{"paper":{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":10,"source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-3)\nUsłyszysz dwukrotnie trzy teksty. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną\nz treścią nagrania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\n1.1. The woman recounts her experience in order to\nA. demand heavier fines for people who engage in antisocial behaviour.\nB. suggest what action could be taken in response to antisocial behaviour.\nC. complain about the lack of authorities’ reaction to antisocial behaviour.\nTekst 2.\n1.2. What are the speakers doing?\nA. recommending the best way to deal with cleaning staff\nB. encouraging cleaning staff to work more effectively\nC. discussing the idea of employing cleaning staff\nTekst 3.\n1.3. Which is the best headline for the news item?\nA. DURABILITY OF CYCLE PATH QUESTIONED\nB. OPENING OF CYCLE PATH POSTPONED AGAIN\nC. CONCERNS ABOUT LONG-TERM IMPACT OF CYCLE PATH","answer":null,"answer_text":"1. Odpowiedź uznaje się za poprawną tylko wtedy, gdy wpisywane wyrazy lub fragmenty\nzdań są w pełni poprawne gramatycznie i ortograficznie.","solution":"**1.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. suggest what action could be taken in response to antisocial behaviour.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKluczowa umiejętność: **określenie intencji nadawcy**. Kobieta opowiada o swoim doświadczeniu z uciążliwym sąsiadem i opisuje **kolejne podjęte kroki**:\n\n> \"First, I just ignored the noise and the mess I decided to talk to him I wrote a letter to him threatening to get in touch with the Environmental Health Officer. In the letter I also informed him that he could be fined heavily. It seems to have done the trick.\"\n\n→ **Sekwencja działań**: ignorowanie → rozmowa → list z groźbą → zadziałało.\n\nKluczowy fragment końcowy:\n> \"I want to encourage everyone to get to know their legal rights if they find themselves in such a situation. It really gives you confidence when you know how to handle troublemakers who are ruining your life.\"\n\n→ **Intencja**: zachęta + sugestia konkretnych działań → **suggest what action could be taken** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja MCQ\n**A. demand heavier fines** - kobieta wspomina o karach, ale NIE żąda surowszych. Po prostu informuje, że KARY ISTNIEJĄ jako narzędzie.\n\n**B. suggest what action could be taken** ✓ - kobieta opowiada o krokach i zachęca innych do podobnych działań.\n\n**C. complain about the lack of authorities' reaction** - przeciwnie, jej działania zadziałały (\"It seems to have done the trick\"). NIE narzeka na brak reakcji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.4)** Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Identifying intent (intentions):**\n> - **\"I want to encourage\"** = chcę zachęcić → sygnał INTENCJI\n> - **\"if they find themselves in such a situation\"** = jeśli znajdą się w takiej sytuacji → uogólnienie z konkretu\n> - Typowe sygnały intencji: I want to , I'd like to , my advice is , my point is\n\n> 📖 **Reference - \"do the trick\" (idiom):**\n> - **\"It seems to have done the trick.\"** = wygląda na to, że to zadziałało\n> - Synonim: It worked, It was successful\n> - To OPIS skuteczności, nie narzekanie\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | demand heavier fines | Kobieta wymienia kary jako fakt, NIE żąda zwiększenia | Słowo \"fined heavily\" pojawia się w tekście |\n| **B** | **suggest what action could be taken** | **POPRAWNA** - \"I want to encourage everyone\" | - |\n| C | complain about lack of authorities' reaction | Brak narzekania - działania jej zadziałały | Skojarzenie negatywne z troublemakers |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"encourage\"** w transkrypcji = sygnał INTENCJI dydaktycznej/sugestii.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Do the trick\"** to idiom oznaczający pozytywny skutek - eliminuje opcję C (brak narzekania).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie o INTENCJĘ wymaga uchwycenia, **CO MÓWCA CHCE OSIĄGNĄĆ** - tu: zainspirować innych do działania.\n\n**1.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. discussing the idea of employing cleaning staff**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (dialogu)\nKluczowe fragmenty dialogu:\n\n> Woman: \"So far we have always cleaned our offices ourselves, but I think it's high time we hired some professional help.\"\n\n→ Kobieta proponuje **ZATRUDNIENIE** profesjonalnej pomocy (= cleaning staff).\n\n> Man: \"You may be right, but that would mean higher maintenance costs and we can't afford it.\"\n\n→ Mężczyzna ZAWAHA SIĘ - wskazuje koszty.\n\n> Man: \"Do we really need to pay someone to do something we can do ourselves?\"\n\n→ Mężczyzna kwestionuje pomysł.\n\n**Wniosek**: rozmówcy **DYSKUTUJĄ POMYSŁ** zatrudnienia sprzątaczy - jeden ZA, drugi PRZECIW.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\nKluczowe sygnały:\n- **\"hired some professional help\"** = zatrudnić profesjonalną pomoc → cleaning staff\n- **\"higher maintenance costs\"** = wyższe koszty utrzymania → argument przeciw zatrudnieniu\n- **\"we can do ourselves\"** = możemy sami → odrzucenie pomysłu\n\nTo klasyczna **debata pro/contra** na temat **zatrudnienia personelu sprzątającego**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.5)** Zdający określa kontekst wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"It's (high) time + Past Simple\":**\n> - **\"it's high time we hired\"** = najwyższy czas, żebyśmy zatrudnili\n> - Konstrukcja: It's (high/about) time + Past Simple\n> - Znaczenie: powinno się to było już dawno wydarzyć\n> - Klucz: PAST SIMPLE mimo, że odnosi się do PRZYSZŁOŚCI (specjalna konstrukcja)\n\n> 📖 **Reference - Rhetorical question:**\n> - **\"Do we really need to pay ?\"** = pytanie retoryczne kwestionujące pomysł\n> - Wyraża sceptyzm bez wprost zaprzeczenia\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | recommending the best way to deal with cleaning staff | Brak ISTNIEJĄCEGO personelu - rozmowa to CZY zatrudnić |\n| B | encouraging cleaning staff to work more effectively | Nikogo nie zachęcają do pracy - debatują, CZY ich zatrudnić |\n| **C** | **discussing the idea of employing cleaning staff** | **POPRAWNA** - debata pro/contra zatrudnienia |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowa jest fraza **\"the IDEA of employing\"** - to pomysł, jeszcze nie zrealizowany. Eliminuje A i B, które zakładają istnienie personelu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"It's high time + Past Simple\"** to nietypowa konstrukcja - pamiętaj, że \"hired\" nie odnosi się do przeszłości, tylko wyraża pilność.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rozmowa ma strukturę PRO (kobieta) vs CONTRA (mężczyzna) - to klasyczna debata, klucz do opcji C.\n\n**1.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. CONCERNS ABOUT LONG-TERM IMPACT OF CYCLE PATH**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKluczowe fragmenty pokazujące **główną myśl** newsa:\n\n> \"some doubts have been raised by a number of green activists. They are warning that small particles of the plastic could find their way into the environment, particularly in high temperatures, so we might have another problem to deal with in the decades to come.\"\n\n→ **Główna myśl**: obawy aktywistów o **DŁUGOTERMINOWE skutki** ścieżki rowerowej (małe cząsteczki plastiku przedostające się do środowiska + \"in the decades to come\").\n\nText wspomina też zalety (trwałość, sensory), ale ZAKOŃCZENIE skupia się na OBAWACH - to typowa struktura news headline (negative ending = main concern).\n\n## Sposób 2 - eliminacja nagłówków\n**A. DURABILITY OF CYCLE PATH QUESTIONED**\n→ Trwałość jest CHWALONA: \"durability that is three times greater than usual\" → NIE jest kwestionowana.\n\n**B. OPENING OF CYCLE PATH POSTPONED AGAIN**\n→ Ścieżka **JUŻ ZOSTAŁA UDOSTĘPNIONA**: \"has finally been made available to cyclists\" → otwarcie zrealizowane, nie opóźnione.\n\n**C. CONCERNS ABOUT LONG-TERM IMPACT** ✓\n→ Dokładnie odzwierciedla: \"another problem to deal with in the decades to come\" + \"some doubts have been raised\".\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.1)** Zdający określa główną myśl tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"in the decades to come\":**\n> - **decades to come** = w nadchodzących dekadach (long-term)\n> - Synonim: long-term, future generations, in years to come\n> - Klucz: sygnał DŁUGOTERMINOWEJ perspektywy\n\n> 📖 **Reference - Passive Voice: \"have been raised\":**\n> - **\"doubts have been raised\"** = wątpliwości zostały podniesione\n> - Present Perfect Passive (have/has + been + V3)\n> - Strona bierna często bez wykonawcy (focus on action, not agent)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | DURABILITY OF CYCLE PATH QUESTIONED | Trwałość JEST CHWALONA, nie kwestionowana |\n| B | OPENING OF CYCLE PATH POSTPONED AGAIN | Ścieżka JEST otwarta (\"has been made available\") |\n| **C** | **CONCERNS ABOUT LONG-TERM IMPACT** | **POPRAWNA** - odzwierciedla obawy o przyszłość |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka A - uczeń słyszy \"durability\" w tekście i wybiera A. Ale durability jest pozytywną cechą (3x większa niż zwykła), NIE jest kwestionowana.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka B - brak \"otwarcia\" w newsie. Ścieżka właśnie się otworzyła (\"finally been made available\").\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"concerns\"** w opcji C parafrazuje \"doubts have been raised\" + \"warning\" w transkrypcji.","image":"img/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie cztery wypowiedzi związane z kartami płatniczymi. Do każdej\nwypowiedzi (2.1.-2.4.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-E). Wpisz rozwiązania\ndo tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nThis speaker\nA. was surprised to receive a refund of the money which had been stolen.\nB. publicised some information regarding the theft of money.\nC. had to face embarrassing comments on social media.\nD. took action despite a positive outcome.\nE. felt awkward because of a comment someone made.\n2.1.\n2.2.\n2.3.\n2.4.\nEJAP-R0-100","answer":"2.1 = B; 2.2 = E; 2.3 = D; 2.4 = A","answer_text":"2. Akceptuje się wyraz zapisany wielką literą zamiast małą i odwrotnie pod warunkiem,\nże zdający nie naruszył innych zasad pisowni, np. pisowni nazw własnych.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. publicised some information regarding the theft of money.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (One)\nMówca opowiada o kradzieży z konta bankowego we Florencji:\n\n> \"I wasn't aware that someone had installed skimmers that copy card numbers and PINs at a cash machine in the area and that's how they cleaned out my account.\"\n\n→ Kradzież danych z karty i konta.\n\n**Kluczowy fragment dla odpowiedzi**:\n> \"After finding out what had happened, I went on social media and websites for travellers to warn everybody.\"\n\n→ **Działania mówcy:**\n1. \"went on social media\" = wszedł/poszedł na media społecznościowe\n2. \"websites for travellers\" = strony dla podróżników\n3. \"to warn everybody\" = aby ostrzec wszystkich\n\n**Wniosek:** mówca **upublicznił informacje** o kradzieży, ostrzegając innych → **\"publicised some information regarding the theft\"** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja + key vocabulary\nKluczowe pary parafrazy:\n- **\"publicised\"** = upublicznił → \"went on social media\" + \"to warn everybody\" ✓\n- **\"information regarding the theft\"** = informacje o kradzieży → \"what had happened\" (= the theft) ✓\n\nEliminacja:\n- **A. surprise to receive a refund** - brak zwrotu pieniędzy w tej historii\n- **C. embarrassing comments on social media** - mówca SAM publikował, nie czytał wstydliwych komentarzy\n- **D. took action despite a positive outcome** - wynik był NEGATYWNY (kradzież), nie pozytywny\n- **E. felt awkward because of a comment** - brak komentarzy wobec niej\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - pozostałe\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"publicise\" jako czasownik:**\n> - **publicise** (UK) / publicize (US) = upublicznić, nagłośnić\n> - Synonim: spread the word, share publicly, broadcast\n> - Klucz: nie mylić z \"publish\" (publikować w gazecie/książce)\n\n> 📖 **Reference - Past Perfect: \"had happened\":**\n> - **\"what HAD happened\"** = co się wydarzyło (przed momentem opowieści)\n> - Past Perfect dla zdarzeń wcześniejszych\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | surprised to receive a refund | Brak zwrotu pieniędzy |\n| **B** | **publicised some information regarding the theft** | **POPRAWNA** - \"went on social media to warn\" |\n| C | embarrassing comments on social media | Mówca PUBLIKOWAŁ, nie odbierał wstydliwych komentarzy |\n| D | took action despite a positive outcome | Wynik NEGATYWNY (kradzież) |\n| E | felt awkward because of a comment | Brak komentarzy wobec niej |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"publicised\"** w opcji B parafrazuje \"went on social media\" + \"websites\" - to klasyczna parafraza CKE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"To warn everybody\" jest celem działania - wzmacnia interpretację, że mówca aktywnie upublicznił info.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C jest pułapką (social media w obu) - ale mówca SAM publikował, nie był ofiarą komentarzy.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**E. felt awkward because of a comment someone made.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (Two)\nMówczyni opowiada o niedziałających kartach w supermarkecie:\n\n> \"When my husband tried to use his card to pay, the checkout assistant said it had been declined. After she tried three times, I ran out to the car to get my card. When it was declined as well, **the checkout assistant remarked that we probably had no money in our account**.\"\n\n→ **Komentarz kasjerki**: zasugerowała, że nie mają pieniędzy.\n\n> \"It made me feel so embarrassed, especially as there was a big queue behind us.\"\n\n→ **Efekt**: ZAŻENOWANIE z powodu komentarza.\n\n**Wniosek:** mówca **felt awkward (zażenowany) because of a comment (komentarza) someone made (który ktoś zrobił)** → opcja **E** pasuje IDEALNIE.\n\n## Sposób 2 - eliminacja + key vocabulary\nKluczowe pary parafrazy:\n- **\"felt awkward\"** = czuła się niezręcznie → \"feel so embarrassed\" ✓\n- **\"because of a comment\"** = z powodu komentarza → \"the checkout assistant remarked\" ✓\n- **\"someone made\"** = który ktoś zrobił → kasjerka (the checkout assistant) ✓\n\nEliminacja:\n- **A. surprised to receive a refund** - brak zwrotu w tej historii\n- **B. publicised some information** - nie publikuje informacji\n- **C. embarrassing comments on social media** - komentarz w SKLEPIE, nie social media\n- **D. took action despite a positive outcome** - wynik negatywny (zażenowanie)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **E**\n> - **0 pkt** - pozostałe\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"feel awkward\" vs \"feel embarrassed\":**\n> - **awkward** = niezręczny (sytuacja, której nie wiemy jak zareagować)\n> - **embarrassed** = zażenowany (zawstydzony)\n> - Bliskoznaczne - często wymienne w listening\n\n> 📖 **Reference - \"someone made\" (relative clause):**\n> - **\"a comment someone made\"** = komentarz, który ktoś zrobił\n> - **\"to make a comment\"** = wypowiedzieć komentarz (kolokacja)\n> - Synonim: \"a comment someone uttered/expressed/said\"\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | surprised to receive a refund | Brak zwrotu pieniędzy |\n| B | publicised information | Mówca nie publikuje |\n| C | embarrassing comments on social media | Komentarz w SKLEPIE, nie social media |\n| D | took action despite positive outcome | Wynik negatywny + brak działań w odpowiedzi |\n| **E** | **felt awkward because of a comment someone made** | **POPRAWNA** - \"embarrassed by checkout assistant's remark\" |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka C - \"social media\" w opcji może mylić z \"comment\". Ale komentarz był W SKLEPIE od kasjerki, nie online.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Remark\" w transkrypcji = synonim \"comment\" w opcji E. Te dwa słowa są często wymieniane w listeningu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"awkward\"** to silniejsza wersja \"uncomfortable\" - sygnalizuje niezręczność społeczną.\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**D. took action despite a positive outcome.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (Three)\nMówca opowiada o utracie portfela, a potem o niespodziance:\n\n> \"One day, after returning home, I realised I had lost my wallet To my surprise, it turned out he had my wallet and had come to return it.\"\n\n→ **Pozytywny wynik**: portfel został zwrócony!\n\n**Kluczowy fragment dla odpowiedzi**:\n> \"Still, when the emotions had worn off, I called the bank to check my balance, and the transactions made on my account. Although everything was fine, I had my card blocked, just in case.\"\n\n→ **Pomimo zwrotu portfela**, mówca:\n1. Zadzwonił do banku\n2. Sprawdził balans i transakcje\n3. Zablokował kartę \"just in case\" (na wszelki wypadek)\n\n**Wniosek:** mówca **took action (podjął działania) despite a positive outcome (mimo pozytywnego wyniku)** → opcja **D** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja + key vocabulary\nKluczowe pary parafrazy:\n- **\"took action\"** = podjął działania → \"called the bank\" + \"had my card blocked\" ✓\n- **\"despite a positive outcome\"** = mimo pozytywnego wyniku → \"although everything was fine\" + portfel zwrócony ✓\n\nKluczowy łącznik:\n- **\"Still\"** w transkrypcji = mimo to, jednak → sygnalizuje DZIAŁANIE wbrew pozytywnemu wynikowi\n- **\"Although everything was fine\"** = mimo że wszystko było dobrze → kontrast\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **D**\n> - **0 pkt** - pozostałe\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"despite\" jako spójnik kontrastu:**\n> - **despite + N/V-ing** = mimo (czegoś)\n> - Przykład: \"despite a positive outcome\" = mimo pozytywnego wyniku\n> - Synonim: in spite of, although + clause\n\n> 📖 **Reference - Causative \"had something done\":**\n> - **\"I had my card blocked\"** = miałam zablokowaną kartę (przez kogoś z banku)\n> - Konstrukcja: subject + have + obj + V3\n> - To samo co w zadaniu 9.1 z 2105 (have it checked)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | surprised to receive a refund | Brak zwrotu - chodzi o portfel, nie pieniądze |\n| B | publicised information about theft | Brak kradzieży i publikacji |\n| C | embarrassing comments on social media | Brak komentarzy negatywnych |\n| **D** | **took action despite a positive outcome** | **POPRAWNA** - \"called bank, blocked card\" mimo zwrotu |\n| E | felt awkward because of a comment | Brak komentarzy |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowy łącznik **\"Still\"** + **\"Although everything was fine\"** sygnalizuje KONTRAST - działania mimo pozytywnego wyniku.