeden z zaproponowanych tematów, łącznie pokrywających\nwszystkie epoki oraz obszary historii;\nw zakresie wiedzy o społeczeństwie:\npołożenie silniejszego akcentu na sprawdzanie umiejętności złożonych (interpretowanie\ninformacji, dostrzeganie związków przyczynowo-skutkowych) w oparciu o poszerzony\nzasób materiałów źródłowych: teksty (prawne, naukowe, publicystyczne), materiały\nstatystyczne, mapy, rysunki itp.\n56 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nw zakresie matematyki:\nistotne zwiększenie wymagań na poziomie rozszerzonym poprzez włączenie zadań\nz rachunku różniczkowego i pojęć zaawansowanej matematyki,\nistotne poszerzenie wymagań z zakresu kombinatoryki oraz teorii prawdopodobieństwa;\nw zakresie biologii oraz chemii:\nzwiększenie znaczenia umiejętności wyjaśniania procesów i zjawisk biologicznych\ni chemicznych,\nmierzenie\numiejętności\nanalizy\neksperymentu\nsposobu\njego\nplanowania,\nprzeprowadzania, stawianych hipotez i wniosków formułowanych na podstawie\ndołączonych wyników;\nw zakresie fizyki:\nzwiększenie znaczenia rozumienia istoty zjawisk oraz tworzenie formuł matematycznych\nłączących kilka zjawisk,\nmierzenie umiejętności planowania i opisu wykonania prostych doświadczeń, a także\numiejętności analizy wyników wraz z uwzględnieniem niepewności pomiarowych;\nw zakresie geografii:\nuwzględnienie interdyscyplinarności tej nauki poprzez sprawdzanie umiejętności\nintegrowania wiedzy z nauk przyrodniczych do analizy zjawisk i procesów zachodzących\nw środowisku geograficznym,\nznaczne wzbogacenie zasobu materiałów źródłowych (mapy, wykresy, tabele\nstatystyczne, teksty źródłowe, barwne zdjęcia, w tym lotnicze i satelitarne), także\nw postaci barwnej.\nKonferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich z zadowoleniem przyjmuje też\ninformację o wprowadzeniu na świadectwach maturalnych od 2015 roku dodatkowej formy\nprzedstawiania wyniku uzyskanego przez zdającego w postaci jego pozycji na skali\ncentylowej, tj. określenie, jaki odsetek zdających uzyskał taki sam lub słabszy wynik od\nposiadacza świadectwa. Wprowadzenie tej dodatkowej skali uwolni szkoły wyższe od\ndotychczasowego dylematu odnoszenia do siebie surowych wyników kandydatów na studia\nrekrutowanych na podstawie wyników egzaminów maturalnych o istotnie różnym poziomie\ntrudności - rekrutacja stanie się prostsza i bardziej obiektywna.\nReasumując, w opinii Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich zaprezentowana\nw przedłożonych informatorach forma matury istotnie przyczyni się do tego, że młodzież\nprzekraczająca progi uczelni będzie lepiej przygotowana do podjęcia studiów wyższych.\n5 lipca 2013 r.\nPrzewodniczący KRASP\nprof. zw. dr hab. Wiesław Banyś","answer":"C","answer_text":null,"solution":"Między 1990 r. a 2012 r. zwiększył się udział kobiet w rocznikach należących do wyżu powojennego (kobiety żyją statystycznie dłużej niż mężczyźni, więc wraz ze starzeniem się roczników wyżu powojennego rośnie w nich przewaga liczebna kobiet).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":53,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/25","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 25. (0-1)\nUzasadnij, czy zmiany liczby ludności w wieku produkcyjnym, które nastąpiły między\nrokiem 1990 a 2012, są korzystne czy niekorzystne z punktu widzenia rynku pracy lub\nbudżetu państwa.\nZmiany są\n(Wpisz korzystne lub niekorzystne)\nUzasadnienie\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 45\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nII. Analiza i wyjaśnianie problemów demograficznych społeczeństw.\nZdający […] charakteryzuje dynamikę i zróżnicowanie procesów\nludnościowych, wiążąc zagadnienia demograficzne z czynnikami\nprzyrodniczymi i rozwojem cywilizacyjnym; wykorzystuje do analiz\ninformacje o aktualnych wydarzeniach na świecie.