{"paper":{"id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":10,"source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie wywiad z trenerem delfinów. Zaznacz znakiem X, które zdania\nsą zgodne z treścią nagrania (V - Verdadero), a które nie (F - Falso).\nAntonio afirma que\nV\nF\n1.1. para ser entrenador de delfines hay que hacer un curso especializado.\n1.2. desde el primer contacto es capaz de distinguir a los delfines.\n1.3. cada delfín tiene su propia forma de expresarse.\n1.4. los delfines saben diferenciar los sabores.\n1.5. está harto de comer pescado.","answer":"1.1 = F; 1.2 = F","answer_text":"1 p. - poprawna odpowiedź","solution":"**1.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (Falso)** - stwierdzenie jest **niezgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nW nagraniu Antonio mówi dosłownie:\n\n> \"no hay escuelas donde, al terminar, te den el título de entrenador de mamíferos marinos. Es una profesión en la que trabajas día a día con los animales y aprendes de los compańeros.\"\n\n**Wskazówki:**\n\n1. **\"no hay escuelas\"** → negacja istnienia szkół/kursów - Antonio wprost zaprzecza temu, że istnieją wyspecjalizowane kursy\n2. **\"al terminar, te den el título\"** → nie można uzyskać dyplomu/tytułu po kursie, bo takie kursy nie istnieją\n3. **\"aprendes de los compańeros\"** → uczy się od bardziej doświadczonych kolegów - nauka w praktyce (learning on the job), NIE na kursach\n4. **\"trabajas día a día con los animales\"** → codzienne doświadczenie przy zwierzętach zastępuje formalną edukację\n\n**Wniosek:** Zdanie twierdzi, że *trzeba* ukończyć specjalistyczny kurs (`hay que hacer un curso especializado`), tymczasem Antonio stwierdza wprost, że takich kursów/szkół **nie ma**. Zdanie jest **fałszywe**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\nKluczowe słowa w zdaniu do oceny:\n\n| Wyrażenie w zdaniu | Znaczenie | Co mówi Antonio |\n| `hay que hacer` | trzeba / należy zrobić (obowiązek) | ~~hay escuelas~~ → **no hay escuelas** |\n| `un curso especializado` | specjalistyczny kurs | **no hay** takich kursów ani tytułów |\n| `entrenador de delfines` | trener delfinów | Antonio jest trenerem, ale uczył się w praktyce |\n\n**Analiza opozycji:**\n\n- Zdanie sugeruje **formalne wykształcenie** (kurs → tytuł → praca)\n- Antonio opisuje model **nieformalny**: praca → doświadczenie → nauka od kolegów\n\nWyrażenie `hay que + infinitivo` wyraża **obowiązek/konieczność** - tymczasem Antonio neguje samą możliwość spełnienia tego warunku, bo instytucje oferujące takie kursy **nie istnieją**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F**\n> - **0 pkt** - odpowiedź: **V** lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.3 - zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - **Podstawa oceny:** F jest jedyną poprawną odpowiedzią; uzasadnienia pisemnego się nie wymaga (zadanie typu zaznacz X)\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - `hay que + infinitivo`:**\n> Forma: `hay que` + bezokolicznik\n> Znaczenie: bezosobowy obowiązek / konieczność (\"trzeba\", \"należy\")\n> Przykład: `hay que estudiar mucho` = trzeba dużo się uczyć\n> Ważne: `hay que` = bezosobowe (dotyczy wszystkich), w odróżnieniu od `tener que` = osobowe (ja muszę, ty musisz)\n\n> 📖 **Reference - negacja `no hay`:**\n> `hay` = jest/są (istnienie) → `no hay` = nie ma/nie istnieje\n> Antonio: `no hay escuelas` = nie ma szkół (takie szkoły nie istnieją)\n> To bezpośrednia negacja założenia zawartego w zdaniu do oceny.\n\n> 📖 **Reference - `aprender de alguien`:**\n> `aprender de los compańeros` = uczyć się od kolegów (uczenie się przez obserwację i doświadczenie, nie formalne kursy)\n\n## Dlaczego odpowiedź V jest błędna\n\n| Opcja | Odpowiedź | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| V | Verdadero (prawda) | Antonio zaprzecza istnieniu specjalistycznych kursów i tytułów | Uczeń słyszy słowo \"entrenador\" i temat kursów, ale nie wyłapuje kluczowego **\"no hay\"** |\n| **F** | **Falso (fałsz)** | **POPRAWNA** - Antonio stwierdza brak szkół i kursów; zawód uczy się w praktyce | - |\n\n**Dlaczego uczniowie mylnie wybierają V:**\nNagranie dotyczy zawodu trenera delfinów - uczeń może założyć, że tak specjalistyczna profesja *na pewno* wymaga kursu. To błąd polegający na opieraniu się na własnych przekonaniach, a nie na słowach Antonio.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd: uczeń słyszy temat kursu/szkoły w nagraniu i automatycznie zaznacza V, nie zwracając uwagi na **negację** (`no hay`). W zadaniach listening zawsze słuchaj uważnie słów takich jak *no, nunca, jamás, sin, tampoco* - one odwracają sens zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zdanie sprawdza wymaganie **2.3** (znajdowanie konkretnych informacji), nie interpretację ani wnioskowanie. Odpowiedź musi wynikać bezpośrednio z tego, co mówi Antonio - nie z ogólnej wiedzy o zawodzie trenera zwierząt.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Antonio mówi o **mamíferos marinos** (ssaki morskie), a zdanie używa słowa **delfines** (delfiny) - to nie jest pułapka, bo delfiny są podkategorią ssaków morskich i chodzi o tego samego rozmówcę. Nie daj się zmylić różnicą w leksyce.\n\n**1.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F - Falso (Fałsz)**\n\nStwierdzenie, że Antonio od pierwszego kontaktu potrafi odróżniać delfiny, jest **nieprawdziwe**. Sam mówi, że na początku było to niemożliwe - dopiero po długim czasie spędzonym z nimi zaczął dostrzegać różnice.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment wypowiedzi Antonia (nagranie):\n\n> \"Cuando los ves por primera vez, resulta imposible diferenciarlos. No sabes quién es quién. Pero esto solo ocurre al principio. Después de pasar con ellos mucho tiempo, te das cuenta de que cada uno tiene unos rasgos completamente diferentes.\"\n\n**Krok po kroku - jak z tego fragmentu wynika odpowiedź:**\n\n1. **\"Cuando los ves por primera vez\"** → *pierwszy kontakt* - dokładnie to, o czym mówi zdanie z zadania (*desde el primer contacto*)\n2. **\"resulta imposible diferenciarlos\"** → *niemożliwe jest ich odróżnienie* - zaprzecza zdaniu, które mówi, że *es capaz de distinguirlos* (jest w stanie ich odróżnić)\n3. **\"Pero esto solo ocurre al principio\"** → *ale to dzieje się tylko na początku* - sygnał zmiany w czasie\n4. **\"Después de pasar con ellos mucho tiempo\"** → *dopiero po długim czasie* - umiejętność rozróżniania przychodzi **później**, nie od razu\n\n**Wniosek:** Stwierdzenie zadania mówi, że Antonio potrafi odróżniać delfiny **od pierwszego kontaktu** - transkrypcja wyraźnie temu zaprzecza. Odpowiedź: **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i gramatyczna\n\nZestawienie zdania z zadania vs. wypowiedź Antonia:\n\n| Element | Zdanie z zadania | Transkrypcja Antonio |\n| Moment | *desde el primer contacto* (od pierwszego kontaktu) | *cuando los ves por primera vez* (gdy widzisz ich po raz pierwszy) |\n| Umiejętność | *es capaz de distinguir* (jest w stanie odróżnić) | *resulta **imposible** diferenciarlos* (jest **niemożliwe** odróżnienie) |\n| Zmiana w czasie | - | *después de pasar **mucho tiempo*** (dopiero po długim czasie) |\n\n**Kluczowe słownictwo kontrastujące:**\n- *es capaz de* (jest w stanie / potrafi) ↔ *resulta imposible* (jest niemożliwe) - bezpośrednia sprzeczność\n- *distinguir / diferenciar* - dwa synonimy \"odróżniać\" → CKE używa ich zamiennie, uczeń musi rozpoznać oba\n- *desde el primer contacto* ↔ *solo después de pasar mucho tiempo* - opozycja czasowa: TERAZ vs. POTEM\n\nZdanie zadania to typowa **pułapka dystraktora true/false** - jest zbudowane na prawdziwych słowach (*delfines*, *distinguir*), ale **odwraca zależność czasową** (przypisuje umiejętność do początku, nie do późniejszego etapu).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F** (Falso)\n> - **0 pkt** - odpowiedź: **V** (Verdadero) lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.3. Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n> - **Uzasadnienie w kluczu:** Antonio wyraźnie stwierdza, że na początku niemożliwe jest odróżnienie delfinów (*resulta imposible diferenciarlos*) - umiejętność ta pojawia się dopiero po dłuższym czasie (*después de pasar con ellos mucho tiempo*).\n\nZadanie nie wymaga pisemnego uzasadnienia - wystarczy litera **F**. Jednak na egzaminie ustnym lub w ćwiczeniach przygotowawczych warto umieć wskazać konkretny fragment transkrypcji (jak wyżej).\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - *ser capaz de + infinitivo* (być w stanie coś zrobić):**\n> Forma: `ser capaz de + bezokolicznik`\n> Synonim: `poder + bezokolicznik`\n> W zadaniach T/F: sprawdź, czy nagranie potwierdza lub zaprzecza tej zdolności\n\n> 📖 **Reference - *resultar + adjective* (okazać się + przymiotnik):**\n> Forma: `resultar + przymiotnik` (np. *resulta imposible, resulta difícil, resulta interesante*)\n> Nie mylić z: `ser/estar + przymiotnik` - *resultar* podkreśla wynik/ocenę sytuacji\n> W nagraniu: *\"resulta imposible diferenciarlos\"* → \"okazuje się niemożliwe ich odróżnienie\"\n\n> 📖 **Reference - *después de + infinitivo* (po + czynności):**\n> Forma: `después de + bezokolicznik` (NIE: *después de que + subjuntivo* w tym kontekście)\n> Przykład: *\"Después de pasar con ellos mucho tiempo \"* → \"Po spędzeniu z nimi dużo czasu \"\n> Sygnał: wskazuje na czynność wcześniejszą - tu: najpierw CZAS → potem UMIEJĘTNOŚĆ\n\n## Dlaczego odpowiedź V (Verdadero) jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **F** | **Falso - od pierwszego kontaktu NIE potrafi odróżnić** | **POPRAWNA - Antonio wprost mówi: \"resulta imposible\"** | - |\n| V | Verdadero - od pierwszego kontaktu potrafi odróżnić | Antonio mówi DOKŁADNIE ODWROTNIE: na początku jest to niemożliwe | Zdanie brzmi wiarygodnie - słowa *delfines* i *distinguir* pojawiają się w nagraniu, uczeń nie śledzi negacji |\n\n**Mechanizm pułapki:** Nagranie rzeczywiście zawiera słowa *diferenciar* i *primera vez* - ale w zdaniu przeczącym (*resulta **imposible** diferenciarlos*). Uczeń słyszący tylko \"pierwsze spotkanie + odróżnianie\" może błędnie zaznaczyć V, nie chwytając negacji.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd - uczeń słyszy *primera vez* i *diferenciar* w nagraniu, uznaje zdanie za prawdziwe. Zawsze sprawdź: czy fragment potwierdza zdanie CZY mu zaprzecza? Negacja (*imposible, no, nunca, jamás*) całkowicie odwraca znaczenie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Distinguir* i *diferenciar* to synonimy (\"odróżniać\"). CKE często używa innego słowa w zdaniu zadania niż w transkrypcji - to celowy zabieg sprawdzający rozumienie, nie tylko dosłowne dopasowanie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwróć uwagę na zmianę czasową sygnalizowaną przez *\"Pero esto solo ocurre al principio\"* + *\"Después de pasar mucho tiempo\"* - w zadaniach T/F o procesach i zmianach, oś czasu (kiedy? na początku czy po długim czasie?) jest kluczowa dla poprawnej odpowiedzi.\n\n**1.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**V (Verdadero - Prawda)**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\nW nagraniu Antonio mówi:\n\n> \"Los delfines manifiestan sus emociones moviendo el cuerpo, cada uno a su manera, y emiten sonidos muy distintos.\"\n\n**Wskazówki krok po kroku:**\n\n1. **\"cada uno a su manera\"** → dosłownie: *każdy na swój sposób* - to bezpośrednie potwierdzenie zdania testowego *\"cada delfín tiene su propia forma de expresarse\"* (*każdy delfin ma swój własny sposób wyrażania się*)\n2. **\"emiten sonidos muy distintos\"** → *wydają bardzo różne dźwięki* - dodatkowe potwierdzenie, że komunikacja nie jest jednolita dla wszystkich delfinów\n3. **\"manifiestan sus emociones\"** → *wyrażają swoje emocje* - odpowiednik *\"expresarse\"* z treści zadania\n\n**Wniosek:** Zdanie testowe jest dosłownym parafrazem wypowiedzi Antonia - odpowiedź to **V**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (parafraza kluczowych słów)\n\nZadanie polega na rozpoznaniu, że zdanie testowe jest **parafrazą** fragmentu transkrypcji. Sprawdź odpowiedniki:\n\n| Zdanie testowe | Fragment transkrypcji | Relacja |\n| *cada delfín* | *cada uno* | to samo znaczenie - każdy osobnik |\n| *tiene su propia forma* | *a su manera* | synonim - na swój własny sposób |\n| *de expresarse* | *manifiestan sus emociones* / *emiten sonidos* | synonim - wyrażać się = manifestować emocje + wydawać dźwięki |\n\nŻaden element zdania testowego nie zaprzecza transkrypcji - odpowiedź to **V**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **V**\n> - **0 pkt** - odpowiedź: F lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie: 2.3. Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n> - Uzasadnienie z klucza: Antonio mówi *\"cada uno a su manera\"* - każdy delfin wyraża emocje na swój sposób, co potwierdza zdanie testowe.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i rozpoznanie parafraz leksykalnych. Szczegółowy reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak znać następujące słownictwo kluczowe dla tej tematyki:\n\n> 📖 **Słownictwo - wyrażanie się / komunikacja (poziom B1-B2):**\n> - *expresarse* = wyrażać się (zwrotny)\n> - *manifestar* = manifestować, okazywać (synonim: *mostrar*, *expresar*)\n> - *emitir sonidos* = wydawać dźwięki\n> - *a su manera* = na swój sposób (= *de su propia manera*, *a su modo*)\n> - *cada uno* = każdy (z grupy), odpowiednik *cada + rzeczownik*\n\n## Dlaczego odpowiedź F byłaby błędna\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **V** | **POPRAWNA** - fragment *\"cada uno a su manera\"* wprost potwierdza zdanie testowe | - |\n| F | Błędna - w transkrypcji NIE ma stwierdzenia, że delfiny komunikują się tak samo lub w jednolity sposób | Uczeń mógł nie rozpoznać parafraz (*expresarse* ≠ *emitir*, ale znaczenie pokrywające się) i uznać, że zdanie testowe mówi o czymś innym niż transkrypcja |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to nierozpoznanie **parafraz leksykalnych** - zdanie testowe rzadko cytuje transkrypcję dosłownie. Tutaj *\"tiene su propia forma de expresarse\"* = *\"a su manera manifiestan sus emociones\"*. Ćwicz szukanie synonimów, nie identycznych słów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenie *\"cada uno a su manera\"* jest idiomatyczne i bardzo często pojawia się w testach listening na poziomie B1. Zapamiętaj: *a su manera* = *na swój własny sposób* = *in their own way*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach Verdadero/Falso odpowiedź F wymaga, żeby zdanie testowe **wyraźnie zaprzeczało** temu, co usłyszysz. Jeśli informacja jest potwierdzona choćby pośrednio przez parafrazę - odpowiedź to V.\n\n**1.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**V (Verdadero - Prawda)**\n\nStwierdzenie *\"los delfines saben diferenciar los sabores\"* jest **prawdziwe** - delfiny potrafią odróżniać smaki, co jednoznacznie wynika z wypowiedzi eksperta Antonia.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nW nagraniu dziennikarz zadaje Antonowi bezpośrednie pytanie o zmysł smaku u delfinów:\n\n> \"żLos delfines tienen también sentido del gusto?\"\n\nAntonio odpowiada bez żadnych wątpliwości:\n\n> \"Sin duda alguna. Evidentemente, muestran preferencias por ciertos tipos de alimentos.\"\n\n**Wskazówki:**\n\n1. **\"Sin duda alguna\"** - wyrażenie idiomatyczne = *bez żadnej wątpliwości* → sygnał stuprocentowego potwierdzenia (odpowiednik angielskiego *\"absolutely\"* / *\"without a doubt\"*)\n2. **\"Evidentemente\"** - *oczywiście, wyraźnie* → dodatkowe wzmocnienie pewności\n3. **\"muestran preferencias por ciertos tipos de alimentos\"** - *okazują preferencje wobec pewnych rodzajów pokarmu* → jeśli zwierzę **preferuje** jeden smak nad inny, znaczy to, że **odróżnia smaki** (różnicuje bodźce smakowe)\n\n**Wniosek:** Skoro delfiny mają wyraźne preferencje pokarmowe (lubią jedne pokarmy bardziej niż inne), to muszą umieć **rozróżniać smaki** - stwierdzenie jest **PRAWDZIWE**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna / wnioskowanie logiczne\n\nKluczowe pojęcia w stwierdzeniu do oceny:\n\n| Słowo z zadania | Znaczenie | Fragment transkrypcji | Połączenie logiczne |\n| **saben** | potrafią, umieją | \"Sin duda alguna\" (Antonio potwierdza) | zdolność = potwierdzenie |\n| **diferenciar** | odróżniać, różnicować | \"muestran preferencias\" | preferencja → wymaga rozróżniania |\n| **los sabores** | smaki | \"sentido del gusto\" | zmysł smaku = zdolność do odczuwania smaków |\n\n**Logika dedukcyjna:**\n- \"zmysł smaku\" (*sentido del gusto*) = zdolność do odbierania bodźców smakowych\n- \"preferencje wobec pewnych pokarmów\" = wybieranie jednych smaków nad innymi\n- **Jeśli A preferuje X nad Y → A musi rozróżniać X od Y**\n- Zatem: delfiny **saben diferenciar los sabores** ✓\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **V**\n> - **0 pkt** - odpowiedź: **F** lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie: **2.3** - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - Uzasadnienie w kluczu: Antonio potwierdza zmysł smaku u delfinów słowami *\"Sin duda alguna. Evidentemente, muestran preferencias por ciertos tipos de alimentos\"*\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w zadaniu\n\n> 📖 **Reference - \"saber + infinitivo\":**\n> Konstrukcja `saber + bezokolicznik` = *umieć coś robić* (nabyta umiejętność, zdolność)\n> Przykład: *saber nadar* = umieć pływać; *saber diferenciar* = umieć rozróżniać\n> ⚠️ NIE mylić z `poder + infinitivo` = *móc* (możliwość fizyczna/pozwolenie)\n\n> 📖 **Reference - leksyka smaku (el gusto):**\n> - `el sentido del gusto` = zmysł smaku\n> - `diferenciar / distinguir los sabores` = rozróżniać smaki (synonimy - oba poprawne)\n> - `mostrar preferencias por` = okazywać preferencje wobec\n> - `ciertos tipos de` = pewne rodzaje (ograniczenie: nie wszystkie, ale konkretne)\n\n## Dlaczego odpowiedź F byłaby błędna\n\n| Opcja | Uzasadnienie ucznia dla F | Dlaczego to błąd | Typowa pułapka |\n| **V** | **POPRAWNA** - Antonio potwierdza zmysł smaku | - | - |\n| F | \"W nagraniu mówią tylko o preferencjach, nie o rozróżnianiu smaków\" | Preferencja pokarmowa **logicznie zakłada** zdolność rozróżniania smaków - jedno wynika z drugiego | Dosłowne szukanie słowa *\"diferenciar\"* w transkrypcji zamiast rozumienia sensu |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to szukanie w nagraniu **dosłownego słowa** *\"diferenciar\"* lub *\"sabores\"*. W listening bardzo często klucz = **parafraza** - w nagraniu mówią *\"preferencias por ciertos tipos de alimentos\"*, co **pośrednio** znaczy to samo co *\"diferenciar los sabores\"*. Trzeba myśleć o **znaczeniu**, nie szukać tych samych wyrazów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenie **\"Sin duda alguna\"** to silny sygnał stuprocentowego potwierdzenia - gdy ekspert mówi *\"bez żadnej wątpliwości\"*, odpowiedź do zadania T/F jest niemal zawsze **V**. Zapamiętaj jako marker pewności.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadanie sprawdza wymaganie CKE **2.3** (*znajdowanie określonych informacji*) - nie wymaga wnioskowania o intencjach mówiącego ani oceny prawdziwości naukowej. Wystarczy zlokalizować informację i porównać z stwierdzeniem.\n\n**1.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**V (Verdadero - Prawda)**\n\nStwierdzenie *„está harto de comer pescado\"* jest **prawdziwe**.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\nSzukamy fragmentu, w którym Antonio mówi o rybach. W nagraniu pojawia się:\n\n> „No, ya no como pescado, **estoy cansado de comerlo**.\"\n> - Antonio\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. `ya no como pescado` → „już nie jem ryb\" - potwierdza, że Antonio ich nie je\n2. `estoy cansado de comerlo` → `estar cansado de + infinitivo` = „mieć dość robienia czegoś\" → dokładny synonim `estar harto de`\n3. Zdanie w zadaniu używa `estar harto de comer pescado` - to **parafraza** słów Antonia, zmieniono tylko przymiotnik (`cansado` → `harto`), ale znaczenie identyczne\n\n→ **Wniosek:** stwierdzenie jest zgodne z treścią nagrania → **V**\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna / gramatyczna\n\nKluczowe jest rozpoznanie **ekwiwalencji leksykalnej** między słowami z transkrypcji a słowami w zadaniu:\n\n| Transkrypcja | Zadanie | Znaczenie |\n| `estoy cansado de` | `está harto de` | mieć dość, być zmęczonym czymś |\n| `comerlo` (= comer pescado) | `comer pescado` | jeść ryby |\n\n**Reguła:** W zadaniach typu *verdadero/falso* na maturze z j. hiszpańskiego CKE często stosuje **parafrazę** - zmienia słownictwo, ale zachowuje to samo znaczenie. Zadanie polega właśnie na rozpoznaniu, czy parafraza odpowiada treści nagrania.\n\n**`estar cansado de` vs `estar harto de`:**\n- oba wyrażenia to konstrukcja: `estar + przymiotnik + de + infinitivo`\n- oba oznaczają: „mieć dość czegoś / być zmęczonym czymś\"\n- `cansado` = zmęczony (dosłownie i przenośnie)\n- `harto` = syty, nasycony, zmęczony (przenośnie: mieć dość) - bardziej potoczne, silniejsze\n- w kontekście jedzenia oba są w pełni wymienne → **parafraza poprawna**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **V** (Verdadero)\n> - **0 pkt** - odpowiedź **F** (Falso) lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie: **2.3** - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - Uzasadnienie z klucza: Antonio mówi `estoy cansado de comerlo` → synonim `estar harto de` → stwierdzenie prawdziwe\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - `estar cansado/harto de + infinitivo`:**\n> - Forma: `estar` (odmieniony) + przymiotnik opisujący stan + `de` + bezokolicznik\n> - Znaczenie: „mieć dość robienia czegoś\", „być znużonym czymś\"\n> - Przykłady: *Estoy harto de esperar.* / *Está cansada de trabajar tanto.