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"just in case\"** (na wszelki wypadek) podkreśla DZIAŁANIE prewencyjne mimo braku problemu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Causative **\"had my card blocked\"** to ta sama konstrukcja, co \"have something done\" w transformations (zad. 9 PR).\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. was surprised to receive a refund of the money which had been stolen.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (Four)\nMówca opowiada o utracie karty i kradzieży:\n\n> \"I immediately went to the local branch of my bank and had the card blocked. The clerk checked my account, and I discovered that a few unauthorised transactions had already been made with my card.\"\n\n→ **Kradzież pieniędzy** z konta.\n\n> \"Because the total amount that I'd lost was only 20 pounds, I decided not to bother.\"\n\n→ Mówca NIE zawiadomił policji.\n\n**Kluczowy fragment dla odpowiedzi**:\n> \"Then, all of a sudden, the bank transferred the money to my account. It was such an unexpected outcome.\"\n\n→ **Niespodziewany zwrot** pieniędzy przez bank!\n\n**Wniosek:** mówca **was surprised (był zaskoczony) to receive a refund (otrzymaniem zwrotu) of the money which had been stolen (skradzionych pieniędzy)** → opcja **A** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja + key vocabulary\nKluczowe pary parafrazy:\n- **\"surprised\"** = zaskoczony → \"unexpected outcome\" ✓\n- **\"refund\"** = zwrot pieniędzy → \"the bank transferred the money to my account\" ✓\n- **\"the money which had been stolen\"** = pieniądze skradzione → \"unauthorised transactions\" ✓\n\nEliminacja:\n- **B. publicised some information** - brak publikacji\n- **C. embarrassing comments on social media** - brak komentarzy\n- **D. took action despite a positive outcome** - mówca **odpuścił** (\"decided not to bother\"), więc NIE podjął dalszych działań\n- **E. felt awkward because of a comment** - brak komentarzy\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - pozostałe\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"refund\" jako rzeczownik/czasownik:**\n> - **a refund** = zwrot pieniędzy (rzeczownik)\n> - **to refund** = zwrócić pieniądze (czasownik)\n> - Kontekst: refunds dla nieautoryzowanych transakcji\n\n> 📖 **Reference - \"all of a sudden\" (idiom):**\n> - **all of a sudden** = nagle, niespodziewanie\n> - Synonim: suddenly, out of the blue, unexpectedly\n> - Sygnalizuje SURPRISE\n\n> 📖 **Reference - Past Perfect Passive: \"had been stolen\":**\n> - **\"which HAD BEEN stolen\"** = które zostały skradzione\n> - Past Perfect Passive: had been + V3\n> - Czynność wcześniejsza wobec innej przeszłej (zwrotu)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **was surprised to receive a refund** | **POPRAWNA** - \"unexpected outcome\" + bank transferred money |\n| B | publicised some information | Brak publikacji |\n| C | embarrassing comments on social media | Brak komentarzy |\n| D | took action despite a positive outcome | Mówca \"decided not to bother\" - odpuścił, nie podjął działań |\n| E | felt awkward because of a comment | Brak komentarzy |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka D - uczeń może pomyśleć, że \"had the card blocked\" to działanie. Ale to było ZANIM doszło do zwrotu - to początkowa reakcja, nie działanie mimo pozytywnego wyniku.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Unexpected outcome\"** w transkrypcji = klucz do **\"surprised\"** w opcji A. To klasyczna parafraza.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj - w zadaniu 2 jedna opcja jest EXTRA (nie pasuje do żadnej). Tu zostały użyte B (2.1), E (2.2), D (2.3), A (2.4) → opcja **C (embarrassing comments on social media)** jest extra.","image":"img/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie wywiad na temat kradzieży kaktusów (ang. theft of cacti).\nZ podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią nagrania. Zakreśl jedną\nz liter: A, B, C albo D.\n3.1. According to Ray, the illegal cactus trade has grown recently because\nA. the availability of rare species has decreased.\nB. demand for cacti has been boosted by fashion trends.\nC. there are not enough places selling cacti as souvenirs.\nD. the falling price of cacti on the black market attracts more buyers.\n3.2. When talking about the factors making cactus theft easier, Ray points out that\nA. US Fish and Wildlife officers rarely patrol deserts.\nB. most cactus thieves manage to avoid getting caught.\nC. some aspects of online transactions are not adequately regulated.\nD. the number of specialists monitoring online sales has been reduced.\n3.3. The landscaper who Ray refers to\nA. was imprisoned after trying to steal a number of cacti.\nB. worked single-handedly when stealing the cacti.\nC. was spotted by a ranger driving a pickup truck.\nD. managed to get away without a prison sentence.\n3.4. According to Gene Joseph, cactus theft can be prevented by\nA. raising awareness of the harm to nature caused by cactus loss.\nB. making people realize how difficult growing cacti is.\nC. encouraging people to grow cacti at home.\nD. supplying legally grown cacti to the market.\n3.5. When talking about the use of technology in fighting cactus theft, Ray\nA. expresses his concern about the number of microchipped cacti.\nB. points to the success of a project aimed at dealing with cactus theft.\nC. explains why the adopted method is limited to Saguaro National Park.\nD. questions the effectiveness of measures introduced by Saguaro National Park.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-R0-100","answer":null,"answer_text":"3. Akceptowane są również inne odpowiedzi, jeżeli są merytorycznie poprawne i spełniają\nwszystkie warunki zadania.\nSchemat punktowania w zadaniach od 1. do 9.\n1 p. - poprawna odpowiedź.","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. demand for cacti has been boosted by fashion trends.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKluczowy fragment wyjaśniający WZROST kradzieży kaktusów:\n\n> \"But a crucial factor is that cacti have recently become an important feature of hipster décor. Landscapers and architects are setting trends for using these plants in our homes and gardens. This is the primary reason why cacti have exploded in popularity and why they fetch such high prices on the black market.\"\n\n→ **Łańcuch przyczynowy:**\n1. **\"hipster décor\"** = trend wystroju → modny element\n2. **\"Landscapers and architects are setting trends\"** = trendsetterzy\n3. **\"primary reason why cacti have exploded in popularity\"** = GŁÓWNY powód popularności\n\n**Wniosek**: popyt (demand) wzrósł przez **trendy mody** (fashion trends) → opcja **B** ✓\n\n## Sposób 2 - analiza parafrazy\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"demand for cacti has been boosted\"** = popyt został zwiększony → \"exploded in popularity\" ✓\n- **\"fashion trends\"** = trendy mody → \"hipster décor\" + \"setting trends\" ✓\n\nEliminacja:\n- **A. availability of rare species has decreased** - Ray NIE wspomina spadku dostępności\n- **C. not enough places selling cacti as souvenirs** - Ray mówi o turystach jako jednym z czynników, nie o BRAKU sklepów\n- **D. falling price of cacti on the black market** - przeciwnie: \"fetch such HIGH prices on the black market\" (ceny WYSOKIE)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Passive Voice: \"has been boosted\":**\n> - **\"demand has been boosted\"** = popyt został zwiększony\n> - Present Perfect Passive: has/have + been + V3\n> - Sygnalizuje proces zakończony z efektem w teraźniejszości\n\n> 📖 **Reference - Idiom \"explode in popularity\":**\n> - **explode in popularity** = eksplodować popularnością (gwałtowny wzrost)\n> - Synonim: skyrocket, surge, boom\n> - Klucz: dynamiczny WZROST popytu\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | availability of rare species has decreased | Ray nie wspomina o tym - mówi o WZROŚCIE popytu, nie SPADKU dostępności | Skojarzenie z \"rare species\" |\n| **B** | **demand has been boosted by fashion trends** | **POPRAWNA** - \"hipster décor\" + \"setting trends\" | - |\n| C | not enough places selling cacti as souvenirs | Ray wspomina o turystach jako CZYNNIKU, ale nie o braku sklepów | Pomylenie souvenirs z fashion |\n| D | falling price on the black market | Ceny ROSNĄ (\"fetch such high prices\") | Pomylenie kierunku zmian cen |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Hipster décor\"** = trend wystroju mieszkania w stylu hipsterskim - to klasyczny przykład \"fashion trend\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka D - uczeń wybiera \"falling price\", ale tekst mówi \"HIGH prices\" → ceny rosną, nie spadają.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Boost\" w stronie biernej (\"has been boosted\") parafrazuje \"explode in popularity\" - to klasyczna parafraza CKE.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. some aspects of online transactions are not adequately regulated.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKluczowy fragment o czynnikach ułatwiających kradzież:\n\n> \"First and foremost there are some legal questions about trade conducted on the Internet because certain issues are not precisely defined by law and people who steal cacti take advantage of that.\"\n\n→ **Główny czynnik**: handel internetowy + **niedoprecyzowane przepisy prawne**.\n\n## Sposób 2 - analiza parafrazy\nKluczowe pary parafrazy:\n- **\"some aspects of online transactions\"** = pewne aspekty transakcji online → \"trade conducted on the Internet\" ✓\n- **\"not adequately regulated\"** = nieodpowiednio uregulowane → \"not precisely defined by law\" ✓\n\nEliminacja:\n- **A. US Fish and Wildlife officers rarely patrol deserts** - Ray mówi, że patrole są TRUDNE (\"catching thieves red-handed in remote deserts can be a real challenge\"), NIE rzadkie\n- **B. most cactus thieves manage to avoid getting caught** - Ray mówi: \"the vast majority of criminal activities are prevented\" - WIĘKSZOŚĆ jest złapana, NIE unika\n- **D. number of specialists has been reduced** - Ray mówi: \"we have a LARGE team of specialists\" - nie ma redukcji\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Passive Voice: \"are not precisely defined\":**\n> - **\"certain issues are not precisely defined by law\"** = pewne kwestie nie są precyzyjnie określone przez prawo\n> - Present Simple Passive: am/is/are + V3\n> - Strona bierna często z negatywną konstrukcją w opisach prawnych\n\n> 📖 **Reference - \"take advantage of\" (idiom):**\n> - **take advantage of + sth** = wykorzystywać coś\n> - W kontekście negatywnym: wykorzystywać luki prawne\n> - Synonim: exploit, capitalise on\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | US Fish and Wildlife officers rarely patrol deserts | Ray mówi o trudności złapania w pustyniach, nie o rzadkich patrolach | Słowa \"deserts\" w obu tekstach |\n| B | most cactus thieves manage to avoid getting caught | \"vast majority of criminal activities are prevented\" - większość ZAPOBIEGANA | Skojarzenie z \"not every criminal gets caught\" |\n| **C** | **online transactions not adequately regulated** | **POPRAWNA** - \"not precisely defined by law\" | - |\n| D | number of specialists has been reduced | \"a LARGE team of specialists\" - duży zespół, brak redukcji | Skojarzenie z budżetem rządowym |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna parafraza: **\"not precisely defined by law\"** = **\"not adequately regulated\"**. Słowa są inne, ale znaczenie identyczne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka B - Ray przyznaje, że nie WSZYSTKI złodzieje są łapani (\"not every criminal gets caught\"), ale ZDECYDOWANA WIĘKSZOŚĆ jest. Opcja B mówi przeciwnie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"First and foremost\"** w transkrypcji = przede wszystkim, GŁÓWNIE - sygnalizuje, że NASTĘPUJE GŁÓWNY argument.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. was imprisoned after trying to steal a number of cacti.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKluczowy fragment o landscaperze:\n\n> \"In 2007, a landscaper, accompanied by a friend, dug up 17 saguaros, which are an iconic species. While the thieves were trying to load the cacti into a pickup truck, they were caught by a ranger who was on a walking patrol in our park. The landscaper had to serve eight months in federal prison.\"\n\n→ **Kluczowe fakty:**\n1. **\"a landscaper, accompanied by a friend\"** = landscaper z przyjacielem (nie sam)\n2. **\"dug up 17 saguaros\"** = wykopali 17 kaktusów (a number of cacti)\n3. **\"caught by a ranger who was on a walking patrol\"** = złapany przez rangera na PIESZYM patrolu\n4. **\"had to serve eight months in federal prison\"** = musiał spędzić 8 miesięcy w więzieniu = **imprisoned** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja MCQ\n**A. was imprisoned after trying to steal a number of cacti** ✓\n→ Dokładnie: 17 saguaros + 8 miesięcy więzienia.\n\n**B. worked single-handedly when stealing the cacti**\n→ Tekst: \"accompanied by a friend\" = NIE sam.\n\n**C. was spotted by a ranger driving a pickup truck**\n→ Tekst: ranger był na **walking patrol** (PIESZYM patrolu), NIE prowadził pickupa. Pickup truck mieli ZŁODZIEJE (\"load the cacti into a pickup truck\").\n\n**D. managed to get away without a prison sentence**\n→ Tekst: \"serve eight months in federal prison\" - DOSTAŁ wyrok.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"serve a prison sentence\" (kolokacja):**\n> - **serve + N (czas) + in prison** = odbyć karę w więzieniu\n> - **\"had to serve eight months\"** = musiał odsiedzieć 8 miesięcy\n> - Synonim: \"was imprisoned\", \"was sentenced to\"\n\n> 📖 **Reference - Passive Voice: \"was imprisoned\":**\n> - **imprison** = uwięzić\n> - Passive: **was/were imprisoned** = został uwięziony\n> - Synonim: was jailed, was sentenced to prison\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **was imprisoned after trying to steal cacti** | **POPRAWNA** - 8 miesięcy więzienia za 17 saguaros | - |\n| B | worked single-handedly | \"accompanied by a friend\" - NIE sam | \"a landscaper\" w singular - myli o samym sprawcy |\n| C | spotted by a ranger driving a pickup truck | Ranger był na PIESZYM patrolu; pickup mieli złodzieje | Pomylenie kto miał pickup |\n| D | managed to get away without prison | \"8 months in federal prison\" - DOSTAŁ wyrok | Pomylenie z partnerem (który miał lżejszy wyrok) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna pułapka - który prowadził pickup. Tekst mówi, że ZŁODZIEJE próbowali załadować kaktusy do pickupa, a ranger SZEDŁ pieszo (\"walking patrol\").\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"accompanied by a friend\"** = w towarzystwie przyjaciela = NIE sam. Eliminuje opcję B.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst wyraźnie rozróżnia kary: landscaper = 8 mies. więzienia (federal prison), partner = 6 mies. aresztu domowego (home confinement) + 100 godzin prac społecznych.\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**D. supplying legally grown cacti to the market.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKluczowy fragment o pomyśle Gene Josepha:\n\n> \"Gene believes that the best way to prevent illegal trade is to grow new cacti from seed on specialist farms such as his. He thinks that when rare plants are produced in this way, and then legally sold to the public, the pressure to steal from the wild decreases.\"\n\n→ **Pomysł Gene Josepha:**\n1. **\"grow new cacti from seed on specialist farms\"** = hodowla na specjalistycznych farmach\n2. **\"legally sold to the public\"** = LEGALNA sprzedaż publicznie\n3. **\"pressure to steal from the wild decreases\"** = spada presja kradzieży z natury\n\n→ Strategia: **dostarczać legalnie hodowane kaktusy na rynek** → opcja **D** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja MCQ\n**A. raising awareness of the harm to nature caused by cactus loss**\n→ Gene NIE proponuje ZWIĘKSZANIA ŚWIADOMOŚCI - proponuje LEGALNĄ SPRZEDAŻ jako substytut.\n\n**B. making people realize how difficult growing cacti is**\n→ Gene NIE chce pokazać trudności hodowli - chce ZAOFEROWAĆ legalnie wyhodowane kaktusy.\n\n**C. encouraging people to grow cacti at home**\n→ Gene NIE zachęca do hodowli w DOMU - proponuje **specjalistyczne farmy** (takie jak jego).\n\n**D. supplying legally grown cacti to the market** ✓\n→ Dokładnie to opisuje pomysł Gene'a.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"supply X to Y\" (kolokacja):**\n> - **supply + product + to + market** = dostarczać produkt na rynek\n> - Synonim: provide, deliver, offer\n> - Kontekst: ekonomiczna logika podaży\n\n> 📖 **Reference - \"grown from seed\":**\n> - **grown from seed** = wyhodowany z nasiona (z natury, nie z sadzonki)\n> - Past Participle jako przymiotnik\n> - Klucz: legalna hodowla → legalny produkt\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | raising awareness of harm | Gene nie proponuje EDUKACJI - proponuje EKONOMICZNĄ SUBSTYTUCJĘ |\n| B | realising how difficult growing is | Brak takiej propozycji |\n| C | encouraging people to grow at home | Gene proponuje SPECJALISTYCZNE farmy, NIE hodowlę w domu |\n| **D** | **supplying legally grown cacti to the market** | **POPRAWNA** - \"legally sold to the public\" |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka C - Gene mówi o hodowli na FARMACH, nie w domach. Specjalistyczne farmy mają zasoby, czas i wiedzę, które domowy hodowca nie ma.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"supply\"** w opcji D parafrazuje \"produced legally sold\" - to klasyczna logika rynkowa (zwiększanie LEGALNEJ podaży zmniejsza presję na NIELEGALNĄ).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst wspomina, że uprawa kaktusa do sprzedaży trwa **\"up to 20 years\"** - to wyjaśnia, dlaczego potrzebne są SPECJALISTYCZNE farmy, nie domowe.\n\n**3.5.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. points to the success of a project aimed at dealing with cactus theft.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKluczowy fragment o technologii w walce z kradzieżą:\n\n> \"Saguaro National Park has started implanting cacti with microchips to discourage criminals. Invisible microchips have been inserted into about 1,000 cacti in some areas of the park. If it's suspected that a cactus for sale has been stolen, a quick scan and the use of our database will determine whether it has been taken from the park. **Since the chips were installed, there have been fewer cases of cactus theft. The scheme has turned out to be so effective that other parks have started using the same method.**\"\n\n→ **Kluczowe sygnały sukcesu:**\n1. \"fewer cases of cactus theft\" = mniej przypadków kradzieży (kwantyfikowalny sukces)\n2. \"so effective\" = tak skuteczne\n3. \"other parks have started using the same method\" = inne parki naśladują\n\nTo wszystko **dowody sukcesu** projektu → opcja **B** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja MCQ\n**A. expresses his concern about the number of microchipped cacti**\n→ Ray NIE wyraża OBAW - wyraża ZADOWOLENIE ze skuteczności.\n\n**B. points to the success of a project aimed at dealing with cactus theft** ✓\n→ Dokładnie to opisuje: \"fewer cases\" + \"so effective\" + \"other parks\".