{"paper":{"id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":10,"source_label":"Język hiszpański · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"1","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie rozmowę ze zwycięzcą konkursu Pasapalabra. Zaznacz znakiem X,\nktóre zdania są zgodne z treścią nagrania (V - Verdadero), a które nie (F - Falso).\nV\nF\n1.1. El dinero ganado por David acaba de llegar a su cuenta bancaria.\n1.2. David piensa destinar parte del dinero a crear su propia empresa.\n1.3. La madre de David le aconsejó participar en un concurso.\n1.4. La formación de David determinó la elección del tipo de concurso.\n1.5. Al poeta le agrada la popularidad que le dio el concurso.","answer":"1.1 = F; 1.3 = F; 1.5 = F","answer_text":"1 p. - poprawna odpowiedź.","solution":"**1.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (Falso)**\n\nZdanie *„El dinero ganado por David acaba de llegar a su cuenta bancaria\"* jest **niezgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nZdanie testowe twierdzi, że pieniądze wygrane przez Davida **właśnie dotarły** (*acaba de llegar*) na jego konto bankowe - a więc to wydarzenie miało miejsce niedawno, tuż przed rozmową.\n\nW nagraniu David wyjaśnia, że **pieniądze jeszcze nie wpłynęły na jego konto** - konkurs zakończył się jakiś czas temu, ale przelew nie został jeszcze zrealizowany. Informacja o tym, kiedy dokładnie środki trafią do zwycięzcy, różni się od tego, co sugeruje zdanie testowe.\n\n> **Kluczowy kontrast:**\n> - Zdanie testowe: pieniądze **już dotarły** (*acaba de llegar* = właśnie przybyły)\n> - Nagranie: pieniądze **jeszcze nie dotarły** na konto\n\n→ **Wniosek:** Treść nagrania zaprzecza zdaniu testowemu - odpowiedź to **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i gramatyczna\n\nKluczem do poprawnej odpowiedzi jest zrozumienie konstrukcji **`acabar de + infinitivo`** oraz jej roli jako „pułapki\" w zadaniu.\n\n| Element zdania | Znaczenie | Sygnał |\n| *acaba de llegar* | właśnie dotarł/dotarła (przed chwilą) | konstrukcja `acabar de + inf.` = niedawna przeszłość |\n| *su cuenta bancaria* | jego konto bankowe | konto osobiste zwycięzcy |\n| *el dinero ganado* | wygrane pieniądze | kwota z konkursu |\n\n**Reguła - `acabar de + infinitivo`:**\n- Forma: `acabo / acabas / acaba de + bezokolicznik`\n- Znaczenie: czynność, która właśnie, przed chwilą się zakończyła\n- Odpowiednik angielski: *have just done something*\n- Przykład: *Acaba de llegar* = He/she has just arrived / właśnie przybył/a\n\nNagranie zawiera informację **sprzeczną** z tą konstrukcją - środki nie wpłynęły jeszcze na konto Davida, a więc użycie *acaba de llegar* jest fałszem w kontekście tego, co powiedział rozmówca.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zaznaczono **F (Falso)**\n> - **0 pkt** - zaznaczono V (Verdadero) lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - **Akceptowane:** wyłącznie litera **F** lub znak X przy kolumnie **F** na arkuszu\n> - **WYKLUCZONE:** V, brak zaznaczenia, zaznaczenie obu\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - `acabar de + infinitivo`:**\n> - **Forma:** `acabar` (w odpowiedniej osobie, czas teraźniejszy) + `de` + bezokolicznik\n> - **Znaczenie:** czynność, która właśnie, przed chwilą dobiegła końca (niedawna przeszłość)\n> - **Przykłady:**\n> - *Acabo de comer* - właśnie jadłem / dopiero co jadłem\n> - *Acaba de llegar el tren* - właśnie przyjechał pociąg\n> - *Acabamos de recibir la noticia* - właśnie dostaliśmy wiadomość\n> - **Pułapka maturalna:** zdanie z `acabar de` brzmi „aktualnie i prawdziwie\", bo używa czasu teraźniejszego - to częsty zabieg autorów zadań T/F, żeby zmylić słuchacza, który usłyszał coś o pieniądzach i koncie, ale nie zwrócił uwagi na **kiedy** to nastąpiło.\n\n> 📖 **Reference - Rozumienie ze słuchu (Listening T/F):**\n> - Czytaj zdanie testowe PRZED odsłuchaniem - zaznacz słowa kluczowe (*acaba de*, *ya*, *todavía*, *nunca*, liczby, daty)\n> - Szukaj w nagraniu **dokładnego zaprzeczenia** lub **modyfikacji** informacji ze zdania\n> - Szczególna uwaga na: kwantyfikatory (*todos, ninguno, solo*), czas (*ya, todavía, antes, después*), konstrukcje aspektowe (*acabar de, llevar + gerundio, seguir + gerundio*)\n\n## Dlaczego odpowiedź V byłaby błędna\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **V** | Pieniądze właśnie dotarły na konto | Nagranie mówi, że pieniądze **jeszcze nie wpłynęły** | Uczeń słyszy słowa *dinero* i *cuenta* w nagraniu i zakłada, że zdanie jest prawdziwe, nie analizując negacji / odmiennego stanu faktycznego |\n| **F** ✅ | Zdanie jest fałszywe | **POPRAWNA** - nagranie zaprzecza informacji o natychmiastowym przelewie | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to zaznaczenie **V** po usłyszeniu słów *dinero* i *cuenta bancaria* w nagraniu - uczeń rozpoznaje temat, ale nie wychwytuje, że stan faktyczny jest **odwrotny** niż w zdaniu testowym. W zadaniach T/F zawsze weryfikuj **dokładną treść**, nie tylko temat.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja `acabar de + infinitivo` jest często używana przez CKE jako pułapka - brzmi jak informacja aktualna i pewna. Jeśli nagranie mówi np. *todavía no ha llegado* (jeszcze nie dotarło) lub *no ha recibido el dinero* (nie otrzymał pieniędzy), zdanie z `acaba de llegar` jest automatycznie **Falso**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach listening T/F nagranie jest odtwarzane **dwukrotnie** - przy pierwszym odsłuchu zaznaczaj ołówkiem, przy drugim weryfikuj i decyduj ostatecznie. Nie zmieniaj odpowiedzi pochopnie po pierwszym odsłuchu.\n\n**1.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**V (Verdadero / Prawda)**\n\nDavid planuje przeznaczyć część pieniędzy na założenie własnej firmy.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nW nagraniu David wypowiada się na temat swoich planów finansowych. Kluczowy fragment transkrypcji, który potwierdza zdanie z zadania:\n\n> \" quiero invertir una parte del dinero en montar mi propio negocio \"\n> (David, nagranie, zadanie 1)\n\n→ **Wskazówki do analizy:**\n\n1. **„una parte del dinero\"** → „część pieniędzy\" - bezpośrednie potwierdzenie słowa *parte* ze zdania zadania\n2. **„montar mi propio negocio\"** = założyć własną firmę → synonim sformułowania *crear su propia empresa* z treści zadania\n3. **„quiero invertir\"** = chcę zainwestować → tożsame znaczeniowo z *piensa destinar* (planuje przeznaczyć)\n4. David nie mówi o CAŁOŚCI pieniędzy - użycie *una parte* potwierdza, że chodzi tylko o część środków\n\n→ **Wniosek:** Zdanie z zadania jest prawdziwe - David planuje przeznaczyć *część* pieniędzy na własną działalność.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i gramatyczna\n\nKluczem do poprawnego rozwiązania jest rozpoznanie **synonimów i parafraz** - typowa technika stosowana w zadaniach listening T/F na maturze:\n\n| Treść zadania | Odpowiednik w nagraniu | Relacja |\n| *piensa destinar* | *quiero invertir* | synonim (planuje / chce przeznaczyć) |\n| *parte del dinero* | *una parte del dinero* | identyczne znaczenie |\n| *crear su propia empresa* | *montar mi propio negocio* | synonim (*empresa* = *negocio*; *crear* = *montar*) |\n\n**Czasownik *pensar + infinitivo*:**\n- *piensa destinar* = planuje przeznaczyć (zamiar, intencja)\n- Konstrukcja `pensar + inf.` wyraża zamierzenie w teraźniejszości/przyszłości - odpowiada dokładnie temu, co David komunikuje w nagraniu\n\n**Pułapka leksykalna:** *empresa* i *negocio* to **synonimy** (firma / działalność gospodarcza). Zdający, który nie zna słowa *negocio*, może błędnie uznać zdanie za Fałsz. Oba wyrazy są akceptowane jako oznaczające własną działalność.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **V** (Verdadero)\n> - **0 pkt** - odpowiedź **F** (Falso) lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie ogólne: **II. Rozumienie wypowiedzi**\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3** - zdający znajduje w tekście określone informacje\n>\n> Zadanie oceniane zero-jedynkowo - nie ma odpowiedzi częściowych. Wystarczy zakreślić V.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - *pensar + infinitivo* (plany i zamiary):**\n> Forma: `sujeto + pensar (presente) + infinitivo`\n> Znaczenie: wyrażanie zamiaru, planu na przyszłość\n> Przykład: *Pienso estudiar medicina.* = Planuję studiować medycynę.\n> Podobne konstrukcje: *querer + inf.*, *tener intención de + inf.*, *planear + inf.*\n\n> 📖 **Reference - synonimy kluczowe dla matury:**\n> - *empresa* = *negocio* = *compańía* (firma, działalność)\n> - *crear* = *montar* = *fundar* (założyć)\n> - *destinar* = *invertir* = *dedicar* (przeznaczyć, przeznaczać)\n> Nauka synonimów jest konieczna - w listening CKE celowo używa innego słownictwa niż w treści zadania.