{"paper":{"id":"informator-maturalny-wos-2008","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"variant":null,"exam_pdf":"informator-maturalny-wos-2008/informator-maturalny-wos-2008.pdf","key_pdf":null,"question_count":27,"source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},"questions":[{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/1","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"1","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nPodkreśl dwie cechy współczesnego państwa.\nA) Organizacja polityczna\nB) Organizacja internacjonalistyczna\nC) Organizacja terytorialna\nD) Organizacja eksterytorialna\nE) Organizacja dobrowolna","answer":"A, C","answer_text":null,"solution":"Cechy współczesnego państwa: A) organizacja polityczna oraz C) organizacja terytorialna (państwo sprawuje władzę polityczną na określonym, wyodrębnionym terytorium).","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/2","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nWybierz stwierdzenie, które odpowiada prawnej ocenie opisanej sytuacji.\nK.K. Art.278 § 2. Kto bez zgody osoby uprawnionej uzyskuje cudzy program komputerowy\nw celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy\ndo lat 5.\nOpis sytuacji\nJanek ściągnął z Internetu nową grę komputerową wraz z kodem, który umożliwia instalację\ni uruchomienie programu bez kupna wymaganej licencji. Dziewczyna Janka odmówiła grania\nw tę grę. Stwierdziła, że została ona zdobyta w sposób bezprawny. Janek poczuł się dotknięty\ntą uwagą, uznając, że ceny gier komputerowych są zbyt wysokie, by kupować je legalnie.\nA) Janek zdobył program i kod umożliwiający jego instalację bez kupna licencji od autora,\nw związku z czym odniósł konkretną korzyść majątkową.\nB) Janek uzyskał program, który nie był cudzy, skoro można go było bez problemu zdobyć\nw Internecie.\nC) Janek zdobył program i kod umożliwiający jego instalację bez kupna licencji od autora,\nale ponieważ program i kod były powszechnie dostępne do ściągnięcia w Internecie nie\nodniósł on specjalnej korzyści majątkowej.","answer":"A","answer_text":null,"solution":"Prawidłowa jest odpowiedź A. Janek bez zgody uprawnionego (autora/producenta) uzyskał cudzy program komputerowy wraz z kodem umożliwiającym jego instalację bez zakupu licencji, czyli zrealizował znamiona czynu z art. 278 § 2 k.k. Odniósł przy tym konkretną korzyść majątkową - zaoszczędził wydatek na legalny zakup gry. Powszechna dostępność pliku w Internecie nie zmienia faktu, że program pozostaje cudzy (chroniony prawem autorskim) ani nie eliminuje uzyskanej korzyści majątkowej.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/3","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"3","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 3. (4 pkt)\nPodkreśl skróty czterech nazw organizacji międzynarodowych, których członkiem jest\nlub była Polska.\nA) APEC\nE) ASEAN\nB) CEFTA\nF) NAFTA\nC) NATO\nG) OBWE\nD) OPA\nH) UE","answer":"B, C, G, H","answer_text":null,"solution":"Organizacje międzynarodowe, których członkiem jest lub była Polska: B) CEFTA, C) NATO, G) OBWE, H) UE.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/4","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nPodkreśl\nnazwę\ndokumentu\nstanowiącego\npodstawę\nprawną\npowołania\ni funkcjonowania Organizacji Narodów Zjednoczonych.\nA) Karta Atlantycka\nB) Deklaracja Narodów Zjednoczonych\nC) Karta Narodów Zjednoczonych\nD) Powszechna Deklaracja Praw Człowieka\n27","answer":"C","answer_text":null,"solution":"Podstawą prawną powołania i funkcjonowania ONZ jest C) Karta Narodów Zjednoczonych, podpisana w San Francisco w 1945 r.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/5","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nUporządkuj\nhierarchicznie,\nod\nnajważniejszego,\nźródła\nprawa\npowszechnego\nRzeczypospolitej Polskiej.\nA) Rozporządzenia\nB) Ustawy\nC) Konstytucja RP\nOdp.: 1 2 3","answer":"1-C, 2-B, 3-A","answer_text":null,"solution":"Hierarchia źródeł prawa powszechnie obowiązującego w RP (od najważniejszego): 1 - Konstytucja RP (C), 2 - Ustawy (B), 3 - Rozporządzenia (A).","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/6","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nUporządkuj chronologicznie pełnienie funkcji Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej\nPolskiej przez następujące osoby:\nA) Waldemar Pawlak\nB) Tadeusz Mazowiecki\nC) Jan Olszewski\nD) Jan Krzysztof Bielecki\nOdp.: 1 2 3 4","answer":"1-B, 2-D, 3-C, 4-A","answer_text":null,"solution":"Chronologia pełnienia funkcji Prezesa Rady Ministrów RP: 1 - Tadeusz Mazowiecki (B), 2 - Jan Krzysztof Bielecki (D), 3 - Jan Olszewski (C), 4 - Waldemar Pawlak (A).","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/7","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 7. (4 pkt)\nPrzyporządkuj zasadom państwa demokratycznego (1 - 4) odpowiadające im zapisy\nw Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (A - E).\n1) Zasada suwerenności narodu\n2) Zasada państwa prawa\n3) Zasada podziału władzy\n4) Zasada pluralizmu politycznego\nA) „Ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na […] równowadze władzy ustawodawczej,\nwładzy wykonawczej i władzy sądowniczej.”\nB) „Rzeczpospolita Polska jest państwem jednolitym.”\nC) „Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych.”\nD) „Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu.”\nE) „Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.”\nOdp.: 1 2 3 4\n28","answer":"1-D, 2-E, 3-A, 4-C","answer_text":null,"solution":"Przyporządkowanie zasad państwa demokratycznego do zapisów Konstytucji RP: 1) Zasada suwerenności narodu - D) „Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu”; 2) Zasada państwa prawa - E) „Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa”; 3) Zasada podziału władzy - A) „... równowadze władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej”; 4) Zasada pluralizmu politycznego - C) „Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych”.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/8","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"8","points":7,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 8. (7 pkt)\nZaznacz te zdania, które są zgodne z zasadami wprowadzanymi przez Konstytucję RP\nz 2 kwietnia 1997 roku, wpisując przy nich TAK, a w wypadku zdań niezgodnych, wpisz\nNIE.\nZdania\nTAK/NIE\n1. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub\ngospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.\n2. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu\nrodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym.\n3. Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego ani się go zrzec.\n4. Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu\ntraktowaniu i karaniu.\n5. Obywatel bezprawnie pozbawiony wolności nie ma prawa do odszkodowania.\n6. Każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii.\n7. Odpowiedzialności karnej podlega ten, kto dopuścił się czynu zabronionego przez\nustawę obowiązującą w chwili aresztowania.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. TAK - zgodnie z art. 32 Konstytucji RP nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.\n2. TAK - kobieta i mężczyzna mają w RP równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym (art. 33).\n3. NIE - Konstytucja (art. 34) mówi jedynie, że obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego wbrew swojej woli, natomiast może się go zrzec za zgodą właściwego organu (na wniosek, decyzją Prezydenta RP).\n4. TAK - art. 40 Konstytucji zakazuje tortur oraz okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania i karania.\n5. NIE - zgodnie z art. 41 ust. 5 Konstytucji każdy bezprawnie pozbawiony wolności ma prawo do odszkodowania.\n6. TAK - art. 53 Konstytucji zapewnia każdemu wolność sumienia i religii.\n7. NIE - zgodnie z zasadą nullum crimen sine lege (art. 42) odpowiedzialności karnej podlega ten, kto dopuścił się czynu zabronionego przez ustawę obowiązującą w chwili jego popełnienia, a nie w chwili aresztowania.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/9","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"9","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 9. (4 pkt)\nDo podanych zadań lub uprawnień instytucji Unii Europejskiej (A - D) przyporządkuj\nich nazwy (1 - 5).\nA) Wypracowuje i koordynuje politykę wewnętrzną i zagraniczną UE, zawiera umowy\nmiędzynarodowe.\nB) Jest głównym organem zarządzającym i wykonawczym Wspólnot Europejskich,\nreprezentuje ich interesy oraz koordynuje działania Wspólnot, realizuje postanowienia\nzawarte w traktatach i aktach prawnych.\nC) Ma prawo uchwalania budżetu, ma prawo przyjmowania nowych członków oraz\nzatwierdzania układów stowarzyszeniowych, kontroluje pracę Komisji Europejskiej.\nD) Zapewnia przestrzeganie prawa wspólnotowego, orzeka o zgodności aktów prawnych\nwydawanych przez instytucje Wspólnot z traktatami Wspólnot, rozpoznaje spory między\npaństwami lub między Komisją Europejską i państwami założycielskimi. Jego orzeczenia\nsą bezpośrednio wykonywane w państwach członkowskich.