{"paper":{"id":"informator-maturalny-historia-2008","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"variant":null,"exam_pdf":"informator-maturalny-historia-2008/informator-maturalny-historia-2008.pdf","key_pdf":null,"question_count":34,"source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},"questions":[{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/1","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"1","points":4,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 1. (4 pkt)\nPodanym poniżej tekstom (pismom) przyporządkuj właściwe podpisy, wstawiając\nw miejsca wykropkowane odpowiadające im liczby 1 - 5.\nA\nB\nC\nD\nŹródło: A. F. Majewicz, Języki świata i ich klasyfikacja, Warszawa 1989, s. 47, 67, 111, 227\n1. Pismo hieroglificzne\n2. Pismo klinowe\n3. Pismo greckie\n4. Pismo arabskie\n5. Pismo chińskie\n31","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/2","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nWśród wymienionych postaci Starego i Nowego Testamentu wskaż tę, która jest\nchronologicznie pierwsza i oznacz ją literą A (w rubryce „odpowiedzi”), a tę postać,\nktóra jest chronologicznie ostatnia, oznacz literą B.\nPostacie Starego i Nowego Testamentu\nOdpowiedzi\n1. Mojżesz - prorok i prawodawca\n2. Dawid - król Izraela\n3. Paweł z Tarsu - apostoł i misjonarz\n4. Abraham - patriarcha narodu Izraela\n5. Herod Wielki - król Judei\n6. Salomon - król Izraela","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":31,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/3","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"3","points":4,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 3. (4 pkt)\nW tabeli podano znaczenie czterech pojęć (terminów) dotyczących życia politycznego\nstarożytnej Grecji. Uzupełnij tabelę, wpisując odpowiednie pojęcia (terminy) w rubryki\noznaczone A, B, C, D.\nZnaczenie przyjęte\nprzez historiografię\nPojęcie\n(termin)\nW\nstarożytnej\nGrecji\nforma\nrządów\npowstałych w wyniku obalenia istniejącego\nporządku politycznego i przejęcia władzy\nprzez jednostkę.\nA.\nProcedura\npolityczna\nskazywania\nna wygnanie obywatela Aten wprowadzona\nna początku V w. p.n.e.\nB.\nW starożytnej Grecji przywódca ludu,\nmówca, zawodowy polityk, zawdzięczający\nswoje wpływy umiejętności przemawiania\nna zgromadzeniu.\nC.\nW starożytnej Grecji rządy polegające\nna sprawowaniu władzy przez niewielką\ngrupę, wywodzącą się najczęściej spośród\narystokracji lub ludzi bogatych.\nD.\n32","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":31,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/4","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"4","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 4. (3 pkt)\nRozstrzygnij, czy podane informacje są prawdziwe, czy fałszywe.\nW tabeli w odpowiednich rubrykach dopisz obok podanej informacji: prawda lub fałsz.\nA. Listy proskrypcyjne - to w starożytnym Rzymie listy osób\nwyjętych spod prawa z powodów politycznych.\nB. Epoka hellenistyczna - to okres w dziejach starożytnej Grecji,\npo wojnach Greków z Persją, kiedy hegemonię nad państwami\ngreckim przejęły Ateny.\nC. Limes - to w cesarstwie rzymskim obronny system graniczny.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":32,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/5","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"5","points":3,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 5. (3 pkt)\nPoniżej zamieszczono fragmenty biografii wielkich postaci starożytności. Przyporządkuj\ntym fragmentom odpowiednie osoby z podanej listy, wpisując imię pod cytowanym\nfragmentem.\nAleksander Wielki, Hannibal, Marek Antoniusz,\nJustynian Wielki, Konstantyn Wielki, Juliusz Cezar\nTekst 1.\n(…) postanowił kontynuować pochód i iść do Italii; zwołał więc wojsko (…) i starał się\nna rozmaity sposób oddziałać na nie, wyrażając słowa nagany i zachęty: „(…) opuściliście\nHiszpanię (…), przeprawiliście się przez rzekę Ebro, by wymazać z pamięci ludzkiej nazwę\nRzymian i by dać wolność całemu światu (…); macie przed oczyma Alpy, których drugie\nzbocza należą już do Italii, i teraz u samych bram nieprzyjacielskich stajecie znużeni? (…)\nŹródło: Tytus Liwiusz, Dzieje od założenia miasta Rzymu, Wrocław 1955, s. 290-291\nA\nTekst 2.\n( ) dla uświetnienia swego zwycięstwa nad Licyniuszem nazwał dawne Bizancjum\nKonstantynopolem i jakby swoje miasto ojczyste z wielką wspaniałością przyozdobił, starając\nsię, aby Rzymowi dorównywało. Ze wszystkich stron ściągał do niego mieszkańców\ni ogromne sumy na nich wydawał tak, że wyczerpał na to niemal wszystkie swoje skarby\ni dochody cesarskie (…)\nŹródło: Teksty źródłowe do nauki historii w szkole średniej, z. 12, Kraków 1923, s. 7\nB\nTekst 3.\nPanowanie jego rozciągało się od Eufratu i Armenii do Morza Jońskiego i Ilirii.\nOktawian zaś od Ilirii do Oceanu Zachodniego, i na odwrót, od tego oceanu do Morza\nTyrreńskiego i Sycylijskiego. Z Afryki zaś część naprzeciw Italii, Galii i Hiszpanii aż po słupy\nHerkulesa miał Oktawian, a on miał część po Etiopię. (…) Do tego jednak stopnia był tylko\ndodatkiem do Kleopatry, że choć silniejszy był w wojsku lądowym, zgodził się na bitwę\nmorską - dla Kleopatry (…)\nŹródło: Plutarch z Cheronei, Żywoty sławnych mężów, Wrocław 1997, s. 314\nC\n33","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":32,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/6","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"6","points":4,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6. (4 pkt)\nPoniżej zamieszczono cztery mapy, przedstawiające państwa (imperia) starożytne\ni wczesnośredniowieczne. Przyporządkuj tym mapom odpowiednie tytuły, wstawiając\nw miejsca wykropkowane odpowiadające im liczby 1 - 5.\nA\nB\n34\nC\nD\n1. Imperium Aleksandra Wielkiego w roku jego śmierci\n2. Państwo rzymskie w roku śmierci Juliusza Cezara\n3. Państwo Justyniana Wielkiego w roku jego śmierci\n4. Imperium perskie w połowie VI w. p. n. e.\n5. Państwo Karola Wielkiego w roku jego śmierci\nŹródła: J. M. Roberts, Ilustrowana historia świata, t. I, Łódź 1986, s. 258, s. 291, s. 310; N. Davies, Europa - rozprawa\nhistoryka z historią, Kraków 1998, s. 1245","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":33,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/7","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nPrzeanalizuj treść zamieszczonej poniżej mapy (łącznie z legendą - objaśnieniami) i zaproponuj dla niej tytuł.\nUwaga: tytuł powinien zawierać określenie tematu i czasu.\n36","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":35,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/8","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nPoniższa mapa przedstawia rozmieszczenie budowli romańskich na ziemiach polskich.\nPrzeanalizuj jej treść i spośród zdań komentujących tę mapę (zdania oznaczone A, B, C,\nD) wybierz fałszywe i zdanie to podkreśl.\nŹródło: Z. Świechowski, Sztuka romańska w Polsce, Warszawa, 1982, s. 273\nA.\nLinia Wisły stanowi wschodnią granicę zasięgu romańszczyzny na ziemiach polskich.\nB.\nNajwiększe skupiska obiektów romańskich na ziemiach polskich znajdują się\nw Małopolsce, na Śląsku i w Wielkopolsce.\nC.\nNa mapie nie zaznaczono Warszawy, ponieważ ośrodek ten jeszcze nie istniał w okresie\nrozwoju romańszczyzny.\nD.\nNa obszarze północno-wschodniej Polski nie występują obiekty romańskie, gdyż\nod X do XIII wieku były to ziemie zajęte przez Zakon Krzyżacki.\n37","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":36,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/9","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"9","points":6,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 9. (6 pkt)\nPrzeczytaj zamieszony fragment Kroniki Jana z Czarnkowa i zapoznaj się z tablicą\ngenealogiczną Andegawenów, a następnie odpowiedz na pytania A, B, C.\nZa czasów Karola, ojca wspomnianego króla Ludwika, najjaśniejszy król polski\nKazimierz […] zamyślił prosić o pomoc wspomnianego Karola, który siostrę jego miał za\nżonę. Gdy to uczynił […] rzeczony król z pochodzenia Francuz, człowiek bardzo mądry, […]\npierwej nim obiecał dać mu pomoc orężną, rozważył, jakich by się mógł spodziewać zysków\nlub korzyści. Król Kazimierz, zwiedziony radą swoich, jak mniemał, wiernych doradców,\noświadczył Karolowi, królowi węgierskiemu, że w razie gdyby nie miał syna - a miał już dwie\ncórki z małżonki swej Litwinki - chciałby przeznaczyć swoje Królestwo Polskie jego\npierworodnemu synowi Ludwikowi, jako swemu […] siostrzeńcowi. Miał bowiem wtedy\nwspomniany król Karol trzech synów: Ludwika, Andrzeja i Stefana i postanowił sobie\nw duchu, że Ludwika w Polsce, Andrzeja na Sycylii, a Stefana na Węgrzech uczyni królami.\nŹródło: Kronika Jana z Czarnkowa, Kraków 1996, s. 27-28\nŹródło: Genealogia Andegawenów węgierskich, Kraków 1999\n38\nA. Odpowiedz, kim był dla Ludwika Węgierskiego Władysław Łokietek, a kim\nKazimierz Wielki (określ pokrewieństwo).\nWładysław Łokietek\nKazimierz Wielki\nB. Czy losy synów króla Karola Roberta Andegaweńskiego (Ludwika i Stefana)\nprzebiegły zgodnie z przedstawionymi w Kronice planami ich ojca? Odpowiedź\npoprzyj informacjami uzyskanymi z tablicy genealogicznej.\nLudwik Andegaweński\nStefan Andegaweński\nC. Określ, jaki był stosunek kronikarza do zawartej umowy między królem Polski\na królem Węgier. Odpowiedź poprzyj odpowiednim cytatem (wpisz go poniżej).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":37,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/10","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"10","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nZapoznaj się z danymi zawartymi w poniższej tabeli, a następnie wykonaj polecenia A i B.