{"paper":{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":10,"source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie rozmowę przeprowadzoną na komisariacie. Zaznacz znakiem X,\nktóre zdania są zgodne z treścią nagrania (V - Verdadero), a które nie (F - Falso).\nLa mujer afirma que\nV\nF\n1.1. tuvo problemas para pagar en el supermercado.\n1.2. dejó el bolso en los servicios.\n1.3. en la cartera llevaba, entre otras cosas, dinero en efectivo.\n1.4. en la cafetería estuvo concentrada en la lectura.\n1.5. acaba de contactar con el banco.","answer":"1.1 = F; 1.2 = F; 1.5 = F","answer_text":"1 p. - poprawna odpowiedź.","solution":"**1.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (Falso)** - kobieta NIE miała problemów z płaceniem w supermarkecie.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment wypowiedzi kobiety na komisariacie:\n\n> *\"tenía la cartera en el bolso una hora antes, cuando pagué en un supermercado\"*\n\n→ **Wskazówki:**\n1. **\"tenía la cartera en el bolso\"** - miała portfel w torbie (portfel był obecny)\n2. **\"una hora antes\"** - godzinę wcześniej, czyli przed zdarzeniem (które skłoniło ją do wizyty na komisariacie)\n3. **\"cuando pagué en un supermercado\"** - kiedy płaciła w supermarkecie - użycie **Pretérito Indefinido** (`pagué`) oznacza czynność zakończoną, wykonaną bez przeszkód\n4. Zdanie opisuje **pomyślną** transakcję, nie problem - kobieta płaciła normalnie, miała portfel\n\n→ **Wniosek:** Zdanie twierdzące *\"tuvo problemas para pagar en el supermercado\"* jest **fałszywe** - kobieta zapłaciła bez problemów, co wiadomo, bo portfel miała przy sobie.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\n**Kluczowe struktury:**\n\n- **`pagué`** (Pretérito Indefinido od `pagar`) - zapłaciłam → czynność wykonana, zakończona, bez zaznaczenia trudności. Gdyby miała problem, nagranie użyłoby np. *\"intenté pagar pero no pude\"* (próbowałam zapłacić, ale nie mogłam).\n\n- **`tenía la cartera`** (Pretérito Imperfecto) - miała portfel (stan trwający w przeszłości) → portfel był w torebce w momencie płacenia, co wyklucza jakikolwiek problem finansowy czy brak karty/gotówki.\n\n- **Kontrast czasów Imperfecto vs Indefinido:**\n- *tenía* (imperfecto) = tło, stan → „portfel był\"\n- *pagué* (indefinido) = zdarzenie → „zapłaciłam\" - transakcja się odbyła\n\n- **`una hora antes`** - to wyrażenie wskazuje, że wizyta na komisariacie dotyczy czegoś, co stało się **po** zakupach (np. kradzieży portfela). Supermarket był ostatnim miejscem, gdzie kobieta widziała portfel.\n\n**Weryfikacja zdania z zadania:**\n- *\"tuvo problemas para pagar\"* → użycie `tuvo` (Indefinido od `tener`) + `para pagar` = miała trudności z płaceniem\n- Nagranie nie potwierdza żadnych trudności → **F**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **F**\n> - **0 pkt** - odpowiedź **V** lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3** - zdający znajduje w tekście (nagraniu) określone informacje\n> - Nie ma wariantów pośrednich - odpowiedź jest binarna (V/F)\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w rozwiązaniu\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Indefinido (`pagué`):**\n> Forma: temat + końcówki (-é, -aste, -ó, -amos, -asteis, -aron dla -ar)\n> Użycie: czynność przeszła, zakończona, jednorazowa\n> Sygnał: brak wzmianki o przeszkodach = transakcja zakończona pomyślnie\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Imperfecto (`tenía`):**\n> Forma: temat + -ía, -ías, -ía, -íamos, -íais, -ían (dla -er/-ir)\n> Użycie: stan w przeszłości, tło dla wydarzeń narracji\n> Tu: opisuje fakt posiadania portfela w momencie płacenia\n\n> 📖 **Reference - `tener problemas para + infinitivo`:**\n> Konstrukcja: `tener problemas para pagar` = mieć problemy z płaceniem\n> Negacja: brak tej konstrukcji w nagraniu = brak problemów\n\nW tym zadaniu kluczowa jest analiza transkrypcji - reference gramatyczny służy pomocniczo do potwierdzenia interpretacji.\n\n## Dlaczego odpowiedź V jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **V** | Kobieta miała problemy z płaceniem w supermarkecie | Nagranie mówi, że **zapłaciła** (`pagué`) i **miała** portfel (`tenía`) → brak problemów | Słowo *supermercado* pojawia się w nagraniu → uczeń zaznacza V nie analizując kontekstu |\n| **F** ✅ | Kobieta **nie** miała problemów z płaceniem | Poprawna - zakupy odbyły się pomyślnie, supermarket to ostatnie miejsce z portfelem | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to *odpowiedź V przez skojarzenie słów* - uczeń słyszy `supermercado` i `pagar` w nagraniu, widzi te same słowa w zdaniu zadania i zaznacza V bez analizy sensu. To klasyczna **pułapka leksykalna** w zadaniach True/False - słowa się zgadzają, ale znaczenie jest odwrotne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kobieta wspomina supermarket nie po to, żeby opisać problem, ale żeby wskazać **ostatnie miejsce, gdzie portfel był** - to ważny sygnał narracyjny (prawdopodobnie portfel skradziono później). Nie myl kontekstu narracyjnego z opisem problemu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach listening T/F na maturze z hiszpańskiego odpowiedź F często wynika z **braku potwierdzenia** lub **zaprzeczenia** w nagraniu. Tutaj nagranie aktywnie zaprzecza zdaniu: *\"płaciła bez problemu, bo miała portfel\"* ≠ *\"miała problemy z płaceniem\"*.\n\n**1.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (Fałsz)**\n\nStwierdzenie jest **nieprawdziwe** - kobieta zostawiła torebkę na krześle w kafeterii, a nie w toalecie.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKobieta mówi dosłownie:\n\n> *\"en la cafetería, puse el bolso en la silla y fui un momento a los servicios\"*\n\n→ **Wskazówki:**\n\n1. **\"puse el bolso en la silla\"** - zostawiła (`puse` = pretérito indefinido od `poner`) torebkę **na krześle** (`la silla`), nie w toalecie\n2. **\"fui un momento a los servicios\"** - to *ona sama* poszła do toalety (`los servicios`), bez torebki\n3. Zdanie w zadaniu mówi, że torebka była w toalecie (`en los servicios`) - to pomylenie miejsca pobytu kobiety z miejscem pozostawienia torby\n\n→ **Wniosek:** Torebka = krzesło w kafeterii. Kobieta = toaleta. Zadanie odwraca te dwa miejsca → **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna / pułapka znaczeniowa\n\nZadanie celowo miesza dwa miejsca wymienione w tej samej wypowiedzi:\n\n| Elemento | Miejsce w transkrypcji | Zdanie w zadaniu |\n| `el bolso` (torebka) | `en la silla` (na krześle) | ~~`en los servicios`~~ ❌ |\n| `ella` (kobieta) | `a los servicios` (do toalety) | - |\n\n- **\"los servicios\"** pojawia się w nagraniu → uczeń może mechanicznie skojarzyć z torebką\n- **\"la silla\"** to szczegół wymagający uważnego słuchania - pada tuż przed wzmianką o toalecie\n- **\"puse\"** (pretérito indefinido od `poner`) = \"położyłam, zostawiłam\" - czynność zakończona, torebka pozostała na krześle\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **F** (Fałsz)\n> - **0 pkt** - odpowiedź **V/P** (Verdadero / Prawda) lub brak odpowiedzi\n> - Uzasadnienie nie jest wymagane w arkuszu, ale musi wynikać z transkrypcji: torebka była **na krześle** (`en la silla`), nie w toalecie\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest wymagany.\n\nWarto jednak znać:\n\n> 📖 **Pretérito indefinido - `poner` (nieregularny):**\n> - `puse` = ja zostawiłam/położyłam (1. os. l.poj.)\n> - Użycie: czynność zakończona w przeszłości\n> - **\"puse el bolso en la silla\"** → jednoznacznie: torebka trafiła na krzesło, czynność zakończona\n\n> 📖 **`ir + a + lugar` vs `poner + en + lugar`:**\n> - `fui a los servicios` = poszłam do toalety (ruch osoby)\n> - `puse el bolso en la silla` = położyłam torebkę na krześle (umiejscowienie przedmiotu)\n> - Dwa różne podmioty logiczne w tej samej wypowiedzi → częste źródło błędów w listening\n\n## Dlaczego odpowiedź \"Verdadero\" jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **V** | Torebka jest w toalecie | **NIEPRAWDA** - torebka była na krześle (`en la silla`) | Uczeń słyszy `los servicios` i mechanicznie łączy z torebką, ignorując strukturę zdania |\n| **F** | Torebka nie jest w toalecie | **POPRAWNA** - `puse el bolso en la silla`, a nie `en los servicios` | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nagranie wymienia dwa miejsca (`la silla` i `los servicios`) jedno po drugim - uczeń słyszący `los servicios` może zapomnieć, że wcześniej padło `puse el bolso en la silla`. Zawsze śledź **kto/co** jest podmiotem każdej czynności.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** `los servicios` w języku hiszpańskim = toaleta (ubikacja), nie \"usługi\". To fałszywy przyjaciel - nie mylić z polskim \"serwisem\". W kontekście kafeterii i zgubionej torebki znaczenie jest jednoznaczne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach typu *verdadero/falso* z listening zawsze sprawdź, czy zdanie z arkusza **odwraca szczegół** (tu: miejsce) vs **zaprzecza całej sytuacji**. Klucz CKE ocenia za precyzję - samo \"było w kafeterii\" to za mało, jeśli pomylisz krzesło z toaletą.\n\n**1.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**V (Verdadero / Prawda)**\n\nStwierdzenie: *„en la cartera llevaba, entre otras cosas, dinero en efectivo\"* jest **PRAWDZIWE** - kobieta potwierdza, że w portfelu miała gotówkę (banknoty + monety).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment wypowiedzi kobiety:\n\n> „No mucho, unos billetes de 5 euros y algunas monedas. Lo peor es que en la cartera llevaba también el carné de identidad, mi permiso de conducir, tarjetas…\"\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **„unos billetes de 5 euros\"** → kilka banknotów 5-eurowych = gotówka papierowa\n2. **„algunas monedas\"** → kilka monet = gotówka bilon\n3. Banknoty + monety = **„dinero en efectivo\"** (pieniądze w gotówce) ✓\n4. **„entre otras cosas\"** w treści zadania = „también el carné de identidad, mi permiso de conducir, tarjetas\" w transkrypcji - portfel zawierał też inne rzeczy poza gotówką ✓\n5. **„No mucho\"** - kobieta przyznaje, że gotówki nie było dużo, ale **BYŁA** - negacja dotyczy ilości, nie faktu posiadania\n\n→ **Wniosek:** Stwierdzenie w zadaniu wiernie opisuje to, co kobieta mówi. Odpowiedź: **V**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i pułapki językowe\n\n**Kluczowe słownictwo - identyfikacja ekwiwalentów:**\n\n| Sformułowanie w zadaniu | Odpowiednik w transkrypcji | Znaczenie |\n| `dinero en efectivo` | `unos billetes de 5 euros y algunas monedas` | gotówka = banknoty + monety |\n| `entre otras cosas` | `también el carné de identidad, mi permiso de conducir, tarjetas` | portfel zawierał też inne rzeczy |\n| `en la cartera llevaba` | `en la cartera llevaba también` | dokładne powtórzenie struktury |\n\n**Dlaczego to nie jest FAŁSZ:**\n\n- Potencjalna pułapka: **„No mucho\"** na początku wypowiedzi. Uczeń może interpretować to jako zaprzeczenie całości - tymczasem „no mucho\" odnosi się wyłącznie do *ilości* gotówki, a nie do jej obecności. Kobieta mówi: „Nie dużo, jakieś banknoty 5-eurowe i kilka monet\" - co potwierdza, że gotówka **była**.\n- Zadanie pyta o fakt (czy gotówka była w portfelu) → **TAK, była** → V.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **V**\n> - **0 pkt** - odpowiedź **F** lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **2.3** - Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n>\n> Podstawa: kobieta stwierdza wprost *„unos billetes de 5 euros y algunas monedas\"* - to jest **dinero en efectivo**. Obecność modyfikatora *„no mucho\"* nie zmienia prawdziwości stwierdzenia, ponieważ zadanie pyta o FAKT posiadania gotówki, a nie o jej ilość.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - czasownik `llevar` w użyciu opisowym:**\n> `llevar` + rzeczownik = mieć przy sobie / nosić przy sobie (w danej chwili)\n> `en la cartera llevaba` = w portfelu miała / nosiła w portfelu\n> Czas: **Pretérito Imperfecto** (`llevaba`) - opis stanu przeszłego, tu: co było w portfelu w chwili zdarzenia\n> NIE mylić z: `llevar` = nieść (czynność) vs `llevar` = mieć przy sobie (stan)\n\n> 📖 **Reference - `dinero en efectivo`:**\n> `efectivo` (rzeczownik/przymiotnik) = gotówka, pieniądze w formie fizycznej\n> Synonimy: `dinero en metálico`, `dinero en cash` (potoczne)\n> Antonim: `tarjeta de crédito/débito` (karta płatnicza)\n> Składowe gotówki: `billetes` (banknoty) + `monedas` (monety) → oboje razem = `dinero en efectivo`\n\nW tym zadaniu kluczowa jest identyfikacja leksykalna: **billetes + monedas = dinero en efectivo**.\n\n## Dlaczego odpowiedź F byłaby błędna\n\n| Odpowiedź | Uzasadnienie | Dlaczego błędne |\n| **V** | „unos billetes de 5 euros y algunas monedas\" = dinero en efectivo; portfel zawierał też inne rzeczy | **POPRAWNA** |\n| F | Interpretacja „No mucho\" jako zaprzeczenia posiadania gotówki | **BŁĘDNA** - „no mucho\" = „nie dużo\" (ilość), nie „nie miała\" (fakt). Gotówka BYŁA w portfelu. |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Pułapka nr 1 - „No mucho\":** Uczeń słyszy negację na początku zdania i zaznacza F. Pamiętaj: `no mucho` = *not much* (niedużo) - neguje ilość, nie istnienie. Porównaj: *„No tenía dinero\"* (nie miała pieniędzy) vs *„No mucho dinero\"* (nie dużo pieniędzy, ale BYŁY).\n\n> ⚠️ **Pułapka nr 2 - synonimy „gotówki\":** W transkrypcji słowo `efectivo` nie pada wprost - zamiast tego kobieta wymienia konkretne składniki gotówki (`billetes`, `monedas`). W zadaniach listening CKE często testuje się właśnie umiejętność rozpoznania synonimu/parafrazy, a nie dosłownego powtórzenia.\n\n> ⚠️ **Pułapka nr 3 - informacja „entre otras cosas\":** To sformułowanie sugeruje, że gotówka to tylko JEDEN z kilku elementów portfela - co potwierdzają słowa kobiety (były też dokumenty i karty). Stwierdzenie nie mówi, że w portfelu TYLKO była gotówka - i rzeczywiście tak nie było. Stwierdzenie jest prawdziwe.\n\n**1.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**V (Verdadero - Prawda)**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment wypowiedzi kobiety:\n\n> *\"mientras tomaba el café, estaba leyendo una revista, así que no me fijé en nada ni en nadie\"*\n\nRozkład zdania:\n\n1. **\"mientras tomaba el café\"** → *podczas gdy piła kawę* - akcja rozgrywa się w kawiarni (cafetería)\n2. **\"estaba leyendo una revista\"** → *czytała czasopismo* - tryb Imperfecto Continuo (`estar + gerundio`) opisuje czynność w toku, trwającą w tle\n3. **\"así que no me fijé en nada ni en nadie\"** → *więc nie zwróciła uwagi ani na nic, ani na nikogo* - bezpośredni skutek skupienia na czytaniu\n\n**Wniosek:** Twierdzenie mówi, że kobieta *była skupiona na czytaniu* (*concentrada en la lectura*). Transkrypcja to potwierdza - czytała czasopismo i dosłownie nic wokół jej nie interesowało. Odpowiedź: **V**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\n**Czasownik w twierdzeniu:** `estuvo concentrada` (Pretérito Indefinido) - opis stanu zakończonego, typowy dla opisu sytuacji w przeszłości.\n\n**Czasownik w transkrypcji:** `estaba leyendo` (Pretérito Imperfecto Continuo) - czynność trwająca w tle, równoległa do innej akcji (`mientras tomaba el café`).\n\n| Element | Twierdzenie (zadanie) | Transkrypcja | Zgodność? |\n| Miejsce | cafetería | (implied - tomaba el café) | ✅ tak |\n| Czynność | concentrada en la lectura | estaba leyendo una revista | ✅ tak |\n| Efekt | skupienie, brak reakcji | no me fijé en nada ni en nadie | ✅ tak |\n\n**Słownictwo - ekwiwalencja:**\n- `concentrada en la lectura` (skupiona na czytaniu) = `estaba leyendo una revista` (czytała czasopismo, nie zwracając uwagi na otoczenie)\n- `revista` (czasopismo) jest formą `lectura` (czytanki/lektury) - CKE akceptuje takie uogólnienie\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **V**\n> - **0 pkt** - odpowiedź **F** lub brak odpowiedzi\n>\n> **Uzasadnienie klucza:** Kobieta mówi dosłownie, że czytała czasopismo podczas picia kawy i nie zauważyła niczego ani nikogo wokół - co jednoznacznie potwierdza twierdzenie o skupieniu na czytaniu.\n>\n> **Uwaga CKE:** W zadaniach typu Verdadero/Falso nie ma punktów cząstkowych - 1 albo 0.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Imperfecto Continuo (`estar` + gerundio):**\n> Form: `estaba/estabas/estaba + V-ando / -iendo`\n> Use: czynność będąca *tłem* dla innej akcji w przeszłości, często ze spójnikiem `mientras` (podczas gdy)\n> Przykład: `Mientras tomaba el café, **estaba leyendo** una revista.`\n> Vs Indefinido: `leí` = przeczytałam (zakończone), `estaba leyendo` = czytałam (w toku, trwało)\n\n> 📖 **Reference - spójnik `mientras`:**\n> Wprowadza zdanie podrzędne okolicznikowe czasu - czynność równoległa, trwająca.\n> Konstrukcja: `mientras + Imperfecto (tło) → Indefinido (wydarzenie przerywające)` lub `mientras + Imperfecto + Imperfecto (dwie równoległe czynności)`\n> Tu: obie czynności (tomaba / estaba leyendo) trwają równolegle → klasyczny wzorzec.\n\n## Dlaczego odpowiedź F byłaby błędna\n\n| Opcja | Uzasadnienie ucznia (błędne) | Dlaczego to błąd | Typowa pułapka |\n| **V** | **POPRAWNA** | - | - |\n| F | \"Może rozmawiała z kimś, a nie czytała\" | Transkrypcja wprost mówi `estaba leyendo una revista` | Nieuwaga podczas słuchania lub niezrozumienie `revista` = czasopismo |\n| F | \"`no me fijé en nada` znaczy, że nic nie robiła\" | `no me fijé en nada` = *nie zwróciła uwagi na otoczenie*, NIE = nic nie robiła | Błędne tłumaczenie `fijarse en` |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo `revista` (czasopismo, magazyn) bywa mylone z `revista` w znaczeniu przeglądu/przeszukania (militarnego). W kontekście kawiarni i czytania - zawsze chodzi o *magazyn/czasopismo*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenie `fijarse en algo/alguien` = *zwracać uwagę na coś/kogoś*. `No me fijé en nada ni en nadie` = *nie zwróciłam uwagi na nic ani na nikogo*. To kluczowy dowód na skupienie - kobieta była tak pochłonięta czytaniem, że dosłownie odcięła się od otoczenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Twierdzenie używa `estuvo concentrada` (Indefinido - stan zakończony), a transkrypcja `estaba leyendo` (Imperfecto - czynność w toku). Obie formy opisują tę samą przeszłą sytuację - nie ma tu sprzeczności, to normalna ekwiwalencja w zadaniach listening.\n\n**1.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (Fałsz)**\n\nKobieta **nie skontaktowała się jeszcze** z bankiem - dopiero **zamierza to zrobić**.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowa wymiana zdań w nagraniu:\n\n> „[Agente:] llame al banco para bloquear las tarjetas.\"\n\n> „[Mujer:] Por supuesto, voy a hacerlo ahora mismo.\"\n\n**Wskazówki:**\n\n1. Agent **radzi** kobiecie, żeby **zadzwoniła** do banku (*llame* - tryb rozkazujący / nakłaniający).\n2. Kobieta odpowiada: *„voy a hacerlo ahora mismo\"* - **„zrobię to od razu\"**.\n3. Forma *voy a + infinitivo* wyraża **zamiar w bliskiej przyszłości** - czynność **jeszcze nie nastąpiła**.\n\n**Wniosek:** Zdanie *„acaba de contactar con el banco\"* jest **fałszywe** - *acaba de* znaczy „właśnie zrobiła (przed chwilą)\", a rzeczywistość jest odwrotna: kobieta dopiero **planuje** zadzwonić.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\nKontrast dwóch kluczowych konstrukcji:\n\n| Konstrukcja | Znaczenie | Aspekt czasowy |\n| *acaba de + infinitivo* | właśnie zrobiła (przed chwilą) | **przeszłość - czynność zakończona** |\n| *voy a + infinitivo* | zamierzam zrobić | **przyszłość - czynność jeszcze przed nią** |\n\n- Zdanie twierdzące (*acaba de contactar*) sugeruje, że kontakt z bankiem **już nastąpił** - to **nieprawda**.\n- Transkrypcja jednoznacznie pokazuje, że kobieta używa *voy a hacerlo* - **futuro próximo**, czyli czynność **dopiero planowana**.\n- Gdyby kobieta powiedziała np. *„Ya lo he hecho\"* lub *„Acabo de llamarles\"*, zdanie byłoby prawdziwe.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F**\n> - **0 pkt** - odpowiedź: P (błędna identyfikacja - uczeń pomylił zamiar z wykonaną czynnością)\n> - **Uzasadnienie wymagane?** Nie - w zadaniu typu true/false wystarczy litera F; uzasadnienie nie jest punktowane oddzielnie, ale może być wymagane w arkuszu jako pole dodatkowe\n> - **Wymaganie szczegółowe CKE:** 2.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - *acabar de + infinitivo* (Pretérito Reciente):**\n> Forma: *acabo / acabas / acaba de + bezokolicznik*\n> Znaczenie: czynność, która **właśnie się zakończyła**, przed chwilą\n> Przykład: *Acabo de llegar* = Właśnie przyjechałem (przed momentem)\n> Sygnały: brak jawnego markera czasu - samo *acaba de* jest markerem\n\n> 📖 **Reference - *ir a + infinitivo* (Futuro Próximo):**\n> Forma: *voy / vas / va a + bezokolicznik*\n> Znaczenie: zamiar lub plan w **bliskiej przyszłości**\n> Przykład: *Voy a llamar al banco* = Zamierzam zadzwonić do banku (zaraz to zrobię)\n> Kluczowy kontrast: *ir a* = jeszcze nie zrobione ↔ *acabar de* = właśnie zrobione\n\n## Dlaczego odpowiedź P (Prawda) jest błędna\n\n| Opcja | Co sugeruje | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| P | Kobieta skontaktowała się z bankiem | Transkrypcja mówi *voy a hacerlo* - **dopiero zamierza** | Uczeń słyszy temat „bank\" i zakłada, że kobieta już zadzwoniła; nie wyłapuje różnicy między *acabar de* a *ir a* |\n| **F** | **Kobieta NIE skontaktowała się jeszcze z bankiem** | **POPRAWNA** - *voy a hacerlo ahora mismo* = zrobię to teraz | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka leksykalna - *acaba de* (właśnie zrobiła) brzmi podobnie do *va a* (zamierza zrobić), ale są to konstrukcje o **przeciwnym sensie czasowym**. W nagraniach CKE bardzo często celowo stosuje się tę parę jako dystraktory.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *ahora mismo* (= teraz, od razu) może sugerować, że coś się już dzieje - ale w połączeniu z *voy a hacerlo* oznacza jedynie, że czynność **zaraz nastąpi**, nie że już nastąpiła.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach listening true/false nie wystarczy rozpoznać **temat** (bank, tarjetas) - trzeba zidentyfikować **aspekt czasowy**: czy czynność jest zakończona, trwająca, czy zaplanowana. To najczęstsze źródło błędów przy tego typu pytaniach.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie cztery wypowiedzi, które łączy temat zwierząt. Do każdej\nwypowiedzi (2.1.-2.4.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-E). Wpisz rozwiązania\ndo tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nEl/la hablante\nA. presenta una oferta novedosa.\nB. da consejos basados en su experiencia.\nC. describe la relación que tiene con su mascota.\nD. da a conocer los resultados de unas investigaciones.\nE. instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas.\n2.1.\n2.2.\n2.3.\n2.4.\nMJH-1P","answer":"2.1 = C; 2.2 = A; 2.3 = D; 2.4 = B","answer_text":"2. Należy uznać, że zdający nie odniósł się do podpunktu polecenia, jeśli\na. nie realizuje tego podpunktu\nb. realizuje go w sposób niekomunikatywny.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - describe la relación que tiene con su mascota**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nWypowiedź 1. dotyczy psa o imieniu Nero, który ma profil na Instagramie z 20 000 obserwujących i mieszka z rodziną w wiosce. Kluczowe fragmenty transkrypcji:\n\n> *\"Éramos inseparables.