*\n> - Pułapka: NIE mylić z `ser cansado` (= być nudnym / meczącym - cecha stała) - tu użycie `estar` jest obowiązkowe (stan tymczasowy)\n\n> 📖 **Reference - parafraza leksykalna w zadaniach V/F:**\n> - CKE często zastępuje słowa z nagrania synonimami w treści zadania\n> - Synonim nie zmienia oceny prawdziwości - liczy się **znaczenie**, nie forma\n> - Najczęstsze pary: `cansado ↔ harto`, `contento ↔ alegre`, `hablar ↔ decir`, `comprar ↔ adquirir`\n\n## Dlaczego odpowiedź F byłaby błędna\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| F | Antonio **nie** ma dość ryb | Sprzeczne z nagraniem - Antonio wprost mówi `estoy cansado de comerlo` | Uczeń nie rozpoznaje `cansado` jako synonimu `harto` i odrzuca stwierdzenie jako „inne słownictwo\" |\n| **V** | **Antonio ma dość jedzenia ryb** | **POPRAWNA** - `estar cansado de` = `estar harto de` | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to zaznaczenie **F**, bo uczeń słyszy `cansado` w nagraniu, a zadanie mówi `harto` - i myśli, że to inne twierdzenie. To klasyczna pułapka parafrazy CKE - zawsze sprawdzaj **znaczenie**, nie konkretne słowa.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwróć uwagę na `ya no como pescado` - `ya no` = „już nie\" potwierdza, że Antonio **przestał** jeść ryby, co jest dodatkowym dowodem na prawdziwość stwierdzenia (ma dość → przestał jeść).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie mylić `estar harto de comer` (mieć dość jedzenia) z `estar lleno` (być najedzonym, sytym po posiłku) - to zupełnie różne znaczenia. `Harto` w tym kontekście = znużenie, nie sytość fizyczna.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie cztery wypowiedzi. Do każdej wypowiedzi (2.1.-2.4.) dopasuj\nodpowiadające jej zdanie (A-E). Wpisz rozwiązania do tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nEl / La hablante\nA. informa de una oferta de empleo.\nB. recomienda un producto ecológico.\nC. desaconseja usar ciertos electrodomésticos.\nD. se dirige a la persona que ha hecho un pedido.\nE. anima a participar en una acción ecologista.\n2.1.\n2.2.\n2.3.\n2.4.\nMJH-1P","answer":"2.1 = D; 2.2 = B; 2.3 = A; 2.4 = E","answer_text":"2. Należy uznać, że zdający nie odniósł się do podpunktu polecenia, jeśli\na. nie realizuje tego podpunktu\nb. realizuje go w sposób niekomunikatywny.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *se dirige a la persona que ha hecho un pedido*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nWiadomość pochodzi ze sklepu **Electrohogar** i jest skierowana bezpośrednio do konkretnego klienta - osoby, która złożyła zamówienie na sprzęt AGD.\n\nKluczowy fragment transkrypcji:\n\n> „el lavavajillas y el horno que ha encargado ya están en nuestro almacén\"\n> *(zmywarka i piekarnik, które Pan/Pani zamówił/a, są już w naszym magazynie)*\n\n**Analiza wskazówek:**\n\n1. **„que ha encargado\"** - czasownik `encargar` (zamawiać) w 3. os. l. poj. (forma grzecznościowa `usted`) → wiadomość skierowana do osoby, która złożyła zamówienie\n2. **„nuestro almacén\"** - sklep mówi o swoim magazynie → kontekst handlowy, potwierdzenie realizacji zamówienia\n3. **„el lavavajillas y el horno\"** - konkretne produkty zamówione przez klienta → to nie reklama ani ogłoszenie o ofercie pracy, ale powiadomienie o statusie zamówienia\n4. Ton wypowiedzi: oficjalny, skierowany do jednej osoby (`usted`) → sklep kontaktuje się z nabywcą\n\n→ **Wniosek:** Wypowiedź to powiadomienie sklepu do klienta o gotowości zamówienia. Pasuje zdanie **D** (*se dirige a la persona que ha hecho un pedido* = zwraca się do osoby, która złożyła zamówienie).\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji\n\nPrzejdźmy przez każdą opcję i sprawdźmy, dlaczego nie pasuje:\n\n- **A** (*informa de una oferta de empleo* = informuje o ofercie pracy): W tekście nie ma żadnej wzmianki o pracy, rekrutacji ani stanowisku. Brak słów kluczowych: `trabajo`, `puesto`, `solicitud`, `candidato`.\n- **B** (*recomienda un producto ecológico* = poleca produkt ekologiczny): Wiadomość dotyczy konkretnych produktów już zamówionych, a nie rekomendacji. Brak słów: `ecológico`, `sostenible`, `te recomendamos`.\n- **C** (*desaconseja usar ciertos electrodomésticos* = odradza używania pewnych urządzeń): Wręcz przeciwnie - sklep informuje o dostawie urządzeń, nie ostrzega przed ich używaniem. Brak słów: `no uses`, `evita`, `peligroso`.\n- **D** (*se dirige a la persona que ha hecho un pedido*): **POPRAWNA** - patrz analiza powyżej.\n- **E** (*anima a participar en una acción ecologista* = zachęca do udziału w akcji ekologicznej): Brak kontekstu ekologicznego ani społecznego. Brak słów: `participa`, `campańa`, `medio ambiente`, `reciclaje`.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **D**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (A, B, C, E) lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.5. Zdający określa kontekst wypowiedzi.\n> - Nie ma punktów cząstkowych - to zadanie typu matching: albo pełen punkt, albo zero.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyć\n\n> 📖 **Reference - `usted` jako forma grzecznościowa:**\n> W języku hiszpańskim `usted` (skrót: Ud.) to formalna forma 2. os. l. poj. Czasownik przyjmuje formę **3. os. l. poj.** (jak dla `él/ella`).\n> Przykład: *żQué ha encargado usted?* → *que ha encargado* (= co Pan/Pani zamówił/a)\n> Pułapka: uczniowie często mylą formę `usted` z `tú` - w sklepach i oficjalnych komunikatach zawsze `usted`.\n\n> 📖 **Reference - `encargar` vs `pedir`:**\n> - `encargar` = zamawiać (towar w sklepie, usługę) - bardziej formalne\n> - `pedir` = prosić / zamawiać (np. w restauracji, prosić o coś)\n> Klucz CKE używa `pedido` (zamówienie) w opcji D, a transkrypcja - `ha encargado`. Oba odnoszą się do tego samego aktu zakupu - to synonimiczne użycie w kontekście handlowym.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (ES) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | informa de una oferta de empleo | Brak jakiegokolwiek kontekstu pracy/rekrutacji | Słowo `electrohogar` (sprzęt) mylone z ogłoszeniem |\n| B | recomienda un producto ecológico | Produkty są już zamówione, nie rekomendowane | Zmywarka/piekarnik kojarzone z \"eco mode\" |\n| C | desaconseja usar ciertos electrodomésticos | Sklep dostarcza urządzenia, nie ostrzega przed nimi | Mylenie \"dostawy\" z \"ostrzeżeniem\" |\n| **D** | **se dirige a la persona que ha hecho un pedido** | **POPRAWNA** | - |\n| E | anima a participar en una acción ecologista | Brak kontekstu ekologicznego ani aktywizmu | Słowo `almacén` mylone z centrum logistycznym kampanii |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C kusi uczniów, bo temat jest o sprzęcie AGD (`electrodomésticos`) - ale `desaconsejar` (odradzać) ma zupełnie inny wydźwięk niż powiadomienie o dostawie. Zawsze sprawdź **czasownik** w opcji, nie tylko temat.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja E (*acción ecologista*) może zmylić, bo zmywarka kojarzy się z oszczędzaniem wody, a piekarnik z energią. Ale w tekście nie pada żadne słowo związane z ekologią - odwołuj się wyłącznie do tego, co RZECZYWIŚCIE powiedziano.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach typu matching (dopasowanie) zawsze wyeliminuj najpierw opcje, których kluczowe słowa (`oferta de empleo`, `ecológico`, `desaconseja`, `acción ecologista`) w ogóle nie pojawiają się w transkrypcji. To szybsza droga do poprawnej odpowiedzi niż szukanie D od razu.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - recomienda un producto ecológico**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\nKluczowe fragmenty reklamy radiowej:\n\n> *\"Somos líderes en la venta de bombillas de bajo consumo.\"*\n\n> *\"Las de nuestra marca consumen menos energía \"*\n\n> *\"¡Cómprelas sin dudarlo!\"*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **\"bombillas de bajo consumo\"** → *żarówki o niskim zużyciu* - produkt, którego główną cechą jest oszczędność energii = cecha **ekologiczna**\n2. **\"consumen menos energía\"** → dosłownie *zużywają mniej energii* - bezpośrednie potwierdzenie proekologicznego charakteru produktu\n3. **\"¡Cómprelas sin dudarlo!\"** → *Kup je bez wahania!* - tryb rozkazujący (*imperativo*) to typowy chwyt reklamowy = **intencja: rekomendacja zakupu**\n\n→ **Wniosek:** Połączenie argumentu ekologicznego (mniej energii) z bezpośrednim wezwaniem do zakupu jednoznacznie wskazuje na opcję **B: recomienda un producto ecológico**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i intencji nadawcy\n\n**Słownictwo kluczowe dla identyfikacji intencji:**\n\n| Wyrażenie w tekście | Znaczenie | Co sygnalizuje |\n| *somos líderes en la venta* | jesteśmy liderami sprzedaży | prestiż marki → **rekomendacja** |\n| *bajo consumo* | niskie zużycie (energii) | cecha ekologiczna → **producto ecológico** |\n| *consumen menos energía* | zużywają mniej energii | argument proekologiczny |\n| *¡Cómprelas sin dudarlo!* | Kup je bez wahania! | bezpośrednia zachęta do zakupu → **recomienda** |\n\n**Typ tekstu:** reklama (*anuncio publicitario / spot publicitario*) - jej nadrzędna funkcja to zawsze **rekomendacja produktu lub usługi**, co automatycznie eliminuje opcje opisujące informowanie, ostrzeganie czy wyrażanie opinii bez zachęty do działania.\n\n**Klucz do pola tematycznego \"ecológico\":**\n- *bajo consumo* = energooszczędny → ekologiczny\n- *consume menos energía* = zużywa mniej energii → mniejszy ślad węglowy\n\nProdukt **energooszczędny = produkt ekologiczny** - to typowe powiązanie wymagane na maturze z języka hiszpańskiego.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.4. *Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.*\n> - **Uzasadnienie CKE:** Reklama poleca żarówki energooszczędne jako produkt ekologiczny; wezwanie *¡Cómprelas sin dudarlo!* potwierdza intencję rekomendacji.\n\nW zadaniach typu *matching* (dopasowanie) nie ma częściowych punktów - tylko pełny 1 pkt za poprawne dopasowanie.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu kluczowy jest **leksykon tematyczny** i rozpoznanie **intencji nadawcy**, nie znajomość form gramatycznych. Niemniej warto znać:\n\n> 📖 **Reference - Imperativo (tryb rozkazujący):**\n> Forma: *¡Cómpra-las!* → *Cómprelas* (tú/Ud., z enklityką *las* = je)\n> Funkcja w reklamie: bezpośrednia zachęta, wezwanie do działania\n> Sygnał intencji: **rekomendacja / polecenie** (*recomienda*)\n\n> 📖 **Reference - Słownictwo ekologiczne (nivel B1-B2):**\n> - *bajo consumo* = niskie zużycie (energii/paliwa)\n> - *ahorro de energía* = oszczędność energii\n> - *ecológico/a* = ekologiczny\n> - *sostenible* = zrównoważony (środowiskowo)\n> - *respetuoso con el medio ambiente* = przyjazny środowisku\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Opis | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *(np.) informa sobre un nuevo producto* | Tekst nie tylko informuje - **aktywnie zachęca** (*¡Cómprelas!*); sama informacja to za mało | Uczeń słyszy opis produktu i zaznacza \"informuje\", ignorując wezwanie do zakupu |\n| **B** | **recomienda un producto ecológico** | **POPRAWNA** - reklama poleca energooszczędne żarówki | - |\n| C | *(np.) anuncia una promoción / oferta especial* | W transkrypcji **brak słów**: *descuento, oferta, precio reducido, promoción* - nie ma mowy o zniżkach | Uczeń kojarzy reklamę ze \"specjalną ofertą\" na zasadzie schematu, nie słucha uważnie |\n| D | *(np.) describe un producto tecnológico* | Żarówki nie są przedstawiane jako produkt technologiczny (*tecnológico*), lecz **ekologiczny** (*ecológico*) - to różne pola semantyczne | Mylenie *tecnológico* z *ecológico* - oba brzmią \"nowocześnie\", ale mają inne znaczenie |\n| E | *(np.) recomienda un servicio* | Reklama dotyczy **produktu** (*bombillas* = żarówki), nie **usługi** (*servicio*) | Nierozróżnianie *producto* vs *servicio* w szybkiej transkrypcji |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Najczęstszy błąd to wybór opcji \"opisuje produkt\" zamiast \"rekomenduje produkt ekologiczny\". Reklama zawsze ma intencję **rekomendacji** - szukaj słów: *¡Cómpralo!, le recomendamos, no lo dude, pruébelo*.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Słowo **ecológico** w kluczu CKE odnosi się tu do **energooszczędności** (*bajo consumo*, *menos energía*) - nie musisz słyszeć słowa *\"ecológico\"* dosłownie. Matura testuje rozumienie znaczenia, nie dosłowne rozpoznanie wyrazu.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** W zadaniach *matching* z 5-6 opcjami **jedna lub dwie opcje są \"pułapkami tematycznymi\"** - brzmią podobnie do poprawnej (np. *tecnológico* vs *ecológico*). Zawsze wróć do kluczowego argumentu z transkrypcji (*consumen menos energía*) i sprawdź, która opcja go opisuje.\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *informa de una oferta de empleo* (informuje o ofercie pracy)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nTekst 3 to ogłoszenie firmy sprzedającej elektronikę. Kluczowy fragment, który jednoznacznie wskazuje na ofertę zatrudnienia:\n\n> \"necesitamos vendedores cualificados. Los candidatos deben poseer un ańo de experiencia \"\n\n**Wskazówki krok po kroku:**\n\n1. **\"necesitamos vendedores cualificados\"** - *potrzebujemy wykwalifikowanych sprzedawców* → firma szuka pracowników = oferta pracy\n2. **\"Los candidatos deben poseer \"** - *kandydaci powinni posiadać * → słowo *candidatos* (kandydaci) to słowo kluczowe typowe dla ogłoszeń rekrutacyjnych\n3. **\"un ańo de experiencia\"** - *rok doświadczenia* → wymaganie stawiane kandydatom to klasyczny element oferty zatrudnienia, nie reklamy produktu ani informacji o promocji\n\n**Wniosek:** Cały tekst jest skonstruowany z typowych elementów job advertisement - firma (pracodawca), poszukiwane stanowisko (*vendedores*), wymagania wobec kandydatów. Poprawna odpowiedź: **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji i analiza leksykalna\n\nZadanie listening_matching polega na dopasowaniu tekstu do jego głównej myśli (funkcji komunikacyjnej). Sprawdź, czy inne opcje mogłyby pasować:\n\n- **Opcja z reklamą produktu** (*anuncia un producto nuevo*): błędna - w tekście nie pojawia się nowy produkt ani jego cechy, cena, promocja\n- **Opcja z informacją o promocji / wyprzedaży** (*informa de una oferta de productos*): pułapka leksykalna - słowo *oferta* po polsku znaczy zarówno \"oferta pracy\" jak i \"promocja cenowa\". Po hiszpańsku *oferta de empleo* = oferta pracy, *oferta de productos* = promocja/wyprzedaż. W tekście kontekstem jest *vendedores* i *candidatos*, nie *descuento* ani *precio*\n- **Opcja z opisem firmy / historią firmy** (*presenta la historia de la empresa*): błędna - tekst nie opisuje historii firmy ani jej osiągnięć, koncentruje się wyłącznie na poszukiwaniu pracowników\n\n**Kluczowa leksyka rozpoznawcza oferty pracy:**\n\n| Słowo hiszpańskie | Znaczenie | Dlaczego wskazuje na job offer |\n| *vendedor/a* | sprzedawca | stanowisko pracy |\n| *candidato/a* | kandydat | osoba ubiegająca się o pracę |\n| *experiencia* | doświadczenie | wymaganie rekrutacyjne |\n| *cualificado/a* | wykwalifikowany | wymaganie rekrutacyjne |\n| *necesitamos* | potrzebujemy | pracodawca poszukuje |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A** (*informa de una oferta de empleo*)\n> - **Wymaganie:** 2.1. Zdający określa główną myśl tekstu\n> - **Uzasadnienie klucza:** Tekst pełni funkcję ogłoszenia o pracę - firma elektroniczna poszukuje wykwalifikowanych sprzedawców z rocznym doświadczeniem\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i rozpoznanie funkcji komunikacyjnej ogłoszenia. Reference gramatyczny nie jest potrzebny - kluczowe są:\n\n> 📖 **Reference - Funkcje komunikacyjne tekstów (listening matching):**\n> - **Oferta pracy / job advertisement:** *necesitamos*, *se busca*, *candidatos*, *experiencia requerida*, *requisitos*, *incorporación*\n> - **Reklama produktu:** *nuevo*, *descuento*, *precio especial*, *oferta*, *calidad*\n> - **Informacja dla klientów:** *horario*, *atención al cliente*, *servicio*, *reclamación*\n> - **Ogłoszenie o wydarzeniu:** *fecha*, *lugar*, *entrada*, *participar*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Funkcja komunikacyjna | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **informa de una oferta de empleo** | **POPRAWNA** - *vendedores, candidatos, experiencia* to słowa kluczowe job offer | - |\n| B (przykł.) | anuncia un nuevo producto | W tekście nie ma opisu cech produktu, ceny ani nowości | Firma sprzedaje elektronikę → uczeń myśli, że reklamuje produkt |\n| C (przykł.) | informa de una oferta de productos | Pułapka słowna: *oferta* = promocja cenowa produktów, ale tu *oferta de empleo* = oferta pracy | Mylenie *oferta de empleo* z *oferta de productos* |\n| D (przykł.) | presenta la historia de la empresa | Brak słów kluczowych: *fundada en*, *desde hace*, *llevamos X ańos* | Uczeń słyszy nazwę firmy i błędnie kwalifikuje jako autoprezentację |\n\n> *(Litery B/C/D mogą różnić się w Twojej wersji arkusza - dopasuj do konkretnych opcji z zadania)*\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka leksykalna:** Słowo **oferta** w języku hiszpańskim oznacza zarówno \"ofertę pracy\" (*oferta de empleo*) jak i \"promocję cenową\" (*oferta de productos*). W tym zadaniu kontekst *vendedores* + *candidatos* + *experiencia* jednoznacznie wskazuje na ofertę **zatrudnienia**, nie rabatową.\n\n> ⚠️ **Pułapka kontekstowa:** Firma sprzedaje elektronikę → wielu uczniów automatycznie klasyfikuje tekst jako reklamę produktu. Zawsze słuchaj, DO KOGO jest skierowany komunikat: do potencjalnych **klientów** (reklama) czy do potencjalnych **pracowników** (oferta pracy).\n\n> ⚠️ **Strategia listening matching:** W zadaniach na główną myśl tekstu nie skupiaj się na szczegółach (np. ile lat doświadczenia wymagają). Słuchaj pierwszych 2-3 zdań - tam zazwyczaj pada słowo kluczowe (*necesitamos vendedores*), które od razu określa funkcję komunikacyjną całego tekstu.\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E - anima a participar en una acción ecologista**\n\n(zachęca do udziału w akcji ekologicznej)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty wypowiedzi 2.4 (ogłoszenie na Uniwersytecie w Saragossie):\n\n> \"empieza hoy una jornada de reciclaje de aparatos eléctricos y electrónicos.\"\n\n> \"Los interesados podrán depositarlos \"\n\n> \"¡Piensa en tu entorno y no lo contamines!\"\n\n**Krok po kroku - co mówi nam transkrypcja:**\n\n1. **\"jornada de reciclaje\"** → to nie jest reklama, nie są to instrukcje dojazdu ani porada zdrowotna - to **dzień recyklingu** = akcja ekologiczna\n2. **\"Los interesados podrán depositarlos\"** → *\"chętni będą mogli je zostawić\"* → mówca informuje o możliwości **wzięcia udziału**, skierowane do słuchaczy = **zaproszenie do uczestnictwa**\n3. **\"¡Piensa en tu entorno y no lo contamines!\"** → *\"Myśl o swoim środowisku i nie zanieczyszczaj go!\"* → bezpośredni apel do słuchacza w trybie rozkazującym (`piensa`, `contamines`) = **zachęta / wezwanie do działania**\n\n→ **Wniosek:** Wszystkie trzy elementy wskazują na **intencję zachęcenia** do udziału w ekologicznej inicjatywie. Poprawna odpowiedź to **E**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczno-leksykalna\n\n**Strategia: analiza intencji komunikacyjnej przez słownictwo i tryby gramatyczne**\n\n| Element języka | Forma | Intencja |\n| `\"jornada de reciclaje\"` | rzeczownik → nazwa akcji ekologicznej | informuje o wydarzeniu |\n| `\"Los interesados podrán depositarlos\"` | czasownik `poder` w czasie futuro → możliwość | zaprasza do skorzystania |\n| `\"¡Piensa!\"` | tryb rozkazujący (imperativo) 2. os. l.poj. | **bezpośrednia zachęta** |\n| `\"¡no lo contamines!\"` | imperativo negativo | **apel / ostrzeżenie ekologiczne** |\n\n**Klucz do identyfikacji intencji:**\n- Tryb rozkazujący (`piensa`, `contamines`) = **animar / exhortar** (zachęcać, wzywać)\n- Brak tonu krytycznego → **nie jest to queja** (skarga)\n- Brak słów kluczowych dla reklamy (`precio`, `oferta`, `descuento`) → **nie jest to reklama**\n- Kontekst recyklingu + apel do sumienia ekologicznego = **acción ecologista**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.4, max 1 pkt):**\n>\n> - **1 pkt** - odpowiedź **E**\n> - **0 pkt** - każda inna litera\n>\n> **Wymaganie szczegółowe:** 2.4. Zdający **określa intencje nadawcy/autora tekstu**.\n>\n> **Uwaga:** W zadaniach matching na poziomie PP klucz jest zero-jedynkowy - nie ma punktów częściowych. Litera E albo 0 punktów.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Imperativo (tryb rozkazujący) w języku hiszpańskim:**\n>\n> **Forma:** `piensa` (pensar, tú) / `no contamines` (contaminar, tú - negacja: presente de subjuntivo)\n>\n> **Zastosowanie:** bezpośredni rozkaz, prośba, zachęta, rada skierowana do rozmówcy\n>\n> **Wskaźnik intencji:** jeśli mówca używa imperativo → jego celem jest *animar, aconsejar, ordenar* (zachęcić, doradzić, nakazać)\n>\n> **Maturalny skrót:** imperativo + kontekst ekologiczny = odpowiedź z kategorii *\"anima a \"*\n\n> 📖 **Reference - Futuro simple (poder):**\n>\n> `podrán depositarlos` = *\"będą mogli je zostawić\"*\n>\n> Użycie `poder` w futuro w ogłoszeniu = uprzejme zaproszenie / informacja o możliwości → intencja: **zaproszenie do uczestnictwa**\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Typowa treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka ucznia |\n| A | *da instrucciones para llegar a algún lugar* | Brak słów: `calle`, `gira a la derecha`, `está cerca de` - brak słownictwa nawigacyjnego | Słowo `depositar` może brzmieć jak \"pójdź gdzieś\" |\n| B | *describe las características de un producto* | Ogłoszenie nie opisuje cech produktu, lecz zachęca do akcji | `aparatos electrónicos` może mylić - uczeń myśli \"opis urządzenia\" |\n| C | *informa sobre un problema medioambiental* | Uwaga: ogłoszenie **nie tylko informuje**, ale aktywnie **zachęca** do działania - intencja jest silniejsza niż sama informacja | Najczęstszy błąd - uczeń widzi temat ekologii i wybiera \"informuje o problemie\" zamiast \"zachęca do akcji\" |\n| D | *habla de sus experiencias personales* | Mówca nie dzieli się osobistymi doświadczeniami - to oficjalne ogłoszenie uczelniane | Brak zaimków 1. os. l.poj. (`yo`, `me`, `mi`) potwierdza, że to nie narracja osobista |\n| **E** | ***anima a participar en una acción ecologista*** | **POPRAWNA** - imperativo + jornada de reciclaje + \"¡no lo contamines!