\n1) Komisja Europejska\n2) Europejski Trybunał Sprawiedliwości\n3) Parlament Europejski\n4) Trybunał Rewidentów Księgowych (Obrachunkowy)\n5) Rada Unii Europejskiej\nA)\nB)\nC)\nD)\n29","answer":"A-5, B-1, C-3, D-2","answer_text":null,"solution":"Przyporządkowanie zadań/uprawnień do instytucji UE: A) Rada Unii Europejskiej (5), B) Komisja Europejska (1), C) Parlament Europejski (3), D) Europejski Trybunał Sprawiedliwości (2). Nazwa niewykorzystana: Trybunał Rewidentów Księgowych/Obrachunkowy (4).","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/10","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"10","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 10. (3 pkt)\nRozwiń skróty nazw partii i ugrupowań politycznych.\nAWS -\nSDPL -\nUPR -","answer":null,"answer_text":null,"solution":"AWS - Akcja Wyborcza Solidarność\nSDPL - Socjaldemokracja Polska\nUPR - Unia Polityki Realnej","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/11","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"11","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 11. (5 pkt)\nJednym z najważniejszych problemów społecznych współczesnej Polski jest brak\nwystarczającej liczby miejsc pracy. Podaj nazwę tego zjawiska i po jednej jego\nprzyczynie kulturowo-społecznej, ekonomiczno-gospodarczej, prawnej i politycznej.\nNazwa zjawiska\nPrzyczyny:\nkulturowo-społeczne\nekonomiczno-gospodarcze\nprawne\npolityczne\n30\n5\n4\n3\n2\n1…E…","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Nazwa zjawiska: bezrobocie.\nPrzyczyny:\nkulturowo-społeczne - np. niedostosowanie kwalifikacji i wykształcenia ludzi do wymogów zmieniającego się rynku pracy;\nekonomiczno-gospodarcze - np. upadek wielkich zakładów przemysłowych i państwowych gospodarstw rolnych (PGR) w wyniku transformacji gospodarczej;\nprawne - np. nieskuteczność (niedoskonałość) uregulowań prawnych dotyczących przeciwdziałania bezrobociu i wspierania zatrudnienia;\npolityczne - np. transformacja ustrojowa i związane z nią decyzje polityczne (np. szybkie otwarcie gospodarki na konkurencję zagraniczną bez odpowiednich osłon socjalnych).","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":29,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/12","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nWymień dwa sposoby bezpośredniego udziału w sprawowaniu władzy przez obywateli\nwe współczesnym państwie demokratycznym.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Bezpośrednie formy udziału obywateli w sprawowaniu władzy we współczesnym państwie demokratycznym: referendum oraz obywatelska inicjatywa ustawodawcza (inicjatywa ludowa).","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/13","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nPodaj pełną nazwę dwóch organizacji pozarządowych działających w Polsce.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Przykłady pełnych nazw organizacji pozarządowych działających w Polsce: Polska Akcja Humanitarna oraz Amnesty International.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/14","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nUzupełnij schemat, wpisując w odpowiednie miejsca diagramu litery przypisane\nposzczególnym jego elementom.\nA) Rodzina\nB) Społeczność lokalna\nC) Grupa towarzyska\nD) Społeczeństwo\nE) Człowiek\n31","answer":"1-E, 2-A, 3-C, 4-B, 5-D","answer_text":null,"solution":"Uzupełnienie diagramu (od jednostki do najszerszej zbiorowości): 1 - E) Człowiek, 2 - A) Rodzina, 3 - C) Grupa towarzyska, 4 - B) Społeczność lokalna, 5 - D) Społeczeństwo.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/15","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nWyjaśnij zalety ordynacji proporcjonalnej.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Zalety ordynacji proporcjonalnej: skład polityczny parlamentu odzwierciedla rzeczywisty układ poparcia społecznego dla poszczególnych partii (wyniki wyborów przekładają się proporcjonalnie na liczbę mandatów), dzięki czemu większość społeczeństwa ma swoją reprezentację polityczną w parlamencie; ordynacja ta umożliwia też zdobycie mandatów mniejszym ugrupowaniom, sprzyjając pluralizmowi politycznemu.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":31,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/16","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNapisz, co jest podstawową jednostką terytorialną we współczesnej Polsce.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Podstawową jednostką terytorialną (samorządu terytorialnego) we współczesnej Polsce jest gmina.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":31,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/17","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"17","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 17. (5 pkt)\nUzupełnij poniższą tabelę, wpisując pełne nazwy odpowiednich organów państwowych.\n1.\nOrzeka w sprawach zgodności ustaw i umów\nmiędzynarodowych z Konstytucją RP.\n2.\nOrzeka o odpowiedzialności konstytucyjnej Prezydenta\nRP, Prezesa Rady Ministrów oraz członków Rady\nMinistrów.\n3.\nStoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela\nokreślonych w Konstytucji oraz w innych aktach\nnormatywnych.\n4.\nSprawuje nadzór nad działalnością sadów\npowszechnych i wojskowych w zakresie orzekania.\n5.\nKontroluje działalność organów administracji\nrządowej, Narodowego Banku Polskiego, państwowych\nosób prawnych i innych państwowych jednostek\norganizacyjnych z punktu widzenia legalności,\ngospodarności, celowości i rzetelności.\n32","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. Trybunał Konstytucyjny\n2. Trybunał Stanu\n3. Rzecznik Praw Obywatelskich\n4. Sąd Najwyższy\n5. Najwyższa Izba Kontroli","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":31,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/18","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"18","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 18. (4 pkt)\nNazwij problemy współczesnego świata, które zostały przedstawione na rysunkach\nSzymona Kobylińskiego i Plantu.\nSzymon Kobyliński, Mówiąc między nami,1982 Szymon Kobyliński, Mówiąc między nami,1982\nA)\nB)\nPlantu, Bój to jest nasz ostatni, 1993, s. 219 Szymon Kobyliński, Mówiąc między nami,1982\nC)\nD)","answer":"A-terroryzm, B-ubóstwo, C-konflikty zbrojne, D-zanieczyszczenie środowiska","answer_text":null,"solution":"A) terroryzm, B) ubóstwo, C) konflikty zbrojne, D) zanieczyszczenie środowiska.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":32,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/19","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"19","points":6,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 19. (6 pkt)\nNa podstawie tabeli i wykresu oraz wiedzy własnej wykonaj polecenia (19.1. -19.5.).\nTabela\nLiczba poszczególnych rodzajów przestępstw w Polsce\nRodzaj przestępstwa\n2000 r.\n2001 r.\n2002 r.\n2003 r.\n2004 r.\n1. Zabójstwo\n1 269\n1 325\n1 188\n1 039\n980\n2. Udział w bójce lub pobiciu\n14 363\n14 369\n14 194\n14 010\n14 338\n3. Uszkodzenie ciała\n18 429\n16 968\n16 775\n15 669\n15 814\n4. Kradzież\n309 846\n314 820\n314 929\n336 143\n339 086\nŹródło danych: www.kgp.gov.pl\n33\nWykres\nWykrywalność poszczególnych rodzajów przestępstw w Polsce (dane w procentach)\n87\n87,5\n89,4\n87,5\n90,8\n77,4\n77,6\n77,2\n77,4\n75,8\n89,7\n88,6\n89,1\n87,9\n87,8\n21,5\n21,7\n21,2\n19,8\n19,9\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\n35\n40\n45\n50\n55\n60\n65\n70\n75\n80\n85\n90\n95\n100\n2000\n2001\n2002\n2003\n2004\nZabójstwo\nUdział w bójce lub pobiciu\nUszkodzenie ciała\nKradzież\nŹródło danych: www.kgp.gov.pl\n19.1. (1 pkt)\nPorównaj liczbę przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu człowieka oraz liczbę kradzieży\npopełnionych w roku 2000 i w roku 2004. Napisz, jakie dostrzegasz zmiany.\n34\n19.2. (1 pkt)\nPodaj, w którym roku i jakich przestępstw popełniono najwięcej.\n19.3. (1 pkt)\nNapisz, w którym roku i w jakiej kategorii przestępstw wykrywalność była największa.\n19.4. (1 pkt)\nNapisz, w jakiej kategorii przestępstw nastąpił największy, procentowy spadek\nwykrywalności w 2004 roku w porównaniu z 2000 rokiem.\n19.5. (2 pkt)\nNa podstawie materiałów źródłowych i wiedzy własnej wyjaśnij, dlaczego występuje tak\npoważna różnica w wykrywalności między przestępstwami przeciwko życiu i zdrowiu\na kradzieżą.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"19.1. Liczba przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu człowieka (zabójstwa, udział w bójce lub pobiciu, uszkodzenie ciała) w latach 2000-2004 się zmniejszyła, natomiast liczba kradzieży w tym samym okresie wzrosła.\n19.2. Najwięcej przestępstw popełniono w 2004 roku i była to kradzież (339 086 przypadków).\n19.3. Największa wykrywalność wystąpiła w 2004 roku w kategorii zabójstw (90,8%).\n19.4. Największy procentowy spadek wykrywalności w 2004 r. w porównaniu z 2000 r. nastąpił w kategorii uszkodzenia ciała (spadek z 89,7% do 87,8%).