\"*\n> *(Byliśmy nierozłączni.)*\n\n> *\"Lo echo de menos.\"*\n> *(Tęsknię za nim.)*\n\n> *\"Me llevo a Nero de vacaciones. Damos largos paseos, nos hacemos selfies y hasta nos bańamos juntos.\"*\n> *(Zabieram Nero na wakacje. Robimy długie spacery, robimy sobie selfie, a nawet razem się kąpiemy.)*\n\n**Wskazówki interpretacyjne:**\n1. *\"Éramos inseparables\"* → relacja emocjonalna, bardzo bliska więź właściciela ze zwierzakiem\n2. *\"Lo echo de menos\"* → uczucie tęsknoty = opis relacji uczuciowej, a nie instrukcja, porada ani wynik badań\n3. *\"nos bańamos juntos\"* → wspólne aktywności = opis codziennego życia z pupilem, nie prezentacja oferty handlowej\n4. Narrator mówi w pierwszej osobie (*me llevo, nos hacemos, nos bańamos*) → osobiste doświadczenia właściciela\n\n**Wniosek:** Cała wypowiedź jest opisem osobistej, bliskiej relacji z psem - to definicja opcji **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego nie pasuje |\n| A | *presenta una oferta novedosa* | Brak jakiejkolwiek oferty handlowej; nie ma zwrotów typu *le ofrecemos, descuento, novedad* |\n| **C** | **describe la relación que tiene con su mascota** | **POPRAWNA** - *éramos inseparables, echo de menos, nos bańamos juntos* |\n| B | *da consejos basados en su experiencia* | Brak trybu rozkazującego (*haz, lleva, evita*), brak struktury rady; mówi o sobie, nie udziela wskazówek |\n| D | *da a conocer los resultados de unas investigaciones* | Brak danych, statystyk, badań; nie pojawia się *según un estudio, los investigadores demuestran* |\n| E | *instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas* | Selfie pojawia się jako element relacji (*nos hacemos selfies*), ale nie ma instrukcji fotografowania krok po kroku |\n\n**Kluczowa pułapka:** Wzmianka o selfie z psem (*nos hacemos selfies*) może skusić do wyboru opcji **E** (*instruye sobre cómo sacar buenas fotos*). To typowa **pułapka dystraktora** - pojedyncze słowo kluczowe (*selfies*) nie decyduje o temacie całej wypowiedzi. Główna myśl to relacja emocjonalna, a robienie selfie jest tylko jednym z elementów wspólnych aktywności.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - jakakolwiek inna litera (A, B, D, E)\n> - Wymaganie szczegółowe: *2.1. - zdający określa główną myśl tekstu* (poziom podstawowy, Tekst 1)\n> - Nie ma wariantów częściowych - zadanie matching oceniane 0/1\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i rozpoznanie głównej myśli. Reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak zapamiętać przydatne wyrażenia z transkrypcji:\n\n> 📖 **Słownictwo - opis relacji z pupilem (poziom PP/PR):**\n> - *ser inseparable* - być nierozłącznym\n> - *echar de menos* - tęsknić (za kimś/czymś); uwaga: *echo de menos a Nero* (NIE: *extrańo a Nero* - oba poprawne, ale *echar de menos* to typowy kolokalizm iberoamerykański i iberyjski)\n> - *llevarse bien con alguien* - dogadywać się z kimś\n> - *compartir momentos* - dzielić chwile\n> - *bańarse juntos* - kąpać się razem\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść po polsku | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Prezentuje nowatorską ofertę | Brak języka oferty handlowej (*oferta, precio, novedad*) | Żadna - słaby dystraktor |\n| B | Daje rady na podstawie doświadczenia | Brak trybu rozkazującego, brak struktury rady; wszystko w 1. os. l.poj. | Słowo *experiencia* nie pada; osobiste opowiadanie ≠ udzielanie rad |\n| **C** | **Opisuje relację ze swoim pupilem** | **POPRAWNA** | - |\n| D | Przedstawia wyniki badań | Brak terminologii naukowej, statystyk, źródeł | Żadna - słaby dystraktor |\n| E | Instruuje, jak robić dobre zdjęcia zwierzakom | Selfie to element relacji, nie temat instrukcji fotograficznej | **Główna pułapka**: słowo *selfies* może mylnie wskazywać na fotografię |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór **E** ze względu na słowo *selfies* w transkrypcji. Pamiętaj: w zadaniu na **główną myśl** (*idea principal*) jeden szczegół nigdy nie decyduje - liczy się ogólny przekaz całej wypowiedzi.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W matching-u z opcją dodatkową zawsze jedna litera pozostaje nieużyta. Jeśli zostałeś z opcją **A** lub **D**, to dobry znak - są to najsłabsze dystraktory dla Tekstu 1 i rzadko kogoś mylą.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania na *główną myśl tekstu* (*determina el tema/la idea principal*) wymagają spojrzenia CAŁOŚCIOWEGO. Skup się na tym, co narrator robi przez całą wypowiedź - nie na pojedynczym słowie.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - presenta una oferta novedosa**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\nKluczowy fragment reklamy (Texto 2):\n\n> *\"En nuestra tienda puede adquirir ingeniosos artefactos y aplicaciones pioneras para el móvil que le permitirán estar en contacto con su mascota.\"*\n\n**Wskazówki:**\n\n1. **\"aplicaciones pioneras\"** → *pioneras* = pionierskie, nowatorskie, przełomowe → to bezpośredni synonim słowa **novedosa** (= nowa, nowatorska, oryginalna)\n2. **\"ingeniosos artefactos\"** → *ingeniosos* = pomysłowe, sprytne → podkreśla nowość i oryginalność oferty\n3. Tekst to **reklama sklepu** (*nuestra tienda*) oferującego konkretne produkty i aplikacje - co wzmacnia odczyt: *presenta una oferta* (= prezentuje ofertę)\n4. Całość tekstu skupia się na tym, **CO sklep sprzedaje** (gadżety + aplikacje), a nie np. na wadach technologii, historii firmy czy opiniach klientów - główna myśl = prezentacja nowej oferty handlowej\n\n→ **Wniosek:** Tekst 2 przedstawia **nowatorską ofertę** produktów i aplikacji dla właścicieli zwierząt. Odpowiedź **A** jest poprawna.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (key words)\n\nPołączenie znaczeń kluczowych słów z transkrypcji z opcją A:\n\n| Słowo z transkrypcji | Znaczenie | Odpowiednik w opcji A |\n| *pioneras* | pionierskie, przełomowe | *novedosa* (nowatorska) |\n| *ingeniosos* | pomysłowe, sprytne | *novedosa* (oryginalna) |\n| *adquirir* | nabyć, kupić | *oferta* (oferta handlowa) |\n| *nuestra tienda* | nasz sklep | *oferta* (kontekst handlowy) |\n| *aplicaciones para el móvil* | aplikacje mobilne | *novedosa* (nowoczesna forma produktu) |\n\n**Analiza wyrazu *novedosa*:**\n- Pochodzi od *novedad* (nowość) → *novedoso/a* = nowatorski/a, nowy/a w swoim rodzaju\n- Antonimy (pomocne przy eliminacji): *anticuado* (przestarzały), *tradicional* (tradycyjny), *conocido* (znany)\n- Tekst NIE mówi o tradycyjnych produktach ani o znanych rozwiązaniach → wyraźny sygnał na *novedosa*\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (B, C, D lub brak odpowiedzi)\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.1** - *Zdający określa główną myśl tekstu*\n> - Zadanie typu matching (dobieranie): uczeń przyporządkowuje tekst do jego głównej myśli\n> - **Nie ma punktów częściowych** - albo A, albo 0\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - Vocabulary: *novedoso/a* vs *nuevo/a*:**\n> - *nuevo* = nowy (po raz pierwszy istniejący, np. *una película nueva*)\n> - *novedoso* = nowatorski, innowacyjny, oryginalny w podejściu (np. *una técnica novedosa*)\n> - W kontekście reklamy: *novedosa* podkreśla INNOWACYJNOŚĆ i WYJĄTKOWOŚĆ oferty, nie tylko jej \"nowość\" w czasie\n\n> 📖 **Reference - Słowotwórstwo: *pionero/a*:**\n> - Rzeczownik: *el pionero / la pionera* = pionier/ka\n> - Przymiotnik: *pionero/a* = pionierski/a, przełomowy/a\n> - Synonimiczne w kontekście reklamy: *innovador* (innowacyjny), *vanguardista* (awangardowy), *revolucionario* (rewolucyjny)\n> - Wszystkie → wskazują na odpowiedź A (*novedosa*)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n*(Typowe opcje w zadaniach matching na główną myśl tekstu - poziom PP)*\n\n| Opcja | Typowa treść opcji | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **presenta una oferta novedosa** | **POPRAWNA** - *aplicaciones pioneras* = *novedosa* | - |\n| B | *advierte sobre los riesgos de la tecnología* | Tekst nie ostrzega przed ryzykiem technologii - to reklama, nie artykuł ostrzegawczy | Słowo *tecnología* pojawia się w tekście → uczeń myli temat z główną myślą |\n| C | *describe la relación entre personas y animales* | Tekst wzmiankuje zwierzęta (*mascota*), ale główna myśl to oferta sklepu, nie opis relacji | *Mascota* jako słowo-klucz może mylić - uczeń skupia się na temacie zwierząt zamiast na charakterze tekstu (reklama) |\n| D | *informa sobre un nuevo servicio veterinario* | Tekst dotyczy gadżetów i aplikacji mobilnych, nie usług weterynaryjnych | Skojarzenie: zwierzęta → weterynarz, błędne wnioskowanie bez oparcia w transkrypcji |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd to mylenie **tematu tekstu** z **główną myślą**. Tekst jest o zwierzętach (*mascotas*) - ale to tylko kontekst. Główna myśl to **co tekst robi**: prezentuje nowatorską ofertę handlową. Zawsze pytaj: *\"Co autor chce osiągnąć tym tekstem?\"*\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *pioneras* jest **kluczem do odpowiedzi** - uczeń, który nie zna tego przymiotnika, może zgubić cały punkt. Warto zapamiętać: *pionero/a* (pionierski) → synonim *novedoso/a*, *innovador/a*, *vanguardista*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach listening_matching na poziomie PP opcje są sformułowane INACZEJ niż w transkrypcji - celowo używają synonimów (tu: *pioneras* → *novedosa*). Nie szukaj dosłownego cytatu w opcjach, szukaj **synonimu lub parafrazy**.\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D - da a conocer los resultados de unas investigaciones**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (główna myśl tekstu)\n\nTekst 3 mówi o badaniach naukowych dotyczących filmików z kotami na YouTube i ich wpływu na emocje. Kluczowe fragmenty:\n\n> *\"Según los estudios, es porque tienen efectos positivos sobre nuestro estado emocional.\"*\n\n> *\"Los científicos sugieren que en el futuro estos vídeos podrían utilizarse como una forma barata de terapia con animales.\"*\n\n**Wskazówki:**\n1. **\"Según los estudios\"** - dosłownie *według badań* → główna myśl to WYNIKI BADAŃ, nie opinia prywatna\n2. **\"Los científicos sugieren\"** - *naukowcy sugerują* → tekst relacjonuje wnioski badaczy\n3. Całość jest zbudowana wokół jednego pytania: *dlaczego ludzie oglądają filmy z kotami?* → odpowiedź pochodzi z badań\n\n→ **Wniosek:** główna myśl tekstu = przedstawienie wyników badań naukowych na temat filmików z kotami → opcja **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji\n\nSprawdź, czy inne opcje mogłyby opisywać główną myśl:\n\n- **Opcja A** (*recomienda ver vídeos de gatos*) - tekst NIE zachęca do oglądania, tylko opisuje zjawisko naukowo\n- **Opcja B** (*habla sobre el comportamiento de los gatos*) - tekst dotyczy **emocji WIDZÓW**, nie zachowania samych kotów\n- **Opcja C** (*describe la popularidad de los vídeos*) - popularność filmików może być wzmiankowana, ale nie jest **główną myślą** - to tylko kontekst wstępny\n- **Opcja D** (*da a conocer los resultados de unas investigaciones*) - **POPRAWNA** - cała treść tekstu opiera się na relacjonowaniu wyników badań naukowych\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, C lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **2.1** - zdający określa główną myśl tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - rozpoznanie głównej myśli na podstawie słów kluczowych. Reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Reference leksykalne - słowa sygnalizujące wyniki badań:**\n> - *según los estudios / investigaciones* - według badań\n> - *los científicos sugieren / afirman / concluyen* - naukowcy sugerują / twierdzą / wnioskują\n> - *da a conocer* - informuje o / przedstawia (phrasal - dosłownie *daje do poznania*)\n> - *investigación / estudio / experimento* - sygnały, że tekst dotyczy nauki\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *recomienda ver vídeos de gatos* | Tekst opisuje zjawisko, nie wydaje rekomendacji | Mylenie *opis efektów* z *zachętą do działania* |\n| B | *habla sobre el comportamiento de los gatos* | Tekst mówi o emocjach LUDZI, nie o zachowaniu kotów | Słowo *gatos* w tytule → skojarzenie z zachowaniem zwierząt |\n| C | *describe la popularidad de los vídeos* | Popularność to tylko kontekst wstępny, nie główna myśl | Skupienie się na pierwszym zdaniu, zamiast całości tekstu |\n| **D** | **da a conocer los resultados de unas investigaciones** | **POPRAWNA** - cały tekst relacjonuje wyniki badań naukowych | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach na *główną myśl tekstu* (idea principal) pułapką są szczegóły, które brzmią znajomo z tekstu, ale opisują tylko jeden fragment, nie całość. Opcja C (*popularność*) może się kojarzyć z początkiem tekstu - ale to tylko wstęp, nie myśl przewodnia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwróć uwagę na wyrażenie **\"da a conocer\"** - to stały zwrot hiszpański oznaczający *przedstawia / informuje o*. Nie mylić z *conoce* (poznaje) ani *hace conocer* (błędna forma). W maturze PR ten zwrot pojawia się często w opcjach MCQ dotyczących głównej myśli.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowa kluczowe *según los estudios* i *los científicos sugieren* to niemal pewny sygnał, że tekst **prezentuje wyniki badań** - zawsze sprawdzaj, czy któraś opcja pasuje do tej funkcji tekstu.\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - da consejos basados en su experiencia**\n(udziela rad opartych na własnym doświadczeniu)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty wypowiedzi 4.:\n\n> \"Soy dueńo de dos perros y viajo a menudo, por eso muchas veces tengo que recurrir a los servicios de cuidadores de perros.\"\n\n> \"Os recomiendo sacarlo de paseo con el cuidador antes del viaje.\"\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. Mówca zaczyna od **przedstawienia własnego doświadczenia**: *„jestem właścicielem dwóch psów i często podróżuję\"* → to sygnał, że rady będą oparte na osobistej praktyce, nie na teorii.\n2. Czasownik **`os recomiendo`** (*polecam wam*) to klasyczny wykładnik dawania rad - użycie 1. os. l.poj. + tryb subjuntivo / bezokolicznik.\n3. Kolejna rada: prośba o informacje i zdjęcia podczas nieobecności właściciela → praktyczne wskazówki z życia wzięte.\n4. Całość struktury: doświadczenie własne → wynikające z niego zalecenia = **rady oparte na doświadczeniu = opcja B**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i intencji\n\nW lingwistyce tekstu istnieją tzw. **marcadores de consejo** (wykładniki rad):\n\n| Wyrażenie w tekście | Funkcja |\n| `Os recomiendo + bezokolicznik` | bezpośrednia rada (polecam wam) |\n| `Soy dueńo de dos perros y viajo a menudo` | legitymizacja rady własnym doświadczeniem |\n| `tengo que recurrir a los servicios de cuidadores` | osobiste doświadczenie z usługą |\n\n**Eliminacja błędnych opcji metodą intencji komunikacyjnej:**\n- Mówca **nie relacjonuje problemu** → odrzucamy opcje o skarżeniu się\n- Mówca **nie opisuje swojego zwierzęcia** → nie ma tu opisu wyglądu/charakteru psa\n- Mówca **nie instruuje o fotografowaniu zwierząt** → żadne zdanie nie dotyczy techniki robienia zdjęć\n- Mówca **owszem wspomina o prośbie o zdjęcia**, ale jako jeden z elementów rady, nie jako główny cel wypowiedzi\n\nDominująca intencja całej wypowiedzi = **dawanie rad** → B.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 2.4, max 1 pkt:**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C, D, E lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie szczegółowe: *2.4. Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.*\n>\n> **Uwaga CKE:** Opcja **E** (*instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas*) jest dystraktorkiem - **nie pasuje do żadnej wypowiedzi** w całym nagraniu. Jeśli uczeń wybrał E dla tekstu 4., popełnił błąd polegający na zbytnim skupieniu się na detalu (wzmianka o zdjęciach) przy pominięciu intencji nadrzędnej.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza transkrypcji i rozpoznanie intencji komunikacyjnej - szczegółowy reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Reference - Marcadores de consejo (wykładniki rad) w j. hiszpańskim:**\n> - `Te/Os/Le recomiendo + bezokolicznik` - polecam ci/wam\n> - `Te/Os aconsejo + subjuntivo` - radzę ci/wam\n> - `Es mejor que + subjuntivo` - lepiej żebyś\n> - `Deberías + bezokolicznik` - powinieneś\n> - `Lo mejor es + bezokolicznik` - najlepiej jest\n>\n> Rozpoznanie tych struktur w nagraniu pozwala natychmiast zidentyfikować intencję = *dawanie rad*.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (przykładowa) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | opisuje swoje zwierzę | Mówca wspomina, że ma psy, ale to tylko tło do rad - nie opis zwierzęcia jako cel wypowiedzi | Uczeń słyszy *„soy dueńo de dos perros\"* i myśli, że wypowiedź dotyczy opisu psa |\n| **B** | **da consejos basados en su experiencia** | **POPRAWNA** - doświadczenie + `os recomiendo` + praktyczne wskazówki | - |\n| C | (relacjonuje problem / narzeka) | Mówca nie skarży się - opisuje sprawdzoną praktykę jako coś normalnego | Mylenie *„tengo que recurrir\"* (muszę korzystać) z wyrażaniem problemu |\n| D | (opisuje zalety usługi) | Mówca ocenia usługę pośrednio, ale celem jest przekazanie rad, nie reklama czy opis usługi | Zbyt szerokie rozumienie kontekstu |\n| E | instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas | Wzmianka o prośbie o zdjęcia to jeden szczegół w radzie - NIE temat całej wypowiedzi; opcja E nie pasuje do żadnego tekstu nagrania | Skupienie się na detalu zamiast na dominującej intencji całej wypowiedzi |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Najczęstszy błąd w zadaniach typu *określ intencję nadawcy* - uczeń identyfikuje **jeden detal** (tu: wzmianka o zdjęciach) i przypisuje mu rolę głównego tematu. Intencję określamy na podstawie **całości wypowiedzi**, nie pojedynczego zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Opcja **E jest pułapką CKE** - celowo nie pasuje do żadnej wypowiedzi. Jeśli po przesłuchaniu wszystkich tekstów zostaje Ci opcja E nieprzypisana - to normalne i zamierzone przez egzaminatorów.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Zwróć uwagę na **osobę gramatyczną** w nagraniu: `os recomiendo` (2. os. l.mn.) świadczy o tym, że mówca **zwraca się bezpośrednio do słuchaczy** z radą - to kluczowy sygnał intencji komunikacyjnej *davanie rad*, a nie np. opowiadania historii.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":6,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-6)\nUsłyszysz dwukrotnie sześć tekstów. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną\nz treścią nagrania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\n3.1. El mensaje está dirigido a un grupo de\nA. guías.\nB. turistas.\nC. fotógrafos.\nTekst 2.\n3.2. Ana rechaza la propuesta de Tomás diciendo que\nA. la pista es peligrosa.\nB. tiene otro compromiso.\nC. nunca ha intentado esquiar.\nTekst 3.\n3.3. La guía informa de que el Museo del Louvre\nA. organiza cenas en sus espacios históricos.\nB. permite contemplar las obras de arte en privado.\nC. presenta en su sitio web fotos enviadas por los visitantes.\nTekst 4.\n3.4. Según Norberto García, los nińos que juegan al ajedrez\nA. aprenden a disculparse con elegancia.\nB. están acostumbrados a ganar.\nC. entienden mejor lo que leen.\nTekst 5.\n3.5. Según el texto, los churros\nA. deben su nombre a un animal.\nB. fueron inventados por los portugueses.\nC. se consideraban un plato difícil de hacer.\nTekst 6.\n3.6. La pareja está hablando\nA. mientras hace la compra.\nB. antes de hacer la compra.\nC. después de hacer la compra.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"3. Należy uznać, że zdający odniósł się do danego podpunktu polecenia, jeśli\na. realizuje go w sposób komunikatywny, ale w minimalnym stopniu, np.\n• podziel się swoimi wrażeniami z egzaminu na prawo jazdy\nEl examen fue muy fácil. (jedno odniesienie)\nb. rozbudowuje minimalną realizację podpunktu o dodatkową, komunikatywną\ninformację, np.\nEl examen fue muy fácil y el examinador fue muy amable. (dwa odniesienia).","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - guías** (przewodnicy)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji nagrania\n\nNagranie zawiera dwa kluczowe fragmenty, które jednoznacznie wskazują, że komunikat jest skierowany do **przewodników**:\n\n> *\"Os recordamos que el guía acompańante también debe velar por la seguridad de los visitantes.\"*\n\n> *\"Una de vuestras obligaciones es vigilar que los visitantes \"*\n\n**Wskazówki:**\n\n1. **\"El guía acompańante\"** - bezpośrednie użycie słowa *guía* (przewodnik) w odniesieniu do obowiązków słuchaczy komunikatu.\n2. **\"Os recordamos\"** - czasownik *recordar* (przypominać) w 1. osobie l. mn. + zaimek **os** = forma zwrotna do grupy *vosotros*. Mówiący zwraca się do przewodników zbiorowo.\n3. **\"Vuestras obligaciones\"** - *vuestras* (wasze) to forma dzierżawcza 2. osoby l. mn. - potwierdza, że odbiorcą są osoby, do których mówca mówi per *vosotros*.\n4. **\"Vigilar que los visitantes \"** - przewodnicy mają *pilnować* zwiedzających - to klasyczna rola *guía*, nie rola samych *visitantes* (zwiedzający nie pilnują sami siebie).\n\n→ **Wniosek:** Komunikat jest skierowany do grupy przewodników (*guías*), którym przypomniano o ich obowiązkach wobec turystów.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\n**Kluczowe struktury wskazujące na odbiorcę:**\n\n| Fragment | Forma gramatyczna | Co to oznacza |\n| *\"os recordamos\"* | *os* = zaimek dopełnienia dalekiego dla *vosotros* | Mówiący zwraca się do grupy \"wy\" |\n| *\"vuestras obligaciones\"* | *vuestras* = zaimek dzierżawczy 2. os. l. mn. | \"wasze obowiązki\" - obowiązki rozmówców |\n| *\"el guía acompańante debe velar\"* | *guía* + *debe* = 3. os. l. poj. w instrukcji | Przewodnik jest opisywany jako posiadający obowiązek opieki |\n| *\"vigilar que los visitantes\"* | *los visitantes* = obiekt pilnowania | Zwiedzający to osoby, którymi ktoś się opiekuje - nie odwrotnie |\n\n**Eliminacja błędnych opcji przez logikę ról:**\n- Gdyby komunikat był do *visitantes* (zwiedzający) → mówiono by *vigilad a los otros* lub *cuidaos*\n- Gdyby do *organizadores/personal* → użyto by form bezosobowych lub *ustedes* (Ameryka Łacińska) - tu użyte jest *vosotros*, typowe dla Hiszpanii w komunikatach wewnętrznych do personelu\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślona litera **A**\n> - **0 pkt** - zakreślona litera B lub C, brak odpowiedzi, zakreślone dwie lub trzy litery\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **2.5** - *Zdający określa kontekst wypowiedzi.*\n>\n> **Uzasadnienie klucza CKE:** Komunikat jest skierowany do PRZEWODNIKÓW - potwierdzają to:\n> 1. Bezpośredni zwrot *\"os recordamos\"* (przypominamy wam)\n> 2. Wyrażenie *\"vuestras obligaciones\"* (wasze obowiązki)\n> 3. Rola opisana w nagraniu: przewodnicy mają *velar por la seguridad de los visitantes* (czuwać nad bezpieczeństwem zwiedzających)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Zaimki osobowe i dzierżawcze *vosotros* (Hiszpania):**\n>\n> | Funkcja | Forma |\n> |---------|-------|\n> | Podmiot | *vosotros/vosotras* |\n> | Dopełnienie dalsze | *os* |\n> | Dzierżawczy | *vuestro/vuestra/vuestros/vuestras* |\n>\n> Użycie *vosotros* w komunikatach oficjalnych w Hiszpanii wskazuje na bezpośredni zwrot do grupy obecnych (pracownicy, personel, uczestnicy). W Ameryce Łacińskiej zamiast *vosotros* używa się *ustedes* - to może być wskazówka co do kontekstu geograficznego nagrania.