{"paper":{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":10,"source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie fragment programu radiowego. Zaznacz znakiem X, które zdania\nsą zgodne z treścią nagrania (T - True), a które nie (F - False).\nT\nF\n1.1. Alice had a bathroom in her tent.\n1.2. Alice had to bring some camping equipment with her.\n1.3. Alice and her friends arrived at the accommodation on foot.\n1.4. Alice and her friends did some sport during their holiday.\n1.5. Alice is going to book a different type of accommodation for her next\nholiday.","answer":"1.1 = F; 1.2 = F; 1.5 = F","answer_text":"1 p. - poprawna odpowiedź.","solution":"**1.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (False)** - zdanie *Alice had a bathroom in her tent* jest **niezgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment transkrypcji opisuje rozmieszczenie łazienki:\n\n> \"My tent, for example, was huge - about 50 sq.m. It had electricity, a fridge, a cooker and a bed. **The bathroom was outside, just a few steps away from the tent.**\" (Woman / Alice)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. Wyliczanie tego, co BYŁO w namiocie: *electricity, a fridge, a cooker and a bed* - łazienka NIE pojawia się na tej liście.\n2. Następne zdanie wprost mówi: *The bathroom was outside* (łazienka była NA ZEWNĄTRZ).\n3. *just a few steps away from the tent* potwierdza, że trzeba było wyjść z namiotu.\n\n**Wniosek:** zdanie testowe twierdzi, że Alice miała łazienkę *in her tent* (w namiocie), a transkrypcja mówi *outside* (na zewnątrz) - zatem zdanie jest **fałszywe (F)**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (in vs outside)\n\nKluczowa opozycja przyimków/przysłówków:\n- **in the tent** = wewnątrz, w środku namiotu\n- **outside (the tent)** = na zewnątrz namiotu\n- **a few steps away from** = kilka kroków od czegoś (czyli oddalone, nie wewnątrz)\n\nTe wyrażenia są semantycznie przeciwstawne, więc twierdzenie *had a bathroom in her tent* nie może być prawdziwe, skoro w transkrypcji wprost słyszymy *outside* i *away from the tent*.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F (False)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź T lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: zdanie sprzeczne z fragmentem *\"The bathroom was outside, just a few steps away from the tent\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Przyimki miejsca (in / outside):**\n> - `in + miejsce zamknięte` = wewnątrz (in the room, in the tent, in the car)\n> - `outside + miejsce` = na zewnątrz (outside the building, outside the tent)\n> - `away from` = oddalone od (a few steps away from = oddalone o kilka kroków)\n\n## Dlaczego druga opcja (T) jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| T | Łazienka W namiocie | **BŁĘDNA** | Uczeń słyszy słowo *bathroom* i automatycznie zaznacza T, nie weryfikując, GDZIE łazienka się znajdowała |\n| **F** | **Łazienka NIE była w namiocie** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd: uczeń słyszy *bathroom* i myśli „skoro Alice mówi o łazience, to musi być w namiocie\". Trzeba SŁUCHAĆ uważnie pełnego kontekstu (*outside*, *away from the tent*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach T/F testowane są często NIE same fakty, ale DETAL miejsca/czasu/sposobu. Zwracaj uwagę na przyimki miejsca (in, on, outside, near, away from).\n\n**1.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (False)** - zdanie *Alice had to bring some camping equipment with her* jest **niezgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment transkrypcji opisuje, co Alice musiała zabrać:\n\n> \"No, everything was ready when we arrived. **I didn't need to take anything with me except for clothes** - the bed had clean sheets and pillows. There were also fresh towels.\" (Woman / Alice)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *everything was ready* - wszystko było przygotowane na miejscu.\n2. *I didn't need to take anything with me except for clothes* - NIE musiała brać niczego oprócz ubrań.\n3. Wyliczenie wyposażenia, które było ZAPEWNIONE: *clean sheets, pillows, fresh towels* (pościel, poduszki, ręczniki) - to typowy *camping equipment*.\n\n**Wniosek:** zdanie testowe mówi, że Alice MUSIAŁA przywieźć *some camping equipment*, a transkrypcja wprost mówi, że NIE musiała brać niczego oprócz ubrań - odpowiedź to **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (had to vs didn't need to)\n\nKluczowa opozycja:\n- **had to + V** = musiał coś zrobić (obowiązek, konieczność)\n- **didn't need to + V** = NIE musiał czegoś robić (brak konieczności)\n\nW zdaniu testowym mamy *had to bring* (musiała przywieźć), a w transkrypcji wprost *I didn't need to take anything except for clothes* (NIE musiałam brać niczego oprócz ubrań).\n\nUbrania (*clothes*) NIE są *camping equipment* - sprzęt kempingowy to namiot, śpiwór, materac, latarka itd. Wszystko TO było zapewnione przez organizatorów.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F (False)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź T lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: zdanie sprzeczne z fragmentem *\"I didn't need to take anything with me except for clothes\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Modal verbs (have to / need to):**\n> - `have to + V` = musieć (obowiązek z zewnątrz)\n> - `don't have to + V` = nie musieć (brak konieczności)\n> - `need to + V` = potrzebować zrobić\n> - `don't/didn't need to + V` = nie potrzebować zrobić (= zwolnienie z obowiązku)\n\n## Dlaczego druga opcja (T) jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| T | Musiała przywieźć sprzęt | **BŁĘDNA** | Uczeń kojarzy „camping\" ze sprzętem i automatycznie zaznacza T |\n| **F** | **NIE musiała przywieźć sprzętu** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Glamping (z transkrypcji: *luxury camping*) DEFINICYJNIE oznacza, że nie trzeba mieć własnego sprzętu - organizatorzy zapewniają wszystko. To luksusowa wersja kempingu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach T/F szukaj zdań z **didn't need / didn't have to / no need** - często to klucz do odpowiedzi F, gdy zdanie sugeruje obowiązek (*had to*).\n\n**1.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**T (True)** - zdanie *Alice and her friends arrived at the accommodation on foot* jest **zgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment transkrypcji opisuje dotarcie do miejsca noclegu:\n\n> \"The tents were located in the middle of a forest, next to a small stream. **There was no road, so we couldn't get there by car. We had to walk for an hour to get to the site.**\" (Woman / Alice)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *There was no road* - nie było drogi.\n2. *we couldn't get there by car* - NIE mogli dojechać samochodem.\n3. *We had to walk for an hour to get to the site* - MUSIELI iść godzinę pieszo, żeby dotrzeć na miejsce.\n\n**Wniosek:** *walk* = iść pieszo = *on foot*. Skoro Alice i przyjaciele musieli iść godzinę pieszo, dotarli na miejsce **on foot** - zatem zdanie jest **prawdziwe (T)**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (walk = on foot)\n\nKluczowa synonimia:\n- **walk** (V) = iść pieszo\n- **on foot** (idiom) = pieszo, na piechotę (przeciwieństwo: by car, by bus, by bike)\n\nDoskonała kolokacja: *go/travel/arrive somewhere on foot* - bardzo częsta w testach maturalnych.\n\nW transkrypcji mamy też wzmocnienie: *couldn't get there by car* - to potwierdza, że jedyną opcją był spacer (on foot).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **T (True)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź F lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: zdanie zgodne z fragmentem *\"We had to walk for an hour to get to the site\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Środki transportu (by + transport / on foot):**\n> - `by + transport` = `by car, by bus, by train, by plane, by bike, by ship`\n> - **WYJĄTEK:** `on foot` (NIE *by foot*!) = pieszo\n> - Walk = chodzić, iść pieszo (semantyczny ekwiwalent *on foot*)\n\n## Dlaczego druga opcja (F) jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **T** | **Dotarli pieszo** | **POPRAWNA** | - |\n| F | NIE dotarli pieszo | **BŁĘDNA** | Uczeń kojarzy *forest, small stream* z dojazdem samochodem terenowym i błędnie zaznacza F |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd: uczeń zakłada, że osoby na kempingu zwykle dojeżdżają samochodem i nie weryfikuje detali. Transkrypcja wyraźnie mówi *no road* i *couldn't get there by car*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenie idiomatyczne *on foot* (NIE *by foot*) - to częsta literówka u uczniów. Pamiętaj: pieszo = ON FOOT.\n\n**1.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**T (True)** - zdanie *Alice and her friends did some sport during their holiday* jest **zgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment transkrypcji opisuje aktywności podczas wakacji:\n\n> \"There was a mountain bike rental so on one of the days **we had an exciting race in the forest**. Another day **we had a volleyball match**. In the evenings we hung out around the campfire, playing the guitar and singing songs.\" (Woman / Alice)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *mountain bike rental* - wypożyczalnia rowerów górskich.\n2. *we had an exciting race in the forest* - uprawiali kolarski WYŚCIG w lesie.\n3. *we had a volleyball match* - grali w siatkówkę (mecz siatkówki).\n\n**Wniosek:** **race + volleyball match** = dwie aktywności sportowe. Zdanie testowe (*did some sport*) jest **prawdziwe (T)**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (sport collocations)\n\nKluczowe kolokacje sportowe:\n- **have a race** = ścigać się (race = wyścig)\n- **have a volleyball match** = grać w mecz siatkówki (volleyball = siatkówka)\n- **do sport / do some sport** = uprawiać sport\n- **play volleyball / play tennis / play football** = grać w siatkówkę/tenis/piłkę nożną\n\nW transkrypcji mamy DWIE konkretne dyscypliny: jazdę na rowerze górskim (cycling/mountain biking) oraz siatkówkę (volleyball). Obie to klasyczne sporty.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **T (True)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź F lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: zdanie zgodne z fragmentami *\"we had an exciting race in the forest\"* + *\"we had a volleyball match\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Czasowniki z aktywnościami:**\n> - `do + sport (ogólnie)` = do sport, do exercise, do yoga, do karate\n> - `play + sport zespołowy/z piłką` = play football, play tennis, play volleyball, play basketball\n> - `go + V-ing (aktywność indywidualna)` = go swimming, go running, go cycling, go skiing\n> - `have a match/game/race` = mieć mecz/wyścig (event sportowy)\n\n## Dlaczego druga opcja (F) jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **T** | **Uprawiali sport** | **POPRAWNA** | - |\n| F | NIE uprawiali sportu | **BŁĘDNA** | Uczeń nie kojarzy *race* (wyścig rowerowy) i *volleyball match* z ogólnym pojęciem *sport* |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Uczeń może oczekiwać dosłownego słowa *sport* w transkrypcji, ale CKE testuje umiejętność uogólnienia - *race* i *volleyball match* to KONKRETNE rodzaje sportu (hyponymy).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Granie na gitarze i śpiewanie przy ognisku to NIE jest sport - uczeń może błędnie zaliczyć te aktywności. Sport = aktywność fizyczna, konkurencyjna lub regulowana zasadami.\n\n**1.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (False)** - zdanie *Alice is going to book a different type of accommodation for her next holiday* jest **niezgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment transkrypcji opisuje plany Alice na przyszłość:\n\n> \"Well, it was a bit pricey but it was still cheaper than staying at a hotel. And more fun, too! **Next year I'll definitely do it again.** It's a great option for me because I love spending time in nature.\" (Woman / Alice)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Next year* - w przyszłym roku.\n2. *I'll definitely do it again* - na pewno zrobię to JESZCZE RAZ (czyli ZNOWU glamping, nie coś innego).\n3. *It's a great option for me* - to świetna opcja dla mnie (pozytywna ocena obecnej formy noclegu).\n4. *I love spending time in nature* - uwielbia spędzać czas w naturze (potwierdzenie, że glamping jej odpowiada).\n\n**Wniosek:** Alice chce **ponowić** glamping (ten sam typ noclegu), a nie zarezerwować **różny typ** (*different type*). Zatem zdanie jest **fałszywe (F)**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (do it again vs different type)\n\nKluczowa opozycja:\n- **do it again** = zrobić to PONOWNIE, jeszcze raz (ten sam rodzaj aktywności)\n- **different type** = inny rodzaj (zmiana)\n\nW zdaniu testowym mamy *different type of accommodation*, a w transkrypcji *do it again* - czyli TEN SAM rodzaj noclegu (glamping), nie inny.\n\nDodatkowo *definitely* (na pewno) wzmacnia pewność, że Alice nie zmieni decyzji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.5, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F (False)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź T lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: zdanie sprzeczne z fragmentem *\"Next year I'll definitely do it again\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Future plans (will + going to):**\n> - `will + V` = przyszłość, decyzja, pewność (*I'll do it again* = zrobię to znowu)\n> - `be going to + V` = plan ustalony, intencja (*I'm going to book* = mam zamiar rezerwować)\n> - **Klucz:** *do it again* = powtórzyć tę samą czynność\n> - **Antonim:** *try something different* = spróbować czegoś innego\n\n## Dlaczego druga opcja (T) jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| T | Zarezerwuje inny typ noclegu | **BŁĘDNA** | Uczeń słyszy *Next year* i myśli o zmianie planu (zamiast o powtórzeniu) |\n| **F** | **Zarezerwuje TEN SAM typ** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *do it again* (zrobię to znowu) = TEN SAM typ, NIE inny. Bardzo częsta pułapka - uczeń słyszy *next year* i błędnie zakłada zmianę planu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwracaj uwagę na słowa-klucze typu *definitely, again, same, similar, like before* - wszystkie wskazują na KONTYNUACJĘ poprzedniej czynności, nie na zmianę.","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie cztery wypowiedzi związane z ulicami. Do każdej wypowiedzi\n(2.1.-2.4.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-E). Wpisz rozwiązania do tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nThe speaker\nA. talks about a change which he/she started.\nB. suggests seeing a display of modern art from a vehicle.\nC. invites listeners to visit a house which changes colour in the rain.\nD. informs listeners about an interesting way to hide an unattractive view.\nE. recommends a tourist attraction which you can only see in wet weather.\n2.1.\n2.2.\n2.3.\n2.4.\nEJAP-P0-100","answer":"2.1 = D; 2.2 = A; 2.3 = B; 2.4 = E","answer_text":"2. Należy uznać, że zdający nie odniósł się do podpunktu polecenia, jeśli\na. nie realizuje tego podpunktu\nb. realizuje go w sposób niekomunikatywny.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *informs listeners about an interesting way to hide an unattractive view* (informuje słuchaczy o ciekawym sposobie ukrycia nieładnego widoku).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment z wypowiedzi One (Leinster Gardens):\n\n> \"Leinster Gardens is a street in west London which doesn't look especially thrilling, but it is still worth visiting. If you walk along the street past numbers 23 and 24, you'll notice that the windows are painted grey and the doors do not open. **Very few people know that what looks like the front of the houses is really just a wall behind which there is an ugly-looking ventilation system for the London underground.** If you walk round the back of the wall, you won't see any houses there. Only underground tracks can be seen - and heard - just below.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *what looks like the front of the houses is really just a wall* - fasada to tylko ściana (kamuflaż).