\nTabela. Liczba studentów pochodzenia mieszczańskiego na uniwersytecie krakowskim\nw XV w. (według dzielnic)\nLata\nMałopolska\nŚląsk\nWielkopolska\nPozostałe dzielnice\n(Mazowsze, Prusy,\nRuś)\n1400-1424\n345\n224\n314\n108\n1425-1449\n415\n178\n308\n185\n1450-1474\n519\n491\n291\n288\n1475-1499\n682\n647\n370\n504\nRazem\n1961\n1540\n1283\n1085\nNa podstawie: J. Kłoczowski, Europa słowiańska w XIV-XV wieku, Warszawa 1984, s. 218\nA. Spośród podanych zdań, odnoszących się do tabeli, wskaż informację nieprawdziwą\ni zdanie to podkreśl.\n1. Przez cały XV wiek na uniwersytecie krakowskim najliczniejszą grupę stanowili studenci\npochodzący z miast małopolskich.\n2. Miasta wielkopolskie, jeszcze w pierwszej połowie XV w. - stanowiące obok\nmałopolskich, główną bazę rekrutacyjną - tracą wyraźnie swą pozycję w drugiej połowie\nstulecia na rzecz przede wszystkim Ślązaków, ale częściowo także i studentów\npochodzących z pozostałych dzielnic (Mazowsza, Prus, Rusi).\n3. W ostatnich dziesięcioleciach XV w. nastąpił wzrost liczby studentów z miast pozostałych\ndzielnic: Mazowsza, Prus, Rusi.\n4. W stosunku do okresu wyjściowego - rekrutacji w początkach XV w. (1400-1424) -\nnajwiększe tempo wzrostu nastąpiło w grupie studentów pochodzących z miast\nwielkopolskich.\n39\nB. U schyłku XIV w. i w początkach XV Ślązacy byli licznie reprezentowani\nna uniwersytecie praskim - to oni stanowili tam trzon nacji polskiej. W XV w. liczba\nstudentów uniwersytetu praskiego pochodzących z miast śląskich znacząco zmalała,\nmłodzież ze Śląska wybierała studia w Krakowie.\nWskaż przyczynę tego zjawiska. Wybraną przyczynę podkreśl.\n1. husytyzm w Czechach\n2. unia personalna polsko-czeska\n3. schizma wschodnia\n4. zagrożenie tureckie","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":38,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/11","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"11","points":5,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 11. (5 pkt)\nUzupełnij tabelę, wpisując obok nazwy dynastii władcę, który z niej pochodził.\nUwaga: każdą z wymienionych dynastii reprezentuje tylko jeden władca, którego należy\nwybrać z listy podanej pod tabelą.\nDynastia\nWładca\nA.\nRurykowicze\nB.\nPrzemyślidzi\nC.\nMerowingowie\nD.\nPlantageneci\nE.\nHohenstaufowie\nWilhelm Zdobywca, Jarosław Mądry, Wacław II Czeski, Fryderyk I Barbarossa, Hugo Kapet,\nWładysław Herman, Jan Luksemburczyk, Chlodwig (Klodwig), Jan bez Ziemi, Karol Wielki","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":39,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/12","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"12","points":4,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 12. (4 pkt)\nUzupełnij tabelę, wpisując brakujące informacje w miejsca oznaczone literami\nA, B, C, D.\nLp.\nRok\nwydania\nMiejsce\nWystawca\nTreść przywileju/konstytucji sejmowej\n1.\n1430\nJedlnia\nA.\n„ przyrzekamy też [ ], że żadnego\nziemianina osiadłego za żaden występek\nczy winę nie uwięzimy [ ], o ile nie\nzostanie przez sąd słusznie skazany ”\n2.\n1454\nB.\nKazimierz\nJagiellończyk\n„ przyrzekamy również, że ani żadnych\nnowych ustaw nie wydamy, nie polecimy\nwzywać ziemian na wojnę bez zgody\nsejmiku ziemskiego ”\n3.\n1501\nC.\nAleksander\nJagiellończyk\n„ całą władzę wykonawczą w Polsce\noddano w ręce senatu [ ] król, zwany\nprincepsem sprowadzony został do roli\nbezsilnego przewodniczącego w radzie\nkoronnej (senacie) ”\n4.\nD.\nRadom\nAleksander\nJagiellończyk\n„ by nic nowego przez nas i następców\nnaszych nie mogło być ustanowione bez\nwspólnego przyzwolenia panów rady\ni posłów ziemskich ”\n40","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":39,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/13","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nPrzeczytaj fragment pracy niemieckiego socjologa Maxa Webera i odpowiedz, na jaką\nzależność wskazuje autor.\n[ ] asceza protestancka przeciwstawiała się z całą mocą dowolnemu korzystaniu\nz posiadania, krępując konsumpcję, szczególnie przedmiotów zbytku. [ ] Uważano dążenie\ndo bogactwa jako celu za coś godnego w największym stopniu nagany, natomiast zdobycie\nbogactwa będącego owocem pracy zawodowej - za błogosławieństwo boże. Natomiast,\nco najważniejsze, religijna ocena nieustannej, ciągłej i systematycznej doczesnej pracy\nzawodowej jako najlepszego środka ascezy, a zarazem najpewniejszego i najbardziej\noczywistego dowodu ponownych narodzin człowieka i szczerości jego wiary, musiała być\nnajpotężniejszą [ ] dźwignią ekspansji takiego pojmowania życia, które nazywaliśmy\n„duchem” kapitalizmu. [ ] Gdziekolwiek sięgała władza purytańskiego pojmowania życia,\nsprzyjała ona w każdym wypadku [ ] tendencji do mieszczańskiego, ekonomicznego\nracjonalnego sposobu życia. [ ] Stała u kolebki nowoczesnego „człowieka ekonomicznego”.\nŹródło: M. Weber, Szkice z socjologii religii, Warszawa 1984, s. 101-103","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":40,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/14","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"14","points":4,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 14. (4 pkt)\nPoniższa mapa przedstawia podział jednego z państw europejskich. Uzupełnij cztery\nzdania (A, B, C, D) odnoszące się do treści tej mapy.\nŹródło: K. Baczkowski, Projekty rozbiorów państw suwerennych , Kraków 2001, s. 39\n41\nA. Na mapie przedstawiono podział (podaj nazwę państwa)\nB. Podziału tego państwa dokonano w stuleciu.\nC. Część tego państwa pozostała królestwem i znalazła się pod panowaniem dynastii\nD. Inna część tego państwa, nosząca nazwę Siedmiogród, stała się w tym stuleciu\nlennem (podaj nazwę państwa)","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":40,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/15","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"15","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nW tabeli zestawiono informacje o polskich władcach w latach 1587-1673 oraz ich\nżonach. Wykonaj polecenia A i B.\nLp.\nWładca\nLata\npanowania\nŻona\nDynastia/rodzina\nkraj pochodzenia żony\nAnna\nAustriaczka\nHabsburg\nc. arcyksięcia Karola\n1.\nZygmunt III\nWaza\n1587-1632\nKonstancja\nAustriaczka\nHabsburg\nc. arcyksięcia Karola\nCecylia Renata\nHabsburg\nc. cesarza Ferdynanda II\n2.\nWładysław IV\nWaza\n1632-1648\nLudwika Maria\nGonzaga (Francja)\nc. księcia Nevers\n3.\nJan II Kazimierz\nWaza\n1648-1668\nLudwika Maria\nGonzaga (Francja)\nc. księcia Nevers\n4.\nMichał Korybut\nWiśniowiecki\n1669-1673\nMaria Eleonora\nHabsburg\nc. cesarza Ferdynanda III\nA. Sformułuj\nwniosek\ndotyczący\nkierunków\npolskiej\npolityki\nzagranicznej\nwe wskazanym okresie.\nB. Tabela zawiera informacje o decyzjach matrymonialnych polskich władców w latach\n1587-1673. Określ, co ze względu na polską politykę europejską tego okresu było\nnajważniejszym uwarunkowaniem tych decyzji matrymonialnych.\n42","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":41,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/16","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"16","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 16. (3 pkt)\nPrzeczytaj napisy (teksty) umieszczone na obrazach namalowanych w XVII stuleciu\ndla rodziny Mniszchów. Wykonaj polecenia A i B.\nNapis 1.\nZaślubiny Marianny Mniszchówny, córki Jerzego z Wielkich Kończyc Mniszcha,\nwojewody sandomierskiego, z Dymitrem Iwanowiczem, cesarzem Moskwy, w którego imieniu\nzaślubiny te przyjął wielki poseł moskiewski, znakomity mąż Ofanasius Ułasiewicz,\nw Krakowie za zgodą króla i Rzeczypospolitej, pobłogosławił i aktu ślubu dokonał prymas\nKrólestwa kardynał Maciejowski.\nNapis 2.\nKoronacja Marianny Mniszchówny, Jerzego wojewody sandomierskiego z Tarłówną\nspłodzonej córki, zaś żony Dymitra Iwanowicza cesarza Moskwy, na cesarzową cesarstwa\nmoskiewskiego przez arcybiskupa obrządku greckiego w mieście stołecznym nazywającym się\nMoskwa, w obecności posła króla Polski Mikołaja Oleśnickiego i w asystencji rodziny samej\ncesarzowej [ ] i pysznie dokonana w roku pańskim [ ].\nŹródło: M. Gębarowicz, Początki malarstwa historycznego w Polsce, Wrocław 1981, s. 48, 56\nA. Napisz, jaką nazwę przyjęto w historiografii polskiej dla określenia wydarzeń\nw stosunkach polsko-moskiewskich, do których odnoszą się przytoczone teksty.\nB. Wskaż dwa elementy typowe dla kultury szlacheckiej, które eksponują oba teksty.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":42,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/17","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"17","points":4,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 17. (4 pkt)\nNapisz krótkie wyjaśnienie pojęcia „unia brzeska”.\nUwzględnij:\n¾ datację tego wydarzenia,\n¾ wyjaśnienie, czym ona była,\n¾ dwa jej następstwa dla sytuacji w Rzeczypospolitej w pierwszej poł. XVII w.\n43","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":42,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/18","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nPoniższe mapy (A, B) przedstawiają stan posiadania (rozwój terytorialny) dwóch\npaństw europejskich w basenie Morza Bałtyckiego. Zanalizuj treść zamieszczonych map\ni na podstawie uzyskanej wiedzy podaj nazwy tych państw, których stan posiadania\n(rozwój terytorialny) przedstawiają poniższe mapy.\nMapa A\nŹródło: M. Klinge, Krótka historia Finlandii, Helsinki 1997, s. 172\nMapa A przedstawia stan posiadania\n44\nMapa B\nŹródło: M. Klinge, op. cit., s. 173\nMapa B przedstawia stan posiadania\n45","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":43,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/19","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"19","points":4,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 19. (4 pkt)\nPrzyporządkuj rysunkom właściwe podpisy, umieszczając odpowiednie liczby\nw wykropkowanych miejscach.