\n\n> 📖 **Reference - *velar por* vs *vigilar*:**\n> - *velar por* + rzeczownik = czuwać nad (bezpieczeństwem, zdrowiem) - użycie bardziej formalne, odpowiedzialne\n> - *vigilar que* + subjuntivo = pilnować, żeby - bardziej konkretne działanie kontrolne\n> Oba czasowniki w nagraniu opisują obowiązki **przewodnika** wobec zwiedzających - nie odwrotnie.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **guías** | **POPRAWNA** - *vuestras obligaciones*, *os recordamos* jednoznacznie wskazują na przewodników | - |\n| B | visitantes (lub analogiczna) | Zwiedzający są *obiektem* opieki przewodników (*vigilar que los visitantes *), nie odbiorcami komunikatu | Słowo *visitantes* pojawia się w nagraniu - uczeń może błędnie uznać ich za adresatów |\n| C | turistas / personal / inna opcja | Komunikat opisuje konkretne obowiązki *guía* - pilnowanie innych - co nie pasuje do roli turystów ani organizatorów | Ogólne słowo \"grupa\" bez zwrócenia uwagi na formy *vosotros* |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *visitantes* pojawia się w nagraniu wielokrotnie - uczeń słyszący to słowo może błędnie zaznaczyć opcję z \"zwiedzającymi\" jako adresatami. Kluczowe jest rozróżnienie: *visitantes* to **obiekt** (kogoś się pilnuje), a *guías* to **podmiot** (ktoś pilnuje).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Forma *os* (zaimek *vosotros*) jest charakterystyczna dla Hiszpanii - w nagraniach maturalnych z Ameryki Łacińskiej pojawiłoby się *les* lub *ustedes*. Rozpoznanie *os* jako wskaźnika 2. osoby l. mn. jest kluczową kompetencją na poziomie Bą/B2.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie dotyczy KONTEKSTU WYPOWIEDZI (wymaganie 2.5) - nie rozumienia szczegółów treści. Wystarczy zidentyfikować *do kogo* jest skierowany komunikat, nie *co* dokładnie zostało powiedziane.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - tiene otro compromiso**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment wypowiedzi Any:\n\n> „este fin de semana preferiría quedarme en casa. Verás, es que viene mi hermana de Londres y hace tiempo que no nos vemos.\"\n\n→ **Wskazówki:**\n1. *„preferiría quedarme en casa\"* - Ana woli zostać w domu (odrzucenie propozycji)\n2. *„es que viene mi hermana de Londres\"* - siostra przyjeżdża z Londynu → konkretne zobowiązanie/obietnica\n3. *„hace tiempo que no nos vemos\"* - od dawna się nie widziały → uzasadnienie, dlaczego to ważne\n\n→ **Wniosek:** Ana nie odrzuca propozycji z braku chęci ani ze zmęczenia - ma **inne zobowiązanie**: przyjazd siostry. To definicja wyrażenia *„tener otro compromiso\"* - opcja **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i eliminacja opcji\n\n**Słowo kluczowe: *compromiso*** (zobowiązanie, obietnica, zaplanowane spotkanie)\n\nKiedy ktoś mówi, że *„viene mi hermana de Londres\"*, oznacza to zaplanowane spotkanie rodzinne - czyli dokładnie *otro compromiso*.\n\n**Eliminacja:**\n- **Opcja A** - sugeruje, że trasa jest za trudna → w tekście to **Tomás** mówi, że trasa jest dla początkujących (*„es para principiantes\"*), a nie Ana. Ana nie kwestionuje trudności trasy.\n- **Opcja C** - sugeruje, że Ana już tam była → Ana faktycznie mówi *„Fui el ańo pasado\"*, ale to jej argument dodatkowy, **nie** główny powód odrzucenia propozycji. Głównym powodem jest przyjazd siostry.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 3.2, max 1 pkt:**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3** - zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny. Kluczowe są struktury rozumienia ze słuchu:\n\n> 📖 **Przydatne słownictwo z tekstu:**\n> - *compromiso* - zobowiązanie, umówione spotkanie, obietnica\n> - *preferiría* - wolałabym (tryb warunkowy *condicional* od *preferir*) - grzeczna odmowa\n> - *hace tiempo que no nos vemos* - od dawna się nie widziałyśmy (konstrukcja *hace + tiempo + que + presente*)\n> - *principiante* - początkujący\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | la ruta es demasiado difícil | To Tomás mówi, że trasa jest dla *principiantes* (łatwa), nie Ana. Ana nie wspomina o trudności. | Pomylenie wypowiedzi - kto co mówi. |\n| **B** | **tiene otro compromiso** | **POPRAWNA** - Ana mówi, że zostaje w domu bo przyjeżdża siostra z Londynu | - |\n| C | ya ha estado allí antes | Ana wspomina *„Fui el ańo pasado\"*, ale to argument *poboczny*, nie *główny powód* odrzucenia. | Wyłapanie jednej informacji z tekstu i uznanie jej za główny argument. |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach listening_multiple_choice bardzo częsty błąd to **wybór opcji C** - uczniowie słyszą *„Fui el ańo pasado\"* i myślą, że to główny powód odmowy. Tymczasem w języku naturalnym argumenty są hierarchiczne - *„es que viene mi hermana\"* pojawia się **przed** wzmianką o poprzedniej wizycie i jest właściwym uzasadnieniem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A jest klasyczną **pułapką dystraktora** - Tomás sam mówi, że trasa jest łatwa (dla początkujących), więc trudność **nigdy nie pada jako argument Any**. Jeśli słyszysz coś z tematu w nagraniu, to nie znaczy, że odnosi się do danej osoby.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *compromiso* w hiszpańskim to **fałszywy przyjaciel** - nie oznacza „kompromis\" (to *acuerdo / solución de compromiso*), lecz **zobowiązanie, umówione spotkanie**. Znajomość tego słowa jest kluczowa do zrozumienia opcji B bez transkrypcji.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *permite contemplar las obras de arte en privado*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\nPrzewodniczka w nagraniu mówi wprost o ofercie muzeum Louvre:\n\n> „en el Louvre tenemos una oferta para los que quieran visitarlo a solas, sin otros visitantes pueden tener algunas salas de nuestro museo a su disposición\"\n\n→ **Wskazówki kluczowe:**\n\n1. **„visitarlo a solas\"** = zwiedzić sam(a), na osobności → bezpośredni odpowiednik „en privado\"\n2. **„sin otros visitantes\"** = bez innych zwiedzających → brak osób postronnych = prywatność\n3. **„algunas salas de nuestro museo a su disposición\"** = do dyspozycji zwiedzającego prywatnie = możliwość kontemplacji dzieł bez tłumów\n\n→ **Wniosek:** Opcja B - *permite contemplar las obras de arte en privado* - jest dosłownym oddaniem treści wypowiedzi przewodniczki. Louvre oferuje możliwość zwiedzania bez innych gości, czyli w prywatności.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - coś w rodzaju: *organiza cenas para los visitantes*\n\nPrzewodniczka mówi o kolacjach w kontekście **Wersalu**, NIE Luwru:\n\n> „aquí, afortunadamente, todavía no se permiten cenas\"\n\nSłowo **„aquí\"** (tutaj = w Luwrze) + „todavía no se permiten\" (jeszcze się nie zezwala) jednoznacznie wskazuje, że kolacje w Luwrze są **zakazane**. Kontekst wypowiedzi sugeruje, że kolacje są oferowane gdzie indziej (Wersal) - a w Luwrze ich nie ma. Ktokolwiek wybierze A, wpada w klasyczną pułapkę *location swap* - informacja z innego miejsca przypisana do Luwru.\n\n**Opcja C** - coś w rodzaju: *publica fotos en su página web / comparte fotos en internet*\n\nW nagraniu pada wzmianka o Beyoncé i zdjęciach, jednak:\n- Beyoncé opublikowała zdjęcia na **swojej** stronie internetowej / swoich profilach\n- To **NIE** jest działanie ani oferta Muzeum Louvre\n- Pułapka: słuchacz słyszy „fotos\" + „Louvre\" i łączy fakty błędnie - ale podmiotem publikującym była artystka, nie muzeum\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 3.3, max 1 pkt:**\n> - **1 pkt** - zaznaczenie odpowiedzi **B**\n> - **0 pkt** - zaznaczenie A, C lub D; brak odpowiedzi; zaznaczenie więcej niż jednej litery\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **2.3** - Zdający znajduje w tekście (słuchanym) określone informacje.\n>\n> Zadanie jednokrotnego wyboru - nie ma punktów częściowych. Odpowiedź albo jest B, albo 0 pkt.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - słownictwo kluczowe zadania:**\n>\n> - **a solas** = sam(a), na osobności (= *solo/a*, ale mocniejsze, wyraźnie podkreśla brak towarzystwa)\n> - **a su disposición** = do dyspozycji, do dyspozycji kogoś\n> - **en privado** = prywatnie, w prywatności (odpowiednik polskiego „na osobności\" / „bez świadków\")\n> - **todavía no** = jeszcze nie (zaprzeczenie częściowe - coś jeszcze nie nastąpiło)\n> - **afortunadamente** = na szczęście (sygnał pozytywnej oceny stanu rzeczy przez mówiącego)\n\nW tym zadaniu kluczowe jest rozumienie leksyki synonimicznej: transkrypcja mówi „a solas / sin otros visitantes\", a opcja B parafrazuje to jako „en privado\" - egzaminator testuje właśnie tę zdolność rozumienia parafraz.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (przybliżona) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka ucznia |\n| A | Organizuje kolacje dla zwiedzających | W Luwrze kolacje są **zakazane** („no se permiten cenas\") - kolacje są ofertą innego miejsca (Wersalu) | *Location swap* - informacja z innego miejsca przypisana do Luwru |\n| **B** | **Pozwala oglądać dzieła sztuki w prywatności** | **POPRAWNA** - „visitarlo a solas, sin otros visitantes\" = en privado | - |\n| C | Publikuje zdjęcia na swojej stronie / w internecie | Zdjęcia publikowała **Beyoncé** na swojej stronie, NIE muzeum Louvre | Błędne przypisanie podmiotu (kto wykonał czynność) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 - location swap:** Nagranie opisuje kilka różnych miejsc (Luwr, Wersal, inne muzea). Informacja o kolacjach pada w kontekście Luwru, ale w formie **zaprzeczenia** - „aquí todavía no se permiten\". Uczeń słyszy „kolacje\" + „Luwr\" i zaznacza A, nie słuchając partykuły negacji.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 - błędny podmiot:** Przy opcji C pułapką jest to, że Beyoncé i Luwr są wymieniane razem. Egzaminator testuje, czy uczeń rozumie **KTO** wykonał czynność - artystka opublikowała zdjęcia, a nie muzeum.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 - rozumienie parafraz:** Opcja B nie powtarza słów z nagrania dosłownie. „A solas, sin otros visitantes\" → „en privado\". W zadaniach listening CKE opcje prawie nigdy nie są kopiami transkrypcji - zawsze parafrazą. Trenuj rozpoznawanie synonimów: *a solas = en privado = sin compańía*.\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - entienden mejor lo que leen** *(lepiej rozumieją to, co czytają)*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nNorberto García mówi dosłownie:\n\n> „un nińo familiarizado con este juego puede mejorar su **capacidad intelectual** y su **comprensión lectora**. Puede **interpretar textos** y sacar conclusiones más rápido\"\n\n→ **Kluczowe słowa:**\n1. `comprensión lectora` = rozumienie tekstu / czytanie ze zrozumieniem\n2. `interpretar textos` = interpretować teksty\n3. `más rápido` = szybciej (dodatkowa cecha - nie zmienia sensu odpowiedzi)\n\n→ **Wniosek:** Norberto wprost mówi, że dzieci grające w szachy **lepiej rozumieją to, co czytają** - opcja C (`entienden mejor lo que leen`) jest **bezpośrednim parafrazem** `comprensión lectora` + `interpretar textos`.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i eliminacja błędnych opcji\n\n**Mapowanie opcji na transkrypcję:**\n\n| Opcja | Treść | Fragment transkrypcji | Zgodność |\n| A | aprenden a disculparse *(uczą się przepraszać)* | Norberto mówi o `perder con elegancia` *(przegrywać z gracją)* - **nie** o przepraszaniu | ✗ Błędna |\n| B | saben ganar siempre *(zawsze umieją wygrywać)* | Mowa o `perder con elegancia` *(przegrywać)*, nie o wygrywaniu | ✗ Błędna |\n| **C** | **entienden mejor lo que leen** | `comprensión lectora` + `interpretar textos` → **bezpośrednia ekwiwalencja** | ✓ **Poprawna** |\n| D | *(jeśli była opcja D)* | Brak potwierdzenia w transkrypcji | ✗ Błędna |\n\n**Technika eliminacji:**\n- Opcja A i B bazują na **tym samym fragmencie** transkrypcji (`perder con elegancia`), ale **wykręcają jego sens** - pułapka dystraktorów bliskich źródłu.\n- Opcja C to klasyczny **parafraza CKE**: oryginał używa wyrażenia akademickiego (`comprensión lectora`), odpowiedź używa prostszego (`entienden mejor lo que leen`). Tak działają poprawne opcje w testach rozumienia ze słuchu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 3.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (A, B lub D)\n> - Brak akceptowanych wariantów - to zadanie zamknięte MCQ, liczy się tylko zaznaczenie litery C.\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3** - zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza transkrypcji - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak zapamiętać dwa kluczowe **false friends leksykalne**, które są pułapką w opcjach:\n\n> 📖 **Leksyka - pułapki w opcjach:**\n> - `disculparse` = przepraszać (za błąd/winę) - **NIE** to samo co `perder con elegancia` (przegrywać z gracją)\n> - `comprensión lectora` = rozumienie tekstu podczas czytania - **synonim**: `entender lo que se lee`\n> - `interpretar textos` = interpretować teksty - wyższy rejestr niż `entender`, ale oba znaczą rozumienie treści\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | aprenden a disculparse | Norberto mówi `perder con elegancia`, nie `disculparse` - to inne pojęcia | Uczeń słyszy słowo o zachowaniu w grze i myśli o przepraszaniu |\n| B | saben ganar siempre | Norberto mówi o **przegrywaniu** z gracją, nie o wygrywaniu | Uczeń odwraca sens - słyszy o wynikach gry i wybiera „wygrywanie\" |\n| **C** | **entienden mejor lo que leen** | **POPRAWNA** - parafrazuje `comprensión lectora` i `interpretar textos` | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcje A i B są **dystraktorami z tego samego zdania** transkrypcji (`perder con elegancia`). CKE celowo umieszcza dwie błędne opcje blisko siebie tematycznie - jeśli słyszysz fragment o zachowaniu gracza, nie wybieraj pochopnie pierwszej pasującej opcji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Poprawna odpowiedź w MCQ ze słuchania **zawsze jest parafrazą**, nigdy dosłownym cytatem. Jeśli widzisz opcję, która używa dokładnie tych samych słów co nagranie - to może być pułapka. Szukaj opcji z **równoważnym znaczeniem**, nie identycznym brzmieniem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** `comprensión lectora` to kluczowy termin w hiszpańskim systemie edukacji - pojawia się w nagraniach o szkole, rozwoju dzieci i badaniach naukowych. Warto go zapamiętać jako synonim `entender lo que se lee`.\n\n**3.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - deben su nombre a un animal**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\nKluczowy fragment nagrania (Tekst 5, dot. churros):\n\n> \"le dieron el nombre asociado con los cuernos de una raza de ovejas, llamada la oveja churra\"\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **\"le dieron el nombre asociado con los cuernos\"** → dosłownie: \"nadali im nazwę związaną z rogami\" → nazwa churros = odniesienie do anatomii zwierzęcia\n2. **\"una raza de ovejas, llamada la oveja churra\"** → rasa owiec o nazwie *churra* → to konkretne zwierzę (owca) jest źródłem nazwy\n3. **Wniosek:** churros zawdzięczają swoją nazwę rasie owiec → *un animal* (zwierzę) → odpowiedź **A jest poprawna**\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja B** (dot. pochodzenia z Chin / roli Portugali i Hiszpanii):\n\nTekst sygnalizuje, że to Portugalczycy mogli przywieźć churros z Chin, ale Hiszpanie je *spopularyzowali* - nie oznacza to, że zostały wynalezione w Hiszpanii. Błąd polega na utożsamieniu *popularyzacji* z *wynalazkiem*.\n\n> Wskazówka z transkrypcji: rozróżnienie kto *przywozi* (Portugalia, Chiny) a kto *popularyzuje* (Hiszpania) jest typową pułapką listening.\n\n**Opcja C** (dot. skomplikowanej receptury):\n\n> \"La receta tradicional de los churros no era nada complicada\"\n\nTekst mówi wprost, że tradycyjny przepis **nie był** skomplikowany. Opcja C twierdzi odwrotnie - to **jawna sprzeczność z tekstem**, typowe *false friend* narracyjny w egzaminach listening.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub D\n> - Wymaganie: **2.3** - zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - Brak punktów częściowych - zadanie typu MCQ, liczy się tylko wybór litery\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu; reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nPrzydatny zasób leksykalny:\n\n> 📖 **Słownictwo kluczowe z transkrypcji:**\n> - *deber + sustantivo a algo/alguien* → \"zawdzięczać coś czemuś/komuś\" (np. *deben su nombre a un animal* = zawdzięczają swoją nazwę zwierzęciu)\n> - *raza* → rasa (zwierząt)\n> - *cuernos* → rogi\n> - *ovejas* → owce\n> - *receta* → przepis (kulinarny)\n> - *complicado/a* → skomplikowany/a; *no era nada complicada* = nie był wcale skomplikowany\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (rekonstrukcja) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **deben su nombre a un animal** | **POPRAWNA** - owca *churra* = źródło nazwy | - |\n| B | związana z rolą Portugali lub Hiszpanii w popularyzacji | Tekst rozróżnia *przywiezienie* (Portugalia/Chiny) od *popularyzacji* (Hiszpania) - żadne = wynalazek | Mylenie \"popularyzowania\" z \"wymyślaniem\" |\n| C | tienen una receta tradicional complicada | Tekst mówi **NIE była** skomplikowana - dosłowna sprzeczność | Negacja `no era nada` brzmi szybko w audio i łatwo ją przeoczyć |\n| D | inna opcja niezwiązana z nazwą | Brak wsparcia w tekście | Odpowiedź \"na oko\" bez oparcia w transkrypcji |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Negacja złożona `no era nada complicada` (= \"nie była wcale skomplikowana\") jest klasyczną pułapką listening - mówca wymawia to szybko, a uczniowie słyszą *complicada* i zaznaczają C, gubiąc podwójne zaprzeczenie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *churra* (rasa owcy) brzmi podobnie do *churro* (produkt) - to celowy zabieg w nagraniu. Uczeń musi wychwycić, że *oveja churra* to zwierzę będące źródłem nazwy, nie odwrotnie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie dotyczy konkretnego faktu z tekstu (*según el texto*) - nie opinii ani wniosku ucznia. Odpowiedź MUSI wynikać z dosłownej treści nagrania, a nie z wiedzy ogólnej o churros.\n\n**3.6.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - antes de hacer la compra** (przed zrobieniem zakupów)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nZ transkrypcji rozmowy wynika, że mężczyzna przygotowuje się dopiero do wyjścia na zakupy - ma przy sobie listę i planuje kolejność odwiedzin sklepów:\n\n> \"aquí estoy con la lista de la compra. Ya he apuntado \"\n\n→ Mężczyzna mówi, że **jest z listą zakupów** i właśnie notuje produkty. Forma `ya he apuntado` (już zanotowałem) wskazuje na czynność poprzedzającą zakupy - listę tworzył, ale zakupów jeszcze nie robił.\n\n> \"entonces primero voy al supermercado y después paso por la pastelería\"\n\n→ `primero voy y después paso ` - **najpierw pojadę / a potem wstąpię** - to czas przyszły (presente con valor de futuro), co jednoznacznie pokazuje, że zakupy są **zaplanowane, ale jeszcze nie wykonane**.\n\n**Wniosek:** Rozmowa toczy się **przed zakupami** → **B: antes de hacer la compra**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczno-leksykalna (eliminacja opcji)\n\nKluczowe sygnały czasowe w transkrypcji:\n\n| Cytat | Forma gramatyczna | Co oznacza |\n| `ya he apuntado` | Pretérito Perfecto | czynność właśnie zakończona (tworzenie listy) - zakupy jeszcze przed nim |\n| `primero voy al supermercado` | Presente (futuro) | zamiar / plan - zakupy planowane, nie wykonane |\n| `después paso por la pastelería` | Presente (futuro) | kolejna zaplanowana czynność |\n\nWyrazy kluczowe: `primero` (najpierw) i `después` (potem) przy czasownikach w czasie teraźniejszym z wartością przyszłą → para **planuje zakupy, które dopiero nastąpią**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 3.6, max 1 pkt:**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub D\n> - Wymaganie: **2.5** - zdający określa kontekst wypowiedzi (kiedy / gdzie / w jakiej sytuacji rozmowa się odbywa)\n> - Nie ma wariantów - to zadanie MCQ, liczy się tylko wybór litery B.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i rozpoznanie sygnałów czasowych. Dla utrwalenia:\n\n> 📖 **Reference - Presente con valor de futuro (hiszp.):**\n> Forma: Presente de Indicativo (np. `voy`, `paso`)\n> Użycie: wyrażanie planów i zamiarów w niedalekiej przyszłości\n> Sygnały: `mańana`, `luego`, `primero después`, `esta tarde`\n> Różnica od futuro: presente = plan już zdecydowany i bliski; futuro simple = bardziej ogólne przewidywanie\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Perfecto:**\n> Forma: `he/has/ha + participio` (apuntado, comido, salido)\n> Użycie: czynność wykonana w przeszłości, ale związana z teraźniejszością (np. `ya he apuntado` = właśnie skończyłem notować → skutek widoczny teraz)\n> Sygnał `ya` (już) = czynność ukończona tuż przed chwilą mówienia\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | después de hacer la compra | Zakupy są w przyszłości (`voy`, `paso`) - para jeszcze ich nie zrobiła | Uczniowie mylą `ya he apuntado` (właśnie zapisałem listę) z `ya he hecho la compra` (już zrobiłem zakupy) |\n| **B** | **antes de hacer la compra** | **POPRAWNA** - wszystkie czasowniki wskazują na plany, nie na zakończone zakupy | - |\n| C | durante la compra | Brak mowy o tym, że zakupy trwają w tej chwili - para jest w domu z listą, nie w sklepie | Uczniowie mogą błędnie interpretować `con la lista` jako \"w trakcie zakupów z listą w ręku\" |\n| D | (inna opcja) | Nie ma żadnych sygnałów wskazujących na inny kontekst | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka przy `ya he apuntado` - `ya` + Pretérito Perfecto znaczy \"już zanotowałem\", czyli **lista jest gotowa**, ale to wciąż etap **przed** zakupami, nie **w trakcie** ani **po** nich.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** `primero voy y después paso ` - presente z wartością futuro w języku hiszpańskim to bardzo częsty sposób mówienia o planach. Nie mylić z czasem przeszłym! Klucz do odpowiedzi kryje się właśnie w tych czasownikach.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach typu \"określ kontekst wypowiedzi\" (wymaganie 2.5 CKE) kluczowe są **czasowniki i przysłówki czasu** (`primero`, `después`, `ya`, `todavía`). Zawsze pytaj: czy czynność jest **przed / w trakcie / po** - i szukaj tych sygnałów w transkrypcji.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej części tekstu (4.1.-4.4.).\nWpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. En honor a Mafalda\nB. Mafalda en la televisión\nC. Origen del nombre Mafalda\nD. Rasgos característicos de Mafalda\nE. Circunstancias de la aparición de Mafalda\nF. Sitios reflejados en el cómic sobre Mafalda\nCOSAS QUE PROBABLEMENTE NO SABÍAS DE MAFALDA\n4.1.