\n2. *behind which there is an ugly-looking ventilation system* - za nią jest BRZYDKI system wentylacji.\n3. Cała konstrukcja to sposób na **ukrycie** brzydkiego widoku.\n\n**Wniosek:** mówca opisuje przemyślny sposób (fałszywa fasada) na ukrycie nieatrakcyjnego widoku (wentylacja metra) = **odpowiedź D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Czy pasuje? |\n| A | mówi o zmianie, którą rozpoczął | NIE - nie wspomina o tym, że ON cokolwiek rozpoczął |\n| B | proponuje obejrzeć sztukę nowoczesną z pojazdu | NIE - brak pojazdu, brak sztuki |\n| C | zaprasza do domu zmieniającego kolor w deszczu | NIE - to NIE są prawdziwe domy, tylko ściana |\n| **D** | **informuje o sposobie ukrycia nieładnego widoku** | **TAK - fasada ukrywa wentylację metra** |\n| E | poleca atrakcję widoczną tylko przy mokrej pogodzie | NIE - można zobaczyć bez deszczu |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, C, E lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"what looks like the front of the houses is really just a wall behind which there is an ugly-looking ventilation system\"* - ukrywanie nieatrakcyjnego widoku.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Synonimia w testach matching:**\n> - *ugly-looking* (transkrypcja) ↔ *unattractive* (opcja D) - brzydki / nieatrakcyjny\n> - *front of the houses* (fasada) jako *way to hide* (sposób ukrycia)\n> - CKE często używa parafraz: *ugly = unattractive*, *behind = hidden behind*\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | Mówca tylko OPISUJE, nie inicjował żadnej zmiany | Brak wzmianki *I started/decided* |\n| B | NIE ma pojazdu (vehicle) ani sztuki nowoczesnej | Brak elementów *modern art*, *vehicle* |\n| C | Domy NIE zmieniają koloru - to nie są nawet prawdziwe domy | *Painted grey* sugeruje kolor, ale to STAŁA fasada |\n| E | Można zobaczyć fasadę przy każdej pogodzie | Brak warunku *only in wet weather* |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: *ugly-looking* (brzydki) = *unattractive* (nieatrakcyjny) - synonimia kluczowa do rozwiązania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie sugeruj się słowem *painted grey* (opcja C mówi o kolorze) - okna SĄ pomalowane na szaro, ale NIE zmieniają się w deszczu.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *talks about a change which he/she started* (mówi o zmianie, którą on/ona zapoczątkował/-a).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment z wypowiedzi Two (artystka i kolorowe domy):\n\n> \"I'm an artist and I live in a quiet street with terraced houses on both sides. When I had to redecorate my property I thought: what if every house on my street was a different colour? **I managed to convince all my neighbours to paint their houses.** Now the houses are different shades of yellow, blue and red. These colours look lovely in sunny weather. The people living in the street used to be strangers but now we often have a chat over a cup of tea.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *what if every house on my street was a different colour?* - pomysł na zmianę.\n2. *I managed to convince all my neighbours* - ONA przekonała sąsiadów (osobiste zaangażowanie).\n3. *Now the houses are different shades* - REZULTAT zmiany (przed: szare; teraz: kolorowe).\n4. *The people living in the street used to be strangers but now we often have a chat* - DODATKOWA zmiana społeczna.\n\n**Wniosek:** Artystka osobiście zapoczątkowała zmianę kolorów ulicy = **odpowiedź A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Czy pasuje? |\n| **A** | **mówi o zmianie, którą ona zapoczątkowała** | **TAK - *I managed to convince all my neighbours*** |\n| B | proponuje obejrzeć sztukę z pojazdu | NIE - bez pojazdu, bez tour |\n| C | zaprasza do domu zmieniającego kolor w deszczu | NIE - kolory są stałe, lovely *in sunny weather* |\n| D | informuje o sposobie ukrycia widoku | NIE - kolory ujawniają piękno, nie ukrywają |\n| E | poleca atrakcję widoczną tylko przy deszczu | NIE - kolory wyglądają lepiej *in sunny weather* |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"I managed to convince all my neighbours to paint their houses\"* - artystka zainicjowała zmianę.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Konstrukcje wyrażania inicjatywy:**\n> - `manage to + V` = udać się, dać radę (z wysiłkiem)\n> - `convince sb to + V` = przekonać kogoś do zrobienia czegoś\n> - `start/initiate a change` = rozpocząć/zainicjować zmianę\n> - Past Simple z przejściem do Present: *used to be strangers now we often have a chat* - kontrast przed/po zmianie.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| B | Brak pojazdu (vehicle) w wypowiedzi | Brak elementu *vehicle/cart* |\n| C | Kolory stałe (nie zmieniają się w deszczu) | *Different shades* ale nie reagują na deszcz |\n| D | Kolory eksponują piękno, NIE ukrywają widoku | Brak elementu *hiding* |\n| E | Kolory wyglądają lepiej w słońcu, nie w deszczu | *Lovely in sunny weather* - przeciwieństwo *wet weather* |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: *managed to convince* = osobiste zaangażowanie + sukces. To znak, że mówczyni JEST inicjatorką (matching opcji A).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Different colours/shades* mogłoby kojarzyć się z opcją C (changes colour), ale CKE testuje, czy kolory ZMIENIAJĄ SIĘ (w deszczu) czy są **stałe** (po prostu różne) - tu są stałe.\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *suggests seeing a display of modern art from a vehicle* (proponuje obejrzenie wystawy sztuki nowoczesnej z pojazdu).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment z wypowiedzi Three (Miami graffiti tour):\n\n> \"If you happen to be in Miami and you are interested in seeing creative graffiti and murals, sign up for an express tour of the Wynwood neighbourhood to see artwork on the building walls. **Spend an hour riding around the district in a golf cart with your guide who will show you the best graffiti and murals.** They are constantly being painted over and replaced with new art so every time you take a ride you'll see something different.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *creative graffiti and murals* - graffiti i murale = sztuka uliczna nowoczesna (*modern art*).\n2. *sign up for an express tour* - propozycja zapisania się na zwiedzanie.\n3. *Spend an hour riding around the district in a golf cart* - godzinę na wózku golfowym (*golf cart* = *vehicle*).\n4. *to see artwork on the building walls* - żeby zobaczyć sztukę.\n\n**Wniosek:** mówca proponuje (*sign up*, *spend an hour*) obejrzenie sztuki ulicznej (*graffiti and murals* = *modern art*) z pojazdu (*golf cart* = *vehicle*) = **odpowiedź B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Czy pasuje? |\n| A | mówi o zmianie, którą rozpoczął | NIE - żaden osobisty wkład inicjujący |\n| **B** | **proponuje sztukę nowoczesną z pojazdu** | **TAK - *golf cart* + *graffiti and murals*** |\n| C | zaprasza do domu zmieniającego kolor w deszczu | NIE - wymienia *replaced with new art*, ale to nie deszcz |\n| D | informuje o sposobie ukrycia widoku | NIE - eksponuje, nie ukrywa |\n| E | poleca atrakcję widoczną tylko przy mokrej pogodzie | NIE - można zobaczyć przy każdej pogodzie |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"Spend an hour riding around the district in a golf cart with your guide who will show you the best graffiti and murals\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Synonimia w testach matching:**\n> - *graffiti and murals* (transkrypcja) ↔ *modern art* (opcja B) - sztuka uliczna jako współczesna\n> - *golf cart* (transkrypcja) ↔ *vehicle* (opcja B) - wózek golfowy = pojazd\n> - *Sign up for tour / spend an hour riding* = *suggests* (propozycja)\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | Mówca opisuje istniejącą atrakcję, NIE inicjuje | Brak osobistego wkładu |\n| C | *Constantly being painted over* != *changes colour in the rain* | Replacement of art, nie zmiana koloru przez deszcz |\n| D | Nie ukrywa widoku, eksponuje sztukę | Brak elementu *hiding* |\n| E | Sztukę widać przy każdej pogodzie | Brak warunku *wet weather only* |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *golf cart* to mały pojazd używany na polach golfowych - synonim *vehicle*. Inne pojazdy z opcji to mogą być samochody, autobusy, rowery.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *graffiti and murals* = forma sztuki ulicznej współczesnej (modern art). CKE używa szerokiej kategorii *modern art* dla street art.\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *recommends a tourist attraction which you can only see in wet weather* (poleca atrakcję turystyczną, którą można zobaczyć tylko przy mokrej pogodzie).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment z wypowiedzi Four (Seattle):\n\n> \"Seattle may not be a very popular place for sightseeing because it's the most rainy city in the US. Yet, when you are there next time and it's raining, look down at the city's sidewalks. **Several painters have created art on them, using special paint that you can only see on a rainy day.** So, when you are in Seattle and get caught in a heavy shower, why don't you stay outside and enjoy yourself? You may find a beautiful drawing or a fun message to cheer you up.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *the most rainy city in the US* - najbardziej deszczowe miasto w USA.\n2. *special paint that you can only see on a rainy day* - KLUCZOWE: specjalna farba widoczna TYLKO w deszczowy dzień.\n3. *why don't you stay outside and enjoy yourself?* - zachęta = polecenie (*recommends*).\n4. *You may find a beautiful drawing* - atrakcja turystyczna.\n\n**Wniosek:** mówca poleca (*why don't you*) atrakcję widoczną tylko w deszczu (*only see on a rainy day* = *only see in wet weather*) = **odpowiedź E**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Czy pasuje? |\n| A | mówi o zmianie, którą rozpoczął | NIE - opisuje istniejącą atrakcję |\n| B | proponuje sztukę nowoczesną z pojazdu | NIE - sztuka jest na chodniku, nie z pojazdu |\n| C | zaprasza do domu zmieniającego kolor w deszczu | NIE - to nie dom, to sztuka na chodniku |\n| D | informuje o sposobie ukrycia widoku | NIE - sztuka się POJAWIA, nie ukrywa |\n| **E** | **poleca atrakcję widoczną tylko przy mokrej pogodzie** | **TAK - *only see on a rainy day*** |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"special paint that you can only see on a rainy day\"*.\n> - **Dodatkowe zdanie:** opcja **C** (house changes colour in the rain) - to ZDANIE DODATKOWE, nie pasujące do żadnej wypowiedzi (w nagraniu nie ma domów zmieniających kolor; jest sztuka na chodniku w deszczu).\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Synonimia w testach matching:**\n> - *rainy day* (transkrypcja) ↔ *wet weather* (opcja E) - deszczowy dzień = mokra pogoda\n> - *sidewalks* (US) = *pavements* (UK) - chodniki\n> - *Why don't you ?* = grzeczna sugestia/polecenie (*recommends*)\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | Brak osobistej inicjatywy mówcy | Mówca tylko opisuje |\n| B | Sztuka na chodniku, nie z pojazdu | Brak *vehicle* |\n| C | To NIE jest dom, to chodniki | C to dodatkowe zdanie, bez pasującej wypowiedzi |\n| D | Nie ukrywa, eksponuje sztukę | Sztuka się POJAWIA, gdy pada |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: *rainy day* = *wet weather*. To synonimy w angielskim - uczeń może oczekiwać dosłownego *rainy* w opcji, ale CKE używa parafrazy *wet weather*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja **C** (house changes colour in the rain) jest ZDANIEM NIEDOPASOWANYM - nie pasuje do żadnej wypowiedzi. W zadaniach matching zawsze jest jedno zdanie dodatkowe, należy je zignorować.","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":6,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-6)\nUsłyszysz dwukrotnie sześć tekstów. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,\nzgodną z treścią nagrania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\n3.1. Gallery visitors will be able to see\nA. 16th-century sculptures.\nB. films about famous artists.\nC. works of painters from different countries.\nTekst 2.\n3.2. From the text we learn that Mark\nA. ignored a customer.\nB. sold something to a customer.\nC. changed his behaviour towards a customer.\nTekst 3.\n3.3. The speaker\nA. suggests various ways of playing with balloons at parties.\nB. advises people what to do with balloons after parties.\nC. explains why party balloons can be dangerous.\nTekst 4.\n3.4. Which is TRUE about Mary?\nA. She is responsible for the complete kitchen design.\nB. She enjoys working when nobody else is present.\nC. She finds her new job too challenging.\nTekst 5.\n3.5. The umbrella drone\nA. needs some modifications.\nB. weighs less than one kilogram.\nC. can already be bought.\nTekst 6.\n3.6. Who is talking?\nA. a restaurant critic\nB. a restaurant guest\nC. a restaurant owner\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-P0-100","answer":null,"answer_text":"3. Należy uznać, że zdający odniósł się do danego podpunktu polecenia, jeśli\na. realizuje go w sposób komunikatywny, ale w minimalnym stopniu, np.\n• poinformuj, jak zareagowałeś(-aś) na przyjęcie Cię do pracy\nI felt satisfied. (jedno odniesienie)\nb. rozbudowuje minimalną realizację podpunktu o dodatkową, komunikatywną informację,\nnp. I was surprised but very happy. (dwa odniesienia)","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *films about famous artists* (filmy o sławnych artystach).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment Tekst 1 (infolinia galerii):\n\n> \"Welcome to the City Gallery's infoline. We recently had an exhibition of 16th-century British sculptures and now it's time for modern paintings. The collection of one hundred British pictures will be displayed for three months from May to August. You will have a unique opportunity not only to see the masterpieces by David Hockney, Susie Hamilton and many other well-known painters from the UK but also **to watch documentaries about their lives and careers in the multimedia room**.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *to watch documentaries about their lives and careers* - będą filmy dokumentalne o życiu i karierach malarzy.\n2. *well-known painters from the UK* - sławni (well-known) malarze (= artists).\n3. *in the multimedia room* - w sali multimedialnej (sugestia projekcji filmów).\n\n**Synonimia:** *documentaries* (transkrypcja) = *films* (opcja B); *well-known painters* (transkrypcja) = *famous artists* (opcja B).\n\n**Wniosek:** **odpowiedź B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| A | rzeźby z XVI wieku | BŁĘDNA - to była POPRZEDNIA wystawa (*recently had*) |\n| **B** | **filmy o sławnych artystach** | **POPRAWNA** |\n| C | dzieła malarzy z różnych krajów | BŁĘDNA - malarze są BRYTYJSCY (jeden kraj) |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"watch documentaries about their lives and careers in the multimedia room\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Past Simple vs Future:**\n> - *We recently had* (Past Simple) = JUŻ MIELIŚMY (zakończona poprzednia wystawa)\n> - *now it's time for modern paintings* + *will be displayed* (Future) = NADCHODZĄCA wystawa\n> - Klucz: pytanie dotyczy nadchodzącej wystawy, NIE poprzedniej\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | Rzeźby BYŁY w POPRZEDNIEJ wystawie - *recently HAD* | Uczeń słyszy *16th-century sculptures* i pomija *recently had* (Past Simple) |\n| C | Malarze są BRYTYJSCY (jeden kraj), nie różne kraje | *British pictures + painters from the UK* - jeden kraj |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rozróżniaj Past Simple (*had*) vs Future (*will be displayed*) - to klucz do testów. Wystawa rzeźb już BYŁA, nadchodzi wystawa MALARSTWA.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *British* = z Wielkiej Brytanii (jeden kraj). Nie myl z *international* (różne kraje).\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *sold something to a customer* (sprzedał coś klientowi).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment Tekst 2 (Mark - sprzedawca w sklepie z motocyklami):\n\n> \"Man: An elderly man came in. He was wearing a very old T-shirt and dirty trousers. But I didn't care. A customer is a customer. I went up to him to find out what he wanted. He told me our shop was the fourth he had visited. Because of his appearance salespeople in the other shops had acted as if he wasn't there.