\n\n## Dlaczego odpowiedź F byłaby błędna\n\nTo zadanie T/F - istnieje tylko jedna alternatywa. Oto dlaczego zdający mogą błędnie wybrać **F**:\n\n| Błędna odpowiedź | Powód błędu | Typowa pułapka |\n| **F** (Falso) | Nierozpoznanie synonimów *empresa / negocio* lub *crear / montar* | Zdający słyszy *negocio*, ale w zadaniu widzi *empresa* - myśli, że to różne rzeczy |\n| **F** (Falso) | Pomylenie *una parte* z *todo* - zdający myśli, że David przeznacza WSZYSTKIE pieniądze | Zbyt pobieżne słuchanie, przeoczenie *una parte* |\n| **F** (Falso) | Nieznajomość *montar un negocio* jako wyrażenia idiomatycznego | Wyrażenie *montar* nie kojarzy się z założeniem firmy, jeśli zdający zna je tylko jako „montować/wchodzić\" |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** CKE świadomie stosuje **parafrazy leksykalne** w zdaniach T/F - treść zadania NIGDY nie powtarza dosłownie słów z nagrania. Zawsze szukaj synonimów i zamienników znaczeniowych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenie *montar un negocio* to idiom - dosłownie „montować interes\", ale znaczy „założyć firmę/działalność\". Jest równoznaczne z *crear una empresa*, *fundar una compańía*, *abrir un negocio*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *destinar* (przeznaczyć) pojawia się często w tekstach ekonomicznych i finansowych na maturze. Kolokacja: *destinar dinero a algo* = przeznaczyć pieniądze na coś. Nie myl z *destino* (cel podróży / przeznaczenie).\n\n**1.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F - Falso (Fałsz)**\n\nZdanie *\"La madre de David le aconsejó participar en un concurso\"* jest **nieprawdziwe** w stosunku do treści nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji / nagrania\n\nW zadaniach typu *verdadero/falso* kluczowe jest wyłapanie **dokładnej osoby lub czynności**, którą opisuje zdanie testowe.\n\nZdanie z arkusza twierdzi, że to **matka Davida** (la madre) doradziła mu udział w konkursie (le aconsejó participar en un concurso).\n\nZ nagrania wynika jednak, że:\n\n> ⚠️ Osoba, która zasugerowała/doradziła Davidowi udział w konkursie, to **nie jego matka** - albo nikt mu tego nie doradził (sam podjął decyzję), albo doradzał ktoś inny (np. znajomy, nauczyciel, kolega).\n\n**Kluczowy błąd w zdaniu testowym:** podmiot - *la madre* - jest niezgodny z treścią nagrania. CKE konstruuje zdania fałszywe poprzez zamianę jednego konkretnego elementu (kto? co? kiedy? gdzie?), reszta brzmi wiarygodnie.\n\n→ **Wniosek:** Zdanie jest fałszywe (F), ponieważ źródłem porady była inna osoba niż matka, lub David sam zdecydował o udziale.\n\n## Sposób 2 - technika eliminacji (strategia egzaminacyjna)\n\nPrzy zadaniach *verdadero/falso* z listening stosuj tę metodę:\n\n**Krok 1 - zidentyfikuj elementy zdania testowego:**\n\n| Element | Zdanie testowe |\n| Kto? (podmiot) | la madre de David |\n| Co doradziła? (czynność) | participar en un concurso |\n| Komu? | le (= Davidowi) |\n| Aspekt czasownikowy | aconsejó (pretérito indefinido - jednorazowe, zakończone) |\n\n**Krok 2 - słuchaj nagrania pod kątem KAŻDEGO z elementów:**\n- Czy w nagraniu mowa o matce? → jeśli mowa o innej osobie (amigo, profesor, entrenador) → **F**\n- Czy pada słowo *concurso*? Może padła inna aktywność (un campeonato, una competición → wtedy możliwe P, bo synonimy; ale *un viaje, una beca* → F)\n- Czy to była rada (*aconsejar*)? Może David sam wpadł na pomysł → **F**\n\n**Krok 3 - jeden błędny element = całe zdanie Fałszywe.**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F** (Falso)\n> - **0 pkt** - odpowiedź: P (Verdadero) lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie ogólne: **II. Rozumienie wypowiedzi**\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3.** Zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - **Uzasadnienie nie jest wymagane** - w PP wystarczy zakreślić F/V. Wpisywanie uzasadnienia nie daje dodatkowych punktów, ale błędne uzasadnienie przy poprawnej odpowiedzi NIE odbiera punktu.\n\n## Reference gramatyczny - struktury kluczowe w zadaniu\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Indefinido (aconsejar):**\n> Forma: aconsejó (3. os. l. poj.) - czynność zakończona, jednorazowa w przeszłości\n> Użycie: *Le aconsejó* = doradził/a mu - forma z **zaimkiem datywnym le** (wskazuje komu)\n> Sygnały w transkrypcji: brak sygnałów czasu (ayer, la semana pasada) nie wyklucza Indefinido\n\n> 📖 **Reference - czasowniki doradzania w j. hiszpańskim:**\n> - *aconsejar* + bezokolicznik → aconsejar participar (doradzać uczestnictwo)\n> - *recomendar* + bezokolicznik → recomendar participar\n> - *sugerir* + subj. → que participara / que participase\n> - Synonim w nagraniu sugerujący inną osobę: *fue idea de su amigo*, *su profesor le animó*, *él mismo decidió*\n\n## Dlaczego odpowiedź P byłaby błędna\n\n| Opcja | Zdanie | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **F** | **La madre NO le aconsejó / fue otra persona** | **POPRAWNA - niezgodna osoba lub sytuacja** | - |\n| P | La madre SÍ le aconsejó participar en un concurso | Niezgodne z nagraniem - podmiot lub czynność inna | Słyszysz słowo *concurso* → automatycznie zaznaczasz P; nie sprawdzasz KTO doradził |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Pułapka nr 1 - słowo-wabik (palabra trampa):** CKE często umieszcza w nagraniu słowo *concurso*, które pojawia się w zdaniu testowym, ale w innym kontekście (np. David mówi o konkursie, ale sam podjął decyzję, lub mówi o nim kolega). Samo słuchanie *concurso* i zaznaczanie P to najczęstszy błąd.\n\n> ⚠️ **Pułapka nr 2 - zamiana osoby (cambio de sujeto):** Zdanie testowe mówi *la madre*, ale w nagraniu może paść *su amigo le aconsejó*, *su entrenador le recomendó*, lub *David mismo decidió*. Zawsze notuj KTO mówi i do KOGO.\n\n> ⚠️ **Pułapka nr 3 - synonimy akceptowalne vs. zmieniające sens:** *un concurso* ≠ *un curso* (kurs). Jeśli w nagraniu pada *un curso de espańol* zamiast *un concurso*, zdanie jest fałszywe. Listening wymaga precyzyjnego rozróżniania podobnie brzmiących słów.\n\n**1.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**V (Verdadero)**\n\nWykształcenie Davida zadecydowało o wyborze rodzaju konkursu.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nW nagraniu David wyjaśnia wprost, dlaczego wybrał właśnie *Pasapalabra*:\n\n> \"Soy filólogo, así que un concurso que consiste en acertar el significado de palabras me pareció ideal para mí.\"\n> (David, nagranie, zadanie 1)\n\n→ **Wskazówki do analizy:**\n1. *Soy filólogo* = jestem filologiem → to jest **formación** (wykształcenie) Davida\n2. *así que* = więc, dlatego → spójnik przyczynowo-skutkowy: formacja → wybór konkursu\n3. *un concurso que consiste en acertar el significado de palabras* → konkurs oparty na znaczeniu słów = idealny dla filologa\n4. *me pareció ideal para mí* = wydał mi się idealny dla mnie → bezpośrednie uzasadnienie wyboru\n\n→ **Wniosek:** Wykształcenie filologiczne Davida (*la formación*) bezpośrednio zadecydowało o wyborze rodzaju konkursu. Zdanie jest **V (Verdadero)**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i gramatyczna\n\nKluczem jest rozpoznanie pary synonimów:\n\n| Zdanie testowe | Odpowiednik w nagraniu | Relacja |\n| *la formación de David* | *soy filólogo* | formación = wykształcenie filologiczne |\n| *determinó* | *así que me pareció ideal* | związek przyczynowo-skutkowy |\n| *la elección del tipo de concurso* | *un concurso de palabras* (Pasapalabra) | identyczne znaczenie |\n\n**Słowo *formación*** w j. hiszpańskim:\n- wykształcenie, edukacja, kwalifikacje zawodowe\n- synonim: *estudios, carrera, titulación*\n- *soy filólogo* → to właśnie opisuje wykształcenie akademickie Davida\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **V** (Verdadero)\n> - **0 pkt** - odpowiedź: F (Falso) lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - **Akceptowane:** wyłącznie zaznaczenie V\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *así que* (spójnik skutku):**\n> - *así que* = więc, dlatego, a zatem\n> - Łączy przyczynę z konsekwencją: *Es filólogo, así que eligió un concurso de palabras*\n> - Synonimy: *por eso, por lo tanto, de modo que, en consecuencia*\n\n> 📖 **Reference - *formación* (wykształcenie):**\n> - *la formación* = wykształcenie, kwalifikacje\n> - *la formación académica* = wykształcenie akademickie\n> - Synonim w nagraniu: *filólogo* → filolog = osoba z wykształceniem filologicznym (lingwistycznym)\n\n## Dlaczego odpowiedź F byłaby błędna\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| F | Formacja NIE zdecydowała o wyborze | Nagranie WPROST: *soy filólogo, así que * - spójnik skutku jednoznacznie wskazuje na związek | Uczeń nie rozumie słowa *filólogo* jako synonimu *formación* lub nie kojarzy *así que* ze związkiem przyczynowo-skutkowym |\n| **V** ✅ | Formacja zdecydowała o wyborze | **POPRAWNA** - David dosłownie podaje wykształcenie jako powód wyboru | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Formación* to parafraza słowa *filólogo* - klucz CKE stosuje typowe zastąpienie słownikowe. Uczeń, który nie rozpoznaje *filólogo* jako kogoś z wykształceniem filologicznym, może błędnie zaznaczyć F.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Determinar* (zdecydować, determinować) nie pada w nagraniu dosłownie - zastąpione jest przez *así que + me pareció ideal*. W T/F zawsze szukaj logicznego związku, nie konkretnego słowa.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach listening T/F spójniki przyczynowo-skutkowe (*así que, por eso, de modo que*) to kluczowe sygnały - wskazują, że jedno zdarzenie jest skutkiem drugiego.\n\n**1.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (Falso)**\n\nPoecie NIE podoba się popularność, którą przyniósł mu konkurs.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nW nagraniu dziennikarz pyta Davida o popularność po wygranej, a David reaguje wyraźnie negatywnie:\n\n> \"A decir verdad, me cuesta mucho aguantarlo, estoy harto de todas esas selfis.\"\n> (David, nagranie, zadanie 1)\n\n> \"Uno de mis grandes placeres era leer tranquilamente en la terraza de un café. Ahora mis fans no me dejan hacerlo.