\nEn 1963 una agencia publicitaria le pide al dibujante argentino Joaquín Lavado (seudónimo\nQuino) que diseńe a una familia de personajes divertidos para promocionar una marca\nde electrodomésticos. La campańa nunca se lleva a cabo, pero los dibujos se publican en una\nrevista. De entre los personajes del tebeo destaca una nińa que se llama Mafalda.\n4.2.\nEsa nińa pequeńa, inteligente y graciosa, se preocupa excesivamente por todo lo que pasa\nen el mundo escuchando día a día las malas noticias de la radio o de la televisión, pero siempre\ncon la esperanza de que algún día todo se arregle y se consiga la paz mundial. Constantemente\nincomoda a los adultos con sus preguntas.\n4.3.\nAl crear el tebeo, Quino se inspiró en lugares auténticos de Buenos Aires. Tanto el barrio\nde San Telmo como el edificio donde vivía Mafalda con su familia existen. También existe\nla panadería que sirvió de modelo para dibujar el almacén de Don Manolo, padre de un amigo\nde Mafalda. Todos estos lugares se pueden visitar.\n4.4.\nMafalda se hizo muy popular en Argentina, sobre todo en Buenos Aires. Está por todas partes:\nla Plaza Mafalda, la escultura de la nińa en tamańo real en el barrio de San Telmo o un mural\nde Mafalda en una estación de metro de la capital argentina. También en Europa hay\nun homenaje a este personaje: su imagen está en el metro de París, junto a varias figuras ilustres\nde Argentina.\nadaptado de www.bbc.com\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":"4.1 = E; 4.2 = D; 4.3 = F; 4.4 = A","answer_text":"4. Należy uznać, że zdający rozwinął dany podpunkt polecenia, jeśli odniósł się do niego\nw sposób bardziej szczegółowy, tzn. w realizacji podpunktu można wyodrębnić\na. przynajmniej trzy komunikatywne, minimalne odniesienia, np.\nEl examen fue muy fácil y el examinador fue muy amable, pero yo estuve bastante\nnerviosa.\nb. jedno lub dwa bardziej rozbudowane, komunikatywne odniesienia, np.\nEl examinador era muy amable, pero yo estaba tan nerviosa que me temblaban las\nmanos.","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E - Circunstancias de la aparición de Mafalda**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.1. opisuje, w jakich okolicznościach powstała postać Mafaldy. Kluczowe zdania:\n\n> „En 1963 una agencia publicitaria le pide al dibujante La campańa nunca se lleva a cabo, pero los dibujos se publican en una revista. De entre los personajes destaca una nińa que se llama Mafalda.\"\n\n→ **Wskazówki:**\n\n1. **„En 1963 una agencia publicitaria le pide al dibujante \"** - pojawia się konkretna data i sytuacja wyjściowa (zlecenie od agencji reklamowej) → to są **okoliczności powstania**, nie cechy postaci ani hołd\n2. **„La campańa nunca se lleva a cabo, pero los dibujos se publican en una revista\"** - kampania nie doszła do skutku, ale rysunki zostały opublikowane → **okoliczności/przebieg zdarzeń**, które doprowadziły do debiutu\n3. **„De entre los personajes destaca una nińa que se llama Mafalda\"** - wśród bohaterów wyróżnia się dziewczynka → **moment wyłonienia się postaci** z kontekstu twórczego\n\n→ **Wniosek:** cały fragment odpowiada na pytanie *„jak i kiedy Mafalda pojawiła się po raz pierwszy?\"* - czyli opisuje **okoliczności jej pojawienia się** = nagłówek **E**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna nagłówków i eliminacja\n\nW zadaniu matching kluczowe jest dopasowanie **głównej myśli fragmentu** do nagłówka. Przeanalizujmy każdy nagłówek pod kątem fragmentu 4.1.:\n\n| Nagłówek | Co by opisywał | Czy pasuje do 4.1.? |\n| A. *En honor a Mafalda* | hołd, upamiętnienie postaci | ✗ - brak informacji o wydarzeniu upamiętniającym |\n| B. *Mafalda en la televisión* | adaptacja telewizyjna | ✗ - brak wzmianki o TV |\n| C. *Origen del nombre Mafalda* | skąd pochodzi imię | ✗ - fragment nie wyjaśnia etymologii imienia |\n| D. *Rasgos característicos de Mafalda* | cechy charakteru postaci | ✗ - brak opisu osobowości/wyglądu |\n| **E. *Circunstancias de la aparición de Mafalda*** | **okoliczności pojawienia się** | **✓ - pasuje: 1963, agencja, kampania, debiut w magazynie** |\n| F. *Sitios reflejados en el cómic* | miejsca ukazane w komiksie | ✗ - brak opisu lokalizacji/miejsc |\n\n→ Jedynym nagłówkiem pasującym do treści fragmentu jest **E**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1., max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **E**\n> - **0 pkt** - dowolna inna litera (A, B, C, D, F) lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.2. - zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu\n> - Nie ma punktów częściowych - odpowiedź musi być dokładnie **E**\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nPrzydatne słownictwo do rozumienia nagłówków:\n\n> 📖 **Leksyka kluczowa:**\n> - *circunstancias* (f. pl.) - okoliczności\n> - *aparición* (f.) - pojawienie się, debiut (od *aparecer* - pojawiać się)\n> - *rasgos* (m. pl.) - cechy, rysy\n> - *origen* (m.) - pochodzenie, geneza\n> - *en honor a* - na cześć, ku czci\n> - *llevar a cabo* - przeprowadzić, zrealizować (fr. idiomatyczna!) → *„nunca se lleva a cabo\"* = nigdy nie doszło do skutku\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść nagłówka | Dlaczego błędna | Typowa pułapka ucznia |\n| A | *En honor a Mafalda* | Fragment opisuje narodziny postaci, nie upamiętnienie jej | Uczeń myli „pojawienie się\" z „uczczeniem\" postaci |\n| B | *Mafalda en la televisión* | Brak jakiejkolwiek wzmianki o telewizji w 4.1. | Skojarzenie: komiks → może był w TV → błędny wybór B |\n| C | *Origen del nombre Mafalda* | Fragment nie wyjaśnia, skąd pochodzi imię „Mafalda\" | Słowo *Mafalda* pojawia się w tekście, ale NIE w kontekście etymologii |\n| D | *Rasgos característicos de Mafalda* | Brak opisu cech postaci (charakteru, wyglądu, poglądów) | Uczeń widzi imię bohaterki i sądzi, że fragment ją opisuje |\n| **E** | ***Circunstancias de la aparición de Mafalda*** | **POPRAWNA** | - |\n| F | *Sitios reflejados en el cómic* | Brak opisu miejsc/lokalizacji z komiksu | Uczeń myli *„agencia publicitaria\"* z opisem miejsc akcji |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór **D** (*Rasgos característicos*). Uczniowie widzą imię „Mafalda\" i słowo *destaca* (wyróżnia się) i sądzą, że to opis cech postaci. Tymczasem *„destaca una nińa\"* oznacza tu *wyłania się spośród bohaterów*, nie *opisuje jej charakter*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nagłówek **C** (*Origen del nombre*) to pułapka - imię pojawia się w tekście, ale fragment NIE tłumaczy jego znaczenia ani etymologii. Samo wymienienie imienia ≠ wyjaśnienie jego genezy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Przy zadaniach matching zawsze sprawdzaj, czy nagłówek odpowiada **całej głównej myśli fragmentu**, nie tylko jednemu zdaniu. W 4.1. cały akapit dotyczy procesu: zlecenie → kampania → publikacja → debiut Mafaldy - to łącznie składa się na **okoliczności pojawienia się** (nagłówek E).\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D - Rasgos característicos de Mafalda**\n\nFragment 4.2. opisuje cechy charakteru postaci - to klasyczny przykład **charakterystyki bohatera**, dlatego pasuje wyłącznie do nagłówka D.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowe zdania z fragmentu 4.2.:\n\n> *\"pequeńa, inteligente y graciosa, se preocupa excesivamente por todo lo que pasa en el mundo Constantemente incomoda a los adultos con sus preguntas\"*\n\n**Wskazówki krok po kroku:**\n\n1. **„pequeńa, inteligente y graciosa\"** - trzy przymiotniki opisujące wygląd i osobowość Mafaldy → to typowy element **charakterystyki postaci** (*rasgos = cechy*)\n2. **„se preocupa excesivamente por todo lo que pasa\"** - informacja o tym, *jak* bohaterka reaguje na świat → cecha charakteru, nie fabuła ani historia powstania\n3. **„Constantemente incomoda a los adultos con sus preguntas\"** - kolejna, powtarzalna cecha zachowania → wzorzec osobowości, nie jednorazowe wydarzenie\n\n**Wniosek:** Cały fragment to opis *kim jest* Mafalda - jej cech stałych. Pasuje do nagłówka **D (Rasgos característicos = Cechy charakterystyczne)**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i eliminacja\n\nW zadaniach typu *matching* (dopasowanie nagłówków) kluczowe jest rozpoznanie **głównej funkcji fragmentu**:\n\n| Funkcja fragmentu | Typowy nagłówek |\n| Opisuje *kim jest* postać, jej charakter, wygląd | **Rasgos / Características** |\n| Opisuje *co się wydarzyło*, akcję | Historia / Argumento |\n| Opisuje *jak coś powstało*, genezę | Origen / Historia de creación |\n| Opisuje *reakcje innych*, odbiór społeczny | Recepción / Impacto |\n\nFragment 4.2. używa **przymiotników opisujących osobowość** (*inteligente, graciosa*) i **czasowników wyrażających nawykowe, powtarzalne zachowanie** (*se preocupa*, *incomoda* - oba w czasie teraźniejszym o znaczeniu habitualnym) → to sygnał charakterystyki, nie narracji.\n\n**Eliminacja błędnych opcji:**\n- Nagłówki opisujące *historię powstania* lub *fabułę* są wykluczone, bo fragment nie opowiada żadnego konkretnego wydarzenia\n- Nagłówki opisujące *popularność/sukces komiksu* są wykluczone, bo fragment dotyczy osoby Mafaldy, nie odbioru dzieła\n- Nagłówki opisujące *tematykę polityczną/społeczną* komiksu są wykluczone, bo choć fragment wspomina o zainteresowaniu Mafaldy światem (*todo lo que pasa en el mundo*), to jest to podane jako **jej cecha**, nie jako analiza tematyki dzieła\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2., max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **D**\n> - **0 pkt** - każda inna litera\n> - Zadanie sprawdza wymaganie: *3.2. Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu*\n> - Nie ma punktów połówkowych - odpowiedź binarna: D albo 0\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak zapamiętać **słownictwo kluczowe dla zadań matching**:\n\n> 📖 **Sygnały leksykalne nagłówka „Rasgos / Características\":**\n> - Przymiotniki opisujące osobę: *inteligente, gracioso/a, curioso/a, serio/a*\n> - Czasowniki stanu/nawyku w czasie teraźniejszym: *se preocupa, incomoda, piensa, cree*\n> - Przysłówki częstotliwości: *constantemente, siempre, frecuentemente*\n> - Konstrukcja: *es conocido/a por + bezokolicznik* (jest znany/a z…)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Prawdopodobna treść nagłówka | Dlaczego błędna dla fragmentu 4.2. | Typowa pułapka |\n| A | Origen / Historia del cómic | Fragment nie opisuje *jak powstał* komiks, tylko *kim jest* bohaterka | Wzmianka o „mundo\" może mylnie sugerować kontekst historyczny |\n| B | Temas del cómic / Mensaje | Fragment mówi o trosce Mafaldy o świat, ale to jej **cecha**, nie analiza tematyczna dzieła | Słowo *mundo* i *adultos* kojarzą się z krytyką społeczną, nie z charakterem |\n| C | Popularidad / Éxito | Brak jakiejkolwiek wzmianki o sukcesie, sprzedaży, nagrodach, czytelnikach | Studenci mylą opis bohaterki z opisem sukcesu komiksu |\n| **D** | **Rasgos característicos de Mafalda** | **POPRAWNA** - przymiotniki + czasowniki nawykowe = charakterystyka | - |\n\n*(Konkretne litery A/B/C mogą różnić się w zależności od wersji arkusza - liczy się logika eliminacji.)*\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Najczęstszy błąd to wybór nagłówka o **tematyce społecznej/politycznej** komiksu, bo fragment wspomina o zainteresowaniu Mafaldy „światem\". Pamiętaj: to jest podane jako *cecha charakteru* (*se preocupa*), nie jako analiza przesłania dzieła.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** W zadaniach *matching* czytaj fragment pod kątem **funkcji**, nie tematu. Pytaj siebie: *„Co robi ten fragment - charakteryzuje, opowiada, argumentuje, opisuje historię?\"* - a nie tylko *„o czym jest?\"*\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Nagłówki w zadaniach CKE są często sformułowane po hiszpańsku - upewnij się, że rozumiesz słowa klucze: *rasgos* (cechy), *origen* (początki, geneza), *éxito* (sukces), *argumento* (fabuła), *autor* (autor), *impacto* (wpływ/odbiór).\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F - Sitios reflejados en el cómic sobre Mafalda**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment tekstu 4.3. to:\n\n> *\"Quino se inspiró en lugares auténticos de Buenos Aires. Tanto el barrio de San Telmo como el edificio donde vivía Mafalda existen. También existe la panadería que sirvió de modelo.\"*\n\n**Co wynika z tego fragmentu:**\n\n1. **\"se inspiró en lugares auténticos\"** → autor komiksu czerpał inspirację z **prawdziwych miejsc** - słowo kluczowe *lugares* (miejsca) bezpośrednio odpowiada słowu *sitios* w tytule opcji F\n2. **\"el barrio de San Telmo\"** → konkretna dzielnica Buenos Aires - realne miejsce pokazane w komiksie\n3. **\"el edificio donde vivía Mafalda existe\"** → budynek, w którym mieszkała bohaterka, **naprawdę istnieje** - komiks odzwierciedla rzeczywistość\n4. **\"la panadería que sirvió de modelo\"** → piekarnia, która posłużyła jako **model** - kolejny prawdziwy, rozpoznawalny punkt w mieście\n\n→ **Wniosek:** Cały fragment koncentruje się na **miejscach z Buenos Aires**, które zostały **odzwierciedlone** (*reflejados*) w komiksie. To precyzyjnie pasuje do tytułu **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (dopasowanie słów kluczowych)\n\nW zadaniach typu **reading_matching** (dopasowywanie nagłówków do fragmentów) szukaj **słów-mostów** - wyrazów z fragmentu, które powtarzają się lub są synonimami słów w nagłówku.\n\n| Słowo z nagłówka F | Synonim / odpowiednik we fragmencie | Znaczenie |\n| *sitios* | *lugares* | miejsca |\n| *reflejados* | *sirvió de modelo*, *se inspiró en* | odzwierciedlone / posłużyły za wzór |\n| *el cómic sobre Mafalda* | *el edificio donde vivía Mafalda* | kontekst komiksu Mafaldzie |\n\n**Strategia eliminacji:**\n- Nagłówki opisujące np. *la vida de Quino* (życie autora), *los personajes* (postacie) lub *el éxito del cómic* (sukces komiksu) - **nie pasują**, bo fragment mówi **wyłącznie o miejscach**, nie o ludziach ani popularności dzieła.\n- Dominującą kategorią semantyczną fragmentu jest **topografia / geografia** (*barrio, edificio, panadería*), co jednoznacznie wskazuje na nagłówek o **sitios**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 4.3. (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **F**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź, brak odpowiedzi, zaznaczenie więcej niż jednej litery\n\nWymaganie szczegółowe CKE: **3.2.** - *Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.*\n\nTo oznacza, że maturzysta musi uchwycić **temat całego fragmentu**, a nie tylko jednego zdania. Jeśli uczeń skupił się np. tylko na zdaniu o *San Telmo* i pomyślał o historii dzielnicy - to błąd zawężenia kontekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza leksykalna tekstu - reference gramatyczny dotyczący form czasownikowych nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak znać znaczenia kluczowych słów z fragmentu:\n\n> 📖 **Słownictwo - fragment 4.3.:**\n> - *inspirarse en algo* - czerpać inspirację z czegoś (zwr. zwrotny)\n> - *auténtico/a* - autentyczny, prawdziwy\n> - *el barrio* - dzielnica\n> - *el edificio* - budynek\n> - *la panadería* - piekarnia\n> - *servir de modelo* - służyć za wzór/model\n> - *reflejar* - odzwierciedlać\n> - *existir* - istnieć\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\nPonieważ klucz CKE podaje tylko odpowiedź F, poniżej pokazuję **logikę eliminacji typowych fałszywych nagłówków**, które mogłyby kusić ucznia:\n\n| Potencjalny błędny nagłówek | Dlaczego nie pasuje do fragmentu 4.3. | Typowa pułapka |\n| Nagłówek o *życiu autora (Quino)* | Fragment mówi o miejscach, nie o biografii Quino | Uczeń widzi imię *Quino* i myśli, że fragment dotyczy jego życia |\n| Nagłówek o *popularności / sukcesie komiksu* | Brak słów typu *éxito, famoso, millones de lectores* | Uczeń kojarzy Mafalda z sukcesem i dopasowuje tematycznie |\n| Nagłówek o *postaciach komiksu* | Fragment dotyczy budynków i ulic, nie charakterów postaci | Wzmianka o *Mafalda* jako bohaterka sugeruje fragment o postaciach |\n| Nagłówek o *historii Buenos Aires* | Fragment mówi o konkretnych miejscach w kontekście komiksu, nie o historii miasta | Uczeń widzi *San Telmo* (historyczna dzielnica) i wybiera historię |\n| **F - Sitios reflejados en el cómic** | **POPRAWNA** - wszystkie zdania opisują prawdziwe miejsca z BA widoczne w komiksie | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Najczęstszy błąd w zadaniach matching to **skupianie się na jednym słowie** zamiast na **głównej myśli całego fragmentu**. Tu uczeń widzi *Quino* → myśli „biografia autora\". Ale fragment CAŁOŚCIOWO opisuje miejsca - to musi być dominująca obserwacja.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Słowa *sitios* i *lugares* to **synonimy** w języku hiszpańskim (oba = miejsca). Egzaminator celowo używa w nagłówku innego słowa niż w tekście - to standardowa technika CKE, żeby sprawdzić rozumienie, a nie proste wyszukiwanie identycznych słów.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** W zadaniach matching jeden nagłówek jest zwykle **zbędny** (nie pasuje do żadnego fragmentu) - jeśli F wydaje się „za oczywiste\", nie zmieniaj odpowiedzi. Klucz potwierdza F jako jedyną poprawną.\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - *En honor a Mafalda***\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.4. zawiera szczegółowy opis **hołdów i upamiętnień** złożonych postaci Mafaldy w przestrzeni publicznej. Kluczowe cytaty:\n\n> *\"la Plaza Mafalda, la escultura de la nińa en tamańo real \"*\n\n> *\"un mural de Mafalda \"*\n\n> *\"También en Europa hay un homenaje a este personaje: su imagen está en el metro de París\"*\n\n**Wskazówki:**\n\n1. Słowo **homenaje** (hołd, upamiętnienie) pojawia się wprost - to sygnał leksykalny dopasowany bezpośrednio do tytułu opcji A: *En honor a Mafalda* (Na cześć Mafaldy)\n2. Wymienione obiekty: plac, rzeźba, mural, stacja metra w Paryżu - wszystkie to formy upamiętnienia, NIE fabuła komiksu ani biografia autorki\n3. Zasięg geograficzny (Ameryka Łacińska + Europa) podkreśla **globalny charakter hołdu**, nie historii stworzenia postaci\n\n→ **Wniosek:** cały fragment skupia się na tym, jak świat oddaje cześć Mafaldzie → odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji\n\n**Dla każdej opcji sprawdź, czy TEMAT fragmentu 4.4. do niej pasuje:**\n\n- **Opcja A - *En honor a Mafalda*:** ✅ Pasuje - fragment wylicza konkretne miejsca i obiekty upamiętniające postać (plaza, escultura, mural, metro de París)\n- **Opcja B** (jeśli dotyczyła np. fabuły / historii komiksu): ❌ Fragment 4.4. NIE opisuje przygód ani treści komiksu\n- **Opcja C** (jeśli dotyczyła np. biografii Quino lub powstania postaci): ❌ Fragment 4.4. NIE wspomina o życiu autora ani procesie twórczym\n\n> **Technika matching:** w zadaniach matching szukaj **słów-kluczy tematycznych**, które łączą tytuł z treścią fragmentu. Tu: *homenaje / honor / escultura / mural / metro* → wszystkie należą do pola semantycznego **UPAMIĘTNIENIE / HOŁD**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4., max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie: **3.2.** - zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu\n> - Uwaga CKE: opcje B i C są **dystraktorami** - nie pasują do żadnego fragmentu tekstu\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i znajomość słownictwa tematycznego. Reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Reference leksykalny - słownictwo UPAMIĘTNIENIA (espańol):**\n> - *homenaje* (m) - hołd, upamiętnienie\n> - *en honor a* - na cześć (kogoś)\n> - *escultura* (f) - rzeźba\n> - *mural* (m) - mural\n> - *en tamańo real* - w naturalnej wielkości\n> - *plaza* (f) - plac\n> - *imagen* (f) - wizerunek\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść tytułu | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | ***En honor a Mafalda*** | **POPRAWNA** - fragment wylicza hołdy: plaza, escultura, mural, metro París | - |\n| B | *(dystraktor - nieużywany)* | Nie opisuje treści żadnego z fragmentów tekstu | Uczeń wybiera „na chybił trafił\" jeśli nie rozumie słowa *homenaje* |\n| C | *(dystraktor - nieużywany)* | Nie opisuje treści żadnego z fragmentów tekstu | Uczeń myli fragmenty gdy nie czyta uważnie całości |\n\n> ℹ️ CKE w tym zadaniu celowo umieszcza **więcej tytułów niż fragmentów** - opcje B i C są pułapką dla uczniów, którzy „dopasowują na siłę\" wszystkie pozycje.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach matching zawsze jest **więcej tytułów niż fragmentów** - to norma CKE. NIE musisz użyć wszystkich opcji. Jeśli B i C nie pasują do żadnego fragmentu - zostaw je niewykorzystane.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *homenaje* (hołd) i wyrażenie *en honor a* (na cześć) to **bezpośrednie sygnały** wskazujące na opcję A. Jeśli nie znasz słowa *homenaje*, możesz je rozpoznać przez kontekst: lista konkretnych obiektów (plac, rzeźba, mural, metro) → wszystkie to formy upamiętnienia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie pomyl *escultura* (rzeźba) z *escritura* (pismo/pisanie) - to częsty błąd przy szybkim czytaniu, który może wyprowadzić cię na fałszywy trop (np. myślisz, że fragment mówi o twórczości literackiej).","image":"img/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-3)\nPrzeczytaj trzy teksty dotyczące szkoły. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,\nzgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\nEN CLASE\nÉramos unos treinta. La mirábamos inexpresivos, callados. En la primera fila estaban\nlos pequeńos, sentados en el suelo. Detrás, en bancos con pupitres, los medianos. Y al fondo,\nde pie, los mayores. Treinta nińos de entre seis y catorce ańos, tal como indicaba la lista\nque se encontraba sobre la mesa. La maestra nos sonrió. Tenía preparado un discurso,\npero no lo pronunció. Únicamente se presentó y nos preguntó: “żQuién sabe leer y escribir?”\nY solo una pequeńa parte levantó la mano. “żY los demás?”, insistió. “Los demás no saben”,\ncontestó uno de mis compańeros. “Si supieran, no estarían aquí”, ańadió. “Dónde estarían?”,\npreguntó la maestra estúpidamente. Y él sonrió lacónico y dijo: “Trabajando”.\nadaptado de Josefina Aldecoa, Historia de una maestra\n5.1. El texto habla\nA. de la despedida de una maestra.\nB. del primer día de clase con una maestra.\nC. del conflicto entre los alumnos y su maestra.\nTekst 2.\nˇQUÉ ROLLO!\nżLa escuela te parece aburrida? żCiertas clases duran una eternidad? Saber por qué estás\naburrido es el primer paso para ayudarte a soportar el día. La herramienta más importante para\ncombatir tu aburrimiento es tu mente. Es fácil simplemente decir que no te gusta la escuela,\npero deberías profundizar en el tema un poco más y preguntarte exactamente por qué es así.\nżEs porque el profesor no es muy divertido? żLos temas no son interesantes? Saber lo que te\nparece aburrido puede ayudarte a encontrar una solución.\nadaptado de es.wikihow.com\n5.2. El autor del texto\nA. critica a los profesores aburridos.\nB. se queja de lo aburridas que son las clases.\nC. aconseja reflexionar sobre las causas del aburrimiento escolar.\nTekst 3.