\n\n**C. explains why the adopted method is limited to Saguaro National Park**\n→ Ray mówi, że INNE parki też używają tej metody - metoda NIE jest ograniczona do Saguaro.\n\n**D. questions the effectiveness of measures introduced by Saguaro National Park**\n→ Ray POTWIERDZA skuteczność, NIE kwestionuje.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.2)** Zdający określa główną myśl części tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"point to\" (phrasal verb):**\n> - **point to + sth** = wskazywać na coś, świadczyć o czymś\n> - Synonim: indicate, demonstrate, show evidence of\n> - Klucz: **point to success** = wskazywać na sukces (=dawać dowody)\n\n> 📖 **Reference - Present Perfect dla efektu zakończonego:**\n> - **\"have been fewer cases\"** = było mniej przypadków (od momentu instalacji do teraz)\n> - **\"has turned out to be effective\"** = okazał się skuteczny (zakończone)\n> - **\"have started using\"** = zaczęły używać (efekt trwa)\n\n> 📖 **Reference - \"so that \" (konstrukcja konsekwencji):**\n> - **\"so effective that other parks have started using\"** = tak skuteczne, że inne parki zaczęły używać\n> - Konstrukcja: **so + adj + that + clause** = na tyle, że\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | expresses concern about microchipped cacti | Ray wyraża ZADOWOLENIE, NIE obawy |\n| **B** | **points to the success of a project** | **POPRAWNA** - fewer cases + so effective + other parks |\n| C | method limited to Saguaro National Park | Inne parki też używają - NIE ograniczone |\n| D | questions the effectiveness | Ray POTWIERDZA, nie kwestionuje |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"So effective that other parks have started using the same method\"** to KEY SENTENCE - sygnalizuje sukces na tyle ważny, że jest naśladowany.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowa **\"fewer cases\"** + **\"so effective\"** + **\"other parks\"** to TRZY DOWODY sukcesu - to klasyczne supporting evidence dla \"success\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka C - uczeń może pomyśleć, że \"in some areas of the park\" ogranicza metodę. Ale to dotyczy konkretnego parku (Saguaro), a Ray potwierdza, że INNE parki też używają.","image":"img/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, który został podzielony na trzy części (A-C), oraz pytania go dotyczące\n(4.1.-4.4.). Do każdego pytania dopasuj właściwą część tekstu. Wpisz rozwiązania\ndo tabeli.\nUwaga: jedna część tekstu pasuje do dwóch pytań.\nIn which paragraph does the author\n4.1. link the origin of the dollar sign ($) to a certain geographical landmark?\n4.2. point to a non-English origin of the word dollar?\n4.3. express regret that the roots of the US dollar sign are difficult to trace?\n4.4. compare the value of one currency to another?\nTHE CURIOUS ORIGINS OF THE DOLLAR\nA. The dollar has an exciting history. In 1520, the Kingdom of Bohemia began making coins\nusing silver from a mine in Joachimsthal. Logically, the coin was called the Joachimsthaler.\nShortened to thaler the name found its way into other languages, for example, daler in\nDutch. And, it was the Dutch coin that, thanks to booming international trade, made its way\nto the Dutch New Netherland Colony. It’s noteworthy that the modern pronunciation of dollar\nis remarkably close to the 17th-century Dutch pronunciation of daler. Unfortunately, there is\nno straightforward answer to the question of how the dollar sign originated.\nB. One theory is that the dollar sign comes from the Pillars of Hercules, as the Ancient Greeks\nused to call the two rocks at the entrance to the Straits of Gibraltar. When King Ferdinand II\nof Aragon claimed the Straits of Gibraltar in 1492, he ordered the production of coins\nshowing the Pillars of Hercules wrapped in a banner. When the Spanish colonized America,\nthe coins travelled with them and so the Pillars of Hercules became a symbol of the New\nWorld. In the 18th and 19th centuries they also appeared on the Spanish dollar, known as\nthe peso. This showed two columns with a ribbon wrapped around them in an S shape.\nThe similarity to the American dollar sign seems obvious.\nEJAP-R0-100\nC. Another widely accepted theory also involves the Spanish currency, and it goes like this: in\nthe colonies, trade between Spanish Americans and English Americans was lively,\nand the Spanish peso was a legal currency in the US until 1857. The word “peso” was often\nabbreviated to the initial “P” with an “S” beside it. Gradually the “P” merged with the “S”,\nthen the “P” lost its curve, leaving a vertical line in the centre of the “S”. A peso was more\nor less worth one American dollar. Since both were in circulation simultaneously, the sign\nmight have been transferred.\nadapted from www.bbc.com\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-R0-100","answer":"4.1 = B; 4.2 = A; 4.3 = A; 4.4 = C","answer_text":"4.\npodsumowa-\nnie: właściwe\ni adekwatne\ndo tematu\nzakończenie\nwypowiedzi\nR\nA\nL\nzakończenie zgodne\nz tematem oraz treścią\nwypowiedzi; jeżeli zdający\npowtarza wstęp - czyni to\ninnymi słowami\nzakończenie nie jest w pełni\npoprawne, np. jest zgodne\nz tematem ALBO treścią\nwypowiedzi; odbiega trochę\nod tematu LUB treści\nwypowiedzi; zdający stosuje\nzakończenie schematyczne\n(sztampowe) LUB powtarza\nwstęp praktycznie tymi samymi\nsłowami\nbrak zakończenia LUB\nzakończenie nie jest\nkomunikatywne LUB\nzakończenie jest jedynie luźno\nzwiązane z tematem oraz\ntreścią wypowiedzi\n(też jeśli nie jest zgodne)\n5.\nfragmenty\nodbiegające\nod tematu\ni/lub nie na\ntemat\nR\nA\nL\nwypowiedź nie zawiera\nfragmentów odbiegających\nod tematu i/lub nie na temat\nwypowiedź zawiera dłuższy\nfragment / nieliczne krótkie\nfragmenty odbiegające od\ntematu i/lub nie na temat\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n* R - rozprawka; A - artykuł; L - list formalny\nTabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy\nElementy formy\nForma\n1\n0\n1.\nelementy\ncharakterystyczne\ndla formy\nR\nteza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nA\nwypowiedź jest zatytułowana\nL\nwypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający\ni kończący\n2.\nkompozycja\nR\nA\nL\nwypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny\nwyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach\nwstępu, rozwinięcia i zakończenia\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n3.\nsegmentacja\nR\nA\nL\ntekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na\nakapity) jest konsekwentny\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n4.\ndługość pracy\nR\nA\nL\ndługość pracy mieści się w granicach 180-280 słów\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nUwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym\npodkryterium.\nOstateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny\nelementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.\nTabela C\nElementy\ntreści\nElementy formy\n4-3\n2-1\n0\n10-9\n5 p.\n4 p.\n3 p.\n8-7\n4 p.\n3 p.\n2 p.\n6-5\n3 p.\n2 p.\n1 p.\n4-3\n2 p.\n1 p.\n0 p.\n2-1\n1 p.\n0 p.\n0 p.\n0\n0 p.\n0 p.\n0 p.\nNa przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy\noceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nDodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści\nROZPRAWKA\nTemat\nNiektórzy rodzice dają nastolatkom kieszonkowe za wykonywanie obowiązków domowych.\nNapisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.\nRozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,\nprzedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.\nAutor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio\nsygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym\nzakończeniem.\nDobrze napisana rozprawka:\n• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,\nrozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej\n• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki\n• charakteryzuje się stylem formalnym.\nTeza\n1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się\ndo dawania nastolatkom kieszonkowego za wykonywanie obowiązków domowych oraz\nstwierdzenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe strony tego zjawiska (wymaga\ntego ten typ rozprawki), np. Some teenagers are given pocket money for doing\nhousework. This solution has some advantages but there are also drawbacks to\nconsider.\n2. Zdający może się odnieść w tezie do dawania nastolatkom pieniędzy za wykonywanie\nobowiązków domowych (zamiast kieszonkowego).\n3. Nie jest wymagane wskazanie, że kieszonkowe jest dawane przez rodziców ALE jeśli\nzdający odnosi się do osób innych niż rodzice dających nastolatkom kieszonkowe za\nwykonywanie obowiązków domowych, taka teza jest kwalifikowana jako odbiegająca od\ntematu, np. Some grandparents give teenagers pocket money for doing housework.\nIt has good and bad points.\n4. Akceptowane jest użycie takich określeń jak, np. young people / children / kids zamiast\nteenagers.\n5. Zdający może użyć różnorodnych wyrażeń na określenie „wykonywania obowiązków\ndomowych”, np. home duties, household tasks, do some work in the house, do house\nchores, perform different jobs in the house.\nJeśli zdający na określenie obowiązków domowych używa wyrażeń sugerujących\nodrabianie pracy domowej, np. homework, home’s work, home works, lub następuje\nznaczne zakłócenie komunikacji poprzez użycie wyrażeń takich jak np. house holds,\nhouse shares, taka teza jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem.\n6. Jeśli teza dotyczy nagradzania nastolatków za wykonywanie obowiązków domowych, ale\nnie wskazuje, że chodzi o kieszonkowe / dawanie pieniędzy, taka realizacja jest\nkwalifikowana jako odbiegająca od tematu.","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph B)\nPytanie szuka **geograficznego landmarku** (\"a certain geographical landmark\"). Tylko paragraf B opisuje takie miejsce:\n\n> \"One theory is that the dollar sign comes from the Pillars of Hercules, as the Ancient Greeks used to call the two rocks at the entrance to the Straits of Gibraltar.\"\n\n→ **Słupy Heraklesa** = dwa skały u wejścia do **Cieśniny Gibraltarskiej**\n→ To **konkretny geograficzny landmark** ✓\n\n> \"When King Ferdinand II of Aragon claimed the Straits of Gibraltar in 1492, he ordered the production of coins showing the Pillars of Hercules wrapped in a banner.\"\n\n→ Pochodzenie znaku $ powiązane z geografią (Gibraltar) → opcja **B** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja paragrafów\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"geographical landmark\"** = punkt geograficzny → \"Straits of Gibraltar\" + \"Pillars of Hercules\" ✓\n- **\"origin of the dollar sign\"** = pochodzenie znaku $ → wprost wymienione w B ✓\n\nEliminacja:\n- **Paragraf A**: opisuje pochodzenie SŁOWA \"dollar\" (Joachimsthaler → thaler → daler), NIE pochodzenie ZNAKU $; brak konkretnego landmarku geograficznego\n- **Paragraf C**: opisuje pochodzenie znaku z LITER P+S (peso), NIE z geografii\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"used to + V\" (przeszłe nawyki):**\n> - **\"the Ancient Greeks used to call\"** = starożytni Grecy zwykli nazywać\n> - **used to + V** = robić coś w przeszłości (już nie)\n> - Klucz: opisuje przeszły nawyk lub stan\n\n> 📖 **Reference - \"come from\" (kolokacja):**\n> - **come from + N** = pochodzić z czegoś\n> - \"the dollar sign comes from the Pillars of Hercules\" = znak $ pochodzi od Słupów Heraklesa\n> - Synonim: originate from, derive from\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Pochodzenie SŁOWA dollar | Brak geograficznego landmarku - focus na lingwistyce |\n| **B** | **Słupy Heraklesa + Gibraltar** | **POPRAWNA** - geograficzny landmark |\n| C | Pochodzenie znaku z liter P+S | Brak geografii - focus na typografii |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie precyzuje **\"geographical landmark\"** = miejsce geograficzne. Tylko paragraf B wymienia konkretne miejsce (Gibraltar).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o różnicy między **SŁOWEM \"dollar\"** (paragraf A) a **ZNAKIEM $** (paragrafy B i C).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Pillars of Hercules** to klasyczny przykład **mitologicznego/geograficznego ZNAKU** - Grecy używali tej nazwy dla rzeczywistych skał w Gibraltarze.\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**A**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph A)\nPytanie szuka **NIE-angielskiego pochodzenia słowa \"dollar\"** (\"a non-English origin of the word dollar\"). Tylko paragraf A opisuje ścieżkę językową:\n\n> \"In 1520, the Kingdom of Bohemia began making coins using silver from a mine in Joachimsthal. Logically, the coin was called the Joachimsthaler. Shortened to *thaler* the name found its way into other languages, for example, *daler* in Dutch. And, it was the Dutch coin that, thanks to booming international trade, made its way to the Dutch New Netherland Colony.\"\n\n→ **Ścieżka językowa:**\n1. **Bohemia (Czechy)** → Joachimsthaler\n2. **niemiecki** → thaler (skrót)\n3. **holenderski** → daler\n4. **angielski** → dollar (poprzez kolonie holenderskie)\n\n→ Pochodzenie **NIE-angielskie**: czeskie/niemieckie/holenderskie ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja paragrafów\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"non-English origin\"** = nie-angielskie pochodzenie → wymienione języki to czeski, niemiecki, holenderski\n- **\"the word dollar\"** = słowo (NIE znak) → focus na lingwistyce\n\nEliminacja:\n- **Paragraf B**: opisuje pochodzenie ZNAKU $, nie słowa\n- **Paragraf C**: opisuje pochodzenie ZNAKU $ z hiszpańskiego peso, nie pochodzenie słowa \"dollar\"\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"find its way into\" (idiom):**\n> - **\"the name found its way into other languages\"** = nazwa znalazła się w innych językach\n> - Idiom: find one's way into = trafić gdzieś, dotrzeć\n> - Sygnalizuje TRANSMISJĘ językową/kulturową\n\n> 📖 **Reference - Cleft sentence (it was X that ):**\n> - **\"it was the Dutch coin that made its way to the Dutch New Netherland Colony\"**\n> - Konstrukcja emfatyczna: it was + X + that + clause\n> - Emfaza: TO BYŁA holenderska moneta, a nie inna\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **Joachimsthaler → thaler → daler (niemiecki/holenderski)** | **POPRAWNA** - pochodzenie słowa z innych języków |\n| B | Pochodzenie ZNAKU z Słupów Heraklesa | Pytanie o SŁOWO, nie znak |\n| C | Pochodzenie ZNAKU z P+S (peso) | Pytanie o SŁOWO, nie znak |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie precyzuje **\"the WORD dollar\"** - to klucz. Nie ZNAK $, tylko WYRAZ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o sekwencji językowej: czeski → niemiecki → holenderski → angielski. Wszystkie są NIE-angielskie do momentu dotarcia do kolonii.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Booming international trade\"** = rozwijający się handel międzynarodowy - to mechanizm transmisji słowa między językami.\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**A**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph A)\nPytanie szuka **żalu autora, że pochodzenie znaku $ jest trudne do prześledzenia** (\"expresses regret that the roots of the US dollar sign are difficult to trace\"). Paragraf A kończy się stwierdzeniem żalu:\n\n> \"Unfortunately, there is no straightforward answer to the question of how the dollar sign originated.\"\n\n→ **Kluczowe sygnały żalu:**\n1. **\"Unfortunately\"** = niestety → SYGNAŁ ŻALU autora ✓\n2. **\"no straightforward answer\"** = brak prostej odpowiedzi → trudne do prześledzenia ✓\n3. **\"how the dollar sign originated\"** = jak znak $ powstał → roots/origins ✓\n\nTo wprost wyrażony **regret** (żal) → opcja **A** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja paragrafów\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"expresses regret\"** = wyraża żal → \"Unfortunately\" ✓\n- **\"difficult to trace\"** = trudne do prześledzenia → \"no straightforward answer\" ✓\n- **\"the roots of the US dollar sign\"** = korzenie/pochodzenie znaku $ → \"how the dollar sign originated\" ✓\n\nEliminacja:\n- **Paragraf B**: przedstawia JEDNĄ z TEORII (Pillars of Hercules) - brak żalu, raczej pewność\n- **Paragraf C**: przedstawia INNĄ TEORIĘ (P+S = peso) - brak żalu\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Adverbs wyrażające opinię:**\n> - **Unfortunately** = niestety (negatywna ocena, żal)\n> - **Fortunately** = na szczęście (pozytywna ocena)\n> - **Sadly/Regrettably** = ze smutkiem (żal)\n> - **Surprisingly** = zaskakująco\n> - Klucz: te przysłówki SYGNALIZUJĄ POSTAWĘ autora\n\n> 📖 **Reference - \"straightforward\":**\n> - **straightforward** = prosty, jednoznaczny\n> - **no straightforward answer** = brak prostej odpowiedzi (=temat skomplikowany)\n> - Synonim: simple, clear, direct\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **\"Unfortunately, no straightforward answer\"** | **POPRAWNA** - wprost wyrażony żal |\n| B | Teoria z Pillars of Hercules | Brak żalu - autor przedstawia teorię |\n| C | Teoria z P+S (peso) | Brak żalu - autor przedstawia inną teorię |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"Unfortunately\"** to KRYTYCZNY SYGNAŁ żalu autora. Bez tego słowa zdanie byłoby neutralne (\"There is no straightforward answer\").\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Paragraf A pełni FUNKCJĘ wprowadzającą - przedstawia kontekst, a kończy się **\"thesis statement\"** o trudności tematu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"To trace\" w pytaniu = prześledzić (synonim \"to track\", \"to find origins of\"). To parafraza dla \"how the dollar sign ORIGINATED\".\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph C)\nPytanie szuka **porównania wartości dwóch walut** (\"compares the value of one currency to another\"). Tylko paragraf C zawiera takie porównanie:\n\n> \"A peso was more or less worth one American dollar. Since both were in circulation simultaneously, the sign might have been transferred.\"\n\n→ **Bezpośrednie porównanie:**\n- **Peso ≈ 1 American dollar**\n- **\"more or less worth\"** = mniej więcej warte → ekwiwalentne wartości\n\nTo **dosłowne porównanie wartości** dwóch walut → opcja **C** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja paragrafów\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"compare the value\"** = porównać wartość → \"more or less worth one American dollar\" ✓\n- **\"one currency to another\"** = jedna waluta do drugiej → peso vs dollar ✓\n\nEliminacja:\n- **Paragraf A**: opisuje pochodzenie SŁOWA \"dollar\" (Joachimsthaler) - brak porównania wartości\n- **Paragraf B**: opisuje pochodzenie ZNAKU z Słupów Heraklesa - brak porównania wartości\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"be worth\" (kolokacja):**\n> - **be worth + N** = być wartym czegoś\n> - **\"a peso was worth one dollar\"** = peso było warte dolara\n> - Klucz: \"worth\" wymaga rzeczownika (NIE bezokolicznika)\n\n> 📖 **Reference - \"more or less\" (idiom):**\n> - **more or less** = mniej więcej, w przybliżeniu\n> - Synonim: roughly, approximately, about\n> - Sygnalizuje EKWIWALENCJĘ z marginesem\n\n> 📖 **Reference - Past Simple Modal: \"might have been transferred\":**\n> - **\"the sign MIGHT HAVE BEEN transferred\"** = znak mógł zostać przeniesiony\n> - Konstrukcja: modal + have been + V3 (Passive z perfectem)\n> - Znaczenie: spekulacja o przeszłości\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Pochodzenie SŁOWA dollar | Brak porównania wartości |\n| B | Słupy Heraklesa (geografia) | Brak porównania wartości |\n| **C** | **\"A peso was worth one American dollar\"** | **POPRAWNA** - bezpośrednie porównanie |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"More or less worth one American dollar\"** = ekwiwalencja monetarna. To klasyczne porównanie wartości walut.