\nA\nB\nC\nD\nŹródło: A. Miłobędzki, Zarys dziejów architektury w Polsce, Warszawa 1968, s. 47, 67, 111, 227\n1. Budowla romańska\n2. Budowla gotycka\n3. Budowla barokowa\n4. Budowla klasycystyczna\n5. Budowla secesyjna\n46","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":45,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/20","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nWśród wymienionych wydarzeń we Francji w latach 1789-1799 wskaż to, które\nchronologicznie jest pierwsze i to, które jest ostatnie. W tabeli obok wydarzenia\npierwszego wpisz literę A, obok ostatniego - B.\nWydarzenia we Francji w latach 1789-1799\nOdpowiedzi\n1. Śmierć Dantona\n2. Likwidacja monarchii - ogłoszenie republiki\n3. Przewrót thermidoriański - obalenie Robespierre`a\n4. Śmierć Ludwika XVI\n5. Przekształcenie Stanów Generalnych w Zgromadzenie Narodowe\n6. Obalenie Dyrektoriatu - przewrót 18 brumaire`a","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":46,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/21","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"21","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 21. (3 pkt)\nPrzeczytaj tekst i uzupełnij zdania A, B oraz wykonaj polecenia C i D.\n[ ] Tron polski elekcyjnym przez familyje mieć na zawsze chcemy i stanowimy.\nDoznane klęski bezkrólewiów periodycznie rząd wywracających, powinność ubezpieczenia\nlosu każdego mieszkańca ziemi polskiej i zamknięcia na zawsze drogi wpływów mocarstw\nzagranicznych, pamięć świetności i szczęścia ojczyzny naszej familyj ciągle panujących,\npotrzeba odwrócenia od ambicyi tronu obcych i możnych Polaków zwrócenia\ndo jednomyślnego wolności narodowej pielęgnowania, wskazały roztropności naszej oddanie\ntronu polskiego prawem następstwa. Stanowimy przeto, iż po życiu jakiego nam dobroć Boska\npozwoli, elektor dzisiejszy saski w Polszcze królować będzie. Dynastyja przyszłych królów\npolskich zacznie się na osobie Fryderyka Augusta, dzisiejszego elektora saskiego, którego\nsukcesorom de lumbis (z lędźwi, tzn. rodzonym) z płci męskiej tron polski przeznaczamy.\nNajstarszy syn króla panującego po ojcu na tron następować ma. Gdyby zaś dzisiejszy elektor\nsaski nie miał potomstwa płci męskiej, tedy mąż przez elektora za zgodą stanów\nzgromadzonych córce jego dobrany zaczynać ma linię następstwa płci męskiej do tronu\npolskiego. (Dlatego) Maryję Augustę Nepomucenę córkę elektora, za infantkę polską\ndeklarujemy, zachowując przy narodzie prawo, żadnej preskrypcyi (przedawnieniu) podpadać\nnie mogące, wybrania do tronu drugiego domu po wygaśnięciu pierwszego. [ ]\nA. Powyższy akt prawny pochodzi z roku\nB. Podaj nazwę tego aktu prawnego\nC. Odpowiedz, czy powyższy akt prawny wprowadzał w Polsce monarchię dziedziczną.\nD. Podaj, w jakich okolicznościach powyższy akt prawny przewidywał elekcję.\n47","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":46,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/22","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"22","points":4,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 22. (4 pkt)\nPołącz wymienione niżej postacie z nurtami ideologicznymi (lub kierunkami\nfilozoficznymi). Uzupełnij tabelę, wpisując nazwisko w odpowiednie miejsce.\nAdam Smith, August Comte, Fryderyk Nietzsche, Leon XIII,\nFryderyk Engels, Michał Bakunin, Zygmunt Freud\nNurt ideologiczny lub\nkierunek filozoficzny\nPostać\nA.\nAnarchizm\nB.\nMarksizm\nC.\nPozytywizm\nD.\nLiberalizm","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":47,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/23","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nPrzeczytaj poniższy fragment pracy angielskiego historyka Arnolda J. Toynbee`ego,\na następnie sformułuj tezę, którą w tym fragmencie stawia Toynbee.\nW ciągu ostatnich dwu stuleci dały o sobie znać dwie nowe dynamiczne siły społeczne:\nindustrializm i demokracja, a jedną ze starych instytucji, z którymi siły te się zderzyły, było\nniewolnictwo. [ ] W chwili gdy pod koniec XVIII w. nowe siły demokracji i industrializmu\nzaczęły przenikać z Wielkiej Brytanii do reszty świata zachodniego, niewolnictwo wciąż\nograniczało się praktycznie do kolonialnych obrzeży, a nawet tam jego obszar się kurczył.\nMężowie stanu, którzy sami byli właścicielami niewolników, jak Washington i Jefferson, nie\ntylko boleli nad tą instytucją, ale i kreślili dość optymistyczne perspektywy jej pokojowego\nrozwiązania [ ]. Możliwość tę jednak przekreślił wybuch rewolucji przemysłowej w Wielkiej\nBrytanii, co ogromnie spotęgowało popyt na surowce, wytwarzane nakładem pracy\nniewolniczej na plantacjach. Tak więc wpływ rewolucji przemysłowej przedłużał życie\nanachronicznej i obumierającej instytucji […].\nŹródło: A. J. Toynbee, Studium historii, Warszawa 2000, s. 253-254","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":47,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/24","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"24","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 24. (2 pkt)\nNa podstawie informacji zawartych w tablicy genealogicznej szlacheckiej rodziny\nKrzyżanowskich herbu Dębno (potomkowie ziemianina Józefa Krzyżanowskiego)\nwykonaj polecenia A i B. Tablica genealogiczna znajduje się na następnej stronie.\n48\nŹródło: A. Sikorski, P. Mysłakowski, Rodzina matki Chopina. Mity i rzeczywistość, Warszawa 2000, tablica XXIII\nA. Podaj jeden przykład obniżenia pozycji społecznej (deklasacji), która dokonała się\nw rodzinie Krzyżanowskich w połowie XIX w.\nB. Odpowiedz, do której warstwy społecznej (grupy społecznej) przynależeli\nKrzyżanowscy urodzeni w drugiej połowie XIX w.\n49","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":47,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/25","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"25","points":2,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 25. (2 pkt)\nWśród wymienionych odkryć geograficznych, podróży i wypraw badawczych wskaż to,\nktóre chronologicznie jest pierwsze i to, które jest ostatnie. W tabeli obok wydarzenia\npierwszego wpisz literę A, obok ostatniego - B.\nWydarzenia - odkrycia, podróże i wyprawy badawcze\nOdpowiedzi\n1. Podróż z Europy do Chin (Marco Polo)\n2. Opłynięcie i odkrycie Przylądka Dobrej Nadziei (Bartolomeo Diaz)\n3. Odkrycie wschodnich wybrzeży Australii (James Cook)\n4. Pierwsze opłynięcie Ziemi (Ferdynand Magellan)\n5. Zdobycie bieguna południowego (Roald Amundsen)\n6. Odkrycie Ameryki - Bahamów, Kuby i Haiti (Krzysztof Kolumb)","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":49,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/26","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"26","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 26. (3 pkt)\nRozstrzygnij, czy podane informacje są prawdziwe, czy fałszywe.\nW tabeli w odpowiednich rubrykach dopisz obok podanej informacji: prawda lub fałsz.\nA. Ustawy\nnorymberskie\npozbawiały\npraw\nobywatelskich\nŻydów\nw Niemczech.\nB. Polowanie na czarownice - to określenie akcji podjętej w Stanach\nZjednoczonych w okresie zimnej wojny przez senatora McCarthy`ego,\npolegającej na ujawnianiu komunistycznych powiązań czołowych\nosobistości życia publicznego.\nC. Dysydenci - to potoczny termin dla określenia grup opozycyjnych w\nkrajach bloku komunistycznego.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":49,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/27","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"27","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nPrzeczytaj fragment wspomnień Stefana Żeromskiego i uzupełnij zdanie A oraz\nwykonaj polecenie B.\nWkrótce ukazał się Radzymin ze zgliszczami w środku rynku jeszcze dymiącymi,\nz domami poprzewracanymi od pocisków i cmentarną pustką [ ]. Z Radzymina posunęliśmy\njuż żywiej do Wyszkowa. Zbliżając się do tego miasteczka, spostrzegliśmy most na Bugu\nw stanie opłakanego zniszczenia. Trzeba było przeprawić się za rzekę przez most kolejowy\n[ ] gdy wreszcie dotarliśmy do środka miasta, objaśniono nas w wojskowej komendzie,\niż generał Józef Haller bawi właśnie na probostwie. [ ] (Na probostwie) zastaliśmy [ ]\ngenerała Hallera i ambasadora francuskiego. Trafiliśmy właśnie na sam środek relacji\nkanonika o pobycie w jego domu w ciągu ubiegłego tygodnia „rządu polskiego” [ ]\nzłożonego z rodaków naszych - dra Juliana Marchlewskiego, Feliksa Dzierżyńskiego\ni Feliksa Kohna.\nS. Żeromski, Na probostwie w Wyszkowie, [w:] Pisma polityczne, Londyn 1988, s. 45-46\nA. Tekst opisuje wydarzenia, które rozegrały się w roku\nB. Wyjaśnij, o jakim „rządzie polskim” jest mowa w tym tekście.\n50","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":49,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/28","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"28","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 28. (3 pkt)\nPoniższe zdania odnoszą się do danych z tabeli. Rozstrzygnij, czy są to informacje\nprawdziwe, czy fałszywe. W tabeli w odpowiednich rubrykach dopisz obok podanej\ninformacji: prawda lub fałsz.\nTabela. Struktura wielkościowa gospodarstw w Polsce w 1921 r.\nLiczba gospodarstw\nPowierzchnia gospodarstw\nGrupa\ngospodarstw\n(w hektarach)\nw tys.\n% ogółu\nw tys. ha\n% ogółu\nogółem →\n3 490,7\n100,0\n37 926,0\n100,0\ndo 2\n1 013,4\n29,0\n1 060,7\n2,8\n2 - 5\n1 138,5\n32,6\n4 248,3\n11,2\n5 - 10\n861,1\n24,7\n6 562,6\n17,3\n10 - 20\n360,0\n10,3\n5 201,7\n13,7\n20 - 50\n87,6\n2,5\n2 611,1\n6,9\npowyżej 50\n30,1\n0,9\n18 241,6\n48,1\nŹródło: Z. Landau, J. Tomaszewski, Gospodarka Polski międzywojennej 1918-1939, t. I, Warszawa 1967, s. 144\nA. Gospodarstwa o powierzchni do 5 ha skupiały ponad połowę powierzchni\ngospodarstw w Polsce.\nB. Niecały 1% gospodarstw (tych największych) skupiał prawie połowę\npowierzchni gospodarstw w Polsce.\nC. Ponad ¾ gospodarstw w Polsce posiadało powierzchnię do 10 ha.