\nLA ESCUELA DEL FUTURO\nSegún los expertos internacionales, Internet va a convertir los colegios en entornos interactivos\nque cambiarán totalmente las formas tradicionales de aprendizaje. Las clases tradicionales\ndesaparecerán. El profesor ya no se limitará a transmitir los conocimientos. Su misión principal\nserá guiar al alumno de acuerdo con las necesidades de este. Las destrezas personales y prácticas\nse valorarán más que los contenidos académicos. Internet será la principal fuente\nde conocimientos y el inglés se consolidará como la lengua global de la enseńanza.\nadaptado de www.elmundo.es\n5.3. Según el texto, en la escuela del futuro\nA. el inglés dejará de ser la lengua universal.\nB. los profesores desaparecerán del proceso educativo.\nC. los conocimientos serán menos importantes que las habilidades.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"5. W przypadku podpunktów polecenia, które składają się z dwóch członów:\na. jeśli zdający w minimalnym stopniu nawiązał do jednego członu, a drugiego\nnie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu\nb. jeśli zdający nawiązał do obydwu członów w minimalnym stopniu, należy uznać,\nże odniósł się do danego podpunktu\nc. jeśli zdający rozbudował swoją wypowiedź tylko w zakresie jednego członu,\na drugiego nie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu\nd. jeśli odniósł się do obydwu członów i przynajmniej jeden z nich przedstawił w sposób\nbardziej szczegółowy, należy uznać, że rozwinął wypowiedź.\n• poinformuj o swoich planach zakupu samochodu i poproś kolegę o radę w tej\nkwestii\nEstoy pensando en comprarme un coche pequeńo, de segunda mano. żCrees que es una\nbuena idea? („odniósł się i rozwinął”; rozbudowana informacja o planach zakupu\nsamochodu, minimalna realizacja członu dotyczącego prośby o radę).\nEstoy pensando en comprarme un coche pequeńo y barato, de segunda mano. („odniósł\nsię”; rozbudowana informacja o planach zakupu samochodu, ale brak prośby o radę).","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *del primer día de clase con una maestra*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nTekst *EN CLASE* opisuje scenę, w której nauczycielka po raz pierwszy wchodzi do klasy. Kluczowe fragmenty wskazujące na **pierwszy dzień szkoły**:\n\n> *„Únicamente se presentó\"* - „Tylko się przedstawiła\"\n\n→ Przedstawianie się to zachowanie typowe wyłącznie dla **pierwszego spotkania** z klasą. Nauczycielka, której uczniowie jeszcze nie znają, musi powiedzieć, kim jest.\n\n> *„Tenía preparado un discurso\"* - „Miała przygotowane przemówienie\"\n\n→ Przygotowanie specjalnego wystąpienia na pierwsze spotkanie to klasyczny element **inauguracji roku szkolnego**. W kolejnych lekcjach nauczyciel od razu przechodzi do materiału.\n\n→ **Pierwsze pytanie do uczniów** - nauczycielka zadaje pytanie, żeby poznać klasę, co jest gestem charakterystycznym dla **pierwszego kontaktu**, a nie rutynowej lekcji.\n\n→ **Wniosek:** Wszystkie trzy wskazówki razem budują obraz klasycznej sceny *primer día de clase* - pierwszego dnia lekcji z nową nauczycielką. Tekst nie opisuje konkretnego tematu lekcji ani konfliktu w klasie - jego główna myśl to właśnie **to pierwsze spotkanie**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\nZadanie sprawdza umiejętność określenia **głównej myśli tekstu** (idea principal), a nie szczegółów.\n\n**Typowe rozpraszacze w tego typu zadaniach CKE:**\n\n- **Opcja A** (np. *de una lección difícil* / *de las reglas del aula*) - błędna, bo tekst **nie opisuje trudności materiału ani regulaminu**. W pierwszym dniu nauczyciel nie prowadzi jeszcze właściwej lekcji.\n- **Opcja B** - **POPRAWNA** - *del primer día de clase con una maestra* idealnie streszcza całą scenę: nowa nauczycielka + pierwsze spotkanie z klasą.\n- **Opcja C** (np. *de un problema entre la maestra y los alumnos* / *de una clase de espańol*) - błędna, bo tekst **nie opisuje żadnego konfliktu ani konkretnego przedmiotu**. Scena jest neutralna i wprowadzająca.\n\n**Strategia dla zadania tipo \"El texto habla\":**\nSzukaj opcji, która obejmuje **cały tekst**, nie tylko jeden szczegół. Opcja B jest wystarczająco ogólna (pierwszy dzień lekcji), żeby opisać całą scenę, ale wystarczająco konkretna (maestra = nauczycielka), żeby odróżnić ją od rozpraszaczy.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub C\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.1** - *Zdający określa główną myśl tekstu.*\n> - Zadanie zamknięte (MCQ) - **brak punktów częściowych**, liczy się tylko zakreślona litera.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nJednak warto znać dwa słowa kluczowe, które pojawiają się jako wskazówki:\n\n> 📖 **Leksykon - czasowniki pierwszego dnia:**\n> - *presentarse* - przedstawiać się (forma zwrotna od *presentar*)\n> - *únicamente* - tylko, jedynie (przysłówek ograniczający → sygnał, że nie było nic więcej poza przedstawieniem się)\n> - *tener preparado algo* - mieć coś przygotowanego (konstrukcja: *tener* + participio w roli przydawki → czynność wykonana wcześniej, na ten konkretny moment)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (przykładowa) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | O trudnej lekcji / zasadach w klasie | Tekst nie opisuje przebiegu lekcji - nauczycielka **tylko się przedstawia** | Skupienie na słowie *clase* i domyślanie się kontekstu bez czytania |\n| **B** | **Del primer día de clase con una maestra** | **POPRAWNA** - streszcza całą scenę: nowa nauczycielka, pierwsze spotkanie | - |\n| C | O konflikcie między nauczycielką a uczniami | Tekst jest neutralny, **nie ma żadnego konfliktu** - scena jest rutynowo-inicjacyjna | Mylenie dramatycznego szczegółu z główną myślą |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie *„El texto habla \"* pyta o **główną myśl całego tekstu**, nie o szczegół z jednego zdania. Częsty błąd: uczeń wybiera opcję opisującą ciekawy szczegół (np. przemówienie nauczycielki), który pojawia się tylko w jednym fragmencie - a klucz CKE wymaga odpowiedzi obejmującej **cały tekst**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *maestra* (nauczycielka szkoły podstawowej / podstawowa forma femininum od *maestro*) może być mylone z *profesora* (nauczycielka liceum/uczelni). W tekście użyto *maestra* - opcja B jest dlatego **precyzyjnie** sformułowana i zgodna z tekstem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Únicamente se presentó* to kluczowy sygnał eliminacyjny - jeśli nauczycielka **tylko** się przedstawiła (a nie prowadziła lekcji, nie zadała pracy domowej, nie oceniała uczniów), to nie mógł to być zwykły dzień szkoły. To właśnie definicja *primer día de clase*.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *aconseja reflexionar sobre las causas del aburrimiento escolar*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie dotyczy **intencji autora** tekstu pt. *¡QUÉ ROLLO!* (dosł. „Co za nuda!\"). Szukamy zdań, w których autor nie opisuje ani nie ocenia nudy szkolnej, ale **sugeruje czytelnikowi konkretne działanie**.\n\nKluczowe fragmenty:\n\n> \"Saber por qué estás aburrido es el primer paso para ayudarte.\"\n\n→ „Wiedzenie, dlaczego się nudzisz, to pierwszy krok, żeby sobie pomóc.\"\n→ Autor **doradza**: zacznij od zrozumienia przyczyny nudy. To wyraźna **porada/wskazówka** skierowana do czytelnika.\n\n> \"deberías profundizar en el tema un poco más y preguntarte exactamente qué es así\"\n\n→ „Powinieneś zgłębić temat trochę bardziej i zapytać siebie dokładnie, dlaczego tak jest.\"\n→ Forma **`deberías`** (powinieneś) to tryb warunkowy czasownika `deber` - klasyczny sygnał **rady/zalecenia** w języku hiszpańskim.\n\n**Wniosek:** Autor nie krytykuje systemu szkolnictwa, nie wyraża współczucia i nie wyjaśnia objawów nudy - on **zaleca uczniom refleksję nad przyczynami** tej nudy. Odpowiedź C jest jedyną, która oddaje tę intencję.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\nKluczem do pytania o intencje autora jest rozpoznanie **funkcji wypowiedzi** - środków językowych sygnalizujących doradzanie:\n\n**Sygnały rady/zalecenia w tekście:**\n\n| Forma | Znaczenie | Funkcja |\n| `deberías + infinitivo` | powinieneś… | **porada** (tryb warunkowy `deber`) |\n| `preguntarte` | zapytać siebie | refleksja wewnętrzna - autor kieruje uwagę **do wewnątrz** |\n| `es el primer paso para ayudarte` | to pierwszy krok, żeby sobie pomóc | **wskazówka progresywna** - autor prowadzi czytelnika |\n\nŻaden z tych fragmentów nie reprezentuje np.:\n- **opisu zjawiska** (opisywałby fakty: *el aburrimiento es…*)\n- **krytyki systemu** (krytykowałby: *la escuela no hace nada…*)\n- **współczucia** (wyrażałby emocje: *es comprensible que estés aburrido…*)\n\nAutor przyjmuje rolę **doradcy** - to czyni opcję C jedyną odpowiednią.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wybrana opcja **C**\n> - **0 pkt** - wybrana opcja A, B lub D\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **3.4** - Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.\n>\n> Zadanie nie przewiduje oceny częściowej - tylko C daje punkt.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Wyrażanie rady w języku hiszpańskim:**\n>\n> **`deber` w trybie warunkowym:**\n> `deberías + bezokolicznik` = „powinieneś…\" (rada)\n> Przykład: *Deberías estudiar más.* → Powinieneś więcej się uczyć.\n>\n> **vs. tryb rozkazujący:**\n> `Estudia más.` → Ucz się więcej! (nakaz, rozkaz - mocniejszy)\n>\n> **vs. forma `hay que + infinitivo`:**\n> *Hay que reflexionar.* → Trzeba się zastanowić. (bezosobowe, generalne)\n>\n> W maturalnych tekstach opiniodawczych i poradnikowych **`deberías`** = klasyczny marker doradzania autorskiego.\n\n> 📖 **Reference - Intencje autora (wymaganie 3.4):**\n>\n> Typowe intencje i ich sygnały językowe:\n> - **doradzanie:** `deberías`, `te recomiendo`, `es importante que`, `el primer paso es`\n> - **ostrzeganie:** `cuidado con`, `ten en cuenta que`, `es peligroso`\n> - **krytykowanie:** `es inaceptable`, `no debería ser así`, `es un problema grave`\n> - **informowanie:** `según estudios`, `los datos muestran`, `se ha demostrado`\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (prawdopodobna) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | opisuje objawy nudy szkolnej | Tekst może zawierać opis nudy, ale to nie jest **główna intencja** - autor nie poprzestaje na opisie | Mylenie **treści tekstu** z **intencją autora** |\n| B | krytykuje system edukacji / nauczycieli | Tekst nie atakuje szkoły jako instytucji - skupia się na uczniu i jego refleksji | Narzucanie własnej interpretacji; szukanie krytyki tam, gdzie jest porada |\n| **C** | **aconseja reflexionar sobre las causas del aburrimiento escolar** | **POPRAWNA** - `deberías profundizar`, `es el primer paso` = jednoznaczne doradztwo | - |\n| D | wyraża zrozumienie / współczucie dla znudzonych uczniów | Autor nie empatyzuje pasywnie - on **aktywnie doradza działanie** | Mylenie tonu (życzliwego) z intencją (doradzanie, nie współczucie) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd w zadaniach na intencje autora (wymaganie 3.4) to wybieranie opcji opisującej **temat tekstu** zamiast **funkcji tekstu**. Pytanie brzmi: *co autor ROBI* (doradza, ostrzega, krytykuje), a nie *o czym pisze*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Forma `deberías` (tryb warunkowy) to w hiszpańskim **łagodna porada** - łatwo ją przeoczyć, jeśli szukasz mocniejszego imperatywu. W tekstach publicystycznych i poradnikowych właśnie taka miękka forma jest najczęstszym sygnałem doradzania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tytuł *¡Qué rollo!* (Co za nuda!) sugeruje potoczny, empatyczny ton - uczniowie mogą mylnie wybrać opcję o „współczuciu\". Pamiętaj: ton tekstu ≠ intencja autora. Życzliwy ton służy tu jako środek do przekazania rady.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - los conocimientos serán menos importantes que las habilidades**\n*(wiedza będzie mniej ważna niż umiejętności)*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKlucz do tego zadania leży w jednym zdaniu z tekstu:\n\n> „Las destrezas personales y prácticas se valorarán más que los contenidos académicos.\"\n\n**Analiza fragmentu krok po kroku:**\n\n1. **„Las destrezas personales y prácticas\"** = umiejętności osobiste i praktyczne → to odpowiednik „habilidades\" z opcji C\n2. **„se valorarán más\"** = będą cenione bardziej / będą ważniejsze → wyraźne porównanie wartości\n3. **„que los contenidos académicos\"** = niż treści akademickie → „contenidos académicos\" = wiedza szkolna = „conocimientos\" z opcji C\n\n**Wniosek:** Tekst dosłownie mówi, że umiejętności (destrezas/habilidades) będą cenione BARDZIEJ niż wiedza (contenidos académicos/conocimientos) - co jest równoznaczne z stwierdzeniem, że *wiedza będzie mniej ważna niż umiejętności*. Odpowiedź C jest bezpośrednim parafrazem tego zdania.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\n**Kluczowe ekwiwalenty leksykalne** (matura sprawdza rozumienie synonimów i parafraz):\n\n| Słowo w tekście | Słowo w opcji C | Znaczenie |\n| *destrezas personales y prácticas* | *habilidades* | umiejętności |\n| *contenidos académicos* | *conocimientos* | wiedza, treści nauczania |\n| *se valorarán más que* | *serán menos importantes que* | relacja: X > Y → Y < X |\n\n**Operacja logiczna:** jeśli A > B, to B < A. Tekst mówi: *destrezas* > *contenidos* → co oznacza: *conocimientos* < *habilidades* - dokładnie to stwierdza opcja C.\n\n**Czas gramatyczny:** „se valorarán\" i „serán\" - oba to *futuro simple* (czas przyszły prosty), co potwierdza spójność opcji C z treścią tekstu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź C\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub D\n> - Zadanie sprawdza wymaganie: **3.3** - zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - Akceptowana jest wyłącznie litera **C** - brak wariantów pośrednich\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu nie jest wymagana znajomość konkretnej reguły gramatycznej - wystarczy analiza tekstu. Kluczowa jest umiejętność **rozpoznania parafraz i synonimów** między treścią tekstu a opcjami odpowiedzi.\n\n> 📖 **Reference - Parafrazowanie w MCQ czytanie ze zrozumieniem:**\n> Klucz CKE nigdy nie cytuje tekstu dosłownie w opcjach. Zawsze używa:\n> - synonimów: *destrezas → habilidades*, *contenidos académicos → conocimientos*\n> - przekształceń logicznych: *A > B → B < A* (porównanie odwrócone)\n> - nominalizacji lub zmiany struktury zdania\n>\n> **Strategia:** dla każdej opcji znajdź jej ekwiwalent w tekście i sprawdź, czy relacja logiczna jest zachowana.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (przykładowa) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *el inglés se consolidará como la lengua global* | Tekst NIE wspomina o języku angielskim jako globalnym - to informacja spoza tekstu lub z innego kontekstu | Uczeń wnioskuje z wiedzy ogólnej zamiast z tekstu |\n| B | nauczyciele przestaną być potrzebni / znikną | Tekst mówi, że nauczyciele POZOSTANĄ, zmieni się tylko ich rola: *„Su misión principal será guiar al alumno\"* - będą przewodnikami, nie wykładowcami | Częściowe odczytanie tekstu: zmiana roli ≠ zniknięcie zawodu |\n| **C** | **los conocimientos serán menos importantes que las habilidades** | **POPRAWNA** - bezpośrednia parafraza: *Las destrezas se valorarán más que los contenidos académicos* | - |\n| D | (opcja D - brak danych w poleceniu) | - | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór opcji B - uczeń czyta, że rola nauczyciela się zmieni i wnioskuje, że „nauczyciele nie będą potrzebni\". Tekst wyraźnie używa *„será\"* (będzie) w odniesieniu do nowej misji nauczyciela - czyli nauczyciel nadal ISTNIEJE w szkole przyszłości.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A to klasyczna **pułapka wiedzy ogólnej** - anglofonia jako globalny trend jest powszechnie znana, ale jeśli tekst o tym NIE mówi wprost, odpowiedź jest błędna. W MCQ reading liczy się wyłącznie to, co jest w tekście.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwróć uwagę na synonimię *destrezas* = *habilidades* = *competencias* - wszystkie oznaczają „umiejętności\". Matura często testuje właśnie rozumienie tych trzech słów jako synonimów w kontekście edukacyjnym.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.\nZakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nLA PELÍCULA\nUna tarde de domingo encendí la televisión y me puse a ver una película protagonizada\npor un par de actores desconocidos. En la película pasaba lo que se espera de las películas\ny todo parecía normal. Sin embargo, de alguna manera misteriosa, la película estaba\nrepitiendo mi vida, casi suceso por suceso: mi primera novia, la graduación del colegio,\nlas discusiones con mis padres. La película despertó mi interés, aunque el actor que hacía\nel papel principal se parecía poco a mí y la música que habían escogido para la película era\nhorrible. En la guía de la tele no había mucha información sobre la película, solo el título.\nBusqué en la web, pero no encontré nada.\nSeguí viéndola, cada vez más intrigado. La película transmitía con fidelidad mis éxitos y mis\nfracasos. Me alegré cuando vi en la pantalla el momento en que obtuve mi primer empleo\nen una multinacional, cuando me enamoré y cuando me casé. Me emocioné al verme entrar en\nla sala del hospital donde estaba mi hijo recién nacido.\nCuando noté que la película se acercaba al tiempo presente, me asusté y apagué la tele para\nno ver el final. Preferí grabarlo. Aquella noche no pude dormir. Al ver mi vida pasar por la tele,\nentendí muchos de mis errores.\nAl día siguiente me levanté pronto con la intención de seguir viendo la película, pero no tuve\nvalor. Me llamó mi exmujer para decirme que mi hijo quería verme. “Por supuesto, cuando\nquieras”, le respondí. Decidí no ir a la oficina. Pedí permiso a mi jefe y pasé una bonita tarde\ncon mi hijo. Cuando lo llevé a casa de su madre, ella me invitó a tomar un café. Estaba\nsospechosamente amable. Hablamos de cosas sin importancia hasta que ella preguntó, como\nsin querer, si yo había visto alguna película rara el domingo. Resultó que los dos habíamos visto\nla misma película y que ella tampoco se había atrevido a ver el final. Sin embargo, la versión\nque vio mi exmujer se centraba en el personaje femenino. También para ella fue muy\nsorprendente ver pasar su vida en la pantalla. Le conté que había grabado la película.\nEsa misma tarde, al regresar a casa, decidí ver el final, pero no había ninguna película\ngrabada. No sé qué había pasado, a lo mejor fue un error mío. Llamé a mi exmujer y se lo\nexpliqué todo. Ambos llegamos a la conclusión de que era mejor así y decidimos hacer lo\nposible para llevarnos bien y vernos sin rencores, en paz. Le pedí disculpas por haber sido\ngrosero algunas veces y le prometí no volver a hacerlo.\nY esa noche, después de mucho tiempo, logré dormir y descansar bien.\nadaptado de www.anecdotario.net\nMJH-ąP\n6.1. El hombre se quedó viendo la película porque\nA. actuaban actores famosos.\nB. le gustaba la banda sonora.\nC. el guion se parecía a su vida.\nD. tenía buenas críticas en Internet.\n6.2. żCuál de los ámbitos de la vida del protagonista no apareció en la película?\nA. El amor.\nB. La salud.\nC. El trabajo.\nD. La familia.\n6.3. Al día siguiente, el protagonista\nA. se tomó un día libre en el trabajo.\nB. se enfadó con su exmujer.\nC. durmió hasta muy tarde.\nD. volvió a ver la película.\n6.4. żCuál de las frases es verdadera?\nA. El protagonista ve el final de la película con su exmujer.\nB. El protagonista destruye la grabación para no ver el final.\nC. La exmujer del protagonista le cuenta el final de la película.\nD. Al protagonista le resulta imposible ver el final de la película.\n6.5. El texto trata de\nA. la vida de un cineasta.\nB. un fenómeno difícil de entender.\nC. una película dirigida por el protagonista.\nD. las trágicas consecuencias de una afición.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"6. Wyrażenia takie jak np. ponerse nervioso, olvidarse de algo, no tener ningún problema,\npedir consejo, ir adonde quiera są traktowane jako jedno odniesienie się do podpunktu\npolecenia.","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - el guion se parecía a su vida**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nNarrator wyjaśnia wprost, dlaczego nie odszedł od telewizora:\n\n> \"la película estaba repitiendo mi vida, casi suceso por suceso: mi primera novia, la graduación del colegio, las discusiones con mis padres. La película despertó mi interés\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **„repitiendo mi vida\"** → film *powtarzał* jego życie - kluczowe słowo potwierdzające odpowiedź C\n2. **„casi suceso por suceso\"** → niemal zdarzenie po zdarzeniu - podkreśla szczegółowość odwzorowania\n3. **„La película despertó mi interés\"** → film wzbudził jego zainteresowanie - motywacja do pozostania\n\n→ **Wniosek:** fabuła (guion) odzwierciedlała jego własne doświadczenia - to jest powód, dla którego mężczyzna został i obejrzał film.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\nKluczowe słownictwo do odróżnienia odpowiedzi:\n\n- **Opcja C:** *el guion se parecía a su vida* - „guion\" (scenariusz/fabuła) + „parecerse a\" (przypominać, być podobnym do) → fabuła była podobna do jego życia ✅\n- **Opcja A:** tekst mówi o *„actores desconocidos\"* (aktorach nieznanych) - brak informacji, że aktorzy przyciągnęli uwagę; wręcz przeciwnie, byli nieznani (= potencjalny powód, by NIE oglądać)\n- **Opcja B:** tekst stwierdza *„la música era horrible\"* (muzyka była okropna) - to cecha negatywna, nie powód do pozostania\n- **Opcja D:** tekst mówi *„Busqué en la web, pero no encontré nada\"* (szukałem w Internecie, ale nic nie znalazłem) - narrator NIE znalazł informacji, więc Internet nie był pomocą ani motywacją\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (A, B, D) lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3** - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu, szczegółowy reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak znać:\n> 📖 **Słownictwo kluczowe:**\n> - *quedarse viendo* - zostać i oglądać (quedarse + gerundio = trwanie przy czynności)\n> - *parecerse a* - być podobnym do, przypominać (zwrot zwrotny z przyimkiem *a*)\n> - *el guion* - scenariusz, fabuła\n> - *suceso* - zdarzenie, wydarzenie\n> - *despertar el interés* - wzbudzić zainteresowanie\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Fragment z tekstu | Dlaczego błędna |\n| A | znani aktorzy przyciągnęli uwagę | *„actores desconocidos\"* | Aktorzy byli **nieznani** - odwrócenie informacji z tekstu |\n| B | muzyka była piękna | *„la música era horrible\"* | Muzyka była **okropna** - kolejne odwrócenie |\n| **C** | **fabuła przypominała jego życie** | **„repitiendo mi vida, casi suceso por suceso\"** | **POPRAWNA** |\n| D | znalazł informacje w Internecie | *„Busqué en la web, pero no encontré nada\"* | Narrator **nic nie znalazł** - odwrócenie informacji |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcje A, B i D to klasyczne **distractors z odwróconą informacją** - tekst *wspomina* aktorów, muzykę i Internet, ale w kontekście negatywnym lub neutralnym. Egzamin CKE często używa tej techniki: temat pojawia się w tekście, ale odpowiedź jest przeciwna do tego, co sugeruje opcja.