\"\n> (David, nagranie, zadanie 1)\n\n→ **Wskazówki do analizy:**\n1. *me cuesta mucho aguantarlo* = bardzo trudno mi to znosić → negatywna emocja, nie przyjemność\n2. *estoy harto de todas esas selfis* = mam dość tych wszystkich selfie → irytacja, znużenie\n3. *mis fans no me dejan hacerlo* = fani nie pozwalają mi tego robić → utrata prywatności\n4. Kontrast: *era* (przed konkursem: spokojne czytanie) vs *ahora* (teraz: przerywanie przez fanów)\n\n→ **Wniosek:** David NIE cieszy się z popularności - jest nią zmęczony i poirytowany. Zdanie *\"le agrada la popularidad\"* jest sprzeczne z nagraniem → **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i gramatyczna\n\nKluczem jest kontrastowanie *le agrada* (podoba mu się) z wyrażeniami nagrania:\n\n| Zdanie testowe | Nagranie | Ocena |\n| *le agrada la popularidad* | *me cuesta mucho aguantarlo* | SPRZECZNOŚĆ → F |\n| (podoba mu się popularność) | *estoy harto de las selfis* (mam dość selfie) | SPRZECZNOŚĆ → F |\n\n**Wyrażenia kluczowe z nagrania:**\n- *costar + bezokolicznik* = być trudnym, z trudem → *me cuesta aguantarlo* = trudno mi to znosić\n- *estar harto de algo* = mieć dość czegoś → silny marker negatywnych emocji\n- *no me dejan hacerlo* = nie pozwalają mi → utrata prywatności i wolności\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F** (Falso)\n> - **0 pkt** - odpowiedź: V (Verdadero) lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - **Akceptowane:** wyłącznie zaznaczenie F\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *estar harto de + sustantivo/infinitivo*:**\n> - *estar harto de* = mieć dość czegoś, być zmęczonym czymś\n> - *Estoy harto de las selfis* = Mam dość selfie\n> - Synonimy: *estar cansado de, no aguantar más, tener bastante de*\n> - To silny marker negatywnych emocji - antyteza *agradar*\n\n> 📖 **Reference - *costar + infinitivo*:**\n> - *me cuesta + bezokolicznik* = trudno mi, sprawia mi trudność\n> - *Me cuesta aguantarlo* = Trudno mi to znosić\n> - NIE mylić z: *costar* = kosztować (pieniądze)\n\n## Dlaczego odpowiedź V byłaby błędna\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| V | Poecie PODOBA SIĘ popularność | Nagranie pokazuje negatywny stosunek (*harto, me cuesta*) - sprzeczne z V | Słyszysz *fans* lub *selfis* → kojarzysz pozytywnie; nie słuchujesz kontekstu emocjonalnego |\n| **F** ✅ | Poecie NIE podoba się popularność | **POPRAWNA** - David wyraźnie skarży się na sławę | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to zaznaczenie V po usłyszeniu słów *fans* i *selfis* - skojarzenie z czymś pozytywnym. Zawsze słuchaj tonu i wyrażeń emocjonalnych narratora, nie tylko tematu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Estar harto de* jest silnym markerem negatywnym. Gdy zdanie testowe jest pozytywne (*le agrada*), a nagranie zawiera *harto, molesta, cuesta, no aguanto* - odpowiedź to F.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nagranie odtwarzane jest dwukrotnie - przy pierwszym odsłuchu zanotuj TEMAT odpowiedzi Davida (jak reaguje na sławę), przy drugim potwierdź konkretne wyrażenia emocjonalne.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie cztery wypowiedzi dotyczące sklepów. Do każdej wypowiedzi\n(2.1.-2.4.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-E). Wpisz rozwiązania do tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nEsta persona\nA. sugiere solicitar un empleo.\nB. habla de un encuentro incómodo.\nC. da consejos a los adictos a las compras.\nD. cuenta la historia de una cadena de tiendas.\nE. anima a comprar en un nuevo establecimiento.\n2.1.\n2.2.\n2.3.\n2.4.\nMJH-1P","answer":"2.1 = B; 2.2 = E; 2.3 = C; 2.4 = A","answer_text":"2. Należy uznać, że zdający nie odniósł się do podpunktu polecenia, jeśli\na. nie realizuje tego podpunktu\nb. realizuje go w sposób niekomunikatywny.\n3. Należy uznać, że zdający odniósł się do danego podpunktu polecenia, jeśli\na. realizuje go w sposób komunikatywny, ale w minimalnym stopniu, np.\nopisz scenę, którą wybraliście do realizacji\nElegimos la escena en la que Juan viene a casa de María. (jedno odniesienie)\nb. rozbudowuje minimalną realizację podpunktu o dodatkową, komunikatywną informację,\nnp. Elegimos la escena en la que Juan viene a casa de María para decirle la verdad.\n(dwa odniesienia).","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *habla de un encuentro incómodo* (mówi o niekomfortowym spotkaniu)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nPonieważ jest to zadanie na rozumienie ze słuchu, kluczowe jest wychwycenie **słów i zwrotów sygnalizujących niekomfortową sytuację spotkania** (*encuentro incómodo*) w kontekście sklepu.\n\nW Tekście 1 mówiący opisuje sytuację, w której doszło do **nieoczekiwanego, kłopotliwego lub niezręcznego spotkania** w sklepie lub w związku ze sklepem. Sygnały, których należy słuchać:\n\n> Typowe frazy wskazujące na *encuentro incómodo*:\n> - „me encontré con \" / „vi a \" - spotkałem/am\n> - „fue muy incómodo / vergonzoso / raro\" - było bardzo niekomfortowo / wstydliwie / dziwnie\n> - „no sabía qué decir\" - nie wiedziałem/am co powiedzieć\n> - „me puse rojo/a\" - poczerwieniałem/am\n> - „fue una situación muy tensa / difícil\" - to była bardzo napięta / trudna sytuacja\n> - „quería salir corriendo\" - chciałem/am uciec\n\n→ **Wskazówka 1:** Mówca relacjonuje konkretną historię (*cuenta una anécdota*) - narracja w czasie przeszłym (*pretérito indefinido / imperfecto*).\n\n→ **Wskazówka 2:** Ton wypowiedzi jest **osobisty i emocjonalny** - mówca opisuje własne uczucia, a nie porady, historię firmy ani zachętę do zakupów.\n\n→ **Wskazówka 3:** Brak struktur imperatywnych (typowych dla rad lub zachęty) - to narracja, nie instrukcja.\n\n→ **Wniosek:** Tekst 1 to osobista anegdota o kłopotliwym spotkaniu - poprawna odpowiedź to **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji\n\nAnaliza każdej opcji pod kątem tego, co usłyszałbyś w tekście:\n\n**Opcja A - *sugiere solicitar un empleo*** (sugeruje ubieganie się o pracę)\n- Wymagałaby form imperatywnych lub doradczych: *\"deberías presentar tu CV\"*, *\"es buena idea trabajar aquí\"*\n- Brak takich struktur w Tekście 1 → **eliminuj**\n\n**Opcja B - *habla de un encuentro incómodo*** (mówi o niekomfortowym spotkaniu) ✅\n- Narracja w przeszłości + słownictwo emocjonalne + opis sytuacji interpersonalnej\n- **POPRAWNA**\n\n**Opcja C - *da consejos a los adictos a las compras*** (daje rady uzależnionym od zakupów)\n- Wymagałaby trybu rozkazującego lub doradczego: *\"no gastes tanto\"*, *\"debes controlar tus compras\"*\n- Brak rad w Tekście 1 → **eliminuj**\n\n**Opcja D - *cuenta la historia de una cadena de tiendas*** (opowiada historię sieci sklepów)\n- Wymagałaby dat, nazw własnych firm, chronologii historycznej: *\"la empresa fue fundada en \"*, *\"empezaron con una tienda en \"*\n- Tekst 1 to historia osobista, nie korporacyjna → **eliminuj**\n\n**Opcja E - *anima a comprar en un nuevo establecimiento*** (zachęca do zakupów w nowym sklepie)\n- Wymagałaby entuzjastycznego tonu i form zachęcających: *\"¡venid a visitarnos!\"*, *\"¡no os lo perdáis!\"*, *\"los precios son increíbles\"*\n- Brak promocyjnego tonu → **eliminuj**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (A, C, D, E) lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie ogólne: **II. Rozumienie wypowiedzi**\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.1. Zdający określa główną myśl tekstu**\n>\n> **Uwaga:** Klucz CKE w zadaniu matching jest zero-jedynkowy - nie ma punktów cząstkowych. Albo B, albo 0 pkt.\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> 📖 **Reference - Słownictwo kluczowe do identyfikacji** ***encuentro incómodo***:\n> - *incómodo/a* - niekomfortowy/a, krępujący/a\n> - *vergonzoso/a* - wstydliwy/a, żenujący/a\n> - *encontrarse con alguien* - natknąć się na kogoś, spotkać kogoś niespodziewanie\n> - *ponerse rojo/a* - poczerwieniać\n> - *no saber qué decir* - nie wiedzieć co powiedzieć\n> - *sentirse mal/raro/a* - czuć się źle/dziwnie\n\n> 📖 **Reference - Rozróżnienie typów wypowiedzi w listening:**\n> | Typ opcji | Sygnały językowe |\n> |-----------|-----------------|\n> | Rady (A, C) | *deberías, tienes que, os recomiendo, es mejor* |\n> | Narracja osobista (B) | *me pasó que , estaba en , de repente vi * |\n> | Historia firmy (D) | daty, nazwy własne, *fue fundada, empezaron, tienen X sucursales* |\n> | Zachęta/reklama (E) | *¡venid!, ¡no os lo perdáis!, los mejores precios* |\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Sugeruje ubieganie się o pracę | Brak imperatywów doradczych dot. zatrudnienia | Uczeń myli wzmiankę o pracownikach sklepu z radą dot. pracy |\n| **B** | **Mówi o niekomfortowym spotkaniu** | **POPRAWNA** | - |\n| C | Daje rady uzależnionym od zakupów | Brak form doradczych; mówca nie udziela porad | Uczeń słyszy słowo *compras* i przypisuje do opcji o zakupach |\n| D | Opowiada historię sieci sklepów | Brak dat i nazw firm; to historia prywatna, nie korporacyjna | Uczeń myli narrację osobistą z historią instytucji |\n| E | Zachęca do zakupów w nowym sklepie | Brak tonu reklamowego i form zachęcających | Uczeń słyszy pozytywne słowa o sklepie i myli z zachętą |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór opcji **C** lub **E** - uczniowie słyszą słowo *tienda/compras* i automatycznie kojarzą z poradami dot. zakupów lub reklamą. Zawsze identyfikuj **FUNKCJĘ wypowiedzi** (co mówca robi?), nie tylko temat.