\n19.5. Tak poważna różnica w wykrywalności między przestępstwami przeciwko życiu i zdrowiu a kradzieżą wynika stąd, że zabójstwa i pobicia wywołują silne potępienie społeczne, poruszenie opinii publicznej oraz presję na organy ścigania, a świadkowie i rodziny ofiar chętniej współpracują z policją, przekazując informacje. Kradzieże są natomiast masowe, często oceniane jako czyny o mniejszej szkodliwości społecznej, nie wywołują porównywalnej mobilizacji sił i środków organów ścigania, a sprawcy łatwiej pozostają anonimowi.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":32,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/20","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"20","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20. (4 pkt)\nPrzyporządkuj wymienione przyczyny niepowodzeń prawidłowego funkcjonowania\nsystemu prawnego (oznaczone literami A - E) do opisanych sytuacji (o numerach 1 - 4),\nnp. 5 - F.\nA)\nFormułowanie praw w sposób niezrozumiały\nB)\nNiemożność sformułowania prawa w ogóle\nC)\nStanowienie praw sprzecznych\nD)\nNieopublikowanie lub nieudostępnianie praw poddanym\nE)\nZbyt częste modyfikowanie przepisów prawnych\n35\nOpisy sytuacji\nRex wstąpił na tron pełen reformatorskiego zapału. Sądził, że największe niepowodzenia\nspotkały jego poprzedników w dziedzinie prawa. Od wielu pokoleń system prawny nie uległ\nżadnej zasadniczej reformie.\n1. Pierwszy oficjalny krok, jaki uczynił, był dramatyczny, ale jednak pomyślny. Ogłosił\npoddanym natychmiastowe zniesienie wszystkich obowiązujących praw, a następnie zabrał\nsię do pisania nowego kodeksu. Wykształcenie zdobyte podczas indywidualnych lekcji\nudzielanych przez kolejne guwernantki okazało się, niestety, pełne luk. Wyszło na jaw, że\nniezdolny jest do najprostszych nawet uogólnień. Chociaż nie brak mu było pewności, gdy\nrozstrzygać musiał poszczególne spory, to sformułowanie uzasadnienia czy jakiegokolwiek\norzeczenia przekraczało całkowicie jego możliwości. Ogłosił poddanym, że odtąd sam pełnić\nbędzie funkcję sędziego we wszystkich konfliktach. Miał nadzieję, że w nawale rozmaitych\nkonkretnych spraw jego umiejętność uogólniania rozwinie się, i zdoła sformułować system\nprzepisów, które dadzą się połączyć w kodeks. Niestety, kiedy wydał setki orzeczeń, ani jego\npoddani, ani on sam nie potrafili dopatrzyć się w nich żadnego wspólnego schematu.\n2. Po tym niepowodzeniu Rex zdał sobie sprawę, że trzeba zacząć od nowa. Postanowił\nzatem wysłuchać wykładów o uogólnianiu. Wzmocniwszy w ten sposób swe intelektualne\nsiły, powrócił do idei projektu kodeksu i po wielu godzinach samotnej pracy ogłosił\npoddanym, że opracował kodeks i odtąd kierować się nim będzie wydając orzeczenia, ale na\nrazie kodeks pozostanie tajemnicą państwową, znać go będzie tylko on i jego pisarz. Ten\nprzemyślny plan bynajmniej nie zachwycił jego poddanych. Stwierdzili oni, że jest rzeczą dla\nkażdego nader niedogodną, by jego sprawa sądzona była według praw, z którymi nie sposób\nsię zapoznać.[ ]\n3. Zrozumiał teraz, że nie obejdzie się bez ogłoszenia kodeksu stwierdzającego, jakie\nprawa będą stosowane przy rozstrzyganiu przyszłych spraw. Pobierając nadal lekcje\nuogólniania, pilnie pracował nad kodeksem i wreszcie zapowiedział jego rychłe ogłoszenie.\nKonsternacja wśród poddanych była jednak ogromna, kiedy nowy kodeks stał się dostępny.\nOkazało się, że jest szczytem niejasności. Znawcy prawa orzekli, że nie ma w nim ani\njednego zdania, które byłoby zrozumiałe dla zwykłego obywatela lub wykształconego\nprawnika. Przed pałacem królewskim pojawiła się demonstracja z transparentami, na których\nwidniało: „Jak można stosować się do praw, których nikt nie może zrozumieć?!”\n4. Kodeks szybko wycofano. Rex doszedł wreszcie do wniosku, że potrzebuje pomocy,\nkazał grupie prawników zrewidować kodeks. Zalecił, by nic w nim nie zmieniali, lecz\nwyrazili wszystko w sposób zrozumiały. Nowy dokument okazał się szczytem przejrzystości,\nale kiedy zaczęto go studiować przekonano się, że wprowadzona ścisłość i uporządkowanie\nujawniły ogrom sprzeczności. Znów odbyła się demonstracja z transparentami: „Tym razem\nwszystko jest jasne - aż za bardzo!”\nL. L. Fuller, Moralność prawa, Warszawa 2004\nOdp.: 1 2 3 4\n36","answer":"1-B, 2-D, 3-A, 4-C","answer_text":null,"solution":"Przyporządkowanie przyczyn niepowodzeń systemu prawnego do opisanych sytuacji: 1 - B) niemożność sformułowania prawa w ogóle (Rex nie potrafił dokonać uogólnień i stworzyć kodeksu); 2 - D) nieopublikowanie lub nieudostępnianie praw poddanym (tajny kodeks znany tylko królowi i pisarzowi); 3 - A) formułowanie praw w sposób niezrozumiały (kodeks „szczyt niejasności”); 4 - C) stanowienie praw sprzecznych (uporządkowanie ujawniło ogrom sprzeczności).","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":34,"source":"ai","answer_source":"ai","answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/21","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"21","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 21. (4 pkt)\nNa podstawie wybranych fragmentów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny\n(Dz.U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553) wykonaj polecenia (21.1.- 21.3.).\nArt. 1. § 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod\ngroźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.\n§ 2. Nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma.\n§ 3. Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać\nwiny w czasie czynu.[ ]\nArt. 3. Kary oraz inne środki przewidziane w tym kodeksie stosuje się z uwzględnieniem\nzasad humanitaryzmu, w szczególności z poszanowaniem godności człowieka.[…]\nArt. 7. § 1. Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem.\n§ 2. Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy\nod lat 3 albo karą surowszą.\n§ 3. Występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych,\nkarą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.[…]\nArt. 32. Karami są:\n1) grzywna,\n2) ograniczenie wolności,\n3) pozbawienie wolności,\n4) 25 lat pozbawienia wolności,\n5) dożywotnie pozbawienie wolności.[…]\nArt. 39. Środkami karnymi są:\n1) pozbawienie praw publicznych,\n2) zakaz\nzajmowania\nokreślonego\nstanowiska,\nwykonywania\nokreślonego\nzawodu\nprowadzenia określonej działalności gospodarczej,\n3) zakaz prowadzenia pojazdów,\n4) przepadek przedmiotów,\n5) obowiązek naprawienia szkody,\n6) nawiązka,\n7) świadczenie pieniężne,\n8) podanie wyroku do publicznej wiadomości.[…]\n21.1. (1 pkt)\nWymień wszystkie kategorie przestępstw.\n37\n21.2. (1 pkt)\nNapisz, jakimi zasadami powinny kierować się osoby stosujące karę.\n21.3. (2 pkt)\nWymień kary i środki karne polegające na bezpośrednim obciążeniu majątku. Podaj\ntrzy przykłady.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"21.1. Kategorie przestępstw: zbrodnia oraz występek.\n21.2. Osoby stosujące karę powinny kierować się zasadami humanitaryzmu, w szczególności poszanowaniem godności człowieka (art. 3 k.k.).\n21.3. Kary i środki karne polegające na bezpośrednim obciążeniu majątku sprawcy - np. grzywna, przepadek przedmiotów, nawiązka (trzy przykłady spośród: grzywna, przepadek przedmiotów, nawiązka, świadczenie pieniężne, obowiązek naprawienia szkody).","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":36,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/22","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"22","points":7,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 22. (7 pkt)\nPo przeczytaniu tekstu wypisz numery zdań, w których przedstawiono tylko fakty oraz\nnumery zdań zawierających opinie.\n1) Kradnąc, łamiesz Dekalog.\n2) Jak wskazują statystyki Komendy Głównej Policji, dwie trzecie przestępstw w Polsce to\ndrobne kradzieże.\n3) Tych kradzieży boimy się najbardziej.\n4) Boimy się o zdrowie i życie, bo kradzież staje się coraz bardziej prymitywna i brutalna.\n5) Badania PBS wskazują, że czterech na pięciu obywateli domaga się zaostrzenia kar.\n6) Jednak wielu spośród nich dziś, jutro w warsztacie, na bazarze, u znajomego trafi\nniewiarygodną okazję i kupi kolejną kradzioną rzecz.\n7) Wielu nie zadrży przy tym ręka, a tylko niektórym przejdzie przez głowę refleksja,\nże biorą udział w zwykłym draństwie.\nNa podstawie: Igor Miecik, Nie kupuj kradzionego, ,,Polityka”, 36 (2314), Warszawa 2001 r., s. 3-9.\nFakty\nOpinie\n38","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Fakty: zdania 1, 2, 5 (odwołanie do przepisu - Dekalogu, danych statystycznych Komendy Głównej Policji oraz wyników badań PBS).\nOpinie: zdania 3, 4, 6, 7 (subiektywne oceny i sądy wartościujące autora).","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":37,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/23","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"23","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 23. (4 pkt)\nPrzeczytaj tekst i na jego podstawie oraz na podstawie wiedzy własnej wykonaj\npolecenia (23.1.-23.4.).\n[…]\nPROTOKÓŁ NR 6\ndo Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,\ndotyczący zniesienia kary śmierci\nPaństwa-Członkowie Rady Europy [ ] uzgodniły, co następuje:\nArtykuł 1\nZniesienie kary śmierci\nZnosi się karę śmierci. Nikt nie może być skazany na taką karę ani nie może nastąpić jej\nwykonanie.