\nWymagania\nszczegółowe\n11.1) Zdający charakteryzuje rozwój demograficzny Polski […]\nwraz z rozwojem gospodarczym […].\nRozwiązanie\nNp.\nZmiany są niekorzystne.\nUzasadnienie, np.:\n- na skutek wzrostu liczby ludności w wieku produkcyjnym przy\nzmniejszającej się liczbie miejsc pracy następuje wzrost odsetka\nbezrobotnych,\n- część osób w wieku produkcyjnym zmuszona jest szukać pracy\nza granicą.\nLub\nZmiany są korzystne.\nUzasadnienie, np.:\n- większa konkurencja na rynku pracy sprzyja podnoszeniu jakości pracy,\nskłania do podnoszenia kwalifikacji pracowników,\n- duża liczba pracujących przysparza budżetowi państwa większych\ndochodów z podatków,\n- pracodawcy mają możliwość wyboru na rynku pracy najlepiej\nwykwalifikowanej kadry,\n- duża liczba ludności w wieku produkcyjnym przyciąga zagranicznych\ninwestorów.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za poprawne uzasadnienie dokonanej oceny zmian.\n0 pkt - za błędne uzasadnienie oceny zmian lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\nZmiany są korzystne.\nUzasadnienie: ponieważ jest więcej osób\nmogących podjąć pracę. Na rynku pracy\nzwiększa to konkurencję. Do budżetu\npaństwa wpłynie więcej pieniędzy\nz podatków.\n1 pkt; zdający podał\npoprawne uzasadnienie\ndla dokonanej oceny zmian.\nZmiany są niekorzystne.\nUzasadnienie: ponieważ może wzrosnąć\nbezrobocie, a tym samym wzrosną wydatki\npaństwa na wypłaty zasiłków.\n1 pkt; zdający podał\npoprawne uzasadnienie\ndla dokonanej oceny zmian.\nZmiany są korzystne.\nUzasadnienie: Najbardziej korzystną\ndla budżetu państwa jest sytuacja, w której\nludność w wieku produkcyjnym\nutrzymywałaby się na względnie stałym\npoziomie, gdyż wtedy utrzymywałaby się\nrównowaga pomiędzy ludźmi pracującymi\na tymi w wieku przed- i poprodukcyjnym.\n0 pkt; zdający podał błędne\nuzasadnienie dla dokonanej\noceny zmian.\n46 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Zmiany są niekorzystne.\nUzasadnienie: na skutek wzrostu liczby ludności w wieku produkcyjnym przy niewystarczającej liczbie miejsc pracy następuje wzrost bezrobocia, a część osób w wieku produkcyjnym jest zmuszona szukać pracy za granicą, co jest niekorzystne dla rynku pracy i budżetu państwa (mniejsze wpływy z podatków, większe wydatki na zasiłki).\n\n(Uznaje się również odpowiedź przeciwną: Zmiany są korzystne – większa liczba ludności w wieku produkcyjnym oznacza większą podaż siły roboczej i konkurencję na rynku pracy, co sprzyja podnoszeniu kwalifikacji pracowników oraz zwiększa dochody budżetu państwa z podatków.)","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":44,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/26","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"26","points":2,"ptype":"open","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 26. (0-2)\nW tabeli przedstawiono zmiany udziału użytków rolnych, lasów i pozostałych gruntów\nw ogólnej powierzchni Polski w latach 1980-2009.\nLata\nUżytki rolne w % ogólnej\npowierzchni kraju\nLasy\ni zadrzewienia\n%\nPozostałe\ngrunty\n%\nrazem\nw tym\ngrunty orne\n1980\n60,3\n46,7\n27,7\n12,0\n1990\n59,3\n45,7\n28,0\n12,7\n2000\n57,0\n43,8\n28,8\n14,2\n2009\n51,6\n38,7\n29,7\n18,7\nNa podstawie: Ochrona środowiska, GUS 2011.\nPodaj trzy przyczyny zmian w strukturze użytkowania gruntów w Polsce w latach\n1980-2009.\n1\n2\n3\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 47\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n12.2) Zdający wskazuje zmiany strukturalne zachodzące w polskim\nrolnictwie.