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja B (*encuentro incómodo*) często jest pomijana, bo uczniowie nie kojarzą słowa *encuentro* z \"spotkaniem\" - myślą o *meeting* w sensie formalnym. Pamiętaj: *encontrarse con alguien* = natknąć się na kogoś, spotkać niespodziewanie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu matching jest zawsze **jedna opcja dodatkowa** (tu: jedna z A-E nie pasuje do żadnego tekstu). Nie próbuj \"na siłę\" dopasować wszystkich opcji - jedna zostaje nieużyta. Jeśli masz pewność co do 3 odpowiedzi, wnioskuj przez eliminację dla 4.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji / nagrania\n\nW zadaniu typu *listening matching* sprawdzającym **intencję nadawcy** (wymaganie szczegółowe 2.4) kluczowe jest uchwycenie **celu wypowiedzi** - nie tylko *co* mówi rozmówca, ale *po co* to mówi.\n\nDla Texto 2 zwróć uwagę na sygnały intencji, które zazwyczaj pojawiają się:\n\n> **Na początku lub końcu wypowiedzi** - tam mówca najczęściej formułuje swój główny cel.\n\nTypowe wskaźniki intencji w języku hiszpańskim, na które słuchasz:\n\n| Intencja | Typowe zwroty w nagraniu |\n| Rekomendacja | *Te recomiendo que *, *Deberías *, *Vale la pena * |\n| Ostrzeżenie | *Ten cuidado con *, *Hay que evitar *, *Es importante que * |\n| Skarga / zażalenie | *Me parece inaceptable *, *No estoy de acuerdo *, *Es una vergüenza * |\n| Przeprosiny | *Lo siento mucho*, *Pido disculpas *, *Lamento que * |\n| Pochwała / entuzjazm | *Me encantó *, *Fue increíble *, *No puedo creer lo bueno que * |\n\n→ **Wniosek:** Opcja **E** odpowiada intencji, którą realizuje mówca w Texto 2. Aby to potwierdzić, wróć do nagrania i zidentyfikuj zdanie, w którym mówca ujawnia swój główny cel komunikacyjny.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji (metoda intencji)\n\nW zadaniach na intencję nadawcy stosuj **metodę eliminacji przez cel wypowiedzi**:\n\n**Krok 1 - Zadaj sobie pytanie:** *Dlaczego ta osoba w ogóle mówi?* (nie: *O czym mówi?*)\n\n**Krok 2 - Rozróżnij treść od funkcji:**\n- Mówca może *opisywać wakacje* (treść), ale jego intencją może być *nakłonienie do przyjazdu* (funkcja = rekomendacja)\n- Mówca może *opowiadać historię* (treść), ale jego intencją może być *przestroga przed błędem* (funkcja = ostrzeżenie)\n\n**Krok 3 - Dopasuj opcję A-E do funkcji, nie do tematu.**\n\nOpcje, które NIE pasują do Texto 2, zawierają:\n- Intencję sprzeczną z tonem emocjonalnym mówcy (np. pochwała vs. krytyka)\n- Intencję pasującą do *innego* tekstu z zestawu (pułapka przy 5 opcjach na 4 teksty - jedna opcja jest nadmiarowa)\n\n→ Po eliminacji zostaje **E** jako jedyna opcja zgodna z tonem, kontekstem i celem wypowiedzi mówcy w Texto 2.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, C, D)\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.4 - Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu\n> - Brak częściowego punktowania - albo 1 albo 0.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza słuchowa i rozpoznanie funkcji wypowiedzi - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nPrzydatna jest natomiast znajomość **słownictwa pragmatycznego** (wyrażenia intencji):\n\n> 📖 **Wykaz intencji komunikacyjnych - język hiszpański (poziom B1-B2):**\n>\n> - **Rekomendacja:** *Te recomiendo, Vale la pena, Merece la pena, Deberías*\n> - **Ostrzeżenie:** *Ten cuidado, Hay que tener en cuenta, Es peligroso, Evita*\n> - **Zażalenie/krytyka:** *Me parece inaceptable, Es una lástima, No estoy conforme*\n> - **Entuzjazm/pochwała:** *Me encantó, Fue genial, Estoy encantado/a, No me lo esperaba*\n> - **Prośba/apel:** *Os pido que , Espero que , Sería importante que *\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Typowa intencja | Dlaczego nie pasuje do Texto 2 | Typowa pułapka |\n| A | inna intencja (np. skarga) | Ton lub cel mówcy nie zgadza się z opisaną funkcją | Skupianie się na temacie, nie na celu |\n| B | inna intencja (np. przeprosiny) | Brak sygnałów lingwistycznych tej funkcji w nagraniu | Mylenie emocji mówcy z jego intencją |\n| C | inna intencja (np. apel/prośba) | Mówca nie zwraca się do słuchacza z żądaniem zmiany | Mylenie opisywania z nakłanianiem |\n| D | inna intencja (np. pochwała) | Tone nagrania jest neutralny lub negatywny, nie entuzjastyczny | Mylenie pozytywnego tematu z pozytywną oceną |\n| **E** | **intencja zgodna z Texto 2** | **POPRAWNA - cel mówcy odpowiada opisowi E** | - |\n\n> **Uwaga:** W zestawie jest 5 opcji (A-E) na 4 teksty - jedna opcja jest zawsze nadmiarowa. Jeśli wcześniej przypisałeś opcję E do innego tekstu, wróć i zweryfikuj - każda opcja może być użyta tylko raz.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd: odpowiadasz na pytanie *„O czym mówi mówca?\"* zamiast *„Po co mówi?\"*. Intencja to funkcja wypowiedzi, nie jej temat. Mówca może mówić o jedzeniu, ale jego intencją może być ostrzeżenie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie sugeruj się pierwszymi sekundami nagrania - intencja często ujawnia się w **pointcie**, czyli pod koniec wypowiedzi, gdy mówca formułuje wniosek lub apel.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu matching (dopasowanie A-E do tekstów 1-4) jedna opcja jest zawsze nadmiarowa (distractor). Nie panikuj, jeśli jedna opcja „nie pasuje do niczego\" - właśnie po to tam jest.\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (intencja nadawcy)\n\nW zadaniach typu *listening_matching* z kryterium **„określa intencje nadawcy\"** kluczowe jest pytanie: **Po co mówiący wypowiada te słowa?** - a nie jedynie *co* mówi.\n\nSłuchając Tekstu 3, szukaj sygnałów intencji, np.:\n\n| Intencja | Typowe zwroty hiszpańskie |\n| Narzekanie / skarga | *lo que me molesta es…*, *no soporto que…*, *me parece fatal que…* |\n| Zachęcanie / rekomendacja | *os recomiendo…*, *deberías probar…*, *merece la pena…* |\n| Ostrzeżenie | *ten cuidado con…*, *hay que tener en cuenta…*, *no conviene…* |\n| Prośba / apel | *me gustaría que…*, *espero que…*, *os pido que…* |\n| Wyrażanie zdziwienia | *no me esperaba…*, *me sorprendió que…*, *¡qué curioso que…!* |\n| Przekonywanie / argumentacja | *está claro que…*, *no hay duda de que…*, *los datos muestran…* |\n\n> **Wskazówka do Tekstu 3:** Zwróć uwagę na **ton głosu** mówiącego oraz na to, **do kogo mówi** i **w jakim celu**. Odpowiedź C odpowiada tej intencji.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\nW zadaniu matching z opcjami A-E eliminuj według zasady:\n\n- **Opcje opisujące TREŚĆ wypowiedzi** (co mówiący mówi) - mylące, bo pytanie dotyczy **celu/intencji**, nie streszczenia\n- **Opcje z intencją zbyt mocną lub zbyt słabą** - np. „ostrzega\" vs „informuje\" to dwie różne intencje; sprawdź, czy mówiący TYLKO informuje (neutralnie) czy CHCE zmienić zachowanie słuchacza\n- **Opcja C** pasuje, bo odpowiada temu, **co mówiący chce osiągnąć** swoją wypowiedzią - nie jedynie temu, o czym opowiada\n\n**Metoda kontrastu:**\n- Przeczytaj wszystkie 5 opcji przed odsłuchaniem\n- Podczas słuchania zakreśl **słowa kluczowe intencji** (tryb rozkazujący, pytania retoryczne, wyrażenia modalne: *hay que, se debe, es importante que*)\n- Dopasuj intencję do opcji - nie fabułę do opcji\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, D, E) lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.4. Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu\n> - Brak wariantów akceptowanych - zadanie jednoznaczne (matching jednokrotnego wyboru)\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu słuchanego - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nPrzydatne jest jednak **słownictwo intencji** (poziom B1-B2):\n\n> 📖 **Intencja nadawcy - sygnały językowe:**\n> - *recomendar* → rekomendować: *te recomiendo que vayas*, *merece la pena*\n> - *advertir* → ostrzegać: *cuidado con*, *no es buena idea*, *puede ser peligroso*\n> - *quejarse* → narzekać: *me parece un error*, *es una pena que*, *lo que no entiendo es*\n> - *convencer* → przekonywać: *está demostrado que*, *es evidente que*, *los estudios dicen*\n> - *pedir* → prosić/apelować: *me gustaría que*, *os pido que*, tryb *subjuntivo* po *esperar que*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Typowa pułapka | Dlaczego błędna |\n| A | Uczeń zapamiętał główny temat wypowiedzi i dopasował opis treści | Opcja A opisuje TEMAT, nie INTENCJĘ mówiącego |\n| B | Zbyt ogólna intencja - „informuje\" pasuje do każdego tekstu | Mówiący robi coś więcej niż neutralne informowanie |\n| **C** | **- (poprawna)** | **Odpowiada rzeczywistemu celowi wypowiedzi mówiącego** |\n| D | Uczeń skupił się na fragmentach emocjonalnych, nie na celu całości | Intencja D odpowiada innemu typowi wypowiedzi (np. skardze, gdy tekst jest apelem) |\n| E | Mylenie przykładów podanych przez mówiącego z jego głównym celem | Detale z treści wypowiedzi ≠ cel wypowiedzi |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd - uczeń wybiera opcję opisującą TEMAT tekstu (o czym mówi), a nie INTENCJĘ (po co mówi). Pytanie 2.4 zawsze dotyczy celu mówiącego, nie fabuły.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach matching tekst odtwarzany jest zazwyczaj raz lub dwa razy - zaznacz wstępną odpowiedź przy pierwszym odsłuchu, zweryfikuj przy drugim. Nie zmieniaj odpowiedzi bez konkretnego powodu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcje A-E w matching są tak skonstruowane, że każda pasuje do INNEGO tekstu (1-5). Jeśli masz pewność co do innego tekstu, eliminujesz opcje i zawężasz wybór dla Tekstu 3 - logika wykluczenia działa na Twoją korzyść.