\n>\n> Woman: What happened then?\n>\n> Man: **He looked around and in a few minutes decided what to get. He chose a Harley-Davidson motorbike from the 1960s and paid $17,000 for it - in cash!**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *A customer is a customer. I went up to him* - Mark obsłużył klienta od początku (NIE ignorował).\n2. *He chose a Harley-Davidson motorbike* - klient WYBRAŁ motocykl.\n3. *paid $17,000 for it - in cash!* - klient ZAPŁACIŁ $17,000.\n4. Implicytnie: skoro klient zapłacił → Mark SPRZEDAŁ (transakcja zakończona sukcesem).\n\n**Wniosek:** Mark dokonał sprzedaży = **odpowiedź B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| A | ignored a customer | BŁĘDNA - to INNI sprzedawcy ignorowali (*acted as if he wasn't there*) |\n| **B** | **sold something to a customer** | **POPRAWNA** - transakcja $17,000 |\n| C | changed his behaviour towards a customer | BŁĘDNA - Mark BYŁ UPRZEJMY OD POCZĄTKU |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"He chose a Harley-Davidson motorbike from the 1960s and paid $17,000 for it\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Past Perfect (background information):**\n> - *salespeople in the other shops HAD ACTED as if he wasn't there* (Past Perfect) - wcześniejsze zdarzenie\n> - *He told me our shop was the fourth he HAD VISITED* - wcześniej odwiedzone sklepy\n> - Klucz: Past Perfect opisuje historię SPRZED Mark spotkania, NIE jego zachowanie\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | Mark wprost mówi *I went up to him* (podszedłem do niego) - NIE ignorował | Uczeń słyszy *acted as if he wasn't there* i przypisuje to Markowi |\n| C | Mark od początku obsługiwał uprzejmie (*A customer is a customer*) - NIE zmienił zachowania | Uczeń kojarzy *changed* z fabułą i błędnie wybiera C |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *A customer is a customer* - angielski idiom: „każdy klient jest klientem\" (równe traktowanie). To znak, że Mark NIE ocenia po wyglądzie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwracaj uwagę na podmiot zdania: *salespeople in the OTHER shops had acted * - to NIE Mark, to inni. Past Perfect (*had acted*) wskazuje na wcześniejsze sklepy.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *explains why party balloons can be dangerous* (wyjaśnia, dlaczego balony imprezowe mogą być niebezpieczne).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment Tekst 3:\n\n> \"Have you ever watched a balloon rise up into the sky? People use balloons for birthday parties and parades and it's fun. **But it's also terrible for the environment.** Balloons can rise up to 8 kilometres into the Earth's atmosphere but they come down in the end. **And then, when they land, they can be really harmful. If they fall into the sea, they can be eaten by a fish or a turtle.** So if you're thinking about buying balloons for a big event, think again. Perhaps there's a different way to celebrate.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *it's also terrible for the environment* - balony są SZKODLIWE dla środowiska.\n2. *they can be really harmful* - mogą być naprawdę szkodliwe.\n3. *can be eaten by a fish or a turtle* - mogą być zjedzone przez rybę lub żółwia (zagrożenie dla zwierząt).\n4. *think again* - zachęta do przemyślenia (negatywna sugestia).\n\n**Wniosek:** mówca WYJAŚNIA, dlaczego balony są niebezpieczne (szkodliwe dla środowiska i zwierząt) = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| A | sugeruje różne sposoby zabawy balonami | BŁĘDNA - przeciwnie, ZNIECHĘCA do kupna |\n| B | radzi co robić z balonami PO imprezie | BŁĘDNA - radzi NIE KUPOWAĆ od razu |\n| **C** | **wyjaśnia, dlaczego balony są niebezpieczne** | **POPRAWNA** |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragmenty *\"it's also terrible for the environment\"*, *\"they can be really harmful\"*, *\"can be eaten by a fish or a turtle\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Synonimia:**\n> - *terrible for the environment* + *really harmful* = *dangerous* (niebezpieczne)\n> - *think again* = ostrzeżenie / sugestia rezygnacji\n> - *different way to celebrate* = alternatywa\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | Nie ma sugestii ZABAWY balonami | Mówca ZNIECHĘCA, nie zachęca |\n| B | Nie radzi co PO imprezie, radzi PRZED ZAKUPEM | Brak sugestii poimprezowej (utylizacja) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: *terrible for the environment* + *harmful* = SYNONIMY *dangerous* (CKE używa parafraz).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Think again* (przemyśl jeszcze raz) = sugestia rezygnacji z zakupu - to NIE rada co robić PO imprezie, to ZNIECHĘCANIE.\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *She enjoys working when nobody else is present* (Lubi pracować, gdy nikogo innego nie ma).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment Tekst 4 (Mary o pracy):\n\n> \"Woman: Most people in the office work long hours from Monday to Thursday and finish early on Friday, so **every Friday afternoon I can have the office to myself and be happy. It's so quiet. I can finally concentrate and work more effectively.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *have the office to myself* = mieć biuro tylko dla siebie (= sama, nikt inny obecny).\n2. *and be happy* = i jestem szczęśliwa (= cieszy się, czyli *enjoys*).\n3. *It's so quiet* = jest tak cicho (= brak innych ludzi).\n4. *I can finally concentrate and work more effectively* - może wreszcie się skupić.\n\n**Wniosek:** Mary CIESZY SIĘ z pracy, gdy NIKT INNY nie jest obecny = **odpowiedź B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| A | odpowiedzialna za KOMPLETNY projekt kuchni | BŁĘDNA - projektuje TYLKO szafki kuchenne |\n| **B** | **cieszy się pracą, gdy nikogo nie ma** | **POPRAWNA** |\n| C | uważa nową pracę za zbyt trudną | BŁĘDNA - uważa, że jest ZA PROSTA (*I thought it would be better*) |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"every Friday afternoon I can have the office to myself and be happy. It's so quiet. I can finally concentrate\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Idiomy:**\n> - *have something to oneself* = mieć coś tylko dla siebie (no one else)\n> - *flexible hours* = elastyczne godziny pracy\n> - *long hours from Monday to Thursday* - Mary pracuje 4 dni intensywnie, by mieć piątek\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | Mary projektuje *kitchen cupboards*, NIE *the whole kitchen* | Uczeń kojarzy słowo *kitchen* i zaznacza całą kuchnię |\n| C | Mary jest ROZCZAROWANA, że praca jest ZA PROSTA (*not the whole kitchen, which is what I'd really like to do*) | Uczeń myli rozczarowanie z trudnościami |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *have the office to myself* = idiom, „mieć biuro tylko dla siebie\". Synonim *nobody else is present*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Mary jest rozczarowana ZAKRESEM pracy (tylko szafki, nie cała kuchnia) - to NIE oznacza, że praca jest TRUDNA. To oznacza, że jest ZA WĄSKA.\n\n**3.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *needs some modifications* (wymaga modyfikacji).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment Tekst 5 (umbrella drone):\n\n> \"A Japanese company has designed an umbrella drone which can fly over its owner's head for up to twenty minutes. The drone automatically follows its owner and protects him or her from the rain, sun or snow. It will be especially useful for people who often carry things in both hands while walking. A disadvantage of the drone is that it is quite heavy. **The designers are planning to reduce its weight to less than a kilo. They also want to increase its flight time to one hour before making their invention available in shops.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *A disadvantage* - wada (potrzebna naprawa).\n2. *The designers are planning to reduce its weight* - planują OBNIŻYĆ wagę (modyfikacja 1).\n3. *They also want to increase its flight time* - planują WYDŁUŻYĆ czas lotu (modyfikacja 2).\n4. *before making their invention available in shops* - PRZED wprowadzeniem na rynek (jeszcze nie skończone).\n\n**Wniosek:** dron wymaga modyfikacji (waga + czas lotu) przed wprowadzeniem do sprzedaży = **odpowiedź A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| **A** | **wymaga modyfikacji** | **POPRAWNA** - *reduce weight + increase flight time* |\n| B | waży mniej niż kilogram | BŁĘDNA - to DOPIERO PLAN (*planning to reduce*) |\n| C | można już kupić | BŁĘDNA - JESZCZE nie (*before making their invention available*) |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragmenty *\"planning to reduce its weight\"* + *\"want to increase its flight time\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Present Continuous (planowanie):**\n> - *are planning to + V* = mają w planach (NIE skończone)\n> - *want to + V* = chcą (nadal nie zrealizowane)\n> - *before + V-ing* = przed (modifikacje są PRZED finałem)\n> - Klucz: Present Continuous + *before* = wciąż w fazie projektowania, NIE finalny produkt\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| B | Dron *is quite heavy* (DZIŚ); DOPIERO planują obniżyć wagę | Uczeń kojarzy *kilo* z opcją B i nie zauważa *planning to reduce* |\n| C | *before making their invention available in shops* = JESZCZE niedostępne w sklepach | Uczeń słyszy *shops* i myli z dostępnością |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *planning to / want to* + bezokolicznik = INTENCJA na przyszłość. To NIE jest stan obecny.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: *modifications* (modyfikacje) = SUMA zmian (reduce weight + increase flight time). CKE używa nadrzędnego pojęcia.\n\n**3.6.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *a restaurant owner* (właściciel restauracji).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment Tekst 6:\n\n> \"People who come to this restaurant eat as much food as they want but pay only once, so the place is very popular. They usually take reasonable portions but not always. One day a man came in and ate as much as five customers normally would! It turned out that he was preparing for a triathlon. He hadn't eaten anything for 20 hours and then **came to my place** to eat as much as possible. **I never criticize my customers, but I told him he wouldn't be served here anymore.** He simply ate too much. **If he came back regularly, I'd lose a lot of money.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *came to my place* - przyszedł do MOJEGO miejsca (= właściciel).\n2. *I told him he wouldn't be served here anymore* - POWIEDZIAŁEM, że nie będzie obsługiwany (władza odmowy = właściciel/menadżer).\n3. *If he came back regularly, I'd lose a lot of money* - Drugi tryb warunkowy: gdyby wracał, STRACIŁBYM PIENIĄDZE (tylko właściciel traci na biznesie).\n4. *my customers* - MOI klienci (= przynależność biznesowa).\n\n**Wniosek:** mówca to **właściciel restauracji** = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| A | krytyk restauracji | BŁĘDNA - krytyk nie mówiłby *my place*, *my customers* |\n| B | gość restauracji | BŁĘDNA - gość nie miałby władzy odmówić obsługi |\n| **C** | **właściciel restauracji** | **POPRAWNA** - *my place*, *lose money*, *wouldn't be served* |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.6, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragmenty *\"my place\"*, *\"I told him he wouldn't be served here anymore\"*, *\"If he came back regularly, I'd lose a lot of money\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Second Conditional (hipotetyczne):**\n> - `If + Past Simple, would + V` = hipotetyczne, mało prawdopodobne\n> - *If he came back, I'd lose money* = gdyby wracał, straciłbym pieniądze\n> - Klucz: tylko OSOBA, która ma interes finansowy (właściciel), mówi o stracie pieniędzy w kontekście restauracji\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | Krytyk pisze o restauracjach z zewnętrznej perspektywy, nie używa *my place* | Uczeń słyszy ocenę (*ate too much*) i myli z krytyką |\n| B | Gość nie ma władzy mówić *wouldn't be served* (taką decyzję podejmuje właściciel/manager) | Uczeń skupia się na narracji o jedzeniu i myli z perspektywą klienta |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zaimki dzierżawcze *my place*, *my customers* to KLUCZOWE sygnały właściciela. CKE testuje SKĄD MÓWCA - analizuj te zaimki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Drugi tryb warunkowy z *I'd lose a lot of money* = klucz finansowy → właściciel/biznesmen, nie konsument.","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej części tekstu (4.1.-4.4.).\nWpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. WAYS TO LEARN ESPERANTO\nB. AN EASY LANGUAGE TO LEARN\nC. THE REASON ESPERANTO WAS CREATED\nD. A LANGUAGE WHICH STARTED AS A GAME\nE. THE WORLDWIDE POPULARITY OF ESPERANTO\nF. CLASS ACTIVITIES USED BY TEACHERS OF ESPERANTO\nAN EXTRAORDINARY IDEA\n4.1.\n“Learn English if you want to make money; learn Esperanto if you want to make friends,”\nsomeone has said. “Esperanto” means “one who hopes”. Most people know about this\nlanguage, and the truth is many enthusiasts of all ages, across the world, have decided to learn\nit. The World Esperanto Association has members in over 120 countries. Esperanto users write\nbooks, poetry and songs. Professional associations publish articles in the language and hold\nregular international meetings.\n4.2.\nThe person who invented Esperanto was Ludwik Zamenhof. He worked on it for ten years\nand then in 1887 he published a book describing its rules. He dreamed of peace and tolerance\nand that’s why he started thinking about creating a new language that would help people\nall over the world to communicate. He believed they would then solve problems through talking\nrather than fighting. His beautiful vision was soon forgotten, but Esperanto still exists.\n4.3.\nPeople who have learned Esperanto say that it is child’s play to learn compared with other\nlanguages. Esperanto consists of building blocks with standard endings for different\nparts of speech. Its grammar rules aren’t very complicated, verbs are regular, there are\nno exceptions, and the vocabulary is a mix of a few popular languages.\nEJAP-P0-100\n4.4.\nSome people like studying Esperanto on their own using teach-yourself books. Others prefer\nlearning the language in a traditional classroom, and if you are one of them, Stoke-on-Trent\nis the ideal place for you. This is because this British town has many schools of Esperanto.\nThose who are looking for more technological options can use various language-learning\napplications.\nadapted from http://blogs.bl.uk\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-P0-100","answer":"4.1 = E; 4.2 = C; 4.3 = B; 4.4 = A","answer_text":"4. Należy uznać, że zdający rozwinął dany podpunkt polecenia, jeśli odniósł się do niego\nw sposób bardziej szczegółowy, tzn. w realizacji podpunktu można wyodrębnić\na. przynajmniej trzy komunikatywne, minimalne odniesienia, np.\n• napisz, jakie kroki podjąłeś/podjęłaś, żeby zrobić dobre wrażenie podczas\nrozmowy kwalifikacyjnej\nI put on formal clothes, arrived on time and tried to be calm.\nb. jedno lub dwa bardziej rozbudowane, komunikatywne odniesienia, np.\nI practised answers to the most common interview questions with my mum and dad.\n5. W przypadku podpunktów polecenia, które składają się z dwóch członów:\na. jeśli zdający w minimalnym stopniu nawiązał do jednego członu, a drugiego nie\nzrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu\nb. jeśli zdający nawiązał do obydwu członów w minimalnym stopniu, należy uznać, że\nodniósł się do danego podpunktu\nc. jeśli zdający rozbudował swoją wypowiedź tylko w zakresie jednego członu, a drugiego\nnie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu\nd. jeśli zdający odniósł się do obydwu członów i przynajmniej jeden z nich przedstawił\nw sposób bardziej szczegółowy, należy uznać, że rozwinął wypowiedź.\n6. Wyrażenia takie jak np. a lot of knowledge, answer the question są traktowane jako jedno\nodniesienie się do podpunktu polecenia.