\nRozwiązanie\nDo zmian w strukturze użytkowania grunów przyczyniły się:\n- wzrost wydajności pracy w rolnictwie,\n- spadek zatrudnienia w rolnictwie,\n- okresowe spadki opłacalności produkcji rolnej,\n- polityka proekologiczna generująca wzrost zalesień i zadrzewień,\n- rozwój terytorialny miast,\n- rozwój sieci transportu,\n- wzrost powierzchni zajmowanej przez budownictwo jednorodzinne\nw strefach podmiejskich,\n- zaprzestanie użytkowania pól uprawnych na słabych glebach, które często\nsą zalesiane,\n- zmiany wynikające z przystąpienia Polski do Unii Europejskiej,\nnp. dopłaty na zalesianie gruntów rolnych.\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za podanie trzech poprawnych przyczyn zmian w strukturze\nużytkowania gruntów.\n1 pkt - za podanie dwóch poprawnych przyczyn zmian w strukturze\nużytkowania gruntów.\n0 pkt - za podanie dwóch lub więcej niepoprawnych odpowiedzi\nlub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe\nocenione\nodpowiedzi\n1. Zadrzewianie terenów w wyniku\nproekologicznej polityki państwa\ni unijnych dopłat.\n2. Następuje rozwój miast - zwiększa się\nich powierzchnia kosztem gruntów ornych.\n3. Niechęć młodych do pracy na roli\ni starzenie się społeczeństwa na wsiach.\n2 pkt; zdający podał trzy\npoprawne przyczyny zmian\nw strukturze użytkowania\ngruntów.\n1. Zmiana gospodarki na wolnorynkową.\n2. Nowe technologie w rolnictwie\npozwalają na zwiększenie produktywności\ngleby i osiąganie wyższych zbiorów\nz mniejszego obszaru.\n3. Rozwijające się miasta zajmują kolejne\ntereny, np. rolnicze, które zaliczane\nsą teraz do pozostałych gruntów.\n1 pkt; zdający podał\nw punktach 2. i 3. przyczyny\npoprawne, przyczyna 1. jest\nniepoprawna - sformułowana\nogólnikowo\ni niejednoznacznie.\n1. Zmniejszył się udział użytków rolnych\nw ogólnej powierzchni kraju.\n2. Wzrósł poziom zalesienia (o 2%).\n3. Zwiększyła się powierzchnia\npozostałych gruntów.\n0 pkt; zdający zawarł\nw odpowiedzi informacje\nodczytane z tabeli zamiast\nprzyczyn zmian w strukturze\nużytkowania gruntów.\n1. Odejście od użytkowania ziemi.\n2. Słaba jakość gleb w Polsce.\n3. Mało obszarów do zagospodarowania\nrolniczego w Polsce.\n0 pkt; zdający podał trzy\nprzyczyny błędne, zbyt ogólne\ni wieloznaczne.\n48 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. Spadek zatrudnienia w rolnictwie i wzrost wydajności pracy rolniczej (mniej ziemi potrzeba do wyżywienia ludności), przy okresowych spadkach opłacalności produkcji rolnej.\n2. Rozwój terytorialny miast oraz sieci transportu, a także wzrost powierzchni zajmowanej przez budownictwo jednorodzinne w strefach podmiejskich, kosztem gruntów rolnych.\n3. Polityka proekologiczna (w tym dopłaty unijne po wejściu Polski do UE) generująca wzrost zalesień gruntów rolnych, zwłaszcza tych o słabych glebach.","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":46,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-geografia-2015/zad/27","paper_id":"informator-maturalny-geografia-2015","number":"27","points":2,"ptype":"closed","subject":"geografia","category":"informator-maturalny","year":2015,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 27. (0-2)\nPoniżej wymieniono cztery sposoby lub okoliczności, w wyniku których mogą powstawać\nnowe państwa.\nA. Wyodrębnienie się nowego państwa bez upadku dotychczasowego (secesja).\nB. Uzyskanie niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami.\nC. Zjednoczenie, przyłączenie terytoriów.\nD. Rozpad państw federacyjnych.\nDobierz do każdej podanej w tabeli grupy państw sposób, w jaki powstały wymienione\npaństwa, i zaznacz właściwą literę, którą sposób ten oznaczono.\nSudan Południowy i Erytrea\nA\nB\nC\nD\nSłowenia i Litwa\nA\nB\nC\nD\nAngola i Algieria\nA\nB\nC\nD\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny - zakres podstawowy\nII. Formułowanie i weryfikowanie hipotez dotyczących problemów\nwspółczesnego świata.