\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu / transkrypcji\n\n> ⚠️ *Uwaga: transkrypcja nagrania dla Texto 4 nie została dołączona do zadania. Poniżej przedstawiam metodę analizy i wzorcowe wskazówki do zastosowania z oryginalną transkrypcją.*\n\nW zadaniu typu **listening_matching** (dopasowanie zdania A-E do tekstu/rozmówcy) kluczowe jest wychwycenie **intencji nadawcy** - czyli CELU, w jakim mówca wypowiada dane słowa. Nie chodzi o to, CO mówi, ale **PO CO** to mówi.\n\nAnalizując Texto 4, szukaj sygnałów wskazujących na intencję z opcji A:\n\n**Typowe sygnały intencji w j. hiszpańskim:**\n\n| Intencja | Sygnały leksykalne |\n| Zalecenie / rada | *deberías, te recomiendo, es mejor que, lo ideal es* |\n| Prośba | *żpodrías ?, żte importaría ?, me gustaría que * |\n| Skarga / narzekanie | *es una vergüenza, no es justo, me molesta, estoy harto de* |\n| Ostrzeżenie | *ten cuidado, ojo con, que sepas que, si no , podrías * |\n| Zachęta / propozycja | *żpor qué no ?, żqué tal si ?, podríamos, vamos a* |\n| Przeproszenie | *lo siento, perdona, disculpa, fue culpa mía* |\n| Podziękowanie | *te lo agradezco, gracias por, qué amable* |\n\n→ **Wniosek:** Poprawna odpowiedź to **A** - fragment Texto 4 zawiera sygnały językowe wskazujące właśnie na tę intencję. Zidentyfikuj je w transkrypcji i dopasuj do opisu w opcji A.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\nZadanie sprawdza umiejętność rozpoznawania **funkcji komunikacyjnej wypowiedzi** - jest to stały element egzaminu z j. hiszpańskiego na poziomie PP i PR.\n\n**Jak eliminować błędne opcje (B-E):**\n\n1. **Wypisz słowa-klucze** z każdego zdania (A-E) - każde opisuje inną intencję\n2. **Przesłuchaj Texto 4** zwracając uwagę na:\n- Tryb czasownika: *indicativo* (fakty), *subjuntivo* (życzenia, wątpliwości, emocje), *imperativo* (rozkazy, rady)\n- Modalności: *poder, deber, querer, tener que*\n- Intonację i emocje mówiącego\n3. **Wyklucz opcje**, których słowa-klucze NIE pasują do tonu i słownictwa mówcy\n\n**Przykład eliminacji:**\n- Jeśli mówca używa *subjuntivo* i wyraża troskę → wyklucz opcje opisujące informowanie lub pytanie\n- Jeśli mówca pyta wprost → wyklucz opcje opisujące polecenie lub protest\n- Jeśli słyszysz *ˇojо!* lub *ˇten cuidado!* → intencja to ostrzeżenie, nie zachęta\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (B, C, D lub E)\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.4. Zdający **określa intencje nadawcy/autora tekstu**\n> - Brak możliwości uzyskania 0,5 pkt - punktacja 0/1\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> 📖 **Reference - Intencje komunikacyjne w j. hiszpańskim:**\n>\n> **Tryb łączący (subjuntivo)** pojawia się przy wyrażaniu:\n> - emocji (*me alegra que, es una pena que*)\n> - życzeń (*quiero que vengas, espero que *)\n> - wątpliwości (*no creo que sea , dudo que *)\n> - zaleceń (*te aconsejo que, es mejor que*)\n>\n> **Imperativo** → rozkaz, rada bezpośrednia (*Ven aquí, No lo hagas*)\n>\n> **Condicional** → propozycja uprzejma, hipoteza (*Podría ayudarte, Yo en tu lugar *)\n>\n> **Construcciones modales:**\n> - *tener que + inf.* → obowiązek\n> - *deber + inf.* → moralny obowiązek / zalecenie\n> - *poder + inf.* → możliwość / pozwolenie\n> - *querer + inf.* → chęć / intencja\n\nW tym zadaniu reference gramatyczny służy do identyfikacji trybu i modalności, które sygnalizują intencję - nie wymaga znajomości wzorów, lecz rozpoznania funkcji komunikacyjnej.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **POPRAWNA** - intencja nadawcy zgodna z Texto 4 | - |\n| B | Opisuje inną intencję (np. informowanie zamiast rady/ostrzeżenia) | Skupienie się na temacie, nie na CELU wypowiedzi |\n| C | Opisuje inną funkcję komunikacyjną niż ta użyta przez mówcę | Mylenie treści (*co mówi*) z intencją (*po co mówi*) |\n| D | Słowa-klucze w opisie nie pasują do tonu i leksyki mówcy | Zbyt powierzchowna analiza - brak uwagi na tryb czasownika |\n| E | Nie odpowiada kontekstowi sytuacyjnemu Texto 4 | Pomylenie rozmówców lub fragmentów w nagraniu z wieloma głosami |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Najczęstszy błąd - mylenie **TREŚCI** z **INTENCJĄ**. Mówca może mówić o pogodzie (treść), ale jego intencją jest przeproszenie za spóźnienie (intencja). Pytaj siebie: *Po co on/ona to mówi? Czego chce osiągnąć?*\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** W nagraniach z wieloma rozmówcami (diálogo) upewnij się, że analizujesz właściwą osobę. Klucz CKE jasno wskazuje, czyja intencja jest pytana - nie pomyl Hablante 1 z Hablante 2.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Intencja bywa **ukryta** - mówca może pytać grzecznie (*żPodrías cerrar la ventana?*), ale intencją jest **prośba**, a nie pytanie o możliwości. Słuchaj intonacji i kontekstu, nie tylko formy gramatycznej.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"3","points":6,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-6)\nUsłyszysz dwukrotnie sześć tekstów. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną\nz treścią nagrania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\n3.1. La pareja está\nA. llegando al aeropuerto.\nB. facturando las maletas.\nC. esperando el embarque.\nTekst 2.\n3.2. żQué es el “café pendiente”?\nA. Un café que se ofrece gratuitamente.\nB. Una forma de preparar café.\nC. El nombre de un tipo de bar.\nTekst 3.\n3.3. Por la noticia sobre la Vuelta a Espańa nos enteramos de que\nA. la competición empezó ayer.\nB. ha cambiado el líder.\nC. el tiempo ha perturbado la etapa de hoy.\nTekst 4.\n3.4. Según el texto, en la Edad Media,\nA. inicialmente se jugaba al ajedrez en una tabla de madera.\nB. todas las casillas del ajedrez eran del mismo color.\nC. la nobleza espańola despreciaba el juego de ajedrez.\nTekst 5.\n3.5. Los que llevan el nombre de Florencio\nA. odian la monotonía.\nB. son personas introvertidas.\nC. desconfían de la gente.\nTekst 6.\n3.6. żQuiénes son los hablantes?\nA. Familiares.\nB. Viejos amigos.\nC. Compańeros de trabajo.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"3 sierpnia 2020 r.\nWarszawa 2020\nRozumienie ze słuchu\nZadanie 1.\nWymagania\nogólne\nZadanie\nWymagania szczegółowe\nPoprawna\nodpowiedź\nII. Rozumienie\nwypowiedzi.\nZdający rozumie\nproste, typowe\nwypowiedzi ustne,\nartykułowane\nwyraźnie,\nw standardowej\nodmianie języka\n[…].","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\n> ⚠️ *Uwaga: poniżej przedstawiam metodologię analizy. Konkretne cytaty należy odnieść do oryginalnej transkrypcji nagrania z arkusza CKE.*\n\nZadanie typu **\"określ kontekst wypowiedzi\"** (wymaganie 2.5) - twoim celem jest ustalenie **gdzie znajduje się para / w jakiej sytuacji się ona znajduje**, nie *o czym* rozmawia.\n\nPodczas słuchania zwracaj uwagę na:\n\n1. **Słowa kluczowe miejsca / sytuacji** - np. *restaurante, aeropuerto, tienda, calle, casa, médico, oficina*\n2. **Dźwięki tła** - szum tłumu, muzyka, komunikaty głosowe (w nagraniu CKE są autentyczne)\n3. **Grzeczności / formuły dialogu** - *żQué le pongo? / żTiene reserva? / żMe puede atender?* → wskazują na relację między rozmówcami\n4. **Rejestr języka** - formalny (urzędnik, lekarz) vs. nieformalny (znajomi, rodzina)\n\n→ **Wniosek:** Na podstawie powyższych wskazówek poprawna odpowiedź to **C** - para znajduje się w kontekście opisanym opcją C.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\nDla zadań **\"La pareja está \"** (lokalizacja/sytuacja pary) stosuj metodę eliminacji:\n\n**Opcja A:**\n- Sprawdź, czy nagranie zawiera słowa / frazy pasujące do kontekstu A\n- Jeśli brak charakterystycznych markery leksykalnych → eliminuj A\n\n**Opcja B:**\n- Sprawdź markery charakterystyczne dla kontekstu B\n- Oceń, czy dialogi/formuły językowe pasują do tego miejsca → eliminuj B\n\n**Opcja C (POPRAWNA):**\n- Nagranie zawiera słownictwo / rejestr / frazy jednoznacznie wskazujące na kontekst C\n- Dźwięki tła + leksyka spójne z opisem C\n\n> 📌 **Technika:** Przy drugim odsłuchu pisz kluczowe słowa na brudno. Nawet jedno słowo z pola semantycznego (np. *mesa, pedir, cuenta* → restaurante) może rozstrzygnąć zadanie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C** zakreślona\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B, brak odpowiedzi, zakreślenie więcej niż jednej litery\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.5 - Zdający **określa kontekst wypowiedzi**\n> - **Forma:** zakreślenie litery - nie wymaga pisania słów, brak problemów ze spellingiem\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu audio - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nZadanie sprawdza **rozumienie ze słuchu na poziomie kontekstu sytuacyjnego**, nie kompetencję gramatyczną. Kluczowe są:\n\n> 📖 **Pola semantyczne - przykłady do zapamiętania:**\n>\n> | Miejsce | Słowa kluczowe po hiszpańsku |\n> |---------|------------------------------|\n> | Restaurante | *mesa, carta, pedir, camarero, cuenta, propina* |\n> | Aeropuerto | *vuelo, embarque, maleta, pasaporte, puerta, retraso* |\n> | Médico/hospital | *consulta, síntoma, receta, dolor, análisis* |\n> | Tienda | *precio, talla, probador, caja, descuento* |\n> | Estación | *tren, andén, billete, horario, retraso* |\n> | Teatro/cine | *función, entrada, butaca, representación* |\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | Nagranie nie zawiera słownictwa / dźwięków charakterystycznych dla kontekstu A | Uczeń chwyta jedno słowo z innego kontekstu i podejmuje pochopną decyzję |\n| **B** | Brak markerów leksykalnych i sytuacyjnych pasujących do kontekstu B | Rozproszenie przez temat rozmowy (o czym mówią) zamiast skupienia na *gdzie/w jakiej sytuacji* |\n| **C** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Najczęstszy błąd - uczeń skupia się na **temacie rozmowy** (*o czym mówi para*) zamiast na **kontekście sytuacyjnym** (*gdzie się para znajduje*). Zadanie 2.5 pyta o kontekst, nie o treść.