\n7. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą wyrażeń synonimicznych lub wzajemnie\nwykluczających się słów/wyrażeń, lub za pomocą równorzędnych słów odnoszących się do\njednego aspektu jest traktowana jako jedno odniesienie, np.\n• napisz, jakie kroki podjąłeś/podjęłaś, żeby zrobić dobre wrażenie podczas\nrozmowy kwalifikacyjnej\nI got a suit to look handsome and attractive.\nI got a suit to look handsome and unattractive.","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *THE WORLDWIDE POPULARITY OF ESPERANTO* (Światowa popularność esperanto).\n\n## Sposób 1 - analiza akapitu 4.1.\n\nKluczowy fragment akapitu 4.1.:\n\n> \"'Learn English if you want to make money; learn Esperanto if you want to make friends,' someone has said. 'Esperanto' means 'one who hopes'. Most people know about this language, and the truth is **many enthusiasts of all ages, across the world, have decided to learn it. The World Esperanto Association has members in over 120 countries.** Esperanto users write books, poetry and songs. Professional associations publish articles in the language and hold regular international meetings.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *many enthusiasts of all ages, across the world* - entuzjaści w każdym wieku, na całym świecie.\n2. *The World Esperanto Association has members in over 120 countries* - ponad 120 krajów.\n3. *Professional associations* + *international meetings* - międzynarodowy zasięg.\n4. *write books, poetry and songs* - aktywne społeczności.\n\n**Wniosek:** akapit pokazuje GLOBALNY zasięg esperanto = **WORLDWIDE POPULARITY** = **odpowiedź E**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych nagłówków\n\n| Nagłówek | Treść | Status |\n| A | sposoby nauki | NIE - to nie akapit o nauce |\n| B | łatwy język do nauki | NIE - akapit o popularności, nie o łatwości |\n| C | powód stworzenia | NIE - akapit nie o powodach (to 4.2.) |\n| D | język powstał jako gra | NIE - nie ma w tekście |\n| **E** | **światowa popularność** | **TAK - 120 countries, across the world** |\n| F | aktywności klasowe nauczycieli | NIE - brak nauczycieli |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, C, D, F lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragmenty *\"enthusiasts of all ages, across the world\"* + *\"over 120 countries\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Synonimia tytułów:**\n> - *worldwide* = *across the world* / *in over 120 countries*\n> - *popularity* = wielu entuzjastów + aktywne społeczności (books, songs, meetings)\n> - W zadaniach matching CKE używa synonimów: *worldwide ↔ across the world / global / international*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Nagłówek | Dlaczego błędny | Pułapka |\n| A | Brak opisu METOD nauki | Nagłówek pasuje do 4.4. |\n| B | Brak wzmianki o łatwości | Nagłówek pasuje do 4.3. |\n| C | Brak powodów STWORZENIA | Nagłówek pasuje do 4.2. |\n| D | Esperanto NIE było grą | Dodatkowy nagłówek (distractor) |\n| F | Brak nauczycieli i klas | Dodatkowy nagłówek (distractor) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: *across the world* = *worldwide*. CKE używa różnych form parafrazy: *international, global, worldwide, across the world*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Members in over 120 countries* to bardzo konkretna liczba - sygnał globalnego zasięgu. Szukaj liczb i geograficznych odniesień.\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *THE REASON ESPERANTO WAS CREATED* (Powód stworzenia esperanto).\n\n## Sposób 1 - analiza akapitu 4.2.\n\nKluczowy fragment akapitu 4.2.:\n\n> \"The person who invented Esperanto was Ludwik Zamenhof. He worked on it for ten years and then in 1887 he published a book describing its rules. **He dreamed of peace and tolerance and that's why he started thinking about creating a new language that would help people all over the world to communicate. He believed they would then solve problems through talking rather than fighting.** His beautiful vision was soon forgotten, but Esperanto still exists.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *He dreamed of peace and tolerance* - marzył o pokoju i tolerancji.\n2. *that's why he started thinking about creating a new language* - i DLATEGO zaczął myśleć o stworzeniu języka.\n3. *He believed they would then solve problems through talking rather than fighting* - wierzył, że ludzie będą rozwiązywać problemy ROZMAWIAJĄC, nie WALCZĄC.\n\n**Sygnał kluczowy:** *that's why* = oto DLACZEGO = POWÓD.\n\n**Wniosek:** akapit wyjaśnia POWÓD stworzenia esperanto (pokój, tolerancja, komunikacja) = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych nagłówków\n\n| Nagłówek | Treść | Status |\n| A | sposoby nauki | NIE - akapit o twórcy, nie o nauce |\n| B | łatwy język | NIE - akapit nie o gramatyce |\n| **C** | **powód stworzenia** | **TAK - that's why he started** |\n| D | język jako gra | NIE - Zamenhof tworzył dla pokoju |\n| E | światowa popularność | NIE - to 4.1. |\n| F | aktywności nauczycieli | NIE - brak |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, D, E, F lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"He dreamed of peace and tolerance and that's why he started thinking about creating a new language\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Spójniki przyczyny/skutku:**\n> - *that's why* = oto dlaczego (skutek, ale wynikający z powodu)\n> - *because* = ponieważ\n> - *the reason for + N* = powód czegoś\n> - W tekstach matching CKE używa *because, that's why, due to, owing to* - wszystkie wskazują na POWÓD\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Nagłówek | Dlaczego błędny | Pułapka |\n| A | Brak metod nauki w akapicie | Inny akapit (4.4.) |\n| B | Brak charakterystyki gramatyki | Inny akapit (4.3.) |\n| D | Esperanto NIE było grą - to język pokoju | Dodatkowy nagłówek (distractor) |\n| E | Brak liczb/krajów (to 4.1.) | Inny akapit |\n| F | Brak nauczycieli | Dodatkowy nagłówek |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnałem POWODU są zwroty: *that's why, because, the reason, due to*. W akapicie 4.2. WPROST mamy *that's why*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sama wzmianka o twórcy (Zamenhof) NIE wystarcza - kluczowe jest, że akapit wyjaśnia DLACZEGO go stworzył (motywy).\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *AN EASY LANGUAGE TO LEARN* (Łatwy język do nauki).\n\n## Sposób 1 - analiza akapitu 4.3.\n\nKluczowy fragment akapitu 4.3.:\n\n> \"People who have learned Esperanto say that **it is child's play to learn** compared with other languages. Esperanto consists of building blocks with standard endings for different parts of speech. **Its grammar rules aren't very complicated, verbs are regular, there are no exceptions, and the vocabulary is a mix of a few popular languages.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *it is child's play to learn* - idiomatycznie: dziecinnie łatwe (= very easy).\n2. *grammar rules aren't very complicated* - reguły gramatyki nie są skomplikowane.\n3. *verbs are regular* - czasowniki regularne (= przewidywalne).\n4. *there are no exceptions* - BRAK wyjątków.\n5. *vocabulary is a mix of a few popular languages* - słownictwo jest mieszanką znanych języków.\n\n**Wniosek:** akapit jednoznacznie opisuje ŁATWOŚĆ nauki esperanto = **odpowiedź B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych nagłówków\n\n| Nagłówek | Treść | Status |\n| A | sposoby nauki | NIE - to 4.4. |\n| **B** | **łatwy język** | **TAK - child's play, no exceptions, regular** |\n| C | powód stworzenia | NIE - to 4.2. |\n| D | język jako gra | NIE - nie ma w tekście |\n| E | światowa popularność | NIE - to 4.1. |\n| F | aktywności nauczycieli | NIE - brak |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C, D, E, F lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragmenty *\"it is child's play to learn\"* + *\"grammar rules aren't very complicated, verbs are regular, there are no exceptions\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Idiomy o łatwości:**\n> - *child's play* = dziecinnie łatwe (idiom)\n> - *as easy as ABC* = łatwe jak ABC\n> - *a piece of cake* = bułka z masłem\n> - W matching CKE używa parafrazy: *easy ↔ child's play / piece of cake / no exceptions*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Nagłówek | Dlaczego błędny | Pułapka |\n| A | Brak konkretnych METOD nauki | To 4.4. |\n| C | Brak POWODÓW stworzenia | To 4.2. |\n| D | Esperanto NIE było grą | Distractor |\n| E | Brak liczb krajów | To 4.1. |\n| F | Brak nauczycieli i klas | Distractor |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: *child's play* (idiom) = *easy*. Idiomy są bardzo częste w tekstach CKE - naucz się popularnych: *child's play, piece of cake, as easy as ABC*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Cechy LATWOŚCI: *regular verbs, no exceptions, simple rules, building blocks* - szukaj tych wskazówek.\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *WAYS TO LEARN ESPERANTO* (Sposoby nauki esperanto).\n\n## Sposób 1 - analiza akapitu 4.4.\n\nKluczowy fragment akapitu 4.4.:\n\n> \"**Some people like studying Esperanto on their own using teach-yourself books. Others prefer learning the language in a traditional classroom**, and if you are one of them, Stoke-on-Trent is the ideal place for you. This is because this British town has many schools of Esperanto. **Those who are looking for more technological options can use various language-learning applications.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Some people using teach-yourself books* - SPOSÓB 1: samokształcenie z podręczników.\n2. *Others prefer learning the language in a traditional classroom* - SPOSÓB 2: tradycyjna klasa.\n3. *Those who are looking for more technological options can use various language-learning applications* - SPOSÓB 3: aplikacje językowe.\n\nTrzy WYRAŹNIE wymienione sposoby (Some / Others / Those) = WAYS TO LEARN.\n\n**Wniosek:** akapit listuje różne metody nauki esperanto = **odpowiedź A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych nagłówków\n\n| Nagłówek | Treść | Status |\n| **A** | **sposoby nauki** | **TAK - books, classroom, apps** |\n| B | łatwy język | NIE - to 4.3. |\n| C | powód stworzenia | NIE - to 4.2. |\n| D | język jako gra | NIE - dodatkowy distractor |\n| E | światowa popularność | NIE - to 4.1. |\n| F | aktywności nauczycieli | NIE - opisane są METODY, nie konkretne CLASS ACTIVITIES |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C, D, E, F lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragmenty *\"using teach-yourself books\"*, *\"in a traditional classroom\"*, *\"various language-learning applications\"*.\n> - **Dodatkowe nagłówki:** **D** (started as a game) i **F** (class activities used by teachers) - D nie ma w tekście wzmianki o grze, F nie opisuje aktywności konkretnych nauczycieli (tylko miejsca/metody).\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Listing methods (ways):**\n> - *Some people Others Those who * - typowa konstrukcja wymieniania sposobów\n> - *ways to learn / methods / approaches* - synonimy\n> - W matching CKE rozróżnia *ways to learn* (sposoby) od *class activities* (konkretne ćwiczenia w klasie)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Nagłówek | Dlaczego błędny | Pułapka |\n| B | Brak opisu łatwości | To 4.3. |\n| C | Brak powodów stworzenia | To 4.2. |\n| D | Esperanto NIE było grą - to ważny język | Dodatkowy distractor |\n| E | Brak liczb krajów | To 4.1. |\n| F | Tekst opisuje METODY (books, classroom, apps), NIE konkretne aktywności w klasie (np. role-play, songs, games) | Bardzo bliski distractor - uważaj |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **F** (CLASS ACTIVITIES) to bliski distractor: jest wzmianka o *traditional classroom*, ale to ogólny SPOSÓB, NIE konkretne aktywności (np. role-play, słuchanie piosenek itp.).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wzorzec *Some people Others Those who * to typowa angielska konstrukcja LISTOWANIA opcji. Sygnał, że akapit dotyczy WYBORU spośród alternatyw.","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-3)\nPrzeczytaj trzy teksty związane z mostami. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,\nzgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\nDRIVING ACROSS THE MACKINAC BRIDGE\nThe Mackinac Bridge in Michigan is one of the longest bridges in the world. Occasionally,\nin windy weather, it can move as much as 35 feet from side to side, so driving on it can be\nfrightening. However, if you feel uncomfortable about the idea of driving over the bridge,\nwe strongly advise you to stop at the yellow phone booth before crossing the bridge and call\n906-643-7600 for help. One of our crew members will then drive you across, so you’ll enjoy\nyour trip without worrying. There is no additional fee for this.\nadapted from http://abcnews.go.com\n5.1. The author of this text\nA. advises drivers what to do if their car breaks down on the Mackinac Bridge.\nB. recommends a useful service available at the Mackinac Bridge.\nC. warns drivers of strict rules on the Mackinac Bridge.\nTekst 2.\n“Good morning. I’m looking for a covered bridge in this area. Do you think you could help me\nfind it?” said a man to Francesca, who was standing near the porch.\n“I’ll be glad to guide you there,” answered Francesca, and climbed into his pickup. “Turn right,”\nshe pointed.\n“I’m Robert Kincaid, a photographer working for National Geographic. I’m here to take pictures\nof covered bridges in Madison County. I’ve located six of them, but I guess there’s at least one\nmore, and it’s supposed to be out in this direction.”\n“I think it’s the Roseman Bridge you are looking for,” said Francesca. After half an hour\nshe said, “There it is.” The old bridge with a red roof sat across a small stream. Robert Kincaid\nsmiled.\nadapted from The Bridges of Madison County by Robert James Waller\n5.2. The best title for the text would be\nA. ON THE WAY TO THE ROSEMAN BRIDGE\nB. FAMOUS PHOTO OF THE ROSEMAN BRIDGE\nC. MEETING ON THE ROSEMAN BRIDGE\nEJAP-P0-100\nTekst 3.\nAN UNUSUAL CEREMONY\nThe authorities didn’t put off the opening ceremony for a bridge over a canal in the small town\nof Jested, although the bridge was a metre too short. They discovered this four days before\nthe ceremony. However, the invitations had already been sent, so the official opening\nof the bridge took place at the previously announced time.\n“We ordered a bridge to go from one side of the canal to the other. Someone made a mistake\nduring the construction and now the bridge can’t be used. Engineers say it will be ready in two\nmonths. But we won’t organise a second ceremony,” the mayor of Jested said.\nadapted from www.thelocal.dk\n5.3. Which sentence is TRUE about the bridge?\nA. The opening ceremony took place two months later than planned.\nB. The authorities decided to organise more than one opening ceremony.\nC. The opening ceremony took place despite a problem.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-P0-100","answer":null,"answer_text":"5.3) Zdający przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości.\n5.4) Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.\n5.5) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.\n5.9) Zdający opisuje doświadczenia swoje […].","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *recommends a useful service available at the Mackinac Bridge* (poleca pomocną usługę na moście Mackinac).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment Tekst 1 (DRIVING ACROSS THE MACKINAC BRIDGE):\n\n> \"The Mackinac Bridge in Michigan is one of the longest bridges in the world. Occasionally, in windy weather, it can move as much as 35 feet from side to side, so driving on it can be frightening. However, if you feel uncomfortable about the idea of driving over the bridge, **we strongly advise you to stop at the yellow phone booth before crossing the bridge and call 906-643-7600 for help. One of our crew members will then drive you across, so you'll enjoy your trip without worrying. There is no additional fee for this.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *we strongly advise you to call for help* - autor poleca skorzystanie z usługi.