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":50,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/29","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"29","points":1,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 29. (1 pkt)\nUzupełnij komentarz do poniższej satyry politycznej.\nBe, be uczy się pływać.\nNa podstawie: A. Garlicki, J. Kochanowski, Józef Piłsudski w karykaturze, Warszawa 1991, s. 107 (rys. A. Wasilewskiego)\nSatyra polityczna pochodzi z 1928 r. Postaci stojące to Józef Piłsudski i Walery\nSławek. Umieszczony w tle most Poniatowskiego w Warszawie jest aluzją do przewrotu\nmajowego (na tym moście w dniach przewrotu Piłsudski spotkał się z prezydentem\nWojciechowskim). Pływające dziecko i podpis pod tym rysunkiem to aluzja do\n51","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":50,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/30","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"30","points":4,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 30. (4 pkt)\nPoniżej zamieszczono mapę przedstawiającą podział ziem II Rzeczypospolitej w okresie\nod września 1939 do czerwca 1941 r.\nŹródło: A. Paczkowski, Pół wieku dziejów Polski 1939-1989, Warszawa 2000, s. 36\nUzupełnij legendę (objaśnienia) do powyższej mapy:\nA\nB\nC\nD. w okresie od X 1939 do VI 1940\n52","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":51,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/31","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"31","points":3,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 31. (3 pkt)\nPoniższe zdania odnoszą się do danych z tabeli. Rozstrzygnij, czy są to informacje\nprawdziwe, czy fałszywe. W tabeli w odpowiednich rubrykach dopisz obok podanej\ninformacji: prawda lub fałsz.\nTabela. Szacunek salda i składników migracji zewnętrznych ludności\nziem polskich w latach 1870-1958 (w tys. osób)\nSkładniki przyrostu lub ubytku wędrówkowego ludności\nOkres\nSaldo\nmigracji\nzewnętrznych\nemigracja reemigracja\nwychodźstwo\nwojenne\nrepatriacja\ndo\nPolski\nrepatriacja\nz Polski\n(w tym\nwysiedlenia)\n1870-1913\n- 3635\n5135\n1500\n1914-1918\n- 3663\n3663\n1919-1930\n+ 467\n1646\n778\n1965\n630\n1931-1939\n- 200\n510\n410\n100\n1940-1944\n- 4500\n4500\n1945-1950\n+ 3050\n140\n3660\n750\n1951-1958\n- 100\n2\n223\n325\nNa podstawie: J. Michalewicz, Elementy demografii historycznej, Warszawa 1979, s. 269\nA. Największa repatriacja z Polski nastąpiła po zakończeniu II wojny\nświatowej.\nB. Zjawisko reemigracji w dobie obu wojen światowych nie zostało\nstatystycznie stwierdzone.\nC. Na najwyższe dodatnie saldo migracji zewnętrznych złożyła się duża\nliczebnie grupa osób emigrujących i repatriowanych z Polski.\n53","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":52,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/32","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"32","points":2,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 32. (2 pkt)\nPrzyjrzyj się poniższej mapie i wykonaj polecenia A i B.\nA. Podkreśl właściwą odpowiedź.\nMapa przedstawia terytorium podległe III Rzeszy i jej europejskim sojusznikom\n1.\nw maju 1940 r.\n2.\nw czerwcu 1941 r.\n3.\nw lutym 1943 r.\n4.\nw czerwcu 1944 r.\nB. Uzasadnij swoją odpowiedź, podając jeden argument.\n54","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":53,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/33","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"33","points":4,"ptype":"open","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 33. (4 pkt)\nPoniżej zamieszczono plakat propagandowy z 1953 r.\nWyjaśnij treść tego przekazu propagandowego, uwzględniając wszystkie jego elementy.\nOdpowiedz, w kogo był on wymierzony.\nŹródło: Karta, nr 38, 2003, s. 104\n55\n56","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":54,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-historia-2008/zad/34","paper_id":"informator-maturalny-historia-2008","number":"34","points":5,"ptype":"closed","subject":"historia","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 34. (5 pkt)\nPrzeczytaj fragmenty polskich pieśni pochodzących z XX stulecia, a następnie przy\nkolejnych zdaniach (A, B, C, D, E) podaj właściwy numer tekstu.\nTekst 1.\nCzy widzisz te gruzy na szczycie?\nTam wróg twój się ukrył jak szczur.\nMusicie, musicie, musicie\nZa kark go wziąć i strącić z chmur. […]\nTa ziemia do Polski należy,\nChoć Polska daleko jest stąd,\nBo wolność krzyżami się mierzy,\nHistoria ten jeden ma błąd. […]\nTekst 2.\nKażdy chłopaczek chce być ranny\nSanitariuszki - morowe panny,\nI gdy cię trafi kula jaka,\nPoprosisz pannę - da ci buziaka, hej! [ ]\nZ tyłu za linią dekowniki,\nIntendentura, różne umrzyki,\nGotują zupę, czarną kawę -\nI tym sposobem walczą za sprawę, hej! [ ]\nTekst 3.\nSto bloków wyrosło nad Wisłą\nI tysiąc dróg do nich na wprost.\nPiosenka murarska wyrosła na przyszłość\nI łączy dwa brzegi jak most. […]\nI nie ma przyszłości już innej,\nTa pokój i dobro nam śle.\nGdy będziesz na hucie ze swoją dziewczyną,\nTo, słysząc piosenkę, wiedz, że: [ ]\nTekst 4.\nMówili, żeśmy stumanieni,\nNie wierząc w to, że chcieć to móc,\nLecz trwaliśmy osamotnieni,\nA z nami był nasz drogi wódz. […]\nNie chcemy od was dziś uznania,\nNi waszych łez, ni waszych słów,\nSkończyły się dni kołatania\nDo pustych serc, do ciemnych głów. […]\nTekst 5.\nŻółty, wiślany piach,\nWioski słomiany dach\nPłynie, płynie Oka,\nJak Wisła szeroka,\nJak Wisła głęboka. [ ]\nPiękny jest Wisły brzeg.\nPiękny jest Oki bieg.\nJak szarża ułańska\nDo Wisły, do Gdańska\nPójdziemy, dojdziemy.\nŹródło: Śpiewnik na cale życie, 606 piosenek na różne okazje, Wrocław 2000, s. 33, 146, 177, 180, 196\nA. O czynie legionowym mówi tekst oznaczony\nB. Z pieśni okresu socrealizmu pochodzi tekst oznaczony\nC. Z tradycji bojowej Drugiego Korpusu Polskiego (pod dowództwem gen. W. Andersa)\nwywodzi się tekst oznaczony\nD. Z tradycji dywizji kościuszkowskiej (w ZSRR) wywodzi się tekst oznaczony\nE. Z pieśni powstańczej Warszawy (1944) pochodzi tekst oznaczony\n57\nOCENIANIE\nPOZIOM PODSTAWOWY\nZasady oceniania:\n¾ za rozwiązanie zadań z arkusza dla poziomu podstawowego można uzyskać maksymalnie\n100 punktów\n¾ model odpowiedzi uwzględnia jej zakres merytoryczny, ale nie jest ścisłym wzorcem\nsformułowania (poza odpowiedziami jednowyrazowymi i do zadań zamkniętych)\n¾ za odpowiedzi do poszczególnych zadań przyznaje się wyłącznie pełne punkty\n¾ za zadania otwarte, za które można przyznać tylko jeden punkt, przyznaje się punkt wyłącznie\nza odpowiedź w pełni poprawną\n¾ w modelu odpowiedzi, przy poszczególnych zadaniach - w nawiasach, podano odpowiedzi\nalternatywne, możliwe rozszerzenia\n¾ za zadania, za które można przyznać więcej niż jeden punkt, przyznaje się tyle punktów,\nile prawidłowych elementów odpowiedzi przedstawił zdający\n¾ jeśli podano więcej odpowiedzi (argumentów, cech itp.) niż wynika z polecenia w zadaniu, ocenie\npodlega tyle kolejnych odpowiedzi (liczonych od pierwszej), o ilu mówi polecenie\n¾ jeżeli podane w odpowiedzi informacje (również dodatkowe) świadczą o zupełnym braku\nzrozumienia omawianego zagadnienia i zaprzeczają logice udzielonej prawidłowej odpowiedzi,\nodpowiedź taką egzaminator ocenia na zero punktów.\nZadanie\nSchemat punktowania\nNr\nzadania\nCzęść\nzadania\nSchemat odpowiedzi\nPunkty\nza poszczególne\nczęści zadania\nPunkty\nza całe\nzadanie\nA\n5\n1\nB\n4\n1\nC\n2\n1\n1.\nD\n1\n1\n4\n3\nB\n1\n2.\n4\nA\n1\n2\nA\ntyrania\n1\nB\nostracyzm (sąd skorupkowy)\n1\nC\ndemagog\n1\n3.\nD\noligarchia\n1\n4\nA\nprawda\n1\nB\nfałsz\n1\n4.\nC\nprawda\n1\n3\nA\nHannibal\n1\nB\nKonstantyn Wielki\n1\n5.\nC\nMarek Antoniusz\n1\n3\nA\n3\n1\nB\n1\n1\nC\n2\n1\n6.\nD\n4\n1\n4\n58\nZadanie\nSchemat punktowania\nNr\nzadania\nCzęść\nzadania\nSchemat odpowiedzi\nPunkty\nza poszczególne\nczęści zadania\nPunkty\nza całe\nzadanie\n7.\nPrzykładowy tytuł:\n9 Pierwsza krucjata w końcu XI stulecia\nUwaga: Do przydzielenia punktu konieczne jest podanie\nprzez zdającego tytułu z poprawnym określeniem tematu\ni poprawnym określeniem czasu.\n1\n8.\nD\n1\nWładysław Łokietek - dziad\n1\nA\nKazimierz Wielki - wuj\n1\nLudwik Andegaweński - został królem Polski w 1370\nroku.\n1\nB\nStefan Andegaweński - nie został królem Węgier,\nkrólem Węgier został w 1342 roku Ludwik Wielki.\n1\nZdający może podać, np. kronikarz był niechętny.\n1\n9.\nC\n„Król Kazimierz, zwiedziony radą swoich, jak mniemał,\nwiernych doradców”\nUwaga: Do przydzielenia punktu konieczne jest\nudzielenie poprawnej odpowiedzi dotyczącej stosunku\nkronikarza do zawartej umowy.\n1\n6\nA\n4\n1\n10.\nB\n1\n1\n2\nA\nJarosław Mądry\n1\nB\nWacław II Czeski\n1\nC\nChlodwig\n1\nD\nJan bez Ziemi\n1\n11.\nE\nFryderyk I Barbarossa\n1\n5\nA\nWładysław Jagiełło\n1\nB\nNieszawa [Nieszawa i Cerekwica, Cerekwica]\n1\nC\nMielnik\n1\n12.\nD\n1505\n1\n4\n13.\nZdający\npowinien\nwskazać\nzależność\nmiędzy\nreligią/etyką protestancką a narodzinami kapitalizmu lub\nzwrócić uwagę na zależność między reformacją\na kapitalizmem.\n1\nA\nWęgier\n1\nB\nXVI\n1\nC\nHabsburgów\n1\n14.\nD\nTurcji\n1\n4\n15.\nA\nWniosek powinien zawierać informację, że małżeństwa\nte były wyrazem orientacji w polskiej polityce\nzagranicznej na Habsburgów, bo we wskazanym okresie\nżony polskich panujących były Habsburżankami, a tylko\njedna pochodziła z Francji.\n1\n2\n59\nZadanie\nSchemat punktowania\nNr\nzadania\nCzęść\nzadania\nSchemat odpowiedzi\nPunkty\nza poszczególne\nczęści zadania\nPunkty\nza całe\nzadanie\nB\nPrzykładowa odpowiedź:\n9 poszukiwanie\nsojuszników\nw\npolityce\nzagranicznej, szczególnie w kontekście wojen\nprowadzonych przez Rzeczypospolitą w XVII w.\n1\nA\ndymitriady [pierwsza dymitriada]\n1\n16.\nB\nPrzykładowe elementy:\n9 pozycja społeczna: urząd, tytuł\n9 wartości rodzinne.\n2\n(za podanie\ndwóch\nelementów)\n3\n17.