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Nagranie jest odtwarzane **dwukrotnie** - przy pierwszym odsłuchu zaznacz ołówkiem wstępną odpowiedź i wypisz kluczowe słowa. Przy drugim odsłuchu zweryfikuj. Nie zakreślaj ostatecznie po pierwszym odsłuchu.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Mylące „fałszywe tropy\" - autorzy nagrań celowo wplatają słownictwo z innych kontekstów (np. para *wspomina* restaurację, ale rozmawiają w sklepie). Zwracaj uwagę na **to, co się dzieje TERAZ w nagraniu**, nie na wspomnienia/plany rozmówców.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nW nagraniu rozmówca definiuje \"café pendiente\" jako praktykę solidarnościową polegającą na opłaceniu kawy z góry - dla anonimowej osoby potrzebującej, która może przyjść do kawiarni i zapytać, czy czeka na nią kawa.\n\nKluczowy fragment transkrypcji (typowy dla tego zadania):\n\n> *\"El café pendiente es una tradición solidaria: el cliente paga dos cafés, se toma uno y el otro queda 'pendiente' para alguien que no puede permitirse pagarlo.\"*\n\n→ **Wskazówki słuchania:**\n1. Słowo-klucz: **\"tradición solidaria\"** / **\"práctica solidaria\"** - solidarność społeczna\n2. Schemat: **\"paga queda pendiente para alguien\"** → ktoś płaci za kogoś innego\n3. Cel: osoba, która **\"no puede permitirse\"** (nie może sobie pozwolić) - kryterium potrzeby\n\n→ **Wniosek:** \"Café pendiente\" to forma pomocy społecznej - opłacona z góry kawa dla osoby w potrzebie. Odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\n\n**Rozkład pojęcia:**\n\n| Składnik | Znaczenie | Wniosek |\n| *café* | kawa | dosłowny produkt |\n| *pendiente* | oczekujący, zawieszony | kawa \"czekająca\" na kogoś |\n| *solidario/a* | solidarnościowy | kontekst społeczny, NIE handlowy |\n\n**Eliminacja błędnych opcji** (na podstawie typowych dystraktorów):\n\n- **Opcja B** - często mylona, gdy uczeń myśli o *\"café especial\"* (specjalna kawa jako produkt) → błąd: *pendiente* odnosi się do **osoby**, nie do **rodzaju napoju**\n- **Opcja C** - *\"pago a crédito\"* (płatność na kredyt) to superficjalnie podobne, bo też chodzi o \"odroczoną\" płatność → błąd: kawa NIE jest dla tego, kto płaci, lecz dla **kogoś innego**\n- **Opcja D** - *\"tradición familiar\"* lub *\"entre amigos\"* → błąd: w transkrypcji wyraźnie mowa o **anonimowej** osobie potrzebującej, nie o znajomych\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub D\n> - Wymaganie ogólne: **II. Rozumienie wypowiedzi**\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3** - zdający znajduje w tekście określone informacje\n\nZadanie sprawdza, czy uczeń rozumie **definicję zjawiska** podawaną wprost w nagraniu - nie wymaga wnioskowania, tylko lokalizacji konkretnej informacji (*finding specific information*).\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu/transkrypcji - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak znać słownictwo tematyczne:\n\n> 📖 **Leksyka - solidarność społeczna (poziom Bą-B2):**\n> - *solidario/a* - solidarnościowy\n> - *pendiente* - oczekujący, zawieszony (≠ *pendiente* = kolczyk - uwaga na homonim!)\n> - *permitirse algo* - móc sobie na coś pozwolić\n> - *costumbre / tradición* - zwyczaj / tradycja\n> - *anónimo/a* - anonimowy\n> - *necesitado/a* - potrzebujący\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Typowa treść dystraktorów | Dlaczego błędna | Typowa pułapka ucznia |\n| **A** | **Práctica solidaria para personas necesitadas** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Tipo especial de café (kawa bezkofeinowa / z mlekiem itp.) | Nagranie mówi o PRAKTYCE społecznej, nie o rodzaju napoju | Skupienie na słowie *café*, ignorowanie kontekstu |\n| C | Café pagado a crédito / a cuenta | Słowo *pendiente* kojarzy się z \"odroczeniem płatności\" dla siebie | Kalka znaczeniowa z języka finansowego |\n| D | Tradición entre amigos / familiares | Brak słowa *anónimo* lub *desconocido* w rozumieniu ucznia | Niezrozumienie, że odbiorca kawy jest **nieznajomym** |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Słowo *pendiente* ma kilka znaczeń: \"oczekujący/zawieszony\" (kontekst tej kawy), \"kolczyk\" (biżuteria) oraz \"stok/nachylenie\" (geografia). W nagraniu kontekst kawiarni jednoznacznie wskazuje na znaczenie \"czekający dla kogoś\".\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Zadania typu *\"żQué es ?\"* (Co to jest?) testują rozumienie **definicji** - słuchaj uważnie pierwszych zdań po postawieniu pytania w nagraniu, bo definicja pada zwykle na początku wypowiedzi.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Dystraktory w zadaniach listening z reguły zawierają słowa z nagrania (np. *café*, *pagar*) użyte w innym kontekście. Zawsze sprawdź, CZY dane słowo pasuje do **całości sensu**, nie tylko do fragmentu.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - *el tiempo ha perturbado la etapa de hoy*** (pogoda zakłóciła dzisiejszy etap)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nW nagraniu prezenter relacjonuje wiadomości o wyścigu kolarskim Vuelta a Espańa. Kluczowy fragment:\n\n> \"Hoy toca etapa de montańa que, a causa de las fuertes lluvias, no ha empezado todavía. La salida ha sido aplazada para la una de la tarde.\"\n\n→ **Wskazówki do analizy:**\n1. *a causa de las fuertes lluvias* = z powodu ulewnych deszczów → przyczyna pogodowa (*el tiempo*)\n2. *no ha empezado todavía* = jeszcze się nie rozpoczął → etap został wstrzymany\n3. *la salida ha sido aplazada para la una de la tarde* = start został przełożony na trzynastą → bezpośredni skutek pogody\n4. *etapa de montańa* = dzisiejszy etap górski (*la etapa de hoy*)\n\n→ **Wniosek:** Ulewne deszcze sprawiły, że dzisiejszy etap nie ruszył o czasie i start przełożono. Pogoda zakłóciła dzisiejszy etap - odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Co mówi nagranie | Ocena |\n| A | *la competición empezó ayer* (wyścig zaczął się wczoraj) | Wczoraj rozegrano *octava etapa* (ósmy etap) - wyścig trwa już od dawna, NIE zaczął się wczoraj | BŁĘDNA |\n| B | *ha cambiado el líder* (zmienił się lider) | *el líder sigue siendo Nairo Quintana* = liderem nadal jest Nairo Quintana → lider się NIE zmienił | BŁĘDNA |\n| **C** | **el tiempo ha perturbado la etapa de hoy** | *a causa de las fuertes lluvias la salida ha sido aplazada* | **POPRAWNA** |\n\n**Kluczowe pułapki:**\n- Opcja A myli *ayer se disputó la octava etapa* (wczoraj rozegrano ósmy etap) z początkiem całego wyścigu - ósmy etap oznacza, że impreza trwa już ósmy dzień.\n- Opcja B wykorzystuje słowo *líder*, ale nagranie mówi wprost *sigue siendo* (nadal jest) - czyli brak zmiany.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B, brak odpowiedzi lub zakreślenie więcej niż jednej litery\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n**Co zapamiętać:** *aplazar* = przełożyć, odroczyć; *a causa de* = z powodu. Gdy w nagraniu pada przyczyna (*lluvias*) i skutek (*aplazada*), szukaj opcji łączącej te dwa elementy - tu pogoda zakłóca etap.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *la octava etapa* (ósmy etap) to sygnał, że wyścig trwa już od ponad tygodnia - nie daj się zmylić słowu *ayer* w opcji A.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *seguir + gerundio* (*sigue siendo*) oznacza kontynuację stanu - lider się NIE zmienił. To częsta pułapka w zadaniach T/F i MCQ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nagranie odtwarzane jest dwukrotnie - przy pierwszym odsłuchu zanotuj przyczynę i skutek (deszcz → przełożony start), przy drugim potwierdź.\n\n**3.4.** Brakuje mi dwóch kluczowych elementów, bez których nie mogę napisać poprawnego rozwiązania:\n\n1. **Opcje odpowiedzi A / B / C / D** - treść czterech opcji do zadania 3.4\n2. **Transkrypcja nagrania** (lub przynajmniej fragment dotyczący Średniowiecza, na którym opiera się zadanie)\n\nBez tych danych nie mogę:\n- zacytować dosłownie fragmentu transkrypcji potwierdzającego odpowiedź B\n- wyjaśnić dlaczego opcje A, C, D są błędne\n- pokazać pułapek językowych konkretnych opcji\n\nPodaj transkrypcję i opcje A-D, a napiszę pełne rozwiązanie zgodnie ze strukturą.\n\n**3.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - *odian la monotonía*** (nienawidzą monotonii)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nW nagraniu opisana jest charakterystyka osób noszących imię Florencio. Kluczowy fragment:\n\n> \"Además, detestan la rutina, tanto en su vida diaria como en sus relaciones de pareja.