\n2. *One of our crew members will then drive you across* - członek załogi przewiezie cię przez most (= usługa).\n3. *There is no additional fee for this* - usługa jest BEZPŁATNA.\n4. *so you'll enjoy your trip without worrying* - celem jest komfort podróży.\n\n**Wniosek:** tekst poleca BEZPŁATNĄ usługę kierowcy zastępczego dla osób bojących się jazdy przez most = **odpowiedź B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| A | rady dla kierowców przy awarii samochodu | BŁĘDNA - brak wzmianki o *break down* |\n| **B** | **poleca pomocną usługę** | **POPRAWNA** - *strongly advise + no additional fee* |\n| C | ostrzega o ścisłych zasadach mostu | BŁĘDNA - TEKST OFERUJE POMOC, nie ostrzega |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"One of our crew members will then drive you across\"* + *\"There is no additional fee for this\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Funkcje tekstu:**\n> - *advise = polecać, doradzać*\n> - *service = usługa*\n> - *strongly advise + call for help + no fee* = polecenie usługi\n> - *warn = ostrzegać* (NIE pojawia się w tekście)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | Tekst dotyczy DYSKOMFORTU (*feel uncomfortable*), NIE awarii (*break down*) | Uczeń kojarzy *help* z awarią samochodu |\n| C | Brak ZASAD/PRZEPISÓW - tekst OFERUJE POMOC | Uczeń kojarzy *strongly advise* z ostrzeżeniem |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz semantyczny: *useful service* (opcja B) = *crew member will drive you across* (usługa). CKE testuje pojęcie *service*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *No additional fee* = darmowo - to bardzo silny sygnał, że tekst CHWALI/POLECA usługę, nie ostrzega.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *ON THE WAY TO THE ROSEMAN BRIDGE* (W drodze do mostu Roseman).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment Tekst 2:\n\n> \"'Good morning. I'm looking for a covered bridge in this area. Do you think you could help me find it?' said a man to Francesca, who was standing near the porch.\n> 'I'll be glad to guide you there,' answered Francesca, and **climbed into his pickup**. 'Turn right,' she pointed.\n> 'I'm Robert Kincaid, a photographer working for National Geographic. I'm here to take pictures of covered bridges in Madison County. I've located six of them, but I guess there's at least one more, and it's supposed to be out in this direction.'\n> 'I think it's the Roseman Bridge you are looking for,' said Francesca. **After half an hour she said, 'There it is.'** The old bridge with a red roof sat across a small stream. Robert Kincaid smiled.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *climbed into his pickup* + *Turn right* - początek PODRÓŻY.\n2. *I'll be glad to guide you there* - Francesca PROWADZI Roberta.\n3. *After half an hour she said, 'There it is.'* - PÓŁ GODZINY drogi → PRZYBYCIE.\n4. *The old bridge with a red roof sat across a small stream* - DOPIERO go zobaczyli, dotarli na końcu.\n\n**Wniosek:** główna akcja to PODRÓŻ do mostu (od ganku Franceski → pickup → 30 minut jazdy → dotarcie) = **odpowiedź A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych tytułów\n\n| Tytuł | Treść | Status |\n| **A** | **w drodze do mostu Roseman** | **POPRAWNA - half an hour drogi do mostu** |\n| B | sławne zdjęcie mostu Roseman | BŁĘDNA - zdjęcia DOPIERO MAJĄ być zrobione (nie zostały jeszcze) |\n| C | spotkanie NA moście | BŁĘDNA - spotkanie było PRZED mostem (PRZY ganku Franceski) |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"climbed into his pickup. 'Turn right'\"* + *\"After half an hour she said, 'There it is.'\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Tytuł a treść tekstu:**\n> - *On the way to * = w drodze do (proces podróży, NIE przybycie)\n> - *Meeting on * = spotkanie NA (mieście, moście) - nie pasuje gdy spotkanie było gdzie indziej\n> - *Famous photo* = sławne zdjęcie - wymagałoby zdjęcia ZROBIONEGO\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Tytuł | Dlaczego błędny | Pułapka |\n| B | Robert PRZYJECHAŁ FOTOGRAFOWAĆ (*I'm here to take pictures*), ale zdjęcia jeszcze NIE ZROBIONE | Uczeń kojarzy *National Geographic* z sławą |\n| C | Spotkanie z Francescą było PRZY GANKU (*near the porch*), NIE na moście | Uczeń kojarzy bohaterów z mostem (tytuł książki) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *On the way to* (w drodze do) = PROCES PODRÓŻY. Tekst kończy się na PRZYBYCIU, ale GŁÓWNA AKCJA to podróż (half an hour).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst jest fragmentem powieści *The Bridges of Madison County* - uczeń może znać tytuł i kojarzyć ze SŁAWNYM mostem, ale w samym fragmencie tekstu most jeszcze NIE jest sfotografowany ani sławny.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *The opening ceremony took place despite a problem* (Ceremonia otwarcia odbyła się mimo problemu).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment Tekst 3 (AN UNUSUAL CEREMONY):\n\n> \"The authorities **didn't put off the opening ceremony** for a bridge over a canal in the small town of Jested, although **the bridge was a metre too short**. They discovered this four days before the ceremony. However, the invitations had already been sent, so **the official opening of the bridge took place at the previously announced time**.\n>\n> 'We ordered a bridge to go from one side of the canal to the other. Someone made a mistake during the construction and now the bridge can't be used. Engineers say it will be ready in two months. But **we won't organise a second ceremony**,' the mayor of Jested said.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *didn't put off the opening ceremony* - NIE przełożyli ceremonii.\n2. *although the bridge was a metre too short* - pomimo, że most był o metr za krótki (PROBLEM).\n3. *the official opening took place at the previously announced time* - odbyła się w ZAPLANOWANYM CZASIE.\n4. *we won't organise a second ceremony* - NIE będzie drugiej ceremonii.\n\n**Wniosek:** ceremonia odbyła się **MIMO problemu** (za krótki most) = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| A | ceremonia odbyła się 2 miesiące później | BŁĘDNA - odbyła się W PIERWOTNYM TERMINIE |\n| B | władze zorganizowały więcej niż jedną ceremonię | BŁĘDNA - *we won't organise a second ceremony* |\n| **C** | **ceremonia odbyła się mimo problemu** | **POPRAWNA** |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragmenty *\"didn't put off the opening ceremony although the bridge was a metre too short\"* + *\"took place at the previously announced time\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Spójniki kontrastu:**\n> - *although + zdanie* = chociaż, mimo że\n> - *despite + N/V-ing* = pomimo (CKE może użyć w opcji)\n> - *however* = jednakże\n> - *Despite a problem* = mimo problemu (klucz w opcji C)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | Ceremonia odbyła się W PIERWOTNYM TERMINIE; 2 miesiące to czas naprawy MOSTU, nie data ceremonii | Uczeń łączy *two months* z datą ceremonii zamiast z naprawą |\n| B | *We won't organise a second ceremony* - NIE BĘDZIE drugiej | Uczeń może źle zrozumieć negację (*won't*) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Put off* = phrasal verb „przełożyć\". *Didn't put off* = NIE przełożyli. Ważne przejście podwójnej negacji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Although* (chociaż) = wprowadza KONTRAST = klucz do odpowiedzi C (*despite a problem*).","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.\nZakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nMany people get to see meteorites burning up in the Earth’s atmosphere at least several times\nin their lives but few have the chance to see a meteorite up close. And then there are those\nwho’ve had enough luck (or bad luck) to have their lives changed by a meteorite falling\nfrom the sky. Nearly thirty years ago, there was a strange and fascinating incident like that\nin Peekskill, New York.\nBefore 1992, only a few meteorites burning in the sky had been caught on film. However,\non October 9th that year, the fall of a meteorite in Peekskill was filmed by a large number\nof cameras. Since it was a Friday afternoon, many high school students were attending\na local football game and were able to film the fall of the meteorite. At least 16 of them recorded\nthe meteorite as it fell from the sky like a green fireball.\nWhen it fell to Earth, still burning, it hit the car of Michelle Knapp, who was 18 years old\nat the time. Michelle’s parents had bought a second-hand Chevrolet for $300 a few weeks\nearlier and they had given it to her on her 18th birthday. When the meteorite hit, her beloved\ncar was parked in her driveway and Michelle was watching TV in her bedroom. She was\nsurprised by an extremely loud noise in her front yard and ran out to see what had happened.\nShe thought that there had been a traffic accident in front of her house.\nInstead, she saw something that almost gave her a heart attack. A meteorite had hit the back\nof her Chevrolet, gone through her car and landed on the ground below it. Michelle couldn’t\nbelieve her eyes. She realized that her car had just been hit by a meteorite that had fallen from\nthe sky!\nAlthough Michelle’s $300 Chevrolet had been destroyed, she soon realized that the meteorite\nwas a business opportunity. In the following days, she sold the damaged car for $10,000\nto Iris Lang, wife of the well-known meteorite collector Al Lang. Museums from all over\nthe world borrowed the car from Al Lang to put it on display. Michelle decided to break\nthe meteorite into pieces and got $25,000 for each of them from three different private buyers.\nadapted from www.thevintagenews.com\nEJAP-P0-100\n6.1. The fall of the Peekskill meteorite\nA. was the first recorded on video camera.\nB. was reported by 16 journalists.\nC. happened during a school sports event.\nD. took place at night.\n6.2. Which is TRUE about the car that the meteorite hit?\nA. Michelle had paid $300 for it.\nB. It had belonged to Michelle for years.\nC. Michelle had borrowed it from her friend.\nD. It had been given to Michelle as a present.\n6.3. Where was Michelle when the meteorite fell?\nA. inside her house\nB. on the driveway\nC. in her front yard\nD. at a car park\n6.4. What did Michelle do with the meteorite?\nA. She gave it as a gift to three different people.\nB. She sold it to a museum.\nC. She kept it on display at home.\nD. She sold it in parts.\n6.5. What’s the best title for the story?\nA. A RISKY BUSINESS\nB. A DISAPPOINTING PRESENT\nC. AN UNUSUAL EVENT WITH A HAPPY ENDING\nD. A ROAD ACCIDENT CAUSED BY A METEORITE\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-P0-100","answer":null,"answer_text":"6 maja 2021 r.\nData publikacji\ndokumentu:","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *happened during a school sports event* (zdarzył się podczas szkolnego wydarzenia sportowego).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment akapitu 2:\n\n> \"Before 1992, only a few meteorites burning in the sky had been caught on film. However, on October 9th that year, the fall of a meteorite in Peekskill was filmed by a large number of cameras. **Since it was a Friday afternoon, many high school students were attending a local football game and were able to film the fall of the meteorite.** At least 16 of them recorded the meteorite as it fell from the sky like a green fireball.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *high school students* - uczniowie szkoły średniej.\n2. *attending a local football game* - biorący udział w lokalnym meczu piłki nożnej.\n3. *Football game* + *high school students* = **szkolne wydarzenie sportowe** (school sports event).\n\n**Wniosek:** spadek meteorytu nastąpił podczas szkolnego meczu piłki nożnej = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| A | pierwszy meteoryt sfilmowany | BŁĘDNA - *Before 1992, only a few HAD BEEN caught* (już wcześniej kilka) |\n| B | relacjonowany przez 16 dziennikarzy | BŁĘDNA - 16 to UCZNIOWIE, NIE dziennikarze |\n| **C** | **podczas szkolnego wydarzenia sportowego** | **POPRAWNA** |\n| D | nocą | BŁĘDNA - *Friday afternoon* (piątek POPOŁUDNIU) |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, D lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"many high school students were attending a local football game\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Past Perfect vs Past Simple:**\n> - *Before 1992, only a few meteorites HAD BEEN caught on film* (Past Perfect - wcześniejsze)\n> - *the fall of a meteorite in Peekskill WAS filmed* (Past Simple - to konkretne wydarzenie)\n> - **Klucz:** *had been caught* = niektóre były już wcześniej; więc Peekskill NIE był PIERWSZY\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | *Before 1992, only a few meteorites HAD BEEN caught on film* - kilka już sfilmowano | Uczeń kojarzy *first* z faktem, że było to filmowane przez wielu |\n| B | 16 to UCZNIOWIE (*16 of them* odnosi się do *students*), nie dziennikarze | Uczeń kojarzy *recorded* z dziennikarską relacją |\n| D | *Friday afternoon* - to POPOŁUDNIE, NIE noc | Uczeń kojarzy filmowanie ognistej kuli z nocą |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Past Perfect (*had been caught*) wskazuje na CZYNNOŚCI WCZEŚNIEJSZE - Peekskill NIE był pierwszym filmem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Football game* = szkolny mecz piłki nożnej (sport). CKE używa nadrzędnego pojęcia *school sports event*.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *It had been given to Michelle as a present* (Dostała go w prezencie).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment akapitu 3:\n\n> \"When it fell to Earth, still burning, it hit the car of Michelle Knapp, who was 18 years old at the time. **Michelle's parents had bought a second-hand Chevrolet for $300 a few weeks earlier and they had given it to her on her 18th birthday.** When the meteorite hit, her beloved car was parked in her driveway and Michelle was watching TV in her bedroom.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Michelle's parents had bought* - RODZICE kupili (NIE Michelle).\n2. *they had given it to her on her 18th birthday* - dali jej na 18. urodziny.\n3. *birthday* + *given* = PREZENT urodzinowy.\n4. *a few weeks earlier* - kilka tygodni wcześniej (nie od lat).\n\n**Wniosek:** auto było PREZENTEM urodzinowym od rodziców = **odpowiedź D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| A | Michelle zapłaciła $300 | BŁĘDNA - RODZICE zapłacili |\n| B | należał do Michelle od lat | BŁĘDNA - *a few weeks earlier* |\n| C | pożyczyła od przyjaciela | BŁĘDNA - brak wzmianki o przyjacielu |\n| **D** | **dostała go w prezencie** | **POPRAWNA** |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"Michelle's parents had bought a second-hand Chevrolet and they had given it to her on her 18th birthday\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Strona bierna w Past Perfect:**\n> - *they had given it to her* (active) → *it had been given to her* (passive)\n> - Past Perfect Passive: `had been + V3`\n> - Klucz: w opcji D mamy stronę BIERNĄ, w tekście stronę CZYNNĄ - to ta sama informacja\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | Tekst mówi *parents had bought*, NIE Michelle | Uczeń łączy $300 z Michelle |\n| B | *A few weeks earlier* = kilka tygodni; NIE *for years* | Uczeń kojarzy *beloved car* z długim okresem |\n| C | NIE pożyczyła - to PREZENT od rodziców | Uczeń niejasno czyta i myli rodziców z przyjacielem |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Strona bierna *had been given* = strona czynna *they had given*. CKE używa stron biernych w opcjach.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Beloved car* (ukochany samochód) NIE oznacza, że Michelle miała auto od dawna - może być ukochane od pierwszego dnia. Czytaj uważnie ramy czasowe (*a few weeks earlier*).\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *inside her house* (wewnątrz domu).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment akapitu 3:\n\n> \"When the meteorite hit, her beloved car was parked in her driveway and **Michelle was watching TV in her bedroom**. She was surprised by an extremely loud noise in her front yard and ran out to see what had happened.