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie brzmi *„se quedó viendo porque\"* (pozostał oglądając ponieważ) - szukaj **przyczyny działania**, nie opisu fabuły. Fragment *„La película despertó mi interés\"* to skutek, a *„repitiendo mi vida\"* to przyczyna - to ten drugi fragment odpowiada na pytanie *por qué*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwrot **„parecerse a\"** (odpowiedź C) to synonim *„repetir\"* / *„reflejar\"* użytego w tekście. W reading comprehension odpowiedź często parafrazuje tekst - nie szukaj dosłownego cytatu, lecz znaczeniowego odpowiednika.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - La salud (Zdrowie)**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZadanie pyta, którego obszaru życia protagonisty **NIE było** w filmie. To typowa pułapka maturalna - szukamy **braku informacji**, nie obecności.\n\nPrzejrzyj tekst pod kątem każdej opcji:\n\n**Opcja A - El amor (Miłość):**\n> \"mi primera novia\"\n\n→ Miłość jest wspomniana - opcja A **pojawia się** w tekście. Eliminujemy A.\n\n**Opcja B - La salud (Zdrowie):**\n→ Brak jakiegokolwiek fragmentu odnoszącego się do zdrowia, choroby, leczenia, kondycji fizycznej protagonisty. Zdrowie **NIE pojawia się** w tekście. To jest poprawna odpowiedź.\n\n**Opcja C - El trabajo (Praca):**\n> \"mi primer empleo en una multinacional\"\n\n→ Praca jest wspomniana - opcja C **pojawia się** w tekście. Eliminujemy C.\n\n**Opcja D - La familia (Rodzina):**\n> \"cuando me casé\", \"mi hijo recién nacido\"\n\n→ Rodzina jest wspomniana - opcja D **pojawia się** w tekście. Eliminujemy D.\n\n→ **Wniosek:** Jedynym obszarem życia, który **nie pojawił się** w filmie, jest **zdrowie (la salud)** → odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - strategia eliminacji\n\nW zadaniu typu *\"czego NIE było?\"* stosuj eliminację przez potwierdzenie:\n\n| Opcja | Obszar | Fragment z tekstu | Obecny w tekście? |\n| A | El amor | \"mi primera novia\" | ✅ TAK → eliminuj |\n| **B** | **La salud** | **brak** | **❌ NIE → to odpowiedź** |\n| C | El trabajo | \"mi primer empleo en una multinacional\" | ✅ TAK → eliminuj |\n| D | La familia | \"cuando me casé\", \"mi hijo recién nacido\" | ✅ TAK → eliminuj |\n\nGdy 3 opcje są **potwierdzone** w tekście, czwarta jest automatycznie poprawna - nawet jeśli uczeń nie jest pewien znaczenia słowa *salud*.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - jakakolwiek inna odpowiedź (A, C, D) lub brak odpowiedzi\n> - **Brak wariantów częściowych** - za to zadanie nie przyznaje się 0,5 pkt\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu, reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nPrzydatne jednak słownictwo tematyczne - obszary życia (*ámbitos de la vida*):\n\n| Hiszpański | Polski |\n| el amor | miłość |\n| la salud | zdrowie |\n| el trabajo / el empleo | praca / zatrudnienie |\n| la familia | rodzina |\n| la novia / el novio | dziewczyna / chłopak |\n| recién nacido | nowo narodzony |\n| casarse | żenić się / wychodzić za mąż |\n| multinacional | firma wielonarodowa / korporacja |\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | El amor | Miłość jest wspomniana: \"mi primera novia\" | Pominięcie fragmentu o pierwszej dziewczynie |\n| **B** | **La salud** | **POPRAWNA - zdrowie nie pojawia się w tekście** | - |\n| C | El trabajo | Praca jest wspomniana: \"mi primer empleo en una multinacional\" | Nieznajomość słowa *empleo* (zatrudnienie) |\n| D | La familia | Rodzina jest wspomniana: \"cuando me casé\", \"mi hijo recién nacido\" | Nieznajomość wyrażenia *recién nacido* |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadanie pyta o to, czego **NIE było** (*no apareció*). Uczeń czytający pobieżnie może zaznaczyć obszar, który **był** w filmie - to najczęstszy błąd.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *empleo* (zatrudnienie, posada) jest synonimem *trabajo* - uczeń nieznający tego słowa może błędnie uznać, że praca nie była wspomniana, i wybrać C zamiast B.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenie *recién nacido* (nowo narodzony) wskazuje na kontekst rodzinny. Jeśli uczeń go nie rozumie, może błędnie wyeliminować opcję D jako \"nieznaną\" i skupić się na niej zamiast na B.\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - se tomó un día libre en el trabajo**\n(wziął wolny dzień w pracy)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowe fragmenty z akapitu opisującego dzień następny:\n\n> *\"Decidí no ir a la oficina. Pedí permiso a mi jefe y pasé una bonita tarde con mi hijo.\"*\n\n**Wskazówki:**\n1. **\"Decidí no ir a la oficina\"** → postanowił nie iść do biura\n2. **\"Pedí permiso a mi jefe\"** → poprosił szefa o pozwolenie = wziął wolne/urlop\n3. **\"pasé una bonita tarde con mi hijo\"** → wynikowe: miło spędził czas z synem\n\n→ **Wniosek:** *\"pedir permiso a mi jefe\"* = *\"tomarse un día libre\"* - to synonimy. Odpowiedź **A** jest bezpośrednią parafrazą tekstu.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Fragment tekstu | Dlaczego błędna |\n| A | \"Pedí permiso a mi jefe\" | **POPRAWNA** - wziął wolne w pracy |\n| B | \"Decidí no ir a la oficina. Pedí permiso \" / \"Estaba sospechosamente amable\" | Tekst opisuje miłe spotkanie przy kawie, NIE kłótnię |\n| C | \"me levanté pronto\" | Tekst mówi: wstał WCZEŚNIE - opcja C twierdzi odwrotnie |\n| D | \"no tuve valor\" | Nie miał odwagi obejrzeć - NIE obejrzał filmu |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub D\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3** - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu. Przydatna leksyka:\n\n> 📖 **Słownictwo:**\n> - *tomarse un día libre* = wziąć wolny dzień (wolne)\n> - *pedir permiso a alguien* = prosić kogoś o pozwolenie/zgodę\n> - *la oficina* = biuro\n> - *levantarse pronto* = wstać wcześnie (zaprzecza opcji C)\n> - *no tener valor* = nie mieć odwagi\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **wziął wolny dzień** | **POPRAWNA** - \"pedir permiso a mi jefe\" | - |\n| B | pokłócił się z byłą żoną | Była żona była \"sospechosamente amable\" (podejrzanie miła) - żadnego konfliktu | Skojarzenie: byli małżonkowie = kłótnie |\n| C | spał do późna | *\"me levanté pronto\"* = wstał wcześnie - bezpośrednia sprzeczność | Szybkie czytanie - pominięcie \"pronto\" |\n| D | znów obejrzał film | *\"no tuve valor\"* = nie miał odwagi - NIE obejrzał | Mylenie zamiaru z realizacją |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C to klasyczna pułapka odwrócenia - tekst mówi *\"me levanté pronto\"* (wstał wcześnie), co jest dokładnie przeciwieństwem opcji C (spał do późna). Zawsze sprawdzaj przysłówki czasowe (*pronto, tarde, temprano*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja D jest błędna, bo narrator pisze *\"quería ver el final, pero no tuve valor\"* - chciał, ale nie odważył się. To nie jest to samo, co oglądanie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczem do odpowiedzi A jest rozpoznanie synonimu: *\"pedir permiso a mi jefe\"* = *\"tomarse un día libre\"*. Matura regularnie testuje tę umiejętność - teksty używają innych słów niż opcje odpowiedzi.\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D - Al protagonista le resulta imposible ver el final de la película.**\n(Protagoniście nie udaje się obejrzeć końca filmu - jest to niemożliwe.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment z ostatniego akapitu:\n\n> *\"decidí ver el final, pero no había ninguna película grabada. No sé qué había pasado, a lo mejor fue un error mío.\"*\n\n**Wskazówki:**\n1. **\"decidí ver el final\"** → postanowił obejrzeć końcówkę\n2. **\"no había ninguna película grabada\"** → nagranie zniknęło - nie ma czego oglądać\n3. **\"No sé qué había pasado\"** → sam nie wie, co się stało\n4. Nagranie zniknęło → obejrzenie końca jest **niemożliwe** = opcja D\n\n→ **Wniosek:** Protagonista chciał obejrzeć koniec, ale nagranie zniknęło - dlatego *le resulta imposible* (nie może / jest niemożliwe).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Fragment z tekstu | Dlaczego błędna |\n| A | Oglądają finał razem z byłą żoną | \"Llamé a mi exmujer y se lo expliqué todo\" - dzwoni, ale razem nie oglądają | Brak potwierdzenia wspólnego oglądania |\n| B | Niszczy nagranie, żeby nie widzieć końca | \"no había ninguna película grabada\" - nagranie samo zniknęło, NIE zniszczył | Mylenie \"brak nagrania\" z \"celowe zniszczenie\" |\n| C | Była żona opowiada mu koniec | *\"ella tampoco se había atrevido a ver el final\"* - ona też nie obejrzała | Błędne wnioskowanie: skoro mówi o filmie, to może znała koniec |\n| **D** | **Niemożliwe dla niego obejrzeć koniec** | \"no había ninguna película grabada\" | **POPRAWNA** |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub C\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3** - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Słownictwo kluczowe:**\n> - *resultar imposible* = okazać się niemożliwym\n> - *grabado/a* = nagrany/a\n> - *atreverse a + infinitivo* = odważyć się (coś zrobić)\n> - *tampoco* = też nie (podwójne zaprzeczenie z \"ni\")\n> - *a lo mejor* = może, być może (wyraża niepewność)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | oglądają razem z byłą żoną | Teksty nie potwierdzają wspólnego oglądania - bohater tylko dzwoni, żeby powiedzieć o braku nagrania | Skojarzenie: rozmawiali → może razem obejrzeli |\n| B | niszczy nagranie celowo | Nagranie zniknęło samo - bohater mówi *\"No sé qué había pasado\"* = nie wie dlaczego | Mylenie skutku (brak nagrania) z przyczyną (celowe zniszczenie) |\n| C | była żona zdradza mu finał | *\"ella tampoco se había atrevido a ver el final\"* - ona **też nie** obejrzała końca | Pobieżne czytanie - uczeń widzi, że rozmawiają o filmie i zakłada, że jedna z osób znała koniec |\n| **D** | **Protagoniście nie udaje się obejrzeć końca** | **POPRAWNA** - nagranie zniknęło | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka przy opcji B - tekst mówi, że nagrania nie było (*\"no había ninguna película grabada\"*), ale narrator nie napisał, że JE zniszczył. Różnica między \"brak nagrania\" a \"celowe skasowanie\" jest kluczowa.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C jest obalona przez jedno zdanie: *\"ella tampoco se había atrevido a ver el final\"* - słowo *tampoco* (też nie) pokazuje, że obie osoby UNIKAŁY oglądania końca. Nikt nie znał zakończenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenie *\"le resulta imposible\"* to syntetyczna parafraza - tekst nie użył tego wyrażenia, ale sytuacja (chciał obejrzeć → nie ma nagrania) jest dokładnie tym: impossibilidad.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - un fenómeno difícil de entender**\n(zjawisko trudne do zrozumienia)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (główna myśl)\n\nCały tekst *LA PELÍCULA* opisuje sytuację tajemniczą i niemożliwą do racjonalnego wyjaśnienia: mężczyzna ogląda film, który odwzorowuje jego własne życie, a potem nagranie tajemniczo znika.\n\nKluczowe fragmenty sygnalizujące tajemniczy charakter:\n\n> *\"de alguna manera misteriosa, la película estaba repitiendo mi vida\"*\n> *(w jakiś tajemniczy sposób film powtarzał moje życie)*\n\n> *\"No sé qué había pasado\"*\n> *(nie wiem, co się stało)*\n\n> *\"si yo había visto alguna película rara el domingo\"*\n> *(czy widziałem jakiś dziwny film w niedzielę)*\n\n**Analiza:**\n1. *\"misteriosa\"* = tajemnicza → sygnał niewyjaśnialnego zjawiska\n2. *\"No sé qué había pasado\"* → brak racjonalnego wyjaśnienia\n3. *\"película rara\"* = dziwny film → kolejny sygnał niezrozumiałości zdarzenia\n\n→ **Wniosek:** Tekst opisuje **tajemnicze, niezrozumiałe zjawisko** - film o życiu protagonisty bez żadnego racjonalnego wyjaśnienia. To jest treść opcji B.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | życie filmowca | Protagonista NIE jest filmowcem - jest zwykłym człowiekiem (*\"mi primer empleo en una multinacional\"*, *\"exmujer\"*, *\"hijo\"*) |\n| **B** | zjawisko trudne do zrozumienia | **POPRAWNA** - film tajemniczy, znika nagranie, brak wyjaśnienia |\n| C | film wyreżyserowany przez protagonistę | Protagonista nie reżyserował - był WIDZEM, nie twórcą |\n| D | tragiczne konsekwencje pewnego hobby | Zakończenie jest POZYTYWNE (pojednanie z byłą żoną, spokojny sen) - brak tragedii |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub D\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.1** - Zdający określa główną myśl tekstu\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Słownictwo - sygnały tajemniczości/niezrozumienia:**\n> - *misterioso/a* = tajemniczy/a\n> - *raro/a* = dziwny/a, niezwykły/a\n> - *no saber qué había pasado* = nie wiedzieć, co się stało\n> - *fenómeno* = zjawisko\n> - *difícil de entender* = trudny do zrozumienia\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | la vida de un cineasta | Protagonista to zwykły człowiek, pracownik korporacji, nie filmowiec | Skojarzenie: film → reżyser/aktor |\n| **B** | un fenómeno difícil de entender | **POPRAWNA** - *\"misteriosa\"*, *\"rara\"*, *\"No sé qué había pasado\"* | - |\n| C | película dirigida por el protagonista | Protagonista **ogląda** film, nie go kręci - jest widzem, nie twórcą | Mylenie roli widza z rolą reżysera |\n| D | tragiczne konsekwencje hobby | Zakończenie jest pozytywne: pojednanie, spokojny sen (*\"logré dormir y descansar bien\"*) - brak tragedii | Zbyt dramatyczna interpretacja konfliktu z byłą żoną |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie *\"El texto trata de \"* sprawdza rozumienie **głównej myśli całego tekstu**, nie jednego fragmentu. Tematyka relacji z byłą żoną to poboczny wątek - głównym jest tajemnicze zjawisko filmowe.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja D jest mylącą pułapką - rzeczywiście w tekście pojawia się napięcie (kłopoty z byłą żoną, brak snu), ale zakończenie jest **pozytywne** i spokojne. Uczeń czytający pobieżnie może zapamiętać elementy dramatyczne i wybrać D.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *\"fenómeno\"* w opcji B może być nieznane - ale nawet bez jego znajomości można poprawnie wybrać B metodą eliminacji: A i C są łatwo do odrzucenia, D też (brak tragedii), więc zostaje B.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-3)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto trzy zdania. Wpisz w każdą lukę (7.1.-7.3.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: dwa zdania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej luki.\nLOS ROJIBLANCOS\nDetrás de la razón por la que visten de rojiblanco tanto el Atlético de Madrid como el Athletic\nde Bilbao existe una curiosa anécdota.\nEl Atlético de Madrid fue fundado a principios del siglo XX por un grupo de estudiantes\nvascos que querían montar en la capital de Espańa un club filial de su equipo de Bilbao.\nLo llamaron el “Athletic Club Sucursal de Madrid”. 7.1.\nEn 1909 el jugador del Athletic de Bilbao Juan Elorduy decidió aprovechar su viaje\na Inglaterra para comprar nuevas camisetas de un equipo inglés, ya que eran iguales a las del\nequipo vasco, blanquiazules, pero de mejor calidad. Cuando el jugador quería realizar\nla compra, el último día de su estancia, resultó que no había suficientes camisetas de esos\ncolores. 7.2. El problema era que no eran blanquiazules sino rojiblancas. A pesar de eso,\ncompró cincuenta camisetas. Al volver a Bilbao, entregó la mitad de ellas a sus compańeros\nde equipo y la otra mitad la dejó guardada en casa.\nUn ańo después, los jugadores de Bilbao y los de Madrid coincidieron en un partido.\nLos vascos llevaban sus nuevas camisetas. 7.3. Entonces Juan Elorduy recordó\nque todavía disponía de 25 camisetas rojiblancas y se las entregó al “Athletic Club Sucursal\nde Madrid”. Desde entonces son las camisetas oficiales de ambos equipos.\nadaptado de blogs.20minutos.es\nA. Al verlas, los madrileńos se quedaron maravillados.\nB. Por eso los madrileńos dejaron de ser un club filial del equipo bilbaíno.\nC. Sin embargo, encontró un gran número de camisetas de otro club británico.\nD. A pesar de la buena calidad del tejido, no le gustaron las nuevas camisetas rojiblancas.\nE. Por esa razón, en aquella época los dos equipos vestían camisetas iguales, de rayas blancas\ny azules.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"7. Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy wyrażeń synonimicznych lub wzajemnie\nwykluczających się słów/wyrażeń, lub przy pomocy równorzędnych słów odnoszących się\ndo jednego aspektu, jest traktowana jako jedno odniesienie, np.\n• podziel się swoimi wrażeniami z egzaminu na prawo jazdy\nTenía mucho miedo y estaba asustado.\nEl examen fue complicado y sencillo.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E - Por esa razón, en aquella época los dos equipos vestían camisetas iguales, de rayas blancas y azules.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika luki)\n\nKontekst przed luką 7.1.:\n\n> *\"El Atlético de Madrid fue fundado ( ) por un grupo de estudiantes vascos que querían montar en la capital de Espańa un club filial de su equipo de Bilbao. Lo llamaron el 'Athletic Club Sucursal de Madrid'. [7.1.] \"*\n\nKontekst po luce 7.1. (następny akapit):\n\n> *\"En 1909 el jugador del Athletic de Bilbao Juan Elorduy decidió aprovechar su viaje a Inglaterra para comprar nuevas camisetas de un equipo inglés, ya que eran iguales a las del equipo vasco, blanquiazules, pero de mejor calidad.\"*\n\n**Analiza logiki spójności:**\n\n1. Przed luką: klub madrycki był **filią** klubu bilbaíńskiego\n2. Po luce: szukano koszulek takich samych jak koszulki **vascas** (blanquiazules)\n3. Zdanie E wyjaśnia **dlaczego** koszulki były takie same: *\"Por esa razón \"* (dlatego właśnie) + oba kluby nosiły identyczne koszulki (biało-niebieskie)\n4. Zdanie E tworzy logiczny pomost: filia → identyczne koszulki (E) → w 1909 szukano koszulek angielskich bo były takie same jak bilbaíńskie\n\n→ **Wniosek:** E pasuje jako wyjaśnienie wynikające z relacji filia-klub macierzysty.\n\n## Sposób 2 - analiza spójności leksykalnej\n\nZdanie E używa kilku markerów kohezji:\n\n| Element zdania E | Nawiązanie do kontekstu |\n| *\"Por esa razón\"* | odwołuje do wcześniejszego faktu (filia Bilbao) |\n| *\"en aquella época\"* | spójność czasowa z datą założenia klubu (pocz. XX w.) |\n| *\"los dos equipos\"* | Atlético de Madrid + Athletic de Bilbao (wymienieni wcześniej) |\n| *\"camisetas iguales, de rayas blancas y azules\"* | pomost do kolejnego akapitu: \"blanquiazules, pero de mejor calidad\" |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1., max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **E**\n> - **0 pkt** - dowolna inna litera\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6** - Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu\n> - Uwaga: opcje B i D są dystraktorami - nie pasują do żadnej luki\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu kluczowa jest analiza logiki tekstu i spójności, nie reguły gramatyczne.\n\n> 📖 **Reference - Markery kohezji tekstu:**\n> - *por esa razón* = dlatego, z tego powodu (łączy przyczynę ze skutkiem)\n> - *en aquella época* = w tamtych czasach (nawiązanie czasowe)\n> - *sin embargo* = jednak (kontrast - używane w zdaniu C dla luki 7.2.)\n> - *al verlas* = na ich widok (zdanie A dla luki 7.3.)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść zdania | Dlaczego nie pasuje do luki 7.1. |\n| A | Na ich widok madrytczycy byli zachwyceni | Brak kontekstu poprzedzającego - w luce 7.1. nikt jeszcze nie widział żadnych koszulek |\n| B | Dlatego madrytczycy przestali być filią | Odwrotna logika - w tym miejscu tekst dopiero WYJAŚNIA, że byli filią, nie opisuje końca tej relacji |\n| C | Jednak znalazł wiele koszulek innego klubu | To zdanie pasuje do luki 7.2. (po stwierdzeniu, że nie było koszulek bilbaíńskich) |\n| D | Mimo dobrej jakości tkaniny, nie podobały się nowe koszulki | Brak odniesienia do koszulek w tym miejscu; pasowałoby po zakupie, ale nie tu |\n| **E** | Dlatego oba kluby nosiły jednakowe koszulki biało-niebieskie | **POPRAWNA** - logiczny skutek bycia filią |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zdanie B (*\"Por eso los madrileńos dejaron de ser un club filial\"*) jest dylematem - mówi o zaprzestaniu bycia filią, co logicznie powinno być gdzie indziej. Tekst nie wyjaśnia rozwiązania relacji filia-klub macierzysty w tym miejscu. To dystraktor.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczem do tej luki jest wyrażenie *\"por esa razón\"* w zdaniu E - to wyraźny marker logiczny (dlatego właśnie), który łączy zdanie z poprzednim faktem (filia Bilbao). Szukaj takich markerów przy każdej luce.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowa *\"blanquiazules\"* (biało-niebieskie) w zdaniu E są bezpośrednim pomostem do następnego akapitu, gdzie Juan Elorduy szuka koszulek *\"iguales a las del equipo vasco, blanquiazules\"*. Ta kohezja leksykalna potwierdza wybór E.\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - Sin embargo, encontró un gran número de camisetas de otro club británico.**\n(Jednak znalazł dużą liczbę koszulek innego brytyjskiego klubu.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika luki)\n\nKontekst bezpośrednio przed luką 7.2.:\n\n> *\"Cuando el jugador quería realizar la compra, el último día de su estancia, resultó que no había suficientes camisetas de esos colores. [7.2.] \"*\n\nKontekst bezpośrednio po luce 7.2.:\n\n> *\"El problema era que no eran blanquiazules sino rojiblancas. A pesar de eso, compró cincuenta camisetas.\"*\n\n**Analiza logiki:**\n\n1. Przed luką: brak koszulek w poszukiwanych kolorach (blanquiazules)\n2. Po luce: problem - znalezione koszulki były czerwono-białe, nie biało-niebieskie → mimo to kupił 50 sztuk\n3. Zdanie C: *\"Sin embargo\"* (jednak) = kontrast wobec \"brak koszulek bilbaíńskich\" → **ale** znalazł koszulki INNEGO klubu\n4. To tworzy logiczny łańcuch: brak bilbaíńskich → (C) jednak innego klubu → problem: były czerwono-białe → i tak kupił\n\n→ **Wniosek:** C idealnie wypełnia lukę jako kontrast do braku poszukiwanych koszulek.\n\n## Sposób 2 - analiza markerów kohezji\n\n| Marker w zdaniu C | Funkcja | Nawiązanie |\n| *Sin embargo* | kontrast / ale jednak | Kontrast do: *\"no había suficientes camisetas de esos colores\"* |\n| *de otro club británico* | nowe informacje | Mostek do: *\"no eran blanquiazules sino rojiblancas\"* (inny klub = inne kolory) |\n| *un gran número* | obfitość | Kontrast do: *\"no había suficientes\"* (mało/brak tych właściwych) |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2., max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - dowolna inna litera\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6** - Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu kluczowa jest analiza logiczna i spójność tekstu.