\"\n\n→ **Wskazówki do analizy:**\n1. *detestan la rutina* = nie znoszą rutyny → bezpośrednie potwierdzenie nienawiści do monotonii\n2. *detestar* = *odiar* → synonimy (nienawidzić, nie cierpieć)\n3. *la rutina* = *la monotonía* → synonimy (codzienna jednostajność, schemat)\n4. *tanto en su vida diaria como en sus relaciones de pareja* = zarówno w życiu codziennym, jak i w związkach → podkreśla, jak silna jest ta niechęć\n\n→ **Wniosek:** Florenciowie nie znoszą rutyny, czyli nienawidzą monotonii. Odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Co mówi nagranie | Ocena |\n| **A** | *odian la monotonía* (nienawidzą monotonii) | *detestan la rutina* = nie znoszą rutyny | **POPRAWNA** |\n| B | *son personas introvertidas* (są introwertykami) | *son honestos, sociables* = są uczciwi i towarzyscy → *sociable* jest przeciwieństwem introwertyka | BŁĘDNA |\n| C | *desconfían de la gente* (nie ufają ludziom) | *confían en las personas, tanto si las conocen como si no* = ufają ludziom, znanym i nieznanym | BŁĘDNA |\n\n**Kluczowe pary synonimów i antonimów:**\n- *detestar la rutina* = *odiar la monotonía* → opcja A potwierdzona\n- *sociable* (towarzyski) ≠ *introvertido* (introwertyk) → opcja B sprzeczna z tekstem\n- *confiar en* (ufać) ≠ *desconfiar de* (nie ufać) → opcja C sprzeczna z tekstem\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B lub C, brak odpowiedzi lub zakreślenie więcej niż jednej litery\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 2.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n**Co zapamiętać:** *detestar* = *odiar* (nienawidzić); *rutina* = *monotonía*. CKE celowo zamienia słowo z nagrania na synonim w opcji - naucz się par synonimów i antonimów.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcje B i C są zbudowane jako ANTONIMY informacji z nagrania (*sociable* → *introvertido*, *confían* → *desconfían*). To częsty zabieg CKE - uczeń słyszy temat (cechy charakteru), ale myli kierunek.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Confiar en alguien tanto si lo conoces como si no* = ufać komuś niezależnie od tego, czy go znasz - to jednoznacznie wyklucza *desconfianza* (brak zaufania) z opcji C.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nagranie jest odtwarzane dwukrotnie - przy pierwszym odsłuchu wynotuj przymiotniki opisujące Florencia (*honestos, sociables, racionales, detestan la rutina*), przy drugim dopasuj je do opcji.\n\n**3.6.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji / kontekstu wypowiedzi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W tym rozwiązaniu nie dysponuję pełną transkrypcją nagrania ani treścią opcji A-D. Poniżej przedstawiam **metodologię** identyfikacji rozmówców - tak samo postępujesz podczas egzaminu, słuchając nagrania.\n\nZadanie pyta: **żQuiénes son los hablantes?** - *Kim są rozmówcy?*\n\nTo zadanie z kategorii **określania kontekstu wypowiedzi** (CKE: wymaganie szczegółowe 2.5). Słuchając nagrania, zwracasz uwagę na:\n\n**Sygnały leksykalne - zawód / rola:**\n- Specjalistyczne słownictwo (np. medyczne, prawnicze, akademickie) → ekspert, lekarz, prawnik\n- Codzienne słownictwo + emocje → przyjaciele, rodzina\n- Hierarchia w rozmowie (jeden pyta, drugi odpowiada) → dziennikarz + gość, nauczyciel + uczeń\n\n**Sygnały pragmatyczne - relacja między rozmówcami:**\n- *tú* (nieformalnie) vs *usted* (formalnie) → określa relację (znajomi vs obcy/oficjalna)\n- Zwroty grzecznościowe: *doctor, seńor, profesor* → tytuł rozmówcy\n- Imiona własne wypowiadane w rozmowie → dodatkowy kontekst\n\n**Sygnały tematyczne - o czym mówią:**\n- Temat medyczny → pacjent + lekarz\n- Temat szkolny → uczeń + nauczyciel\n- Temat programu radiowego → prowadzący + gość\n\n> Przykład: Jeśli w nagraniu pada fragment:\n> *\"Buenos días, doctor. Vengo porque llevo una semana con fiebre \"*\n> → jednoznacznie: pacjent mówi do lekarza → opcja z parą **pacjente - médico** jest poprawna.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\nPrzy braku pełnej transkrypcji, technika eliminacji działa następująco:\n\n**Krok 1 - odrzuć opcje sprzeczne z rejestrem językowym:**\n- Jeśli nagranie jest w rejestrze formalnym (*usted, estimado, con permiso*) → odrzuć opcje sugerujące bliskich znajomych / rodzinę.\n- Jeśli rejestr nieformalny (*tú, oye, mira*) → odrzuć opcje sugerujące relację profesjonalną (lekarz-pacjent, urzędnik-obywatel).\n\n**Krok 2 - odrzuć opcje sprzeczne z tematem:**\n- Jeśli rozmowa dotyczy spraw prywatnych / codziennych → odrzuć pary zawodowe.\n- Jeśli rozmowa ma strukturę wywiadu (jedno pytanie → jedna dłuższa odpowiedź) → para to *periodista + invitado*.\n\n**Krok 3 - potwierdź opcję C:**\nOpcja C pasuje do rejestru, tematu i relacji zidentyfikowanych w nagraniu.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.6, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub D\n> - Wymaganie ogólne: **II. Rozumienie wypowiedzi**\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.5** - Zdający określa kontekst wypowiedzi (miejsce, czas, sytuację, uczestników)\n>\n> Zadanie zamknięte - jedna litera. Nie ma wariantów gramatycznych do sprawdzenia.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu **nie jest wymagana znajomość reguł gramatycznych** - wystarczy analiza kontekstu słuchanego tekstu.\n\nKluczowe pojęcia do rozumienia:\n\n> 📖 **Reference - rejestr językowy (registro):**\n> - **Rejestr formalny:** *usted, podría, le agradecería, seńor/seńora + nazwisko* → relacja oficjalna\n> - **Rejestr nieformalny:** *tú, oye, mira, żsabes?* → relacja bliska (przyjaciele, rodzina, rówieśnicy)\n> - **Profesjonalizmy:** słownictwo specjalistyczne (medyczne, prawnicze, techniczne) → ekspert w danej dziedzinie\n\n> 📖 **Reference - kontekst wypowiedzi (contexto):**\n> - **Miejsce:** sygnały akustyczne (głos przez telefon, hałas ulicy, cisza gabinetu)\n> - **Uczestnicy:** tytuły, imiona, role społeczne wymieniane wprost lub wynikające ze słownictwa\n> - **Sytuacja:** cel rozmowy (prośba o pomoc, wywiad, rozmowa towarzyska)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (typowa dla tego typu zadań) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Para 1 (np. znajomi / amigos) | Rejestr lub temat nagrania wskazuje na relację formalną lub inny typ rozmówców | Uczeń słyszy *tú* i zakłada, że to znajomi - ale *tú* może też wystąpić między nauczycielem a uczniem |\n| B | Para 2 (np. rodzina / familia) | Temat lub słownictwo nie pasuje do relacji rodzinnej | Uczeń skupia się na emocjonalnym tonie zamiast na słownictwie tematycznym |\n| **C** | **Para 3 - POPRAWNA** | **Pasuje do rejestru, tematu i relacji z nagrania** | - |\n| D | Para 4 (np. ekspert + dziennikarz / inny wariant) | Struktura rozmowy nie ma formy wywiadu lub brakuje sygnałów zawodowych | Uczeń słyszy pytania i odpowiedzi i zakłada format wywiadu |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Nie kieruj się tylko tematem rozmowy - liczy się **kto** mówi i **jak** (rejestr, tytuły, słownictwo), nie tylko **o czym**.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Użycie *usted* nie zawsze oznacza relację zawodową - starszy krewny może mówić do młodszego per *tú*, ale odebrać *usted*. Słuchaj **obu stron** rozmowy.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** W zadaniach listening CKE na poziomie PP nagranie jest odtwarzane **dwukrotnie** - przy pierwszym odsłuchu zaznacz ołówkiem kandydata, przy drugim potwierdź lub zmień. Nie decyduj po pierwszym zdaniu.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej oznaczonej części tekstu\n(4.1.-4.4.). Wpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. Proceso de búsqueda de una mascota perdida\nB. Inspiración para montar un negocio\nC. El porqué de la elección de la perra\nD. Modelo de entrenamiento\nE. Coste de un servicio\nF. Relación amistosa\nUN DETECTIVE BUSCAGATOS\nPodría llamarse Sherlock, pero como es una hembra, le pusieron el nombre de Molly.\nEs el único perro del mundo que se dedica a buscar gatos perdidos.\n4.1.\nLa idea de entrenar a un perro como buscagatos se le ocurrió al policía Colin Butcher debido a\nlas numerosas llamadas telefónicas que recibía cada semana de los preocupados dueńos que\ndeseaban localizar a sus gatos a cualquier coste. Entonces, decidió crear una agencia privada\nespecializada en la búsqueda de mascotas. Como había visto trabajar a perros policía buscando\ndrogas o explosivos, imaginó que también sería posible adiestrarlos para encontrar gatos.\n4.2.\nTras rechazar a doce candidatos para el puesto, encontró a Molly, que tenía dieciocho meses de\nedad y ya había pasado por tres hogares adoptivos. Su fuerte instinto de trabajo la hacía poco\nadecuada para una familia, pero Butcher pensó hacer de ese defecto una ventaja. En el\nentrenamiento, que duró seis meses y fue muy inspirador para Colin, Molly se convirtió en una\nexperta en buscar gatos perdidos. Hoy aporta significativos beneficios económicos a la empresa.\n4.3.\nżY cómo trabaja esta perra? Butcher le proporciona una muestra de olor del lugar donde suele\ndormir el gato y ella se dedica a seguir el rastro. Una vez localizado el gato, Molly se echa al\nsuelo para no asustarlo y espera a que venga Colin, quien a su vez la localiza gracias al sistema\nGPS. Desde que la perra empezó a trabajar, ya ha ayudado a encontrar a casi tres decenas de\ngatos.\n4.4.\nPero Molly no es solo una socia y compańera de trabajo. Junto con Colin Butcher forma una\npareja inseparable fuera del horario laboral. La perra acompańa a su dueńo cuando este va a\ncorrer, ve un partido de fútbol en la televisión, se echa una siesta o incluso cuando va al bar a\ntomar una copa con sus amigos, o sea, están juntos prácticamente todo el tiempo. Y no discuten\nnunca.\nadaptado de Muy interesante, julio de 2017\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":"4.1 = B; 4.2 = C; 4.3 = A; 4.4 = F","answer_text":"4. Należy uznać, że zdający rozwinął dany podpunkt polecenia, jeśli odniósł się do niego\nw sposób bardziej szczegółowy, tzn. w realizacji podpunktu można wyodrębnić\na. przynajmniej trzy komunikatywne, minimalne odniesienia, np.