\" | - |\n| F | *hace una queja / reclamación* | Brak tonu niezadowolenia, brak słów: `me quejo`, `es inaceptable`, `exijo` | Uwaga: `no lo contamines` to apel, nie skarga |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to pomylenie opcji **\"informa sobre un problema\"** z **\"anima a participar\"**. Jeśli tekst zawiera imperativo i bezpośredni apel do słuchacza (`¡Piensa! ¡No contamines!`), intencja jest **aktywna** (zachęta) - a nie tylko informacyjna.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach *matching* na matmurze z hiszpańskiego kluczem jest **intencja komunikacyjna**, nie **temat**. Temat to \"ekologia\" - ale intencje mogą być różne: informacja, reklama, ostrzeżenie, zachęta. Skup się na **CO mówca chce osiągnąć**, nie na **O CZYM mówi**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo `jornada` (dzień roboczy / dzień akcji) jest często nieznane uczniom. Warto zapamiętać: `jornada de reciclaje` = dzień/akcja recyklingu - typowe słownictwo ogłoszeń o wydarzeniach ekologicznych na poziomie PP i PR.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":6,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-6)\nUsłyszysz dwukrotnie sześć tekstów. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną\nz treścią nagrania. Zakreśl literę A, B albo C.\nTekst 1.\n3.1. Paco es\nA. piloto.\nB. taxista.\nC. camionero.\nTekst 2.\n3.2. La chica\nA. fue la última en llegar al pueblo.\nB. se apuntó al gimnasio para estar en forma.\nC. durante la excursión cambió de medio de transporte.\nTekst 3.\n3.3. żQué información no se encuentra en el texto?\nA. La edad de David.\nB. Las aficiones de David.\nC. La hora de emisión del programa.\nTekst 4.\n3.4. El objetivo del evento es\nA. batir un récord deportivo.\nB. apoyar una organización.\nC. premiar a los mejor disfrazados.\nTekst 5.\n3.5. La chica suspendió el examen de conducir porque\nA. paró el coche en un cruce.\nB. se saltó un semáforo en rojo.\nC. se olvidó de encender las luces.\nTekst 6.\n3.6. La persona ha dejado el mensaje\nA. por la tarde.\nB. por la noche.\nC. por la mańana.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"3. Należy uznać, że zdający odniósł się do danego podpunktu polecenia, jeśli\na. realizuje go w sposób komunikatywny, ale w minimalnym stopniu, np.\n napisz, jak zamierzasz podtrzymywać zawarte na obozie znajomości\nNos vamos a mandar mailitos. (jedno odniesienie)\nb. rozbudowuje minimalną realizację podpunktu o dodatkową, komunikatywną\ninformację, np.\nNos vamos a mandar mailitos a menudo. (dwa odniesienia)","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - camionero (kierowca ciężarówki)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\nKluczowe fragmenty wypowiedzi Paco:\n\n> *\"todo depende del viaje y de la carga que haya que transportar\"*\n> (Wszystko zależy od trasy i ładunku, który trzeba przetransportować)\n\n> *\"Si es de noche, muchas veces duermo en la cabina\"*\n> (Jeśli jest to nocna trasa, często śpię w kabinie)\n\n**Wskazówki krok po kroku:**\n\n1. **\"la carga que haya que transportar\"** - *carga* = ładunek/towar; *transportar* = przewozić → mowa o przewożeniu ładunków, nie pasażerów\n2. **\"duermo en la cabina\"** - spanie w *kabinie* (ciężarówki) → charakterystyczne TYLKO dla kierowcy TIR-a, nie dla pilota ani taksówkarza\n3. **\"depende del viaje\"** - długie trasy, zmienne godziny pracy → tryb życia camionero, nie taksówkarza (krótkie kursy w mieście)\n\n→ **Wniosek:** Paco jest kierowcą ciężarówki - *camionero*.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A - pilot (piloto)?**\n- Pilot śpi w hotelu, nie *en la cabina* - \"kabina\" w kontekście lotniczym to *cabina de mando*, ale piloci nie śpią w samolocie między lotami\n- Piloci nie mówią o *carga que haya que transportar* w takim kontekście - towar przewożony przez TIR, nie bagaż lotniczy\n- ❌ Eliminujemy\n\n**Opcja B - taksówkarz (taxista)?**\n- Taksówkarze pracują w mieście, krótkie kursy - NIE śpią *en la cabina* podczas pracy\n- Taksówkarz nie przewozi *carga* (ładunku) - przewozi pasażerów (*pasajeros*)\n- ❌ Eliminujemy\n\n**Opcja C - kierowca ciężarówki (camionero)?**\n- *Cabina* = kabina ciężarówki, gdzie kierowca ma miejsce do spania na długich trasach ✔\n- *Carga* = ładunek towarowy, typowy dla TIR-a ✔\n- Długie trasy (*el viaje*), zmienne godziny, nocna jazda - typowy styl życia camionero ✔\n- ✅ **POPRAWNA**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B, brak odpowiedzi, zakreślenie więcej niż jednej litery\n> - **Wymaganie:** 2.5 - zdający określa kontekst wypowiedzi\n> - **Uwaga:** zadanie MCQ - liczy się TYLKO zakreślona litera; uzasadnienie nie jest wymagane ani oceniane\n\n## Reference gramatyczny - czego użyć\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu odsłuchowego - reference gramatyczny nie jest potrzebny. Zadanie testuje rozumienie ze słuchu i wnioskowanie z kontekstu (*determinar el contexto de la situación*), nie znajomość reguł gramatycznych.\n\nWarto jednak znać słownictwo tematyczne:\n\n> 📖 **Słownictwo - zawody i transport (poziom PP):**\n> - *camionero/a* - kierowca ciężarówki (TIR)\n> - *la cabina* - kabina (ciężarówki lub samolotu - kontekst rozstrzyga!)\n> - *la carga* - ładunek, towar\n> - *transportar* - przewozić, transportować\n> - *el viaje* - trasa, podróż\n> - *taxista* - taksówkarz\n> - *piloto* - pilot\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Zawód | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | piloto (pilot) | Pilot nie śpi *en la cabina* podczas trasy; nie przewozi *carga* w tym sensie | Słowo *cabina* - uczeń myśli o kabinie pilota w samolocie |\n| **B** | taxista (taksówkarz) | Taksówkarz nie śpi w aucie; przewozi pasażerów, nie *carga* | Paco prowadzi pojazd → uczeń wybiera najbardziej \"oczywisty\" zawód |\n| **C** ✅ | **camionero (kierowca ciężarówki)** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *cabina* jest pułapką - może oznaczać zarówno kabinę pilota (*cabina de mando*), jak i kabinę kierowcy ciężarówki. Kontekst *dormir en la cabina* jednoznacznie wskazuje na ciężarówkę - piloci śpią w hotelach, nie w samolocie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Uczeń często wybiera opcję B (taksówkarz), bo słyszy o prowadzeniu pojazdu. Kluczowe jest słowo *carga* (ładunek) - taksówkarz nigdy nie przewozi *carga*, tylko *pasajeros*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach listening na PP poszukuj słów-kluczy (*palabras clave*), które jednoznacznie identyfikują zawód lub sytuację. Tutaj: *cabina + carga + transportar* = CAMIONERO. Nie wystarczy jedno słowo - szukaj potwierdzenia w co najmniej dwóch elementach nagrania.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *durante la excursión cambió de medio de transporte* (podczas wycieczki zmieniła środek transportu)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment wypowiedzi dziewczyny:\n\n> \"me bajé de la bici y paré una furgoneta que pasaba a mi lado\"\n\n→ **Analiza krok po kroku:**\n\n1. **\"me bajé de la bici\"** - *bajarse de* = zsiadać, wysiadać → dziewczyna zsiadła z roweru\n2. **\"paré una furgoneta\"** - *parar* tutaj w znaczeniu zatrzymać (pojazd) → zatrzymała przejeżdżającą obok furgonetę (samochód dostawczy)\n3. Wynik: zmiana środka transportu - z roweru (*bici*) na furgonetę (*furgoneta*)\n\n→ **Wniosek:** Opcja C jest poprawna, bo w transkrypcji mamy jednoznaczny dowód na zmianę środka transportu w trakcie wycieczki.\n\n**Dodatkowy kontekst do eliminacji innych opcji:**\n\n> \"llegué la primera y me tumbé en un banco a esperar a que llegaran los demás\"\n\n→ *\"llegué la primera\"* = przyjechała **pierwsza**, nie ostatnia → eliminuje opcję mówiącą o byciu ostatnią.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i gramatyczna\n\n**Kluczowe słownictwo do rozumienia:**\n\n| Słowo / wyrażenie | Znaczenie | Dlaczego ważne |\n| *bajarse de algo* | wysiadać z czegoś / zsiadać | Wskazuje na opuszczenie roweru |\n| *parar una furgoneta* | zatrzymać furgonetę | Wskazuje na nowy środek transportu |\n| *a mi lado* | obok mnie | Kontekst miejsca zdarzenia |\n| *medio de transporte* | środek transportu | Słowo kluczowe w opcji C |\n| *llegué la primera* | przyjechałam pierwsza | Eliminuje opcję \"była ostatnia\" |\n| *me tumbé en un banco* | położyłam się na ławce | Kontekst po przybyciu na miejsce |\n\n**Eliminacja przez słownictwo:**\n- Opcja z siłownią wymagałaby słów: *apuntarse al gimnasio, inscribirse, hacer ejercicio* - żadnego z nich nie ma w transkrypcji\n- Opcja \"była ostatnia\" jest wprost zaprzeczona przez *\"llegué la primera\"*\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (A, B, D)\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3** - zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - Brak punktów częściowych - zadanie MCQ: albo cała litera C, albo 0 pkt\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - czasownik zwrotny *bajarse de*:**\n> *bajarse de* + rzeczownik = wysiadać z / zsiadać z\n> Forma: *me bajé* (Pretérito Indefinido, 1. os. l. poj.) = zsiadłam\n> Odróżnij: *bajar* (schodzić w dół) vs *bajarse de* (wysiadać z pojazdu)\n\n> 📖 **Reference - *parar* w kontekście transportu:**\n> *parar* = zatrzymać (się) / zatrzymać pojazd\n> *paré una furgoneta* = zatrzymałam furgonetę (kogoś zatrzymuję)\n> Odróżnij: *pararse* (zatrzymać się samemu) vs *parar algo* (zatrzymać coś/kogoś)\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Indefinido (czas opowiadania):**\n> Forma: *me bajé, paré, llegué, me tumbé* - wszystkie czasowniki w narracji = Indefinido\n> Użycie: czynności zakończone w przeszłości, opowiadanie historii / wycieczki\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (rekonstrukcja) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Była ostatnia która dotarła na miejsce | Transkrypcja mówi wprost *\"llegué la primera\"* = przyjechała **pierwsza** | Zdający nie wychwytuje *primera* vs *última* |\n| B | Zapisała się na siłownię / kurs fitness | Brak jakiejkolwiek wzmianki o siłowni (*gimnasio*) w transkrypcji | Mylenie słów *bici* (rower) z kontekstem sportu / aktywności |\n| **C** | **Zmieniła środek transportu podczas wycieczki** | **POPRAWNA** - *bajarse de la bici + parar una furgoneta* | - |\n| D | (inna opcja) | Brak potwierdzenia w transkrypcji | Wyciąganie wniosków spoza tekstu |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *bici* to potoczna forma od *bicicleta* (rower). Uczniowie nieobeznani ze slangiem hiszpańskim mogą nie rozpoznać tego słowa i nie powiązać go z \"środkiem transportu\" z opcji C.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka czasoprzestrzenna - dziewczyna dotarła **pierwsza** (*llegué la primera*), ale leżała na ławce czekając na innych. Słuchając pobieżnie, uczeń może wywnioskować, że \"leżała, bo była zmęczona i przyjechała ostatnia\" - błąd logiczny wynikający z nieuwagi.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Parar una furgoneta* znaczy \"zatrzymać furgonetę\" (tj. zrobiła autostop), **nie** \"zatrzymała się przy furgonetce\". To kluczowe dla zrozumienia, że dziewczyna faktycznie przesiadła się do innego pojazdu i dojechała nim na miejsce wycieczki.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - La edad de David** (wiek Davida)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu / transkrypcji\n\nZadanie pyta, **której informacji NIE MA w tekście** (*żQué información no se encuentra en el texto?*). Metoda rozwiązania: sprawdzamy każdą opcję i szukamy jej obecności w nagraniu.\n\n**Co faktycznie pada w nagraniu:**\n\n> \"un joven inglés\" - David jest opisany jako *młody Anglik*, ale jego konkretny wiek **nigdy nie zostaje podany**.\n\n> \"mańana a las cuatro de la tarde\" - pada informacja o godzinie emisji/spotkania (jutro o czwartej po południu). ✔ **jest w tekście**\n\n> David kolekcjonuje płyty (*discos*), zdjęcia (*fotos*) i plakaty (*pósters*) - jego pasje i zainteresowania. ✔ **jest w tekście**\n\n> David jest Anglikiem (*inglés*) / pochodzi z Anglii. ✔ **jest w tekście**\n\n**Wniosek:**\nJedyna informacja, której **brakuje** to **konkretny wiek** Davida. Słowo *joven* (młody) to przymiotnik opisowy - nie podaje liczby lat. Poprawna odpowiedź to **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (strategia eliminacji)\n\nW zadaniach typu *żQué información NO se encuentra?* kluczowa jest umiejętność odróżnienia:\n\n| Rodzaj informacji | Przykład | Czy to wiek? |\n| Przymiotnik opisowy | *joven* (młody) | ❌ NIE - to ocena, nie liczba |\n| Liczba lat | *tiene 18 ańos* / *tiene veinte ańos* | ✅ TAK - konkretny wiek |\n\n**Analiza opcji przez eliminację:**\n\n- **Opcja A** (*La edad de David*): W tekście pojawia się *joven inglés* - „joven\" mówi nam, że David jest młody, ale **nie podaje żadnej liczby lat**. Wiek = brak. ✔ **TO JEST ODPOWIEDŹ**\n- **Opcja B** (pasje/zainteresowania Davida): Tekst wymienia kolekcjonowanie płyt, zdjęć, plakatów - informacja **jest w tekście**. ❌ błędna opcja\n- **Opcja C** (godzina / czas emisji): Pada *las cuatro de la tarde* - informacja **jest w tekście**. ❌ błędna opcja\n- **Opcja D** (narodowość Davida): *un joven inglés* → David jest Anglikiem - informacja **jest w tekście**. ❌ błędna opcja\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub D\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3** - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - Brak akceptowanych wariantów - to zadanie zamknięte MCQ, liczy się tylko litera **A**\n> - **Spelling nie dotyczy** - zaznaczasz literę, nie piszesz\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> 📖 **Reference - słownictwo kluczowe zadania (listening MCQ - brak/obecność informacji):**\n>\n> - **edad** (f) - wiek → *żCuántos ańos tiene? / Tiene X ańos* = wyrażenie konkretnego wieku\n> - **joven** (adj) - młody → NIE jest podaniem wieku, jest oceną subiektywną\n> - **información** (f) - informacja → *no se encuentra* = nie znajduje się, nie ma\n> - **żQué información no se encuentra en el texto?** - stała formuła pytania o brak informacji\n\n> 📖 **Strategia: zadanie typu \"czego NIE MA w tekście\"**\n> 1. Przeczytaj wszystkie opcje PRZED odsłuchaniem\n> 2. Podczas słuchania - zaznaczaj te opcje, które **słyszysz** (są w tekście)\n> 3. Opcja, której **NIE zaznaczysz** = odpowiedź\n> 4. Uważaj na słowa bliskie znaczeniowo: *joven* (młody) ≠ wiek konkretny\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **La edad de David** | **POPRAWNA** - wiek nie pada w tekście | - |\n| B | Pasje / zainteresowania Davida | Błędna - tekst wymienia kolekcjonowanie płyt, zdjęć, plakatów | Uczeń nie usłyszał tej części lub nie wiedział, że *discos* = płyty |\n| C | Godzina / czas (la hora) | Błędna - pada *las cuatro de la tarde* | Uczeń nie połączył podanej godziny z opcją C |\n| D | Narodowość Davida | Błędna - *un joven inglés* = Anglik | Uczeń słyszał *inglés*, ale mógł nie znać słowa lub go nie zapamiętać |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **joven** (młody) brzmi jak informacja o wieku - ale to tylko przymiotnik ogólny. Klucz CKE wymaga KONKRETNEGO wieku (liczby lat). Nie daj się zwieść!\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach *żQué NO se encuentra?* masz zaznaczać coś, czego **NIE słyszałeś** - odwrotność standardowego podejścia. To dezorientuje uczniów. Trenuj świadomie ten typ przed egzaminem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Błędna strategia to czekanie, aż usłyszysz „wiek\" i zaznaczenie A dopiero wtedy. Poprawna strategia: **zaznaczaj opcje B, C, D gdy je słyszysz** - ta, która zostaje niezaznaczona, to odpowiedź.\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - apoyar una organización**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment nagrania:\n\n> \"Esta carrera se organiza con el fin de ayudar a nuestra Asociación. El 40% del dinero recaudado será destinado a los enfermos de cáncer.\"\n\n**Rozkład zdania krok po kroku:**\n\n1. **\"Esta carrera se organiza con el fin de \"** → *Ten bieg organizuje się w celu * - konstrukcja wyrażająca CEL wydarzenia. `con el fin de + infinitivo` = po to, żeby / w celu.\n2. **\"ayudar a nuestra Asociación\"** → *pomóc naszemu Stowarzyszeniu* - `ayudar` (pomagać) jest synonimem `apoyar` (wspierać) w kontekście organizacji charytatywnej.\n3. **\"El 40% del dinero recaudado será destinado a los enfermos de cáncer\"** → *40% zebranych pieniędzy zostanie przeznaczone dla chorych na raka* - potwierdza, że wydarzenie służy wsparciu organizacji charytatywnej, nie jest celem samym w sobie (np. promocją sportu czy rywalizacją).\n\n→ **Wniosek:** Cel biegu (carrera) = wsparcie stowarzyszenia/organizacji → odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i leksykalna\n\n**Kluczowe słownictwo i struktury z nagrania:**\n\n| Wyrażenie z nagrania | Znaczenie | Powiązanie z opcją B |\n| `con el fin de` + infinitivo | w celu (czegoś) | wyraża cel → *apoyar* |\n| `ayudar a` | pomagać (komuś) | synonim `apoyar` |\n| `Asociación` | stowarzyszenie, organizacja | = *organización* w opcji B |\n| `dinero recaudado` | zebrane pieniądze | wskazuje na zbiórka charytatywna |\n| `destinado a` | przeznaczony dla | beneficjent = chorzy, a organizator = stowarzyszenie |\n\n**Eliminacja pozostałych opcji** (na podstawie logiki nagrania):\n\n- **Opcja A** - jeśli brzmiała np. *promover el deporte* (promować sport): Bieg jest narzędziem, nie celem. Cel to zebranie pieniędzy dla stowarzyszenia, nie promocja sportu per se.\n- **Opcja C** - jeśli brzmiała np. *recaudar fondos para investigación* (zbierać fundusze na badania): Fundusze idą dla *enfermos de cáncer* (chorych) via stowarzyszenie - nie bezpośrednio na badania naukowe.\n- **Opcja D** - jeśli brzmiała np. *celebrar un aniversario* (świętować rocznicę): Brak jakiejkolwiek wzmianki o rocznicy ani świętowaniu w transkrypcji.\n\n> ⚠️ Uwaga: Nawet jeśli brzmienie opcji jest zbliżone do nagrania, sprawdzaj czy relacja logiczna jest taka sama - `ayudar` (nagranie) = `apoyar` (opcja B), oba oznaczają wsparcie/pomoc.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zaznaczenie odpowiedzi **B** (*apoyar una organización*)\n> - **0 pkt** - zaznaczenie odpowiedzi A, C lub D\n> - **0 pkt** - brak odpowiedzi lub zaznaczenie więcej niż jednej opcji\n> - **Wymaganie sprawdzane:** 2.3 - zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - **Uzasadnienie z nagrania:** *\"Esta carrera se organiza con el fin de ayudar a nuestra Asociación.\"*\n\nNie ma wariantów - to MCQ, liczy się tylko wybór litery **B**.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyć\n\n> 📖 **Reference - `con el fin de` + infinitivo (wyrażanie celu):**\n> Forma: `con el fin de + bezokolicznik`\n> Znaczenie: *w celu, po to żeby*\n> Ekwiwalenty: `para + infinitivo`, `con el objetivo de + infinitivo`, `con el propósito de + infinitivo`\n> Przykład: *\"Se organiza con el fin de ayudar\"* = *\"Se organiza para ayudar\"*\n> Kiedy używać: zdania celowe - kiedy podmiot robi coś, żeby osiągnąć inny cel\n\n> 📖 **Reference - `ayudar` vs `apoyar` (synonimy kontekstowe):**\n> `ayudar a alguien` = pomagać komuś (konkretna, bezpośrednia pomoc)\n> `apoyar una organización` = wspierać organizację (szerzej: popierać, finansować, kibicować)\n> W zadaniach MCQ z listeningu CKE często stosuje parafrazę: słowo z nagrania ≠ słowo w opcji, ale znaczenie to samo. Rozpoznaj synonim!\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (przykładowa) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *promover el deporte* | Bieg jest tylko FORMĄ - cel to wsparcie organizacji, nie promocja sportu | Myślenie: \"jest bieg → o sporcie\" - błąd bo pytanie o CEL |\n| **B** | **apoyar una organización** | **POPRAWNA** - `ayudar a nuestra Asociación` = wspierać organizację | - |\n| C | *recaudar fondos para investigación* | Pieniądze idą dla chorych via stowarzyszenie, nie bezpośrednio na badania | Podchwytliwe: mowa o `enfermos de cáncer`, ale cel = organizacja, nie nauka |\n| D | *celebrar un aniversario* | Żadna wzmianka o rocznicy/świętowaniu w nagraniu | Domysł bez podstaw w tekście |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Najczęstszy błąd - wybieranie opcji zawierającej TREŚĆ nagrania zamiast CELU. Tu treścią jest *bieg* i *chorzy na raka*, ale CELEM jest *wsparcie stowarzyszenia*. Pytanie `\"El objetivo del evento es \"` pyta o CEL, nie o opis.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** CKE stosuje parafrazy w opcjach. `ayudar` z nagrania → `apoyar` w opcji B. Jeśli szukasz identycznego słowa, nie znajdziesz - naucz się rozpoznawać synonimy: `ayudar ≈ apoyar ≈ colaborar con`.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Liczba podawana w nagraniu (*\"40%\"*) to szczegół - pułapka, by skupić się na kwocie zamiast na informacji o CELU. W zadaniach 2.3 (wyszukiwanie informacji) zawsze wróć do zdania z `con el fin de / para / con el objetivo de` - tam jest odpowiedź.\n\n**3.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - se saltó un semáforo en rojo**\n\nDziewczyna oblała egzamin na prawo jazdy, ponieważ **przejechała na czerwonym świetle**.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment wypowiedzi dziewczyny:\n\n> \"Hacía mucho sol y no vi bien el color del semáforo. Creí que ya estaba en verde y me pasé un cruce.\"\n\n**Wskazówki krok po kroku:**\n\n1. **\"no vi bien el color del semáforo\"** → dziewczyna źle widziała kolor sygnalizatora (przez silne słońce)\n2. **\"Creí que ya estaba en verde\"** → myślała, że światło jest zielone - ale było czerwone\n3. **\"me pasé un cruce\"** → przejechała przez skrzyżowanie na czerwonym = **se saltó un semáforo en rojo**\n\n→ **Wniosek:** Opcja B bezpośrednio opisuje to zdarzenie: *saltarse un semáforo en rojo* = przejechać na czerwonym świetle.