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu 4 jeden paragraf jest użyty 2× (A dla pytań 4.2 i 4.3), zgodnie z poleceniem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sekwencja wykorzystania paragrafów: B (4.1), A (4.2), A (4.3), C (4.4) - paragraf A użyty dwukrotnie.","image":"img/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto cztery zdania. Wpisz w każdą lukę (5.1.-5.4.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nFRUITFUL COMBINATION\nThe story of banoffee pie, an iconic British dessert with bananas, cream, toffee and a shortcrust\npastry base, began in 1968 when a newly-wed couple purchased an old tea room in\na 16th-century monastery building in East Sussex. 5.1. After the most urgent tasks had\nbeen completed, the owners got down to putting the finishing touches to the interior.\nThey called the place The Hungry Monk, a clear reference to its former residents.\nIn 1971, Nigel Mackenzie, the owner, decided a new dessert was essential on their menu.\nAt that time Ian Dowding, the head chef, had just returned from America, so he suggested\na recipe he had brought back from his trip - Blum’s coffee toffee pie. 5.2. A few\nexperiments with adding apples or oranges proved to be disappointing. But Mackenzie would\nnot give up and he suggested using bananas, which was a stroke of genius. Now it was time\nto invent the name. Having tested a few ideas, the duo finally opted for banoffee, a combination\nof words denoting the main ingredients of the dessert - bananas and toffee.\nThe response from the restaurant’s clients was immediate. Some rang from London before\nsetting out to check if banoffee was still on the menu. 5.3. But it was not only numerous\neateries that took advantage of banoffee’s fame. Supermarkets also sold their own variants,\nwhich truly appalled the creators. Meanwhile, the recipe for genuine banoffee appeared in\na cookbook, and later the dessert gained its own entry in the Oxford English Dictionary.\nBanoffee was a great success and many people thought it must be from America. Therefore,\nMackenzie decided to challenge those who were questioning its origin. He offered\na 10,000-pound prize to anyone who could prove banoffee was not British. 5.4. It said:\nThe Birthplace of one of the World’s Favourite Puddings. The dessert has indeed won the\nhearts and stomachs of thousands across the world.\nadapted from www.independent.co.uk; www.madeupinbritain.uk\nEJAP-R0-100\nA. When no one claimed it, Mackenzie proudly put up a plaque at the restaurant’s entrance.\nB. Mackenzie was enthusiastic about the new dish, but both he and his chef felt that they\nneeded to make it distinctly their own.\nC. The chef strongly opposed this idea because he disapproved of making changes to\nthe recipes he had come up with.\nD. People clearly loved it, so owners of other restaurants throughout the country decided\nto serve it as well.\nE. To convert the property into a restaurant, a number of essential changes had to be made.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-R0-100","answer":null,"answer_text":"5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.\n5.2) R Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub\nrozwiązaniu.\n5.5)\nZdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.\n5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.\nSzczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)\n1.\nZdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,\ngramatycznych, ortograficznych) […].\n5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.\n5.5)\nZdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.\n5.7)\nZdający przedstawia zalety […] różnych rozwiązań.\n5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**E. To convert the property into a restaurant, a number of essential changes had to be made.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika lokalna)\nKontekst luki 5.1:\n\n> \"The story of banoffee pie, an iconic British dessert with bananas, cream, toffee and a shortcrust pastry base, began in 1968 when a newly-wed couple purchased an old tea room in a 16th-century monastery building in East Sussex. **5.1.** After the most urgent tasks had been completed, the owners got down to putting the finishing touches to the interior.\"\n\n→ **Kluczowe wskazówki:**\n1. **Przed luką**: para kupiła STARY budynek klasztoru → wymaga przeróbki\n2. **Po luce**: \"After the most urgent tasks had been completed\" → wymaga wymienienia wcześniej **TASKS** (zadań do wykonania)\n3. Logika: zakup budynku → konieczne przeróbki → wykonano najpilniejsze prace → kosmetyka\n\n**Fragment E**: \"To convert the property into a restaurant, a number of **essential changes had to be made**.\"\n\n→ E wprowadza **\"essential changes\"** = klasyczne **\"tasks\"** wymienione w następnym zdaniu ✓\n→ \"convert the property\" = zamienić budynek (klasztor → restauracja) ✓\n\n## Sposób 2 - analiza spójności (paraphrase)\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"essential changes\"** (E) ≈ **\"urgent tasks\"** (post-luka)\n- **\"had to be made\"** (E) ≈ **\"had been completed\"** (post-luka)\n\nTo klasyczna struktura: ZADANIA wymienione → ZAKOŃCZONE.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **E**\n> - **0 pkt** - A, B, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6)** Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Infinitive of purpose: \"To convert\":**\n> - **\"To convert the property changes had to be made\"** = aby przekształcić budynek\n> - **to + V (infinitive of purpose)** = cel\n> - Synonim: in order to convert\n\n> 📖 **Reference - Passive Modal: \"had to be made\":**\n> - **had to + be + V3** = musiały zostać zrobione\n> - Konstrukcja: modal of obligation + passive\n> - Strona bierna często z modalami: must be done, should be done, has to be made\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | \"When no one claimed it, Mackenzie put up a plaque\" | Pasuje do luki 5.4 (po nagrodzie £10,000) |\n| B | \"Mackenzie was enthusiastic about the new dish\" | Pasuje do luki 5.2 (przed eksperymentami z deserem) |\n| C | \"The chef strongly opposed this idea\" | Niespójne - nie ma tu sporu |\n| D | \"People clearly loved it\" | Pasuje do luki 5.3 (popularność dania) |\n| **E** | **\"essential changes had to be made\"** | **POPRAWNA** - wprowadza \"tasks\" |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz to relacja **\"changes\"** (E) ↔ **\"tasks\"** (post-luka). Te dwa rzeczowniki są bliskoznaczne, parafraza wymaga rozpoznania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Convert the property into a restaurant\" = zamienić budynek na restaurację. Phrasal verb **convert X into Y** to klasyczna kolokacja.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"To + infinitive\" na początku zdania to **infinitive of purpose** - wyraża cel działania.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. Mackenzie was enthusiastic about the new dish, but both he and his chef felt that they needed to make it distinctly their own.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika)\nKontekst luki 5.2:\n\n> \"Ian Dowding, the head chef, had just returned from America, so he suggested a recipe he had brought back from his trip - Blum's coffee toffee pie. **5.2.** A few experiments with adding apples or oranges proved to be disappointing. But Mackenzie would not give up and he suggested using bananas, which was a stroke of genius.\"\n\n→ **Kluczowe wskazówki:**\n1. **Przed luką**: chef proponuje przepis z USA (Blum's coffee toffee pie)\n2. **Po luce**: \"A few experiments with adding apples or oranges\" → potrzebne SYGNAŁY o EKSPERYMENTACH\n3. Logika: nowy przepis → trzeba go zmodyfikować, by był \"swój\" → eksperymenty z owocami\n\n**Fragment B**: \"Mackenzie was enthusiastic about the new dish, but both he and his chef **felt that they needed to make it distinctly their own**.\"\n\n→ B wprowadza POTRZEBĘ uczynienia z dania czegoś WŁASNEGO → uzasadnia eksperymenty (jabłka, pomarańcze) w następnym zdaniu ✓\n\n## Sposób 2 - analiza spójności + key vocabulary\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"the new dish\"** (B) = **\"a recipe\"** (przed luką) = pie\n- **\"make it distinctly their own\"** (B) = uczynić swoim → **\"experiments\"** (post-luka)\n- **\"enthusiastic but needed to change\"** = entuzjastyczny, ale chciał zmienić\n\nLogika: chce być oryginalny (B) → próbuje modyfikacji (post-luka).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - pozostałe\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6)** Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"make sth one's own\" (idiom):**\n> - **make it distinctly their own** = uczynić to wyraźnie swoim\n> - Idiom: claim something as personal/unique\n> - Klucz: chęć ORIGINALNOŚCI\n\n> 📖 **Reference - \"feel that + clause\":**\n> - **\"both he and his chef felt that they needed to make it\"** = obaj czuli, że potrzeba uczynić\n> - **feel + that-clause** = wyraża subiektywną ocenę/przekonanie\n> - Synonim: think that, believe that\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | \"Mackenzie put up a plaque\" | Pasuje do luki 5.4 |\n| **B** | **\"enthusiastic but needed to make it their own\"** | **POPRAWNA** - uzasadnia eksperymenty |\n| C | \"chef strongly opposed this idea\" | Niespójne - wymagałoby konfliktu, którego nie ma |\n| D | \"People clearly loved it\" | Pasuje do luki 5.3 |\n| E | \"essential changes had to be made\" | Już użyte w 5.1 |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz logiczny: ENTHUSIASM (B) + POTRZEBA ZMIANY (B) → EKSPERYMENTY (post-luka). To clear cause-effect.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Idiom **\"make it distinctly their own\"** = nadać czemuś własny styl. To często używany zwrot w kulinariach i sztuce.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C (\"chef strongly opposed\") jest pułapką - wprowadziłaby KONFLIKT, którego nie ma w tekście (Mackenzie i chef WSPÓŁPRACUJĄ).\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**D. People clearly loved it, so owners of other restaurants throughout the country decided to serve it as well.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika rozszerzenia)\nKontekst luki 5.3:\n\n> \"The response from the restaurant's clients was immediate. Some rang from London before setting out to check if banoffee was still on the menu. **5.3.** But it was not only numerous eateries that took advantage of banoffee's fame.\"\n\n→ **Kluczowe wskazówki:**\n1. **Przed luką**: klienci dzwonią z Londynu - wielka popularność\n2. **Po luce**: \"not only numerous eateries\" → wymaga wprowadzenia, że INNE EATERIES (= restauracje) już używają banoffee\n3. Logika: lokalna popularność → rozszerzenie na inne restauracje → potem także supermarkety\n\n**Fragment D**: \"People clearly loved it, so **owners of other restaurants throughout the country** decided to serve it as well.\"\n\n→ D wprowadza **inne restauracje w całym kraju** = poprzednik dla \"not only numerous eateries\" w następnym zdaniu ✓\n\n## Sposób 2 - analiza spójności (paraphrase)\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"other restaurants\"** (D) = **\"numerous eateries\"** (post-luka)\n- **\"throughout the country\"** (D) = całokrajowa popularność\n- **\"clearly loved it\"** (D) = pasuje do \"response was immediate\" (przed luką)\n\nLogika: klienci kochali → inne restauracje serwowały (= sukces krajowy).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **D**\n> - **0 pkt** - pozostałe\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6)** Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"so + clause\" (consequence):**\n> - **\"People loved it, SO owners decided\"** = ludzie pokochali, WIĘC właściciele zdecydowali\n> - **so** = więc (skutek)\n> - Synonim: therefore, thus, consequently\n\n> 📖 **Reference - \"as well\" (idiom):**\n> - **as well** = również (na końcu zdania)\n> - Synonim: too, also\n> - Klucz: dodaje element do wcześniejszej listy\n\n> 📖 **Reference - Cleft sentence: \"it was not only X that Y\":**\n> - **\"it was not only numerous eateries that took advantage\"** = nie tylko liczne restauracje wykorzystywały\n> - Konstrukcja emfatyczna: rozszerza krąg (eateries + supermarkets)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | \"Mackenzie put up a plaque\" | Pasuje do luki 5.4 (po nagrodzie) |\n| B | użyte w 5.2 | - |\n| C | \"chef strongly opposed\" | Niespójne - brak konfliktu |\n| **D** | **\"People loved it, other restaurants decided to serve\"** | **POPRAWNA** - wprowadza inne restauracje |\n| E | użyte w 5.1 | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Spójnik **\"so\"** w opcji D = skutek. \"People loved it, SO other restaurants started serving\" - to klasyczna struktura przyczyna-skutek.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz to relacja **\"other restaurants\"** (D) ↔ **\"numerous eateries\"** (post-luka). Eateries = miejsca gdzie się je = synonim restaurants.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Cleft \"It was not only X that Y\" sygnalizuje ROZSZERZENIE - najpierw eateries (z luki D), potem dodanie supermarkets (z post-luki).\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. When no one claimed it, Mackenzie proudly put up a plaque at the restaurant's entrance.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika sekwencji)\nKontekst luki 5.4:\n\n> \"Mackenzie decided to challenge those who were questioning its origin. He offered a 10,000-pound prize to anyone who could prove banoffee was not British. **5.4.** It said: The Birthplace of one of the World's Favourite Puddings.\"\n\n→ **Kluczowe wskazówki:**\n1. **Przed luką**: oferta nagrody £10,000\n2. **Po luce**: \"It said: The Birthplace \" → \"it\" wymaga **rzeczowego antecedenta** (PLAQUE, NAGRODA, ZNAK?)\n3. Logika: nikt nie udowodnił → Mackenzie zwycięża → INSTALUJE tablicę\n\n**Fragment A**: \"**When no one claimed it**, Mackenzie proudly **put up a plaque** at the restaurant's entrance.\"\n\n→ A wprowadza **plaque** (tablicę) = antecedent dla \"It said: \" w następnym zdaniu ✓\n→ \"When no one claimed it\" = gdy nikt nie zgłosił się po nagrodę → spójne z \"offered a prize\" ✓\n\n## Sposób 2 - analiza referencji + key vocabulary\nKluczowa referencja anaforyczna:\n- **\"It\"** (w zdaniu post-luka) = **\"a plaque\"** (z luki A)\n- **\"It said\"** = na tablicy było napisane\n\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"claimed it\"** (A) = zgłosił się po nią → odnośnik do **prize** (przed luką)\n- **\"plaque\"** (A) = tablica → **\"it\"** (post-luka) z napisem\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - pozostałe\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6)** Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Phrasal verb \"put up\":**\n> - **put up + sth** = postawić, zawiesić\n> - \"put up a plaque\" = zawiesić tablicę\n> - Synonim: install, erect, hang\n\n> 📖 **Reference - \"When + clause\" (czasowy):**\n> - **\"When no one claimed it\"** = kiedy nikt się nie zgłosił\n> - **when + Past Simple** = punkt w czasie\n> - Sygnalizuje SEQUENCE OF EVENTS\n\n> 📖 **Reference - Anaphoric reference \"it\":**\n> - **\"It said\"** - \"it\" = plaque (rzeczowy antecedent w luce)\n> - To klasyczna referencja anaforyczna (wstecz)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **\"no one claimed it put up a plaque\"** | **POPRAWNA** - wprowadza plaque |\n| B | użyte w 5.2 | - |\n| C | \"chef opposed idea\" | Niespójne - brak konfliktu |\n| D | użyte w 5.3 | - |\n| E | użyte w 5.1 | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz to **rzeczowy antecedent dla \"It said\"** - \"It\" wymaga \"a plaque\" wprowadzonego w poprzednim zdaniu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"When no one claimed it\" - tu \"it\" odnosi się do PRIZE z poprzedniego zdania (£10,000). Po luce A \"it\" odnosi się już do PLAQUE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj - w zad. 5 jedna opcja jest EXTRA. Tu zostały użyte E (5.1), B (5.2), D (5.3), A (5.4) → **opcja C (chef strongly opposed)** jest EXTRA.","image":"img/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj dwa teksty związane ze słynnymi fotografiami. Z podanych odpowiedzi\nwybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nTekst 1.\nMY FIRST ENCOUNTER WITH GORILLAS\nI shall never forget the day I met gorillas for the first time. In the middle of an African forest\nI suddenly heard high-pitched screams in the air. They were followed by a series of sharp\npok-pok chest-beats from a great silverback male hidden behind a dense wall of vegetation.\nWhen I actually saw the gorillas, I froze and remained still until the echoes of the screams and\nchest-beats faded. The group must have been resting and sunbathing. I could distinguish\na few black, furry-headed creatures staring back at me. Their bright eyes moved nervously as\nthey attempted to determine if I was a friend or an enemy. The females looked tense. They\nhad moved with their infants to the back of the group, leaving the silverback leader and some\nyounger males in the foreground. Occasionally, the dominant male would rise to chest-beat\nin an attempt to frighten me away.\nI desperately wanted to take a photo of them, so I decided to climb a tree, not one of my better\ntalents. The tree was smooth and slippery and, no matter how hard I tried, I couldn’t get more\nthan a metre above the ground. I was as noisy as a flock of birds in the migration season so\nthe gorillas went back and hid in the thick forest. I was about to give up when Sanwekwe,\nmy African guide, came to my aid by giving me a mighty push upwards. He was shaking with\nsilent laughter while I felt as helpless as a baby taking its first steps. Finally, I pulled myself up\nonto a branch about six metres above the ground.\nBy this time I assumed that the noise I had made must have frightened the gorillas onto\nthe next mountain. But to my surprise, the entire group had returned and were watching me\nlike front-row spectators at a circus. All that was needed to make the image complete were\na few bags of popcorn and some cotton candy! All the members of the group had revealed\nthemselves because it was obvious to them that the intruder had been distracted by\ntree-climbing problems, an activity they could understand. I took out my camera, and that’s\nhow probably one of the most publicized pictures of gorillas in the wild was taken. It shows\na lineup of sixteen gorillas posing as if for a family photo in a back garden.\nadapted from Gorillas in the Mist by Dian Fossey\nEJAP-R0-100\n6.1. When the author saw the gorillas for the first time,\nA. they looked at her anxiously, trying to figure out her intentions.\nB. younger males started to make noises in order to scare her.