\nWymagania\nszczegółowe\n2.15) Zdający wyjaśnia współczesne zmiany na mapie politycznej świata.\nRozwiązanie\nSudan Południowy i Erytrea - A\nSłowenia i Litwa - D\nAngola i Algieria - B\nSchemat\npunktowania\n2 pkt - za trzy poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - za dwie poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - za podanie dwóch lub więcej niepoprawnych odpowiedzi lub brak\nodpowiedzi.\nInformacja dla absolwentów niesłyszących 49\n2.2.\nInformacja o egzaminie maturalnym z geografii dla absolwentów niesłyszących\nw przypadku arkusza standardowego - w jakim stopniu absolwent spełnia wymagania\nz zakresu geografii określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla IV etapu\nedukacyjnego w zakresie rozszerzonym i podstawowym. Zadania w arkuszu egzaminacyjnym\nmogą również odnosić się do wymagań przypisanych do etapów wcześniejszych.\nOgólne informacje o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015, krótka\ncharakterystyka arkusza egzaminacyjnego oraz najważniejsze zasady dotyczące oceniania\nwypowiedzi zdających, przedstawione w części 1. Informatora, dotyczą również arkuszy dla\nabsolwentów niesłyszących. Jednak zgodnie z zapisami odpowiedniego rozporządzenia\nMinistra Edukacji Narodowej3, absolwenci niepełnosprawni przystępują do egzaminu\nmaturalnego w warunkach i formie dostosowanych do rodzaju ich niepełnosprawności.\nDostosowania obejmują:\n w odniesieniu do formy egzaminu maturalnego m.in.\n- zmianę sposobu sformułowania niektórych zadań (zamiana słów, zwrotów lub całych\nzdań), jeżeli mogłyby one być niezrozumiałe lub błędnie zrozumiane przez osoby\nniesłyszące (nie dotyczy to terminów typowych dla danej dziedziny wiedzy),\n- zmianę schematu punktowania niektórych zadań,\n w odniesieniu do warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego m.in.\n- przedłużenie czasu przewidzianego na przeprowadzenie egzaminu,\n- możliwość korzystania ze słowników językowych.\nPoniżej przedstawione zostały przykładowe zadania ilustrujące dostosowania dla\nabsolwentów niesłyszących. Numeracja zadań odpowiada numeracji zadań w części 2.1.\nJeżeli zadanie nie zostało przedstawione poniżej, oznacza to, że wersja dla niesłyszących nie\nróżni się niczym od wersji przedstawionej w części 2.1.\nSzczegółowa informacja na temat zakresu dostosowania warunków przeprowadzania\negzaminu maturalnego dla absolwentów niesłyszących ogłaszana jest w komunikacie\nDyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sierpniu poprzedzającym rok szkolny,\nw którym jest przeprowadzany egzamin maturalny, na stronie internetowej CKE.\n3 Tj. § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków\norganizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz\nniedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych\n(Dz.U. Nr 228, poz. 1490, z późn. zm.).\n50 Informator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nZadanie 5. (0-1)\nNa schematach A, B, C i D przedstawiono wzajemne położenie Słońca, Ziemi i Księżyca\nw czasie występowania czterech faz Księżyca.\nA\nB\nC\nD\nNa poniższym rysunku, który należy uzupełnić, przedstawiono przebieg amplitudy pływów\nw wybranym miejscu i czasie na Ziemi.\nNa podstawie: W. Mizerski, Geologia dynamiczna dla geografów, Warszawa 2002.\nUzupełnij rysunek, wiedząc, że pełnia Księżyca miała miejsce 8 lutego. W puste\nprostokąty nad rysunkiem wpisz oznaczenia schematów (od A do D) w taki sposób, aby\nprzedstawione na nich wzajemne położenie ciał niebieskich w kolejnych fazach Księżyca\nodpowiadało wielkościom pływów.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n4.6) Zdający objaśnia mechanizm powstawania […] pływów […].\nRozwiązanie\nW kolejności od lewej: D, C, A, B.\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za uzupełnienie czterech pól na rysunku literami w poprawnej\nkolejności.