\n\n> 📖 **Reference - Marker *sin embargo*:**\n> *Sin embargo* = jednak, niemniej jednak (spójnik kontrastowy)\n> Wskazuje na kontrast z poprzednim zdaniem\n> Synonimiczne: *no obstante*, *a pesar de eso*, *pero*\n> Obecność *sin embargo* na początku zdania C jest silnym sygnałem, że to zdanie jest KONTRASTEM wobec poprzedniego (brak koszulek → ale znalazł inne)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść zdania | Dlaczego nie pasuje do luki 7.2. |\n| A | Na ich widok madrytczycy byli zachwyceni | Kontekst tej luki to Anglia + sklep - madrytczycy nie są jeszcze w grze w tym miejscu |\n| B | Dlatego madrytczycy przestali być filią | Brak logicznego związku z kontekstem zakupów w Anglii |\n| **C** | Jednak znalazł koszulki innego klubu | **POPRAWNA** - kontrast (sin embargo) + pomost do \"rojiblancas\" |\n| D | Mimo dobrej tkaniny, nie podobały się koszulki | Kontekst luki mówi o poszukiwaniu, nie o ocenie jakości przez kogoś innego |\n| E | Dlatego oba kluby nosiły identyczne koszulki | To zdanie pasuje do luki 7.1. - tutaj potrzebny jest kontrast, nie wyjaśnienie przeszłości |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Marker *\"sin embargo\"* na początku zdania C jest kluczem - wskazuje na kontrast. W luce poprzedza stwierdzenie *\"no había suficientes camisetas\"* - więc zdanie C musi być kontrastem: \"nie było tych, których chciał, ALE znalazł inne\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zdanie D (*\"A pesar de la buena calidad del tejido, no le gustaron\"*) jest dystraktoriem - mówi o negatywnej ocenie koszulek, ale w tekście bohater KUPUJE koszulki mimo że nie były w poszukiwanych kolorach. Nie ma informacji, że mu się nie podobały.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Potwierdzeniem wyboru C jest to, że po luce tekst mówi *\"El problema era que no eran blanquiazules sino rojiblancas\"* - czyli zdanie po luce KOMENTUJE treść zdania C. Koszulki znalezionego innego klubu (zdanie C) = koszulki czerwono-białe (komentarz po luce). Idealny mostek.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - Al verlas, los madrileńos se quedaron maravillados.**\n(Na ich widok madrytczycy zachwycili się.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika luki)\n\nKontekst bezpośrednio przed luką 7.3.:\n\n> *\"Un ańo después, los jugadores de Bilbao y los de Madrid coincidieron en un partido. Los vascos llevaban sus nuevas camisetas. [7.3.] \"*\n\nKontekst bezpośrednio po luce 7.3.:\n\n> *\"Entonces Juan Elorduy recordó que todavía disponía de 25 camisetas rojiblancas y se las entregó al 'Athletic Club Sucursal de Madrid'.\"*\n\n**Analiza logiki:**\n\n1. Przed luką: Baskijczycy przyszli w nowych koszulkach (czerwono-białych)\n2. Po luce: Elorduy przypomniał sobie, że ma 25 takich koszulek i dał je madryteczykom\n3. **Pytanie:** dlaczego Elorduy dał koszulki? Co go skłoniło?\n4. Odpowiedź: madrytczycy byli zachwyceni koszulkami → Elorduy, widząc ich zachwyt, przypomniał sobie o swoich zapasach\n\n→ **Wniosek:** Zdanie A (*\"Al verlas, los madrileńos se quedaron maravillados\"*) = na widok koszulek madrytczycy zachwycili się → to właśnie był motyw, który skłonił Elorduy do oddania im swoich 25 koszulek.\n\n## Sposób 2 - analiza spójności logicznej\n\n| Element zdania A | Nawiązanie |\n| *Al verlas* | = \"na ich widok\" (koszulek Basków, *las* odnosi się do *camisetas*) |\n| *los madrileńos* | gracze Atlético de Madrid (wspomniani wcześniej) |\n| *se quedaron maravillados* | zachwyt → wyjaśnia, dlaczego Elorduy postanowił im dać koszulki |\n\n**Łańcuch przyczynowo-skutkowy:**\nBaskijczycy z nowych koszulek → [A: madrytczycy się zachwycają] → Elorduy daje im swoje 25 sztuk → od tej pory obie drużyny noszą te same koszulki\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3., max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A**\n> - **0 pkt** - dowolna inna litera\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6** - Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu\n> - Uwaga: opcje B i D są dystraktorami, które nie pasują do żadnej luki\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza logiczna tekstu.\n\n> 📖 **Reference - Konstrukcja *al + infinitivo*:**\n> *Al + infinitivo* = w momencie gdy / na widok / kiedy + czynność jednoczesna\n> Przykład: *Al verlas* = na ich widok / kiedy je zobaczyli / zobaczywszy je\n> *Las* = pronombre feminino plural (odnosi się do *camisetas* - rodzaj żeński)\n> Ważne: zaimek *las* wskazuje na koszulki wymienione w poprzednim zdaniu (*nuevas camisetas*)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść zdania | Dlaczego nie pasuje do luki 7.3. |\n| **A** | Na ich widok madrytczycy się zachwycili | **POPRAWNA** - logiczne ogniwo między pojawieniem się koszulek a decyzją Elorduy |\n| B | Dlatego madrytczycy przestali być filią | Nie ma tu logicznego związku - mowa o meczu i koszulkach, nie o relacji organizacyjnej |\n| C | Jednak znalazł koszulki innego klubu | To zdanie pasowało do luki 7.2. - tu nie ma kontrastu z \"brakiem koszulek\" |\n| D | Mimo dobrej tkaniny, nie podobały się koszulki | Tekst opisuje zachwyt (*maravillados*), a NIE niezadowolenie - odwrotna emocja |\n| E | Oba kluby nosiły identyczne koszulki biało-niebieskie | To zdanie opisuje przeszłość z luki 7.1. - tu jest mecz z 1910 r. i nowe czerwono-białe koszulki |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczem jest rozumienie, że zdanie A tłumaczy **motywację Elorduy** - dlaczego oddał koszulki? Bo zobaczył, że madrytczycy są nimi zachwyceni. Bez zdania A ten motyw jest niejasny.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zaimek *\"las\"* w *\"al verlas\"* jest ważnym sygnałem spójności - odnosi się do *\"camisetas\"* z poprzedniego zdania (*\"Los vascos llevaban sus nuevas camisetas\"*). To dowód, że zdanie A bezpośrednio nawiązuje do poprzedniego zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja B (*\"dejaron de ser un club filial\"*) nie pasuje do żadnej luki - jest dodatkowym dystraktoriem. Tekst wspomina o relacji filia-klub macierzysty tylko na początku; tutaj jest mowa o meczu i koszulkach.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nUN RELOJ DE FANTASÍA\nFue a la entrada del pueblo de Ollantaytambo, cerca de Cuzco. Yo me había despedido de\nun grupo de turistas y estaba solo, mirando desde lejos las ruinas 8.1. piedra, cuando\nun nińo pobre del lugar se acercó a pedirme que le regalara un bolígrafo. No 8.2. podía\ndar el bolígrafo que tenía, porque era un regalo de mi madre. Además, lo estaba usando. Para\ncompensar, ofrecí al nińo dibujarle un cerdito en la mano.\nDe repente, se corrió la voz. En un abrir y cerrar de ojos me 8.3. una multitud de nińos\nque pedían, a gritos, que yo les dibujara bichos en las manos: había quien quería un cóndor\ny quien una serpiente, otros preferían loros o pumas, y no faltaban los que querían un fantasma\no un dragón.\nY entonces, en medio de aquel ruido, un chico que no medía más de un metro de\n8.4. y que hasta entonces estaba separado del grupo, se puso delante de mí. Con orgullo\nme mostró un reloj dibujado con tinta negra en su muńeca izquierda:\n-Me lo mandó un tío mío que vive en Lima -dijo.\n-Y żanda bien? -le pregunté.\n-Atrasa un poco -8.5.\nadaptado de Eduardo Galeano, Celebración de la fantasía\n8.1.\nA. a\nB. de\nC. con\n8.2.\nA. la\nB. le\nC. lo\n8.3.\nA. ha rodeado\nB. rodeará\nC. rodeó\n8.4.\nA. grandeza\nB. longitud\nC. altura\n8.5.\nA. respondió\nB. propuso\nC. repitió\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"8. Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy co najmniej trzech słów/wyrażeń\nodnoszących się do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.\n• podziel się swoimi wrażeniami z egzaminu na prawo jazdy\nEl examinador era un hombre poco amable, sin sentido del humor e impaciente.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - de**\n\nPoprawna forma: *\"las ruinas **de** piedra\"* = kamienne ruiny (ruiny z kamienia)\n\n## Sposób 1 - analiza leksykalna i gramatyczna\n\nKontekst luki:\n\n> *\"mirando desde lejos las ruinas 8.1. piedra\"*\n\n**Pytanie:** Jakiego przyimka używamy, aby wyrazić materiał, z którego coś jest zrobione?\n\nW języku hiszpańskim konstrukcja **`sustantivo + de + material`** wyraża, z czego coś jest zrobione:\n- *una mesa de madera* = drewniany stół\n- *una casa de ladrillo* = ceglany dom\n- *las ruinas de piedra* = kamienne ruiny\n\n→ **Wniosek:** Poprawny przyimek to **de** (z czego? = de).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (eliminacja opcji)\n\n| Opcja | Przyimek | Znaczenie + czy pasuje? |\n| A | *a* | kierunek (do, ku) lub odległość - \"ruiny ku kamieniu\"? Nie ma sensu |\n| **B** | **de** | **materiał / skład** - \"ruiny **z kamienia**\" = kamienne ruiny ✅ |\n| C | *con* | towarzyszenie (z kimś/czymś) - \"ruiny z kamieniem\"? Nie pasuje kontekstowo |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B** (de)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A (a) lub C (con)\n> - Wymaganie: **1** - Zdający posługuje się zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Przyimek *de* do wyrażania materiału:**\n> Konstrukcja: `sustantivo + de + material`\n> Znaczenie: z czego jest zrobiony/a dany obiekt\n> Przykłady:\n> - *una estatua de mármol* = marmurowa statua\n> - *una camisa de seda* = jedwabna koszula\n> - *una botella de vidrio* = szklana butelka\n> - *las ruinas de piedra* = kamienne ruiny\n>\n> **NIE używaj *con*:** *con* wyraża towarzyszenie/posiadanie cech, nie materiał.\n> Wyjątek: *café con leche* (kawa z mlekiem) - tu *con* łączy dwa odrębne elementy, nie opisuje materiału.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Przyimek | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *a* | Przyimek kierunkowy - \"ruiny ku kamieniu\" nie ma sensu; *a* łączy się z miejscem docelowym, nie materiałem | Przekładanie z polskiego \"do/ku\" |\n| **B** | **de** | **POPRAWNA** - materiał/skład | - |\n| C | *con* | Wyraża \"razem z\" lub \"wyposażony w\" - \"ruiny z kamieniem\" to błędna konstrukcja w tym kontekście | Mylenie polskiego \"z (kamienia)\" z *con* (w znaczeniu \"z kimś/czymś\") |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór *con* przez analogię do polskiego \"zrobiony Z kamienia\" - \"z\" po polsku. Ale w hiszpańskim \"z (materiału)\" = *de*, a nie *con*. Zapamiętaj: *de* = z czego, *con* = razem z.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *sustantivo + de + material* jest bardzo produktywna w języku hiszpańskim. Warto zapamiętać kolokacje: *de madera* (drewniany), *de piedra* (kamienny), *de plástico* (plastikowy), *de oro* (złoty), *de papel* (papierowy).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu 8 całego tekstu (UN RELOJ DE FANTASÍA) narracja jest w czasie przeszłym - kontekst \"ruiny z kamienia\" to opis otoczenia, nie czynność. Wybór przyimka jest czysto gramatyczny, niezależny od czasu narracji.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - le**\n\nPoprawna forma: *\"No **le** podía dar el bolígrafo\"* = Nie mogłem mu dać długopisu\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna (zaimki dopełnienia)\n\nKontekst luki:\n\n> *\"No 8.2. podía dar el bolígrafo que tenía, porque era un regalo de mi madre.\"*\n\n**Analiza struktury zdania:**\n\n- Czasownik: *dar* (dawać)\n- Konstrukcja: *dar algo a alguien* = dać coś komuś\n- *algo* (dopełnienie bliższe) = *el bolígrafo* (długopis)\n- *a alguien* (dopełnienie dalsze) = dziecko (wspomniane wcześniej: *un nińo pobre del lugar*)\n- Pytanie: **komu** = zaimek dopełnienia dalszego\n\n**Zaimki dopełnienia dalszego (OI):**\n| Osoba | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |\n| 1. | *me* | *nos* |\n| 2. | *te* | *os* |\n| 3. | **le/les** | *les* |\n\nDziecko = 3. osoba l. poj. → zaimek dopełnienia dalszego = **le**\n\n→ **Wniosek:** *\"No **le** podía dar el bolígrafo\"* = Nie mogłem **mu** (dziecku) dać długopisu.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Zaimek | Rodzaj/typ | Dlaczego błędna |\n| A | *la* | dopełnienie bliższe, femininum, l. poj. | Długopis (*el bolígrafo*) = masculinum → dopełnienie bliższe byłoby *lo*; poza tym tu potrzebne OI, nie OD |\n| **B** | **le** | dopełnienie dalsze, l. poj. | **POPRAWNA** - \"nie mogłem mu dać\" |\n| C | *lo* | dopełnienie bliższe, masculinum, l. poj. | Byłoby OD dla długopisu, ale w zdaniu dopełnienie bliższe jest już wyrażone (*el bolígrafo*) - nie ma potrzeby duplikowania |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B** (le)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A (la) lub C (lo)\n> - Wymaganie: **1** - Zdający posługuje się zasobem środków językowych (gramatycznych)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Zaimki OI (dopełnienie dalsze) w języku hiszpańskim:**\n> - **me** = mi (1 os. l. poj.)\n> - **te** = ci / tobie (2 os. l. poj.)\n> - **le** = mu / jej / Panu/Pani (3 os. l. poj.)\n> - **nos** = nam (1 os. l. mn.)\n> - **os** = wam (2 os. l. mn.)\n> - **les** = im (3 os. l. mn.)\n>\n> Użycie: odpowiada na pytanie \"KOMU?\" (kto otrzymuje czynność)\n> *Dar algo a alguien* → *le doy algo a él* → poprawnie: *Le doy el bolígrafo.*\n\n> 📖 **Reference - Różnica OD vs OI:**\n> - OD (*lo/la/los/las*) = \"CO?\" lub \"KOGO?\" - co bezpośrednio podlega czynności\n> - OI (*me/te/le/nos/os/les*) = \"KOMU?\" - kto pośrednio uczestniczy w czynności (beneficjent)\n> - W zdaniu: *\"dar **el bolígrafo** [OD] **al nińo** [OI]\"* → OI = *le* (nińo)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Zaimek | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *la* | Femininum OD - odnosi się do czegoś żeńskiego; *bolígrafo* = masculinum; poza tym potrzebne OI, nie OD | Mylenie OI z OD + błąd rodzaju |\n| **B** | **le** | **POPRAWNA** | - |\n| C | *lo* | Masculinum OD dla *bolígrafo* - ale długopis jest wyrażony wprost jako OD, więc nie potrzebny zaimek zastępczy; tu potrzebne OI | Mylenie OI (*le*) z OD (*lo*) - typowy błąd uczniów |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór *lo* przez skojarzenie z *\"el bolígrafo\"* (długopis = masculinum = lo). Ale *lo* byłoby OD (co daję?), podczas gdy zdanie potrzebuje OI (komu daję?). W zdaniu *\"dar el bolígrafo\"* długopis jest już wyrażony wprost - więc jeśli byłoby OD, byłoby redundantne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj kolejność zaimków przy dativo i acusativo razem: *OI + OD + czasownik*. Tutaj: *\"No le [OI] podía dar el bolígrafo [OD]\"* - poprawna kolejność.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Le* w 3 osobie jest nierozdane (brak rodzaju) - pasuje zarówno do *al nińo* (mu) jak i *a la nińa* (jej). W tym zdaniu kontekst wskazuje na chłopca (*un nińo pobre*), więc *le* = mu.\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - rodeó**\n\nPoprawna forma: *\"me **rodeó** una multitud de nińos\"* = otoczyła mnie gromada dzieci\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu (czas narracji)\n\nKontekst luki:\n\n> *\"En un abrir y cerrar de ojos me 8.3. una multitud de nińos que pedían, a gritos, que yo les dibujara bichos en las manos\"*\n\n**Analiza:**\n\n1. Cały tekst jest narracją w przeszłości (narrator opowiada wydarzenie z przeszłości)\n2. Czasy użyte w tekście: *\"me había despedido\"* (pluscuamperfecto), *\"era\"* (imperfecto), *\"se acercó\"* (indefinido) - narracja oparta o **pretérito indefinido**\n3. *\"En un abrir y cerrar de ojos\"* = w mgnieniu oka → wyrażenie sygnalizujące **natychmiastowe, jednorazowe zdarzenie** → pretérito indefinido\n4. Podmiot: *\"una multitud de nińos\"* → 3 os. l. poj. (multitud = rzeczownik zbiorowy, l. poj.)\n\n**Wniosek:** Jednorazowe zdarzenie w przeszłości = **pretérito indefinido** → *rodeó* (3 os. l. poj. od *rodear*)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (eliminacja czasów)\n\n| Opcja | Czas | Forma | Dlaczego nie pasuje |\n| A | *ha rodeado* | Pretérito Perfecto | Opisuje czynność związaną z teraźniejszością - ale narracja jest w przeszłości historycznej; w Hiszpanii PP nie używa się do narracji historycznej |\n| B | *rodeará* | Futuro Simple | Przyszłość - zdarzenie jeszcze nie nastąpiło; brak sensu w narracji przeszłej |\n| **C** | **rodeó** | **Pretérito Indefinido** | **POPRAWNA** - jednorazowe zdarzenie w przeszłości narracyjnej ✅ |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C** (rodeó)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A (ha rodeado) lub B (rodeará)\n> - Wymaganie: **1** - Zdający posługuje się zasobem środków językowych (gramatycznych)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Indefinido (Pretérito Simple):**\n> Forma: temat + końcówki regularne (-ar: -é, -aste, -ó, -amos, -asteis, -aron)\n> *rodear*: rodeé, rodeaste, **rodeó**, rodeamos, rodeasteis, rodearon\n>\n> Użycie:\n> 1. Czynność zakończona w przeszłości (konkretny moment)\n> 2. Sekwencja zdarzeń w narracji\n> 3. Czynności z wyraźnym początkiem i końcem\n>\n> Sygnały: *ayer, de repente, de pronto, en un abrir y cerrar de ojos, de repente, entonces*\n\n> 📖 **Reference - Kontrast PP vs Indefinido (Hiszpania):**\n> - *Pretérito Perfecto* (*ha rodeado*): czynność z przeszłości powiązana z teraźniejszością, lub tego samego dnia\n> - *Pretérito Indefinido* (*rodeó*): narracja historyczna, przeszłość wyraźnie odcięta od teraźniejszości\n> - W narracji literackiej → zawsze **Indefinido**\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Czas | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *ha rodeado* (Pretérito Perfecto) | Narracja jest w czasie przeszłym historycznym - PP byłoby niezgodne z resztą tekstu; w narracji literackiej używa się indefinido | Mylenie PP (świeże zdarzenia) z narracją przeszłą |\n| B | *rodeará* (Futuro) | Przyszłość nie ma sensu w naracji o przeszłych zdarzeniach | Przypadkowy wybór / nieznajomość formy futuro |\n| **C** | **rodeó** (Indefinido) | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenie *\"En un abrir y cerrar de ojos\"* (w mgnieniu oka) jest klasycznym sygnałem dla **pretérito indefinido** - wskazuje na błyskawiczne, jednorazowe zdarzenie. Takie wyrażenia czasowe zawsze sygnalizują Indefinido, nie Imperfecto (które opisuje tło/stan trwający).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *\"ha rodeado\"* byłoby błędne, bo cała narracja jest w przeszłości historycznej. W tekstach literackich/narracyjnych w języku hiszpańskim używa się **pretérito indefinido**, a nie pretérito perfecto.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Podmiotem zdania jest *\"una multitud de nińos\"* (gromada dzieci) - mimo że odnosi się do wielu dzieci, *multitud* jest rzeczownikiem zbiorowym w l. poj., więc czasownik jest w 3. osobie l. poj.: *rodeó* (nie *rodearon*).\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - altura**\n\nPoprawna forma: *\"un chico que no medía más de un metro de **altura**\"* = chłopiec, który nie mierzył więcej niż metr **wzrostu**\n\n## Sposób 1 - analiza leksykalna (znaczenie słów)\n\nKontekst luki:\n\n> *\"un chico que no medía más de un metro de 8.4. y que hasta entonces estaba separado del grupo\"*\n\n**Pytanie:** Co wyraża się przez *\"medir un metro de \"*? → Rozmiar pionowy osoby = **wzrost / wysokość**\n\n**Porównanie trzech opcji:**\n\n| Opcja | Znaczenie | Czy pasuje do osoby mierzącej metr? |\n| A | *grandeza* | wielkość, majestat, wspaniałość (znaczenie abstrakcyjne lub moralne) | ✗ Nie - *grandeza* nie opisuje wzrostu osoby |\n| B | *longitud* | długość (wymiar poziomy) | ✗ Nie - wzrost osoby to wymiar **pionowy**, nie długość |\n| **C** | **altura** | wysokość, wzrost (wymiar pionowy) | ✓ Tak - *\"medir un metro de altura\"* = mierzyć metr wzrostu |\n\n→ **Wniosek:** Jedyne słowo pasujące do opisu wzrostu osoby = **altura**.\n\n## Sposób 2 - analiza kolokacji\n\n**Kolokacje z mierzeniem wzrostu:**\n- *medir de altura* = mierzyć pod względem wzrostu/wysokości\n- *tener un metro de altura* = mieć metr wzrostu\n- *żCuánto mides?* = Ile mierzysz? (o wzroście)\n\n**Dlaczego nie *longitud*?**\n*Longitud* opisuje wymiar poziomy - długość rzeki, długość trasy:\n- *la longitud del río* = długość rzeki\n- *NO: medir un metro de longitud* (dla osoby stojącej) → to byłoby \"leżąc\"\n\n**Dlaczego nie *grandeza*?**\n*Grandeza* to pojęcie abstrakcyjne:\n- *la grandeza de Espańa* = wielkość / majestat Hiszpanii\n- *la grandeza de su gesto* = wspaniałość jego gestu\n- Nigdy nie opisuje wzrostu fizycznego\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C** (altura)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A (grandeza) lub B (longitud)\n> - Wymaganie: **1** - Zdający posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Słownictwo: wymiary i rozmiary:**\n> - *la altura* = wysokość (pionowa), wzrost (osoby)\n> - *la longitud* = długość (pozioma)\n> - *el ancho / la anchura* = szerokość\n> - *el peso* = waga\n> - *la profundidad* = głębokość\n>\n> **Wyrażenia z *altura*:**\n> - *medir X metros de altura* = mierzyć X metrów wzrostu\n> - *tener buena altura* = być wysokim (o osobie)\n> - *a esta altura* = na tej wysokości; w przenośni: w tym momencie / na tym etapie\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *grandeza* | Opisuje abstrakcyjną \"wielkość\" lub \"majestat\", nie wzrost fizyczny | Mylenie \"wielkości\" w sensie fizycznym z abstrakcyjnym |\n| B | *longitud* | Opisuje długość poziomą (rzeki, trasy) - nie wzrost stojącej osoby | Przekładanie polskiego \"długość ciała\" (mylne) |\n| **C** | **altura** | **POPRAWNA** - *\"medir un metro de altura\"* = mierzyć metr wzrostu | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Polskie słowo \"wzrost\" przekłada się na *altura* (nie *longitud*). *Longitud* jest fałszywym przyjacielem - może kojarzyć się z \"długością ciała\", ale w hiszpańskim opisuje długość poziomą, nie wzrost.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Grandeza* brzmi podobnie do \"grande\" (duży), ale to nie synonim wymiaru fizycznego. *Grandeza* oznacza \"wielkość\" w sensie moralnym, historycznym lub abstrakcyjnym (np. *la grandeza del Imperio Romano*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kolokacja *\"medir de altura\"* jest standardowym sposobem mówienia o wzroście: *\"Mide 1,80 de altura\"* = Ma 180 cm wzrostu. Zapamiętaj tę kolokację jako gotową formułę.\n\n**8.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - respondió**\n\nPoprawna forma: *\"-Atrasa un poco -**respondió**.\"* = \"Spóźnia się trochę\" - **odpowiedział.**\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\nKontekst luki:\n\n> *\"-Y żanda bien? -le pregunté.*\n> *-Atrasa un poco -8.5. \"*\n\n**Analiza:**\n\n1. Narrator **zapytał** (*le pregunté*) = zadał pytanie\n2. Chłopiec udzielił odpowiedzi (*\"Atrasa un poco\"* = spóźnia się trochę)\n3. Po treści wypowiedzi chłopca musi pojawić się **czasownik narracyjny** opisujący, co chłopiec zrobił\n4. Pytanie → odpowiedź = *preguntó → respondió* - to klasyczna para komunikacyjna\n\n→ **Wniosek:** *respondió* = odpowiedział → jedyna logiczna opcja po pytaniu i odpowiedzi.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Czasownik | Znaczenie | Dlaczego nie pasuje |\n| **A** | **respondió** | **odpowiedział** | **POPRAWNA** - para: preguntó → respondió |\n| B | *propuso* | zaproponował | Chłopiec nic nie proponuje - tylko odpowiada na pytanie o zegarek |\n| C | *repitió* | powtórzył | Chłopiec nie powtarza niczego - to pierwsza wypowiedź o zegarku |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A** (respondió)\n> - **0 pkt** - odpowiedź B (propuso) lub C (repitió)\n> - Wymaganie: **1** - Zdający posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych)\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza kontekstu dialogu.