\nC. she hid behind a bush to avoid being noticed by them.\nD. the females gathered around the dominant male.\n6.2. The author’s attempt to climb a tree\nA. provoked a disapproving comment from her guide.\nB. was successful thanks to someone’s assistance.\nC. encouraged the gorillas to do the same.\nD. made the gorillas come to her rescue.\n6.3. Which would be the best caption for the photo the author took?\nA. GORILLAS WAITING FOR A TREAT\nB. GORILLAS CHASING ME UP A TREE\nC. GORILLAS FRIGHTENED BY A CAMERA\nD. GORILLAS FASCINATED BY MY CLIMBING ATTEMPT\nEJAP-R0-100\nTekst 2.\nTHE MYSTERY OF A FAMOUS KISS SOLVED?\nImmediately after President Truman announced Japan’s surrender in World War II,\nat 7:03 p.m. on August 14, 1945, amid the crowds celebrating victory in Times Square,\nan American sailor shared a passionate kiss with a nurse who was passing by. Or, at least,\nthat’s how the story went.\nIn fact, as reported by the New York Times in 2010, Alfred Eisenstaedt’s famous photo\n“The Kiss” might have been taken hours earlier. Gloria Bullard, who was in Times Square that\nday, claimed that she had seen the pair who were in the photograph kiss. However, in her\neighties, when interviewed by the New York Times, she said that she had returned home on\nAugust 14 by dusk. As her house was 40 miles from Times Square, a long train ride away, she\ncan’t have been in New York as late as 7 p.m.\nThere were also some other doubts as to the circumstances in which the photo was taken.\nOnline comments under the New York Times article pointed to a distinctive shadow that\nappears on one of the buildings in the photo, cast by another building, now identified as\nthe Astor Hotel. Three academics set out to examine the length and direction of that shadow\nto determine the time the photo was taken. They found out that the sun must have been\n“at azimuth 270 degrees and at an altitude of +22.7 degrees” in order to create such a shadow.\nIt could only have achieved that position on the day in question at 5:51 p.m., much earlier than\nwhen the victory was announced.\nAlthough the scientists’ detective work didn’t solve the mystery of the kissing couple’s identity,\nit helped to eliminate dozens of people who had claimed to have been in the photo.\nThe photographer himself had tried to establish the couple’s identity, and in 1979,\nhe announced that he had found the long-lost nurse. For the next thirty years, Edith Shain was\nthought to be the woman in the photo. But Eisenstaedt’s attempts to determine the sailor’s\nidentity failed. It was Lawrence Verria and George Galdorisi who provided ultimate proof of\nthe identity of the couple in their book The Kissing Sailor. They identified the man in the photo\nas George Mendonsa and excluded Edith Shain as the nurse he kissed. They concluded\nwithout any doubt that the woman was Greta Zimmer, a dental assistant from Queens.\nWhy did Edith Shain claim to be the nurse who was kissed? It’s hard to say. The most credible\nexplanation is simply that she wanted her moment in the limelight. Can we be sure that the last\nword about the mysterious photo has been said?\nadapted from www.history.com\nEJAP-R0-100\n6.4. The exact time Eisenstaedt took the photo was established based on\nA. an eye-witness account of the event.\nB. online comments posted under an article.\nC. a scientific analysis of a shadow visible in the photo.\nD. research into several articles published in the New York Times.\n6.5. Which of the following is stated in the text as an opinion, and not a fact?\nA. Gloria Bullard can’t have been in Times Square when the victory was announced.\nB. The true identity of the couple in the photograph was revealed in a book.\nC. Many people claimed to have been the couple that was photographed.\nD. Edith Shain pretended to have been the nurse in the photo to draw attention to herself.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-R0-100","answer":null,"answer_text":"6.10) Zdający […] udziela rady.\nKażda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:\n• zgodność z poleceniem\n• spójność i logika wypowiedzi\n• zakres środków językowych\n• poprawność środków językowych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZgodność z poleceniem\nW ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi\nzdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie\nprzyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.\nTabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści\nElementy treści Forma\n2\n1\n0\n1.\nwstęp:\nwłaściwe\ni adekwatne\ndo tematu\nrozpoczęcie\nwypowiedzi\nR*\nteza zgodna z tematem ORAZ\ntreścią wypowiedzi (teza\n„zapowiada” zawartość\ntreściową oraz typ rozprawki)\nteza nie jest w pełni poprawna,\nnp. jest zgodna\nz tematem ALBO z treścią\nwypowiedzi; odbiegająca od\ntematu LUB treści wypowiedzi\nbrak tezy; teza niezgodna\nz tematem ORAZ treścią\nwypowiedzi; teza nieczytelna,\nniejasna, trudna do wskazania;\nwstęp niekomunikatywny\nA*\nwprowadzenie zgodne\nz tematem ORAZ np. ciekawe,\noryginalne, zachęcające do\nczytania, w ciekawej formie\n(np. pytanie, cytat)\nwprowadzenie nie jest w pełni\npoprawne, np. wprowadzenie\nzgodne z tematem, ale\nschematyczne ALBO bardziej\ntypowe dla innego typu tekstu\n(np. rozprawki) ALBO ciekawe,\noryginalne, ale odbiegające od\ntematu\nbrak wprowadzenia;\nwprowadzenie niezgodne\nz tematem, niejasne,\nnieczytelne, trudne do\nwskazania; wprowadzenie\nniekomunikatywne\nL*\nwstęp zgodny z tematem\ni treścią wypowiedzi ORAZ\nwskazujący cel/powód pisania\nlistu\nwstęp nie jest w pełni\npoprawny, np. nie określa celu\nALBO określa cel/powód\npisania listu, ale odbiega od\ntematu ALBO cel nie jest\nokreślony jasno ALBO wstęp\nnie jest zgodny z treścią listu\n(np. zapowiada poparcie, a\nopisuje argumenty przeciwne)\nbrak wstępu; wstęp niezgodny\nz tematem, niejasny,\nnieczytelny, trudny\ndo wskazania; wstęp\nniekomunikatywny\n2.\npierwszy\nelement\ntematu\nR\nA\nL\nwieloaspektowa ORAZ/LUB\npogłębiona realizacja elementu\n(np. wsparta przykładami,\nszczegółowo omówiona)\npowierzchowna realizacja\nelementu, wypowiedzi brak\ngłębi, np. zdający podaje tylko\n„listę” argumentów/cech/\nokreśleń, żadnego nie\nrozwijając/uzasadniając\nbrak wypowiedzi LUB\nwypowiedź nie jest\nkomunikatywna LUB\nwypowiedź nie jest związana\nz tematem / nie realizuje\nelementu; wypowiedź bardzo\npobieżnie dotykająca tematu,\nnp. zdający podaje tylko jeden\nargument/cechę/określenie,\nnie rozwijając go\n3.\ndrugi element\ntematu","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. they looked at her anxiously, trying to figure out her intentions.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nKluczowy fragment z drugiego akapitu (pierwsze spotkanie z gorylami):\n\n> \"I could distinguish a few black, furry-headed creatures staring back at me. **Their bright eyes moved nervously as they attempted to determine if I was a friend or an enemy.**\"\n\n→ **Trzy elementy:**\n1. **\"bright eyes moved nervously\"** = oczy poruszały się nerwowo → **anxiously**\n2. **\"attempted to determine if I was a friend or an enemy\"** = próbowały ustalić, czy była przyjacielem czy wrogiem → **trying to figure out her intentions**\n3. To bezpośrednia parafraza opcji A.\n\n## Sposób 2 - eliminacja MCQ\n**A. they looked at her anxiously, trying to figure out her intentions** ✓\n→ Dokładna parafraza tekstu.\n\n**B. younger males started to make noises in order to scare her**\n→ Tekst: hałasy robił **silverback** (dominant male), NIE younger males. Plus uderzenia w klatkę piersiową zostały opisane WCZEŚNIEJ (przed pierwszym wzrokowym kontaktem).\n\n**C. she hid behind a bush to avoid being noticed**\n→ Tekst: \"I **froze and remained still**\" = zamarła, NIE ukryła się za krzakiem.\n\n**D. the females gathered around the dominant male**\n→ Tekst: \"The females had moved with their infants **to the back of the group**\" = odsunęły się NA TYŁ z młodymi, NIE wokół silverbacka. Silverback został z młodszymi samcami z PRZODU.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"figure out\" (phrasal verb):**\n> - **figure out** = zrozumieć, ustalić\n> - Synonim: work out, find out, determine\n> - Klucz: parafraza \"attempt to determine\"\n\n> 📖 **Reference - \"intentions\" (rzeczownik):**\n> - **intentions** = zamiary, intencje\n> - Parafraza: \"if I was a friend or an enemy\" = jej zamiar (przyjazna/wroga)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **looked anxiously, trying to figure out intentions** | **POPRAWNA** - \"bright eyes moved nervously\" | - |\n| B | younger males scaring her | Hałasy robił **silverback**, nie young males | Wzmianka o samcach w tekście |\n| C | hid behind a bush | Tekst: \"froze and remained still\" - zamarła | Skojarzenie ze strachem |\n| D | females around dominant male | Females poszły z młodymi NA TYŁ | Pomylenie kierunku |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna pułapka D - uczeń może pomyśleć, że samice schroniły się BLISKO samca. Ale tekst mówi przeciwnie: poszły NA TYŁ grupy, zostawiając samca z młodszymi samcami z PRZODU.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"anxiously\"** (z niepokojem) = parafraza \"nervously\" w tekście. Te dwa słowa są bliskoznaczne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"To figure out intentions\"** = ustalić zamiary. Phrasal verb FIGURE OUT = synonim DETERMINE.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. was successful thanks to someone's assistance.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nKluczowy fragment z trzeciego akapitu:\n\n> \"I desperately wanted to take a photo of them, so I decided to climb a tree, not one of my better talents. The tree was smooth and slippery and, no matter how hard I tried, I couldn't get more than a metre above the ground I was about to give up when **Sanwekwe, my African guide, came to my aid by giving me a mighty push upwards**. He was shaking with silent laughter while I felt as helpless as a baby taking its first steps. **Finally, I pulled myself up onto a branch about six metres above the ground.**\"\n\n→ **Kluczowe etapy:**\n1. Próba samodzielna → fiasko (\"couldn't get more than a metre\")\n2. **Pomoc przewodnika** Sanwekwe → \"came to my aid\" + \"mighty push upwards\"\n3. **Sukces** → \"pulled myself up onto a branch six metres above the ground\"\n\nTo wprost: **sukces dzięki czyjejś pomocy** → opcja **B** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja MCQ\n**A. provoked a disapproving comment from her guide**\n→ Przewodnik się ŚMIAŁ (\"shaking with silent laughter\"), ale NIE potępił. Śmiech ≠ disapproval.\n\n**B. was successful thanks to someone's assistance** ✓\n→ Dokładnie: pomoc Sanwekwe + sukces (6 metrów).\n\n**C. encouraged the gorillas to do the same**\n→ Goryle NIE wspięły się na drzewo - wróciły, by obserwować autorkę.\n\n**D. made the gorillas come to her rescue**\n→ Goryle nie ratowały, OBSERWOWAŁY (\"watching me like front-row spectators at a circus\").\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"come to one's aid\" (idiom):**\n> - **come to sb's aid** = przyjść z pomocą\n> - Synonim: come to sb's rescue, help out, lend a hand\n> - Klucz: pomoc w trudnej sytuacji\n\n> 📖 **Reference - \"thanks to\" (kolokacja):**\n> - **thanks to + N** = dzięki czemuś (pozytywny rezultat)\n> - Przykład: \"thanks to her assistance\" = dzięki jej pomocy\n> - Synonim: due to (neutralny), because of (przyczynowy)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | provoked a disapproving comment | Przewodnik śmiał się, ale nie potępił |\n| **B** | **was successful thanks to someone's assistance** | **POPRAWNA** - Sanwekwe + sukces |\n| C | encouraged gorillas to climb | Goryle nie wspięły się |\n| D | made gorillas come to her rescue | Goryle OBSERWOWAŁY, nie ratowały |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Shaking with silent laughter\" to ŚMIECH, nie krytyka. Eliminuje opcję A.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz to **\"mighty push upwards\"** + **\"finally pulled myself up\"** = ostateczny sukces dzięki pomocy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Goryle pełniły rolę OBSERWATORÓW (\"front-row spectators at a circus\") - NIE aktywnych uczestników (eliminuje C i D).\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**D. GORILLAS FASCINATED BY MY CLIMBING ATTEMPT**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nKluczowy fragment ostatniego akapitu:\n\n> \"the entire group had returned and were **watching me like front-row spectators at a circus**. All that was needed to make the image complete were a few bags of popcorn and some cotton candy! **All the members of the group had revealed themselves because it was obvious to them that the intruder had been distracted by tree-climbing problems, an activity they could understand**.\"\n\n→ **Kluczowe sygnały:**\n1. **\"watching me like front-row spectators at a circus\"** = obserwowały jak widzowie na cyrku w pierwszym rzędzie\n2. **\"distracted by tree-climbing problems\"** = pochłonięta problemami z wspinaczką (climbing attempt)\n3. **\"an activity they could understand\"** = aktywność, którą rozumiały (= fascynacja czymś znajomym)\n\nWniosek: goryle BYŁY ZAFASCYNOWANE próbą wspinaczki autora → opcja **D** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja MCQ\n**A. GORILLAS WAITING FOR A TREAT**\n→ \"Bags of popcorn\" to METAFORA cyrku (jakby brakowało popcornu do pełni obrazu), NIE rzeczywiste oczekiwanie na poczęstunek.\n\n**B. GORILLAS CHASING ME UP A TREE**\n→ Goryle NIE goniły autora. Były zaintrygowane jej próbą wspinaczki.\n\n**C. GORILLAS FRIGHTENED BY A CAMERA**\n→ Brak wzmianki o strachu przed aparatem.\n\n**D. GORILLAS FASCINATED BY MY CLIMBING ATTEMPT** ✓\n→ Dokładnie to opisuje tekst: \"watching like spectators\" + \"activity they could understand\".\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.2)** Zdający określa główną myśl części tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"fascinated by\" (kolokacja):**\n> - **fascinated by + N** = zafascynowany czymś\n> - Synonim: intrigued by, captivated by, mesmerised by\n> - Klucz: silne zainteresowanie/zaciekawienie\n\n> 📖 **Reference - Simile \"like + N\":**\n> - **\"watching me like front-row spectators at a circus\"** = obserwując mnie jak widzowie cyrku\n> - **like + N** = porównanie (simile)\n> - Sygnalizuje sposób bycia/obserwacji\n\n> 📖 **Reference - Past Perfect Passive: \"had been distracted\":**\n> - **\"the intruder had been distracted\"** = intruz był pochłonięty\n> - Past Perfect Passive: had been + V3\n> - Sygnalizuje stan wcześniejszy wobec obserwacji goryli\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | WAITING FOR A TREAT | \"Popcorn\" to METAFORA cyrku, nie rzeczywiste oczekiwanie | Skojarzenie z popcornem |\n| B | CHASING ME UP A TREE | Goryle nie goniły - obserwowały | Skojarzenie ze sceną przyrody |\n| C | FRIGHTENED BY A CAMERA | Brak strachu przed aparatem | Skojarzenie z aparatem |\n| **D** | **FASCINATED BY MY CLIMBING ATTEMPT** | **POPRAWNA** - \"like front-row spectators\" + \"activity they could understand\" | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowe **\"like front-row spectators at a circus\"** to porównanie - sygnalizuje FASCYNACJĘ obserwatorów, nie agresję czy strach.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka A - bags of popcorn to figura stylistyczna, nie rzeczywisty popcorn. Autor żartuje, że scena była jak cyrk.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"An activity they could understand\" = aktywność, którą rozumiały = goryle SAME się wspinają, więc rozumieją tę aktywność. To tworzy ich fascynację.\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. a scientific analysis of a shadow visible in the photo.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nKluczowy fragment trzeciego akapitu:\n\n> \"Online comments under the New York Times article pointed to a distinctive shadow that appears on one of the buildings in the photo, cast by another building, now identified as the Astor Hotel. **Three academics set out to examine the length and direction of that shadow to determine the time the photo was taken**. **They found out that the sun must have been \"at azimuth 270 degrees and at an altitude of +22.7 degrees\" in order to create such a shadow. It could only have achieved that position on the day in question at 5:51 p.m.**\"\n\n→ **Łańcuch ustalenia godziny:**\n1. **Trzech naukowców** = three academics\n2. **\"set out to examine the length and direction of that shadow\"** = naukowa analiza cienia\n3. **\"at azimuth 270 degrees and at an altitude of +22.7 degrees\"** = matematyczne obliczenia\n4. **\"at 5:51 p.m.\"** = ustalona godzina\n\nTo **naukowa analiza cienia** → opcja **C** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja MCQ\n**A. an eye-witness account of the event**\n→ Gloria Bullard była świadkiem, ale jej zeznania pomogły WĄTPIĆ w pierwotną godzinę (7:03 p.m.), NIE ustaliły dokładnej (5:51 p.m.).\n\n**B. online comments posted under an article**\n→ Komentarze online ZWRÓCIŁY UWAGĘ na cień, ale to NAUKOWCY przeprowadzili analizę. Komentarze to TRIGGER, nie DOWÓD.\n\n**C. a scientific analysis of a shadow visible in the photo** ✓\n→ Dokładnie to opisuje tekst.\n\n**D. research into several articles published in the New York Times**\n→ Artykuły NYT są wspomniane (raport z 2010), ale to NAUKOWCY zrobili analizę. Artykuły to KONTEKST, nie SAMA METODA ustalenia godziny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Modal Speculation: \"must have been\":**\n> - **\"the sun must have been at azimuth 270\"** = słońce musiało być na azymucie 270\n> - **must + have + V3** = niemal pewność o przeszłości (deduction)\n> - Naukowa pewność oparta na obliczeniach\n\n> 📖 **Reference - \"set out to + V\":**\n> - **set out to + V** = postanowić zrobić coś (planowo)\n> - Synonim: undertake to, decide to\n> - W kontekście naukowym: rozpocząć badanie\n\n> 📖 **Reference - Passive: \"the time the photo was taken\":**\n> - **\"the time the photo was taken\"** = godzina zrobienia zdjęcia\n> - Past Simple Passive (was/were + V3) - bez \"by\" jeśli wykonawca nieistotny\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | eye-witness account | Bullard zeznała ogólnie, godzinę ustalił CIEŃ | Skojarzenie z Bullard jako świadkiem |\n| B | online comments | Komentarze ZWRÓCIŁY UWAGĘ na cień, godzinę ustalili NAUKOWCY | Pomylenie triggera z dowodem |\n| **C** | **scientific analysis of shadow** | **POPRAWNA** - three academics + azimuth + 5:51 p.m. | - |\n| D | research into NYT articles | NYT to KONTEKST, nie metoda | Skojarzenie z NYT jako źródłem |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowy łańcuch: ZAINSPIRACJA (komentarze) → BADANIE (naukowcy) → WYNIK (5:51 p.m.). Pytanie dotyczy METODY ustalenia, czyli BADANIA.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Liczby naukowe (270 stopni azymut, +22.7 stopni wysokość) to silne dowody NAUKOWEJ analizy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Three academics\"** = trzech naukowców akademickich. To sygnalizuje formalne badanie.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n**D. Edith Shain pretended to have been the nurse in the photo to draw attention to herself.