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji i analiza leksykalna\n\n**Kluczowe słownictwo z transkrypcji:**\n\n| Wyrażenie hiszpańskie | Znaczenie | Rola w zadaniu |\n| `no vi bien el color` | nie widziałam dobrze koloru | przyczyna błędu |\n| `Creí que estaba en verde` | myślałam, że jest zielone | subiektywne przekonanie (błędne) |\n| `me pasé un cruce` | przejechałam przez skrzyżowanie | skutek = przejechanie na czerwonym |\n| `saltarse un semáforo en rojo` | przejechać na czerwonym | forma użyta w kluczu CKE |\n\n**Eliminacja opcji:**\n\n- **Opcja A** (prawdopodobnie: *olvidó encender las luces*) → To był **chłopiec**, który zapomniał włączyć światła - **nie ona**. Typowa pułapka: w listening pojawiają się dwie osoby i dwie różne przyczyny; uczeń myli kto zrobił co.\n- **Opcja C / D** → nie wynikają z transkrypcji; dziewczyna opisuje wyłącznie problem z semaforem w silnym słońcu.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **Wymaganie:** 2.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - **Uzasadnienie w transkrypcji:** *\"Hacía mucho sol y no vi bien el color del semáforo. Creí que ya estaba en verde y me pasé un cruce.\"*\n> - **UWAGA:** Opcja dotycząca zapomnienia o włączeniu świateł dotyczy **chłopca**, nie dziewczyny - typowy błąd uczniów.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza transkrypcji - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak zapamiętać kluczowe słownictwo:\n\n> 📖 **Leksykon - ruch drogowy (egzamin na prawo jazdy):**\n> - `saltarse un semáforo en rojo` - przejechać na czerwonym świetle\n> - `el semáforo` - sygnalizacja świetlna / światła\n> - `un cruce` - skrzyżowanie\n> - `encender las luces` - włączyć światła\n> - `suspender el examen` - oblać egzamin\n> - `aprobar el examen` - zdać egzamin\n> - `el carné de conducir` - prawo jazdy\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *olvidó encender las luces* (zapomniała włączyć światła) | To był **chłopiec**, który zapomniał o światłach - nie dziewczyna | Mylenie informacji o dwóch różnych osobach w dialogu |\n| **B** | **se saltó un semáforo en rojo** | **POPRAWNA** - *me pasé un cruce* przy czerwonym świetle | - |\n| C | inna przyczyna niezgodna z transkrypcją | Brak potwierdzenia w tekście | Zgadywanie bez oparcia w słowach |\n| D | inna przyczyna niezgodna z transkrypcją | Brak potwierdzenia w tekście | Zgadywanie bez oparcia w słowach |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Najczęstszy błąd - mylenie informacji o **dziewczynie** i **chłopcu**. W zadaniach listening z dialogiem zawsze notuj przy każdej informacji: *kto* to powiedział. Jeśli chłopiec mówi *\"me olvidé de encender las luces\"*, to dotyczy wyłącznie jego egzaminu.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** *\"Me pasé un cruce\"* (przejechałam przez skrzyżowanie) samo w sobie nie mówi wprost \"na czerwonym\" - ale kontekst całego zdania (*creí que estaba en verde* → myliła się, więc było czerwone) jednoznacznie wskazuje na odpowiedź B.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** W listening MCQ nie sugeruj się brzmieniem podobnych słów (*semáforo* / *luz*). Słuchaj całego zdania i rozumiej znaczenie, nie tylko słowa-klucze.\n\n**3.6.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - por la tarde** (po południu)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\nZ transkrypcji wynikają dwie kluczowe wskazówki czasowe:\n\n> „No coges el teléfono ni me has llamado durante toda la mańana.\" (Ana, wiadomość głosowa)\n\n→ Ana mówi, że próbowała się dodzwonić **przez całe rano** - to znaczy, że poranek już **minął** w momencie nagrywania wiadomości.\n\n> „Tienes que recogerlos del aeropuerto a las seis y media. ˇTe queda solo una hora!\" (Ana, wiadomość głosowa)\n\n→ Odbiór z lotniska o 18:30, a do tego momentu **zostaje już tylko godzina** - czyli Ana nagrywa wiadomość około **17:30**, co jest typową godziną popołudniową.\n\n**Wniosek:** Wiadomość została nagrana około 17:30 → *por la tarde* → odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Klucz logiczny - czas w nagraniu:**\n\n- **Wskazówka 1:** „toda la mańana\" (całe rano) użyte w czasie przeszłym/trwającym do teraz → rano **już trwało i minęło**\n- **Wskazówka 2:** „Te queda solo una hora\" przed godziną 18:30 → wiadomość nagrana ok. 17:30\n\n| Opcja | Treść | Eliminacja |\n| **A** | **por la tarde** | **POPRAWNA** - ~17:30 to popołudnie (tarde = 12:00-20:00) |\n| B | por la mańana | BŁĘDNA - mańana już minęła wg słów Any |\n| C | por la noche | BŁĘDNA - noche zaczyna się po 20:00-21:00, a Ana mówi o godzinie 17:30 |\n| D | a mediodía | BŁĘDNA - południe (12:00-13:00) wyklucza „queda solo una hora\" przed 18:30 |\n\n*(Jeśli arkusz zawierał inne opcje, zasada eliminacji pozostaje taka sama: jedyna opcja spójna z ~17:30 to **por la tarde**.)*\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.6, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wybór litery **A**\n> - **Wymaganie:** 2.5. Zdający określa **kontekst wypowiedzi** (kiedy/gdzie/przez kogo)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (B, C, D lub brak odpowiedzi)\n> - Zadanie MCQ - nie ma oceniania częściowego; albo 1 albo 0.\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> 📖 **Reference - Wyrażenia czasu w języku hiszpańskim:**\n>\n> | Pora dnia | Godziny (orientacyjnie) | Wyrażenie |\n> |-----------|------------------------|-----------|\n> | rano | 6:00-12:00 | **por la mańana** |\n> | południe | 12:00-14:00 | **a mediodía** |\n> | po południu | 12:00-20:00 | **por la tarde** |\n> | wieczór/noc | 20:00-24:00 | **por la noche** |\n>\n> ⚠️ **Ważne:** W hiszpańskim „tarde\" obejmuje całe popołudnie, od południa do ok. 20:00 - to szerszy zakres niż polskie „po południu\". Godzina 17:30 to jednoznacznie *la tarde*.\n\n> 📖 **Reference - Present Perfect w hiszpańskim (Pretérito Perfecto):**\n> „**me has llamado**\" → Pretérito Perfecto → czynność z okresu, który jest nadal istotny (tego dnia, esta mańana).\n> Sygnał: „durante toda la mańana\" → cały poranek minął bez kontaktu → pora dnia to teraz **tarde**.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **por la tarde** | **POPRAWNA** | - |\n| B | por la mańana | Ana wyraźnie mówi, że rano już minęło bez odpowiedzi - nie mogła nagrywać rano, skoro mówi o minionym poranku | Uczeń słyszy „mańana\" i zaznacza B, ignorując czas gramatyczny (Pretérito Perfecto) |\n| C | por la noche | Godzina 17:30 to nie noc; do odebrania z lotniska (18:30) jest godzina | Uczeń myli „tarde\" z „noche\" - błąd leksykalny |\n| D | a mediodía | Gdyby było południe, do 18:30 zostałoby ~6 godzin, nie „solo una hora\" | Uczeń ignoruje wskazówkę liczbową z transkrypcji |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to zaznaczenie opcji B (por la mańana), bo uczeń słyszy słowo „mańana\" w transkrypcji. W rzeczywistości Ana używa go w zdaniu przeczącym w czasie przeszłym - mańana już **minęła**, to sygnał, że teraz jest tarde.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach listening z kontekstem czasowym zawsze szukaj **dwóch sygnałów jednocześnie**: (1) co już minęło, (2) konkretna godzina lub ile czasu zostało. Jeden sygnał może być niewystarczający - dopiero zestawienie obu daje pewną odpowiedź.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** „Por la tarde\" w hiszpańskim to pora od ok. 12:00 do 20:00 - znacznie dłuższy przedział niż polskie „po południu\". Nie daj się zmylić - 17:30 to zdecydowanie *tarde*, nie *noche*.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej z oznaczonych części tekstu\n(4.1.-4.4.). Wpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. Cuida tu aspecto\nB. Intenta ser puntual\nC. Evita hablar del salario\nD. No te limites solo a contestar\nE. Preséntate a la entrevista bien informado\nF. Apaga el teléfono móvil durante la entrevista\nENTREVISTA DE TRABAJO\n4.1.\nCuando vas a una entrevista de trabajo, es mejor no improvisar y acudir a ella\ncon una preparación previa. Dedícate con esmero a buscar todo lo disponible en Internet sobre\nel puesto de trabajo ofertado. Si sabes con mayor precisión lo que están buscando, podrás\nadaptar mejor tus respuestas a lo que el entrevistador quiere oír.\n4.2.\nAl entrevistador no le gustan las personas pasivas, tímidas y sin iniciativa. Prestará atención\ntanto a tus respuestas como a tus preguntas. Por eso, durante la entrevista, demuestra interés\npor tu futuro trabajo, por ejemplo, pregunta por el salario que te pueden ofrecer\no las posibilidades de desarrollo personal.\n4.3.\nAsegúrate de que has apuntado dónde es la entrevista. Si no estás seguro de cómo llegar, haz\nun viaje de prueba para evitar retrasos. Si por un motivo imprevisto sabes que vas a llegar tarde,\ncomunícaselo cuanto antes a la persona que te va a entrevistar. Procura llevar un teléfono móvil\npara estas situaciones.\n4.4.\nSiempre es recomendable presentarte con una imagen formal, de acuerdo con el puesto al que\naspiras. Los accesorios deben reducirse al mínimo; el maquillaje y los perfumes deben utilizarse\ncon moderación. Lo importante es que el entrevistador se concentre en lo que le digas.\nadaptado de www.donempleo.com\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-1P","answer":"4.1 = E; 4.2 = D; 4.3 = B; 4.4 = A","answer_text":"4. Należy uznać, że zdający rozwinął dany podpunkt polecenia, jeśli odniósł się do niego\nw sposób bardziej szczegółowy, tzn. w realizacji podpunktu można wyodrębnić\na. przynajmniej trzy komunikatywne, minimalne odniesienia, np.\nNos vamos a escribir, mandar sms o llamar.\nb. jedno lub dwa bardziej rozbudowane, komunikatywne odniesienia, np.\nLa semana que viene vamos a encontrarnos en mi casa.\nNos vamos a escribir todos los días o llamar.","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E - Preséntate a la entrevista bien informado**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nAkapit 4.1. mówi o tym, co kandydat powinien zrobić **przed** rozmową kwalifikacyjną - konkretnie: szukać informacji w Internecie na temat stanowiska pracy.\n\nKluczowy fragment akapitu:\n\n> \"Dedícate con esmero a buscar todo lo disponible en Internet sobre el puesto de trabajo.\"\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **\"Dedícate con esmero a buscar\"** → tryb rozkazujący (*dedícate* = poświęć się) + przysłówek jakości (*con esmero* = starannie, z zaangażowaniem) → czynność aktywna, przygotowawcza\n2. **\"todo lo disponible en Internet\"** → wszystko dostępne w Internecie → medium wyszukiwania = Internet\n3. **\"sobre el puesto de trabajo\"** → na temat stanowiska pracy → przedmiot poszukiwań\n\n→ **Wniosek:** Główna myśl akapitu = **przyjść na rozmowę dobrze przygotowanym / poinformowanym**, co bezpośrednio odpowiada nagłówkowi **E: \"Preséntate a la entrevista bien informado\"** (Przyjdź na rozmowę kwalifikacyjną dobrze poinformowany).\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych nagłówków\n\nSprawdźmy, dlaczego żaden inny nagłówek nie pasuje do akapitu o wyszukiwaniu informacji w Internecie:\n\n| Nagłówek | Treść | Dlaczego NIE pasuje do akapitu 4.1. |\n| A | *Cuida tu aspecto* | Dbaj o wygląd → dotyczy ubioru / prezencji, nie wyszukiwania informacji |\n| B | *Intenta ser puntual* | Bądź punktualny → dotyczy czasu przybycia, nie przygotowania merytorycznego |\n| C | *Evita hablar del salario* | Unikaj rozmów o wynagrodzeniu → dotyczy zachowania podczas rozmowy |\n| **D** | *No te limites solo a contestar* | Nie ograniczaj się do odpowiadania → aktywność podczas rozmowy, nie przygotowanie |\n| **E** | **Preséntate a la entrevista bien informado** | **PASUJE** - akapit mówi o szukaniu informacji przed rozmową |\n| F | *Apaga el teléfono móvil durante la entrevista* | Wyłącz telefon podczas rozmowy → etykieta, nie przygotowanie |\n\n**Kluczowe słowo-klucz w akapicie:** *buscar información en Internet* (szukać informacji w Internecie) → mapuje się na *bien informado* (dobrze poinformowany) z nagłówka E.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **E**\n> - **0 pkt** - odpowiedź inna niż E, brak odpowiedzi, zaznaczenie więcej niż jednej litery\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.2. Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.\n> - **Uwaga:** W zadaniach matching nie ma punktów cząstkowych - albo pełny punkt, albo zero.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - Tryb rozkazujący w języku hiszpańskim (imperativo):**\n> Forma: *Dedícate* = 2. os. l. poj., forma zaimkowa (*dedicarse* = poświęcać się)\n> Użycie: porady, instrukcje, polecenia → częste w tekstach poradnikowych (artykuły, poradniki kariery)\n> Sygnał gatunkowy: teksty poradnikowe (jak ten o rozmowie kwalifikacyjnej) często używają *imperativo* lub *debes + infinitivo*\n\n> 📖 **Reference - Słownictwo tematyczne: praca i rekrutacja:**\n> - *el puesto de trabajo* = stanowisko pracy\n> - *la entrevista (de trabajo)* = rozmowa kwalifikacyjna\n> - *bien informado* = dobrze poinformowany\n> - *buscar información* = szukać informacji\n> - *con esmero* = starannie, z zaangażowaniem (B2+)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść nagłówka (PL) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Dbaj o swój wygląd | Wygląd / ubiór ≠ wyszukiwanie informacji | Skojarzenie \"przygotowanie = wygląd\" |\n| B | Staraj się być punktualny | Punktualność ≠ zbieranie informacji | Oba dotyczą \"przed rozmową\", ale różne aspekty |\n| C | Unikaj mówienia o wynagrodzeniu | Temat rozmowy ≠ przygotowanie przez Internet | Błędna kategoria: zachowanie vs. przygotowanie |\n| D | Nie ograniczaj się tylko do odpowiadania | Aktywność podczas rozmowy ≠ szukanie informacji | Mylenie przygotowania z samą rozmową |\n| **E** | **Przyjdź dobrze poinformowany** | **POPRAWNA** | - |\n| F | Wyłącz telefon komórkowy podczas rozmowy | Etykieta podczas rozmowy ≠ przygotowanie przez Internet | Błędna kategoria: zasady zachowania vs. przygotowanie |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nagłówek B (*Intenta ser puntual*) też dotyczy **przed** rozmową, więc uczniowie mylą go z akapitem o przygotowaniu. Kluczowe: akapit 4.1. mówi o zbieraniu **informacji**, a nie o **czasie przybycia** - to dwa różne aspekty przygotowania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach dobierania nagłówków do akapitów zawsze szukaj **głównej myśli** całego akapitu, nie tylko pierwszego zdania. Jeden szczegół (np. wzmianka o Internecie) może sugerować kilka nagłówków - weryfikuj, który **najlepiej** pasuje do całości.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dwa nagłówki są \"pułapkami\" (nie pasują do żadnego akapitu) - nie próbuj na siłę dopasować każdej litery. Jeśli nagłówek pasuje słabo, to prawdopodobnie jest to właśnie jeden z tych dodatkowych.\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D - *No te limites solo a contestar***\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading passage)\n\nKluczowy fragment akapitu 4.2:\n\n> \"durante la entrevista, demuestra interés por tu futuro trabajo, por ejemplo, pregunta por el salario \"\n\n**Wskazówki:**\n\n1. **\"demuestra interés\"** → rozkaz: *pokaż zainteresowanie* - sygnał aktywnej postawy, nie biernej\n2. **\"pregunta por el salario\"** → konkretny przykład **zadawania pytań** rekruterowi - bezpośrednie odwołanie do nagłówka\n3. **\"por ejemplo\"** → nagłówek musi być ogólny, a akapit podaje przykłady - struktura typowa dla matching\n4. Połączenie *demonstrowania inicjatywy* + *pytania* → akapit nie mówi tylko o odpowiadaniu, ale o **przejęciu inicjatywy**\n\n→ **Wniosek:** Nagłówek D (*No te limites solo a contestar* = Nie ogranicz się tylko do odpowiadania) idealnie podsumowuje główną myśl: kandydat ma być **aktywny - pytać, nie tylko reagować**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i struktury nagłówków\n\n**Dekodowanie nagłówka D:**\n\n| Element | Hiszpański | Znaczenie |\n| `No te limites` | tryb rozkazujący, zaimek zwrotny `te` | „Nie ograniczaj się\" - zakaz bierności |\n| `solo a contestar` | `solo` = tylko, `contestar` = odpowiadać | odpowiadanie jako **minimum** - nagłówek sugeruje, że trzeba **więcej** |\n\n**Eliminacja innych nagłówków:**\n\n- Nagłówki o przygotowaniu do rozmowy (CV, dokumenty) → akapit 4.2 dotyczy *przebiegu* rozmowy, nie przygotowania\n- Nagłówki o stresie / wyglądzie → brak tych treści w tym akapicie\n- Nagłówki ogólne o zachowaniu → akapit jest konkretny: *pytaj o wynagrodzenie* - zbyt szczegółowe dla nagłówka ogólnego\n\n**Sygnały leksykalne w akapicie:**\n\n- `demuestra interés` → demonstrowanie inicjatywy (klucz: *demonstrando iniciativa*)\n- `pregunta por ` → zadawanie pytań (klucz: *haciendo preguntas*)\n- Tryby rozkazujące: `demuestra`, `pregunta` → aktywne zalecenia dla kandydata\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - jakakolwiek inna litera\n> - Wymaganie: *3.2. Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.*\n> - **Akceptowane:** wyłącznie litera **D** - żadnych wariantów\n> - **WYKLUCZONE:** odpowiedź bez litery, odpowiedź z uzasadnieniem ale złą literą - liczy się LITERA\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Reference - Reading Matching (nagłówki do akapitów):**\n> Strategia: czytaj **pierwsze i ostatnie zdanie** akapitu → tam jest główna myśl.\n> Szukaj **słów-kluczy**, które powtarzają się w nagłówku i akapicie (niekoniecznie dosłownie - często synonimy).\n> Sprawdzaj: czy nagłówek jest **wystarczająco ogólny** żeby objąć CAŁY akapit (nie tylko jeden przykład).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Przykładowy nagłówek | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | (inny nagłówek) | Dotyczy innego aspektu rozmowy niż inicjatywa/pytania | Skupienie się na jednym słowie, ignorowanie głównej myśli |\n| B | (inny nagłówek) | Odnosi się do przygotowania przed rozmową, nie podczas niej | Mylenie kontekstu czasowego (*antes de* vs *durante*) |\n| C | (inny nagłówek) | Mówi o wyglądzie / zachowaniu niewerbalnym | Powierzchowne czytanie - akapit dotyczy **komunikacji werbalnej** |\n| **D** | ***No te limites solo a contestar*** | **POPRAWNA** - precyzyjnie ujmuje: zadawaj pytania, bądź aktywny | - |\n\n*(Litery A/B/C są przykładowe - w arkuszu mogą być inne; zasada eliminacji pozostaje taka sama.)*\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd - uczeń dopasowuje nagłówek do **jednego zdania** z akapitu zamiast do **całej głównej myśli**. Nagłówek musi pasować do CAŁEGO akapitu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Mylenie `contestar` (odpowiadać na pytania) z `preguntar` (pytać). Nagłówek D zawiera właśnie tę grę słów - kandydat ma nie tylko *contestar*, ale też *preguntar*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach matching na maturze każdy nagłówek jest użyty tylko raz - jeśli pasuje do dwóch akapitów, wybierz ten, gdzie dopasowanie jest **silniejsze** (więcej sygnałów leksykalnych).\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - *Intenta ser puntual*** (Staraj się być punktualny)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nAkapit 4.3 zawiera dwa kluczowe zdania bezpośrednio związane z tematem punktualności:\n\n> \"haz un viaje de prueba para evitar retrasos\"\n\n> \"si vas a llegar tarde, comunícaselo cuanto antes\"\n\n**Analiza fragment po fragmencie:**\n\n1. **\"haz un viaje de prueba para evitar retrasos\"** - *zrób próbną trasę, żeby uniknąć spóźnień* → autor radzi, by zawczasu sprawdzić drogę; celem jest uniknięcie spóźnienia\n2. **\"evitar retrasos\"** - dosłownie: *unikać opóźnień / spóźnień* → kluczowe słowo `retrasos` (spóźnienia) + `evitar` (unikać) → temat akapitu to właśnie unikanie spóźnień\n3. **\"si vas a llegar tarde, comunícaselo cuanto antes\"** - *jeśli masz się spóźnić, powiadom o tym jak najszybciej* → dalsze rozwinięcie tematu punktualności: co zrobić, gdy mimo wszystko się spóźniamy\n\n→ **Wniosek:** Cały akapit obraca się wokół jednej głównej myśli - **staraj się być punktualny, a jeśli nie możesz - uprzedź o tym**. Pasuje to idealnie do nagłówka B: *Intenta ser puntual*.\n\n## Sposób 2 - eliminacja przez słowa kluczowe (keyword matching)\n\nMetoda: szukamy w akapicie słów-kluczy, które odpowiadają słowom z nagłówka.\n\n| Słowo z nagłówka B | Odpowiednik w akapicie | Znaczenie |\n| *puntual* (punktualny) | `evitar retrasos` | unikać spóźnień = być punktualnym |\n| *intenta* (staraj się) | `haz un viaje de prueba` | tryb rozkazujący = rada, zachęta do działania |\n| - | `comunícaselo cuanto antes` | dodatkowa rada dot. sytuacji spóźnienia |\n\n**Eliminacja pozostałych nagłówków** (typowe rozpraszacze):\n\n- Nagłówek A (np. temat dress code / wygląd) - brak słów dotyczących ubioru w akapicie\n- Nagłówek C (np. temat CV / dokumenty) - brak słów związanych z dokumentami\n- Nagłówek D (np. temat badań / przygotowania) - `viaje de prueba` mogłoby pozornie pasować do \"próby / przygotowania\", ale **cały kontekst** jasno wskazuje na punktualność, nie na ogólne przygotowanie\n\n> ⚠️ **Pułapka strukturalna:** Fraza `viaje de prueba` (próbna trasa) może mylnie sugerować nagłówek o \"próbie / testowaniu czegoś\". Jednak nagłówek musi oddawać **główną myśl CAŁEGO akapitu**, a nie tylko jednego detalu - a główna myśl to punktualność.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, C, D, E, F lub inna)\n> - Wymaganie: **3.2** - Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu\n> - Uzasadnienie CKE: akapit mówi o punktualności - `haz un viaje de prueba para evitar retrasos` + `si vas a llegar tarde, comunícaselo cuanto antes`\n> - **Nie ma wariantów** - zadanie matching, odpowiedź to wyłącznie litera B\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak znać słownictwo użyte w akapicie:\n\n> 📖 **Słownictwo kluczowe:**\n> - `retraso` (m) - opóźnienie, spóźnienie; `evitar retrasos` = unikać spóźnień\n> - `viaje de prueba` - próbna trasa, jazda próbna (przed ważnym spotkaniem)\n> - `comunicar` - poinformować, zakomunikować; `comunícaselo` = poinformuj go/ją o tym\n> - `cuanto antes` - jak najszybciej (zwrot idiomatyczny, częsty na maturze)\n> - `puntual` (Adj) - punktualny; `ser puntual` = być punktualnym\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść nagłówka | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | inny temat (np. wygląd/ubiór) | brak słów o ubiorze w akapicie | szukanie tylko jednego słowa, nie głównej myśli |\n| **B** | ***Intenta ser puntual*** | **POPRAWNA** - `evitar retrasos` + `viaje de prueba` + `llegar tarde` = punktualność | - |\n| C | inny temat (np. dokumenty/CV) | brak słów o dokumentach | mylne skojarzenie z \"przygotowaniem\" |\n| D | inny temat (np. ogólne przygotowanie) | `viaje de prueba` to tylko detal, nie główna myśl | skupienie na jednym fragmencie zamiast całości akapitu |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach matching kluczowe jest uchwycenie **głównej myśli CAŁEGO akapitu**, nie tylko jednego zdania. Akapit może zawierać słowo `prueba` (próba), ale jeśli cały kontekst dotyczy punktualności - nagłówek musi to odzwierciedlać.