\n\n> 📖 **Reference - Czasowniki narracyjne w dialogu (verbos de habla):**\n> - *preguntar* = pytać (narrator pyta: *le pregunté*)\n> - *responder / contestar* = odpowiadać (odpowiedź na pytanie)\n> - *proponer* = proponować (oferować coś nowego)\n> - *repetir* = powtarzać (to samo, co już powiedziano)\n> - *ańadir* = dodawać (nową informację)\n> - *explicar* = wyjaśniać\n>\n> Para logiczna w dialogu: *preguntar → responder/contestar*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Czasownik | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **respondió** | **POPRAWNA** - odpowiedź po pytaniu | - |\n| B | *propuso* | Chłopiec tylko odpowiada na pytanie - nie składa żadnej propozycji | Mylenie \"mówi coś\" z \"proponuje coś\" |\n| C | *repitió* | Chłopiec mówi to po raz pierwszy - nic nie powtarza | Wybór bez analizy kontekstu - \"powtórzył\" sugerowałoby wcześniejszą wypowiedź |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach z dialogiem zawsze sprawdzaj parę komunikacyjną. Jeśli w poprzedniej turze ktoś *preguntó* (zapytał), to naturalna odpowiedź to *respondió/contestó* (odpowiedział). To podstawowa reguła analizy dialogów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Proponer* (proponować) wymagałoby zupełnie innego kontekstu - oferty, sugestii jakiegoś działania. Stwierdzenie *\"Atrasa un poco\"* (spóźnia się trochę) to informacja/odpowiedź, nie propozycja.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Repetir* (powtarzać) sygnalizuje, że coś zostało już wcześniej powiedziane. W tym miejscu chłopiec mówi po raz pierwszy o tym, czy zegarek chodzi dobrze - nie ma nic do powtarzania.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-5)\nPrzeczytaj krótkie dialogi (9.1.-9.5.). Wybierz poprawne uzupełnienie luk. Zakreśl jedną\nz liter: A, B albo C.\n9.1.\nX: żCómo te fue en el concurso?\nY: Muy bien, el primer premio.\nX: ˇEnhorabuena!\nA. perdí\nB. ocupé\nC. conseguí\n9.2.\nX: żQué tal las vacaciones? żHabéis tenido con el hotel?\nY: ˇQué va! Un desastre. No pienso viajar más con esa agencia.\nA. suerte\nB. problemas\nC. una discusión\n9.3.\nX: Paco ha engordado últimamente, żverdad?\nY: Sí, es que\nA. sigue sin comer mucho\nB. ha vuelto a comer mucho\nC. ha dejado de comer mucho\n9.4.\nX: Blanca, żsabías que Susana ha roto con su novio?\nY: No, no ha comentado. żQué ha pasado?\nA. se lo\nB. me lo\nC. me la\n9.5.\nX: ˇImagínate! ˇA Antonio lo han despedido!\nY: żAl mejor empleado del ańo?\nX: Yo tampoco me lo podía creer.\nA. ˇMenos mal!\nB. ˇQué envidia!\nC. ˇNo me digas!\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"9. Zaimki oraz pospolite modyfikatory takie jak np. muy, poco, bastante, mucho nie są\ntraktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - conseguí**\n\n> Pełne zdanie: *Y: Muy bien, **conseguí** el primer premio.*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\nRozmowa składa się z trzech wymienianych replik:\n\n> X: żCómo te fue en el concurso?\n> Y: Muy bien, el primer premio.\n> X: ˇEnhorabuena!\n\n**Kluczowe wskazówki kontekstowe:**\n1. Y odpowiada **„Muy bien\"** - wynik był pozytywny.\n2. X mówi **„ˇEnhorabuena!\"** (gratulacje!) - potwierdza sukces Y.\n3. Luka dotyczy czasu przeszłego - czynność zakończona (konkurs już się odbył).\n\nSkoro wynik był dobry i X gratuluje, jedyna sensowna opcja to **zdobycie (conseguir) pierwszej nagrody**.\n\n→ **Wniosek:** poprawna odpowiedź to C - *conseguí el primer premio* = zdobyłem/am pierwszą nagrodę.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji i kolokacje\n\n**Opcja A - perdí:**\n> *perdí el primer premio* = przegrałem pierwszą nagrodę\n\n- „Perdí\" oznacza „przegrałem/straciłem\" - sprzeczne z „Muy bien\" i „ˇEnhorabuena!\".\n- Pułapka: uczniowie mylą kontekst, bo „premio\" kojarzy się z nagrodą, ale „perder un premio\" to jej utrata.\n\n**Opcja B - ocupé:**\n> *ocupé el primer premio* = (zająłem pierwszą nagrodę - błąd kolokacyjny)\n\n- „Ocupar el primer lugar/puesto\" (zająć pierwsze miejsce) jest poprawną kolokacją.\n- Ale **„ocupar el primer premio\"** to błąd kolokacyjny - nagrodę się zdobywa (conseguir), a nie zajmuje (ocupar).\n\n**Opcja C - conseguí:**\n> *conseguí el primer premio* = zdobyłem/am pierwszą nagrodę\n\n- „Conseguir un premio\" to standardowa, naturalna kolokacja w języku hiszpańskim.\n- Pasuje do kontekstu: pozytywny wynik + gratulacje. **POPRAWNA.**\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE - zadanie 9.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź C (conseguí)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B\n> - Testuje kolokację: *conseguir un premio*.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | perdí | Znaczy „przegrałem\" - sprzeczne z „Muy bien\" i „ˇEnhorabuena!\" | Ignorowanie kontekstu emocjonalnego |\n| B | ocupé | Błąd kolokacyjny: „ocupar el premio\" nie istnieje | Mylenie z „ocupar el primer puesto/lugar\" |\n| **C** | **conseguí** | **POPRAWNA** - zdobyłem nagrodę, kolokacja standardowa | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Kluczem jest tu kolokacja. „Ganar un premio\", „conseguir un premio\", „obtener un premio\" - wszystkie poprawne. Natomiast „ocupar el primer premio\" NIE istnieje - z „ocupar\" łączy się „lugar/puesto/posición\", nie „premio\".\n\n> **Uwaga:** Zawsze najpierw sprawdź kontekst emocjonalny dialogu. „Muy bien\" + „ˇEnhorabuena!\" = jednoznaczny pozytywny wynik → eliminuj od razu opcje negatywne (perdí).\n\n> **Uwaga:** W zadaniach dialogowych CKE często stosuje reakcję kolejnego rozmówcy jako potwierdzenie odpowiedzi - tu „ˇEnhorabuena!\" jest kluczem do odgadnięcia luki.\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - suerte**\n\n> Pełne zdanie: *X: żHabéis tenido **suerte** con el hotel?*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\nDialog:\n\n> X: żQué tal las vacaciones? żHabéis tenido con el hotel?\n> Y: ˇQué va! Un desastre. No pienso viajar más con esa agencia.\n\n**Kluczowe wskazówki kontekstowe:**\n1. **„ˇQué va!\"** - idiom oznaczający zaprzeczenie: „skądże!\", „ani trochę!\", „absolutnie nie!\".\n2. **„Un desastre\"** - katastrofa, klęska.\n3. **„No pienso viajar más con esa agencia\"** - nie zamierza więcej korzystać z tej agencji.\n\nLogika pytania: X pyta, czy mieli X z hotelem. Y zaprzecza (ˇQué va!) i mówi, że było katastrofalnie.\n\nJeśli Y zaprzecza pytaniu „czy mieliście X?\", to X musiało być czymś pozytywnym, bo negacja czegoś pozytywnego = negatywny wynik.\n\n→ **Wniosek:** *żHabéis tenido suerte con el hotel?* (czy mieliście szczęście z hotelem?) - Y odpowiada: ˇQué va! = nie, nie mieliśmy szczęścia.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji przez logikę „ˇQué va!\"\n\n**Opcja A - suerte:**\n- Pytanie: „czy mieliście szczęście z hotelem?\" → ˇQué va! (nie, absolutnie nie!)\n- Logika: zaprzeczenie szczęścia = było okropnie → **pasuje** do „Un desastre\".\n- **POPRAWNA.**\n\n**Opcja B - problemas:**\n- Pytanie: „czy mieliście problemy z hotelem?\" → ˇQué va! (skądże! żadnych problemów?)\n- Ale zaraz potem mówi „Un desastre\" i nie chce więcej korzystać z agencji - **sprzeczność**.\n- Gdyby zaprzeczał problemom, nie nazwiemy tego „katastrofą\".\n\n**Opcja C - una discusión:**\n- Pytanie: „czy mieliście kłótnię z hotelem?\" → ˇQué va! (żadnej kłótni?)\n- „Mieć kłótnię z hotelem\" to nienaturalna kolokacja.\n- Kontekst (agencja turystyczna, nieudane wakacje) nie sugeruje kłótni z hotelem jako głównego problemu.\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE - zadanie 9.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź A (suerte)\n> - **0 pkt** - odpowiedź B lub C\n> - Testuje: rozumienie idiomu *ˇQué va!* (zaprzeczenie) + kolokację *tener suerte*.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **suerte** | **POPRAWNA** - ˇQué va! zaprzecza szczęściu, co pasuje do „Un desastre\" | - |\n| B | problemas | ˇQué va! zaprzeczałoby problemom - sprzeczne z „Un desastre\" | Niezrozumienie funkcji ˇQué va! |\n| C | una discusión | Nienaturalna kolokacja, kontekst nie sugeruje kłótni | Dosłowne tłumaczenie bez analizy kontekstu |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** **„ˇQué va!\"** to kluczowy idiom - zawsze oznacza silne zaprzeczenie/odrzucenie. W tym zadaniu jego rozumienie decyduje o wyborze właściwej opcji.\n\n> **Uwaga:** Kolokacja **„tener suerte\"** (mieć szczęście) jest podstawowa w hiszpańskim. Inne: „tener suerte con alguien/algo\" = mieć szczęście z kimś/czymś.\n\n> **Uwaga:** Pułapka B jest subtelna - jeśli Y zaprzecza pytaniu „czy mieliście problemy?\", to powinno oznaczać „nie mieliśmy problemów\", ale następnie mówi „Un desastre\" - to byłoby wewnętrznie sprzeczne. Zawsze sprawdzaj spójność całego dialogu.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - ha vuelto a comer mucho**\n\n> Pełne zdanie: *Y: Sí, es que **ha vuelto a comer mucho**.*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\nDialog:\n\n> X: Paco ha engordado últimamente, żverdad?\n> Y: Sí, es que\n\n**Kluczowe wskazówki kontekstowe:**\n1. **„ha engordado últimamente\"** - Paco ostatnio przybrał na wadze.\n2. **„Sí, es que \"** - Y potwierdza i wyjaśnia PRZYCZYNĘ przybrania na wadze.\n\nPaco przytył → przyczyna musi być zgodna z przybieraniem na wadze: musi znowu jeść dużo.\n\n## Sposób 2 - eliminacja przez peryfrastyki werbalne\n\n**Kluczowa struktura - „volver a + infinitivo\":**\n\n> **Reguła:** *volver a + infinitivo* = robić coś ZNOWU, PONOWNIE\n> *Ha vuelto a comer mucho* = znowu zaczął dużo jeść (robił to wcześniej, przestał, i wrócił do nawyku)\n\n**Opcja A - sigue sin comer mucho:**\n> *sigue sin comer mucho* = nadal nie je dużo\n\n- „Seguir sin + infinitivo\" = nadal nie robić czegoś.\n- Ktoś, kto nadal nie je dużo, NIE tyje - **sprzeczne** z „ha engordado\".\n\n**Opcja B - ha vuelto a comer mucho:**\n> *ha vuelto a comer mucho* = znowu zaczął dużo jeść\n\n- Przyczyna przybrania na wadze = znów dużo je. **Logicznie spójne.** **POPRAWNA.**\n\n**Opcja C - ha dejado de comer mucho:**\n> *ha dejado de comer mucho* = przestał dużo jeść\n\n- „Dejar de + infinitivo\" = przestać coś robić.\n- Ktoś, kto przestał dużo jeść, NIE tyje - **sprzeczne** z „ha engordado\".\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE - zadanie 9.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź B (ha vuelto a comer mucho)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub C\n> - Testuje: peryfrastyki werbalne (*volver a, seguir sin, dejar de*) + logikę przyczynowo-skutkową.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | sigue sin comer mucho | „Nadal nie je dużo\" - sprzeczne z przybieraniem na wadze | Niezrozumienie „seguir sin\" (= nadal nie) |\n| **B** | **ha vuelto a comer mucho** | **POPRAWNA** - znowu je dużo, stąd przybranie na wadze | - |\n| C | ha dejado de comer mucho | „Przestał jeść dużo\" - sprzeczne z przybieraniem na wadze | Mylenie „dejar de\" (przestać) z „volver a\" (znów) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Trzy peryfrastyki werbalne z tego zadania to kluczowy materiał maturalny:\n> - *volver a + inf.* = znowu coś robić\n> - *seguir + gerundio* lub *seguir sin + inf.* = nadal coś robić / nadal nie robić\n> - *dejar de + inf.* = przestać coś robić\n\n> **Uwaga:** Pułapka A jest szczególnie myląca - „sigue sin comer mucho\" brzmi pozornie logicznie, bo można myśleć o diecie, ale zawiera zaprzeczenie „sin\", co odwraca sens.\n\n> **Uwaga:** Zawsze sprawdź spójność logiczną: przyczyną TYCIA (engordar) może być tylko JEDZENIE DUŻO (comer mucho), nie „nie jedzenie\" ani „przestanie jeść\".\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - me lo**\n\n> Pełne zdanie: *Y: No, no **me lo** ha comentado. żQué ha pasado?*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\nDialog:\n\n> X: Blanca, żsabías que Susana ha roto con su novio?\n> Y: No, no ha comentado. żQué ha pasado?\n\n**Analiza gramatyczna zdania odpowiedzi:**\n- „No me lo ha comentado\" = Nikt mi tego nie wspomniał / Nie powiedziano mi o tym.\n- Pełna forma bez pronombres: *„Nadie me ha comentado esto (= la noticia del rompimiento)\"*\n\n**Dwa zaimki w zdaniu:**\n- **Dopełnienie dalsze (OI):** komu? → **mi** (Blanca) → zaimek: **me**\n- **Dopełnienie bliższe (OD):** co? → **to** (fakt zerwania = *la noticia*) → zaimek: **lo** (rodzaj nijaki/męski neutralny dla abstrakcyjnych faktów)\n\nReguła: OI zawsze przed OD → **me lo** (najpierw „mi\", potem „to\").\n\n→ **Wniosek:** poprawna odpowiedź to B - *me lo*.\n\n## Sposób 2 - eliminacja przez analizę każdego pronombre\n\n**Opcja A - se lo:**\n- „Se\" jako OI pojawia się gdy OI = le/les zmienione przed OD lo/la/los/las: *„le lo\"* → „se lo\".\n- Tutaj OI = **me** (Blanca mówi o sobie: nie powiedziano **mi**), nie „le\" (jemu/jej).\n- „Se lo ha comentado\" = powiedziano mu/jej to - nie pasuje do kontekstu (Blanca mówi o sobie).\n\n**Opcja B - me lo:**\n- **me** = OI: mojej (mi, Blance) → kto nie powiedział?\n- **lo** = OD: tego (neutralny: *la noticia, el hecho de que Susana rompió*)\n- Reguła kolejności: OI + OD → me + lo = **me lo**. **POPRAWNA.**\n\n**Opcja C - me la:**\n- **me** = OI: poprawne (mi, Blance).\n- **la** = OD: błędny rodzaj - „la\" odnosi się do rzeczownika rodzaju żeńskiego (*la noticia* tak, ale tu OD jest *esto* = fakt, który zastępuje się przez **lo**).\n- W hiszpańskim zdarzenia/fakty zastępuje się przez **lo**, nie **la**: *„żLo sabías?\"* nie *„żLa sabías?\"*\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE - zadanie 9.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź B (me lo)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub C\n> - Testuje: kolejność pronombres OI+OD, rozróżnienie me/se oraz lo/la.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | se lo | OI „se\" zamiast „me\" - mówi o sobie (mi), nie o kimś trzecim | Mylenie „se lo\" (= jemu/jej tego) z „me lo\" (= mi tego) |\n| **B** | **me lo** | **POPRAWNA** - mi tego nie powiedziano | - |\n| C | me la | Błędny rodzaj OD: fakt/zdarzenie zastępuje „lo\", nie „la\" | Mylenie „lo\" (fakt/zdarzenie) z „la\" (konkrety żeńskie) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** W hiszpańskim abstrakcyjne fakty i zdarzenia (np. „że Susana zerwała\") zastępuje się przez **lo**, niezależnie od rodzaju gramatycznego towarzyszących rzeczowników.\n\n> **Uwaga:** Reguła „le/les → se przed lo/la\": gdy OI = le lub les i OD zaczyna się na lo/la/los/las, OI zmienia się na „se\". Tu OI = „me\", więc ta reguła NIE ma zastosowania.\n\n> **Uwaga:** Kolejność pronombres w zdaniu: zawsze OI przed OD (me lo, te la, se los - nigdy „lo me\", „la te\").\n\n**9.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - ˇNo me digas!**\n\n> Pełna wymiana:\n> X: ˇImagínate! ˇA Antonio lo han despedido!\n> Y: **ˇNo me digas!** żAl mejor empleado del ańo?\n> X: Yo tampoco me lo podía creer.\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\n**Kluczowe wskazówki kontekstowe:**\n1. X oznajmia coś szokującego: **„ˇA Antonio lo han despedido!\"** = zwolnili Antonio.\n2. Y reaguje z niedowierzaniem: **„żAl mejor empleado del ańo?\"** = (jak to?) najlepszego pracownika roku?\n3. X potwierdza własne zaskoczenie: **„Yo tampoco me lo podía creer\"** = ja też nie mogłem w to uwierzyć.\n\nCała wymiana = reakcja na nieoczekiwaną, zaskakującą wiadomość. Y wyraża **zaskoczenie i niedowierzanie**.\n\n→ **Wniosek:** jedyna opcja wyrażająca zaskoczenie/niedowierzanie to C - *ˇNo me digas!*\n\n## Sposób 2 - analiza idiomów i eliminacja\n\n**Opcja A - ˇMenos mal!:**\n> *ˇMenos mal!* = całe szczęście!, na szczęście!, dobrze że tak!\n\n- Wyraża ulgę, zadowolenie z pozytywnego obrotu spraw.\n- Zwolnienie dobrego pracownika to ZŁA wiadomość → wyrażanie ulgi jest niespójne z kontekstem.\n- Pułapka: brzmi pozornie kolokwialnie, ale ma znaczenie pozytywne.\n\n**Opcja B - ˇQué envidia!:**\n> *ˇQué envidia!* = co za zazdrość!, jak zazdroszczę!\n\n- Wyraża zazdrość w stosunku do czegoś pozytywnego (np. komuś przydarzyło się coś dobrego).\n- Zwolnienie z pracy to NEGATYWna wiadomość → zazdrość tu nie pasuje.\n- Pułapka: uczniowie mogą nie znać dokładnego znaczenia.\n\n**Opcja C - ˇNo me digas!:**\n> *ˇNo me digas!* = nie mów mi!, nie może być!, serio?! (wykrzyknik zaskoczenia/niedowierzania)\n\n- Wyraża zaskoczenie i niedowierzanie wobec szokującej wiadomości.\n- Potwierdzone przez kolejną replikę X: „Yo tampoco me lo podía creer\" (ja też nie wierzyłem).\n- **POPRAWNA.**\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE - zadanie 9.5 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź C (ˇNo me digas!)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B\n> - Testuje: rozumienie idiomów wyrażających reakcje emocjonalne.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | ˇMenos mal! | Wyraża ulgę/zadowolenie - niespójne ze złą wiadomością | Niezrozumienie znaczenia (kojarzy się z „mniej zła\"?) |\n| B | ˇQué envidia! | Wyraża zazdrość przy pozytywnych wiadomościach - zwolnienie to NEG | Nieznajomość znaczenia idiomu |\n| **C** | **ˇNo me digas!** | **POPRAWNA** - zaskoczenie/niedowierzanie, potwierdzone przez X | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Trzy idiomy z tego zadania warto zapamiętać:\n> - *ˇNo me digas!* = nie mów!, serio?! (zaskoczenie, niedowierzanie)\n> - *ˇMenos mal!* = całe szczęście!, ulga (pozytywna wiadomość)\n> - *ˇQué envidia!* = jak zazdroszczę! (ktoś ma coś fajnego)\n\n> **Uwaga:** Kontekst emocjonalny jest kluczowy: ZŁEJ wiadomości (zwolnienie) nie można reagować radością (ˇMenos mal!) ani zazdrością (ˇQué envidia!).\n\n> **Uwaga:** Sprawdzaj zawsze ostatnią replikę dialogu - tu „Yo tampoco me lo podía creer\" (ja też nie mogłem uwierzyć) = dodatkowe potwierdzenie, że odpowiedź C jest właściwa.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":10,"ptype":"open","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-10)\nWłaśnie odebrałeś(-aś) prawo jazdy. W e-mailu do kolegi z Hiszpanii:\n• podziel się swoimi wrażeniami z egzaminu na prawo jazdy\n• poinformuj o swoich planach zakupu samochodu i poproś kolegę o radę w tej kwestii\n• napisz o korzyściach wynikających z faktu posiadania własnego samochodu\n• wyraź swoje obawy związane z samodzielnym korzystaniem z samochodu.\nRozwiń swoją wypowiedź w każdym z czterech podpunktów, pamiętając, że jej długość powinna\nwynosić od 80 do 130 słów (nie licząc słów w zdaniach, które są podane). Oceniane są:\numiejętność pełnego przekazania informacji (4 punkty), spójność i logika wypowiedzi\n(2 punkty), bogactwo językowe (2 punkty) oraz poprawność językowa (2 punkty).\nPodpisz się jako XYZ.\nCZYSTOPIS\nHola, Pablo:\nżQué tal? Te escribo para contarte la última novedad. ˇMe he sacado el carné de conducir!\nMJH-ąP\nTreść\nSpójność\ni logika\nZakres środków\njęzykowych\nPoprawność środków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4\n0-1-2\n0-1-2\n0-1-2\nMJH-ąP\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"10. Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia,\nchyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nE-mail do kolegi z Hiszpanii (80-130 słów) zawierający 4 wymagane elementy:\n1. Wrażenia z egzaminu na prawo jazdy\n2. Plany zakupu samochodu + prośba o radę (element dwuczłonowy)\n3. Korzyści z posiadania samochodu\n4. Obawy związane z samodzielnym korzystaniem z samochodu\n\n## Sposób 1 - analiza wymagań CKE\n\n**4 podpunkty treściowe:**\n\n1. **Wrażenia z egzaminu** - emocje, opis egzaminu, opinia o egzaminatorze, manewry (parkowanie), warunki. Przykłady CKE: *Durante todo el examen estuve muy estresado* / *El examinador fue simpático* / *Tuve que aparcar entre dos coches*.\n\n2. **Plany zakupu + prośba o radę (DWUCZŁONOWY!)** - MUSI zawierać oba człony: (a) plan zakupu w przyszłości (*Pronto me compraré un coche*) ORAZ (b) prośbę o radę (*Dime qué coche debería comprarme*). Jeśli pisze o samochodzie JUŻ kupionym → nie akceptuje CKE.\n\n3. **Korzyści z posiadania samochodu** - konkretne zalety: niezależność, wygoda, oszczędność czasu, możliwość podróżowania.\n\n4. **Obawy związane z samodzielnym prowadzeniem** - konkretne obawy: wypadki, trudny ruch uliczny, koszty benzyny/ubezpieczenia, parkowanie w mieście.\n\n## Sposób 2 - struktura e-maila PP\n\n**Wzorzec CKE:** *Hola, Pablo: żQué tal? Te escribo para contarte la última novedad. ˇMe he sacado el carné de conducir!*\n\n**Struktura obowiązkowa:**\n1. **Salutation:** Hola / Querido [nombre]:\n2. **Opening:** nawiązanie do poprzedniej wiadomości lub powód pisania\n3. **Body:** 2-3 akapity z 4 wymaganymi elementami\n4. **Closing:** pozdrowienia, podpis\n\n## Wzór tekstu\n\nHola, Pablo:\n\nżCómo estás? Te escribo porque tengo una novedad increíble: ˇpor fin me he sacado el carné de conducir! Estuve muy nervioso durante el examen, especialmente en la parte práctica, cuando tuve que aparcar entre dos coches. Pero el examinador fue muy amable y al final todo salió bien.\n\nAhora quiero comprarme un coche pronto. Todavía no sé qué modelo elegir, así que te pido consejo: żqué coche crees que es el mejor para la ciudad? Lo mejor de tener coche propio es la libertad: podré ir a donde quiera sin depender de los horarios del autobús.\n\nAunque también me preocupa un poco conducir solo por primera vez, sobre todo en el tráfico del centro. ˇHay tantos coches y es tan complicado aparcar!\n\nUn abrazo,\n[Nombre]\n\n## Punkty CKE\n\n> **Klucz CKE - zadanie 10 (max 10 pkt):**\n>\n> **Treść (0-4 pkt) - 4 podpunkty:**\n> - Podpunkt 1 (wrażenia z egzaminu): wzorcowo - opis stresu + manewru parkowania + sympatyczny egzaminator → **rozwinięty (2 pkt za ten element)**\n> - Podpunkt 2 (plany zakupu + rada): wzorcowo - „quiero comprarme un coche pronto\" (plan) + „żqué coche es el mejor?\" (prośba o radę) → **DWUCZŁONOWY, rozwinięty**\n> - Podpunkt 3 (korzyści): „libertad: podré ir a donde quiera sin depender de los horarios del autobús\" → **rozwinięty**\n> - Podpunkt 4 (obawy): „me preocupa conducir solo, sobre todo el tráfico y aparcar\" → **rozwinięty**\n>\n> **Spójność i logika (0-2 pkt):**\n> - Linking words: *porque, especialmente, pero, así que, sobre todo, aunque* → spójna struktura → **2 pkt**\n>\n> **Zakres środków językowych (0-2 pkt):**\n> - Variety: Present Perfect (*me he sacado*), Pretérito Indefinido (*estuve, tuve, salió*), Futuro (*podré*), Condicional (*debería*) → **2 pkt**\n>\n> **Poprawność środków językowych (0-2 pkt):**\n> - Brak błędów gramatycznych i ortograficznych w wzorze → **2 pkt**\n>\n> **SUMA WZORU: 10/10 pkt**\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Podpunkt 2 jest DWUCZŁONOWY - musi zawierać ZARÓWNO plan zakupu (jeszcze nie kupiłem, ale zamierzam) JAK I prośbę o radę. Brak jednego z członów = niepełny podpunkt (max 1 pkt zamiast 2).\n\n> **Uwaga:** Jeśli napiszesz, że JUŻ kupiłeś samochód, CKE NIE akceptuje podpunktu 2. Musi to być plan przyszłościowy (*quiero comprarme, voy a comprar, compraré*).\n\n> **Uwaga:** Długość: 80-130 słów. Wzorzec powyżej ma ok. 120 słów - bezpieczna długość. Poniżej 80 słów = utrata punktów za treść; powyżej 130 słów - CKE może karać za przekroczenie limitu lub po prostu nie czyta dalej.\n\n> **Uwaga:** Pamiętaj o podpisie (XYZ lub [Nombre]) - brak podpisu = utrata punktu za spójność/formę.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"}]}