\nArtykuł 2\nKara śmierci w czasie wojny\nPaństwo może przewidzieć w swoich ustawach karę śmierci za czyny popełnione podczas\nwojny lub w okresie bezpośredniego zagrożenia wojną; kara ta będzie stosowana jedynie\nw przypadkach przewidzianych przez te ustawy i zgodnie z ich postanowieniami. Państwo\nzawiadomi Sekretarza Generalnego Rady Europy o odpowiednich postanowieniach tych\nustaw.[…]\nArtykuł 7\nPodpisanie i ratyfikacja\nNiniejszy protokół jest otwarty do podpisu dla Państw-Członków Rady Europy, sygnatariuszy\nKonwencji. Podlega on ratyfikacji, przyjęciu lub zatwierdzeniu.[…]\nSporządzono w Strasburgu dnia 28 kwietnia 1983 r.[…]\nPo zapoznaniu się z powyższym protokołem, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej\noświadczam, że:\n- został on uznany za słuszny, zarówno w całości, jak i każde z postanowień w nim\nzawartych,\n- jest on przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony,\n- będzie on niezmiennie zachowywany.\nNa dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.\nDano w Warszawie dnia 18 października 2000 r.\n23.1. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego w Polsce nie stosuje się kary śmierci wobec sprawców zbrodni.\n39\n23.2. (1 pkt)\nNapisz, w jakich okolicznościach przytoczony protokół dopuszcza stosowanie kary\nśmierci.\n23.3. (1 pkt)\nNapisz, jakie konsekwencje prawne powstają w wyniku ratyfikacji umowy\nmiędzynarodowej.\n23.4. (1 pkt)\nPodaj nazwę organu państwa, który ratyfikował Protokół nr 6 do Konwencji o ochronie\npraw człowieka i podstawowych wolności, dotyczący zniesienia kary śmierci.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"23.1. W Polsce nie stosuje się kary śmierci wobec sprawców zbrodni, ponieważ Polska ratyfikowała Protokół nr 6 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, znoszący karę śmierci.\n23.2. Przytoczony protokół dopuszcza stosowanie kary śmierci wyłącznie za czyny popełnione podczas wojny lub w okresie bezpośredniego zagrożenia wojną, jeżeli przewidują to ustawy danego państwa.\n23.3. Po ratyfikacji umowa międzynarodowa staje się obowiązującym prawem wewnętrznym państwa (wiąże organy państwa i podlega bezpośredniemu stosowaniu).\n23.4. Protokół nr 6 ratyfikował Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":38,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/24","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"24","points":10,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 24. (10 pkt)\nPrzeczytaj zamieszczony poniżej tekst i wykonaj polecenia (24.1.-24.3.).\nO jakości prawa\nWarunkiem funkcjonowania państwa prawa jest odpowiedni poziom kultury prawnej\ni świadomości prawnej społeczeństwa. Możemy mieć doskonałe prawo i znakomite instytucje\npubliczne, jednak nie będą stąd płynęły żadne pozytywne efekty, jeśli owe instytucje i prawo\nnie natrafią na właściwe otoczenie społeczne, na tych, którzy jako adresaci prawa prawo to\nrozumieją i przejawiają wolę jego akceptowania oraz na tych, którzy - będąc wykonawcami\nprawa czynić to będą w dobrej wierze, z przekonaniem służenia innym, a nie wyłącznie\nswym własnym partykularnym interesom.\nPrawo\nw\npaństwie\nprawa\nma\nstać\nsię\ninstrumentem\nwolności,\nskutecznie\nprzeciwdziałającym arbitralności, nieprzewidywalności, niepewności działań organów władzy\npublicznej. Ma ono wyrażać podstawowe wartości, jakimi kieruje się społeczeństwo,\nrozstrzygać konflikty, jakie na tle realizacji tych wartości powstają, oraz stanowić skuteczny\ninstrument wyrażania własnych interesów przez poszczególne osoby i grupy.\nWypada skonstatować, że żyjemy od kilkunastu lat w państwie prawa, a to już - samo\nprzez się narzuca pewien sposób myślenia o roli prawa i państwa oraz sposobie jego\nfunkcjonowania, a przede wszystkim o zasadzie, jakiej podporządkowane są relacje pomiędzy\nwładzą publiczną a jednostką. Nie wystarczy rozumieć i wiedzieć, czym są poszczególne\nregulacje prawne, jaki jest ich sens. W państwie prawa trzeba przede wszystkim znać całą\nstrukturę, metodę, wedle której cała ta skomplikowana maszyneria funkcjonuje.\n40\nWielkość i urok państwa prawa polega na tym, że prawo pisane przez duże „P” wyznacza rolę\ni status prawa pisanego przez małe „p” i że w konsekwencji w sam system zostały wpisane\nmechanizmy samoobrony i usuwania patologii. Ten system może zadziałać jednak tylko\nwtedy, kiedy dla jego uczestników zrozumiała jest wewnętrzna zasada, konstrukcja\ni aksjologia systemu. Tylko ci prawnicy, którzy rozumieją istotę państwa prawa, będą\nw stanie zapewnić korzystanie z przynoszonych przez taki model benefitów (dobrodziejstw).\nDzisiaj trudno sobie wyobrazić kompetentnego jurystę (prawnika), który przy nawet\nbardzo dogmatycznie zawikłanych problemach nie usiłowałby spojrzeć na uprawianą przez\nsiebie dziedzinę z perspektywy norm ponadustawowych, ogólnych zasad i wartości systemu.\nOcena konstytucyjności prawa nie jest bowiem już dzisiaj (i nawet nie powinna być)\nwyłącznym zadaniem sądu konstytucyjnego, ale jeśli ma funkcjonować realnie w systemie,\nwymaga zaangażowania po stronie każdego, kto prawem się zajmuje i podejmuje decyzje o\njego stosowaniu.[ ]\nOwa szersza perspektywa oglądu obowiązującego prawa to, co nazywa się\npromieniowaniem konstytucji na wszystkie dziedziny prawa staje się wielką szansą i może\nprowadzić' do stopniowej ewolucji całego systemu w kierunku sprzyjającym bardziej\nludziom, ich wolności i potrzebom.\nM. Safjan, Prawa Polska, Warszawa 2005\n24.1. (3 pkt)\nNapisz, jakimi zasadami, według autora, powinni kierować się funkcjonariusze\npubliczni, zarówno adresaci, jak i wykonawcy prawa (podaj trzy przykłady).\n24.2. (3 pkt)\nNapisz, jakie są zadania prawników w państwie prawa (wymień trzy).\n41\n24.3. (4 pkt)\nWyjaśnij, jak rozumiesz twierdzenie autora, że w państwie prawa prawo przez duże\n„P” wyznacza rolę i status prawa pisanego przez małe „p”.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"24.1. Według autora funkcjonariusze publiczni - zarówno adresaci, jak i wykonawcy prawa - powinni kierować się m.in.: potrzebą służenia innym (a nie własnym partykularnym interesom), działaniem w dobrej wierze, oraz niekierowaniem się prywatą przy stosowaniu i wykonywaniu prawa.\n24.2. Zadania prawników w państwie prawa: znajomość całej struktury i metody funkcjonowania systemu prawnego (a nie tylko poszczególnych regulacji), ocenianie prawa z perspektywy norm ponadustawowych, konstytucji oraz ogólnych zasad i wartości systemu, a także rozumienie wewnętrznej zasady, konstrukcji i aksjologii (wartości) systemu państwa prawa.\n24.3. Twierdzenie to oznacza, że obowiązywanie i ważność konkretnych przepisów prawa („prawa przez małe p”) zależy od ich zgodności z nadrzędnymi wartościami, zasadami konstytucyjnymi i ogólną aksjologią systemu („prawem przez duże P” - czyli Konstytucją i podstawowymi zasadami sprawiedliwości, słuszności i moralności). Prawo pisane „z dużej litery” wyznacza więc ramy, sens i granice, w jakich tworzone i interpretowane jest prawo szczegółowe, a przepisy z nim sprzeczne tracą swoją legitymizację.","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":39,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/25","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"25","points":15,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 25. (15 pkt)\nNapisz list otwarty do redakcji, w którym przedstawisz i uzasadnisz swoje stanowisko\nw sprawie toczącej się dyskusji na temat zaostrzenia kar jako sposobu walki\nz przestępczością. W liście zwróć szczególną uwagę na aspekty prawne, polityczne,\nspołeczne i ekonomiczne. Wykorzystaj materiały źródłowe (co najmniej trzy), które\nzostały zamieszczone w teście.\n42\n43\nOCENIANIE\nPOZIOM PODSTAWOWY\nZasady oceniania:\n- za rozwiązanie zadań z arkusza na poziomie podstawowym można uzyskać maksymalnie\n100 punktów,\n- model odpowiedzi uwzględnia jej zakres merytoryczny, ale nie jest ścisłym wzorem\nsformułowania (poza odpowiedziami jednowyrazowymi i do zadań zamkniętych); uznaje\nsię każdą inną pełną i poprawną merytorycznie odpowiedź, przyznając za nią maksymalną\nliczbę punktów,\n- za odpowiedzi do poszczególnych zadań przyznaje się wyłącznie pełne punkty,\n- za zadania otwarte, oceniane w skali 0 - 1, punkt przyznaje się wyłącznie za odpowiedź\nw pełni poprawną,\n- za zadania, za które można przyznać więcej niż jeden punkt, przyznaje się tyle punktów,\nile prawidłowych elementów odpowiedzi przedstawił zdający,\n- jeśli podano więcej odpowiedzi (argumentów, cech, itp.) niż wynika z polecenia w\nzadaniu, ocenie podlega tylko tyle kolejnych odpowiedzi (liczonych od pierwszej), ile jest\nwymaganych w poleceniu,\n- jeżeli podane w odpowiedzi informacje (również dodatkowe) świadczą o zupełnym braku\nzrozumienia omawianego zagadnienia i zaprzeczają logice udzielonej odpowiedzi,\nodpowiedź taką należy ocenić na zero punktów.