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwrot `cuanto antes` (jak najszybciej) to idiom często testowany na maturze. Nie mylić z `cuando antes` (błędna forma) - poprawnie: **`cuanto antes`** bez akcentu na `cuando`.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach matching jeden nagłówek jest zazwyczaj \"rozpraszaczem\" - brzmi podobnie do właściwego, ale oddaje tylko detal, nie całość. Zawsze sprawdź, czy wybrany nagłówek pasuje do **wszystkich** kluczowych zdań akapitu, nie tylko do jednego.\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - *Cuida tu aspecto***\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nAkapit 4.4 zawiera bezpośrednie słowa kluczowe dotyczące wyglądu zewnętrznego i prezencji:\n\n> \"presentarte con una imagen formal\"\n\n> \"los accesorios el maquillaje y los perfumes\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **\"imagen formal\"** → *imagen* = wizerunek, *formal* = formalny → temat akapitu to profesjonalny wygląd\n2. **\"los accesorios\"** → akcesoria → szczegóły dotyczące ubioru/wyglądu\n3. **\"el maquillaje\"** → makijaż → wprost odpowiada wskazówce zadania \"(formalny wygląd, makijaż, perfumy)\"\n4. **\"los perfumes\"** → perfumy → wprost odpowiada wskazówce zadania\n\n→ **Wniosek:** Główna myśl akapitu to: *zadbaj o swój wygląd zewnętrzny* - co idealnie pokrywa się z nagłówkiem **A - *Cuida tu aspecto*** (*cuida* = dbaj, *aspecto* = wygląd).\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna nagłówków\n\nTechnika dopasowania nagłówka przez analizę znaczenia słów kluczowych:\n\n| Nagłówek | Tłumaczenie | Zgodność z akapitem |\n| **A - *Cuida tu aspecto*** | **Dbaj o swój wygląd** | ✅ *imagen formal, maquillaje, perfumes* = wygląd zewnętrzny |\n| Inne nagłówki | (dot. innych tematów) | ❌ Brak słów dot. wyglądu/makijażu/perfum |\n\n**Kluczowe słownictwo z akapitu → nagłówek A:**\n\n- *aspecto* (nagłówek) ↔ *imagen* (akapit) - synonimy w kontekście wyglądu\n- *cuida* (nagłówek) = *dbaj o* - odpowiada doradzającemu tonowi całego akapitu (porady jak się prezentować)\n- *maquillaje, perfumes, accesorios* → wszystkie dotyczą **dbania o wygląd** (aspecto)\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A** *(Cuida tu aspecto)*\n> - **0 pkt** - jakakolwiek inna litera\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.2** - zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu\n> - Uzasadnienie CKE: akapit traktuje o wyglądzie (*presentarte con una imagen formal*, *los accesorios el maquillaje y los perfumes*) → główna myśl: dbaj o swój wygląd\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n**Słownictwo tematyczne - wygląd i prezencja (przydatne na maturze PR):**\n\n> 📖 **Leksyka - *el aspecto / la imagen personal*:**\n> - *el maquillaje* - makijaż\n> - *los perfumes* - perfumy\n> - *los accesorios* - akcesoria\n> - *la imagen formal* - formalny wizerunek\n> - *cuidar el aspecto* - dbać o wygląd\n> - *presentarse* - prezentować się\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n*(Brak treści pozostałych nagłówków w zadaniu - poniżej ogólna strategia eliminacji)*\n\n| Błędna opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| Nagłówki dot. zachowania / komunikacji | Akapit nie mówi o tym, jak się zachowywać ani rozmawiać | Skojarzenie *formalny* z *formal zachowaniem* zamiast *formalnym wyglądem* |\n| Nagłówki dot. punktualności | Brak słów *hora, tiempo, puntualidad* w akapicie | Mylenie porad ogólnych o pracy/interview |\n| Nagłówki dot. CV / dokumentów | Brak *currículum, documentos* w akapicie | Kontekst zawodowy sugeruje dokumenty, ale akapit dot. wyglądu |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *aspecto* po polsku to *wygląd / aspekt* - nie mylić z *aspecto* w sensie *cechą zagadnienia*. Tu *aspecto* = wygląd zewnętrzny osoby.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nagłówek *Cuida tu aspecto* jest w trybie rozkazującym (*cuida* = dbaj) - to sygnał, że cały tekst ma charakter poradnikowy/instrukcyjny. Szukaj w akapicie porad, nie opisu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach typu *matching* zawsze sprawdź, czy nagłówek pokrywa CAŁĄ główną myśl akapitu - nie tylko jedno słowo kluczowe. Tu: *maquillaje* i *perfumes* razem dają temat *wygląd zewnętrzny*, co odpowiada *aspecto*.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-3)\nPrzeczytaj trzy teksty. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.\nZakreśl literę A, B albo C.\nTekst 1.\nLa pasión por la fotografía la podemos descubrir en cualquier momento de la vida.\nUnos deciden dedicarse profesionalmente a esta afición, y otros, que son la mayoría, la tratan\nsimplemente como un pasatiempo. De cualquier modo, la fotografía permite captar los instantes\nmás preciados y guardar una gran cantidad de recuerdos para el futuro. Usando nuestras\nhabilidades de fotógrafo podemos, por ejemplo, ayudar a nuestros amigos y familiares a salvar\ndel olvido momentos irrepetibles.\nadaptado de J.I. Torres, Antes de aprender fotografía\n5.1. El texto trata de\nA. las razones para sacar fotos.\nB. las técnicas fotográficas.\nC. las dificultades para fotografiar.\nTekst 2.\nSi realmente estás interesado en el arte de fotografiar, apúntate al Madrid de Paso.\nEn un ambiente entretenido y dinámico estudiaremos los conceptos fotográficos más básicos\ny descubriremos cómo funciona la cámara. Primero, introduciremos la parte teórica y recibirás\ntoda la documentación necesaria. Luego, pasaremos a la práctica. Las clases serán impartidas\npor fotógrafos profesionales. Están destinadas a personas de cualquier edad. ˇNo puedes faltar!\nMás información en nuestra página web.\nadaptado de www.naturpixel.com\n5.2. El autor del texto\nA. exige algo.\nB. propone algo.\nC. desaconseja algo.\nTekst 3.\nEn un cajón de mi escritorio antiguo, cerrado con una llave dorada, guardo un álbum de fotos.\nLas últimas páginas están vacías, esperando fotografías de nuevos acontecimientos familiares\nque un día pegaré para la posterioridad. Ha esperado un ańo sin ser abierto. Me lo impedía\nel dolor que causa ver las caras de las personas más queridas que se han ido, mirándome\nen silencio desde el papel. Lo tomo en mis manos. Es tiempo de abrirlo y dar un paso adelante.\nadaptado de Isabel Valverde Vírseda, El álbum de fotos\n5.3. La narradora afirma que\nA. quiere olvidarse de sus familiares.\nB. tiene un álbum de fotos incompleto.\nC. desde hace un ańo mira las fotos con regularidad.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"5. W przypadku podpunktów polecenia, które składają się z dwóch członów:\na. jeśli zdający w minimalnym stopniu nawiązał do jednego członu, a drugiego nie\nzrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu.\nb. jeśli zdający nawiązał do obydwu członów w minimalnym stopniu, należy uznać,\nże odniósł się do danego podpunktu.\nc. jeśli zdający rozbudował swoją wypowiedź tylko w zakresie jednego członu,\na drugiego nie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu.\nd. jeśli odniósł się do obydwu członów i przynajmniej jeden z nich przedstawił w sposób\nbardziej szczegółowy, należy uznać, że rozwinął wypowiedź.","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - las razones para sacar fotos** (powody robienia zdjęć)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nTekst opisuje **motywacje**, dla których ludzie robią zdjęcia. Kluczowe fragmenty wskazują na trzy główne powody:\n\n> *(Tekst opisuje:)* utrwalanie chwil, zachowanie wspomnień, pomoc bliskim w zapamiętaniu niezapomnianych momentów.\n\n→ **Wskazówki:**\n1. Autor skupia się na pytaniu *dlaczego* ludzie sięgają po aparat - to typowa struktura tekstu o **motywacjach / powodach**.\n2. Słowa kluczowe związane z powodami: *recordar, guardar, capturar, momentos especiales, recuerdos* - wszystkie wskazują na **cel** czynności fotografowania.\n3. Tekst NIE zawiera instrukcji technicznych (jak fotografować) ani opisu problemów z fotografowaniem.\n\n→ **Wniosek:** Główna myśl = **powody robienia zdjęć** → odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\nDla zadania „El texto trata de\" (Tekst dotyczy ) sprawdzamy, czy pytanie odnosi się do **głównej myśli** całego tekstu, a nie do szczegółów bocznych.\n\n**Eliminacja:**\n\n- **Opcja B** (np. *las técnicas para hacer buenas fotos* - techniki robienia dobrych zdjęć):\nTekst nie opisuje, **jak** wykonywać zdjęcia technicznie (ustawienie aparatu, oświetlenie, kompozycja). Brak słów z zakresu fotografii technicznej (*enfoque, resolución, ángulo*).\n\n- **Opcja C** (np. *los problemas relacionados con la fotografía* - problemy związane z fotografią):\nTekst ma wydźwięk pozytywny - opisuje **wartość** zdjęć, nie trudności ani wady fotografowania. Brak wyrażeń problemowych (*dificultad, inconveniente, problema, desventaja*).\n\n- **Opcja A** - **POPRAWNA:** cały tekst odpowiada na pytanie *żPor qué sacamos fotos?* → powody to: utrwalanie chwil, zachowanie wspomnień, dzielenie się momentami z bliskimi.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślona litera **A**\n> - **0 pkt** - zakreślona litera B lub C, brak odpowiedzi, zakreślone dwie litery\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.1 - *Zdający określa główną myśl tekstu.*\n> - Nie ma częściowego punktowania - albo 1, albo 0.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nKluczowe słownictwo pomocne przy rozumieniu tekstu:\n\n| Słowo hiszpańskie | Znaczenie polskie | Sygnał dla |\n| *razones / motivos* | powody | odpowiedź A |\n| *recordar* | pamiętać, przypominać | odpowiedź A |\n| *recuerdos* | wspomnienia | odpowiedź A |\n| *capturar momentos* | utrwalać chwile | odpowiedź A |\n| *técnica / enfoque* | technika / ostrość | odpowiedź B (nieobecne) |\n| *problema / dificultad* | problem / trudność | odpowiedź C (nieobecne) |\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **las razones para sacar fotos** | **POPRAWNA - główna myśl tekstu** | - |\n| B | las técnicas para hacer buenas fotos | Tekst nie uczy fotografowania - brak treści technicznych | Uczeń myli *temat tekstu* z *jednym słowem* z tekstu (np. „aparat\") |\n| C | los problemas relacionados con la fotografía | Tekst ma pozytywny wydźwięk; nie omawia wad ani problemów | Uczeń szuka „problemu\" tam, gdzie go nie ma - błąd interpretacyjny |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadanie pyta o **główną myśl** całego tekstu (*idea principal*), nie o szczegół z jednego zdania. Nawet jeśli jedno zdanie wspomina np. o technice robienia zdjęć, to nie znaczy, że CAŁY tekst traktuje o technice.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Przy zadaniach „El texto trata de \" zawsze sprawdź **każdy akapit** - jeśli we wszystkich pojawia się ten sam wątek (tutaj: *po co robimy zdjęcia*), to jest to główna myśl.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dystraktory w CKE są konstruowane tak, żeby dotyczyły tematu *bliskiego* tekstowi (fotografia), ale *nie* jego głównej myśli. Nie daj się zwieść słowu-kluczowi - czytaj całościowo.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - propone algo**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nAby określić intencję autora tekstu, szukamy słów-kluczy, które wskazują na jego cel komunikacyjny - czy chce *nakazać*, *zaproponować*, *odradzić*, czy zrobić coś innego.\n\nW tekście pojawiają się charakterystyczne zwroty:\n\n> \"apúntate al Madrid de Paso\"\n\n> \"¡No puedes faltar!\"\n\n**Analiza wskazówek:**\n\n1. **„apúntate\"** - tryb rozkazujący (imperativo) od *apuntarse* = *zapisz się*. W połączeniu z kontekstem (kurs fotografii) to zaproszenie/propozycja, nie nakaz.\n2. **„¡No puedes faltar!\"** = *Nie możesz tego przegapić!* - entuzjastyczne zachęcenie do udziału, typowe dla tekstów promocyjno-zapraszających.\n3. Ton całego tekstu jest pozytywny, zachęcający - autor przedstawia atrakcje kursu, a nie ostrzega ani nie zabrania.\n\n→ **Wniosek:** Autor tekstu proponuje czytelnikowi zapisanie się na kurs fotografii. Intencja = **propuesta (propozycja)**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\nKluczem do identyfikacji intencji nadawcy jest rozróżnienie między funkcjami komunikacyjnymi czasowników i trybu:\n\n| Forma | Funkcja komunikacyjna | Przykład z tekstu |\n| Imperativo afirmativo (*apúntate*) | propozycja / zachęta | „apúntate al Madrid de Paso\" |\n| „No puedes faltar\" | entuzjastyczna zachęta | „¡No puedes faltar!\" |\n\n- **Propozycja (proponer):** autor sugeruje działanie, które przyniesie korzyść czytelnikowi. Używa trybu zachęcającego, pozytywnego, często z wykrzyknikami.\n- **Żądanie (exigir):** byłoby bardziej kategoryczne, np. *„debes\"*, *„tienes que\"* - tego w tekście **brak**.\n- **Odradzanie (desaconsejar):** autor ostrzegałby, używał negacji + *„no deberías\"*, *„es peligroso\"* - tego w tekście **brak**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.4. Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.\n> - **Uzasadnienie CKE:** Tekst proponuje zapisanie się na kurs fotografii: *„apúntate al Madrid de Paso\"*, *„¡No puedes faltar!\"*. To propozycja, nie żądanie ani odradzanie.\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź.\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> 📖 **Reference - Intencja nadawcy (funkcje komunikacyjne):**\n> - **proponer** = zaproponować → zachęta, imperativo + pozytywny ton, *apúntate, ven, únete*\n> - **exigir** = żądać → nakaz kategoryczny, *tienes que, debes obligatoriamente*\n> - **desaconsejar** = odradzać → ostrzeżenie, *no deberías, es mejor que no, evita*\n> - **informar** = informować → neutralny ton, fakty bez wezwania do działania\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i rozpoznanie funkcji komunikacyjnych - szczegółowy reference gramatyczny czasu/aspektu nie jest potrzebny.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *exige algo* (żąda czegoś) | Tekst nie zawiera kategorycznych nakazów (*tienes que*, *debes*). Ton jest zachęcający, nie nakazowy. | Maturzysta myli *imperativo* w propozycji (*apúntate*) z żądaniem - tymczasem *imperativo* służy też zaproszeniu. |\n| **B** | **propone algo** | **POPRAWNA** - *apúntate*, *¡No puedes faltar!* = zachęta do zapisu na kurs. | - |\n| C | *desaconseja algo* (odradza) | Tekst jest pozytywny i zachęcający - brak ostrzeżeń ani negatywnej oceny kursu. | Maturzysta szuka fałszywego przeciwieństwa - skoro nie *exige*, to może *desaconseja*? Nie - ton jest pozytywny. |\n| D | *describe algo* (opisuje) | Chociaż tekst zawiera opis kursu, **główną intencją** jest zachęcenie do zapisu, a nie neutralny opis. | Mylenie treści (opis kursu) z intencją komunikacyjną (propozycja udziału). |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Imperativo (*apúntate*, *ven*, *únete*) NIE zawsze oznacza żądanie - w kontekście reklamy/zaproszenia to **propuesta** (propozycja). Sprawdź ton całego tekstu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania na intencję nadawcy wymagają oceny CAŁEGO tekstu, nie jednego zdania. Nawet jeśli jedno zdanie brzmi jak nakaz, kontekst może wskazywać na propozycję.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Odróżnij *describir* (neutralny, faktograficzny opis) od *proponer* (zachęta do działania). Tekst może *opisywać* kurs fotografii, ale jeśli celem jest zapisanie czytelnika - intencja to *proponer*.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - tiene un álbum de fotos incompleto**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment tekstu, który bezpośrednio wskazuje poprawną odpowiedź:\n\n> \"Las últimas páginas están vacías, esperando fotografías de nuevos acontecimientos familiares.\"\n\n→ **Analiza fragmentu krok po kroku:**\n\n1. **\"Las últimas páginas están vacías\"** - ostatnie strony są puste → album nie jest wypełniony do końca = jest **niekompletny**\n2. **\"esperando fotografías de nuevos acontecimientos familiares\"** - czekają na zdjęcia nowych wydarzeń rodzinnych → sugeruje, że album wciąż jest w użyciu i będzie uzupełniany\n3. Połączenie: puste strony + oczekiwanie na nowe zdjęcia = **album de fotos incompleto**\n\n→ **Wniosek:** Narradora posiada album ze zdjęciami, który nie jest jeszcze skończony - ostatnie strony pozostają puste. Opcja B idealnie streszcza tę sytuację.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji przez analizę tekstu\n\n**Eliminacja przez sprzeczność z tekstem:**\n\n- **Opcja o zapominaniu / chęci zapomnienia przeszłości** - sprzeczna z tekstem. Skoro narradora przechowuje album i czeka na nowe fotografie, zależy jej na *pamiętaniu*, nie zapominaniu.\n\n- **Opcja o nieotwieraniu albumu przez rok** - tekst mówi: *\"Ha esperado un ańo sin ser abierto\"* - to zdanie opisuje czas oczekiwania albumu (album czekał rok zamknięty), ale **nie jest to twierdzenie narratorki o sobie**. Jest to informacja kontekstowa o stanie albumu, a nie deklaracja narratorki. Błąd polega na myleniu podmiotu: to *album* czekał nieotwierany, a narradora teraz go otwiera i angażuje się emocjonalnie.\n\n- **Opcja B** - bezpośrednio potwierdzana przez *\"Las últimas páginas están vacías\"*. Puste strony = album niekompletny. Logika prosta i jednoznaczna.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zaznaczenie odpowiedzi **B**\n> - **0 pkt** - zaznaczenie A, C lub D; brak odpowiedzi; zaznaczenie więcej niż jednej odpowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n> - **Uzasadnienie CKE:** Fraza *\"Las últimas páginas están vacías\"* jednoznacznie wskazuje na niekompletność albumu. Pozostałe opcje są sprzeczne z treścią tekstu lub są błędną interpretacją fragmentów pobocznych.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny. Zadanie sprawdza rozumienie semantyczne fragmentu, nie znajomość reguł gramatycznych.\n\nPomocna leksyka do rozpoznania:\n\n> 📖 **Słownictwo kluczowe:**\n> - *vacío/a* - pusty/a (np. *las páginas están vacías* = strony są puste)\n> - *acontecimiento* - wydarzenie, zdarzenie\n> - *incompleto/a* - niekompletny/a, niedokończony/a\n> - *esperar* - czekać / oczekiwać (tu: *esperando fotografías* = czekając na zdjęcia)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Typowa treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka ucznia |\n| A | chce zapomnieć o przeszłości rodzinnej | Sprzeczne z tekstem - narradora *chce pamiętać*, przechowuje album i czeka na nowe zdjęcia | Mylenie emocji: album = wspomnienia, więc uczeń zakłada ból i chęć zapomnienia |\n| **B** | **ma niekompletny album ze zdjęciami** | **POPRAWNA** - *\"Las últimas páginas están vacías\"* | - |\n| C | nie otworzyła albumu przez rok | Mylna interpretacja *\"Ha esperado un ańo sin ser abierto\"* - podmiotem jest album, nie narradora | Uczeń nie identyfikuje podmiotu zdania - myśli, że to narradora nie otwierała, a nie album czekał |\n| D | ogląda album codziennie | Brak potwierdzenia w tekście; tekst mówi o *roku* bez otwierania | Nadinterpretacja emocjonalnego zaangażowania narratorki |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór opcji C. Zdanie *\"Ha esperado un ańo sin ser abierto\"* mówi o *albumie* (podmiot: *él* = album), który rok czekał zamknięty - nie o narratorce, która rok go nie otwierała. Uczeń musi sprawdzić podmiot gramatyczny zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach typu *La narradora afirma que* szukaj dosłownego potwierdzenia w tekście. Jeśli opcja wymaga wniosku pośredniego lub analizy emocji, to zazwyczaj pułapka - CKE preferuje odpowiedzi z bezpośrednim potwierdzeniem leksykalnym.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Incompleto* (niekompletny) to słowo, które rzadko pada wprost w tekście - CKE często testuje zdolność do **parafrazowania**: *páginas vacías* → *álbum incompleto*. To wymaganie 3.3 - uczeń musi rozumieć znaczenie, a nie tylko szukać identycznych słów.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.\nZakreśl literę A, B, C albo D.\nLAS GALLETAS DEL OTRO\nˇNo sabéis lo que me ocurrió el ańo pasado! Hice un viaje de Valencia a Bilbao con transbordo\nen Madrid. El avión salía de Valencia muy temprano, a las seis de la mańana. Me levanté tarde\ny no tuve tiempo de tomar nada en casa. Tenía hambre y en el avión tardaron media hora\nen servirnos un desayuno horrible, un café frío y un bollo duro. Casi no lo toqué e intenté\ndormir, pero no pude porque empezó a dolerme la cabeza y me mareé. Además, durante todo\nel viaje, el pasajero del asiento de al lado habló sin parar de cosas que no me interesaban\nen absoluto.\nCuando aterrizamos en Madrid, nos informaron de que el vuelo a Bilbao iba a salir dos horas\nmás tarde de lo previsto. Fui a una cafetería, pedí unas tostadas y un té con limón. Luego, entré\nen una tienda donde me compré un paquete de galletas y un libro para matar el tiempo. Vi que\nen la sala de espera no había nadie. Me senté allí para relajarme y me puse a leer.\nUn momento después, junto a mí se sentó un joven como de unos veinticinco ańos de edad\ny de aspecto amable. El chico sacó una revista y empezó a leerla. Cuando tomé la primera\ngalleta del paquete, que estaba en el asiento libre entre nosotros, el joven también tomó una.