\nW\nodpowiedzi\nzdającego\npowinny\npojawić\nsię\nnastępujące elementy:\n9 poprawna datacja\n9 wyjaśnienie,\nczym\nbyła\nunia\nbrzeska,\nnp. stwierdzenie, że była to unia wyznaniowa -\nporozumienie między Kościołami katolickim\na prawosławnym w Rzeczypospolitej\n9 wskazanie\ndwóch\nnastępstw dla pierwszej\npołowy XVII wieku, np. informacja, że unia\ndoprowadziła\ndo\nrozłamu\nmiędzy\nunitami\na dyzunitami,\nbyła\njednym\nz\nczynników\nantagonizujących\nstosunki\nwyznaniowe\ni społeczne na Kresach.\n1\n1\n2\n(za podanie\ndwóch\nnastępstw)\n4\nA\nSzwecji\n1\n18.\nB\nRosji\n1\n2\nA\n3\n1\nB\n2\n1\nC\n4\n1\n19.\nD\n5\n1\n4\n5.\nA\n1\n20.\n6.\nB\n1\n2\nA\n1791\nB\nKonstytucja 3 maja (Ustawa Rządowa)\n1\nC\ntak, wprowadzał dziedziczną monarchię\n1\n21.\nD\nZdający może podać, że elekcja była przewidziana po\nwymarciu linii męskiej dynastii saskiej na tronie\npolskim, a więc akt prawny zachowywał elekcję dla\nwyłonienia nowej dynastii.\n1\n3\nA\n(Michał) Bakunin\n1\nB\n(Fryderyk) Engels\n1\nC\n(August) Comte\n1\n22.\nD\n(Adam) Smith\n1\n4\n60\nZadanie\nSchemat punktowania\nNr\nzadania\nCzęść\nzadania\nSchemat odpowiedzi\nPunkty\nza poszczególne\nczęści zadania\nPunkty\nza całe\nzadanie\n23.\nZdający powinien napisać, że rewolucja przemysłowa\nw Anglii wytworzyła zapotrzebowanie na określone\nsurowce\npotrzebne\ndla\nangielskiego\nprzemysłu\ni utrwalała\nw\nAmeryce\nprodukcję\nplantacyjno-\nniewolniczą (niewolnictwo).\n1\nA\nStanisław księgarz\n1\n24.\nB\ninteligencja (wolne zawody)\n1\n2\n1.\nA\n1\n25.\n5.\nB\n1\n2\nA\nprawda\n1\nB\nprawda\n1\n26.\nC\nprawda\n1\n3\nA\n1920\n1\n27.\nB\nTymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski\n1\n2\nA\nfałsz\n1\nB\nprawda\n1\n28.\nC\nprawda\n1\n3\n29.\nBBWR (Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem)\n1\n1\nA\nziemie wcielone do (Trzeciej) Rzeszy\n1\nB\nGeneralne Gubernatorstwo (Generalna Gubernia)\n1\nC\nziemie wcielone do ZSRR (Białoruskiej SRR\ni Ukraińskiej SRR)\n1\n30.\nD\nziemie wcielone do Litwy (Republiki Litewskiej)\n1\n4\nA\nprawda\n1\nB\nprawda\n1\n31.\nC\nfałsz\n1\n3\nA\n4\n1\n32.\nB\nPrzykładowe odpowiedzi:\n9 Rzym w rękach aliantów.\n9 Przebieg linii frontu wschodniego.\nUwaga: Zdający otrzymuje punkt pod warunkiem\nudzielenia poprawnej odpowiedzi w części A.\n1\n2\nOdpowiedź\npowinna\nzawierać\ninformację,\nże zamieszczony plakat to atak na stacje radiowe\nnadające swe programy do Polski z terenu państw\nEuropy Zachodniej.\n1\nNajistotniejsze elementy interpretacji plakatu:\n9 stacje\nradiowe\nporównane\nsą\ndo\nstada\nszczekających zwierząt oczerniających system\npolityczny\n1\n9 mocodawcą tych stacji radiowych są Stany\nZjednoczone\n1\n33.\n9 stacje radiowe uprawiają propagandę porównaną\ndo hitlerowskiej.\n1\n4\n61\nZadanie\nSchemat punktowania\nNr\nzadania\nCzęść\nzadania\nSchemat odpowiedzi\nPunkty\nza poszczególne\nczęści zadania\nPunkty\nza całe\nzadanie\nA\nTekst 4.\n1\nB\nTekst 3.\n1\nC\nTekst 1.\n1\nD\nTekst 5.\n1\n34.\nE\nTekst 2.\n1\n5\n63\ndysleksja\nEGZAMIN MATURALNY\nZ HISTORII\nPOZIOM ROZSZERZONY\nCzas pracy 180 minut\nInstrukcja dla zdającego\n1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 26 stron (zadania\n1 - 23). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu zespołu\nnadzorującego egzamin.\n2. Arkusz zawiera trzy części. Część pierwsza arkusza to test,\nczęść druga wymaga analizy materiałów źródłowych, a część\ntrzecia napisania krótkiego wypracowania na jeden z podanych\ntematów.\n3. Czynności zaplanuj tak, aby możliwe było rozwiązanie zadań\nz trzech części arkusza w ciągu 180 minut.\n4. Rozwiązania zadań zamieść w miejscu na to przeznaczonym.\n5. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym\ntuszem/atramentem.\n6. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl.\n7. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie podlegają ocenie.\n8. Wypełnij tę część karty odpowiedzi, którą koduje zdający.\nNie\nwpisuj\nżadnych\nznaków\nw\nczęści\nprzeznaczonej\ndla egzaminatora.\n9. Na karcie odpowiedzi wpisz swoją datę urodzenia i PESEL.\nZamaluj\npola odpowiadające cyfrom numeru PESEL. Błędne\nzaznaczenie otocz kółkiem\ni zaznacz właściwe.\nŻyczymy powodzenia!\nZa rozwiązanie\nwszystkich zadań\nmożna otrzymać\nłącznie\n50 punktów\nWypełnia zdający przed\nrozpoczęciem pracy\nPESEL ZDAJĄCEGO\nKOD\nZDAJĄCEGO\nMiejsce\nna naklejkę\nz kodem szkoły\n64\nCZĘŚĆ I\nTEST SPRAWDZAJĄCY WIADAMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI USTALONE\nW STANDARDACH WYMAGAŃ EGZAMINACYJNYCH Z HISTORII (20 punktów)\nZadanie 1. (1 pkt)\nPrzeczytaj źródła (oznaczone numerami od 1 do 5), zwracając uwagę na podane w nich\ndaty (datacje), następnie uzupełnij zdanie zamieszczone poniżej źródeł. Wpisz w miejsce\nwykropkowane odpowiednie oznaczenia liczbowe odnoszące się do cytowanych źródeł.\nŹródło 1.\nFragment Ewangelii według św. Łukasza (Łk 3, 1-2)\nByło to w piętnastym roku rządów Tyberiusza Cezara. Gdy Poncjusz Piłat był namiestnikiem\nJudei, Herod tetrarchą Galilei, brat jego Filip tetrarchą Iturei i kraju Trachonu, Lizaniasz\ntetrarchą Abileny; za najwyższych kapłanów Annasza i Kajfasza skierowane zostało słowo\nBoże do Jana, syna Zachariasza, na pustyni.\nŹródło 2.\nFragment aktu zgonu matki francuskiego pisarza François René de Chateaubrianda\nWyciąg z rejestru zgonów miasta Saint-Servan, pierwszy okręg departamentu Ille-et-Vilaine,\nza rok VI Republiki [ ], gdzie zapisano, co następuje:\nDwunastego prairiala roku szóstego Republiki Francuskiej przede mną, Jakubem Bourdasse,\nurzędnikiem komunalnym gminy Saint-Servan, wybranym na urzędnika państwowego\nczwartego floreala tegoż roku, stawili się Jan Baslé, ogrodnik, i Józef Boulin, wyrobnik,\nktórzy oświadczyli, że Apolonia Zuzanna de Bedée, wdowa po René Auguście de\nChateaubriand, zmarła w domu obywatelki Gouyon w La Ballue w tejże gminie, dzisiaj [ ].\nŹródło 3.\nFragment hasła encyklopedycznego\nCzajkowski Piotr Iljicz, * 25 IV (7 V) 1840 Wotkińsk, + 25 X (6 XI) 1893 Petersburg,\nros. kompozytor [ ].\nŹródło 4.\nInskrypcja nagrobna z cmentarza żydowskiego w Warszawie\nB. P. / Leonia z Rozenfeldów Wassong / zmarła 24 ijar 5699 r. / 12 maja 1939 r. / przeżywszy\nlat 89\nŹródło 5.\nFragment kroniki staroruskiej o wyprawie Bolesława Chrobrego na Kijów\nRoku 6526. Przyszedł Bolesław ze Światopełkiem na Jarosława, z Lachami. Jarosław zaś\nzebrawszy Ruś i Waregów, i Słowian, poszedł przeciw Bolesławowi i Światopełkowi.\nNiechrześcijańska\ndatacja,\njako\njedyna\nprzyjęta\nw\ntekście,\npojawia\nsię\nw kilku cytowanych źródłach. Podają ją następujące źródła\nZadanie 2. (1 pkt)\nW tabeli zamieszczono opisy starożytnych religii świata śródziemnomorskiego.\nW kolejnych rubrykach tabeli (A, B, C) podaj nazwy państw, do których odnoszą się\nopisy.\n65\nFragment opisu religii starożytnych\nświata śródziemnomorskiego\nNazwa państwa\nA. Religię tego państwa cechował rozbudowany politeizm. Początkowo\nczczono siły natury, którym oddawano hołd. Stopniowo przedmiotem\nczci stały się bóstwa mające postać zwierząt lub ludzi z głowami\nzwierząt, np. Anubisa przedstawiano z głową szakala. Szczególne\nmiejsce w tej religii zajmował kult Ozyrysa, a najbardziej\nrozbudowaną jej część stanowiła eschatologia. Panujący w tym\npaństwie - w oczach ludności - był pośrednikiem między światem\nludzkim i boskim. Do obowiązków władcy należał, m.in., nadzór nad\nkultem religijnym oraz budowa świątyń. Stopniowo ukształtowała się\nrównież warstwa kapłańska.\nB. Religia tego narodu liczy blisko 4 tysiące lat. Religia - tak wyjątkowa\nw starożytnym świecie - kształtowała się jako monoteistyczna\nw dobie narodowych niewoli i dzięki działalności proroków.\nPo wiekach wędrówek i założeniu własnego państwa utrwalano kult\nBoga jedynego i narodowego. Wyznawcy czcili Boga bezosobowego,\nkosmicznego i wzniosłego. Uważali, że Bóg jest z jednej strony\nwszechdobrym ojcem, kochającym i miłosiernym, a z drugiej strony\n- surowym i sprawiedliwym sędzią. Uznawali władzę kapłanów jako\nstrażników prawa i obyczajów.\nC. Religia mieszkańców żyjących w granicach tego państwa była\npoliteistyczna. W II wieku p.n.e. uległa daleko idącej hellenizacji\ni przyswoiła panteon bogów olimpijskich. I chociaż Junonę\nutożsamiano z Herą, a Minerwę z Ateną, to w dalszym ciągu\nprzestrzegano, zwłaszcza w życiu publicznym, dawnych kultów\ni obrzędów, modlono się do bogów swych przodków, organizowano\nna ich cześć święta wedle wzorów przekazanych przez tradycję.\nKapłani\ntworzyli\nbardzo\nrozbudowaną\nhierarchię;\nistniały\nróżnorodne kolegia kapłańskie, z których część miała znaczenie\npolityczne.\nZadanie 3. (1 pkt)\nZapoznaj się z poniższym zestawieniem wydarzeń. Spośród nich wybierz to wydarzenie,\nktóre miało miejsce po narodzinach Chrystusa. W rubryce Odpowiedź wpisz przy\nwłaściwym wydarzeniu znak +.\nWydarzenia\nOdpowiedź\nA. Podbój Grecji przez Filipa Macedońskiego\nB. Panowanie Hammurabiego\nC. Wydanie edyktu mediolańskiego\nD. Powstanie Spartakusa\nE. Zburzenie Kartaginy przez Rzym\nF. „Rządy” Peryklesa w Atenach\n66\nZadanie 4. (1 pkt)\nPrzyjrzyj się uważnie poniższym rysunkom przedstawiającym starożytne budowle\ni przyporządkuj im właściwe opisy. Pod rysunkiem wpisz liczbę odpowiadającą\nwybranemu opisowi.\nA\nB\nC\nD\nŹródło: Herbert Kűrth und Aribert Kutschmur, Baustilfibel, Berlin 1969, s. 28, 37, 50, 58\n1. Grecja, Peloponez - budowla z epoki mykeńskiej z drugiej połowy II tys. p.n.e.\n2. Mezopotamia - budowla babilońska z VII w. p.n.e.\n3. Grecja, Ateny - jońska świątynia z V w. p.n.e.\n4. Półwysep Apeniński, Rzym - amfiteatr zbudowany w I w. n.e.\n5. Półwysep Apeniński, Rzym - świątynia wzniesiona w II w. n.e. ku czci wszystkich\nbogów rzymskich\n67\nZadanie 5. (1 pkt)\nUporządkuj chronologicznie poniższe wydarzenia, zaczynając od najwcześniejszego.\nWe wskazanym miejscu wpisz w odpowiedniej kolejności liczby. Najwcześniejsze\nwydarzenie oznacz 1, zaś kolejne: 2, 3, 4, 5, 6.