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (oddzielanie faktów od opinii)\nKluczowa umiejętność: **rozróżnienie faktu od opinii**.\n\n**Kluczowy fragment dotyczący D**:\n> \"Why did Edith Shain claim to be the nurse who was kissed? **It's hard to say. The most credible explanation is simply that she wanted her moment in the limelight.**\"\n\n→ **Markery opinii:**\n1. **\"It's hard to say\"** = trudno powiedzieć (sygnał niepewności)\n2. **\"The most credible explanation\"** = najbardziej wiarygodne wyjaśnienie (sygnał oceny)\n3. **\"simply\"** = po prostu (sygnał osobistej interpretacji)\n\nTo wszystko **OPINIA** autora, NIE potwierdzony fakt.\n\n## Sposób 2 - analiza pozostałych opcji (TO są FAKTY)\n**A. Gloria Bullard can't have been in Times Square when the victory was announced**\n→ Tekst: \"As her house was 40 miles from Times Square, a long train ride away, she can't have been in New York as late as 7 p.m.\" - to wprost LOGICZNY WNIOSEK z faktów (odległość 40 mil + powrót przed zmrokiem).\n\n**B. The true identity of the couple was revealed in a book**\n→ Tekst: \"It was Lawrence Verria and George Galdorisi who provided ultimate proof of the identity of the couple in their book The Kissing Sailor.\" - FAKT.\n\n**C. Many people claimed to have been the couple that was photographed**\n→ Tekst: \"helped to eliminate dozens of people who had claimed to have been in the photo\" - FAKT.\n\n**D. Edith Shain pretended to have been the nurse to draw attention to herself**\n→ Tekst: \"It's hard to say The most credible explanation is simply that she wanted her moment in the limelight\" - **OPINIA** ✓\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.1 R)** Zdający oddziela fakty od opinii (tylko PR).\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Markery opinii:**\n> - **\"It's hard to say\"** = trudno powiedzieć\n> - **\"The most credible explanation\"** = najbardziej wiarygodne wyjaśnienie\n> - **\"simply\"** = po prostu (interpretacyjne)\n> - **\"I think\", \"in my opinion\"** = wprost opinie\n> - Wszystkie sygnalizują SUBIEKTYWNOŚĆ\n\n> 📖 **Reference - Modal Speculation: \"can't have been\":**\n> - **\"she can't have been in New York as late as 7 p.m.\"** = nie mogła być w Nowym Jorku tak późno\n> - **can't + have + V3** = niemożliwość w przeszłości (deduction)\n> - To LOGICZNY wniosek z faktów, więc opcja A to FAKT\n\n> 📖 **Reference - Idiom \"moment in the limelight\":**\n> - **moment in the limelight** = chwila chwały / w centrum uwagi\n> - Synonim: moment of fame, 15 minutes of fame, spotlight\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Fakt czy opinia? | Dlaczego |\n| A | Gloria Bullard not in Times Square | FAKT | Logiczny wniosek z odległości (40 mil) i czasu |\n| B | Identity revealed in a book | FAKT | Wprost wymienione (Verria + Galdorisi book) |\n| C | Many people claimed to have been couple | FAKT | \"dozens of people had claimed\" |\n| **D** | **Edith Shain pretended to draw attention** | **OPINIA** | \"hard to say\" + \"most credible explanation\" |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Markery opinii: **\"It's hard to say\"** + **\"most credible explanation\"** + **\"simply\"** - TROISTY SYGNAŁ subiektywności. To klasyczna konstrukcja OPINII w tekście naukowym.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka A - uczeń może pomyśleć, że \"can't have been\" to opinia. Ale to LOGICZNY wniosek z odległości - fakt potwierdzony arytmetyką.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Pretended to have been\"** w opcji D = udawała, że była - to interpretacja motywu. Tekst NIE potwierdza definitywnie, czy Shain kłamała, czy nie.","image":"img/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nALDWYCH STATION\nThere are many disused tube stations in London, of which Aldwych Station is the most\nwell-known. It was designed by Leslie Green, a famous English architect.\nBefore the station opened in 1907, its construction 7.1. two years. From the very\nbeginning the passenger numbers were not very high, yet the station 7.2. importance\nfor a different reason. During the Second World War its platform was used as emergency\nstorage for museum treasures and as an air raid shelter. After the war, the original 7.3.\nof the station was restored, but low passenger numbers led to its closure in 1994. Now it is\na site of historic significance and because of this, the London Transport Museum organizes\nsightseeing tours there.\nThe station plays one more role. It has become a popular filming location. Observant film\naudiences can recognize the station in productions such as The Patriot Games or Atonement.\nIt is worth mentioning that some of the posters on its platform are not old, but are made\n7.4. old for filming purposes.\nadapted from www.tripsavvy.com\n7.1.\nA. has been taking\nB. had taken\nC. was taking\nD. was taken\n7.2.\nA. grew\nB. added\nC. gained\nD. improved\n7.3.\nA. reason\nB. function\nC. target\nD. meaning\n7.4.\nA. to look\nB. have looked\nC. looking\nD. to looking\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-R0-100","answer":null,"answer_text":"7. Jeśli teza dotyczy pomagania rodzicom, ale nie wskazuje, że chodzi o wykonywanie\nobowiązków domowych, jest kwalifikowana jako odbiegająca od tematu.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. had taken**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (kontekst luki)\nKontekst:\n\n> \"Before the station opened in 1907, its construction 7.1. two years.\"\n\n→ Sens: zanim stacja została otwarta (1907), budowa zajęła 2 lata.\n→ Logika czasowa: budowa **PRZED** otwarciem → **Past Perfect**.\n\n## Sposób 2 - analiza Past Perfect\n**Konstrukcja Past Perfect**: **had + V3** (past participle)\n\n**Zasada użycia:** dla zdarzenia wcześniejszego niż inne przeszłe.\n\nW zadaniu:\n- **Wcześniejsze (PRZED)**: construction = budowa\n- **Późniejsze (REFERENCE point)**: \"the station opened in 1907\" (Past Simple)\n\n→ Konstrukcja: **\"Before X (Past Simple), Y had + V3\"** = przed X, Y było już zrobione.\n\nPoprawnie: **\"its construction HAD TAKEN two years\"** (budowa już trwała 2 lata przed otwarciem).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B (had taken)**\n> - **0 pkt** - A, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - Past Perfect.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Past Perfect:**\n> - Forma: **had + V3 (past participle)**\n> - Użycie: czynność wcześniejsza wobec innej przeszłej\n> - Sygnały: by the time, before, after, already, just, never\n> - Przykład: \"By the time he arrived, I had already left.\"\n\n> 📖 **Reference - \"take time\" (kolokacja):**\n> - **\"X takes time\"** = X zajmuje czas\n> - **\"X took two years\"** = X zajęło dwa lata\n> - Klucz: \"take\" jest nieprzechodnie w sensie czasu (nie ma strony biernej)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | **has been taking** (Present Perfect Continuous) | Present niespójny z Past Simple \"opened in 1907\" |\n| **B** | **had taken (Past Perfect)** | **POPRAWNA** - wcześniejsze niż \"opened\" |\n| C | **was taking (Past Continuous)** | Past Continuous wymaga czasu trwania W PUNKCIE PRZESZŁOŚCI, nie zakończonej czynności |\n| D | **was taken (Past Simple Passive)** | \"Take time\" jest nieprzechodnie w tym znaczeniu - brak strony biernej |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"Before\"** w zdaniu sygnalizuje Past Perfect - czynność WCZEŚNIEJSZA niż \"opened in 1907\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Take time\"** to nieprzechodnie wyrażenie w kontekście trwania - \"the construction TOOK time\" (NIE \"was taken time\"). To eliminuje D.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Past Perfect to KLUCZOWY czas dla zadań matury - pamiętaj formę **had + V3** (regular: walked, irregular: taken, done, gone).\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. gained**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (kontekst luki)\nKontekst:\n\n> \"From the very beginning the passenger numbers were not very high, yet the station 7.2. importance for a different reason.\"\n\n→ Sens: liczba pasażerów była niska, ale stacja **zyskała ważność** z innego powodu.\n→ Luka: czasownik z dopełnieniem **importance**.\n\n## Sposób 2 - analiza kolokacji z \"importance\"\nKluczowa kolokacja: **\"gain importance\"** = zyskać ważność.\n\n| Czasownik | Kolokacja z importance | Znaczenie |\n| **gain** | **gained importance** ✓ | zyskać znaczenie |\n| grow | grew **IN** importance | rosnąć w znaczeniu (wymaga \"in\") |\n| add | added **TO** importance | dołożyć do znaczenia (wymaga \"to\") |\n| improve | improve sth | poprawić - nie kolokuje z \"importance\" |\n\n**Wniosek:** jedyna kolokacja, która działa BEZ dodatkowego przyimka to **\"gain importance\"** ✓.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C (gained)**\n> - **0 pkt** - A, B, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - kolokacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Kolokacje z \"importance\":**\n> - **gain importance** = zyskać znaczenie\n> - **grow in importance** = rosnąć w znaczeniu\n> - **place importance on** = przywiązywać wagę do\n> - **of great/utmost importance** = niezwykle ważny\n> - **add to importance** (rzadziej)\n\n> 📖 **Reference - \"gain\" jako czasownik:**\n> - **gain** = zyskać, nabyć\n> - Synonim: acquire, obtain, achieve\n> - Kolokacje: gain experience, gain weight, gain access, gain knowledge\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Czasownik | Dlaczego błędna |\n| A | **grew** | Wymaga \"grew IN importance\" - bez \"in\" niegramatyczne |\n| B | **added** | Wymaga \"added TO importance\" lub dopełnienia (added X) |\n| **C** | **gained** | **POPRAWNA** - kolokacja \"gain importance\" |\n| D | **improved** | \"Improve\" nie kolokuje z \"importance\" - improve sth, ale nie \"improve importance\" |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka A (\"grew\") - istnieje fraza \"grew in importance\", ale wymaga przyimka **\"in\"**. Bez niego niepoprawne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kolokacje to KLUCZOWA umiejętność dla matury - \"gain importance\" warto zapamiętać jako parę nierozłączną.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Yet\"** w zdaniu = jednak, mimo to - sygnalizuje KONTRAST między niską liczbą pasażerów a zyskaną ważnością.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. function**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (kontekst luki)\nKontekst:\n\n> \"After the war, the original 7.3. of the station was restored, but low passenger numbers led to its closure in 1994.\"\n\n→ Sens: po wojnie przywrócono pierwotną **rolę/funkcję** stacji (jako stacji kolejowej), ale niska liczba pasażerów doprowadziła do zamknięcia.\n→ Luka: rzeczownik opisujący ROLĘ stacji.\n\n## Sposób 2 - analiza znaczeń słów\n| Słowo | Znaczenie | Czy pasuje do \"stacji\"? |\n| **reason** | powód | ✗ Brak \"powodu stacji\" |\n| **function** | funkcja, rola | ✓ Stacja MA funkcję (transportową) |\n| **target** | cel (np. sprzedażowy) | ✗ Stacja nie ma \"celu\" |\n| **meaning** | znaczenie (sens słowa) | ✗ Stacja nie ma \"sensu\" |\n\n**Klucz**: \"function\" = ROLA pełniona przez obiekt/budynek. Idealna kolokacja: **\"function of the station\"** = rola/funkcja stacji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B (function)**\n> - **0 pkt** - A, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - leksyka.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"function\" jako rzeczownik:**\n> - **function** = funkcja, rola, zadanie\n> - Kolokacje: serve a function, perform a function, restore a function\n> - **\"original function\"** = pierwotna funkcja (zanim się zmieniła)\n\n> 📖 **Reference - Passive: \"was restored\":**\n> - **\"the original function was restored\"** = pierwotna funkcja została przywrócona\n> - Past Simple Passive: was/were + V3\n> - **restore** = przywrócić (do dawnego stanu)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | **reason** = powód | \"Reason of the station\" nie ma sensu - \"reason\" wymaga dopełnienia (reason for X) |\n| **B** | **function** = funkcja | **POPRAWNA** - \"function of the station\" |\n| C | **target** = cel | \"Target\" to cel sprzedażowy/marketingowy, nie cel funkcjonalny budynku |\n| D | **meaning** = znaczenie | \"Meaning\" dotyczy słów/symboli, nie budynków |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"original\"** = pierwotny (przed zmianą) - eliminuje opcje, które nie pasują do \"jak było\" (target/meaning nie mają \"pierwotnej wersji\").\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Was restored\" (przywrócono) jest sygnałem, że WCZEŚNIEJ stacja pełniła INNĄ funkcję (jako air raid shelter w wojnie) - to potwierdza opcję B.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Function vs purpose** - purpose też mogłoby pasować, ale wśród podanych opcji TYLKO function jest dostępne.\n\n**7.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. to look**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (kontekst luki)\nKontekst:\n\n> \"some of the posters on its platform are not old, but are made 7.4. old for filming purposes.\"\n\n→ Sens: plakaty NIE są stare, ale są zrobione **tak, żeby wyglądały na stare** dla celów filmowych.\n→ Konstrukcja: **strona bierna z make + obj + to + V**.\n\n## Sposób 2 - analiza \"make sb do\" vs \"be made to do\"\nKluczowa różnica:\n\n| Forma | Konstrukcja | Przykład |\n| Active | make + obj + V (bezokolicznik bez \"to\") | \"They make the posters look old.\" |\n| Passive | be made + to + V | \"The posters **are made to look** old.\" |\n\n**Kluczowa zasada**: W stronie biernej z \"make\", **trzeba dodać \"to\"** przed bezokolicznikiem (w przeciwieństwie do strony czynnej).\n\nW zadaniu:\n- Strona bierna: \"are made\"\n- Po \"make\" w passive: **to + V** = **to look** ✓\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A (to look)**\n> - **0 pkt** - B, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - Passive Voice z \"make\".\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"make sb do\" (active):**\n> - **make + obj + V (bare infinitive)**\n> - Przykład: \"She made me cry.\" (NIE \"to cry\")\n> - Modal of compulsion (zmuszać)\n\n> 📖 **Reference - \"be made to do\" (passive):**\n> - **be made + to + V**\n> - Przykład: \"I was made TO cry.\" (Z \"to\")\n> - **Klucz**: w stronie biernej \"to\" jest OBOWIĄZKOWE\n>\n> To **wyjątek** od ogólnej zasady - make w czynnej jest BARE infinitive, w biernej Z \"to\".\n\n> 📖 **Reference - \"look + adj\" (linking verb):**\n> - **look + adjective** = wyglądać jakoś\n> - \"look old\" = wyglądać staro\n> - **look** jest linking verb (jak be, seem)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **to look** | **POPRAWNA** - passive \"be made TO + V\" |\n| B | **have looked** | Present Perfect nie pasuje do struktury \"are made + something\" |\n| C | **looking** | Gerund nie pasuje do struktury \"be made to + V\" |\n| D | **to looking** | Niegramatyczne - \"to\" + gerund nie istnieje w tej konstrukcji |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** KLUCZOWY WYJĄTEK - verbs of perception/compulsion (make, let, see, hear, feel) w stronie BIERNEJ wymagają **TO** przed bezokolicznikiem, mimo że w stronie CZYNNEJ używa się bare infinitive.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Active: \"She made him cry.\" → Passive: \"He was made **TO** cry.\" - dodanie \"to\" jest OBOWIĄZKOWE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj, że **\"look\"** w tym zadaniu to NIE \"look at\" (patrzeć na), tylko \"look + adj\" (wyglądać jakoś) - linking verb.","image":"img/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (8.1.-8.4.) jednym wyrazem, tak aby powstał\nspójny i logiczny tekst. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna\nwpisywanych wyrazów.\nAN UNCONVENTIONAL PAINTER\nOne day, a boy saw a man climb over the wall of his neighbour’s garden to steal some fruit.\nHe quickly went home and drew a likeness of the thief. The moment his father heard the story\nand saw the picture, he took it to the authorities. It 8.1. out\nto be very useful since the thief was soon caught. The boy was Thomas Gainsborough,\nwho grew up to be one of England’s most famous 18th-century painters, known both\n8.2. the mastery of his craft and his unconventional\nmethods.\nHe\npainted\nin semi-darkness,\nand\nsitters\nfor\nportraits claimed\nthat\n8.3. they nor their portraits were visible. When painting\na landscape, he did not go outside, but constructed models from cork and coal, sand, moss,\nand other materials. Yet, 8.4. a result of this unusual\npractice, Thomas Gainsborough produced some of the most poetic paintings imaginable.\nadapted from www.spectator.co.uk\nEJAP-R0-100","answer":null,"answer_text":"8. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że coraz więcej\nrodziców daje nastolatkom kieszonkowe za wykonywanie obowiązków domowych, nie\njest tezą, np. More and more parents pay children for doing housework.\n9. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane\nbędą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet,\nale spowoduje też wiele problemów.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**turned**\n\nPełne zdanie: \"It **turned** out to be very useful since the thief was soon caught.\"\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (kontekst luki)\nKontekst:\n\n> \"The moment his father heard the story and saw the picture, he took it to the authorities. It 8.1. out to be very useful since the thief was soon caught.\"\n\n→ Sens: rysunek **okazał się** bardzo użyteczny - złodziej został szybko schwytany.\n→ Konstrukcja: **phrasal verb \"turn out\" + to be + adj**.\n\n## Sposób 2 - analiza phrasal verb \"turn out\"\n**Phrasal verb \"turn out\"**:\n- Forma: **turn + out + (to be) + adj/N**\n- Znaczenie: okazać się\n- Czas: Past Simple → **turned out**\n\n**Synonim**: prove (to be), come to be, end up being.\n\nW zadaniu:\n- Subject: **It** (= the picture)\n- Verb: **turned** (Past Simple) - luka\n- Particle: **out**\n- Complement: **to be very useful**\n\nPoprawnie: **\"It turned out to be very useful\"** = okazało się bardzo użyteczne.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **turned**\n> - **0 pkt** - came / proved / figured / took / went / found / was / got / set / brought / pointed / looked / made / turns / puts / moves / looks\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - phrasal verbs.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Phrasal verb \"turn out\":**\n> - **turn out + (to be) + adj/N** = okazać się\n> - Past Simple: **turned out**\n> - Synonim: prove to be, come to be\n> - Przykład: \"The party turned out to be a disaster.\"\n\n> 📖 **Reference - \"prove to be\" jako alternatywa:**\n> - **prove to be + adj** = okazać się\n> - Synonim do \"turn out to be\"\n> - Przykład: \"He proved to be a good leader.\"\n> - **Klucz**: \"proved\" pasuje znaczeniowo, ale klucz CKE wymaga \"turned\" - typowy phrasal verb w kontekście\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\nNajczęstsze błędy (z klucza CKE):\n- **came** - \"came out\" = wyszło na jaw (rzeczy ujawnione), ale tu chodzi o REZULTAT\n- **proved** - semantycznie pasuje (\"proved to be useful\"), ale klucz CKE wymaga \"turned\" jako PHRASAL VERB\n- **figured** - \"figured out\" = pojąć, zrozumieć (nie \"okazać się\")\n- **was** - gramatycznie niepoprawne (\"It was out to be \")\n- **got** - \"got out\" = wydobyć się, nie pasuje\n- **brought** - \"brought out\" = wydobyć, ujawnić (zła kolokacja)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstsza pułapka - wpisanie **\"proved\"** zamiast \"turned\". Klucz CKE wymaga DOKŁADNIE **turned** (typowy phrasal verb), mimo że \"proved\" jest znaczeniowo bliski.