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *her beloved car was parked in her driveway* - AUTO było na podjeździe.\n2. *Michelle was watching TV in her bedroom* - Michelle BYŁA w sypialni.\n3. *bedroom* (sypialnia) = część DOMU.\n4. *ran out to see what had happened* - wybiegła PO uderzeniu (czyli wcześniej była w środku).\n\n**Wniosek:** w MOMENCIE uderzenia Michelle była W SYPIALNI = WEWNĄTRZ DOMU = **odpowiedź A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| **A** | **wewnątrz domu** | **POPRAWNA - bedroom = inside house** |\n| B | na podjeździe | BŁĘDNA - na driveway było AUTO, NIE Michelle |\n| C | przed domem (front yard) | BŁĘDNA - front yard WYBIEGŁA PO uderzeniu |\n| D | na parkingu | BŁĘDNA - brak wzmianki o car park |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"Michelle was watching TV in her bedroom\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Past Continuous (in the moment):**\n> - *Michelle was watching TV in her bedroom* - Past Continuous = w trakcie\n> - *When the meteorite hit* - Past Simple = moment punktowy\n> - Klucz: *was watching* trwało, GDY uderzył meteoryt → Michelle była W BEDROOM w tym momencie\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| B | *Car was parked in her driveway* - to AUTO było, NIE Michelle | Uczeń kojarzy *driveway* z miejscem akcji |\n| C | *Ran out to see* - wybiegła PO uderzeniu, NIE przed | Uczeń myli moment uderzenia z reakcją po |\n| D | Brak wzmianki o *car park* | Uczeń wymyśla scenariusz parkowania publicznego |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Past Continuous (*was watching*) wskazuje na CZYNNOŚĆ TRWAJĄCĄ - Michelle BYŁA w bedroom W MOMENCIE uderzenia, nie wcześniej/później.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Front yard* to ZEWNĘTRZNA przestrzeń przed domem - Michelle wybiegła TAM PO uderzeniu, ale była W ŚRODKU w momencie zdarzenia.\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *She sold it in parts* (Sprzedała go w częściach).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment akapitu 5:\n\n> \"Although Michelle's $300 Chevrolet had been destroyed, she soon realized that the meteorite was a business opportunity. In the following days, she sold the damaged car for $10,000 to Iris Lang, wife of the well-known meteorite collector Al Lang. Museums from all over the world borrowed the car from Al Lang to put it on display. **Michelle decided to break the meteorite into pieces and got $25,000 for each of them from three different private buyers.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Michelle decided to break the meteorite into pieces* - podzieliła meteoryt NA KAWAŁKI.\n2. *got $25,000 for each of them* - DOSTAŁA pieniądze za KAŻDY kawałek (= sprzedaż).\n3. *from three different private buyers* - od TRZECH różnych prywatnych kupców.\n\n**Wniosek:** Michelle SPRZEDAŁA meteoryt podzielony NA CZĘŚCI (pieces = parts) = **odpowiedź D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Status |\n| A | dała 3 osobom w prezencie | BŁĘDNA - *got $25,000 for each* = SPRZEDAŻ, nie prezent |\n| B | sprzedała do muzeum | BŁĘDNA - *private buyers*, NIE muzeum |\n| C | trzymała w domu (display) | BŁĘDNA - sprzedała kupcom |\n| **D** | **sprzedała w częściach** | **POPRAWNA - break into pieces + sold for $25,000 each** |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: fragment *\"Michelle decided to break the meteorite into pieces and got $25,000 for each of them from three different private buyers\"*.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Synonimia:**\n> - *pieces* (transkrypcja) = *parts* (opcja D)\n> - *break into pieces* = pokruszyć/podzielić na części\n> - *got $X for each* = SPRZEDANE (otrzymała pieniądze)\n> - *private buyers* = prywatni nabywcy (NIE muzeum)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | *got $25,000 for each* = sprzedaż, NIE prezent (*gave as a gift* != *got money*) | Uczeń łączy *three different people* z prezentem |\n| B | Tekst wprost mówi *private buyers*; muzea pożyczały AUTO od Al Langa | Uczeń łączy muzea z meteorytem (były to MUZEA pokazujące AUTO) |\n| C | NIE zatrzymała - *broke into pieces and got $25,000* (sprzedała) | Uczeń kojarzy *on display* z trzymaniem |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: *pieces* = *parts*. CKE używa synonimów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Auto było WYPOŻYCZANE muzeom (przez Al Langa), ale METEORYT został SPRZEDANY prywatnym kolekcjonerom. To dwa różne łańcuchy własności.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *AN UNUSUAL EVENT WITH A HAPPY ENDING* (Niezwykłe wydarzenie ze szczęśliwym zakończeniem).\n\n## Sposób 1 - analiza całego tekstu\n\n**Niezwykłość zdarzenia (UNUSUAL):**\n- *strange and fascinating incident* - dziwny i fascynujący incydent.\n- *meteorite falling from the sky* - meteoryt spadający z nieba.\n- *almost gave her a heart attack* - prawie dostała zawału.\n\n**Szczęśliwe zakończenie (HAPPY ENDING):**\n- *Michelle's $300 Chevrolet had been destroyed* - auto zniszczone, ALE\n- *the meteorite was a business opportunity* - okazja biznesowa.\n- *she sold the damaged car for $10,000* - sprzedała auto za $10,000.\n- *got $25,000 for each of them from three different private buyers* = $75,000 (= 3 × $25,000).\n- **Łącznie:** $300 inwestycji rodziców → $85,000 (zniszczonego auta + meteorytu)!\n\n**Wniosek:** niezwykły meteoryt + Michelle zarobiła fortunę = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych tytułów\n\n| Tytuł | Treść | Status |\n| A | A RISKY BUSINESS | BŁĘDNA - brak elementu RYZYKA (Michelle nie inwestowała) |\n| B | A DISAPPOINTING PRESENT | BŁĘDNA - prezent (auto) PRZYNIÓSŁ ZYSK, NIE rozczarował |\n| **C** | **NIEZWYKŁE WYDARZENIE Z HAPPY END** | **POPRAWNA** |\n| D | A ROAD ACCIDENT CAUSED BY A METEORITE | BŁĘDNA - auto STAŁO na podjeździe, NIE wypadek drogowy |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, D lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: tytuł musi obejmować CAŁY tekst, nie tylko jeden aspekt.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Tytuł a treść tekstu:**\n> - *unusual event* = niezwykłe zdarzenie (meteoryt = niezwykłe)\n> - *happy ending* = szczęśliwe zakończenie (zysk finansowy)\n> - Tytuł musi obejmować GŁÓWNE wątki tekstu\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Tytuł | Dlaczego błędny | Pułapka |\n| A | Michelle NIE inwestowała ryzykownie - meteoryt przyleciał przypadkiem | Uczeń kojarzy *business opportunity* z biznesem ryzykownym |\n| B | Auto JAKO PREZENT od rodziców okazało się BARDZO ZYSKOWNE ($85,000+) | Uczeń kojarzy ZNISZCZENIE auta z rozczarowaniem |\n| D | Auto BYŁO PRZYPARKOWANE (*parked in her driveway*), to NIE wypadek drogowy | Uczeń kojarzy *traffic accident* (jak myślała Michelle przed wyjściem) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Michelle wprawdzie pomyślała, że to *traffic accident* PRZED wyjściem, ale OKAZAŁO się, że to METEORYT. Tytuł musi odpowiadać RZECZYWISTYM wydarzeniom, nie jej domysłom.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Happy ending* w tekście = ZAROBKI Michelle ($85,000+), pomimo zniszczenia auta. Kluczem jest finansowy sukces.","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-3)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto trzy zdania. Wpisz w każdą lukę (7.1.-7.3.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: dwa zdania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej luki.\nTHE NIGHT I MET EINSTEIN\nWhen I was young, I was invited to dine at the home of a well-known New Yorker. After dinner,\nall the guests were taken to a large room. I noticed something that worried me. There were\nmany chairs in long rows and musical instruments on stands at the front. 7.1.\nThis thought didn’t fill me with enthusiasm because I had no musical ear. I sat down and when\nthe music started, I switched off and got lost in my own thoughts, trying to keep an intelligent\nexpression on my face. 7.2. At that moment I started clapping, too, although I hadn’t\nbeen listening. Suddenly, the man sitting on my right asked me in a gentle voice: “Are you fond\nof Bach?” I wasn’t familiar with classical music at all. I looked up and recognized the man\nwho asked the question. It was Albert Einstein, one of the most famous scientists in the world.\nI could see from his eyes that this was a man to whom you couldn’t tell a lie. 7.3.\nEinstein was shocked at these words and asked me to follow him to a room upstairs.\nThere he gave me an unforgettable lesson on classical music.\nadapted from www.rd.com\nA. I didn’t enjoy music so I left the room immediately.\nB. I realized that there was going to be a concert.\nC. So I admitted that I knew nothing about Bach and never listened to any music.\nD. Next time I understood that music was to me no more than a set of noises.\nE. After some time I heard people around me shouting enthusiastically and giving applause.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-P0-100","answer":null,"answer_text":"7.2) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.\n7.7) Zdający wyraża emocje […].\nKażda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:\n• treść\n• spójność i logika wypowiedzi\n• zakres środków językowych\n• poprawność środków językowych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTreść\nW ocenie treści bierze się najpierw pod uwagę, do ilu podpunktów polecenia zdający odniósł\nsię w swojej wypowiedzi, a następnie ile z tych podpunktów rozwinął w zadowalającym\nstopniu. Za wypowiedź przyznaje się od 0 do 4 punktów, zgodnie z poniższą tabelą.\nDo ilu podpunktów\nzdający się odniósł?\nIle podpunktów rozwinął?\n4\n3\n2\n1\n0\n4\n4 p.\n4 p.\n3 p.\n2 p.\n2 p.\n3\n3 p.\n3 p.\n2 p.\n1 p.\n2\n2 p.\n1 p.\n1 p.\n1\n1 p.\n0 p.\n0\n0 p.\nDla przykładu, za wypowiedź zdającego, który odniósł się do 2 podpunktów i oba rozwinął,\nprzyznaje się 2 punkty.\nUwagi dodatkowe dotyczące oceniania treści\n1. W ocenie treści egzaminator kieruje się:\na. nadrzędnymi ustaleniami dotyczącymi sposobu oceniania wypowiedzi podanymi\nw punktach 2-18 poniżej oraz przyjętymi w danej sesji egzaminacyjnej dla konkretnego\nzadania\nb. w przypadku wątpliwości, rozważeniem następujących kwestii:\n- w jakim stopniu jako czytelnik czuje się poinformowany w zakresie kluczowego\nelementu danego podpunktu polecenia?\n- w jaki sposób zdający realizuje dany podpunkt, np. za pomocą ilu zdań i jakich,\nza pomocą ilu czasowników/określników, jak złożona jest wypowiedź, jak wiele\nszczegółów przekazuje?","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *I realized that there was going to be a concert.* (Zdałem sobie sprawę, że będzie koncert.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 7.1.\n\nKluczowy fragment przed/po luce:\n\n> \"I noticed something that worried me. **There were many chairs in long rows and musical instruments on stands at the front.** [LUKA 7.1.] **This thought didn't fill me with enthusiasm** because I had no musical ear.\"\n\n**Analiza logiczna:**\n1. **Przed luką:** opis sceny (krzesła w rzędach + instrumenty na statywach) → typowe ustawienie do KONCERTU.\n2. **Po luce:** *This thought* - odnosi się do CZEGOŚ POMYŚLANEGO w luce (= *I realized*).\n3. **Po luce:** *didn't fill me with enthusiasm* + *I had no musical ear* - narrator nie lubi muzyki → realizacja, że będzie KONCERT, go nie cieszy.\n\n**Wniosek:** zdanie B (*I realized that there was going to be a concert*) logicznie łączy opis sceny z reakcją emocjonalną = **odpowiedź B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych zdań\n\n| Zdanie | Treść | Status |\n| A | NIE lubiłem muzyki więc wyszedłem natychmiast | NIE - narrator ZOSTAŁ (siadł i słuchał) |\n| **B** | **zdałem sobie sprawę że będzie koncert** | **TAK - pasuje do *This thought*** |\n| C | Przyznałem że nic nie wiem o Bachu | NIE - to dotyczy 7.3. |\n| D | Następnym razem zrozumiałem że muzyka to hałas | NIE - *Next time* nie pasuje narracyjnie |\n| E | Po jakimś czasie usłyszałem aplauz | NIE - to dotyczy 7.2. |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Klucz logiczny: *chairs + instruments* → *concert* (wniosek narratora).\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Konstrukcje z 'realize that':**\n> - *I realized that + zdanie* = uświadomiłem sobie, że\n> - *going to + V* = przyszłość zaplanowana / nieuchronna\n> - *was going to be* = miał być (passive future)\n> - Klucz: *This thought* (myśl) odsyła do CZEGOŚ POMYŚLANEGO → konstrukcja z *realized*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Zdanie | Dlaczego błędne | Pułapka |\n| A | Narrator ZOSTAŁ na koncercie (*I sat down*) | Uczeń kojarzy *no musical ear* z wyjściem |\n| C | Wzmianka o Bachu jest PÓŹNIEJ (7.3.) | Uczeń wybiera za wcześnie |\n| D | *Next time* nie pasuje narracyjnie | *Next time* sugeruje powtórkę, ale to PIERWSZY raz |\n| E | Aplauz jest PÓŹNIEJ (7.2.) | Uczeń wybiera za wcześnie |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *This thought* (ta myśl) wymaga, by w luce coś było POMYŚLANE/UŚWIADOMIONE. Tylko B i D wprowadzają myśl, ale tylko B pasuje narracyjnie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Krzesła w rzędach + instrumenty na statywach = klasyczne ustawienie koncertu w salonie.\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *After some time I heard people around me shouting enthusiastically and giving applause.* (Po jakimś czasie usłyszałem ludzi wokoło entuzjastycznie krzyczących i bijących brawo.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 7.2.\n\nKluczowy fragment przed/po luce:\n\n> \"I sat down and when the music started, I switched off and **got lost in my own thoughts**, trying to keep an intelligent expression on my face. [LUKA 7.2.] **At that moment I started clapping, too, although I hadn't been listening.**\"\n\n**Analiza logiczna:**\n1. **Przed luką:** narrator zatopił się w myślach (*got lost in my own thoughts*).\n2. **Po luce:** *At that moment I started clapping, too* - narrator ZACZYNA BIĆ BRAWA RAZEM Z innymi (*too* = też).\n3. *too* (też) implikuje, że INNI też klaskają.\n4. *although I hadn't been listening* - chociaż nie słuchał, klaszcze (społeczna konformacja).\n\n**Wniosek:** zdanie E (*I heard people around me shouting enthusiastically and giving applause*) wprowadza inicjację aplauzu = **odpowiedź E**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych zdań\n\n| Zdanie | Treść | Status |\n| A | wyszedłem natychmiast | NIE - narrator został |\n| B | zdałem sobie sprawę że będzie koncert | NIE - to 7.1. |\n| C | przyznałem że nic nie wiem o Bachu | NIE - to 7.3. |\n| D | następnym razem zrozumiałem | NIE - *Next time* nie pasuje |\n| **E** | **usłyszałem aplauz** | **TAK - *I started clapping, too*** |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Klucz logiczny: aplauz INNYCH (luka E) → klaszcze TEŻ narrator (*I started clapping, too*).\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Adverb *too* (też):**\n> - *I started clapping, too* = ja też zacząłem klaskać\n> - Sugeruje, że ktoś INNY już klaszcze\n> - W luce musi być wprowadzenie AKCJI innych ludzi (klaskanie/aplauz)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Zdanie | Dlaczego błędne | Pułapka |\n| A | Narrator NIE wyszedł - został i klaskał | Brak logicznego skoku |\n| B | Realizacja koncertu jest WCZEŚNIEJ (7.1.) | Uczeń może zaznaczyć tutaj |\n| C | Wzmianka o Bachu jest PÓŹNIEJ | To dotyczy 7.3. |\n| D | *Next time* nie pasuje narracyjnie | Wątek pierwszorazowy |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *too* w *I started clapping, too* sygnalizuje, że INNI już zrobili to samo. To kluczowa wskazówka dla luki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Although I hadn't been listening* - Past Perfect Continuous, podkreśla że narrator NIE słuchał, ale BIŁ BRAWA - komiczna sytuacja społecznej konformacji.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *So I admitted that I knew nothing about Bach and never listened to any music.* (Więc przyznałem, że nic nie wiem o Bachu i nigdy nie słuchałem żadnej muzyki.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 7.3.\n\nKluczowy fragment przed/po luce:\n\n> \"I looked up and recognized the man who asked the question. It was Albert Einstein, one of the most famous scientists in the world. **I could see from his eyes that this was a man to whom you couldn't tell a lie.