\nMe sorprendí mucho, pero no dije nada. Empecé a ponerme nerviosa cuando la cosa se repitió.\nMiré al “intruso” enfadada, pero este me devolvió una sonrisa. Cada vez que tomaba una galleta,\nél también tomaba una. Estaba tan indignada que no sabía cómo reaccionar. Cuando ya solo\nquedaba una galleta, pensé: “żQué será lo que este maleducado va a hacer ahora?” Entonces\nél partió la última galleta y me ofreció la mitad. ˇAquello era demasiado! Rechacé\nla oferta con un movimiento brusco de cabeza, cerré el libro, recogí mis cosas y, furiosa,\nme dirigí a la sala de embarque.\nCuando me instalé, confortablemente, en mi asiento, ya en el interior del avión, miré dentro\ndel bolso y, para mi sorpresa, mi paquete de galletas estaba allí todavía sin abrir. Entonces\nme di cuenta de mi error. Las galletas que había comido no eran las mías. Me sentí tan mal que\nno sabía si llorar o reír. ˇQué vergüenza! El hombre había compartido sus galletas sin sentirse\nindignado, nervioso o alterado. En cambio, yo me porté de manera muy distinta. Y ya no había\nposibilidad de dar explicaciones ni pedir disculpas.\nżCuántas veces, en nuestras vidas, nos comemos las galletas de los demás y no somos\nconscientes de ello? Tal vez las cosas no siempre son lo que parecen.\nadaptado de www.taringa.net\nMJH-ąP\n6.1. En el avión a Madrid, la chica\nA. se sintió mal.\nB. desayunó con gusto.\nC. durmió durante todo el vuelo.\nD. conversó a gusto con un pasajero.\n6.2. Después de salir de la tienda, la chica\nA. se sentó al lado de un chico.\nB. decidió dedicarse a la lectura.\nC. fue a una cafetería para tomar algo caliente.\nD. se enteró de que el avión a Bilbao ya había salido.\n6.3. En la sala de espera, la protagonista consideró la conducta del chico\nA. natural.\nB. divertida.\nC. generosa.\nD. incorrecta.\n6.4. Cuando la chica comprendió su error,\nA. se disculpó.\nB. se echó a reír.\nC. se avergonzó.\nD. se puso a llorar.\n6.5. El texto trata de\nA. las peripecias durante un viaje.\nB. las ventajas de viajar en avión.\nC. cómo alimentarse durante los viajes.\nD. cómo hacer amigos mientras se viaja.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"6. Wyrażenia takie jak np. mandar un mail, llamar por teléfono są traktowane jako jedno\nodniesienie się do podpunktu polecenia.","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - se sintió mal**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie dotyczy tego, jak czuła się bohaterka **podczas lotu do Madrytu**.\n\nFragment tekstu:\n\n> \"empezó a dolerme la cabeza y me mareé\"\n\n> \"Casi no lo toqué e intenté dormir, pero no pude\"\n\n**Wskazówki:**\n1. \"dolerme la cabeza\" = bolała ją głowa\n2. \"me mareé\" = miała mdłości/zawroty głowy\n3. \"no pude\" (dormir) = nie mogła spać\n4. Śniadanie opisała jako \"horrible\" (okropne) - \"un café frío y un bollo duro\"\n\n**Wniosek:** Bohaterka czuła się źle (se sintió mal) - bóle głowy + mdłości.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **se sintió mal** | **POPRAWNA** - ból głowy + mdłości |\n| B | desayunó con gusto | BŁĘDNA - śniadanie było \"horrible\", \"casi no lo toqué\" (prawie nie tknęła) |\n| C | durmió durante todo el vuelo | BŁĘDNA - \"intenté dormir, pero no pude\" (próbowała, ale nie mogła) |\n| D | conversó a gusto con un pasajero | BŁĘDNA - rozmowa była o \"cosas que no me interesaban en absoluto\" (rzeczach, które jej w ogóle nie interesowały) |\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: A\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"empezó a dolerme la cabeza y me mareé\" → bolała ją głowa i miała mdłości = se sintió mal\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| B | desayunó con gusto | \"Un café frío y un bollo duro\" + \"Casi no lo toqué\" | Mylenie faktu, że podali śniadanie z faktem, że jadła z apetytem |\n| C | durmió durante todo el vuelo | \"Intenté dormir, pero no pude\" - wyraźna negacja | Ignorowanie słowa \"no pude\" |\n| D | conversó a gusto con un pasajero | \"Cosas que no me interesaban en absoluto\" - całkowity brak zainteresowania | \"A gusto\" (z przyjemnością) kontra \"en absoluto\" (w ogóle) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Opcja D kusi, bo rozmowa się odbyła - ale \"a gusto\" (z przyjemnością) to kłamstwo; tekst mówi \"en absoluto\" (w ogóle jej to nie interesowało).\n\n> Uwaga: Opcja B kusi, bo podano śniadanie - ale \"casi no lo toqué\" (prawie nie tknęła) i \"horrible\" jednoznacznie zaprzeczają jedzeniu z apetytem.\n\n> Uwaga: W pytaniach typu \"W luku/czasie X bohater \" zawsze szukaj dokładnie tego momentu w tekście - nie mylić z późniejszymi zdarzeniami.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - decidió dedicarse a la lectura**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie dotyczy tego, co bohaterka zrobiła **po wyjściu ze sklepu** (\"después de salir de la tienda\").\n\nKolejność zdarzeń w tekście (akapit 2):\n\n> \"Fui a una cafetería, pedí unas tostadas y un té con limón.\"\n\n> \"Luego, entré en una tienda donde me compré un paquete de galletas y un libro para matar el tiempo.\"\n\n> \"Vi que en la sala de espera no había nadie. Me senté allí para relajarme y me puse a leer.\"\n\n**Chronologia:**\n1. Poszła do kawiarni → zjadła/wypiła\n2. Weszła do sklepu → kupiła ciastka + książkę\n3. Po wyjściu ze sklepu → usiadła w poczekalni i **zaczęła czytać**\n\n**Wniosek:** Po sklepie zdecydowała się na czytanie (decidió dedicarse a la lectura).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | se sentó al lado de un chico | BŁĘDNA - chłopiec usiadł obok DOPIERO POTEM (\"Un momento después, junto a mí se sentó un joven\") |\n| **B** | **decidió dedicarse a la lectura** | **POPRAWNA** - \"me puse a leer\" po wyjściu ze sklepu |\n| C | fue a una cafetería para tomar algo caliente | BŁĘDNA - do kawiarni poszła PRZED sklepem, nie po |\n| D | se enteró de que el avión a Bilbao ya había salido | BŁĘDNA - informacja o opóźnieniu (nie o tym, że odleciał) była przed kawiarnią/sklepem |\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: B\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"me puse a leer\" po zakupach w sklepie = zdecydowała się na czytanie\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | se sentó al lado de un chico | \"Un momento después\" - chłopiec przyszedł później | Mylenie kolejności zdarzeń |\n| C | fue a una cafetería | Kawiarnia była przed sklepem, nie po | Odwrócona chronologia |\n| D | se enteró de que el avión ya había salido | Informacja o opóźnieniu (2 godziny), nie o odlocie | Mylenie \"opóźnienie\" z \"już odleciał\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Klucz do tego zadania to uważna analiza KOLEJNOŚCI zdarzeń. \"Después de salir de la tienda\" - szukaj co było PO sklepie, nie w sklepie ani przed nim.\n\n> Uwaga: Opcja C jest dezinformacją chronologiczną - kawiarnia była, ale PRZED sklepem (użyte \"luego\" wskazuje kolejność: kawiarnia → sklep → poczekalni).\n\n> Uwaga: \"Me puse a leer\" = zaczęła czytać = puso en práctica decyzję kupienia książki \"para matar el tiempo\".\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D - incorrecta**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie dotyczy tego, jak bohaterka oceniała zachowanie chłopca **w poczekalni**.\n\nKluczowe fragmenty tekstu:\n\n> \"Miré al 'intruso' enfadada\"\n\n> \"Empecé a ponerme nerviosa cuando la cosa se repitió.\"\n\n> \"Estaba tan indignada que no sabía cómo reaccionar.\"\n\n> \"żQué será lo que este maleducado va a hacer ahora?\"\n\n**Wskazówki:**\n1. \"intruso\" = intruz (w cudzysłowie - jej ocena)\n2. \"enfadada\" = zdenerwowana / rozgniewana\n3. \"indignada\" = oburzona\n4. \"maleducado\" = niekulturalny / źle wychowany\n\n**Wniosek:** Bohaterka uznała zachowanie chłopca za **niewłaściwe/nieodpowiednie** (incorrecta).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | natural | BŁĘDNA - \"intruso\", \"enfadada\" - nie uważała tego za naturalne |\n| B | divertida | BŁĘDNA - jej reakcja to gniew i oburzenie, nie rozbawienie |\n| C | generosa | BŁĘDNA - to ON był hojny (dzielił się), ale ONA tego nie doceniała; uważała go za \"maleducado\" |\n| **D** | **incorrecta** | **POPRAWNA** - \"maleducado\" = nieodpowiednie zachowanie |\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: D\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"maleducado\", \"intruso\", \"indignada\", \"enfadada\" - wszystkie sygnalizują, że zachowanie chłopca było w jej oczach niewłaściwe\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | natural | \"Intruso\" sugeruje coś nienaturalnego i nachalnego | Mylenie perspektyw - post factum ona wie, że on był hojny, ale WTEDY tak nie myślała |\n| B | divertida | Żaden fragment nie sugeruje rozbawienia z jej strony | Utożsamianie sytuacji z humorem tekstu |\n| C | generosa | Ona oceniała go jako \"maleducado\", nie jako hojnego | Pułapka: czytelnik wie, że on był hojny, ale bohaterka tego nie wiedziała! |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Typowa pułapka - opcja C. Czytelnik wie, że chłopiec był szczodry (dzielił się swoimi ciastkami), ale pytanie dotyczy tego, jak BOHATERKA (z jej błędnej perspektywy) oceniała jego zachowanie.\n\n> Uwaga: Słowo \"maleducado\" (źle wychowany, niekulturalny) to kluczowy sygnał - oznacza dokładnie \"zachowanie nieodpowiednie/niekulturalne\".\n\n> Uwaga: \"Incorrecta\" w opcji D = zachowanie nieprawidłowe/niewłaściwe - to kalka słownictwa z tekstu: \"maleducado\".\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - se avergonzó**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie dotyczy tego, co zrobiła bohaterka, gdy **zrozumiała swój błąd**.\n\nFragment kluczowy (akapit 4 - na pokładzie samolotu):\n\n> \"para mi sorpresa, mi paquete de galletas estaba allí todavía sin abrir\"\n\n> \"Me sentí tan mal que no sabía si llorar o reír.\"\n\n> \"¡Qué vergüenza!\"\n\n**Wskazówki:**\n1. \"Me sentí tan mal\" = czułam się tak źle\n2. \"¡Qué vergüenza!\" = co za wstyd! - **bezpośredni sygnał wstydu**\n3. \"no sabía si llorar o reír\" = nie wiedziała czy płakać czy się śmiać - **wahanie**, ale żadnej z tych czynności nie wykonała\n4. \"ya no había posibilidad de dar explicaciones ni pedir disculpas\" = nie było możliwości przeproszenia\n\n**Wniosek:** Bohaterka **zawstydziła się** (se avergonzó) - \"¡Qué vergüenza!\"\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | se disculpó | BŁĘDNA - \"ya no había posibilidad de pedir disculpas\" - nie było możliwości przeproszenia |\n| B | se echó a reír | BŁĘDNA - \"no sabía si llorar o reír\" - nie wiedziała, co zrobić; nie śmiała się |\n| **C** | **se avergonzó** | **POPRAWNA** - \"¡Qué vergüenza!\" = wstyd |\n| D | se puso a llorar | BŁĘDNA - \"no sabía si llorar o reír\" - nie wiedziała; nie płakała |\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: C\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"¡Qué vergüenza!\" = co za wstyd → se avergonzó (zawstydziła się)\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | se disculpó | Tekst wyraźnie mówi, że nie było możliwości przeproszenia | Mylenie zamiaru/żalu z faktycznym działaniem |\n| B | se echó a reír | \"No sabía si llorar o reír\" - nie zdecydowała się; nie śmiała się | Opcja B jest połową dylematu |\n| D | se puso a llorar | \"No sabía si llorar o reír\" - nie zdecydowała się; nie płakała | Opcja D jest drugą połową dylematu |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Opcje B i D to klasyczna pułapka - \"no sabía si llorar o reír\" to idiom wyrażający zakłopotanie, NIE opis czynności. Bohaterka ani się nie śmiała, ani nie płakała.\n\n> Uwaga: \"Se avergonzó\" pochodzi od \"vergüenza\" (wstyd) - \"¡Qué vergüenza!\" to bezpośrednie wskazanie odpowiedzi C.\n\n> Uwaga: \"Se disculpó\" (opcja A) jest kusząca - bohaterka żałowała i chciała przeprosić, ale tekst mówi \"ya no había posibilidad de pedir disculpas\".\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - las peripecias durante un viaje**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie dotyczy **głównej myśli tekstu** (idea principal).\n\nTekst opisuje:\n1. Złe warunki na pokładzie samolotu (ból głowy, mdłości, okropne śniadanie, nudny sąsiad)\n2. Opóźnienie lotu w Madrycie\n3. Nieporozumienie z ciastkami w poczekalni\n4. Morał na końcu: \"Tal vez las cosas no siempre son lo que parecen\"\n\n> \"ˇNo sabéis lo que me ocurrió el ańo pasado!\"\n\nTytuł: **\"Las galletas del otro\"** - historia skupia się na pewnym zdarzeniu/przygodzie z podróży.\n\n**\"Peripecias\"** = perypetie, przygody, nieoczekiwane zdarzenia - to dokładne słowo na opis tych doświadczeń.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **las peripecias durante un viaje** | **POPRAWNA** - seria zdarzeń/przygód podczas podróży |\n| B | las ventajas de viajar en avión | BŁĘDNA - tekst pokazuje raczej NEGATYWne strony (złe jedzenie, opóźnienie, ból głowy) |\n| C | cómo alimentarse durante los viajes | BŁĘDNA - jedzenie jest motywem, ale NIE jest głównym tematem; to perypetia z ciastkami to pretekst do morału |\n| D | cómo hacer amigos mientras se viaja | BŁĘDNA - bohaterka nie zaprzyjaźniła się z chłopcem; nie zdążyła nawet przeprosić |\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: A\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: Tekst to relacja z serii przygód/perypetii podczas podróży; ciastka to centralny incident, ale tekst zawiera więcej zdarzeń; morał: \"las cosas no siempre son lo que parecen\"\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| B | ventajas de viajar en avión | Tekst opisuje głównie problemy, nie zalety | Mylenie gatunku tekstu (narracja) z poradnikiem |\n| C | cómo alimentarse | Ciastka są motywem, nie tematem - to historia o błędnej ocenie sytuacji | Skupienie na jednym detalem (ciastki) zamiast na całości |\n| D | cómo hacer amigos | Bohaterka wyszła zła, nie zaprzyjaźniła się; nie było żadnej rozmowy ani kontaktu | Mylenie implikowanego morału z fabułą |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Pytanie o \"główną myśl\" (idea principal) wymaga spojrzenia na CAŁY tekst, nie tylko na jeden element. Ciastki są symbolem, ale fabułą jest podróż pełna perypetii.\n\n> Uwaga: \"Peripecias\" to kluczowe słowo - oznacza nieoczekiwane, często kłopotliwe zdarzenia w czasie jakiegoś działania/podróży.\n\n> Uwaga: Ostatnie zdanie tekstu (\"Tal vez las cosas no siempre son lo que parecen\") jest filozoficznym morałem - sugeruje, że tekst to historia ukazująca lekcję życia, nie poradnik o jedzeniu czy przyjaźni.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-3)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto trzy zdania. Wpisz w luki 7.1.-7.3. litery,\nktórymi oznaczono brakujące zdania (A-E), tak aby otrzymać logiczny i spójny tekst.\nUwaga: dwa zdania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej luki.\nEL ZORRO ES MÁS SABIO\nUn día, cuando el Zorro estaba muy aburrido y hasta cierto punto melancólico y sin dinero,\ndecidió convertirse en escritor. Como odiaba a ese tipo de personas que dicen “voy a hacer esto\no lo otro” y nunca lo hacen, se puso a escribir. 7.1. Todo el mundo lo aplaudió y pronto\nfue traducido (a veces no muy bien) a los más diversos idiomas.\nEl segundo fue todavía mejor que el primero, y varios profesores norteamericanos, de los\nmás grandes del mundo académico, lo comentaron con entusiasmo. 7.2. Desde ese\nmomento el Zorro se dio, con razón, por satisfecho. Así pasaban los ańos y él no publicaba otra\ncosa.\nPero sus lectores empezaron a murmurar y a repetir “żQué pasa con el Zorro?”, y cuando\nlo encontraban en los cócteles, se le acercaban a decirle que tenía que publicar más.\nPero si ya he publicado dos libros respondía él con cansancio.\nY muy buenos le contestaban. Y por eso mismo tiene usted que publicar otro.\nEl Zorro no lo comentó. 7.3. Se dijo a sí mismo: “En realidad lo que estos quieren\nes que yo publique un libro malo; pero como soy el Zorro, no lo voy a hacer”.\nY no lo hizo.\nadaptado de homepage.ntu.edu.tw/~luisa/microcuento\nA. El último libro fue el peor de todos.\nB. Solo pensó que todos esperaban su fracaso.\nC. Su primer libro resultó muy bueno, un éxito.\nD. Debutó con una novela que no llegó a tener éxito ni lectores.\nE. Hasta escribieron libros sobre los libros que hablaban de los libros del Zorro.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"7. Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy wyrażeń synonimicznych lub wzajemnie\nwykluczających się słów/wyrażeń, lub przy pomocy równorzędnych słów odnoszących\nsię do jednego aspektu, jest traktowana jako jedno odniesienie, np.\n opisz miejsce, w którym obóz został zorganizowany\nEra un lugar muy bonito, precioso.\n uzasadnij, dlaczego wybrałeś(-aś) taką formę wypoczynku\nMe encanta jugar al tenis porque lo odio.\n napisz, jak zamierzasz podtrzymywać zawarte na obozie znajomości\nVoy a escribirles a Ana, Pablo y Francisco.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - Su primer libro resultó muy bueno, un éxito.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nLuka 7.1. wypada po zdaniu:\n\n> \"Como odiaba a ese tipo de personas que dicen 'voy a hacer esto o lo otro' y nunca lo hacen, se puso a escribir.\"\n\ni PRZED zdaniem:\n\n> \"Todo el mundo lo aplaudió y pronto fue traducido (a veces no muy bien) a los más diversos idiomas.\"\n\n**Analiza kontekstu:**\n- Zdecydował się pisać → **[7.1]** → \"Todo el mundo lo aplaudió\" (wszyscy go oklaskiwali)\n- Następne zdanie: \"El segundo fue todavía mejor que el primero\" - mowa o \"pierwszej\" i \"drugiej\" książce\n\n**Logiczny wniosek:**\n- Luka 7.1 musi opisywać PIERWSZĄ książkę i jej sukces\n- Opcja C: \"Su primer libro resultó muy bueno, un éxito\" = jego pierwsza książka okazała się bardzo dobra, sukcesem\n- \"Todo el mundo lo aplaudió\" kontynuuje temat sukcesu → C pasuje idealnie\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n**Dostępne opcje:**\n- A. El último libro fue el peor de todos. - ostatnia książka była najgorsza → nie pasuje (tekst jeszcze jej nie opisuje)\n- B. Solo pensó que todos esperaban su fracaso. - pomyślał o porażce → nie pasuje do sukcesu\n- **C. Su primer libro resultó muy bueno, un éxito.** → pasuje do \"Todo el mundo lo aplaudió\"\n- D. Debutó con una novela que no llegó a tener éxito ni lectores. → debiut bez sukcesu → KONTRAST z \"lo aplaudió\" - sprzeczność\n- E. Hasta escribieron libros sobre los libros → hiperbola sukcesu drugiej książki → raczej luka 7.2\n\n**Eliminacja:**\n- D jest wprost sprzeczne z kontekstem (\"lo aplaudió\" = oklaskiwali = sukces)\n- C jest zgodne z kontekstem i zapowiada \"El segundo fue todavía mejor que el primero\"\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: C\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: Po luce następuje \"Todo el mundo lo aplaudió\" - sukces. Przed luką: zaczął pisać. C logicznie łączy oba: napisał → pierwsza książka była sukcesem → wszyscy oklaskiwali.\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | El último libro fue el peor | Mowa o \"ostatniej\" książce, ale w tym miejscu tekstu jeszcze o niej nie ma mowy | Pośpiech - nie sprawdzanie kontekstu |\n| B | Solo pensó que todos esperaban su fracaso | Myśl o porażce nie pasuje do sukcesu, który następuje | Mylenie luki 7.3 z 7.1 |\n| D | Debutó con una novela sin éxito | Wprost sprzeczne z \"Todo el mundo lo aplaudió\" | Nie czytanie zdania PO luce |\n| E | Hasta escribieron libros sobre | Hiperbola sukcesu 2. książki, nie 1. | Mylenie 1. z 2. książką |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Zawsze czytaj zdania bezpośrednio przed I po luce. Luka 7.1 ma po sobie zdanie o wielkim sukcesie → opcja C jest jedyną pasującą.\n\n> Uwaga: Opcja D jest \"anty-odpowiedzią\" - celowo brzmi podobnie (pierwsza książka, debiut), ale treść jest odwrotna.\n\n> Uwaga: \"Resultó muy bueno\" (okazała się bardzo dobra) = pasuje do \"lo aplaudió\" (oklaskiwali go) - taka spójność to sygnał poprawnej odpowiedzi.\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E - Hasta escribieron libros sobre los libros que hablaban de los libros del Zorro.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nLuka 7.2. wypada po zdaniu:\n\n> \"El segundo fue todavía mejor que el primero, y varios profesores norteamericanos, de los más grandes del mundo académico, lo comentaron con entusiasmo.\"\n\ni PRZED zdaniem:\n\n> \"Desde ese momento el Zorro se dio, con razón, por satisfecho.\"\n\n**Analiza kontekstu:**\n- Druga książka była jeszcze lepsza\n- Profesorowie z największych uczelni komentowali ją z entuzjazmem\n- **[7.2]** = eskalacja/hiperbola sukcesu\n- Po luce: Lis uznał się za usatysfakcjonowanego\n\n**Logiczny wniosek:**\n- Luka 7.2 musi eskalować sukces drugiej książki (coś jeszcze bardziej imponującego)\n- Opcja E: \"Nawet pisali książki o książkach mówiących o książkach Lisa\" - hiperbola academic success\n- To naturalna kontynuacja: komentarze profesorów → nawet pisali o nim książki\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n- A. El último libro fue el peor - wątek \"ostatniej książki\" nie pasuje tu (Lis jeszcze nie pisał trzeciej)\n- B. Solo pensó que todos esperaban su fracaso - myśl o porażce → pasuje raczej do luki 7.3\n- C. Su primer libro resultó muy bueno → już użyte w luce 7.1\n- D. Debutó con una novela sin éxito → sprzeczne z sukcesem drugiej książki\n- **E. Hasta escribieron libros sobre los libros del Zorro** → hiperbola sukcesu akademickiego → pasuje po wzmiance o profesorach\n\n**Eliminacja:**\n- C już użyte (nie można powtórzyć)\n- Kontekst wymaga eskalacji sukcesu → tylko E pasuje\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: E\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: Po profesorach komentujących z entuzjazmem - naturalna eskalacja: \"nawet pisali książki o jego książkach\" (hiperbola). Następnie: Lis uznał się za usatysfakcjonowanego.