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Phrasal verb **\"turn out\"** ma kilka znaczeń:\n> - turn out to be = okazać się (to use)\n> - turn out the lights = wyłączyć światła\n> - turn out (well) = ułożyć się dobrze\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Out\"** w zdaniu jest CZĘŚCIĄ phrasal verb (turn out), nie samodzielnym przyimkiem.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**for** (lub akceptowane: **by** / **through**)\n\nPełne zdanie: \" known both **for** the mastery of his craft and his unconventional methods.\"\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (kontekst luki)\nKontekst:\n\n> \" one of England's most famous 18th-century painters, known both 8.2. the mastery of his craft and his unconventional methods.\"\n\n→ Sens: znany z powodu zarówno mistrzostwa rzemiosła, jak i nietypowych metod.\n→ Konstrukcja: **\"known for/by/through + N\"** = znany z czegoś.\n\n## Sposób 2 - analiza dependent preposition po \"known\"\n**Konstrukcja \"be known + preposition\"**:\n\n| Przyimek | Znaczenie | Przykład |\n| **for** | znany z czegoś (cech, osiągnięć) | known for his honesty |\n| **by** | znany przez kogoś | known by everyone |\n| **as** | znany jako (rola, tytuł) | known as \"the King\" |\n| **through** | poznany przez (medium/kontakt) | known through his work |\n| **to** | znany komuś (audience) | known to the public |\n\nW zadaniu: \"known + cecha (mastery + methods)\" → **for** (najczęstsza) lub by / through (rzadziej).\n\n**Klucz**: \"known for mastery\" = znany Z mistrzostwa.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - **for** (lub akceptowane: **by** / **through**)\n> - **0 pkt** - of / as / about / from / with / to / in / on\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - dependent prepositions.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"known for\" (kolokacja):**\n> - **known for + N** = znany z (cech, osiągnięć)\n> - Przykład: \"He is known for his honesty.\" = znany z uczciwości\n> - **NIE \"known of\"** ani **\"known as + cecha\"**\n\n> 📖 **Reference - \"both and \":**\n> - **\"known both for X and Y\"** = znany zarówno z X jak i Y\n> - Konstrukcja: both + N1 + and + N2\n> - Klucz: balansowanie dwóch elementów\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\nNajczęstsze błędy (z klucza CKE):\n- **of** - \"known of\" nie istnieje jako kolokacja (it's \"of\" w \"to be aware of\", nie \"known\")\n- **as** - \"known as\" wymaga ROLI/TYTUŁU (\"known as a painter\"), NIE cechy\n- **about** - wymagałoby tematu (\"known about cars\"), nie cechy\n- **from** - wymagałoby pochodzenia (\"known from England\"), niespójne\n- **with** - niepoprawna kolokacja\n- **to** - wymagałoby osoby/audiencji\n- **in** - niezgodna kolokacja\n- **on** - niezgodna kolokacja\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Known for\"** vs **\"known as\"** - kluczowa różnica:\n> - **known for** + cecha/osiągnięcie (np. for his work, for his honesty)\n> - **known as** + tytuł/rola (np. as a painter, as \"the Queen\")\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu jest **\"the mastery\"** (cecha mistrzostwa) - to wymaga **for**, NIE \"as\" (które wymagałoby roli typu \"known as a master\").\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE akceptuje też **\"by\"** i **\"through\"** - to rzadsze kolokacje, ale gramatycznie poprawne (\"known by his methods\" / \"known through his art\").\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**neither**\n\nPełne zdanie: \" sitters for portraits claimed that **neither** they nor their portraits were visible.\"\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (kontekst luki)\nKontekst:\n\n> \"He painted in semi-darkness, and sitters for portraits claimed that 8.3. they nor their portraits were visible.\"\n\n→ Sens: pozujący stwierdzili, że **ani oni, ani ich portrety** nie byli widoczni.\n→ Konstrukcja: **\"neither nor \"** = ani ani\n\n## Sposób 2 - analiza konstrukcji \"neither nor\"\n**Konstrukcja neither nor**:\n- Forma: **neither + N/V1 + nor + N/V2** = ani ani\n- Znaczenie: **OBA elementy są NEGATYWNE**\n- Czasownik: zgodnie z BLIŻSZYM podmiotem (zwykle drugim po nor)\n\nW zadaniu:\n- **Neither** [they] **nor** [their portraits] **were** visible\n- Bliższy subject: \"their portraits\" (plural) → **were** ✓\n\n**Klucz**: \"Nor\" w drugiej części wymaga **NEITHER** w pierwszej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **neither**\n> - **0 pkt** - nor (zła pozycja), never, when, this, sometimes, not, anyway, either, none, hardly, even, mostly, therefore\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - konstrukcje korelacyjne.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"neither nor\" (correlative conjunction):**\n> - **neither + element1 + nor + element2** = ani ani\n> - Oba elementy NEGATYWNE\n> - Przykład: \"Neither John nor Mary came.\" = ani John, ani Mary nie przyszli\n> - **Klucz**: czasownik zgodny z BLIŻSZYM podmiotem (drugim po \"nor\")\n\n> 📖 **Reference - \"either or\" (alternatywne):**\n> - **either + element1 + or + element2** = albo albo\n> - Oba elementy POZYTYWNE (wybór)\n> - **NIE pasuje tu** - w tekście \"nor\" wymaga \"neither\"\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\nNajczęstsze błędy:\n- **nor** - \"nor\" idzie po \"neither\", NIE jako pierwsze (samo \"nor\" nie zaczyna konstrukcji)\n- **either** - \"either or\" (POZYTYWNY wybór), tekst ma NEGATYWNĄ konstrukcję\n- **never** - przysłówek czasu, nie pasuje do koordynacji\n- **not** - samo \"not\" wymagałoby \"and not\" konstrukcji, nie pasuje z \"nor\"\n- **none** - zaimek, nie spójnik korelacyjny\n- **even** - przysłówek emfatyczny, nie spójnik\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Nor\"** w drugiej części zdania jest KOTWICĄ - wymaga **NEITHER** w pierwszej. To para nierozłączna.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE wymaga DOKŁADNIE \"neither\" - żadne inne słowo nie pasuje gramatycznie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj: **\"neither nor\"** = oba negatywne; **\"either or\"** = oba pozytywne. To podstawowa różnica.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik **\"were\"** (plural) w zdaniu zgadza się z \"portraits\" (najbliższy podmiot po \"nor\").\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**as**\n\nPełne zdanie: \"Yet, **as** a result of this unusual practice, Thomas Gainsborough produced some of the most poetic paintings imaginable.\"\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (kontekst luki)\nKontekst:\n\n> \"Yet, 8.4. a result of this unusual practice, Thomas Gainsborough produced some of the most poetic paintings imaginable.\"\n\n→ Sens: **w wyniku** tej nietypowej praktyki, Gainsborough wytworzył najpiękniejsze obrazy.\n→ Konstrukcja: **idiom \"as a result of\"** = w wyniku/efektem.\n\n## Sposób 2 - analiza idiomu \"as a result of\"\n**Idiom \"as a result of\"**:\n- Forma: **as + a result + of + N**\n- Znaczenie: w rezultacie/wyniku\n- Synonim: due to, owing to, because of\n- Funkcja: discourse marker przyczyna-skutek\n\nW zadaniu:\n- **as** (luka) + a result of this unusual practice\n- = \"in the result of this unusual practice\" (NIE - to NIE pasuje gramatycznie!)\n- = \"AS a result of this unusual practice\" ✓\n\n**Klucz**: \"as a result of\" to NIEZMIENNY idiom - \"as\" jest jedynym poprawnym słowem.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **as**\n> - **0 pkt** - by, at, in, for, despite, just, either, seeing, witnessing, noticing, expecting, having, showing, considering, introducing, getting\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - idiomy przyczynowo-skutkowe.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"as a result of\" (idiom):**\n> - **as a result of + N** = w wyniku czegoś\n> - Synonim: due to, owing to, because of, on account of\n> - Przykład: \"As a result of the storm, the flight was cancelled.\"\n\n> 📖 **Reference - Wariant: \"as a result\" (bez \"of\"):**\n> - **as a result** = w rezultacie (jako spójnik na początku zdania, bez dopełnienia)\n> - Przykład: \"It rained. As a result, we stayed home.\"\n> - W zadaniu 8.4 mamy \"of\" → wymaga formy z OF\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\nNajczęstsze błędy:\n- **by** - \"by a result\" niegramatyczne\n- **at** - \"at a result\" niegramatyczne\n- **in** - \"in a result\" niegramatyczne (chociaż \"in the result\" istnieje, nie pasuje semantycznie)\n- **for** - \"for a result\" niegramatyczne\n- **despite** - wymagałoby \"despite the practice\" bez \"a result of\"\n- **just** - przysłówek, nie spójnik\n- **either** - wymaga \"either or\"\n- **seeing/witnessing/noticing** - gerundy nie pasują (\"seeing a result of\" niegramatyczne)\n- **having** - wymagałoby continuation (\"having seen\")\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"As a result of\"** to **NIEZMIENNY idiom** - nie można zastąpić \"as\" innym słowem (\"by a result of\" jest niegramatyczne).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał kontekstowy: **\"Yet\"** na początku zdania = jednak. Mimo niezwykłej metody Gainsborougha (NIETYPOWE), efekt był wspaniały → konstrukcja \"as a result of\" wprowadza ten POZYTYWNY skutek.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Idiom \"as a result of\" jest typowy dla zadań matury - warto go znać razem z synonimami (due to, owing to, because of, on account of).","image":"img/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-4)\nUzupełnij zdania 9.1.-9.4., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy w odpowiedniej\nformie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast - jeśli jest\nto konieczne - dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie poprawne\nzdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów\nzdań.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to wyrazy\njuż podane.\n9.1. Unfortunately, the accident prevented (he / complete)\nthe project on time.\n9.2. Would you mind (carry / big)\nparcel of the three? I’ll take the two smaller ones.\n9.3. Don’t worry too much (other people / opinion)\nThey are often formed too hastily.\n9.4. People who attended the meeting (be / unable / download)\nthe file yesterday because\nof the poor Internet connection.\nEJAP-R0-100","answer":null,"answer_text":"9 maja 2022 r.\nData publikacji\ndokumentu:","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**him from completing**\n\nPełne zdanie: \"Unfortunately, the accident prevented **him from completing** the project on time.\"\n\nWyrazy podane: **he / complete**\n\nAkceptowane warianty: his completing of / him/his completing / his completion of / him from completion of\n\n## Sposób 1 - analiza struktury zdania\nKontekst:\n\n> \"Unfortunately, the accident prevented (he / complete) the project on time.\"\n\n→ Sens: wypadek **uniemożliwił mu ukończenie** projektu.\n→ Wymagane: konstrukcja z czasownikiem **prevent**.\n\n## Sposób 2 - analiza konstrukcji \"prevent sb from doing\"\n**Konstrukcja \"prevent sb from + V-ing\"**:\n- Forma: **prevent + obj (object pronoun) + from + V-ing (gerund)**\n- Znaczenie: zapobiec komuś robieniu czegoś\n- Przykład: \"The rain prevented us from going.\"\n\nW zadaniu:\n- **prevent** (już dane w oryginale)\n- **he → him** (object pronoun)\n- **from** (preposition po prevent)\n- **complete → completing** (gerund forma)\n\nPoprawnie: **\"prevented him from completing\"** = uniemożliwił mu ukończenie (3 słowa wliczając \"completing\").\n\n**Klucz**: zmienić HE na HIM (object) + COMPLETE na COMPLETING (gerund).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - **him from completing**\n> - Akceptowane: his completing of / him from completion of (z noun)\n> - **0 pkt** - typowe błędy:\n> - **him to complete** - zła konstrukcja (prevent + to V niepoprawne)\n> - **that he completed** - that-clause niepoprawne po prevent\n> - **he didn't complete** - zła konstrukcja\n> - **her from completing** - zła zmiana zaimka (he, NIE she)\n> - **his completement** - niewłaściwa forma rzeczownika\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - prevent + gerund.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"prevent sb from + V-ing\":**\n> - Forma: **prevent + obj + from + V-ing**\n> - Klucz: po **prevent** + **from** WYMAGANY jest GERUND (V-ing)\n> - Przykłady:\n> - \"The rain prevented us from going.\"\n> - \"Nothing can prevent her from succeeding.\"\n\n> 📖 **Reference - Object pronouns:**\n> - **he → him** (subject → object)\n> - **she → her**\n> - **they → them**\n> - **I → me**\n> - Klucz: po prevent używamy OBJECT formy zaimka\n\n> 📖 **Reference - Gerund po prepositions:**\n> - Po przyimku **from** zawsze gerund (V-ing)\n> - NIGDY infinitive po przyimku\n> - Przykład: \"from doing\", \"from going\", \"from completing\"\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n- **him to complete** - zła konstrukcja (prevent NIE bierze \"to + V\")\n- **that he completed** - that-clause niepoprawne (prevent + that-clause = rzadko, formalne, ale tu max 4 słowa nie pozwala)\n- **he didn't complete** - całkowicie zmienia strukturę zdania\n- **her from completing** - zaimek SHE niezgodny z HE\n- **his completement** - \"completement\" nie istnieje jako słowo\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna pułapka - wpisanie **\"him to complete\"** zamiast \"him from completing\". Pamiętaj: PREVENT wymaga FROM + GERUND.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zaimek **he** zostaje przekształcony na **him** (object form). Nie pomijaj tej zmiany.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Limit max 4 słowa (wliczając wyrazy podane: he, complete → him, completing + from). **\"him from completing\"** = 3 słowa, idealnie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Akceptowane są też formy z **noun** (his completion of) zamiast gerund (completing), ale wymagają preposition \"of\".\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**carrying the biggest**\n\nPełne zdanie: \"Would you mind **carrying the biggest** parcel of the three? I'll take the two smaller ones.\"\n\nWyrazy podane: **carry / big**\n\nAkceptowane warianty: carrying this/that biggest / carrying only the biggest / your carrying the biggest\n\n## Sposób 1 - analiza struktury zdania\nKontekst:\n\n> \"Would you mind (carry / big) parcel of the three? I'll take the two smaller ones.\"\n\n→ Sens: Czy nie miałbyś nic przeciwko **niesieniu największej** paczki z trzech? Ja wezmę dwie mniejsze.\n→ Wymagane: **Would you mind + gerund** + superlatyw \"biggest\" (komparacja 3 paczek).\n\n## Sposób 2 - analiza dwóch konstrukcji\n**Konstrukcja 1: \"Would you mind + V-ing\":**\n- Forma: **Would you mind + gerund (V-ing)**\n- Znaczenie: grzeczne pytanie/prośba\n- Klucz: po **mind** zawsze GERUND (V-ing), NIGDY infinitive\n\nW zadaniu:\n- **carry → carrying** (gerund)\n\n**Konstrukcja 2: Superlative \"the biggest\":**\n- Forma: **the + adj-est** (regularne sylaby 1-2) lub **the most + adj** (3+ sylab)\n- Klucz: 3 paczki → SUPERLATIV (NIE comparative)\n- **big → biggest** (podwojenie końcowej g + est)\n\nW zadaniu:\n- **big → biggest** (najmniejsza z 3) + **the** (the biggest = najmniejsza spośród 3)\n\nPoprawnie: **\"carrying the biggest\"** = niesieniu największej (3 słowa wliczając \"carrying\").\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - **carrying the biggest** (lub akceptowane warianty)\n> - **0 pkt** - typowe błędy:\n> - **if I carried the biggest** - \"Would you mind IF\" wymaga Past Simple, ale wprowadza inny sens\n> - **to carry the biggest** - \"to + V\" po mind niepoprawne\n> - **the bigger** - comparative (2 elementów), tu są 3 → superlative\n> - **carrying the big** - brak superlatywu\n> - **carrying the largest** - \"largest\" zamiast \"biggest\" - choć synonim, klucz CKE wymaga konkretnie \"biggest\"\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - gerund + superlative.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"Would you mind + V-ing\":**\n> - Forma: **Would you mind + V-ing?**\n> - Znaczenie: grzeczne pytanie (Czy mógłbyś ?)\n> - **NIGDY**: \"Would you mind to + V\"\n> - Przykład: \"Would you mind opening the window?\"\n\n> 📖 **Reference - Superlatives:**\n> - 1 sylaba → -est: tall → tallest, big → biggest\n> - 2 sylaby -y → -iest: happy → happiest\n> - 3+ sylab → the most + adj: beautiful → the most beautiful\n> - **Klucz**: \"big\" jest 1-sylabowe + KOŃCZY się na g (podwojenie) → biggest\n\n> 📖 **Reference - Superlative vs Comparative:**\n> - 2 elementów → comparative (-er): \"the bigger of the two\"\n> - 3+ elementów → superlative (-est): \"the biggest of the three\"\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n- **if I carried the biggest** - \"would you mind IF\" istnieje, ale zmienia sens (chodzi o mówcę, nie odbiorcę)\n- **to carry the biggest** - \"to + V\" po mind NIEPOPRAWNE (zawsze gerund)\n- **the bigger** - comparative, ale tu 3 elementy → wymaga superlative\n- **carrying the big** - brak superlativy w \"big\"\n- **carrying the largest** - \"largest\" jest synonimem \"biggest\", ale klucz wymaga LITERY DLA SŁOWA podanego (BIG)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** **Would you mind + V-ing** - ZAWSZE gerund. \"To carry\" jest błędne mimo, że brzmi naturalnie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Of the three\"** = z trzech → wymaga SUPERLATIVU. Comparative byłby tylko dla 2 elementów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Podwojenie litery: **big → biggest** (z 2× g). Zasada: 1 sylaba + 1 samogłoska + 1 spółgłoska → podwajamy spółgłoskę przed -est.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Limit max 4 słów (wliczając wyrazy podane: carry, big → carrying, biggest + the). **\"carrying the biggest\"** = 3 słowa, idealnie.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**about other people's opinions**\n\nPełne zdanie: \"Don't worry too much **about other people's opinions**. They are often formed too hastily.\"\n\nWyrazy podane: **other people / opinion**\n\nAkceptowane warianty: over other people's opinions / at other people's opinions\n\n## Sposób 1 - analiza struktury zdania\nKontekst:\n\n> \"Don't worry too much (other people / opinion) **They are often formed too hastily.**\"\n\n→ Sens: nie martw się **o opinie innych ludzi**. Są często formowane zbyt pochopnie.\n→ Wymagane: konstrukcja z **worry + preposition + N (plural)**.\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"They are\"** w następnym zdaniu - antecedent musi być PLURAL\n2. **\"are often formed\"** - strona bierna z plural subject → \"opinions\" (plural)\n\n## Sposób 2 - analiza trzech elementów\n**Element 1: \"worry about\" (dependent preposition):**\n- **worry + about + N** = martwić się o coś\n- Inne akceptowane: worry over / worry at (rzadziej)\n- **NIE**: worry of, worry on\n\n**Element 2: \"other people's\" (Saxon Genitive):**\n- **other people** + 's = innych ludzi (posesyw)\n- Apostrof PRZED s, bo \"people\" jest IRREGULAR PLURAL (NIE \"peoples'\")\n- Akceptowana też: \"other's people opinions\" - choć rzadko\n\n**Element 3: \"opinions\" (plural):**\n- **opinion → opinions** (plural)\n- Wymagane przez \"are formed\" w następnym zdaniu\n\nPoprawnie: **\"about other people's opinions\"** (4 słowa, idealny limit).