\nZadanie\nSchemat punktowania\nNr\nzadania\nCzęść\nzadania\nSchemat oceniania\nPunkty za poszczególne\nczęści zadania\nLiczba pkt za\nzadanie\n1\nA, C\npo 1 pkt za każde poprawne\nwskazanie cechy państwa\n2 pkt\n2\nA\n1 pkt\n3\nB, C, G, H\npo 1 pkt za każde poprawne\nwskazanie organizacji\n4 pkt\n4\nC\n1 pkt\n1 pkt\n5\n1 - C, 2 - B, 3 - A\n1 pkt za uporządkowanie\nhierarchiczne źródeł prawa\n1 pkt\n6\n1 - B, 2 - D, 3 - C, 4 - A\n1 pkt za uporządkowanie\nchronologiczne\n1 pkt\n7\n1 - D, 2 - E, 3 - A, 4 - C\n1 pkt za każde poprawne\nprzyporządkowanie\n4 pkt\n8\n1 - TAK, 2 - TAK, 3 - NIE, 4 - TAK,\n5 - NIE, 6 - TAK, 7 - NIE\n1 pkt za każde poprawne\nwskazanie\n7 pkt\n9\nA) - 5, B) - 1, C) - 3, D) - 2\npo 1 pkt za każde poprawne\nprzyporządkowanie\n4 pkt\n10\nAWS - Akcja Wyborcza Solidarność\nSDPL- Socjaldemokracja Polska\nUPR - Unia Polityki Realnej\npo 1 pkt za każdą poprawną\nodpowiedź\n3 pkt\n11\nNazwa zjawiska - bezrobocie.\nPrzyczyny bezrobocia:\nA) kulturowo-społeczne, np. niedostosowanie\nkwalifikacji ludzi do wymogów rynku pracy,\nB) ekonomiczno-gospodarcze, np. upadek\nwielkich zakładów przemysłowych i\npaństwowych gospodarstw rolnych,\n1 pkt za podanie nazwy\nzjawiska,\n1 pkt za podanie jednej\nprzyczyny z każdej\nkategorii\n5 pkt\n44\nC) prawne, np. nieskuteczność uregulowań\nprawnych dotyczących walki z bezrobociem,\nD) polityczne, np. transformacja ustrojowa.\n12\nNp:\nReferendum, inicjatywa ludowa.\n1 pkt za każde prawidłowe\nwskazanie\n2 pkt za dwa wskazania\n2 pkt\n13\nNp:\nPolska Akcja Humanitarna\nAmnesty International\n1 pkt za każde prawidłowe\nwskazanie\n2 pkt za dwa wskazania\n2 pkt\n14\n1 - E, 2 - A, 3 - C, 4 - B, 5 - D\n1 pkt za poprawne ułożenie\nelementów w logicznym\nciągu\n1 pkt\n15\nWiększość społeczeństwa posiada swoją\nreprezentację polityczną w parlamencie, a więc\nskład polityczny parlamentu odzwierciedla\nukład sił politycznych w państwie.\n2 pkt za pełną odpowiedź,\n1 pkt za wskazanie jednego\nelementu\n2 pkt\n16\ngmina\n1 pkt\n17\n1) Trybunał Konstytucyjny\n2) Trybunał Stanu\n3) Rzecznik Praw Obywatelskich\n4) Sąd Najwyższy\n5) Najwyższa Izba Kontroli\npo 1 pkt za każde\nprawidłowe uzupełnienie\n5 pkt\n18\nA - terroryzm, B - ubóstwo, C - konflikty\nzbrojne, D - zanieczyszczenie środowiska\npo1 pkt za każdy poprawny\npodpis rysunku\n4 pkt\n1\nZmniejsza się liczba przestępstw przeciwko\nzdrowiu i życiu człowieka, wzrasta liczba\nkradzieży.\n1 pkt\n2 2004 rok - kradzież\n1 pkt\n3 Zabójstwo, 2004\n1 pkt\n4 Uszkodzenie ciała\n1 pkt\n19\n5\nPrzestępstwa\nprzeciwko\nżyciu\ni\nzdrowiu\nmobilizują\nspołeczeństwo\ndo\nudzielania\ninformacji\norganom\nścigania,\njest\nduże\npotępienie tych czynów i presja społeczna\nmobilizująca organy ścigania do skutecznych\ndziałań. Kradzieże określane często jako czyny\no małej szkodliwości nie uruchamiają takich sił\ni środków.\n2 pkt\n6 pkt\n20\n1. B, 2. D, 3. A, 4. C\npo 1 pkt za każde\nprawidłowe\nprzyporządkowanie\n4 pkt\n1 Zbrodnia, występek.\n1 pkt\n2 Zasadami humanitaryzmu i poszanowania\ngodności człowieka.\n1 pkt\n21\n3 Np. Grzywna, przepadek przedmiotów,\nnawiązka, świadczenie pieniężne.\n1 pkt za podanie dwóch\nprzykładów,\n2 pkt za podanie trzech\nprzykładów\n4 pkt\n22\nFakty: 1,2,5\nOpinie: 3,4,6,7\npo 1 pkt za każde poprawne\nwskazanie faktów,\npo 1 pkt za każde poprawne\nwskazanie opinii\n7 pkt\n45\n1\nNp. W Polsce nie stosuje się kary śmierci,\nponieważ Polska ratyfikowała Protokół nr 6\ndo Konwencji o ochronie praw człowieka\ni podstawowych wolności.\n1 pkt\n2\nNp. za czyny popełnione w czasie wojny\n1 pkt\n3\nPo ratyfikacji umowy międzynarodowej staje\nsię ona obowiązującym prawem wewnętrznym\npaństwa.\n1 pkt\n23\n4\nPrezydent Rzeczypospolitej Polskiej\n[Prezydent RP]\n1 pkt\n4 pkt\n1\nNp.\n-potrzeba służenia innym\n-postępowanie w dobrej wierze\n-niekierowanie się prywatą\n0-3 pkt\n2\n-znajomość struktury i metody funkcjonowania\nprawa\n-ocena prawa z perspektywy norm\nponadustawowych, konstytucji, zasad\ni wartości systemu\n-rozumienie zasad konstytucyjnych\ni aksjologii systemu państwa i prawa\n0-3 pkt\n24\n3\nWażność i obowiązywanie prawa przez małe\n„p” zależy od jego zgodności ze\nsprawiedliwością, słusznością, zasadami\nmoralnymi, prawem przez duże „P”\n0-4 pkt\n10 pkt\n1\nZgodność formy wypowiedzi z sytuacją\nkomunikacyjną.\n0-1 pkt\n2\nJasno sformułowane stanowisko i jego\nuzasadnienie.\n0-2 pkt\n3\nUwzględnienie w treści pracy argumentów:\n-prawnych,\n-politycznych,\n-społecznych,\n-ekonomicznych.\n0-8 pkt\n4\nWłaściwe dobranie i wykorzystanie źródeł.\n0-3 pkt\n25\n5\nForma pracy: jednorodna stylistycznie,\npoprawna pod względem leksykalnym,\nortograficznym i interpunkcyjnym, czytelne\npismo, zachowanie akapitów i marginesów.\n0-1 pkt\n15 pkt\n47\ndysleksja\nEGZAMIN MATURALNY\nZ WIEDZY\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPOZIOM ROZSZERZONY\nCzas pracy 180 minut\nInstrukcja dla zdającego\n1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 13 stron (zadania\n1-21). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu zespołu\nnadzorującego egzamin.\n2. Rozwiązania zadań zamieść w miejscu na to przeznaczonym.\n3. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym\ntuszem/atramentem.\n4. Nie używaj korektora, a błędne zapisy przekreśl.\n5. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie podlegają ocenie.\n6. Wypełnij tę część karty odpowiedzi, którą koduje zdający.\nNie wpisuj żadnych znaków w części przeznaczonej\ndla egzaminatora.\n7. Na karcie odpowiedzi wpisz swoją datę urodzenia i PESEL.\nZamaluj\npola odpowiadające cyfrom numeru PESEL. Błędne\nzaznaczenie otocz kółkiem\ni zaznacz właściwe.\nŻyczymy powodzenia!\nZa rozwiązanie\nwszystkich zadań\nmożna otrzymać\nłącznie\n50 punktów\nWypełnia zdający przed\nrozpoczęciem pracy\nPESEL ZDAJĄCEGO\nKOD\nZDAJĄCEGO\nMiejsce\nna naklejkę\nz kodem szkoły\n48\nCzęść I\nZadania testowe\nZadanie 1. (1 pkt)\nWybierz stwierdzenie, które odpowiada prawnej ocenie opisanej sytuacji.\nK.K. Art.278 § 2. Kto bez zgody osoby uprawnionej uzyskuje cudzy program komputerowy\nw celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy\ndo lat 5.\nOpis sytuacji\nJanek ściągnął z Internetu nową grę komputerową wraz z kodem, który umożliwia instalację\ni uruchomienie programu bez kupna wymaganej licencji. Dziewczyna Janka odmówiła grania\nw tę grę. Stwierdziła, że została ona zdobyta w sposób bezprawny. Janek poczuł się dotknięty\ntą uwagą, uznając, że ceny gier komputerowych są zbyt wysokie, by kupować je legalnie.\nA) Janek zdobył program i kod umożliwiający jego instalację bez kupna licencji od autora,\nw związku z czym odniósł konkretną korzyść majątkową.\nB) Janek uzyskał program, który nie był cudzy, skoro można go było bez problemu zdobyć\nw Internecie.\nC) Janek zdobył program i kod umożliwiający jego instalację bez kupna licencji od autora,\nale ponieważ program i kod były powszechnie dostępne do ściągnięcia w Internecie, nie\nodniósł on specjalnej korzyści majątkowej.\nZadanie 2. (1 pkt)\nPodkreśl\nnazwę\ndokumentu\nstanowiącego\npodstawę\nprawną\npowołania\ni funkcjonowania Organizacji Narodów Zjednoczonych.\nA) Karta Atlantycka\nB) Deklaracja Narodów Zjednoczonych\nC) Karta Narodów Zjednoczonych\nD) Powszechna Deklaracja Praw Człowieka\nZadanie 3. (1 pkt)\nUporządkuj chronologicznie pełnienie funkcji Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej\nPolskiej przez następujące osoby:\nA) Waldemar Pawlak\nB) Tadeusz Mazowiecki\nC) Jan Olszewski\nD) Jan Krzysztof Bielecki\nOdp.: 1 2 3 4\n49\nZadanie 4. (1 pkt)\nPojęciu utożsamienia odpowiada znaczeniem pojęcie\nA) tożsamość.\nB) mentalność.\nC) identyfikacja.\nD) unifikacja.\nZadanie 5. (2 pkt)\nZaznacz, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe, wpisując poniżej P (zdania\nprawdziwe) lub F (zdania fałszywe).\nIntegracja europejska\nA. Przed wejściem Polski do UE największym odbiorcą pomocy regionalnej (fundusze\nstrukturalne i fundusze spójności) była Hiszpania.\nB. Największym terytorialnie państwem UE jest Francja, ale pod względem liczby\nludności pierwsze miejsce zajmują Włochy.\nC. Przed 1 maja 2004 roku ostatnie rozszerzenie UE miało miejsce w 1986 i dotyczyło\npaństw położonych na Półwyspie Iberyjskim.\nD. Komisja Europejska jest organem „rządowym” UE, ale - inaczej niż rządy większości\npaństw europejskich w stosunkach z ich parlamentami - nie może być odwołana przez\nParlament Europejski w trybie votum nieufności.\nE. Unia walutowa, utworzona przez 12 państw UE, powstała ostatecznie 1 stycznia 2002\nroku, co oznaczało realizację ostatniego etapu harmonogramu przewidzianego\nw traktacie nicejskim z grudnia 2000 roku.\nF. Spośród państw, które wstąpiły do UE 1 maja 2004 roku najwyższy poziom dochodu\nnarodowego per capita ma Słowenia.\nA) - B) - C) - D) - E) - F) -\nZadanie 6. (1 pkt)\nWymień dwie cechy państwa prawa.\n1\n2\nZadanie 7. (1 pkt)\nJednym z najważniejszych problemów społecznych współczesnej Polski jest bezrobocie.\nPodaj przyczynę społeczno-gospodarczą i prawno-polityczną tego zjawiska:\na) społeczno - gospodarcza\n50\nb) prawno - polityczna\nZadanie 8. (1 pkt)\nWyjaśnij w jednym zdaniu, na czym polega ustawodawcza inicjatywa ludowa.\nZadanie 9. (1 pkt)\nNapisz, co jest zaletą, a co wadą ordynacji proporcjonalnej. Podaj po jednym\nprzykładzie.