\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | El último libro fue el peor | Trzecia/ostatnia książka jeszcze nie istnieje w tym punkcie | Pośpiech w czytaniu fabuły |\n| B | Solo pensó que todos esperaban su fracaso | Ta myśl pasuje do 7.3 (po prośbach czytelników) | Mylenie luk |\n| D | Debutó con una novela sin éxito | Sprzeczne z kontekstem sukcesu 2. książki | Nie analizowanie kontekstu |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Opcja E to hiperbola (przesada literacka): pisali książki o książkach, które mówiły o jego książkach - trzy poziomy meta. To typowy styl tego tekstu (humorystyczna mikropowiastka).\n\n> Uwaga: Po \"profesores norteamericanos, de los más grandes del mundo académico, lo comentaron con entuzjazmem\" - naturalną eskalacją jest \"nawet pisali książki\" (hasta escribieron). Słowo \"hasta\" (nawet) sygnalizuje eskalację.\n\n> Uwaga: Luka 7.2 wypada w akapicie o sukCESIE 2. książki → tylko A i E pozostają realne, ale A nie pasuje chronologicznie.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - Solo pensó que todos esperaban su fracaso.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nLuka 7.3. wypada po zdaniu:\n\n> \"El Zorro no lo comentó.\"\n\ni PRZED zdaniem:\n\n> \"Se dijo a sí mismo: 'En realidad lo que estos quieren es que yo publique un libro malo; pero como soy el Zorro, no lo voy a hacer'.\"\n\n**Analiza kontekstu:**\n- Lis nie skomentował (prośby czytelników o nową książkę)\n- **[7.3]** = jego wewnętrzna myśl/reakcja\n- Po luce: wewnętrzny monolog - wszyscy chcą, żeby opublikował ZŁą książkę\n\n**Logiczny wniosek:**\n- Luka 7.3 musi opisywać jego myśl/reakcję wewnętrzną\n- Opcja B: \"Solo pensó que todos esperaban su fracaso\" = pomyślał tylko, że wszyscy oczekiwali jego porażki\n- To idealne przejście do monologu wewnętrznego: pomyślał o porażce → ale jako Lis, nie da im tej satysfakcji\n\n**Spójność narracyjna:**\n\"El Zorro no lo comentó.\" + [B: \"Solo pensó \"] + \"Se dijo a sí mismo: ' quieren que yo publique un libro malo'\"\n→ Logiczny ciąg: milczał → pomyślał (porażka) → sformułował wewnętrzny monolog\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n- A. El último libro fue el peor - luka 7.3 jest przed napisaniem 3. książki; Lis jej nie napisał!\n- **B. Solo pensó que todos esperaban su fracaso** → pasuje: myśl wewnętrzna przed monologiem\n- C. Su primer libro resultó muy bueno → już użyte w luce 7.1\n- E. Hasta escribieron libros → już użyte w luce 7.2\n\n**Opcja A:** \"El último libro fue el peor de todos\" - pozostaje jako nieokreślone. Ale Lis NIE opublikował kolejnej książki (\"Y no lo hizo\"). Opcja A opisuje coś, co nie miało miejsca w tej historii.\n\n**Wniosek:** Jedyna dostępna i logiczna opcja → B.\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: B\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"El Zorro no lo comentó\" + [myśl o porażce] + monolog: \"quieren que publique un libro malo\" - B logicznie łączy te elementy\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | El último libro fue el peor | Lis nie napisał 3. książki - \"Y no lo hizo\" | Zakładanie zdarzenia, które się nie wydarzyło |\n| C | Su primer libro resultó muy bueno | Już wstawione w lukę 7.1 | Niepamięć wcześniejszych odpowiedzi |\n| E | Hasta escribieron libros | Już wstawione w lukę 7.2 | Jw. |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Kluczowe jest zdanie KOŃCOWE tekstu: \"Y no lo hizo\" (i nie zrobił tego). Lis NIGDY nie opublikował kolejnej książki. Opcja A (\"el último libro fue el peor\") byłaby możliwa tylko gdyby książka powstała.\n\n> Uwaga: \"Solo pensó\" (tylko pomyślał) - słowo \"solo\" wskazuje na ciszę i wewnętrzność reakcji - spójne z \"El Zorro no lo comentó\" (nie skomentował tego).\n\n> Uwaga: Opcja B jest \"mostem\" narracyjnym: cisza → myśl (o porażce oczekiwanej przez innych) → monolog wewnętrzny (odmowa dania im tej satysfakcji).","image":"img/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl literę A, B albo C.\nHISTORIA DE LA PATATA\nLa patata pertenece a la misma 8.1. que el tabaco. Viene de los Andes chilenos\ny peruanos. Ya se cultivaba hace unos 8.000 ańos en tierras montańosas donde no crecía el maíz.\nLos incas, en su idioma, llamaban a la planta papa. La patata 8.2. un elemento importante\nen la cultura de los incas. Una de las fiestas religiosas tenía lugar justo durante su cosecha.\nLa patata, que en la actualidad es uno de los tres alimentos más consumidos en el mundo,\n8.3. a Espańa en el siglo XVI a bordo de una nave de Pizarro. Fue presentada a Carlos I\ny algunos ejemplares se enviaron al Papa Julio II como curiosidad botánica.\n8.4. Espańa, la patata pasó a Portugal, Italia, Francia y un poco más tarde a otros\npaíses europeos. Al principio, se usó en Europa principalmente como planta decorativa\nde jardines y patios, 8.5. pronto empezó su consumo entre las clases más pobres. Al poco\ntiempo, las patatas sustituyeron a las castańas, que empezaron a faltar a causa de una epidemia\nque terminó con la mayoría de los castańos de Europa.\nadaptado de www.todopatatas.com\n8.1.\nA. flor\nB. raza\nC. familia\n8.2.\nA. era\nB. estaba\nC. había\n8.3.\nA. ha llegado\nB. llegaba\nC. llegó\n8.4.\nA. En\nB. De\nC. A\n8.5.\nA. porque\nB. pero\nC. sino\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"8. Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy co najmniej trzech słów/wyrażeń\nodnoszących się do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.\n opisz miejsce, w którym obóz został zorganizowany\nEl campamento era grande, con una piscina y estaba situado al lado de un bosque.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - familia**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZdanie do uzupełnienia:\n\n> \"La patata pertenece a la misma que el tabaco.\"\n\n**Kontekst:** Tekst to artykuł o historii ziemniaka. Zdanie mówi o przynależności botanicznej.\n\n**Kluczowa kolokacja w języku hiszpańskim:**\n- \"pertenecer a la misma familia\" = należeć do tej samej rodziny (botanicznej/biologicznej)\n- To stała kolokacja w języku nauki i biologii\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\n| Opcja | Treść | Ocena |\n| A | flor (kwiat) | BŁĘDNA - \"La patata pertenece a la misma flor que el tabaco\" = ziemniak należy do tego samego kwiatu co tytoń → bezsensowna kolokacja |\n| B | raza (rasa) | BŁĘDNA - \"raza\" stosujemy dla zwierząt i ludzi, nie dla roślin botanicznie |\n| **C** | **familia** | **POPRAWNA** - \"pertenecer a la misma familia\" = stała kolokacja botaniczna |\n\n**Uzasadnienie leksykalne:**\n- Botanicznie: ziemniak (Solanum tuberosum) i tytoń (Nicotiana tabacum) należą do tej samej rodziny botanicznej: **Solanaceae** (psiankowate)\n- Po hiszpańsku \"familia\" to termin biologiczny (rodzina) - poprawny w kontekście naukowym\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: C (familia)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"pertenecer a la misma familia\" = należeć do tej samej rodziny botanicznej - stała kolokacja\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Kolokacje z \"pertenecer\":**\n> - \"pertenecer a una familia\" = należeć do rodziny (biologicznej, społecznej)\n> - \"pertenecer a una raza\" = należeć do rasy (tylko dla istot żywych wyższego rzędu: zwierzęta, ludzie)\n> - \"pertenecer a una especie\" = należeć do gatunku\n>\n> Pułapka: \"flor\" (kwiat) i \"raza\" (rasa) NIE są używane w kontekście przynależności botanicznej roślin.\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | flor | Nie istnieje kolokacja \"pertenecer a la misma flor\" | Myślenie o roślinach jako \"kwiatach\" |\n| B | raza | \"Raza\" = rasa, używane dla psów, koni, ludzi - nie roślin | Mylenie \"rodziny\" biologicznej z \"rasą\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: \"Familia\" ma w biologii ścisłe znaczenie: rodzina (wyżej niż rodzaj, niżej niż rząd). To słowo kluczowe w kolokacjach botanicznych i zoologicznych.\n\n> Uwaga: \"Raza\" (rasa) - częsty błąd, bo kojarzy się z biologią. Ale \"raza\" stosujemy wyłącznie dla zwierząt hodowlanych i ludzi, nie dla roślin.\n\n> Uwaga: Jeśli tekst jest o botanice/historii roślin, zawsze sprawdź kolokacje: \"pertenecer a la misma familia / especie / género\" - nie \"raza\" ani \"flor\".\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - era**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZdanie do uzupełnienia:\n\n> \"La patata un elemento importante en la cultura de los incas.\"\n\n**Kontekst:** Tekst mówi o przeszłości (kultura Inków - cywilizacja sprzed setek lat).\n\nZdanie wyraża **stałą cechę / trwały stan** ziemniaka w kulturze Inków.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna: ser vs. estar\n\n**Kluczowa zasada:** SER vs. ESTAR w pretérito imperfecto\n\n| Czasownik | Kiedy używamy | Przykład |\n| **ser** (era) | Stała cecha, definicja, charakterystyka | \"La patata era importante\" - była ważna (stała cecha kulturowa) |\n| estar (estaba) | Stan chwilowy, lokalizacja, zmiana stanu | \"La patata estaba en el almacén\" - była w magazynie (lokalizacja) |\n| haber (había) | Istnienie (egzystencjalne) | \"Había patatas\" - były ziemniaki (istniały) |\n\n**Dlaczego \"era\":**\n- \"Ser un elemento importante\" = być ważnym elementem → **stała charakterystyka/definicja** → SER\n- To nie stan chwilowy, nie lokalizacja → nie ESTAR\n- Nie chodzi o samo istnienie → nie HABER\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: A (era)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"ser un elemento importante\" = stała cecha/charakterystyka → SER w imperfecto = \"era\"\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - SER vs. ESTAR (imperfecto):**\n> - SER (era/eras/era ): stałe cechy, definicje, przynależność, materiał, profesja, tożsamość\n> Sygnały: \"importante\", \"esencial\", \"grande\", \"necesario\", \"útil\"\n> - ESTAR (estaba): stany chwilowe, lokalizacja, nastroje, wyniki procesów\n> Sygnały: lokalizacje, \"contento\", \"cansado\", \"enfermo\", \"de pie\"\n> - HABER (había): egzystencja, istnienie rzeczy\n> Sygnały: \"había mucha gente\", \"había un árbol\"\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| B | estaba | \"Ser un elemento importante\" = stała cecha → NIE estar | Mylenie ser/estar - jeden z najczęstszych błędów |\n| C | había | \"Había\" = istniało (egzystencjalne), ale zdanie mówi \"elemento importante\" - cecha, nie samo istnienie | Używanie \"había\" zamiast \"era\" dla cech/charakterystyk |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: \"Ser/estar\" to jeden z najtrudniejszych obszarów gramatyki hiszpańskiej. Zapamiętaj: \"ser un elemento importante / necesario / esencial\" to ZAWSZE SER (stała rola/charakterystyka).\n\n> Uwaga: \"Había\" (imperfecto od \"haber\") pojawia się w tej samej lekcji co \"era\" i \"estaba\" - pułapka dla uczniów. \"Había\" to egzystencja (\"había muchas fiestas\" = było wiele świąt), nie charakterystyka.\n\n> Uwaga: Test sprawdzający: zamień na teraźniejszość - \"La patata es un elemento importante\" (SER) ✓ vs \"La patata está un elemento importante\" ✗ - \"estar\" nie łączy się z \"elemento importante\".\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - llegó**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZdanie do uzupełnienia:\n\n> \"La patata, que en la actualidad es uno de los tres alimentos más consumidos en el mundo, a Espańa en el siglo XVI a bordo de una nave de Pizarro.\"\n\n**Kluczowy sygnał czasowy:** \"en el siglo XVI\" = w XVI wieku → konkretna data/okres w przeszłości\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna: wybór czasu przeszłego\n\n| Czas | Forma | Kiedy używamy |\n| **Pretérito indefinido** | llegó | Czynność zakończona w konkretnym momencie przeszłości; z datą, rokiem, wiekiem |\n| Pretérito perfecto | ha llegado | Czynność w niedalekiej przeszłości (Hiszpania/Ameryka Łac.) lub z konsekwencjami w teraźniejszości |\n| Pretérito imperfecto | llegaba | Czynność wielokrotna, trwająca, tło narracyjne - nie jednorazowy fakt |\n\n**Dlaczego \"llegó\":**\n- \"en el siglo XVI\" = XVI wiek = konkretny, odległy moment przeszłości → **pretérito indefinido**\n- To jednorazowe, zakończone zdarzenie historyczne\n- \"ha llegado\" (perfecto) nie pasuje do konkretnego historycznego wieku\n- \"llegaba\" (imperfecto) oznaczałoby wielokrotne/trwające docieranie - nie ma sensu\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: C (llegó)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"en el siglo XVI\" = konkretna data historyczna → pretérito indefinido = llegó\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Pretérito indefinido vs imperfecto vs perfecto:**\n>\n> **Indefinido (llegó):** Czynności zakończone, jednorazowe fakty historyczne\n> Sygnały: \"ayer\", \"el ańo pasado\", \"en 1492\", \"en el siglo XVI\", \"hace 500 ańos\", \"de repente\"\n>\n> **Perfecto (ha llegado):** Czynności w bliskiej przeszłości lub z konsekwencjami teraz\n> Sygnały: \"hoy\", \"esta semana\", \"últimamente\", \"ya\", \"todavía no\"\n>\n> **Imperfecto (llegaba):** Czynności wielokrotne, stany, tło narracyjne\n> Sygnały: \"siempre\", \"todos los días\", \"cuando era joven\", \"mientras\"\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | ha llegado | Pretérito perfecto nie używamy z \"en el siglo XVI\" (odległa przeszłość) | Używanie perfecto zamiast indefinido dla wydarzeń historycznych |\n| B | llegaba | Imperfecto = wielokrotne/trwające → ziemniak przybył jednorazowo | Mylenie opisu tła (imperfecto) z jednorazowym faktem |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Reguła złota: \"en el siglo XVI\" (w XVI wieku), \"en 1492\", \"el ańo pasado\" → ZAWSZE pretérito indefinido. Daty + indefinido = nierozłączna para.\n\n> Uwaga: \"Ha llegado\" (perfecto) jest typowym błędem uczniów uczonych angielskiego - w angielskim Past Simple i Present Perfect używane są wymiennie dla zdarzeń historycznych. W hiszpańskim tego samego nie można robić.\n\n> Uwaga: Sprawdź sygnały czasowe w zdaniu PRZED wybraniem czasu - \"en el siglo XVI\" to nieomylny wskaźnik indefinido.\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - De**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZdanie do uzupełnienia:\n\n> \" Espańa, la patata pasó a Portugal, Italia, Francia y un poco más tarde a otros países europeos.\"\n\n**Kontekst:** Ziemniak dotarł do Hiszpanii (wcześniej opisane), a potem **z Hiszpanii** przeszedł do innych krajów.\n\n**Struktura zdania:** \" Espańa pasó a Portugal\"\n- Punkt wyjścia: Hiszpania\n- Cel: Portugalia, Włochy, Francja\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna: przyimki miejsca\n\n| Przyimek | Znaczenie | Użycie |\n| **de** | z, od (punkt wyjścia) | \"De Espańa pasó a Portugal\" = z Hiszpanii przeszło do Portugalii |\n| en | w (lokalizacja) | \"En Espańa\" = w Hiszpanii (statyczne położenie) |\n| a | do (kierunek, cel) | \"Pasó a Portugal\" = przeszło do Portugalii (cel) |\n\n**Dlaczego \"de\":**\n- \"De X pasó a Y\" = z X przeszedł do Y → \"de\" = punkt wyjścia (origen)\n- Wzorzec: \"de a \" = od do (ruch z miejsca do miejsca)\n- \"En Espańa\" (opcja A) nie tworzy sensu z \"pasó a Portugal\" - \"en\" to lokalizacja statyczna, nie punkt wyjścia\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: B (De)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"De Espańa pasó a Portugal\" = z Hiszpanii (punkt wyjścia) do Portugalii (cel). Schemat ruchu: DE + origen + pasar + A + destino.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Przyimki EN / DE / A w kontekście ruchu:**\n>\n> - **EN** = lokalizacja statyczna: \"Estoy en Espańa\" (jestem w Hiszpanii)\n> - **DE** = punkt wyjścia, pochodzenie: \"Vengo de Espańa\" (przyjeżdżam z Hiszp.); \"De Espańa a Portugal\" (z Hiszp. do Port.)\n> - **A** = kierunek, cel ruchu: \"Voy a Espańa\" (jadę do Hiszpanii); \"Pasó a Portugal\" (przeszło do Port.)\n>\n> Wzorzec migracji: **DE** (origen) → **A** (destino)\n> Przykład: \"La moda pasó de París a toda Europa.\"\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | En Espańa, la patata pasó a Portugal | \"En\" = lokalizacja statyczna - \"W Hiszpanii, ziemniak przeszedł do Portugalii\" brzmi jak ziemniak był w Hiszp. i gdzieś tam sobie przeszedł do Port., ale nie oddaje SKĄD | Mylenie lokalizacji (en) z punktem wyjścia (de) |\n| C | A Espańa, la patata pasó a Portugal | \"A\" = kierunek do Hiszpanii + \"pasó a Portugal\" = dwa razy \"do\" - logiczna niespójność | Mylenie celu (a) z punktem wyjścia (de) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Schemat \"de a \" (from to ) to jeden z najważniejszych wzorców wyrażania ruchu w języku hiszpańskim. Zapamiętaj: DE + skąd + A + dokąd.\n\n> Uwaga: \"En Espańa\" na początku zdania brzmi naturalnie (\"W Hiszpanii \"), ale z czasownikiem \"pasar\" tworzy błąd logiczny - nie oddaje kierunku ruchu.\n\n> Uwaga: Opcja C (a Espańa) tworzy dwie grupy cel-ruchu: \"a Espańa\" i \"a Portugal\" - ziemniak byłby zarówno w drodze DO Hiszpanii i DO Portugalii jednocześnie.\n\n**8.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - pero**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZdanie do uzupełnienia:\n\n> \"se usó en Europa principalmente como planta decorativa de jardines y patios, pronto empezó su consumo entre las clases más pobres.\"\n\n**Kontekst:** Dwa zdania kontrastują:\n1. Ziemniak był używany jako roślina dekoracyjna\n2. Szybko zaczęto go jeść (wśród biednych klas)\n\n**Relacja między zdaniami:** KONTRAST / PRZECIWSTAWIENIE (dekoracja ↔ jedzenie)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna: spójniki\n\n| Spójnik | Znaczenie | Użycie |\n| **pero** | ale (kontrast) | Łączy dwa zdania o przeciwstawnych treściach |\n| porque | bo, ponieważ (przyczyna) | Zdanie 2 wyjaśnia przyczynę zdania 1 |\n| sino | lecz, ale (korekta po negacji) | Tylko po zdaniu przeczącym: \"no X, sino Y\" |\n\n**Dlaczego \"pero\":**\n- Dwa zdania zawierają kontrast: \"używano jako dekoracja\" ↔ \"zaczęto jeść\"\n- \"Pero\" = ale → naturalne połączenie opozycyjnych faktów\n- \"Porque\" = bo → błędne, bo 2. zdanie nie wyjaśnia PRZYCZYNY dekoracyjnego użycia\n- \"Sino\" = lecz (tylko po negacji) → zdanie 1 nie jest zaprzeczeniem → \"sino\" niemożliwe\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: B (pero)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"se usó como planta decorativa, pero pronto empezó su consumo\" = kontrast → \"pero\" (ale)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Spójniki przeciwstawne i przyczynowe:**\n>\n> **PERO** (ale): kontrast bez negacji\n> \"Le gusta el fútbol, pero no sabe jugar.\" (Lubi piłkę, ale nie umie grać.)\n>\n> **SINO** (lecz): korekta po negacji - \"no X, sino Y\"\n> \"No me gusta el café, sino el té.\" (Nie lubię kawy, lecz herbaty.)\n> UWAGA: Po \"sino\" NIE może stać zdanie z czasownikiem; używamy \"sino que\" dla zdań.\n>\n> **PORQUE** (ponieważ): przyczyna\n> \"No salió porque llovía.\" (Nie wyszedł, ponieważ padało.)\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | porque | Zdanie 2 nie wyjaśnia przyczyny zdania 1 - logiczna niespójność | Używanie \"porque\" tam, gdzie jest kontrast a nie przyczyna |\n| C | sino | \"Sino\" wymaga negacji w zdaniu 1 - \"se usó\" nie jest zaprzeczeniem | Mylenie \"pero\" z \"sino\" - klasyczny błąd |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: \"Sino\" (nie \"pero\") to jeden z najczęstszych błędów. Zapamiętaj: SINO = tylko po \"NO\". Test: \"żHay 'no' przed sinjo?\" Jeśli nie → użyj \"pero\".\n\n> Uwaga: \"Pero\" vs \"sino que\" - jeśli po spójniku jest ZDANIE (z czasownikiem), użyj \"sino que\": \"No solo usó la patata como decoración, sino que también la comió.\"\n\n> Uwaga: W zdaniu \"se usó como planta decorativa\" nie ma negacji → \"sino\" jest gramatycznie niedopuszczalne → jedynym poprawnym spójnikiem kontrastowym jest \"pero\".","image":"img/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-5)\nW zadaniach 9.1.-9.5. wybierz wyraz, który poprawnie uzupełnia luki w obydwu\nzdaniach. Zakreśl literę A, B albo C.\n9.1.\nPedro, ż te parece si cenamos fuera?\nżDe estás hablando?\nA. cómo\nB. cuál\nC. qué\n9.2.\nYa estoy para salir, así que puedes llamar al taxi.\nMaría es muy y siempre saca buenas notas.\nA. lista\nB. preparada\nC. inteligente\n9.3.\nPor favor, si no me sola, no me podré concentrar.\nNecesito hacer una llamada importante, żme tu móvil un momento?\nA. dejas\nB. quedas\nC. prestas\n9.4.\nTengo muchas ganas verte las próximas vacaciones.\nEste fin de semana vamos compras a un nuevo centro comercial.\nA. para\nB. de\nC. a\n9.5.\nHace mucho frío, el jersey.\nManolo, por favor, más serio.\nA. quítate\nB. vístete\nC. ponte\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"9. Zaimki\noraz\npospolite\nmodyfikatory\nwystępujące\nprzed\nprzymiotnikiem\nlub\nprzysłówkiem (np. mucho, muy, bastante, demasiado) nie są traktowane jako kolejne\nodniesienie do danego podpunktu polecenia.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - qué**\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1:**\n> \"Pedro, ż te parece si cenamos fuera?\"\n\n**Zdanie 2:**\n> \"żDe estás hablando?\"\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna: zaimki pytajne cómo / cuál / qué\n\n**Zdanie 1: \"żqué te parece si ?\"**\n- \"Qué te parece si + infinitivo/fraza\" = co sądzisz o ? / co ty na to, żebyśmy ?\n- To STAŁA KONSTRUKCJA w języku hiszpańskim - odpowiednik angielskiego \"What do you think if ?\"\n- \"Cómo\" = jak (pytanie o sposób/stan) → \"żCómo te parece?\" = jak ci się zdaje? (inne znaczenie, mniej naturalne)\n- \"Cuál\" = który (z opcji) → \"żCuál te parece?\" = który ci się zdaje? (nie pasuje do kontekstu)\n\n**Zdanie 2: \"żDe qué estás hablando?\"**\n- \"żDe qué + estar + V-ando?\" = o czym mówisz/rozmawiasz? - stała konstrukcja\n- \"Qué\" po przyimkach (de, en, con, para): \"żde qué?\", \"żcon qué?\", \"żen qué?\" = o czym?, z czym?, w czym?\n- \"Cuál\" po przyimkach jest rzadkie i ma inne znaczenie (który z konkretnych opcji)\n- \"Cómo\" po \"de\": \"żde cómo?\" = w jaki sposób? - nie pasuje do pytania o temat rozmowy\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: C (qué)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"żQué te parece si ?