** [LUKA 7.3.] **Einstein was shocked at these words** and asked me to follow him to a room upstairs.\"\n\n**Analiza logiczna:**\n1. **Przed luką:** *a man to whom you couldn't tell a lie* - Einstein wymagał PRAWDY.\n2. **Po luce:** *Einstein was shocked at these words* - Einstein był zszokowany TYMI SŁOWAMI (= jakimś wyznaniem narratora).\n3. **Wyznanie:** narrator przyznaje (*admit*), że nic nie wie o muzyce (*knew nothing about Bach + never listened*).\n4. *So* (więc) na początku zdania = konsekwencja niemożności kłamstwa.\n\n**Wniosek:** zdanie C (*So I admitted *) jest LOGICZNYM przyznaniem się = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych zdań\n\n| Zdanie | Treść | Status |\n| A | wyszedłem natychmiast | NIE - Einstein zaprasza go *upstairs* potem |\n| B | zdałem sobie sprawę że będzie koncert | NIE - to 7.1. |\n| **C** | **przyznałem że nic nie wiem o Bachu** | **TAK - *Einstein was shocked at these words*** |\n| D | następnym razem zrozumiałem | NIE - *next time* nie pasuje |\n| E | usłyszałem aplauz | NIE - to 7.2. |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Klucz logiczny: *couldn't tell a lie* → *admitted (the truth)* → *Einstein was shocked at these words*.\n> - **Dodatkowe zdania:** **A** (left immediately) i **D** (next time) - dodatkowe nieprzypisane.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Reported speech / admitting:**\n> - *admit that + zdanie* = przyznać, że (zwykle coś nieprzyjemnego)\n> - *admit V-ing* = przyznać się do robienia czegoś\n> - *So I admitted * = sygnał konsekwencji: nie mogłem kłamać → przyznałem prawdę\n> - Klucz: *these words* (te słowa) w następnym zdaniu odsyła do tego, co narrator POWIEDZIAŁ Einsteinowi\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Zdanie | Dlaczego błędne | Pułapka |\n| A | Narrator NIE wyszedł - Einstein zaprasza go *upstairs* | Uczeń kojarzy *shocked at these words* z dramatycznym wyjściem |\n| D | *Next time* nie pasuje (nie ma „następnego razu\" w tej narracji) | Distractor |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *these words* (te słowa) wymaga, by w luce coś było POWIEDZIANE. To wyklucza zdania o realizacjach myślowych (B, D).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *So I admitted* (więc przyznałem) - *so* jest spójnikiem KONSEKWENCJI, łączy z *couldn't tell a lie* przed luką.","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nWHY ARE MOST PLANES PAINTED WHITE?\nDid you ever wonder why planes are painted white? Well, when planes leave the factory,\nthey are usually green, but then almost 8.1. of them are painted white. Sure, some have\nstripes, decorations, and logos in different colours, but the dominant colour is almost always\nwhite. It seems a bit strange but there are good 8.2. for it. Firstly, white doesn’t fade\naway, and when a white plane gets old, it still looks fresh compared to a dark-coloured plane.\n8.3. it’s easier to sell such a plane. It’s enough to remove the company’s name\nand logo. Painting a whole plane is expensive. It can 8.4. up to $200,000. Secondly,\nwhite paint means better visibility in the sky. For example, it is easier to see a white plane\n8.5. night. Additionally, any damage to the outside of the plane is more noticeable\non white paint. And finally, white became the standard colour because white objects reflect\nlight, which in turn lowers the temperature inside the cabin.\nadapted from www.allindiaroundup.com\n8.1.\nA. some\nB. each\nC. all\n8.2.\nA. reasons\nB. effects\nC. ideas\n8.3.\nA. Since then\nB. That’s why\nC. As well as\n8.4.\nA. pay\nB. earn\nC. cost\n8.5.\nA. at\nB. in\nC. on\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-P0-100","answer":null,"answer_text":"8. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą co najmniej trzech słów/wyrażeń odnoszących\nsię do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.\n• wyjaśnij, dlaczego wybrałeś(-aś) tę firmę\nI chose this company because it’s big, popular and reliable.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *all*\n\nLuka: *almost of them are painted white* → **almost all of them** (prawie wszystkie).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu tekstu\n\nKluczowy fragment:\n\n> \"Did you ever wonder why planes are painted white? Well, when planes leave the factory, they are usually green, but then **almost of them are painted white**. Sure, some have stripes, decorations, and logos in different colours, but the dominant colour is almost always white.\"\n\n**Analiza kontekstowa:**\n1. *the dominant colour is almost always white* - kolor dominujący to PRAWIE ZAWSZE biały (powszechność).\n2. *almost* (prawie) wymaga określnika WSZYSTKOŚCI/POWSZECHNOŚCI, NIE częściowości.\n3. Logika: zdecydowana większość samolotów = *almost all*.\n\n**Wniosek:** **almost all of them** = prawie wszystkie z nich = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n**Reguła:** *almost* (prawie) zwykle łączy się z całkowitymi zaimkami:\n- *almost all* (prawie wszystkie) ✓\n- *almost every* (prawie każdy) ✓\n- *almost nothing* (prawie nic) ✓\n- *almost none* (prawie żaden) ✓\n\n**Z kolei NIE łączy się z:**\n- *almost some* ✗ (niegramatyczne - *almost* + częściowy = nielogiczne)\n- *almost each* ✗ (niegramatyczne - *each* używa się w innych konstrukcjach)\n\n**Eliminacja:**\n- A (*some*) - z *almost* niegramatyczne; *some* = część, niezgodne z *almost*\n- B (*each*) - *each* używa się z liczbą pojedynczą (*each plane*); tu mamy *of them* (l. mn.) → *each of them* też możliwe, ale wymaga liczby pojedynczej czasownika; tutaj jest *are* (l. mn.) - sygnał *all* lub *most*, nie *each*\n- **C (*all*)** ✓\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (all)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *almost all of them are painted white* - gramatyczny i logiczny.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Almost + quantifiers:**\n> - *almost all + plural noun* ✓ (almost all planes)\n> - *almost every + singular noun* ✓ (almost every plane)\n> - *almost nobody / nothing / none* ✓\n> - *almost some/many/few* ✗ (niegramatyczne)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A | *almost some* - niegramatyczne (sprzeczność logiczna) | Uczeń kojarzy *some* z dużą liczbą |\n| B | *almost each* - *each* używa się z pojedynczym podmiotem, tutaj *are* (plural) | Uczeń myli *each* z *every*/*all* |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *almost* + *all/every/no/none* = OK. Z *some/many/few* = niegramatyczne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Each* zawsze z liczbą pojedynczą (each plane IS painted), nie z mnogą (each plane ARE).\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *reasons*\n\nLuka: *It seems a bit strange but there are good for it.* → **good reasons for it** (dobre powody do tego).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKluczowy fragment:\n\n> \"It seems a bit strange but there are good for it. **Firstly**, white doesn't fade away **Secondly**, white paint means better visibility in the sky **Additionally**, any damage is more noticeable And **finally**, white became the standard colour because white objects reflect light \"\n\n**Analiza kontekstowa:**\n1. *seems a bit strange* - wydaje się dziwne (potrzeba wyjaśnienia).\n2. *but there are good for it* - ale są dobre POWODY do tego.\n3. **Lista markers:** *Firstly Secondly Additionally Finally * - sygnał LISTY POWODÓW.\n4. Każdy punkt zaczyna się od POWODU (why white = lepsze, no fade, visible, etc.).\n\n**Wniosek:** tekst wymienia POWODY malowania samolotów na biało = **reasons** = **odpowiedź A**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\n\n**Kolokacje:**\n- *reasons for + N/V-ing* = powody do/dla\n- *good reasons* = dobre powody\n- *for that reason* = z tego powodu\n\n**Eliminacja:**\n- A (*reasons*) ✓ - semantycznie i gramatycznie dopasowane\n- B (*effects*) ✗ - skutki, NIE przyczyny; *effects for it* niegramatyczne (powinno *effects of it*)\n- C (*ideas*) ✗ - pomysły, semantycznie nie pasuje (nie mówimy *good ideas for [malowania]*)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (reasons)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *good reasons for it* = dobre powody (wprowadzenie listy *Firstly, Secondly, Additionally, Finally*).\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Słownictwo (reason / cause / effect / idea):**\n> - *reason* = powód, przyczyna (`reason for/why`)\n> - *cause* = przyczyna (`cause of`)\n> - *effect* = skutek (`effect of/on`)\n> - *idea* = pomysł (`idea of/for`)\n> - Klucz: *reasons FOR* (powody do), *effects OF* (skutki czegoś)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| B (effects) | *Effects* = SKUTKI, ale tekst wymienia PRZYCZYNY (dlaczego biały) | Uczeń myli przyczynę ze skutkiem |\n| C (ideas) | *Ideas* = pomysły, nie pasuje semantycznie; *good ideas for malowania* niezgrabne | Uczeń kojarzy *good* z *idea* (good idea) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rozróżnienie *reason* vs *effect* - to klucz w testach maturalnych. *Reason* = przyczyna; *effect* = skutek.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Lista *Firstly, Secondly, Additionally, Finally* to klasyczny sygnał LISTY POWODÓW/ARGUMENTÓW.\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *That's why*\n\nLuka: *white doesn't fade away, and when a white plane gets old, it still looks fresh compared to a dark-coloured plane. it's easier to sell such a plane.* → **That's why it's easier to sell** (Dlatego łatwiej go sprzedać).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKluczowy fragment:\n\n> \"Firstly, white doesn't fade away, and when a white plane gets old, it still looks fresh compared to a dark-coloured plane. ** it's easier to sell such a plane.** It's enough to remove the company's name and logo.\"\n\n**Analiza logiczna (przyczyna → skutek):**\n1. **Przyczyna:** biały nie blaknie, samolot wygląda świeżo.\n2. **Skutek:** łatwiej go sprzedać (na rynku wtórnym).\n3. Spójnik wprowadzający SKUTEK = *That's why* (dlatego, z tego powodu).\n\n**Wniosek:** logiczna konsekwencja przyczyny i skutku = **That's why** = **odpowiedź B**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n**Eliminacja:**\n- A (*Since then*) ✗ - *od tego czasu* (czasowe); ale brak punktu czasowego, do którego się odnosić\n- **B (*That's why*) ✓** - *dlatego, z tego powodu* (przyczyna → skutek)\n- C (*As well as*) ✗ - *jak również, oprócz tego* - wymaga drugiego rzeczownika lub zdania (np. *As well as being beautiful, it's *), nie *As well as it's easier to sell*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B (That's why)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: spójnik PRZYCZYNOWO-SKUTKOWY wprowadzający logiczną konsekwencję.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Linking words (cause/result):**\n> - *That's why* = dlatego, z tego powodu (przyczyna → skutek)\n> - *Therefore* = zatem (formalne)\n> - *Consequently* = w rezultacie\n> - *As a result* = w rezultacie\n> - *Since then* = od tego czasu (CZASOWE, nie przyczynowe)\n> - *As well as* = jak również (DODANIE, wymaga gerund/N)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A (Since then) | Czasowe (od tego czasu), nie przyczynowe; brak punktu odniesienia w czasie | Uczeń kojarzy *since* z przyczyną (since = ponieważ, ale tutaj *Since then* = od tego czasu) |\n| C (As well as) | Wymaga konstrukcji *As well as + gerund/N*; nie na początku zdania samodzielnie | Uczeń myli z *as well = również* |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Since* ma dwa znaczenia: 1) *odkąd* (czasowe), 2) *ponieważ* (przyczynowe). *Since then* = czasowe (od tego momentu). Tu pasuje *That's why*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *As well as* = jak również, oprócz tego. To DODATEK, NIE konsekwencja. Ten spójnik wymaga określonej składni (As well as + N/gerund).\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *cost*\n\nLuka: *Painting a whole plane is expensive. It can up to $200,000.* → **It can cost up to $200,000** (Może kosztować do $200,000).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKluczowy fragment:\n\n> \"Painting a whole plane is expensive. **It can up to $200,000.**\"\n\n**Analiza kontekstowa:**\n1. *Painting a whole plane is expensive* - malowanie jest drogie (cena to KLUCZ).\n2. *It* = malowanie (podmiot = przedmiot/usługa).\n3. *can up to $200,000* - może osiągnąć $200,000 (jako CENA).\n\n**Wniosek:** *cost* (kosztować) = pasuje gramatycznie i semantycznie = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n**Reguły:**\n- *cost + amount* = (rzecz) kosztuje (kwotę) - podmiot to PRZEDMIOT/USŁUGA\n- *pay + amount (for sth)* = (osoba) płaci - podmiot to OSOBA\n- *earn + amount* = (osoba) zarabia - podmiot to OSOBA\n\n**Eliminacja:**\n- A (*pay*) ✗ - wymaga osoby (*you pay $200,000*); tutaj podmiot to *It* (rzecz)\n- B (*earn*) ✗ - zarabiać; semantycznie nie pasuje (malowanie nie zarabia $200,000)\n- **C (*cost*) ✓** - kosztować; logiczne, podmiot rzeczowy\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (cost)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *It can cost up to $200,000* - gramatyczna i logiczna konstrukcja.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Czasowniki finansowe:**\n> - *cost* (nieregularny: cost-cost-cost) = kosztować (rzecz/usługa kosztuje)\n> - *pay* (paid-paid) = płacić (osoba płaci komuś za coś)\n> - *earn* (regular) = zarabiać (osoba zarabia pieniądze)\n> - *spend* = wydawać (osoba wydaje pieniądze na coś)\n> - Klucz: *cost* ma RZECZOWY podmiot, *pay/earn/spend* ma OSOBOWY podmiot\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A (pay) | *Pay* wymaga osoby jako podmiotu (*You pay $200,000*), nie rzeczy (*It pays *) | Uczeń kojarzy *pay = płacić*, ale nie sprawdza podmiotu |\n| B (earn) | Malowanie samolotu NIE ZARABIA pieniędzy - to KOSZTUJE | Uczeń myli zarabianie z płaceniem |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Cost* to czasownik nieregularny: cost - cost - cost (te same formy w Past Simple i Past Participle).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: podmiot *It* odnosi się do *painting* (czynności). Cena czynności = *cost*. Cena płacona przez OSOBĘ = *pay*.\n\n**8.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *at*\n\nLuka: *it is easier to see a white plane night.* → **at night** (w nocy / nocą).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKluczowy fragment:\n\n> \"For example, it is easier to see a white plane night.\"\n\n**Analiza kontekstowa:**\n1. Tekst dotyczy widoczności samolotów (NIE konkretny zegar).\n2. *night* (noc) jako okres czasu - typowa kolokacja.\n3. *at night* = standardowa fraza adverbialna „w nocy / nocą\".\n\n**Wniosek:** **at night** = standardowa angielska kolokacja czasowa = **odpowiedź A**.\n\n## Sposób 2 - analiza przyimkowa\n\n**Kolokacje przyimkowe z czasem:**\n- *at* + GODZINY/PUNKTY w dniu: at 5pm, at noon, at midnight, **at night**, at the weekend (UK)\n- *in* + MIESIĄCE/PORY ROKU/lata: in May, in 2025, in summer, in the morning, in the afternoon, in the evening\n- *on* + DNI/DATY: on Monday, on May 5, on Christmas Day\n\n**Wyjątek (important!):**\n- **at night** (NIE *in night* ani *on night*) - to specjalna kolokacja\n- *in the morning, in the afternoon, in the evening* - ALE *at night*\n\n**Eliminacja:**\n- **A (*at*) ✓** - *at night* (standardowa kolokacja)\n- B (*in*) ✗ - *in the night* możliwe w specjalnych kontekstach (np. *during the night*), ale standardowa fraza to *at night*\n- C (*on*) ✗ - *on night* niegramatyczne (on z DNIAMI tygodnia, nie z porą)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (at)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *at night* - standardowa kolokacja czasowa.