\nzaleta\nwada\nZadanie 10. (1 pkt)\nNapisz, co jest podstawową jednostką terytorialną we współczesnej Polsce.\n51\nZadanie 11 . (2 pkt)\nNazwij problemy współczesnego świata, które zostały przedstawione na rysunkach\nSzymona Kobylińskiego.\nA)\nB)\nSzymon Kobyliński, Mówiąc między nami,1982\nZadanie 12. (3 pkt)\nNa mapie pod cyframi 1, 2 i 3 kryją się nazwy państw. Uzupełnij tabelę, wpisując\nodpowiednio ich nazwy oraz dopisując uczestników konfliktów, które miały miejsce\nna ich terytoriach po 1990 roku.\n1\n3\n2\n52\nZadanie 13. (2 pkt)\nNiżej zamieszczone zostały wykresy zawierające dane dotyczące podziału liczby głosów\n(w procentach) w Radzie Unii Europejskiej według traktatu nicejskiego (2002 r.) oraz\nwedług projektu Konstytucji UE (2003 r.). Wykorzystując zamieszczone poniżej dane,\nwykonaj polecenie.\nKto ile może: Nicea kontra Konstytucja\n2,9\n3,48\n1,16\n3,48\n2,03\n1,16\n2,03\n8,41\n3,48\n7,83\n3,77\n2,03\n1,69\n2,13\n0,16\n2,15\n1,11\n0,31\n1,06\n12,22\n2,19\n8,19\n3,25\n0,77\n0\n5\n10\n15\n20\nAustria\nBelgia\nCypr\nCzechy\nDania\nEstonia\nFinlandia\nFrancja\nGrecja\nHiszpania\nHolandia\nIrlandia\ndane w procentach\npaństwa\nwg traktatu nicejskiego\nwg projektu konstytucji\nŹródło: „Gazeta Wyborcza” z 29.09.2003 r.\n2,03\n1,16\n1,16\n0,87\n8,41\n7,83\n3,48\n2,03\n1,16\n2,9\n3,48\n8,41\n8,41\n0,77\n0,09\n0,52\n0,08\n17,12\n8,07\n2,04\n1,13\n0,42\n1,86\n2,11\n12,14\n11,99\n0\n5\n10\n15\n20\nLitwa\nLuksemburg\nŁotwa\nMalta\nNiemcy\nPolska\nPortugalia\nSłowacja\nSłowenia\nSzwecja\nWęgry\nWlk. Brytania\nWłochy\ndane w procentach\npaństwa\nwg traktatu nicejskiego\nwg projektu konstytucji\nLp.\nNazwa państwa\nStrony konfliktu\n1.\n2.\n3.\n53\nNapisz, jak zmieniłaby się siła głosu Polski według traktatu nicejskiego i projektu\nKonstytucji UE oraz wyjaśnij, dlaczego rząd tak stanowczo bronił ustaleń z Nicei.\nA. Zmiana siły głosu Polski -\nB. Wyjaśnienie -\nZadanie 14. (1 pkt)\nZaznacz zdania prawdziwe lub fałszywe, wpisując odpowiednio P (prawdziwe) lub F\n(fałszywe) obok zamieszczonego zdania.\nZdania\nP lub F\nA)\nWszczęcie postępowania cywilnego następuje po wniesieniu do sądu\npodania czyli pisma procesowego.\nB)\nApelacja - to prawo odwołania się od wyroku sądu pierwszej instancji.\nC)\nPowód - to osoba, która wszczyna proces karny przez wniesienie\npowództwa do sądu.\nD)\nPozwany - to przeciwnik procesowy powoda.\nE)\nKasacja - to odwołanie się od orzeczenia sądu I lub II instancji do sądu\napelacyjnego.\nZadanie 15 (1 pkt)\nDo charakterystyki postaw określających stosunek do narodu dopisz w odpowiednim\nmiejscu ich nazwy.\nCharakterystyka\nPostawa\nA. Poszanowanie i umiłowanie ojczyzny, stawianie dobra\nkraju ponad interes osobisty połączone z szacunkiem dla\ninnych narodów i kultur.\nB. Przekonanie, że wartością nadrzędną jest własny naród.\nW zależności od sytuacji politycznej i historycznej może służyć\ndo osiągania dobrych lub złych celów.\nC. Bezkrytyczny stosunek do własnego narodu,\nniedostrzeganie jego wad i wyolbrzymianie zalet. Pogarda lub\nnienawiść do innych narodów.\nD. Uznanie, że ojczyzną człowieka jest cały świat. Bierny\nstosunek do tradycji, kultury i interesów własnego narodu,\nbrak poczucia współodpowiedzialności za jego losy.\n54\nCzęść II\nAnaliza źródeł\nZadanie 16. (2pkt)\nNa podstawie przedstawionych danych wykonaj polecenie zamieszczone na następnej\nstronie.\nWyniki badań dotyczące oceny funkcjonowania\ninstytucji i organów państwowych\n60,9\n78,5\n69,7\n57,8\n27,6\n25,6\n25,4\n24,6\n22,4\n5,2\n13,4\n20,6\n41,1\n38,1\n42\n41,7\n16,7\n16,2\n16,9\n21,6\n31,3\n36,3\n32,6\n33,7\n0\n20\n40\n60\n80\n100\nKościół\nRzymskokatolicki\nPolskie Radio\nTelewizja\nPubliczna\nPrezydent\nRząd\nSenat\nSądy\nSejm\ndane w procentach\ndobrze\nźle\ntrudno powiedzieć\nŹródło: Badanie CBOS (2002 r.)\n55\nA. Wśród wyżej wskazanych organów władzy państwowej wskaż ten, który uzyskał\nnajwięcej pozytywnych ocen i ten, który uzyskał ich najmniej:\nnajwięcej\nnajmniej\nB. Wymień wszystkie instytucje, w przypadku których oceny pozytywne przeważały nad\nnegatywnymi.\nZadanie 17. (2 pkt)\nPrzeczytaj tekst i na jego podstawie wykonaj polecenie.\nCzy sprawiedliwość wystarcza?\n„Trudno nie stwierdzić, że w świecie współczesnym zostało rozbudzone na wielką\nskalę poczucie sprawiedliwości. Z pewnością też ono jeszcze bardziej uwydatnia to wszystko,\nco ze sprawiedliwością jest sprzeczne zarówno w stosunkach między ludźmi, pomiędzy\ngrupami społecznymi czy ‘klasami’, jak też pomiędzy poszczególnymi narodami, państwami,\nwreszcie systemami politycznymi, czy też całymi tak zwanymi światami. Ów głęboki\ni wieloraki nurt, u podstaw którego świadomość współczesnych ludzi postawiła\nsprawiedliwość, świadczy o etycznym charakterze owych napięć i zmagań, które przenikają\nświat. [ ]\nTrudno wszakże nie zauważyć, iż bardzo często programy, które biorą początek w idei\nsprawiedliwości, które mają służyć jej urzeczywistnieniu we współżyciu ludzi, ludzkich grup\ni społeczeństw, ulegają w praktyce wypaczeniu. Chociaż więc w dalszym ciągu na tę samą\nideę sprawiedliwości się powołują, doświadczenie wskazuje na to, że nad sprawiedliwością\nwzięły górę inne negatywne siły, takie jak zawziętość, nienawiść czy nawet okrucieństwo.\nWówczas chęć zniszczenia przeciwnika, narzucenia mu całkowitej zależności, ograniczenia\njego wolności, staje się istotnym motywem działania; jest to sprzeczne z istotą\nsprawiedliwości, która sama z siebie zmierza do ustalenia równości i prawidłowego podziału\npomiędzy partnerami sporu. Ten rodzaj nadużycia samej idei sprawiedliwości oraz\npraktycznego jej wypaczania świadczy o tym, jak dalekie od sprawiedliwości może stać się\ndziałanie ludzkie, nawet jeśli podjęte jest w imię sprawiedliwości. [ ]\nDoświadczenie przeszłości i współczesności wskazuje na to, że sprawiedliwość sama\nnie wystarcza, że - co więcej - może doprowadzić do zaprzeczenia i zniweczenia samej\nsiebie, jeśli nie dopuści do kształtowania życia ludzkiego w różnych jego wymiarach owej\ngłębszej mocy, jaką jest miłość. To przecież doświadczenie dziejowe pozwoliło, między\ninnymi, na sformułowanie twierdzenia: summum ius - summa iniuria (najwyższe prawo -\nnajwyższym bezprawiem). Twierdzenie to nie deprecjonuje sprawiedliwości, nie pomniejsza\nznaczenia porządku na niej budowanego, wskazuje tylko w innym aspekcie na tę samą\npotrzebę sięgania do głębszych jeszcze sił ducha, które warunkują porządek sprawiedliwości.\nŹródło: Jan Paweł II, Encyklika Dives in misericordia, pkt 12.\n56\nNa postawione w tytule tekstu pytanie autor odpowiada: „sprawiedliwość sama\nnie wystarcza”. Dlaczego? Odpowiedz na pytanie, formułując na podstawie tekstu dwa\nargumenty.\nZadanie 18. (3 pkt)\nNa podstawie zamieszczonego tekstu wykonaj polecenie.\nTraktat ustanawiający Konstytucję dla Europy\nTytuł I\nDefinicja i cele Unii\nArtykuł I-2. Wartości Unii\nUnia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji,\nrówności, państwa prawa, jak również poszanowania praw człowieka, w tym osób należących\ndo mniejszości. Wartości te są wspólne Państwom Członkowskim w społeczeństwie opartym\nna pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz na równości\nkobiet i mężczyzn.\nArtykuł I-5. Stosunki między Unią a Państwami Członkowskimi\n1. Unia szanuje równość Państw Członkowskich wobec Konstytucji, jak również ich\ntożsamość narodową, nierozerwalnie związaną z ich podstawowymi strukturami politycznymi\ni konstytucyjnymi, w tym w odniesieniu do samorządu lokalnego i regionalnego. Szanuje\npodstawowe funkcje państwa, w tym mające na celu zapewnienie jego integralności\nterytorialnej, utrzymanie porządku publicznego oraz ochronę bezpieczeństwa narodowego.\n[ ]\nTytuł III\nKompetencje Unii\nArt. I-11. Zasady podstawowe\n[ ] 3. Zgodnie z zasadą pomocniczości, Unia w dziedzinach, które nie należą do jej\nwyłącznej kompetencji, podejmuje działania tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim\ncele zamierzonego działania nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez\nPaństwa Członkowskie, zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym oraz lokalnym,\njeśli ze względu na rozmiary lub skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze jego\nosiągnięcie na poziomie Unii.\n4. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, zakres i forma działania Unii nie wykracza poza to,\nco jest konieczne do osiągnięcia celów Konstytucji. [ ]\n57\nWyjaśnij,\njakie\nzałożenia\nleżą\nu\npodstaw\nzasady\npomocniczości\ni\nzasady\nproporcjonalności działania Unii Europejskiej w odniesieniu do Państw Członkowskich.\nZadanie 19. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu wykonaj polecenie.