\nWydarzenia\nOdpowiedzi\nA. Pierwsza koronacja królewska w Gnieźnie\nB. Misja chrystianizacyjna biskupa Wojciecha na ziemie Prusów\nC. Testament Bolesława Krzywoustego\nD. Spór biskupa krakowskiego Stanisława z Bolesławem Śmiałym\nE. Pierwsza koronacja królewska w Krakowie\nF. Spotkanie Ottona III z Bolesławem Chrobrym w Gnieźnie\nZadanie 6. (2 pkt)\nUzupełnij tabelę. W tabeli, do podanej treści przywilejów, dopisz ich wystawców\n(polskich panujących) i miejsce wydania.\nTreść przywileju\nMiejsce wydania\nWystawca\n(panujący)\nA. Chcemy zadowolić się tym tylko, aby\ncorocznie [ ] nam i następcom naszym [ ]\npłacono po dwa grosze zwykłej monety,\nw Królestwie obieg mającej, [ ] z każdego\nosiadłego i dzierżonego łanu lub jego części.\nB. Przyrzekamy również, że ani żadnych nowych\nustaw nie wydamy, ani nie polecimy wzywać\n[szlachty] na wojnę bez zgody sejmiku\nziemskiego.\nC. [ ] zaradzając dowolności młodzieży\nplebejskiej, jak i opuszczaniu dóbr,\npostanowiliśmy, aby tylko jeden syn ze wsi\nod ojca mógł odchodzić do służby, a szczególnie\ndo nauki albo do rzemiosła.\nŹródło: M. Sobańska-Bondaruk, S. Lenard, Wiek ( ) w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi\ndla nauczycieli historii i studentów, Warszawa 1999, s. 184, 193, 194\n68\nZadanie 7. (1 pkt)\nRozstrzygnij,\nczy\npodane\ndefinicje\nsą\nprawdziwe,\nczy\nfałszywe.\nW\ntabeli\nw rubrykach (A, B, C) dopisz obok podanych definicji: prawda lub fałsz.\nA. Trójpolówka to system uprawy ziemi polegający na podziale\ngruntu na trzy pola, pole obsiewane kolejno zbożem ozimym,\njarym i leżące odłogiem; co trzy lata zmieniano przeznaczenie pól.\nB. Pańszczyzna\nto\nforma\nrenty\nfeudalnej,\nktóra\npolegała\nna przymusowej pracy chłopów na rzecz pana w zamian\nza uzyskany nadział gruntu.\nC. Uwłaszczenie chłopów to reforma nadająca chłopom prawa\nwłasności do całości lub części użytkowanej przez nich ziemi\nza odszkodowanie płacone bezpośrednio lub pośrednio.\nZadanie 8. (1 pkt)\nPrzeczytaj fragment pracy niemieckiego socjologa Maxa Webera i odpowiedz, na jaką\nzależność wskazuje autor.\n[ ] asceza protestancka przeciwstawiała się z całą mocą dowolnemu korzystaniu\nz posiadania, krępując konsumpcję, szczególnie przedmiotów zbytku. [ ] Uważano dążenie\ndo bogactwa jako celu za coś godnego w największym stopniu nagany, natomiast zdobycie\nbogactwa będącego owocem pracy zawodowej - za błogosławieństwo boże. Natomiast, co\nnajważniejsze, religijna ocena nieustannej, ciągłej i systematycznej doczesnej pracy\nzawodowej jako najlepszego środka ascezy, a zarazem najpewniejszego i najbardziej\noczywistego dowodu ponownych narodzin człowieka i szczerości jego wiary, musiała być\nnajpotężniejszą [ ] dźwignią ekspansji takiego pojmowania życia, które nazywaliśmy\n„duchem” kapitalizmu. [ ] Gdziekolwiek sięgała władza purytańskiego pojmowania życia,\nsprzyjała ona w każdym wypadku [ ] tendencji do mieszczańskiego, ekonomicznego\nracjonalnego sposobu życia. [ ] Stała u kolebki nowoczesnego „człowieka ekonomicznego”.\nŹródło: M. Weber, Szkice z socjologii religii, Warszawa 1984, s. 101-103\n69\nZadanie 9. (2 pkt)\nNa\npodstawie\ntablicy\ngenealogicznej\nrodziny\nRozdrażewskich\npodaj\nimiona\ni urzędy dwóch przedstawicieli tego rodu, którzy byli senatorami za panowania\nZygmunta III Wazy.\nRozdrażewscy - tablica genealogiczna\nwielkopolskiej rodziny szlacheckiej herbu Doliwa\n↓\n↓\nJan\nHieronim\n+ 1527\n+1540\nkasztelan kamieński, następnie kasztelan międzyrzecki\nkasztelan przemęcki,\nnastępnie kasztelan rogoziński\n∞ Małgorzata Śmigielska primo voto Leszczyńska\n∞ Jadwiga Nowomiejska\n↓\n↓\nStanisław\nHieronim\n+ 1564\n?\nkasztelan rogoziński\ndziedzic Krotoszyna\n∞ Zuzanna Myszkowska\n∞ Anna z Łukowa\n↓\n↓\n↓\n↓\nStanisław\nHieronim\nKrzysztof\nJan\n1540-1619\n1546-1600\n1547-1580\n1543-1600\njezuita,\nbiskup włocławski\ndworzanin\nkasztelan poznański (od 1591)\npierwszy\n(1582-1600)\nkrólewski,\n∞ Katarzyna Potulicka\nrektor kolegium\nrotmistrz\n↓\njezuickiego w Pułtusku\nwojsk koronnych\nJan\n1595-1628\nkrajczy królowej Konstancji, żony\nZygmunta III, starosta odolanowski\n∞ Gryzelda Sobieska\n↓\nJakub Hieronim\n1621-1662\nkasztelan kaliski (od 1649),\nwojewoda inowrocławski (od 1652)\n1) ∞ Anna Barbara Opalińska\n2) ∞ Katarzyna Opalińska\nOpracowanie własne na podst.: Polski Słownik Biograficzny, t. XXXII, zeszyt 3(134), Wrocław - Warszawa - Kraków 1991,\ns. 354-384\nW rodzinie Rozdrażewskich senatorami za panowania Zygmunta III Wazy byli:\nImię\nSprawowany urząd\nA.\nB.\n70\nZadanie 10. (1 pkt)\nPrzeanalizuj treść zamieszczonej poniżej mapy i na podstawie uzyskanej wiedzy\nzaproponuj dla niej tytuł.\nUwaga: tytuł powinien zawierać określenie tematu i czasu.\nŹródło: A. Piskozub, Dziedzictwo polskiej przestrzeni. Geograficzno-historyczne podstawy struktur przestrzennych ziem\npolskich, Wrocław 1987, s. 140\n71\nZadanie 11. (1 pkt)\nW podanym zestawie zamieszczono reprodukcje znanych dzieł sztuki. Przyporządkuj\ntym reprodukcjom właściwe opisy, umieszczając odpowiednie liczby w wyznaczonych\nmiejscach.\nA\nB\nC\nD\nŹródło: Encyklopedia sztuki polskiej, Kraków 2001, s. 168 oraz Warszawa i jej muzeum, Warszawa 1996, s. 88-89\n1. Scena z powstania kościuszkowskiego\n2. Scena z okresu napoleońskiego\n3. Scena z powstania listopadowego\n4. Scena z walk w okresie Wiosny Ludów\n5. Scena z powstania styczniowego\n72\nZadanie 12. (2 pkt)\nPoniżej zamieszczono dwa rysunki. Pierwszy (A) odnosi się do sytuacji w Rosji tuż przed\nrewolucją 1905 r. Drugi (B) odnosi się do sytuacji we Francji u progu rewolucji 1789 r.\nWskaż dwa podobieństwa w treści obu rysunków.\nA.\nŹródło: Karta, nr 29, Warszawa 1999, s. 5\n73\nB.\nŹródło: Historia najnowsza (wiek XIX i XX), red. H. Mościcki, J. Cynarski, Warszawa 1933\n1\n2\n74\nZadanie 13. (2 pkt)\nPosługując się przytoczonymi w tabeli danymi, wykonaj dwa polecenia: A i B.\nTabela. Czynni zawodowo w Warszawie w latach 1869-1921 według działów zajęć\n1869\n1882\n1897\n1921\nDziały zajęć\nLiczby\nabsolutne\n%\nLiczby\nabsolutne\n%\nLiczby\nabsolutne\n%\nLiczby\nabsolutne\n%\nRolnictwo\n357\n0,4\n593\n0,3\n1446\n0,5\n4084\n1,0\nPrzemysł\ni rzemiosło\n19427\n22,0\n58242\n33,2\n96461\n34,5\n128844\n32,2\nHandel i banki\n9502\n10,8\n20095\n11,4\n37097\n13,2\n78586\n19,7\nKomunikacja\ni transport\n1157\n1,3\n6024\n3,4\n13142\n4,7\n31963\n7,9\nUrzędnicy\ni wolne zawody\n11417\n13,0\n17146\n9,8\n25336\n9,0\n49927\n12,2\nSłużba domowa\ni usługi osobiste\n24784\n28,2\n38738\n22,1\n54803\n19,6\n39171\n9,7\nRentierzy\ni ziemianie\n4362\n4,9\n6478\n3,7\n14070\n5,0\n3762\n0,9\nEmeryci\n2096\n2,4\n2940\n1,7\n4095\n1,5\n2186\n0,5\nNie wykonujący\nzawodu\nNie wykonu-\njący pracy\nzarobkowej\n7565\n4,3\n10145\n3,6\n43302\n10,8\nWyrobnicy\n11599\n13,2\n15411\n8,8\n20905\n7,5\n13914\n3,5\nZajęcia bliżej\nnieokreślone\nRóżni bez\nokreślonego\nzajęcia\n3326\n3,8\n2360\n1,3\n2523\n0,9\n6382\n1,6\nRazem\n88027 100,0 175592\n100,0\n280043\n100,0\n402121 100,0\nŹródło: J. Michalewicz, Elementy demografii historycznej, Warszawa 1979, s. 143;\nM. Nietyksza, Ludność Warszawy, [w:] Wielkomiejski rozwój Warszawy do roku 1918, red. I. Pietrzak-Pawłowska,\nWarszawa 1973, s. 98-99\nA. Wymień dwa działy zajęć, których udział procentowy w ogólnym zatrudnieniu\nw Warszawie w roku 1921 był największy.\nB. Określ, jak w latach 1869-1921 zmieniał się udział procentowy zatrudnionych\nw dziale „służba domowa i usługi osobiste” w stosunku do ogółu czynnych zawodowo\nw Warszawie.\n75\nZadanie 14. (2 pkt)\nPrzyjrzyj się poniższej mapie i wykonaj polecenia A i B.\nA. Podkreśl właściwą odpowiedź.\nMapa przedstawia terytorium podległe III Rzeszy i jej europejskim sojusznikom\n1.\nw maju 1940 roku.\n2.\nw czerwcu 1941 roku.\n3.\nw lutym 1943 roku.\n4.\nw czerwcu 1944 roku.\nB. Uzasadnij swoją odpowiedź, podając jeden argument.\n76\nZadanie 15. (1 pkt)\nPodaj daty roczne wydarzeń z dziejów Polski Ludowej, do których odnoszą się poniższe\nteksty. Wpisz je w odpowiednich rubrykach tabeli (A, B, C) obok cytowanych tekstów.\nCytowany tekst\nRok\nA. Czerwony Radom pamiętam siny, jak zbite pałką ludzkie plecy,\nszosę E-7, na dworcach gliny, jakieś pieniądze, jakieś adresy.\nStrach w ludzkich oczach, upokorzenie, w spotniałych palcach\nświstki wyroków, pamięć odbitą na ścieżkach zdrowia, listy\nz więzienia, lekarz, adwokat.\nB. Wprowadzili żołnierza\nNa to czeskie Psie Pole\nZ nowym hasłem\nZa waszą i naszą niewolę.\nC. Chłopcy z Grabówka, chłopcy z Chylonii,\nDzisiaj milicja użyła broni,\nDzielnieśmy stali, celnie rzucali.\nJanek Wiśniewski padł.\nNa drzwiach ponieśli go Świętojańską\nNaprzeciw glinom, naprzeciw tankom.\nChłopcy stoczniowcy, pomścijcie druha,\nJanek Wiśniewski padł.\nŹródło: materiały Ośrodka Karta\n77\nMiasta europejskie od starożytności do czasów współczesnych\nCZĘŚĆ II\nZADANIA ZWIĄZANE Z ANALIZĄ ŹRÓDEŁ WIEDZY HISTORYCZNEJ\n(10 punktów)\nZapoznaj się z materiałami źródłowymi (źródła A - H). Następnie odpowiedz na pytania\nzamieszczone w Arkuszu odpowiedzi (zadania 16 - 22).\nMIASTA W STAROŻYTNOŚCI\nŹródło A\nArystoteles, Polityka\nprzekł. L. Piotrowicz, Kraków 1964, księga VII, Rozdział V, s. 298 i Rozdział X, s. 312 - 313 i 214\nJeżeli miasto ma mieć zapewnione położenie, jakiego by sobie życzyć należało, to\nmusi ono być dobrze położone zarówno w stosunku do lądu, jak i do morza. Chodzi tu\no jeden podany [ ] wzgląd: miasto dla celów wzajemnej pomocy musi mieć ścisłą łączność\nz wszystkimi miejscowościami kraju. Dalszy wzgląd dotyczy wygodnego przewozu\nzbieranych plonów [ ].\nPrzy budowie domów prywatnych uchodzi za rzecz piękniejszą i odpowiedniejszą\nze względów praktycznych, jeśli są one rozmieszczone w linii prostej, wedle nowego sposobu\nbudowania Hippodamosa1[ ].\nŻądać, by miast nie otaczać murami, to tak, jakby szukać dogodnego do napaści\npołożenia [ ], a mury muszą być w odpowiednich miejscach zaopatrzone w strażnice i wieże.\nNatomiast przybytki poświęcone czci bogów i najprzedniejsze budynki, w których\nwładze spożywają posiłki, najwygodniej jest pomieścić na odpowiednim miejscu razem [ ].