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Przyimki czasowe (at/in/on):**\n> - **at** + godzina, punkt w dniu: at 5pm, at noon, at midnight, **at night**\n> - **in** + część dnia: in the morning, in the afternoon, in the evening\n> - **in** + miesiąc/rok/pora roku: in May, in 2025, in summer\n> - **on** + dzień/data: on Monday, on May 5\n> - **Wyjątek:** *at night* (NIE *in the night* w standardowym użyciu)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| B (in) | *in night* niegramatyczne (poprawne: *in the night* w niektórych kontekstach); standard to *at night* | Uczeń stosuje wzorzec *in the morning/afternoon/evening* i błędnie używa *in* dla night |\n| C (on) | *On night* niegramatyczne (on łączy się z DNIAMI, np. on Monday night) | Uczeń myli z *on Monday* |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Pamiętaj WYJĄTEK:** *in the morning/afternoon/evening* ALE *at night* (NIE *in the night*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *On Monday night* (z konkretnym dniem) ALE *at night* (ogólnie nocą).","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-5)\nW zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych odpowiedzi (A-C) wybierz tę, która jest\ntłumaczeniem fragmentu podanego w nawiasie, poprawnie uzupełniającym lukę.\nZakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n9.1. (Czy mógłbyś mi pomóc) with these boxes? They are too heavy for me.\nA. Shall I help you\nB. Why didn’t you help me\nC. Would you mind helping me\n9.2. I haven’t been to a gym (odkąd) I twisted my ankle.\nA. when\nB. since\nC. until\n9.3. It’s too late to call our boss now. (A może wyślijmy) him an e-mail?\nA. Did you send\nB. Maybe we sent\nC. What about sending\n9.4. Your dog is really lovely. When you go on holiday, I can (zaopiekować się) him\nfor you.\nA. look at\nB. look for\nC. look after\n9.5. After digging the tunnel, the prisoners (byli w stanie) to escape.\nA. were able\nB. were going\nC. were allowed\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-P0-100","answer":null,"answer_text":"9. Pospolite modyfikatory występujące przed przymiotnikiem lub przysłówkiem (np. bardzo,\ndość, trochę) oraz zaimki nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Would you mind helping me*\n\nTłumaczenie: *(Czy mógłbyś mi pomóc)* with these boxes? → **Would you mind helping me** with these boxes?\n\n## Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego\n\nFraza polska: *Czy mógłbyś mi pomóc*\n- *czy mógłbyś* = grzeczna prośba (would/could/would you mind)\n- *mi pomóc* = me + help\n- TYP: GRZECZNA PROŚBA o przyszłą pomoc\n\nPrzekład angielski:\n- *Would you mind helping me?* = Czy nie miałbyś nic przeciwko, żeby mi pomóc? (najbardziej grzeczne)\n- *Could you help me?* = Czy mógłbyś mi pomóc? (też dobre)\n- *Would you help me?* = Czy pomógłbyś mi? (też dobre)\n\n**Wniosek:** **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji\n\n**A. Shall I help you** - *Shall I + V?* = czy ja MAM ci pomóc (proposition od mówiącego do siebie) → OFEROWANIE pomocy, NIE proszenie o nią\n\n**B. Why didn't you help me** - *Why didn't you + V?* = dlaczego NIE pomogłeś (Past Simple, pretensja) → niepasujące tematycznie (przeszłość, wyrzut)\n\n**C. Would you mind helping me** - *Would you mind + V-ing?* = GRZECZNA prośba o pomoc → idealnie pasuje do *Czy mógłbyś mi pomóc*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (Would you mind helping me)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *Would you mind + V-ing* = grzeczna prośba.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Grzeczne prośby:**\n> - *Would you mind + V-ing?* (najbardziej grzeczne; literalnie: czy miałbyś coś przeciwko)\n> - *Could you + V?* = Czy mógłbyś + V (grzecznie)\n> - *Would you + V?* = Czy + V (grzecznie)\n> - *Can you + V?* = Czy potrafisz/możesz + V (mniej formalne)\n> - **UWAGA:** *Shall I + V?* = czy MAM zrobić (OFEROWANIE pomocy, odwrotny kierunek)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A (Shall I help you) | Mówca OFERUJE pomoc, zamiast prosić - odwrotny kierunek | Uczeń kojarzy *help* z prośbą o pomoc, nie zauważa *I* |\n| B (Why didn't you help me) | Past Simple (przeszłość) + pretensja - niepasujące do polskiego *czy mógłbyś* | Uczeń słyszy *didn't* i myli z trybem przypuszczającym |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Would you mind + V-ing* (z V-ing, NIE V infinitive). To często pomijana zasada gramatyczna.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Shall I ?* = OFERUJĘ ci coś zrobić (ja). *Could you ?* = PROSZĘ cię o coś. To OPPOSITE directions!\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *since*\n\nTłumaczenie: *I haven't been to a gym (odkąd)* *I twisted my ankle.* → **since I twisted my ankle** (odkąd skręciłem kostkę).\n\n## Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego\n\nFraza polska: *odkąd*\n- *odkąd* = od kiedy / od momentu, kiedy\n- TYP: PUNKT W PRZESZŁOŚCI, od którego trwa stan\n\nKonstrukcja angielska z Present Perfect + since:\n- *I haven't been to a gym since I twisted my ankle* = NIE chodzę na siłownię, ODKĄD skręciłem kostkę\n- Present Perfect (*haven't been*) + *since* + Past Simple (*twisted*) = typowa konstrukcja\n\n**Wniosek:** **odpowiedź B**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji\n\n**A. when** - *kiedy*; nie pasuje, bo *I haven't been when I twisted* niegramatyczne (when + Past Simple to konkretny moment, nie okres)\n\n**B. since** - *odkąd*; idealnie pasuje, Present Perfect + since + Past Simple = standardowa konstrukcja\n\n**C. until** - *aż do*; odwrotny sens (do momentu, gdy ); *I haven't been until I twisted my ankle* = nie chodziłem, AŻ skręciłem - niezgodne logicznie (powinno być inversja)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B (since)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *Present Perfect + since + Past Simple* = standardowa konstrukcja angielska.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Present Perfect z *since/for*:**\n> - *since + punkt w czasie* = od (since 2020, since Monday, since I twisted my ankle)\n> - *for + okres czasu* = przez/od (for 5 years, for an hour)\n> - **Klucz:** *since* = PUNKT w przeszłości (kiedy się zaczęło); *for* = OKRES (jak długo trwa)\n> - **Konstrukcja:** Present Perfect (*I haven't been*) + since + Past Simple (*I twisted*)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A (when) | *When* = kiedy; nie wprowadza okresu trwania od momentu | Uczeń kojarzy *odkąd* z *when* (które oznacza KIEDY) |\n| C (until) | *Until* = aż do; odwrotny sens (granica końcowa) | Uczeń myli kierunek - *until* zatrzymuje, *since* rozpoczyna |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Since* z Present Perfect to STANDARD. Z Past Simple bywa też (*since I twisted my ankle*). NIE używaj *when* z Present Perfect w roli *odkąd*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Until* (aż do) i *since* (odkąd) to PRZECIWIEŃSTWA. *I haven't gone there since 2020* (nie byłem od 2020) vs *I stayed there until 2020* (zostałem do 2020).\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *What about sending*\n\nTłumaczenie: *(A może wyślijmy)* *him an e-mail?* → **What about sending him an e-mail?** (A może wyślijmy mu e-maila?)\n\n## Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego\n\nFraza polska: *A może wyślijmy*\n- *a może* = sugestia, propozycja\n- *wyślijmy* = forma trybu rozkazującego I osoby liczby mnogiej (1st person plural imperative)\n- TYP: PROPOZYCJA / SUGESTIA\n\nKonstrukcje angielskie wyrażające sugestię:\n- *What about + V-ing?* = A może ? (najczęstsza w PP)\n- *How about + V-ing?* = A może ?\n- *Let's + V* = Zróbmy\n- *Why don't we + V?* = Czemu nie + V?\n- *Shall we + V?* = Może + V?\n\n**Wniosek:** *What about sending* = idealna propozycja = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji\n\n**A. Did you send** - *Did you + V?* = Past Simple pytanie (czy wysłałeś?); to PYTANIE O PRZESZŁOŚĆ, nie propozycja\n\n**B. Maybe we sent** - *Maybe we + Past Simple* = Może wysłaliśmy (Past Simple, ale jako propozycja - niegramatyczne; propozycja powinna być w przyszłości lub jako gerund)\n\n**C. What about sending** - *What about + V-ing?* = idealnie wyraża propozycję; pasuje do polskiego *a może wyślijmy*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (What about sending)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *What about + V-ing* = propozycja.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Propozycje (suggestions):**\n> - *What about + V-ing?* = A może + V?\n> - *How about + V-ing?* = A co z + V?\n> - *Let's + V* = Zróbmy + V\n> - *Why don't we + V?* = Czemu nie + V?\n> - *Shall we + V?* = Może + V?\n> - **UWAGA:** Po *What/How about* musi być GERUND (V-ing), NIE infinitive\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A (Did you send) | Past Simple pytanie - przeszłość, NIE propozycja przyszłej akcji | Uczeń kojarzy *did* z polską formą trybu przypuszczającego |\n| B (Maybe we sent) | Past Simple - propozycja powinna być w bezokoliczniku lub gerund, nie w Past Simple | Uczeń tłumaczy dosłownie *maybe = może* + Past |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *What about + V-ing* (z gerund!). Częsty błąd: *What about to send* (niegramatyczne) lub *What about we send* (też niegramatyczne).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Propozycja w angielskim ZAWSZE odnosi się do przyszłości lub teraźniejszości, NIGDY do Past Simple.\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *look after*\n\nTłumaczenie: *I can (zaopiekować się)* *him for you.* → **I can look after him for you** (Mogę się nim zaopiekować dla ciebie).\n\n## Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego\n\nFraza polska: *zaopiekować się*\n- *zaopiekować się* = wziąć pod opiekę, dbać o kogoś/coś\n- Angielski phrasal verb: *look after* (sb/sth)\n\n**Wniosek:** *look after him* = zaopiekować się nim = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - analiza phrasal verbs z 'look'\n\n**Phrasal verbs z LOOK:**\n- **look after** sb/sth = opiekować się kimś/czymś (take care of)\n- **look at** sb/sth = patrzeć na coś/kogoś\n- **look for** sb/sth = szukać kogoś/czegoś\n- **look up** sth = sprawdzić w słowniku\n- **look forward to** + V-ing = czekać z niecierpliwością\n- **look up to** sb = podziwiać\n- **look into** sth = zbadać\n- **look out** = uważać\n\n**Eliminacja:**\n- A (*look at*) ✗ - *patrzeć na*; niezgodne semantycznie\n- B (*look for*) ✗ - *szukać*; niezgodne semantycznie\n- **C (*look after*) ✓** - *opiekować się*; pasuje\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (look after)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *look after* = opiekować się (phrasal verb).\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Phrasal verbs z LOOK:**\n> - *look after* = opiekować się (= take care of)\n> - *look at* = patrzeć na\n> - *look for* = szukać\n> - *look up* = sprawdzić (w słowniku)\n> - *look forward to* = czekać z niecierpliwością\n> - **Klucz w CKE:** opanuj phrasal verbs z look, get, take, give, put - to częsty zestaw w testach\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A (look at) | *Look at* = patrzeć na; brak opieki | Uczeń kojarzy *look* z patrzeniem |\n| B (look for) | *Look for* = szukać; nie pasuje (pies nie zginął) | Uczeń kojarzy *look* z szukaniem |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Look after sb* = OPIEKOWAĆ się. Częsty błąd: uczniowie tłumaczą dosłownie *look after = patrzeć później* (BŁĘDNIE).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Synonim *look after* = *take care of* (oba znaczą opiekować się). Często wymieniane w testach.\n\n**9.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *were able*\n\nTłumaczenie: *the prisoners (byli w stanie)* *to escape.* → **the prisoners were able to escape** (Więźniowie byli w stanie uciec).\n\n## Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego\n\nFraza polska: *byli w stanie*\n- *byli w stanie* = potrafili, mieli zdolność/sposobność, udało im się\n- Angielski odpowiednik: *be able to + V* (Past: *were able to + V*)\n\nKluczowy element: *to escape* (po luce) wymaga konstrukcji z bezokolicznikiem.\n\n**Wniosek:** **were able + to escape** = byli w stanie uciec = **odpowiedź A**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji\n\n**A. were able** - *be able to + V* = być w stanie / móc zrobić; PAST: *were able to escape*\n- Znaczenie: posiadali zdolność, udało im się\n- Pasuje do polskiego *byli w stanie*\n\n**B. were going** - *be going to + V* = mieć zamiar zrobić; PAST: *were going to escape*\n- Znaczenie: PLANOWALI uciec (intencja), niekoniecznie udało się\n- Nie pasuje do *byli w stanie* (zdolność/sukces, nie sam plan)\n\n**C. were allowed** - *be allowed to + V* = mieć pozwolenie; PAST: *were allowed to escape*\n- Znaczenie: pozwolono im uciec - NIEMOŻLIWE w kontekście więźniów (brak pozwolenia na ucieczkę)\n- Nie pasuje semantycznie\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (were able)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *be able to + V* = być w stanie + V.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Modal expressions:**\n> - *be able to + V* = być w stanie + V (zdolność, możliwość)\n> - *be going to + V* = mieć zamiar + V (intencja, plan)\n> - *be allowed to + V* = mieć pozwolenie + V (zezwolenie zewnętrzne)\n> - *can / could + V* = móc, potrafić (Past: could)\n> - **Klucz:** *were able to* (PAST) - szczególnie przy JEDNORAZOWYCH sukcesach, *could* - bardziej ogólne zdolności\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| B (were going) | *be going to* = mieć zamiar; tu już WYKOPALI tunel, więc nie tylko *plan*, ale *DAJE rezultat* (wykonalność) | Uczeń kojarzy *being going to* z przyszłością |\n| C (were allowed) | Pozwolenie na ucieczkę z więzienia? - semantycznie absurdalne | Uczeń kojarzy *allowed* z możliwością |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Be able to* (NIE *be hability to*) - często mylone z *to be capable of + V-ing*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W Past Simple: *was/were able to + V* przeważnie używamy do JEDNORAZOWYCH sukcesów (zrobili to). *Could* używamy do OGÓLNYCH zdolności (potrafili to robić w przeszłości).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Po *were able* MUSI być *to + V infinitive* (*were able to escape*), nie samo V-ing.","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":10,"ptype":"open","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-10)\nZostałeś(-aś) przyjęty/przyjęta do pracy w firmie, w której bardzo chciałeś(-aś) się\nzatrudnić. Na swoim blogu:\n• wyjaśnij, dlaczego wybrałeś(-aś) tę firmę\n• napisz, jakie kroki podjąłeś/podjęłaś, żeby zrobić dobre wrażenie podczas rozmowy\nkwalifikacyjnej\n• opisz, co Cię najbardziej zaskoczyło podczas tej rozmowy\n• poinformuj, jak zareagowałeś(-aś) na informację, że przyjęto Cię do pracy.\nRozwiń swoją wypowiedź w każdym z czterech podpunktów, pamiętając, że jej długość\npowinna wynosić od 80 do 130 słów (nie licząc słów w zdaniach, które są podane). Oceniane\nsą: umiejętność pełnego przekazania informacji (4 punkty), spójność i logika wypowiedzi\n(2 punkty), bogactwo językowe (2 punkty) oraz poprawność językowa (2 punkty).\nCZYSTOPIS\nHi everyone,\nI’ve just got a job in a company where I really wanted to work.\nEJAP-P0-100\nTreść\nSpójność\ni logika\nZakres środków\njęzykowych\nPoprawność środków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4\n0-1-2\n0-1-2\n0-1-2\nEJAP-P0-100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"10. Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia,\nchyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.","solution":"## Zadanie 10 - Writing PP (max 10 pkt)\n\nSzczegółowe rozwiązanie z modelowym wpisem na bloga, analizą pokrycia 4 podpunktów polecenia, schematem oceniania CKE i typowymi pułapkami - patrz pole `tematy[0].claude_rozwiazanie_sonnet_txt`.\n\n**Modelowy wpis (115 słów):**\n\n> Hi everyone,\n> I've just got a job in a company where I really wanted to work.\n>\n> I chose this firm because it has branches all over Europe, so I'll have a great chance to travel and use my English on a daily basis. To make a good impression at the interview, I put on smart clothes, arrived 15 minutes early and practised typical questions with my older sister the night before. What surprised me the most was the atmosphere - instead of a formal meeting at a desk, we talked in a small café over coffee and biscuits! When I got the email with the offer, I screamed with joy and immediately phoned my parents to share the good news.\n>\n> Take care, [Name]\n\n**Pokrycie polecenia:** 4 podpunkty + rozwinięcia → **Treść 4/4 pkt**. Łącznie ocena modelowa: **10/10 pkt**.","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"}]}