\nCzyje cele, które wartości\n„Konkretna wizja kształtu relacji między obywatelami nakłada na władzę publiczną\nokreślone ograniczenia odnośnie motywów regulacji. Wyraża je tytułowy dylemat: czyje cele\ni które wartości mają być przez prawo realizowane i zabezpieczone, decydujący dla\nrozstrzygnięcia o kształcie i granicach dopuszczalnej instrumentalizacji prawa. Spór ten\nmożna sprowadzić do dyskusji dotyczącej trzech zasad, sformułowanych pierwotnie przez\nJ.S. Milla. Stosownie do pierwszej z nich, wolność jednostki może być ograniczona wówczas,\ngdy ta swym zachowaniem wyrządza krzywdę innym (tzw. zasada krzywdy). Należy\nją rozumieć jako zasadę oderwaną w maksymalnie możliwy sposób od wartościowania. Dwie\nnastępne to zasada prawnego moralizmu i paternalizmu. Ich całkowite zanegowanie będzie\noznaczało zakaz udziału państwa odpowiednio: w kształtowaniu wśród obywateli przekonań\nświatopoglądowych, etycznych lub religijnych (np. o niemoralności bigamii) oraz nakazaniu\nobywatelom czegokolwiek, co byłoby konieczne ze względu na ich własne dobro (przejawia\nsię to np. w potencjalnym braku obowiązku zapinania pasów bezpieczeństwa lub zakazu\nzażywania narkotyków). Każda z tych zasad stanowi w istocie płaszczyznę, na której\nw określonej społeczności balansuje się rolę wartości indywidualnych ze wspólnotowymi.\nNawet w skrajnie liberalnej społeczności zajdzie potrzeba ochrony porządku, bezpieczeństwa\ni własności - a zatem konieczność zgody na zasadę krzywdy i częściowej zgody na zasadę\nprawnego moralizmu (w postaci kształtowania przekonania o wartości własności prywatnej,\nwolności jednostki w sprawach moralnych itp.), jako podstawy ograniczenia całkowitej\nwolności jednostki.\nDopuszczalność motywów regulacji i zakresu instrumentalnego posługiwania się\nprawem zależy - jak widać - od konkretnej decyzji na obowiązujący nas wszystkich ideał\netyczny. Gdyby ze względu na wspomniane wspólnotowe dążenia liberalnych społeczeństw\nwspółczesnych zgodzić się zatem na zaproponowaną kompromisową wizję kształtowania\nstosunków między ludźmi, będzie można posłużyć się prawem dla gwarantowania autonomii,\nwolności i prywatności, ujętych w schemat pluralizmu i wzajemnego szacunku. Procedura\nrealizowania tego kształtu społeczeństwa nada prawu potrzebną legitymizację, przy czym\nkonkretne rozwiązania prawne i sposób wykładni przepisów będą musiały przejść test\nkrytycznej oceny moralnej, zwłaszcza pod kątem praw człowieka oraz wartości dla prawa\nwewnętrznych - celowości, uczciwości, sprawiedliwości, słuszności itp. W ten sposób,\ntworzenie prawa stało się tam również instrumentem wypełnienia obowiązku, na który\nwskazuje Ronald Dworkin, mówiąc, że «rządzący muszą traktować obywateli z respektem\ni szacunkiem».\nŹródło: M. Królikowski, Czyje cele, które wartości, „Rzeczpospolita” nr 83, 08.04.2003 r.\n58\nPodaj interpretację pojęcia dobra wspólnego według jednej z zasad ograniczania\nwolności jednostki w społeczeństwie.\nZadanie 20. (2 pkt)\nPrzeczytaj zamieszczone teksty i na ich podstawie wykonaj polecenie.\n„Partie - pozbawione etosu, bez tradycji, skupione na własnej rywalizacji -\npozmieniały się na wyższych szczeblach władzy w grupy wielkich interesów, a w biura\npośrednictwa pracy na szczeblach niskich. Polskie partie stały się organizacjami\npartyzanckimi: nie mają stałych garnizonów, strategii, zaplecza, regulaminów, nastawione są\nna improwizowane ataki i obronę. Oddziałom wystarczy jakiś jeden prosty znak\nidentyfikacji, osoba lidera, hasło, wspólne doświadczenia. Celem akcji jest zajęcie instytucji\npublicznych i opanowanie miejscowej ludności.[…] Tym też można tłumaczyć niezwykle\nsilną personifikację polskiej polityki, a raczej jej witryn. To liderzy (dowódcy) partyjni dają\ntwarz swoim partiom, to z nimi wyborcy, a raczej respondenci kojarzą partyjne szyldy, hasła\ni zawołania, łatwiej identyfikują swoje sympatie i antypatie. Z jednej strony, więc silne\npozycje przywódców w ich partiach są oznaką słabości tychże partii, z drugiej są oznaką\nniedowładu całego systemu politycznego, którego znakami identyfikacyjnymi są namaszczani\nliderzy i wodzowie, a nie treści i sensy polityczne […] Są wielorakie koszta takiej polityki.\nOdrywa się ona od rzeczywistości, od życia, realizuje się w permanentnej walce, o miejsca\nw parlamencie przede wszystkim, metodami najbardziej skutecznymi, czyli medialnymi\ni sondażowymi. Robi się w ten sposób coraz bardziej cyniczna, zwłaszcza od 2001 r. Można\nzaryzykować taką tezę, że w pierwszym okresie, w latach 1989-1993, polska polityka była\nw największym stopniu misyjna, podporządkowana wielkim celom i służąca bardzo udatnie\nwielkiej reformie i przemianie. Później weszła ona w fazę pragmatyczną, co zapewne było\nwymogiem czasu i warunków. Niestety, od połowy kadencji AWS, a już zdecydowanie po\nzwycięstwie Leszka Millera, przemieniła się w politykę cyniczną, w której cele zostały\npodporządkowane instrumentom i socjotechnice - z opłakanymi skutkami i nie bez chętnego\nudziału w tego rodzaju polityce opozycji. Istniejąca geografia polityczna nijak nie pasuje do\ngeografii problemów Polski i jej obywateli”.\nŹródło: J. Paradowska, J. Baczyński, Wyborcy bez wyboru, „Polityka”, 17 (2449), 2004, s. 3-8.\n„Sądząc z wyniku wyborów nastąpiło przesunięcie sympatii ideowych Polaków\nw kierunku wartości konserwatywnych, tradycyjnych, gdzie liczy się bezpieczeństwo, także\nsocjalne, porządek, surowe prawo i mniejsza niż dotąd tolerancja wobec obyczajowych\nekstrawagancji i mniejszości seksualnych. Okazało się, że wzorce politycznej poprawności,\nspołeczeństwa otwartego, laickiego, nierepresyjnego, lansowane przez część wielkomiejskiej\ninteligencji, nie były przekonujące.\nUgrupowania postulujące swobody obyczajowe, liberalizację aborcji, rozważenie\nmożliwości formalizacji związków homoseksualnych poniosły sromotną porażkę. Podobnie\njak ci, którzy wyraźnie bronili III RP, Okrągłego Stołu, ustrojowej i gospodarczej\ntransformacji, dotychczasowej prywatyzacji.[…] III RP odchodziła poniewierana, niemodna,\nschyłkowa. Na topie znalazły się rozliczenia, lustrowanie, dekomunizowanie, oskarżenia\n59\ni groźby: Jeszcze chwila, a się z wami porachujemy, obudzicie się w innej Polsce, gdzie już\nnie będziecie tacy mądrzy.\nNigdy dotąd wybory nie były tak silnie powiązane z atmosferą rewolucyjnego\nprzełomu.[…] Teraz po raz pierwszy prawicowe partie szły do wyborów z postulatami\ncałkowitego zanegowania przeszłości, wręcz unieważnienia dorobku ustrojowych przemian.\nI niezależnie od tego, w jakim stopniu zrealizują te obietnice, takie właśnie hasła okazały się\nzwycięskie. Czyli tego wyborcy oczekują, jeśli akt wyborczy ma cokolwiek znaczyć”.\nŹródło: M. Janicki, W. Władyka, Mniejszość wybrała większość, ,,Polityka”, 39 (2523) 2005, s. 6-7.\nPrzedstaw dwa skutki kryzysu systemu partyjnego w Polsce.\nCzęść III\nZadanie rozszerzonej wypowiedzi\nZadanie 21. (20 pkt)","answer":null,"answer_text":null,"solution":"List otwarty do redakcji\n\nSzanowna Redakcjo,\n\nw związku z toczącą się w Państwa gazecie dyskusją na temat zaostrzenia kar jako sposobu walki z przestępczością, pragnę przedstawić swoje stanowisko: samo zaostrzanie kar nie jest skutecznym ani wystarczającym narzędziem ograniczania przestępczości, a rozwiązania tego problemu należy szukać przede wszystkim w sprawności organów ścigania, jakości prawa oraz działaniach społeczno-ekonomicznych.\n\nPo pierwsze - aspekt prawny. Kodeks karny już dziś przewiduje szeroki katalog kar i środków karnych (grzywnę, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności, a nawet dożywocie), stosowanych z uwzględnieniem zasady humanitaryzmu i poszanowania godności człowieka (art. 3 k.k.). Jak wskazują dane Komendy Głównej Policji, wykrywalność zabójstw sięga ponad 90%, podczas gdy wykrywalność kradzieży to zaledwie ok. 20%. Skoro sprawca kradzieży w czterech na pięć przypadków w ogóle nie zostaje ujęty, samo podniesienie ustawowego zagrożenia karą niewiele zmieni - kara odstrasza tylko wtedy, gdy przestępca liczy się z realną szansą jej poniesienia. Dlatego skuteczniejsze niż zaostrzanie sankcji byłoby usprawnienie pracy policji i wymiaru sprawiedliwości oraz podniesienie wykrywalności przestępstw przeciwko mieniu.\n\nPo drugie - aspekt polityczny. Postulat zaostrzenia kar bywa chętnie wykorzystywany przez polityków jako łatwe hasło wyborcze, odpowiadające emocjom społecznym (badania PBS pokazują, że czterech na pięciu obywateli domaga się surowszych kar), lecz rzadko idzie w parze z rzeczywistą reformą wymiaru sprawiedliwości. Polityka karna powinna opierać się na rzetelnej diagnozie przyczyn przestępczości, a nie wyłącznie na chęci zdobycia poparcia wyborców.\n\nPo trzecie - aspekt społeczny. Jak zauważa Igor Miecik w tekście „Nie kupuj kradzionego”, znaczna część społeczeństwa akceptuje drobną przestępczość, kupując towary pochodzące z kradzieży „na bazarze czy u znajomego”. Dopóki nie zmieni się świadomość prawna i moralna obywateli - a więc dopóki popyt na kradzione towary będzie się utrzymywał - surowsze przepisy nie wyeliminują problemu u źródła. Potrzebna jest edukacja prawna i budowanie kultury poszanowania prawa i cudzej własności.\n\nPo czwarte - aspekt ekonomiczny. Znaczna część przestępstw przeciwko mieniu ma podłoże ekonomiczne - bezrobocie i trudna sytuacja materialna części społeczeństwa sprzyjają drobnym kradzieżom. Zaostrzanie kar bez jednoczesnego ograniczania bezrobocia i poprawy warunków życia najuboższych będzie jedynie leczeniem objawów, a nie przyczyn przestępczości. Ponadto zwiększenie liczby i długości wyroków pozbawienia wolności generuje wysokie koszty dla budżetu państwa (utrzymanie więzień), które można by przeznaczyć na prewencję i resocjalizację.