\nWłaściwe to będzie takie miejsce, które dostatecznie uwidocznia przeznaczenie budowli,\na obronnością przewyższa sąsiednie części miasta.\nPoniżej tego miejsca dobrze jest urządzić plac rynkowy [ ].\nMIASTA W DOBIE RENESANSU\nŹródło B\nPlany miast: Palma Nuova i Zamość\na)\nPalma Nuova, plan miasta włoskiego architekta V. Scamozziego, wybudowanego we Włoszech w końcu XVI w. [w:] J. Wróbel,\nOdnaleźć przeszłość. Od starożytności do 1815 r. , Warszawa 2002, s. 258\nb)\nZamość, miasto zaprojektowane w 1570 r. przez włoskiego architekta Bernarda Morando [w:] T. Cegielski, K. Zielińska,\nHistoria. Dzieje nowożytne. Podręcznik dla szkół średnich klasy II liceum ogólnokształcącego, Warszawa 1991, s. 95\n1 Hippodamos z Miletu (V w. p.n.e.), architekt w Atenach z czasów Peryklesa, ustalił kanon greckiej urbanistyki.\nSławę zawdzięczał wprowadzeniu regularnego planu miasta z centralnie usytuowaną agorą i prostokątną siecią\nulic zorientowanych według stron świata\n78\na) Palma Nuova\nb) Zamość\n79\nŹródło C\nRatusz w Poznaniu\nŹródło: http://www.poznan.com/images/ratusz.gif\npierwotnie gotycki, przebudowany w latach 1550-1561 w stylu renesansowym przez Jana Baptystę Quadro z Lugano\nŹródło D\nGdańsk w 1568 roku\nRelacja o stanie Polski złożona papieżowi Piusowi V przez nuncjusza jego Fulwiusza Ruggieri u dworu Zygmunta Augusta roku 1568\n[w:] M. Ferenc, Epoka nowożytna. Teksty źródłowe. Tematy lekcji i zagadnienia do historii w szkole średniej, s. 88-89\nFulwiusz Ruggieri nuncjusz papieski w Polsce w latach 1566-1568\nCałe atoli handlu [ ] skupienie jest w Gdańsku, porcie nad Morzem Bałtyckim,\nnależącym do króla polskiego. W miesiącu sierpniu odbywa się tu wielki jarmark od św.\nDominika czternaście dni i dłużej trwający, na który zbierają się Niemcy, Francuzi,\nFlamandy, Anglicy, [ ] i wtedy zawija do portu przeszło 400 okrętów naładowanych winem\nfrancuskim i hiszpańskim, jedwabiem, oliwą, [ ]. Zastają w Gdańsku magazyny pełne\npszenicy, żyta i innego zboża, lnu, konopi, wosku, miodu, potażu2, drzewa do budowy,\nsolonej wołowiny i innych drobniejszych rzeczy [ ] Zboże zaś i inne płody zbywające dla\npotrzeb krajowych spławiają do Gdańska na wiosnę i przedają hurtem kupcom gdańskim [ ]\na że oni tylko sami mogą prowadzić ten handel, są niezmiernie bogaci [ ].\n2 Potaż - węglan potasu, drobny proszek stosowany do wyrobu szkła, mydła, środków piorących\noraz w farbiarstwie.\n80\nMIASTA W WIEKU PARY, WĘGLA I STALI (XIX WIEK)\nŹródło E\nEuropejskie miasto w roku 1490 i to samo miasto w roku 1840\nLeonardo Benevolo, Miasto w dziejach Europy, przekł. H. Cieśla, Warszawa 1995, s. 177\nŹródło F\nB. Lutomski, Wieś i miasto\nTygodnik Ilustrowany, 1893, nr 160 [w:] Miasto i kultura polska doby przemysłowej, red. H. Imbs, Wrocław 1988, s. 106\nBolesław Lutomski (1861-1944), publicysta związany z różnymi pismami warszawskimi; zajmował się krytyką literacką, estetyką\ni problematyką społeczną\nKamienne więzienia zwane miastami sfałszowały i wykoszlawiły naturę ludzką,\nprzygniotły wyobraźnię, spowodowały nieodzowny ferment duszy, zatruły płuca [ ]. Nad\nmorzem proletariatu dumnie w nich sterczą pałace, fabryki i uniwersytety. [ ] Najgorsze\ninstynkty ludzkie wyszły na jaw w miejskim zbiorowisku ludzkim [ ] pisał Leopardi3:\n„W miastach wielkich nie widzisz piękna, bo nie ma tam dla niego miejsca. Nie widzisz także\nprawdy, bo tam każda rzecz jest udana i błaha. Tak, że można rzec, iż nie widzisz, nie\nsłyszysz, nie oddychasz niczym prócz fałszu i brzydotą, co dla umysłu głębszego i szlachetnych\nnajwiększą jest męczarnią”.\n3 Leopardi Giacomo (1798-1837), poeta włoski, w 1887 r. ukazał się jego Wybór pism wierszem i prozą\nw przekładzie E. Porębowicza.\n81\nMIASTA W XX STULECIU\nŹródło G\nW. Majakowski, Manifest futurystyczny4 (1913 r.)\n[w:] Ibidem, s. 112\nWłodzimierz Majakowski (1893-1930) poeta rosyjski\n[ ] Cały kulturalny świat współczesny przekształca się w ogromne gigantyczne\nmiasto. Miasto zastępuje przyrodę i żywioł. Miasto samo staje się żywiołem, w którego łonie\nrodzi się nowy, miejski człowiek. Telefony, aeroplany, ekspresy, windy, maszyny rotacyjne,\ntrotuary, kominy fabryczne, kamienne bryły domów, sadza i dym - oto elementy piękna\nw nowej miejskiej naturze. Częściej oglądamy latarnię elektryczną niż stary romantyczny\nksiężyc. My mieszczuchy nie mamy lasów, pól, kwiatów - nam bliskie są tunele ulic z ich\nruchem, szumem, hałasem, migotaniem, wiecznym kołowrotem. Najważniejsze, że zmienił\nsię rytm życia. Wszystko mknie błyskawicznie, galopem, jak na taśmie filmowej.[ ]\nŹródło H\nVratislavia- Breslau-Wrocław\nN. Davies, R. Moorhouse, Vratislavia. Breslau.Wrocław. Mikrokosmos. Portret miasta środkowoeuropejskiego, Kraków 2002,\ns. 27 i 533\n[ ] Dzieje stolicy Śląska [zawierają] - esencję rozmaitych doświadczeń, które\nukształtowały Europę Środkową: bogatą mieszankę narodowości i kultur; niemiecki Drang\nnach Osten i powrót Słowian; szczególnie ważną rolę Żydów; burzliwe losy władców\nimperialnych; a wreszcie w czasach nam bliższych - złowieszczą obecność zarówno\nhitlerowców, jak i stalinistów.\n[ ] Raport przygotowany w listopadzie 1998 roku przez młodą Amerykankę\nz University of Virginia był wyraźnie optymistyczny. W sferze gospodarczej Wrocław\nskutecznie przyciągał kapitał zagraniczny. W mieście powstało ponad tysiąc spółek\nz udziałem zagranicznych inwestorów, z tego dwie trzecie w przemyśle wytwórczym.[ ]\nDolnośląska Izba Handlowa nawiązała specjalne kontakty z Wiesbaden i Dreznem\n(Niemcy), Bredą (Holandia), Poitiers (Francja) i Charlotte (Stany Zjednoczone). Na podobną\nskalę prowadzono wymianę kulturalną. [ ] Różnorodne imprezy w ramach „Dni Saksonii”\nwe Wrocławiu [czerwiec 1998] stanowiły kontynuację wymiany między Wrocławiem\na Dreznem [ ]. Celem deklarowanym przez organizatorów była „budowa naszej części\nwspólnego Europejskiego Domu”. [ ]\n4 Futuryści - awangardowy kierunek w sztuce, w pierwszym ćwierćwieczu XX w.\n82\nARKUSZ ODPOWIEDZI\nna podstawie źródeł A i B\nZadanie 16. (1 pkt)\nPodaj dwa argumenty uzasadniające tezę, że architekci renesansowi w poszukiwaniu\nidealnej kompozycji miasta czerpali z wzorców antycznych.\nƒ\nƒ\nna podstawie źródła B\nZadanie 17. (1 pkt)\nPorównaj plan Zamościa z planem miasta Palma Nuova. Wykaż w dwóch punktach\npodobieństwo ich koncepcji urbanistycznych.\nƒ\nƒ\nna podstawie źródła C oraz wiedzy pozaźródłowej\nZadanie 18. (1 pkt)\nWymień dwa, widoczne na ilustracji, elementy charakterystyczne dla stylu\nrenesansowego.\nƒ\nƒ\nna podstawie źródła D i wiedzy pozaźródłowej\nZadanie 19. (1 pkt)\nWyjaśnij, jaką rolę pełnił Gdańsk w gospodarce Rzeczypospolitej w XVI wieku. Podaj\ndwa przykłady.\nƒ\nƒ\n83\nna podstawie źródła E oraz wiedzy pozaźródłowej\nZadanie 20. (2 pkt)\nPorównaj ilustracje.\nA. Podaj dwa przykłady zmian w wyglądzie miasta w 1840 r. w porównaniu z 1490 r.\nƒ\nƒ\nB. Sformułuj wiosek mówiący o zmianie charakteru miasta.\nna podstawie źródeł F i G\nZadanie 21. (2 pkt)\nWyjaśnij, na czym polegają podobieństwa i różnice w sposobie postrzegania miasta\nwielkoprzemysłowego przez obu autorów.\nA. Podobieństwo:\nB. Różnica:\nna podstawie źródła H oraz wiedzy pozaźródłowej\nZadanie 22. (2 pkt)\nA. Podaj czynnik decydujący o rozwoju Wrocławia w przeszłości.\nB. Podaj czynnik decydujący o rozwoju współczesnego Wrocławia.\n84\nCZĘŚĆ III\nZADANIE ROZSZERZONEJ ODPOWIEDZI (20 punktów)\nZadanie 23. (20 pkt)\nZadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.\nTemat I\nPrzedstaw rolę miast w kształtowaniu się gospodarki i kultury średniowiecznej Europy.\nTemat II\nScharakteryzuj proces powstawania i rozwoju miast w średniowiecznej Polsce.\nWybieram temat\nW tym miejscu zdający ma ok. 4 stron na napisanie krótkiego wypracowania.\n85\nOCENIANIE\nPOZIOM ROZSZERZONY\nZasady oceniania:\n¾ za rozwiązanie wszystkich zadań z arkusza dla poziomu rozszerzonego można uzyskać\nmaksymalnie 50 punktów (za rozwiązanie zadań testowych [zadania 1.-15.]\n- 20 punktów, za rozwiązanie zadań związanych z analizą źródeł [zadania 16.-22.]\n- 10 punktów i za zadanie rozszerzonej odpowiedzi [zadanie 23.] - 20 punktów)\n¾ model odpowiedzi uwzględnia jej zakres merytoryczny, ale nie jest ścisłym wzorcem\nsformułowania (poza odpowiedziami jednowyrazowymi i do zadań zamkniętych)\n¾ za odpowiedzi do poszczególnych zadań przyznaje się wyłącznie pełne punkty\n¾ za zadanie otwarte, za które można przyznać tylko jeden punkt, przyznaje się punkt\nwyłącznie za odpowiedź w pełni poprawną\n¾ jeśli podano więcej odpowiedzi (argumentów, cech itp.) niż wynika z polecenia\nw zadaniu, ocenie podlega tyle kolejnych odpowiedzi (liczonych od pierwszej), o ilu\nmówi polecenie\n¾ jeżeli podane w odpowiedzi informacje (również dodatkowe) świadczą o zupełnym braku\nzrozumienia omawianego zagadnienia i zaprzeczają logice udzielonej prawidłowej\nodpowiedzi, odpowiedź taką egzaminator ocenia na zero punktów .\nZadania 1. - 15. - test sprawdzający wiadomości i umiejętności - 20 punktów\nZADANIE\nSCHEMAT\nPUNKTOWANIA\nNumer\nzadania\nCzęści\nzadania\nSCHEMAT ODPOWIEDZI\nPunkty za\nposzczególne\nczęści zadania\nPunkty\nza zadanie\n1.\nwskazanie trzech źródeł: 1, 2, 5\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawne podanie\ntrzech źródeł.\n1\n2.\nA. Egipt\nB. Izrael (Judea)\nC. Rzym\nZdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne\nodpowiedzi.\n1\n3.\nC.\n1\n4.\nA. - 1\nB. - 3\nC. - 5\nD. - 2\nZdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne\nodpowiedzi.\n1\n86\nZADANIE\nSCHEMAT\nPUNKTOWANIA\nNumer\nzadania\nCzęści\nzadania\nSCHEMAT ODPOWIEDZI\nPunkty za\nposzczególne\nczęści zadania\nPunkty\nza zadanie\n5.\nA. - 3\nB. - 1\nC. - 5\nD. - 4\nE. - 6\nF. - 2\nZdający otrzymuje 1 punkt za poprawne\nuporządkowanie w czasie.\n1\n6.\nA. Koszyce, Ludwik Węgierski\nB. Nieszawa (może podać Cerekwica lub\nCerekwica i Nieszawa), Kazimierz\nJagiellończyk\nC. Piotrków, Jan Olbracht\nGdy zdający poprawnie i w pełni zidentyfikuje\ndwa przywileje należy przyznać 1 punkt,\ngdy całość zadania jest poprawna otrzymuje\n2 punkty.