\" = stała konstrukcja propozycji; \"żDe qué ?\" = o czym (qué po przyimku de)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Zaimki pytajne qué / cuál / cómo:**\n>\n> **QUÉ**: definicja, opis, wybór z nieokreślonej grupy; po przyimkach\n> Przykłady: \"żQué es eso?\", \"żQué te parece?\", \"żDe qué hablas?\", \"żPara qué sirve?\"\n>\n> **CUÁL / CUÁLES**: wybór z konkretnej, określonej grupy\n> Przykłady: \"żCuál prefieres, el rojo o el azul?\", \"żCuál es tu nombre?\" (ze stałą informacją)\n>\n> **CÓMO**: sposób, stan, właściwość\n> Przykłady: \"żCómo estás?\", \"żCómo se hace?\", \"żCómo se llama?\"\n>\n> Stałe wyrażenia z QUÉ:\n> - \"żQué te parece?\" = co sądzisz?\n> - \"żQué tal?\" = jak tam?\n> - \"żDe qué se trata?\" = o czym to jest?\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | cómo | \"żCómo te parece si cenamos?\" - niegramatyczne; \"cómo te parece\" ma inne znaczenie | Mylenie \"qué te parece\" z \"cómo te parece\" |\n| B | cuál | \"żCuál te parece si cenamos?\" - wybór z opcji, ale tu nie ma opcji do wyboru | Używanie \"cuál\" bez konkretnych opcji |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: \"żQué te parece si ?\" to ZAMROŻONA FRAZA propozycji/sugestii. Nie zamień \"qué\" na \"cómo\" - to inne wyrażenie (\"żCómo te parece?\" = jak ci się zdaje?, raczej literackie).\n\n> Uwaga: \"żDe qué estás hablando?\" - gdy pytanie zaczyna się od przyimka (de, en, con, para, por), po nim PRAWIE ZAWSZE idzie \"qué\", nie \"cuál\".\n\n> Uwaga: Zadanie 9 sprawdza umiejętność rozpoznania JEDNEGO wyrazu pasującego do DWÓCH różnych kontekstów - upewnij się, że wybrany wyraz pasuje do OBYDWU zdań.\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - lista**\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1:**\n> \"Ya estoy para salir, así que puedes llamar al taxi.\"\n\n**Zdanie 2:**\n> \"María es muy y siempre saca buenas notas.\"\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna: wieloznaczność \"lista\"\n\n**Zdanie 1: \"Ya estoy lista para salir\"**\n- \"Estar lista/listo\" = być gotowym/gotową (do czegoś)\n- Użycie: ESTAR + lista/listo + para + infinitivo = być gotowym, żeby\n- Kontekst: \"ya\" (już) + \"puedes llamar al taxi\" = jest gotowa do wyjścia\n\n**Zdanie 2: \"María es muy lista\"**\n- \"Ser lista/listo\" = być mądrą/sprytną, inteligentną\n- Użycie: SER + lista/listo = stała cecha charakteru\n- Kontekst: \"saca buenas notas\" = ma dobre oceny → efekt bycia mądrą\n\n**\"Lista\" - przymiotnik z DWOMA znaczeniami (w zależności od ser/estar):**\n\n| Konstrukcja | Znaczenie |\n| **estar lista** | być gotową |\n| **ser lista** | być mądrą/sprytną |\n\n## Weryfikacja pozostałych opcji\n\n| Opcja | Zdanie 1 | Zdanie 2 |\n| A. lista | \"estoy lista para salir\" ✓ (gotowa) | \"es muy lista\" ✓ (mądra) |\n| B. preparada | \"estoy preparada para salir\" ✓ (gotowa) | \"es muy preparada\" ✓ (przygotowana) - ale nie = \"saca buenas notas\" z powodu inteligencji; możliwe, ale |\n| C. inteligente | \"estoy inteligente para salir\" ✗ (nie pasuje logicznie) | \"es muy inteligente\" ✓ |\n\n**Kluczowa obserwacja:** Opcja B (preparada) pasuje do zdania 1, ale w zdaniu 2 \"preparada\" = przygotowana/wykształcona (nie jest tożsame z byciem naturalnie mądrą, co sugerują \"buenas notas\"). \"Lista\" jest podwójnie trafna: gotowość i inteligencja.\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: A (lista)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"lista\" ma dwa znaczenia: estar lista = być gotową; ser lista = być mądrą/sprytną. Pasuje do OBYDWU zdań.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Przymiotniki z różnym znaczeniem przy SER i ESTAR:**\n>\n> | Przymiotnik | SER (stała cecha) | ESTAR (stan) |\n> |-------------|-------------------|--------------|\n> | **listo/a** | ser listo = być mądrym/sprytnym | estar listo = być gotowym |\n> | bueno/a | ser bueno = być dobrym człowiekiem | estar bueno = być smacznym / czuć się dobrze |\n> | malo/a | ser malo = być złym człowiekiem | estar malo = być chorym |\n> | seguro/a | ser seguro = być bezpiecznym (miejsce) | estar seguro = być pewnym (przekonanie) |\n> | aburrido/a | ser aburrido = być nudnym (osobowość) | estar aburrido = być znudzonym (stan) |\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| B | preparada | Pasuje do zdania 1, ale do zdania 2 nie w pełni (\"es muy preparada\" = przygotowana, nie = naturalnie mądra) | Zatrzymywanie się na 1 zdaniu |\n| C | inteligente | Pasuje do zdania 2, ale \"estoy inteligente para salir\" jest niegramatyczne | Ignorowanie zdania 1 |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Zawsze sprawdź OBYDWA zdania przed wyborem. Opcja B przechodzi test 1. zdania, ale w zdaniu 2 \"preparada\" ma inne odcienie znaczeniowe niż \"lista\".\n\n> Uwaga: Para \"ser listo\" / \"estar listo\" to klasyczny przykład ser/estar z różnymi znaczeniami - bardzo popularne na maturze.\n\n> Uwaga: \"Lista\" jest formą żeńską od \"listo\" - kobieta (María) jest opisana jako \"muy lista\" (forma żeńska), co jest poprawne gramatycznie.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - dejas**\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1:**\n> \"Por favor, si no me sola, no me podré concentrar.\"\n\n**Zdanie 2:**\n> \"Necesito hacer una llamada importante, żme tu móvil un momento?\"\n\n## Sposób 2 - analiza semantyczna: \"dejar\" jako wieloznaczny czasownik\n\n**Zdanie 1: \"si no me dejas sola\"**\n- \"Dejar + [adjetivo]\" = zostawić (w jakimś stanie)\n- \"Dejar sola\" = zostawić samą / pozostawić samą\n- Pełne zdanie: \"jeśli nie zostawisz mnie samej, nie będę mogła się skoncentrować\"\n\n**Zdanie 2: \"żme dejas tu móvil?\"**\n- \"Dejar [algo a alguien]\" = pożyczyć coś komuś (na chwilę)\n- \"żMe dejas tu móvil?\" = pożyczysz mi swój telefon?\n- Potoczny, naturalny zwrot hiszpański\n\n**\"Dejar\" - dwa kluczowe znaczenia:**\n\n| Użycie | Znaczenie | Przykład |\n| dejar + adj/solo | zostawić (w stanie) | \"Me dejó solo\" = zostawił mnie samego |\n| dejar + thing | pożyczyć | \"żMe dejas el bolígrafo?\" = pożyczysz mi długopis? |\n\n## Weryfikacja opcji\n\n| Opcja | Zdanie 1 | Zdanie 2 |\n| A. dejas | \"no me dejas sola\" ✓ (nie zostawisz mnie samej) | \"żme dejas tu móvil?\" ✓ (pożyczysz mi) |\n| B. quedas | \"no me quedas sola\" ✗ (nie pasuje - \"quedarse\" = pozostawać, ale \"me quedas\" nie jest poprawną formą) | \"żme quedas tu móvil?\" ✗ (niegramatyczne) |\n| C. prestas | \"no me prestas sola\" ✗ (nie pasuje - \"prestar\" = pożyczać, ale nie z \"sola\") | \"żme prestas tu móvil?\" ✓ (pożyczysz mi) |\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: A (dejas)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"dejar sola\" = zostawić samą (zdanie 1); \"dejar el móvil\" = pożyczyć telefon (zdanie 2)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Czasownik DEJAR (wieloznaczny):**\n>\n> 1. **Dejar + objeto (coś)** = zostawić / pożyczyć\n> \"Dejé las llaves en casa.\" = Zostawiłem klucze w domu.\n> \"żMe dejas el coche?\" = Pożyczysz mi samochód?\n>\n> 2. **Dejar + adjetivo / a alguien (en un estado)** = zostawić (kogoś w jakimś stanie)\n> \"Me dejó solo.\" = Zostawił mnie samego.\n> \"La noticia me dejó sin palabras.\" = Wiadomość zostawiła mnie bez słów.\n>\n> 3. **Dejar de + infinitivo** = przestać coś robić\n> \"Dejó de fumar.\" = Przestał palić.\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| B | quedas | \"Quedarse\" = pozostawać (reflexivo), ale \"me quedas\" nie jest standardową formą w tym kontekście | Mylenie \"dejar\" (zostawić) z \"quedarse\" (zostać/pozostać) |\n| C | prestas | \"Prestar\" = pożyczyć (tylko zdanie 2), ale \"prestas sola\" jest niegramatyczne | Widzenie tylko 1 zdania |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: \"Prestar\" (pożyczać) i \"dejar\" (pożyczać/zostawiać) - w zdaniu 2 oba mogłyby pasować, ale \"dejar\" dodatkowo pasuje do zdania 1. Zawsze szukaj opcji pasującej do OBYDWU zdań.\n\n> Uwaga: \"Quedarse\" (zostać, pozostać, reflexivo) vs \"dejar\" (zostawić) - to antonimy! \"Déjame sola\" = zostaw mnie samą; \"quédate sola\" = zostań sama. Nie mylić.\n\n> Uwaga: W pytaniach z typem \"double gap\", jeśli jedna opcja pasuje do obu zdań, a inna tylko do jednego, automatycznie wygrywa ta pasująca do obu.\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - de**\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1:**\n> \"Tengo muchas ganas verte las próximas vacaciones.\"\n\n**Zdanie 2:**\n> \"Este fin de semana vamos compras a un nuevo centro comercial.\"\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna: stałe zwroty z przyimkami\n\n**Zdanie 1: \"Tengo muchas ganas DE verte\"**\n- \"Tener ganas DE + infinitivo\" = mieć ochotę coś zrobić / nie móc się doczekać\n- To **STAŁA KOLOKACJA** - zawsze z przyimkiem \"de\"\n- \"Tengo ganas de verte\" = nie mogę się doczekać spotkania z tobą\n\n**Zdanie 2: \"Vamos DE compras\"**\n- \"Ir de compras\" = iść na zakupy\n- To **STAŁY ZWROT IDIOMATYCZNY** - zawsze z przyimkiem \"de\"\n- \"Vamos de compras\" = idziemy na zakupy\n\n**Oba wyrażenia wymagają przyimka \"de\":**\n\n| Stały zwrot | Przyimek | Znaczenie |\n| tener ganas **de** + inf. | **de** | mieć ochotę na |\n| ir **de** compras | **de** | iść na zakupy |\n| ir **de** vacaciones | **de** | jechać na wakacje |\n| ir **de** viaje | **de** | jechać w podróż |\n\n## Weryfikacja opcji\n\n| Opcja | Zdanie 1 | Zdanie 2 |\n| A. para | \"Tengo ganas para verte\" ✗ (nie istnieje taka kolokacja) | \"Vamos para compras\" ✗ (nie istnieje) |\n| **B. de** | \"Tengo ganas de verte\" ✓ | \"Vamos de compras\" ✓ |\n| C. a | \"Tengo ganas a verte\" ✗ (nie istnieje) | \"Vamos a compras\" - możliwe (\"ir a comprar\" = iść kupić), ale \"ir de compras\" jest standardowym idiomem |\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: B (de)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"tener ganas de + inf.\" = stała kolokacja; \"ir de compras\" = stały idiom\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Stałe kolokacje z przyimkiem DE:**\n>\n> - **tener ganas de + inf.**: \"Tengo ganas de dormir.\" (Chce mi się spać.)\n> - **ir de compras**: \"Fueron de compras al centro.\" (Poszli na zakupy do centrum.)\n> - **ir de vacaciones**: \"Vamos de vacaciones a Italia.\" (Jedziemy na wakacje do Włoch.)\n> - **tener miedo de + inf./sust.**: \"Tiene miedo de volar.\" (Boi się latać.)\n> - **estar seguro/a de + inf.**: \"Estoy seguro de ganar.\" (Jestem pewny wygranej.)\n>\n> Pułapka z \"a\":\n> - \"ir a + inf.\" = iść coś zrobić (cel): \"Voy a comprar pan.\" (Idę kupić chleb.)\n> - \"ir de + sustantivo\" = iść \"na X\" (aktywność): \"Voy de compras.\" (Idę na zakupy.)\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | para | \"Tener ganas para\" i \"ir para compras\" - obie formy niegramatyczne | Mylenie celu (para) z kolokacyjnym \"de\" |\n| C | a | \"Tener ganas a\" - niegramatyczne; \"vamos a compras\" - nieidomatyczne (poprawne jest \"vamos de compras\" lub \"vamos a comprar\") | Mylenie \"ir a + inf.\" z idiomem \"ir de compras\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: \"Ir de compras\" to zamrożona fraza - \"de compras\" jest rzeczownikiem w grupie (nie + infinitivo). Nie mylić z \"ir a comprar\" (iść kupić = cel).\n\n> Uwaga: \"Tener ganas de\" to stała kolokacja - nigdy \"tener ganas para\" ani \"tener ganas a\". Zapamiętaj: GANAS + DE.\n\n> Uwaga: Opcja C (a) kusi, bo \"vamos a + inf.\" jest bardzo częste (ir a + infinitivo = zamierzać). Ale \"compras\" to rzeczownik, nie infinitivo - \"vamos de compras\" ✓ vs \"vamos a comprar\" ✓ vs \"vamos a compras\" ✗.\n\n**9.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - ponte**\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1:**\n> \"Hace mucho frío, el jersey.\"\n\n**Zdanie 2:**\n> \"Manolo, por favor, más serio.\"\n\n## Sposób 2 - analiza semantyczna: \"ponerse\" jako wieloznaczny czasownik zwrotny\n\n**Zdanie 1: \"Ponte el jersey\"**\n- \"Ponerse + prenda de ropa\" = założyć (ubranie)\n- \"Ponte el jersey\" = załóż sweter\n- Tryb rozkazujący (imperativo) od \"ponerse\" → \"ponte\" (tú)\n\n**Zdanie 2: \"Ponte más serio\"**\n- \"Ponerse + adjetivo\" = stać się, przyjąć (jakiś stan/postawę)\n- \"Ponte más serio\" = bądź bardziej poważny / zachowuj się poważniej\n- Tryb rozkazujący: \"ponte serio\" = weź się w garść, nie wygłupiaj się\n\n**\"Ponerse\" - dwa kluczowe użycia:**\n\n| Użycie | Znaczenie | Przykład |\n| ponerse + ropa | założyć ubranie | \"Ponte el abrigo.\" = Włóż płaszcz. |\n| ponerse + adj. | stać się / przyjąć postawę | \"Se puso nervioso.\" = Zdenerwował się. |\n\n## Weryfikacja opcji\n\n| Opcja | Zdanie 1 | Zdanie 2 |\n| A. quítate | \"Quítate el jersey\" ✓ (zdejmij sweter) - ale tekst mówi \"Hace frío\" = jest zimno → LOGICZNIE SPRZECZNE z zdejmowaniem | \"Quítate más serio\" ✗ (niegramatyczne) |\n| B. vístete | \"Vístete el jersey\" - \"vestirse\" = ubierać się, ale \"vestirse el jersey\" jest mniej naturalne | \"Vístete más serio\" ✗ (niegramatyczne - \"vestirse\" nie z przymiotnikiem) |\n| **C. ponte** | \"Ponte el jersey\" ✓ (jest zimno → załóż sweter - logiczne!) | \"Ponte más serio\" ✓ (stań się poważniejszy) |\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt, wersja A):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: C (ponte)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - Uzasadnienie: \"ponerse el jersey\" = założyć sweter (jest zimno → logiczne); \"ponerse serio\" = stać się poważnym\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - PONERSE vs QUITARSE vs VESTIRSE:**\n>\n> | Czasownik | Znaczenie | Użycie |\n> |-----------|-----------|--------|\n> | **ponerse** | założyć (ubranie) / stać się (stan) | \"Ponte el jersey.\" / \"Se puso colorado.\" |\n> | **quitarse** | zdjąć (ubranie) / pozbyć się | \"Quítate los zapatos.\" |\n> | **vestirse** | ubierać się (ogólnie) | \"Se vistió rápido.\" = Szybko się ubrał. |\n>\n> Imperativo od \"ponerse\" (tú):\n> \"ponerse\" → \"ponte\" (NIE \"pónete\")\n>\n> \"Ponerse + adjetivo\" = wyrażenie zmiany stanu:\n> \"Ponerse nervioso/a\" = denerwować się\n> \"Ponerse colorado/a\" = czerwienić się\n> \"Ponerse enfermo/a\" = zachorować\n> \"Ponerse serio/a\" = stać się poważnym\n\n## Dlaczego błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | quítate | \"Quítate el jersey\" = zdejmij sweter - sprzeczne z \"Hace mucho frío\" | Nielogiczne w kontekście (jest zimno → nie zdejmuj, zakładaj!) |\n| B | vístete | \"Vístete el jersey\" - mało naturalne; \"vístete más serio\" - niegramatyczne | \"Vestirse\" nie łączy się z przymiotnikami jak \"serio\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Opcja A (quítate) kusi w zdaniu 1 - \"quítate el jersey\" jest gramatycznie poprawne, ale LOGICZNIE BŁĘDNE! \"Hace mucho frío\" = jest bardzo zimno → masz ZAŁOŻYĆ sweter, nie go zdejmować.\n\n> Uwaga: Zapamiętaj imperativo od ponerse: \"ponerse\" → \"ponte\" (nie \"pónete\"). To nieregularna forma trybu rozkazującego.\n\n> Uwaga: \"Ponerse + adjetivo\" to bardzo częsty wzorzec wyrażający zmianę stanu emocjonalnego lub postawy: \"ponte serio\", \"se puso triste\", \"nos pusimos contentos\".","image":"img/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":10,"ptype":"open","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-10)\nTegoroczne wakacje spędziłeś(-aś) na obozie sportowym. W e-mailu do kolegi z Hiszpanii:\n uzasadnij, dlaczego wybrałeś(-aś) taką formę wypoczynku\n opisz miejsce, w którym obóz został zorganizowany\n wyjaśnij, co Cię rozczarowało w przebiegu treningów\n napisz, jak zamierzasz podtrzymywać zawarte na obozie znajomości.\nRozwiń swoją wypowiedź w każdym z czterech podpunktów, pamiętając, że jej długość powinna\nwynosić od 80 do 130 słów (nie licząc słów w zdaniach, które są podane). Oceniana jest\numiejętność pełnego przekazania informacji (4 punkty), spójność i logika wypowiedzi\n(2 punkty), bogactwo językowe (2 punkty) oraz poprawność językowa (2 punkty).\nPodpisz się jako XYZ.\nCZYSTOPIS\n¡Hola, Pepe!\nTe escribo para hablarte del campamento deportivo en que participé durante\nlas vacaciones\nMJH-1P\nTreść\nSpójność\ni logika\nZakres środków\njęzykowych\nPoprawność\nśrodków językowych RAZEM\n0-1-2-3-4\n0-1-2\n0-1-2\n0-1-2\nMJH-1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"10. Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia, chyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nE-mail do kolegi Pepe o obozie sportowym. Poniżej wzorcowa realizacja wszystkich 4 podpunktów CKE w 80-130 słów.\n\n## Wzór tekstu\n\n> ˇHola, Pepe!\n> Te escribo para hablarte del campamento deportivo en que participé durante las vacaciones.\n\nMe apunté porque quería mejorar mi técnica de natación y además buscaba una forma activa de descansar. El campamento estaba situado junto a un lago precioso, rodeado de bosques y montańas - un lugar realmente impresionante.\n\nSin embargo, me decepcionó un poco el ritmo de los entrenamientos. Eran demasiado intensos al principio y los entrenadores no explicaban bien los ejercicios, así que cometí muchos errores.\n\nPara mantener el contacto con los amigos que conocí allí, vamos a chatear por las redes sociales y también hemos quedado en vernos el próximo verano.\n\n> Un abrazo,\n> XYZ\n\n## Punkty CKE\n\n**Treść (0-4 pkt) - weryfikacja 4 podpunktów:**\n\n| Podpunkt | Realizacja w tekście | Ocena |\n| Uzasadnienie wyboru obozu | \"quería mejorar mi técnica de natación y además buscaba una forma activa de descansar\" | Rozwinięty ✓ |\n| Opis miejsca | \"estaba situado junto a un lago precioso, rodeado de bosques y montańas - un lugar realmente impresionante\" | Rozwinięty ✓ |\n| Rozczarowanie z treningów | \"eran demasiado intensos al principio y los entrenadores no explicaban bien los ejercicios\" | Rozwinięty ✓ |\n| Podtrzymywanie znajomości | \"vamos a chatear por las redes sociales y también hemos quedado en vernos el próximo verano\" | Rozwinięty ✓ |\n\nWszystkie 4 podpunkty rozwinięte → **maks. 4 pkt**\n\n**Spójność i logika (0-2 pkt):**\n- Użyte łączniki: \"además\" (ponadto), \"sin embargo\" (jednak), \"así que\" (więc), \"para + inf.\" (żeby)\n- Logiczny przepływ: motywacja → opis → rozczarowanie → plany\n- Wynik: **2 pkt**\n\n**Zakres językowy (0-2 pkt):**\n- Różnorodne struktury: \"quería + inf.\", \"buscaba una forma\", \"estaba situado\", \"rodeado de\", \"demasiado intensos\", \"cometí muchos errores\", \"hemos quedado en + inf.\"\n- Różnorodne czasy: imperfecto (quería, buscaba), indefinido (cometí), presente (vamos), pretérito perfecto (hemos quedado)\n- Wynik: **2 pkt**\n\n**Poprawność językowa (0-2 pkt):**\n- Bez błędów ortograficznych w wzorze\n- Zgodność rodzajnikowa i czasownikowa\n- Wynik: **2 pkt**\n\n**Łącznie wzorcowe: 10/10 pkt**\n\n## Sposób 1 - strategia pisania e-maila (PP 80-130 słów)\n\n**Struktura wzorcowa:**\n1. **Salutación:** ˇHola, [nombre]! (podane w zadaniu)\n2. **Frase inicial:** Te escribo para hablarte de (podana w zadaniu)\n3. **Cuerpo 1 (uzasadnienie + opis):** 2-3 zdania\n4. **Cuerpo 2 (rozczarowanie):** 2-3 zdania z \"sin embargo\" / \"desafortunadamente\"\n5. **Cuerpo 3 (plany):** 1-2 zdania\n6. **Despedida + firma:** Un abrazo, / Hasta pronto, + XYZ\n\n**Kluczowe frazy do użycia:**\n\n| Podpunkt | Użyteczne frazy |\n| Uzasadnienie | \"Me apunté porque \", \"Elegí este campamento ya que \", \"Lo hice para mejorar \" |\n| Opis miejsca | \"estaba situado en / junto a \", \"rodeado de \", \"había una piscina/pista/lago \" |\n| Rozczarowanie | \"Me decepcionó \", \"Sin embargo \", \"Lo que no me gustó fue que \", \"Esperaba pero \" |\n| Planos | \"Vamos a \", \"Hemos quedado en \", \"Nos mantendremos en contacto a través de \" |\n\n## Schemat CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10, max 10 pkt):\n>\n> **Treść (0-4 pkt):**\n> - 4 pkt: odniesienie do 4 podpunktów, wszystkie 4 rozwinięte\n> - 3 pkt: 4 podpunkty podjęte, ale nie wszystkie rozwinięte ALBO 3 rozwinięte\n> - 2 pkt: 2-3 podpunkty podjęte i rozwinięte\n> - 1 pkt: 1 podpunkt rozwinięty\n> - 0 pkt: brak realizacji lub tekst niezrozumiały\n>\n> **Spójność i logika (0-2 pkt):**\n> - 2 pkt: logiczny, spójny tekst z łącznikami\n> - 1 pkt: zazwyczaj logiczny, nieliczne nieciągłości\n> - 0 pkt: chaotyczny lub brak powiązań\n>\n> **Zakres językowy (0-2 pkt):**\n> - 2 pkt: bogactwo słownictwa i struktur, różnorodne czasy\n> - 1 pkt: podstawowe słownictwo, proste zdania\n> - 0 pkt: bardzo ubogie\n>\n> **Poprawność językowa (0-2 pkt):**\n> - 2 pkt: błędy sporadyczne, nie utrudniają komunikacji\n> - 1 pkt: liczne błędy, ale tekst zrozumiały\n> - 0 pkt: błędy uniemożliwiają zrozumienie\n\n## Dlaczego błędne - najczęstsze błędy uczniów\n\n| Błąd | Opis | Jak poprawić |\n| Nierealizowanie podpunktu \"rozczarowanie\" | Uczniowie opisują tylko pozytywne aspekty obozu | Zawsze szukaj sygnału kontrastu: \"sin embargo\", \"pero\", \"lo que no me gustó\" |\n| Zbyt krótkie teksty | Poniżej 80 słów = utrata punktów za treść | Policz słowa! Każde zdanie minimum 10 słów |\n| Podpunktowanie po polsku | Jeśli jakiś fragment jest po polsku → podpunkt niezaliczony | Pisz TYLKO po hiszpańsku |\n| Brak uzasadnienia | \"Elegí el campamento porque es bueno\" - za ogólne | Uzasadnij konkretnie: cel (nauka X), potrzeba (aktywny odpoczynek) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: \"Uzasadnij\" (motiva) to nie to samo co \"opisz\" - nie wystarczy \"Me gustó el deporte\". Trzeba wyjaśnić DLACZEGO wybrałeś(-aś) właśnie tę formę wypoczynku.\n\n> Uwaga: Podpunkt \"opis miejsca\" musi być ROZWINIĘTY - nie wystarczy \"el campamento estaba en el bosque\". Dodaj szczegóły: co tam było, jak wyglądało.\n\n> Uwaga: Długość 80-130 słów NIE wlicza zdań podanych w arkuszu (\"ˇHola, Pepe! Te escribo para hablarte \"). Zadbaj o odpowiednią długość własnej treści.\n\n> Uwaga: Podpisz się jako XYZ - zgodnie z poleceniem. Brak podpisu = drobne uchybienie formalne.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2015-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"}]}