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - **about other people's opinions**\n> - Akceptowane: over/at other people's opinions\n> - **0 pkt** - typowe błędy:\n> - **of other people's** - zła preposition po worry\n> - **about other peoples' opinions** - zły apostrof (peoples' zamiast people's)\n> - **about other peoples opinions** - brak apostrofu\n> - **for/on other people's** - niepoprawne preposition\n> - **about other people** - brak \"opinions\" (zła forma)\n> - **about the people opinions** - brak Saxon Genitive\n> - **about other's people opinions** - zła kolejność apostrofu\n> - **over people's opinions** - brak \"other\"\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - dependent prepositions + Saxon Genitive.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"worry about\":**\n> - **worry + about + N** = martwić się o coś\n> - Synonim: be concerned about, fret over\n> - **Klucz**: NIE \"worry for\" ani \"worry on\"\n\n> 📖 **Reference - Saxon Genitive z \"people\" (irregular plural):**\n> - **people** to NIEREGULARNA liczba mnoga (już plural, mimo braku -s)\n> - Posesyw: **people's** (apostrof PRZED s, bo people kończy się na -e, NIE -s)\n> - Przykład: \"people's rights\" (NIE \"peoples' rights\")\n\n> 📖 **Reference - Plural vs Singular w opiniach:**\n> - \"opinion\" (singular) → mówi o ogólnym pojęciu opinii\n> - \"opinions\" (plural) → różne opinie różnych osób\n> - Tu \"They are formed\" → wymaga plural \"opinions\"\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n- **of other people's** - \"worry of\" nie istnieje jako kolokacja\n- **about other peoples' opinions** - zły apostrof: PEOPLE jest IRREGULAR plural, więc apostrof PRZED s, nie po\n- **about other peoples opinions** - brak apostrofu w ogóle\n- **for other people's** - \"worry for\" nie pasuje\n- **about other people** - brak \"opinions\" (\"They are formed\" wymaga rzeczownika)\n- **about the people opinions** - brak Saxon Genitive\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** **Saxon Genitive z \"people\"**: people jest już PLURAL (irregular), więc apostrof idzie **PRZED s**: people**'s**, NIE peoples'.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Antecedent **\"They\"** w następnym zdaniu wymaga **plural** - eliminuje \"opinion\" (singular).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE wymaga DOKŁADNIE apostrofu w \"people's\" - to częsta literówka uczniów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Limit max 4 słów (wliczając wyrazy podane: other people, opinion → other people's, opinions + about). **\"about other people's opinions\"** = 4 słowa, dokładnie limit.\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**were unable to download**\n\nPełne zdanie: \"People who attended the meeting **were unable to download** the file yesterday because of the poor Internet connection.\"\n\nWyrazy podane: **be / unable / download**\n\n## Sposób 1 - analiza struktury zdania\nKontekst:\n\n> \"People who attended the meeting (be / unable / download) the file yesterday because of the poor Internet connection.\"\n\n→ Sens: ludzie, którzy byli na spotkaniu, **nie mogli pobrać** pliku wczoraj.\n→ Wymagane:\n1. **be** → forma przeszła PLURAL → **were**\n2. **unable** (bez zmian)\n3. **download** → po \"unable to\" → bezokolicznik **download**\n\n## Sposób 2 - analiza trzech elementów\n**Element 1: \"were\" (Past Simple be, plural):**\n- **\"People who attended\"** = PLURAL subject → **were** (NIE \"was\")\n- **\"yesterday\"** = sygnał Past Simple → **were** (NIE \"have been\" lub \"are\")\n\n**Element 2: \"unable\" (przymiotnik):**\n- Forma niezmienna\n- **unable to + V** = niezdolny do zrobienia czegoś\n\n**Element 3: \"download\" (bezokolicznik):**\n- Po \"unable to\" zawsze **bezokolicznik** (NIE gerund, NIE V-ing)\n- Klucz: **\"unable TO download\"** = niezdolny POBRAĆ\n\nPoprawnie: **\"were unable to download\"** = 4 słowa wliczając \"to\" (jednak \"to\" wlicza się do wyrazów luki).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - **were unable to download**\n> - **0 pkt** - typowe błędy:\n> - **weren't able to download** - zła konstrukcja (oryginał ma \"unable\", więc forma POZYTYWNA czasownika + przymiotnik UNABLE, nie negacja)\n> - **had been unable to download** - Past Perfect zamiast Past Simple\n> - **would be unable to download** - Future Conditional, zły czas\n> - **are unable to download** - Present zamiast Past\n> - **will be unable to download** - Future, zły czas\n> - **was unable to download** - singular zamiast plural\n> - **could not download** - pominięcie \"unable\" (oryginał wymaga UNABLE)\n> - **were unabled to download** - \"unabled\" nie istnieje\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.** Środki językowe - be + adj + to + V.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"be unable to + V\":**\n> - Forma: **be + unable + to + V**\n> - Znaczenie: nie być w stanie zrobić czegoś\n> - Synonim: be not able to, cannot/could not\n> - **Klucz**: \"unable\" to przymiotnik (NIE czasownik), więc wymaga **be** + adj + to + V\n\n> 📖 **Reference - Past Simple z plural subject:**\n> - **\"People who attended were\"** = ludzie, którzy uczestniczyli, byli\n> - **were** = Past Simple be, plural\n> - **\"yesterday\"** = sygnał Past Simple (nie Past Perfect ani Present)\n\n> 📖 **Reference - \"unable\" vs \"not able\":**\n> - **unable** = przymiotnik niezdolny (formalny)\n> - **not able** = nie zdolny (mniej formalny)\n> - Klucz CKE wymaga DOKŁADNIE \"unable\" (z oryginału podanego)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n- **weren't able to download** - zmienia konstrukcję (nie używa \"unable\")\n- **had been unable to download** - Past Perfect zamiast Past Simple (yesterday)\n- **would be unable** - Future, niespójne z yesterday\n- **was unable** - singular zamiast plural\n- **could not download** - pominięto \"unable\" z oryginału\n- **were unabled** - \"unabled\" to słowo nie istnieje\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Subject **\"People who attended\"** jest PLURAL - wymaga **were**, NIE \"was\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **yesterday** to silny sygnał **Past Simple** - eliminuje Past Perfect (had been), Present (are), Future (will/would).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Po **\"unable to\"** ZAWSZE bezokolicznik (download), NIGDY gerund (downloading) ani Past (downloaded).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Limit max 4 słów (wliczając wyrazy podane: be, unable, download → were, unable, download + to). **\"were unable to download\"** = 4 słowa, dokładnie limit.","image":"img/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":13,"ptype":"open","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-13)\nWypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200\ndo 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.\nZaznacz temat wybrany przez Ciebie, zakreślając jego numer.\n1. Niektórzy rodzice dają nastolatkom kieszonkowe za wykonywanie obowiązków domowych.\nNapisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.\n2. Wiele osób marzy o odbyciu podróży dookoła świata. Napisz artykuł, w którym\nprzedstawisz korzyści wynikające z realizacji takiego marzenia oraz udzielisz rad,\njak należy się do takiej podróży przygotować.\nCZYSTOPIS\nEJAP-R0-100\nEJAP-R0-100\nZgodność z poleceniem\nSpójność\ni logika\nZakres\nśrodków\njęzykowych\nPoprawność\nśrodków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4-5\n0-1-2\n0-1-2-3\n0-1-2-3\nElementy treści (0-1-2)\nElementy formy (0-1)\n1\n2\n3\n4\n5\n1\n2\n3\n4\nEJAP-R0-100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"10. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry\npomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.\n(Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane\nwady oraz zalety, np. What are the advantages and disadvantages of giving teenagers\npocket money for doing household chores?)","solution":"**10.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**Rozprawka 200-250 słów na temat dobrych i złych stron dawania nastolatkom kieszonkowego za wykonywanie obowiązków domowych.**\n\nStruktura: wstęp z tezą → akapit z plusami → akapit z minusami → podsumowanie.\n\n## Sposób 1 - pełen przykład rozprawki wzorcowej (~245 słów)\n\n> **Pocket Money for Chores: A Lesson in Responsibility or a Bad Habit?**\n>\n> Many parents wonder whether they should pay their teenage children for performing household duties. This approach has both supporters and critics, and the debate is far from settled. This essay will examine the advantages and disadvantages of giving teenagers pocket money in exchange for household chores.\n>\n> **On the one hand**, this method offers several clear benefits. **Firstly**, it teaches teenagers the value of money - they learn that earning requires effort, which prepares them for the realities of adult life. **Furthermore**, financial rewards can be a powerful motivator: a teenager who would normally complain about washing the dishes may approach the task with enthusiasm if a reward awaits. **In addition**, the system encourages responsibility, as young people learn to plan, budget, and manage their own savings from an early age.\n>\n> **On the other hand**, there are notable drawbacks. **First and foremost**, paying for chores risks turning helpful family contributions into commercial transactions - children may begin to expect payment for every small task, even basic acts of kindness. **Moreover**, once the payment stops, motivation often disappears entirely. Without a financial incentive, the teenager may refuse to lift a finger. **Finally**, this practice may distort their understanding of what family life entails, as helping at home is, in essence, a moral obligation rather than paid labour.\n>\n> **In conclusion**, while paying teenagers for chores can teach valuable financial lessons and boost motivation, it may also create a transactional view of family responsibilities. The best approach is therefore a balanced one - combining occasional rewards with the expectation of unpaid contributions.\n\n## Sposób 2 - analiza struktury i linking words\n**Struktura rozprawki PR (200-250 słów)**:\n1. **Introduction** (~45 słów) - kontekst + teza (za i przeciw)\n2. **Body 1 - Pros** (~75 słów) - 3 zalety: wartość pieniędzy, motywacja, odpowiedzialność\n3. **Body 2 - Cons** (~75 słów) - 3 wady: transakcyjność, demotywacja bez pieniędzy, moralność\n4. **Conclusion** (~50 słów) - wnioskowanie + zbalansowane podejście\n\n**Linking words użyte**:\n- Addition: Firstly, Furthermore, In addition, First and foremost, Moreover, Finally\n- Contrast: On the one hand, On the other hand\n- Conclusion: In conclusion, therefore\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - rozprawka 200-250 słów (max 13 pkt):**\n>\n> **ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (max 5 pkt):**\n> - **Treść (max 5)**:\n> 1. Wstęp z tezą zapowiadającą za i przeciw ✓\n> 2. Dobre strony (wartość pieniędzy, motywacja, odpowiedzialność) ✓\n> 3. Złe strony (transakcyjność, demotywacja, moralność) ✓\n> 4. Podsumowanie zgodne z tezą ✓\n> 5. Brak fragmentów odbiegających ✓\n>\n> **Forma (max 4 pkt):**\n> 1. Teza poprawnie umiejscowiona (we wstępie) ✓\n> 2. Zamysł kompozycyjny (3-4 akapity) ✓\n> 3. Segmentacja na akapity ✓\n> 4. Długość 180-280 słów ✓ (245 słów)\n>\n> **SPÓJNOŚĆ I LOGIKA (0-2 pkt)**: linking words, struktura argumentacyjna\n>\n> **ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt)**: leksyka zaawansowana (transactional view, distort, financial incentive, moral obligation, balanced approach)\n>\n> **POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt)**: gramatyka, ortografia, interpunkcja\n>\n> **RAZEM: max 13 pkt**\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Linking words obowiązkowe dla rozprawki:**\n> - **Addition**: moreover, furthermore, in addition, also, what's more\n> - **Contrast**: however, on the other hand, while, whereas, despite\n> - **Cause/Result**: therefore, consequently, as a result, thus\n> - **Conclusion**: in conclusion, to sum up, all in all\n> - **Examples**: for instance, such as, namely\n\n> 📖 **Reference - Struktury dla rozprawki:**\n> - **Conditional**: \"If a teenager \", \"Without a financial incentive \"\n> - **Modal speculation**: \"may begin to expect\", \"could teach\"\n> - **Relative clauses**: \"a teenager WHO would normally complain\"\n> - **Inverted compound**: \"there are notable drawbacks\"\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pilnuj długości 200-250 słów (tolerancja 180-280). Pisanie za krótko = utrata punktów za treść; za długo = irrelevant content.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Teza MUSI zapowiadać OBA stanowiska (pros + cons). Sama opinia (np. \"tylko korzyści\") = niezgodność z poleceniem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Każdy akapit MUSI mieć topic sentence + 2-3 argumenty z przykładami. Brak struktury = utrata punktów za formę.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Linking words OBOWIĄZKOWE - minimum 5-7 różnych łączników w całym tekście.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słownictwo zaawansowane: transactional view, moral obligation, financial incentive, balanced approach - zwiększa punkty za zakres środków językowych.\n\n**10.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**Artykuł 200-250 słów o korzyściach z podróży dookoła świata i radach jak się do niej przygotować.**\n\nStruktura: chwytliwy tytuł → zachęcający wstęp → akapit z korzyściami → akapit z radami → mocne zakończenie.\n\n## Sposób 1 - pełen przykład artykułu wzorcowego (~245 słów)\n\n> **A Trip Around the World: Why and How to Pack Your Bags Today**\n>\n> Have you ever stared at a world map and dreamed of crossing it from end to end? You are not alone. Travelling around the world is one of the most popular dreams of our generation, and the good news is - it is more achievable than you might think.\n>\n> **So why is it worth pursuing such an ambitious journey?** **Firstly**, it broadens your horizons in ways no school or book ever could. You meet people from radically different backgrounds and discover that your way of life is just one of many. **Furthermore**, you collect memories that will last a lifetime: tasting street food in Bangkok, watching the Northern Lights in Iceland, or trekking through the Patagonian wilderness. **Most importantly**, such a journey forces you to grow - to solve problems independently, manage your finances, and step outside your comfort zone.\n>\n> **However**, careful preparation is essential. **First of all**, set a realistic budget - you will probably need at least 10,000 euros for a six-month trip. **Secondly**, sort out your paperwork well in advance: passport, visas, international driving licence, and travel insurance. **In addition**, get all the necessary vaccinations and pack light - you will be grateful for every kilo you do not have to carry. **Finally**, plan your route flexibly, leaving room for spontaneous discoveries.\n>\n> **Are you ready to start packing?** The world is waiting - and so is the best adventure of your life.\n\n## Sposób 2 - analiza struktury i elementów\n**Struktura artykułu PR (200-250 słów)**:\n1. **Title** (~10 słów) - chwytliwy, krótki, z elementem zaintrygowania\n2. **Intro** (~45 słów) - pytanie retoryczne + zaczepienie czytelnika\n3. **Body 1 - Korzyści** (~80 słów) - 3 zalety: poszerzenie horyzontów, niezapomniane wspomnienia, rozwój osobisty\n4. **Body 2 - Rady przygotowania** (~80 słów) - 4 rady: budżet, dokumenty, szczepienia/bagaż, plan trasy\n5. **Conclusion** (~30 słów) - pytanie retoryczne + mocne wezwanie do działania\n\n**Elementy stylu artykułowego**:\n- **Pytanie retoryczne na początku**: \"Have you ever stared at a world map?\"\n- **Bezpośrednie zwracanie się do czytelnika**: \"You are not alone\", \"you will be grateful\"\n- **Słownictwo żywe**: \"radically different\", \"comfort zone\", \"trekking\"\n- **Pytanie retoryczne na końcu**: \"Are you ready to start packing?\"\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - artykuł 200-250 słów (max 13 pkt):**\n>\n> **ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (max 5 pkt):**\n> - **Treść (max 5)**:\n> 1. Wstęp zachęcający ✓\n> 2. Korzyści z podróży (horyzonty, wspomnienia, rozwój) ✓\n> 3. Rady jak się przygotować (budżet, dokumenty, szczepienia/bagaż, trasa) ✓\n> 4. Zakończenie ✓\n> 5. Brak fragmentów odbiegających ✓\n>\n> **Forma (max 4 pkt):**\n> 1. **TYTUŁ** (NIE \"Dear Readers\" - to formuła listu!) ✓\n> 2. Zamysł kompozycyjny (intro, body, conclusion) ✓\n> 3. Segmentacja na akapity ✓\n> 4. Długość 180-280 słów ✓ (245 słów)\n>\n> **SPÓJNOŚĆ I LOGIKA (0-2 pkt)**: linking words, struktura argumentacyjna\n>\n> **ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt)**: leksyka zaawansowana, kolokacje, struktury\n>\n> **POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt)**: gramatyka, ortografia, interpunkcja\n>\n> **RAZEM: max 13 pkt**\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Elementy stylu artykułu (kluczowe):**\n> - **Pytania retoryczne** na początku i końcu - angażują czytelnika\n> - **Bezpośrednie zwracanie**: \"you\", \"your\", \"do not be afraid to \"\n> - **Żywe przykłady**: konkretne miejsca (Bangkok, Iceland), aktywności (trekking)\n> - **Wezwanie do działania**: \"start packing\", \"the world is waiting\"\n\n> 📖 **Reference - Linking words dla artykułu:**\n> - Listing: Firstly, Secondly, Finally, First of all\n> - Addition: Furthermore, Moreover, In addition, Most importantly\n> - Contrast: However, On the other hand\n> - Conclusion: In short, To wrap up\n\n> 📖 **Reference - Modal verbs dla rad:**\n> - **should + V** = powinieneś (rada)\n> - **you will + V** = będziesz (przewidywanie)\n> - **be sure to + V** / **make sure + clause** = upewnij się\n> - **don't forget to + V** = nie zapomnij\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** KLASYCZNY BŁĄD - pisanie artykułu z formułą listu (\"Dear Readers\"). To powoduje utratę punktów za FORMĘ. Artykuł wymaga **TYTUŁU**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tytuł powinien być **chwytliwy** - może zawierać pytanie, słowa-klucze, lub element zaskoczenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o DWÓCH ELEMENTACH treści:\n> 1. KORZYŚCI z podróży\n> 2. RADY przygotowania\n> Brak jednego z elementów = utrata punktów za treść.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytania retoryczne (\"Have you ever ?\") oraz bezpośrednie zwroty do czytelnika (\"you\", \"your\") to charakterystyczne cechy stylu artykułu - wzbogacają tekst.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konkretne przykłady (Bangkok, Iceland, Patagonia) zwiększają punkty za zakres środków językowych - pokazują bogate słownictwo geograficzne.","image":"img/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura"}]}