\n2\n7.\nA. - fałsz\nB. - prawda\nC. - prawda\nZdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne\nodpowiedzi.\n1\n8.\nZdający powinien wskazać zależność między\nreligią/etyką\nprotestancką\na\nnarodzinami\nkapitalizmu lub zwrócić uwagę na zależność\nmiędzy reformacją a kapitalizmem.\n1\n9.\nA. Hieronim biskup włocławski\nB. Jan kasztelan poznański\n1\n1\n2\n10.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n9 Ekspansja\npaństwa\nbrandenbursko-\npruskiego w okresie XVII-XVIII w.\n9 Rozwój\nterytorialny\nBrandenburgii\ni Królestwa\nPruskiego\nw\nlatach\n1648 (1657)-1795\nUwaga: Do przydzielenia punktu konieczne jest\npodanie przez zdającego tytułu z poprawnym\nokreśleniem tematu i poprawnym określeniem\nczasu.\n1\n11.\nA. - 5\nB. - 3\nC. - 2\nD. - 1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wszystkie\npoprawne odpowiedzi.\n1\n87\nZADANIE\nSCHEMAT\nPUNKTOWANIA\nNumer\nzadania\nCzęści\nzadania\nSCHEMAT ODPOWIEDZI\nPunkty za\nposzczególne\nczęści zadania\nPunkty\nza zadanie\n12.\nPrzykładowe wnioski:\n9 Oba rysunki opisują hierarchię społeczną\nspołeczeństw francuskiego i rosyjskiego.\n9 Oba rysunki zawierają krytykę stosunków\nspołecznych.\nZdający za każdy poprawny wniosek otrzymuje\npo 1 punkcie.\n2\nA.\nDla roku 1921: przemysł i rzemiosło oraz handel\ni banki.\n1\n13.\nB.\nIstota odpowiedzi sprowadza się do uchwycenia\ntendencji spadkowej.\nZdający może ją przedstawić w różnej formie,\nnp.: przytaczając dane roczne, może tylko\nporównać dane z roku 1921 z danymi z roku\n1869.\n1\n2\nA.\n4. (w czerwcu 1944 r.)\n1\n14.\nB.\nPrzykładowe odpowiedzi:\n9 Normandia w rękach aliantów.\n9 Przebieg linii frontu wschodniego.\nUwaga: Zdający\notrzymuje\npunkt\nza argumentację\npod\nwarunkiem\nudzielenia\npoprawnej odpowiedzi w części A.\n1\n2\n15.\nA. 1976 (1976 - 1977)\nB. 1968\nC. 1970\nZdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne\nodpowiedzi.\n1\n88\nZadania 16. - 22. - zadania związane z analizą źródeł wiedzy historycznej - 10 punktów\nZADANIE\nSCHEMAT\nPUNKTOWANIA\nNumer\nzadania\nCzęści\nzadania\nSCHEMAT ODPOWIEDZI\nPunkty za\nposzczególne\nczęści zadania\nPunkty\nza zadanie\n16.\nPrzykładowe argumenty:\n9 określony, przemyślany plan\n9 funkcjonalny układ zabudowy.\nZdający otrzymuje 1 punkt za dwa argumenty.\n1\n17.\nPrzykładowe podobieństwa:\n9 zachowanie symetrii, harmonii, porządku\n9 zabezpieczenie mieszkańców (mury\nobronne, bastiony, baszty).\nZdający otrzymuje 1 punkt za dwa podobieństwa.\n1\n18.\nPrzykładowe elementy:\n9 loggie arkadowe (arkady)\n9 dekoracyjna attyka.\nZdający otrzymuje 1 punkt za dwa elementy.\n1\n19.\nW odpowiedzi mogą się znaleźć następujące\nprzykłady:\n9 Gdańsk był wielkim portem morskim\nRzeczypospolitej szlacheckiej (Gdańsk\n„oknem na świat”)\n9 Gdańsk był portem przeładunkowym\ntowarów, głównie zboża sprowadzanego\nz głębi kraju.\nWarunkiem uzyskania 1 punktu jest podanie\ndwóch przykładów związku z Rzeczypospolitą.\n1\nA\nPrzykładowe zmiany w wyglądzie miasta:\n9 widoczne kominy fabryczne\n9 rozszerzenie zabudowy poza rzekę.\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie dwóch\nzmian w wyglądzie miasta.\n1\n20.\nB\nWniosek\npowinien\nzawierać\nstwierdzenie,\nże miasto stało się ośrodkiem przemysłowym\n(zyskało charakter przemysłowy).\n1\n2\n21.\nA\nPrzykładowe podobieństwo:\n9 miasto\nprowadzi\ndo\nprzeobrażeń\nw psychice człowieka.\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie jednego\npodobieństwa.\n1\n2\n89\nZADANIE\nSCHEMAT\nPUNKTOWANIA\nNumer\nzadania\nCzęści\nzadania\nSCHEMAT ODPOWIEDZI\nPunkty za\nposzczególne\nczęści zadania\nPunkty\nza zadanie\nB\nPrzykładowa różnica:\n9 stosunek Lutomskiego jest negatywny\n(miasto jako symbol brzydoty, upadku,\ndegradacji\nwartości,\nfałszu,\nzła),\na stosunek Majakowskiego - pozytywny\n(miasto\nsymbolizuje\npostęp\ni nowoczesność).\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie jednej\nróżnicy.\n1\nA\nwielokulturowość\n(różnorodność\nkulturowa,\nróżnorodność etniczna, religijna, polityczna)\nludności zamieszkującej to miasto w przeszłości\n1\n22.\nB\nzwiązki miasta z innymi państwami w różnych\ndziedzinach życia (napływ obcego kapitału)\n1\n2\n90\nZadanie 23. - zadanie rozszerzonej odpowiedzi - 20 punktów\nTemat I.\nPrzedstaw rolę miast w kształtowaniu się gospodarki i kultury średniowiecznej Europy.\nKryterium szczegółowe dla poszczególnych poziomów\nPunkty\nI poziom :\nZdający poprawnie umieścił temat w czasie i w przestrzeni. Właściwie zrozumiał\ntemat, przedstawiając miasta jako ośrodki rzemieślniczo-handlowe, posiadające\nw całej Europie wspólne cechy. Podał jedynie kilka informacji dotyczących\nspecyfiki życia i zajęć mieszkańców. Temat ujął statycznie. Podał kilka, nie\nzawsze uporządkowanych, przykładów dotyczących roli miast.\n1-5\nII poziom:\nZdający przedstawił faktografię dotyczącą roli miast w jednej lub kilku\ndziedzinach życia społecznego (gospodarka, kultura, życie polityczne). Podjął\npróbę charakterystyki społeczeństwa miejskiego. Wykazał się stosowaniem pojęć\nniezbędnych do właściwego zrozumienia tematu.\n6-10\nIII poziom:\nZdający przedstawił różnorodne role miast w kształtowaniu się średniowiecznej\nEuropy. Odniósł się do zagadnień związanych z prawem miejskim. Podał\nprzykłady miast, które zdobyły silną pozycję ekonomiczną (np. w płn. Italii,\nNadrenii, Flandrii). Przedstawił ożywiony ruch umysłowy w miastach (np. rozkwit\nuniwersytetów, rozwój drukarstwa, piśmiennictwa, nauki i sztuki). Podjął próbę\noceny roli miast jako ośrodków życia gospodarczego i kulturalnego.\n11-15\nIV poziom:\nZdający wszechstronnie scharakteryzował gospodarczą, społeczną, kulturową sferę\ndziałalności miast. Zwrócił uwagę na mecenat mieszczaństwa. Dostrzegł\nzłożoność życia społecznego w mieście. Zasygnalizował wpływ miast na życie\npolityczne oraz rolę miast w poszukiwaniu nowych dróg rozwoju ekonomicznego\n(np. odkrycia geograficzne) i w genezie renesansu (humanizm). Ukazał złożoność\nomawianych zjawisk. Odwołał się do literatury przedmiotu. Przedstawił\nprzemyślane i uzasadnione wnioski końcowe oraz ocenę.\n16-20\nPrzy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator będzie uwzględniał również: poprawność językową i stylistyczną oraz estetykę\npracy.\n91\nTemat II\nScharakteryzuj proces powstawania i rozwoju miast w średniowiecznej Polsce.\nKryterium szczegółowe dla poszczególnych poziomów\nPunkty\nI poziom :\nZdający poprawnie umieścił temat w czasie i przestrzeni; podał jedynie kilka\nelementarnych informacji dotyczących genezy i lokacji w Polsce, świadczących\no tym, że zrozumiał temat; podał również kilka nie zawsze uporządkowanych\nprzykładów następstw omawianego procesu.\n1-5\nII poziom\nZdający poszerzył zakres merytoryczny pracy i wykazał się rozumowaniem\nhistorycznym - podał niektóre przyczyny i skutki procesu; podjął próbę\ncharakterystyki warstw społecznych w mieście oraz ich zajęć i wewnętrznej\norganizacji (cechy, gildie); dość ogólnie zarysował etapy rozwoju miast\ni powierzchownie\nprzedstawił\nzasady\nfunkcjonowania\nprawa\nmiejskiego,\nuwzględniając kolonizację i lokacje miast.\n6-10\nIII poziom:\nZdający dokonał trafnej selekcji faktów, scharakteryzował zjawisko w ujęciu\ndynamicznym, dostrzegł najważniejsze jego etapy i uwzględnił najważniejsze\ncezury, zaznaczając, że w różnym okresie i w różnych regionach miasta różniły się\nmiędzy sobą swymi funkcjami i wielkością; przedstawił proces nasilonej\nkolonizacji miejskiej, kształtowania się prawa miejskiego i zdobywania\nprzywilejów lokacyjnych (XIII-XIV w.); dostrzegł złożoność tego procesu; podjął\npróbę oceny.\n11-15\nIV poziom:\nZdający konsekwentnie prześledził proces powstawania i rozwój miast w Polsce\nw okresie średniowiecza i odniósł się do wszystkich jego aspektów: rozwój\nhandlu, rzemiosła, gospodarki towarowo - pieniężnej; powstawanie cechów,\nsamorządów, wykształcenie norm prawnych, powolna emancypacja miast,\npowstanie nowych grup społecznych, duża mobilność mieszkańców miast; zdający\ndostrzegł przyczyny tego procesu; sformułował wnioski, dokonał własnej oceny\ni uwzględnił oceny historiografii.\n16-20\nPrzy przyznawaniu punktów na określonym poziomie w zadaniu rozszerzonej odpowiedzi\negzaminator będzie uwzględniał również: poprawność językową i stylistyczną oraz estetykę\npracy.\nCentralna Komisja Egzaminacyjna\nul Łucka 11, 00-842 Warszawa\ntel. 022 656 38 00, fax 022 656 37 57\nwww.cke.edu.pl ckesekr@cke.edu.pl\nOKE Gdańsk\nul. Na Stoku 49, 80-874 Gdańsk,\ntel. (0-58) 320 55 90, fax.320 55 91\nwww.oke.gda.pl komisia@oke.gda.pl\nOKE Łódź\nul. Praussa 4, 94-203 Łódź\ntel. (0-42) 634 91 33 s: 664 80 50/51/52\nfax. 634 91 54\nwww.komisia.pl komisja@komisja.pl\nOKE Jaworzno\nul. Mickiewicza 4, 43-600 Jaworzno\ntel.(0-32) 616 33 99 w.101\nfax.616 33 99 w.108, www.oke.jaw.pl\noke@oke.jaw.pl\nOKE Poznań\nul. Gronowa 22, 61-655 Poznań\ntel.(0-61) 852 13 07, 852 13 12, fax. 852 14 41\nwww.oke.poznan.pl\nsekretariat@oke.poznan.pl\nOKE Kraków\nal. F. Focha 39, 30-119 Kraków\ntel.(0-12) 618 12 01/02/03, fax.427 28 45\nwww.oke.krakow.pl oke@oke.krakow.pl\nOKE Warszawa\nul. Grzybowska 77, 00-844 Warszawa\ntel. (0-22) 457 03 35, fax. 457 03 45\nwww.oke.waw.pl info@oke.waw.pl\nOKE Łomża\nul. Nowa 2, 18-400 Łomża\nTel/fax. (0-86) 216 44 95\nwww.okelomza.com\nsekretariat@oke.lomza.com\nOKE Wrocław\nul. Zielińskiego 57, 53-533 Wrocław\ntel. sek. (0-71) 785 18 52, fax. 785 18 73\nwww.oke.wroc.pl sekret@oke.wroc.pl\nOKE\nGDAŃSK\nOKE\nŁOMŻA\nOKE\nWARSZAWA\nOKE\nKRAKÓW\nOKE\nJAWORZNO\nOKE\nŁÓDŹ\nOKE\nWROCŁAW\nOKE\nPOZNAŃ","answer":"A","answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-historia-2008/zad-34.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":56,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Historia · Informator maturalny · 2008","subject_label":"Historia","category_label":"Informator maturalny"}]}