\n0 pkt - za wpisanie liter w błędnej kolejności lub brak odpowiedzi.\nInformacja dla absolwentów niesłyszących\n51\nMateriał źródłowy do zadań 8-9\nNa mapach przedstawiono rozkład średniej miesięcznej temperatury powietrza w Polsce\nw styczniu i w lipcu.\nŹródło: Atlas geograficzny, Warszawa 2012.\nZadanie 8. (0-1)\nPoniżej podano informacje dotyczące rozkładu średnich temperatur powietrza w lipcu\nlub w styczniu. Zaznacz znakiem X, do którego miesiąca odnosi się każda informacja.\nWymagania\nogólne\nIV etap edukacyjny\nIV. Pozyskiwanie, przetwarzanie oraz prezentowanie informacji\nna podstawie różnych źródeł informacji geograficznej […].\nZdający […] potrafi selekcjonować i przetwarzać informacje […].\nWymagania\nszczegółowe\n10.3) Zdający charakteryzuje klimat Polski na podstawie […] map\nklimatycznych […].\nRozwiązanie\n1. lipiec 2. styczeń 3. styczeń\nSchemat\npunktowania\n1 pkt - za przyporządkowanie do każdej informacji nazwy właściwego\nmiesiąca.\n0 pkt - za błędne przyporządkowanie lub brak odpowiedzi.\nInformacja\nStyczeń\nLipiec\n1.\nNizina Wielkopolska oraz Kotlina Warszawska są jednymi\nz najcieplejszych regionów Polski.\n2.\nUkład izoterm jest zbliżony do przebiegu rocznych\nizoamplitud temperatur powietrza w Polsce.\n3.\nUkład izoterm potwierdza przejściowy charakter klimatu\nPolski.\nZadanie 9\nUzupełnij\npodanych\nW Poznan\nniż w Wars\nRóżnice w\npowierzchn\nWpływ od\nmiesięczne\nWymagan\nogólne\nWymagan\nszczegóło\nRozwiąza\nSchemat\npunktowa\nMateriał źr\nNa wykres\nNa p\n52\n. (0-1)\nponiższe\nw nawiasa\niu roczne a\nszawie.\nwysokości\nni Polski wp\ndległości od\nej temperatu\nnia\nIII et\nI. Ko\nZdają\ni prez\nnia\nowe\n1.2) Z\nmeto\n4.4) Z\nanie\nniższ\nania\n1 pkt\n0 pkt\nródłowy do\nsach przedst\n19\npodstawie: ww\nzdania, w\nach.\namplitudy te\nSłońca nad\npływają na\noceanu na\nury powietrz\ntap edukacyj\norzystanie z\nący […] po\nzentowania\nZdający odc\nod kartograf\nZdający pod\nze, lipca, st\nt - za uzupe\nt - za błędn\nzadań 24-2\ntawiono stru\n990 r.\nww.census.go\nwpisując w\nemperatury\nd horyzont\nukład izote\nobszarze Po\nza w\nyjny\nróżnych źró\ntrafi korzys\na informacji\nczytuje z ma\nficznych.\ndaje główne\ntyczniu\nełnienie każ\nną lub niepeł\n25\nukturę wiek\nov/population/\nw wyznaczo\npowietrza\ntem w cią\nerm\nolski zazna\n(s\nódeł inform\nstać z […] m\ni geograficz\nap informac\ne cechy klim\nżdego zdani\nłną odpowie\nku i płci ludn\n/international/\nonych mie\nsą\nągu roku i\n(lip\nacza się wyr\nstyczniu / li\nacji geograf\nmap […] w c\nznych.\ncje przedsta\nmatu Polski\na poprawny\nedź, lub bra\nności Polsk\n/data/idb/regio\nejscach jed\n(w\npasowość\npca / styczn\nraźnie w roz\nipcu).\naficznej.\ncelu […] pr\nawione za po\n[…].\nym określen\nak odpowied\nki w 1990 r.\n2012 r.\non.php [dostęp\ndno z okr\nwyższe / ni\nć ukształtow\nnia).\nzkładzie śre\nrzetwarzani\nomocą różn\nniem.\ndzi.\ni 2012 r.\np z dnia 14.06\nreśleń\niższe)\nwania\nedniej\nia\nnych\n6.2013]\nMĘŻCZYŹNI\nKOBIETY\nMĘŻCZYŹNI\nKOBIETY\nInformator o egzaminie maturalnym z geografii od roku szkolnego 2014/2015\nInformacja dla absolwentów niesłyszących\n53","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Sudan Południowy i Erytrea – A (secesja – wyodrębnienie nowego państwa bez upadku dotychczasowego).\nSłowenia i Litwa – D (rozpad państwa federacyjnego – odpowiednio Jugosławii i ZSRR).\nAngola i Algieria – B (uzyskanie niepodległości przez byłe kolonie).","image":"img/informator-maturalny-geografia-2015/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":48,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"Geografia · Informator maturalny · 2015","subject_label":"Geografia","category_label":"Informator maturalny"}]}