\n\nReasumując, opowiadam się przeciwko traktowaniu zaostrzenia kar jako głównego środka walki z przestępczością. Skuteczniejsza polityka kryminalna powinna łączyć podniesienie wykrywalności przestępstw, rzetelną edukację prawną społeczeństwa, ograniczanie bezrobocia i wykluczenia społecznego oraz stabilne, przewidywalne prawo, zamiast opierać się wyłącznie na podnoszeniu wysokości sankcji karnych.\n\nZ poważaniem,\nCzytelnik","image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":41,"source":"ai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"ai","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/Temat 1","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Temat 1.\nSkonfrontuj koncepcję programową Unii Europejskiej (wartości i relacje między UE\na Państwami Członkowskimi) i zasady jej pomocniczego działania z pojęciem ojczyzny,\ndobra wspólnego i patriotyzmu. Uwzględnij różnorodne argumenty.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":59,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"},{"id":"informator-maturalny-wos-2008/zad/Temat 2","paper_id":"informator-maturalny-wos-2008","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"informator-maturalny","year":2008,"month":null,"level":null,"text":"Temat 2.\nPowołując się na zaprezentowane teksty źródłowe, przedstaw, jakie są cechy jawnego życia\npublicznego we współczesnej demokracji (omów dwie cechy). W jaki sposób mogą one\npozwolić na rozwój „prywaty i tradycyjnego polskiego indywidualizmu”, a w jaki pomóc\nw realizacji dobra wspólnego? Wymień dwa przykłady rozwiązań mogących zagwarantować\nto ostatnie.\nW wybranej pracy wykorzystaj dwa materiały źródłowe zawarte w tym arkuszu.\nWybieram temat nr\n60\nOCENIANIE\nPOZIOM ROZSZERZONY\nZasady oceniania:\n- za rozwiązanie zadań z arkusza na poziomie rozszerzonym można uzyskać maksymalnie\n50 punktów [ część I 20, część II 10, część III 20],\n- model odpowiedzi uwzględnia jej zakres merytoryczny, ale nie jest ścisłym wzorem\nsformułowania (poza odpowiedziami jednowyrazowymi i do zadań zamkniętych); uznaje\nsię każdą inną pełną i poprawną merytorycznie odpowiedź, przyznając za nią maksymalną\nliczbę punktów,\n- za odpowiedzi do poszczególnych zadań przyznaje się wyłącznie pełne punkty,\n- za zadania otwarte, oceniane w skali 0 - 1, punkt przyznaje się wyłącznie za odpowiedź w\npełni poprawną,\n- za zadania, za które można przyznać więcej niż jeden punkt, przyznaje się tyle punktów,\nile prawidłowych elementów odpowiedzi przedstawił zdający,\n- jeśli podano więcej odpowiedzi (argumentów, cech, itp.) niż wynika z polecenia w\nzadaniu, ocenie podlega tylko tyle kolejnych odpowiedzi (liczonych od pierwszej), ile jest\nwymaganych w poleceniu,\n- jeżeli podane w odpowiedzi informacje (również dodatkowe) świadczą o zupełnym braku\nzrozumienia omawianego zagadnienia i zaprzeczają logice udzielonej odpowiedzi,\nodpowiedź taką należy ocenić na zero punktów.\nSchemat Punktowania\nZadanie\nSchemat oceniania\nPunkty za poszczególne\nczęści zadania\nLiczba pkt\nza zadanie\n1.\nA\n1 pkt\n1 pkt\n2.\nC\n1 pkt\n1 pkt\n3.\n1 - B, 2 - D, 3 - C, 4 - A\n1 pkt za uporządkowanie poprawne\nPremierów RP\n1 pkt\n4.\nC\n1 pkt\n1 pkt\n5.\nA - P, B - F, C - F, D - F, E - F, F - P\n1 pkt za 3 poprawne odpowiedzi,\n2 pkt za 6 poprawnych odpowiedzi\n2 pkt\n6.\nNp.\n• ograniczenie wolności tylko przez\npaństwowe normy prawne\nsądowa ochrona prawna\n1 pkt\n7.\nNp.\na) niedostosowanie kwalifikacji ludzi do\nwymogów rynku pracy\nb) częste zmiany przepisów prawnych\n1 pkt\n1 pkt\n8.\nprawo do złożenia parlamentowi wniosku\nzawierającego projekt ustawy przysługujący\nobywatelom, którzy zebrali wymaganą ilość\npodpisów\n1 pkt\n1 pkt\n9.\nNp.\nzaleta - lepsze odzwierciedlenie preferencji\nwyborców w parlamencie\nwada - rozczłonkowanie parlamentu\n1 pkt\n1 pkt\n61\n10.\ngmina\n1 pkt\n1 pkt\n11.\nA - terroryzm [ przestępczość]\nB - zanieczyszczenie [ środowiska]\npo 1 pkt za każdą poprawną\nodpowiedź\n2 pkt\n12.\n1. Serbia i Czarnogóra\nKonflikt, np.:\nSerbowie - Albańczycy z Kosowa,\n2. Irak\nkonflikt, np.:\nreżim S. Husajna - koalicja państw [pod\negidą USA lub wymienienie min. 2\npaństw],\n3. Afganistan\nkonflikt, np.:\nTalibowie - mudżahedini,\npo 1 pkt za podanie nazwy państwa\ni stron konfliktu\n3 pkt\n13.\nA. Przyjęcie postanowień Konstytucji UE\noznaczałoby wzrost siły głosu Polski\n[o 0,24 punktu procentowego] [w\nporównaniu do ustaleń traktatu\nnicejskiego]\nB. Będzie realna groźba dyktatu\nnajsilniejszych państw (Niemcy, Francja)\nprzy wcześniejszej względnej równowadze)\n1 pkt za prawidłowe wskazanie\nzmiany pozycji Polski\n1 pkt za wyjaśnienie\n2 pkt\n14.\nA) - P\nB) - P\nC) - F\nD) - P\nE) - F\n1 pkt\n15.\nA. Patriotyzm\nB. Nacjonalizm\nC. Szowinizm\nD. Kosmopolityzm\n1 pkt\n16.\nA. najwięcej - Prezydent,\nnajmniej - Sejm;\nB. Polskie Radio, Telewizja publiczna,\nKościół rzymskokatolicki.\n1 pkt\n1 pkt\n2 pkt\n17.\nNp.\n1) W imię sprawiedliwości można\nwyrządzić krzywdę drugiemu\nczłowiekowi.\n2) Sprawiedliwość musi współistnieć z\nideą miłości, która gwarantuje\nposzanowanie godności człowieka.\n2 pkt\n62\n18.\n- poszanowanie tożsamości narodowej\ni podmiotowości struktur politycznych\ni konstytucyjnych państw członkowskich\n- uznanie pierwszeństwa działań struktur\nlokalnych\ni narodowych państw członkowskich\nprzed strukturami unijnymi w\ndziedzinach, które nie zostały przekazane\ndo wyłącznej kompetencji UE\n- ograniczenie działań podejmowanych\nprzez UE -do zadań mających na celu\nrealizację celów\nKonstytucji [UE].\n3 pkt\n19.\nNp.\n- zasada krzywdy - dobro wspólne\nwyznacza potrzeba zagwarantowania\njednostkom jak największego zakresu\nbezpieczeństwa i wolności osobistej\n1 pkt za podanie interpretacji\njednej z trzech zasad\n1 pkt\n20.\nZdający przedstawia skutek wynikający ze\nźródeł, np.:\n- odrywanie się polityki od życia\n- wzrost poparcia Polaków dla wartości\ntradycyjnych i konserwatywnych\npo 1 pkt za każdy przykład\n2 pkt\nTemat pierwszy\nPunkty za poszczególne części\nzadania\nLiczba\npkt za\nzadanie\nA. Zdający konfrontuje koncepcję\nprogramową UE z pojęciem:\n1) ojczyzny\n0-2 pkt\n2) patriotyzmu\n0-2 pkt\n3) dobra wspólnego\n0-2 pkt\nB. Zdający konfrontuje zasadę\npomocniczości działania UE z pojęciem:\n1) ojczyzny\n0-2 pkt\n2) patriotyzmu\n0-2 pkt\n3) dobra wspólnego\n0-2 pkt\nC. Uwzględnia prawne, polityczne,\ngospodarcze\ni społeczne aspekty życia\n0-4 pkt\nD. Zdający wykorzystuje dwa materiały\nźródłowe\n0-2 pkt\nE. Praca spójna kompozycyjnie\n0-1 pkt\n21.\nF. Stosowanie właściwej terminologii\n0-1 pkt\n20 pkt\nTemat drugi\nA. Zdający przedstawia (omawia) dwie\ncechy jawnego życia publicznego we\nwspółczesnej demokracji\n0-4 pkt\n0-2 pkt za każdą cechę\nB. Zdający określa wpływ cech jawnego\nżycia publicznego na rozwój „prywaty i\ntradycyjnego polskiego indywidualizmu”\n0-4 pkt\n0-2 pkt za określenia wpływu\nkażdej cechy\n20 pkt\n63\nC. Zdający określa wpływ cech jawnego\nżycia publicznego na realizację dobra\nwspólnego\n0-4 pkt\n0-2 pkt za określenia wpływu\nkażdej cechy\nD. Zdający wymienia dwa przykłady\nrozwiązań mogących zagwarantować\nrealizację dobra\n0-4 pkt\n0-2 pkt za każde rozwiązanie\nE. Zdający wykorzystuje dwa materiały\nźródłowe\n0-2 pkt\n0-1 pkt za wykorzystanie każdego\nźródła\nF. Praca spójna kompozycyjnie\n0-1 pkt\nG. Stosowanie właściwej terminologii\n0-1 pkt\nCentralna Komisja Egzaminacyjna\nul Łucka 11, 00-842 Warszawa\ntel. 022 656 38 00, fax 022 656 37 57\nwww.cke.edu.pl ckesekr@cke.edu.pl\nOKE Gdańsk\nul. Na Stoku 49, 80-874 Gdańsk,\ntel. (0-58) 320 55 90, fax.320 55 91\nwww.oke.gda.pl komisia@oke.gda.pl\nOKE Łódź\nul. Praussa 4, 94-203 Łódź\ntel. (0-42) 634 91 33 s: 664 80 50/51/52\nfax. 634 91 54\nwww.komisia.pl komisja@komisja.pl\nOKE Jaworzno\nul. Mickiewicza 4, 43-600 Jaworzno\ntel.(0-32) 616 33 99 w.101\nfax.616 33 99 w.108, www.oke.jaw.pl\noke@oke.jaw.pl\nOKE Poznań\nul. Gronowa 22, 61-655 Poznań\ntel.(0-61) 852 13 07, 852 13 12, fax. 852 14 41\nwww.oke.poznan.pl\nsekretariat@oke.poznan.pl\nOKE Kraków\nal. F. Focha 39, 30-119 Kraków\ntel.(0-12) 618 12 01/02/03, fax.427 28 45\nwww.oke.krakow.pl oke@oke.krakow.pl\nOKE Warszawa\nul. Grzybowska 77, 00-844 Warszawa\ntel. (0-22) 457 03 35, fax. 457 03 45\nwww.oke.waw.pl info@oke.waw.pl\nOKE Łomża\nul. Nowa 2, 18-400 Łomża\nTel/fax. (0-86) 216 44 95\nwww.okelomza.com\nsekretariat@oke.lomza.com\nOKE Wrocław\nul. Zielińskiego 57, 53-533 Wrocław\ntel. sek. (0-71) 785 18 52, fax. 785 18 73\nwww.oke.wroc.pl sekret@oke.wroc.pl\nOKE\nGDAŃSK\nOKE\nŁOMŻA\nOKE\nWARSZAWA\nOKE\nKRAKÓW\nOKE\nJAWORZNO\nOKE\nŁÓDŹ\nOKE\nWROCŁAW\nOKE\nPOZNAŃ","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-wos-2008/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":59,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Informator maturalny · 2008","subject_label":"WOS","category_label":"Informator maturalny"}]}