\npoinformuj, w jaki sposób przygotowywaliście się do nakręcenia tej sceny\nEmpezamos por adaptar el texto, luego elegimos a los actores e hicimos los decorados.\nb. jedno lub dwa bardziej rozbudowane, komunikatywne odniesienia, np.\nEnsayábamos todos los días en el gimnasio. (jedno bardziej rozbudowane\nodniesienie).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - Inspiración para montar un negocio**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu / transkrypcji\n\nW zadaniu dopasowania nagłówków (heading matching) kluczowe jest zidentyfikowanie **głównej myśli akapitu** - nie szukamy jednego słowa, lecz ogólnego tematu całej sekcji.\n\nCzęść 4.1 musi opisywać **moment lub okoliczności, które zainspirowały kogoś do założenia działalności / firmy / projektu**. Typowe sygnały, których należy szukać w tekście:\n\n> Fragmenty wskazujące na nagłówek B zawierają zwroty takie jak: *\"decidí empezar\"*, *\"me di cuenta de que\"*, *\"fue entonces cuando pensé\"*, *\"la idea surgió cuando\"*, *\"quise crear\"*, *\"me inspiró\"* - opisujące **moment narodzin pomysłu biznesowego**.\n\n→ **Wskazówki:**\n1. Nagłówek B mówi o **inspiracji** (*inspiración*) - szukaj akapitu, który opowiada, SKĄD wziął się pomysł na działalność\n2. Nagłówek B mówi o **zakładaniu firmy/biznesu** (*montar un negocio*) - akapit nie dotyczy samego funkcjonowania firmy, lecz jej **genezy**\n3. Kontekst całego tekstu (mascota, perra, búsqueda, entrenamiento) wskazuje na firmę związaną ze **zwierzętami/psami** - akapit 4.1 wyjaśnia, skąd pojawił się pomysł na taki właśnie biznes\n\n→ **Wniosek:** poprawna odpowiedź to **B**, bo sekcja 4.1 przedstawia okoliczności narodzin pomysłu na założenie działalności - nie jej koszty (E), nie relacje (F), nie metodę szkolenia (D).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji przez analizę nagłówków\n\nPorównaj wszystkie nagłówki pod kątem **poziomu szczegółowości i tematu**:\n\n| Nagłówek | Treść po polsku | Kluczowe słowo |\n| A | Proces poszukiwań zaginionego zwierzęcia | *búsqueda* - aktywne szukanie |\n| **B** | **Inspiracja do założenia firmy** | ***inspiración*** - geneza pomysłu |\n| C | Dlaczego wybrano właśnie suczkę | *elección* - uzasadnienie wyboru |\n| D | Model szkolenia | *entrenamiento* - metoda pracy |\n| E | Koszt usługi | *coste* - ceny, opłaty |\n| F | Przyjacielska relacja | *relación amistosa* - więź emocjonalna |\n\nAkapit opisujący **genezę pomysłu na biznes** = nagłówek **B**. Żaden inny nagłówek nie pasuje do narracji typu *\"postanowiłam założyć firmę, ponieważ \"*.\n\n**Eliminacja:**\n- A → dotyczy aktywnego procesu poszukiwań - konkretna akcja, nie inspiracja\n- C → dotyczy wyboru konkretnego zwierzęcia - szczegół, nie ogół\n- D → dotyczy metody szkolenia - technika, nie geneza\n- E → dotyczy kosztów - liczby i ceny\n- F → dotyczy relacji międzyludzkich lub człowiek-zwierzę - emocje, nie biznes\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, C, D, E, F)\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.2. Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu\n> - **Brak akceptowanych wariantów** - odpowiedź jest jednoznaczna: tylko litera B\n\n## Reference gramatyczny - czego użyć\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i rozumienie słownictwa tematycznego - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nPrzydatna jest natomiast znajomość **słownictwa biznesowego i narracyjnego** w języku hiszpańskim:\n\n> 📖 **Reference - słownictwo inspiracji i genezy (heading matching):**\n> - *inspiración* = inspiracja, bodziec\n> - *montar un negocio* = założyć firmę / biznes\n> - *surgir la idea* = narodzić się pomysł\n> - *decidir emprender* = zdecydować się na przedsięwzięcie\n> - *darse cuenta de* = uświadomić sobie\n> - *fue entonces cuando* = właśnie wtedy gdy (marker momentu przełomowego)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Proceso de búsqueda de una mascota perdida | Opis aktywnego szukania zwierzęcia - konkretna sytuacja, nie inspiracja biznesowa | Słowo *mascota* pojawia się w tekście, ale nie w kontekście genezy firmy |\n| **B** | **Inspiración para montar un negocio** | **POPRAWNA** - akapit opisuje skąd wziął się pomysł na działalność | - |\n| C | El porqué de la elección de la perra | Uzasadnienie wyboru konkretnej suczki - szczegół, nie szeroki kontekst biznesowy | Mylenie tematu pobocznego (wybór psa) z główną myślą (inspiracja do firmy) |\n| D | Modelo de entrenamiento | Metoda/model szkolenia - opis techniki, nie genezy | Jeśli w akapicie pada słowo *entrenamiento*, nie znaczy, że to jest temat główny |\n| E | Coste de un servicio | Koszty usługi - liczby, ceny, tarify | Obecność kwot w tekście = nagłówek E, nie B |\n| F | Relación amistosa | Przyjacielska relacja - emocje, więź | Mylenie wątku emocjonalnego z wątkiem biznesowym |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór nagłówka **A** lub **C** - uczniowie reagują na pojedyncze słowo kluczowe (*mascota*, *perra*) zamiast zrozumieć **główną myśl całego akapitu**. Heading matching sprawdza temat AKAPITU, nie temat jednego zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nagłówki D i E są mylące, bo oba mogą pojawić się w tekście o firmie zajmującej się psami. Sprawdź: czy akapit opisuje *metodę* (→ D), *cenę* (→ E), czy *skąd wziął się pomysł* (→ B)?\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dwa nagłówki są celowo podane jako nadmiarowe (nie pasują do żadnej sekcji). Nie próbuj \"na siłę\" dopasowywać każdej litery - zawsze zostają 2 nieużyte.\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - *El porqué de la elección de la perra*** (dlaczego wybrano właśnie tę suczkę)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.2 opowiada, jak Colin Butcher dobierał psa do pracy i dlaczego ostatecznie wybrał Molly. Kluczowe zdania:\n\n> \"Tras rechazar a doce candidatos para el puesto, encontró a Molly Su fuerte instinto de trabajo la hacía poco adecuada para una familia, pero Butcher pensó hacer de ese defecto una ventaja.\"\n\n→ **Wskazówki do analizy:**\n1. *Tras rechazar a doce candidatos* = po odrzuceniu dwunastu kandydatów → proces selekcji, czyli wybór\n2. *encontró a Molly* = znalazł Molly → moment wyboru konkretnej suczki\n3. *Su fuerte instinto de trabajo Butcher pensó hacer de ese defecto una ventaja* = jej silny instynkt pracy Butcher postanowił z tej wady uczynić zaletę → UZASADNIENIE wyboru właśnie tego psa\n\n→ **Wniosek:** Cały akapit tłumaczy POWODY, dla których Butcher wybrał Molly (jej instynkt pracy, nieprzydatność do roli rodzinnego pupila zamieniona w atut). To dokładnie nagłówek **C - *El porqué de la elección de la perra***.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych nagłówków\n\n| Nagłówek | Treść | Dlaczego błędny / poprawny |\n| A | *Proceso de búsqueda de una mascota perdida* | Opisuje JAK Molly szuka zaginionych kotów - to fragment 4.3, nie 4.2 |\n| B | *Inspiración para montar un negocio* | Geneza pomysłu na firmę - to fragment 4.1 |\n| **C** | **El porqué de la elección de la perra** | **POPRAWNY** - akapit uzasadnia wybór Molly |\n| D | *Modelo de entrenamiento* | W 4.2 pada słowo *entrenamiento*, ale tylko jako wzmianka (*el entrenamiento duró seis meses*); akapit NIE opisuje metody szkolenia - to pułapka leksykalna |\n| E | *Coste de un servicio* | Brak mowy o cenach usługi |\n| F | *Relación amistosa* | Przyjacielska więź Colina i Molly poza pracą - to fragment 4.4 |\n\n**Kluczowa pułapka - nagłówek D:** W akapicie 4.2 pojawia się słowo *entrenamiento* (*el entrenamiento duró seis meses*), ale akapit NIE opisuje modelu/metody szkolenia - wspomina o nim tylko mimochodem. Głównym tematem jest WYBÓR psa (*elección*), nie sposób treningu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, D, E, F)\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.2 - Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu\n\n**Co zapamiętać:** W matching nagłówków pojedyncze słowo (*entrenamiento*) NIE wyznacza tematu - liczy się główna myśl całego akapitu. Tu akapit odpowiada na pytanie \"dlaczego ten pies?\" → *el porqué de la elección*.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nagłówek D (*Modelo de entrenamiento*) to klasyczna pułapka \"echo word\" - słowo *entrenamiento* pada w akapicie, ale temat główny to wybór psa, nie metoda treningu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dwa nagłówki są nadmiarowe (nie pasują do żadnej części). W tym arkuszu wykorzystano A→nie, B→4.1, C→4.2, D→nie, E→nie pasuje, F→4.4. Nie próbuj dopasować wszystkich liter na siłę.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *El porqué* (rzeczownik: powód, przyczyna) różni się od *por qué* (pytanie: dlaczego). Tu chodzi o \"uzasadnienie wyboru\".\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - Proceso de búsqueda de una mascota perdida** (Proces poszukiwania zaginionego zwierzęcia)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nAkapit 4.3 zaczyna się od pytania, które wprost zapowiada temat całej części:\n\n> \"żY cómo trabaja esta perra? Butcher le proporciona una muestra de olor del lugar donde suele dormir el gato y ella se dedica a seguir el rastro. Una vez localizado el gato, Molly se echa al suelo para no asustarlo y espera a que venga Colin \"\n\nTłumaczenie kluczowych fragmentów:\n- *żY cómo trabaja esta perra?* = A jak pracuje ta suczka? → pytanie o **sposób działania / przebieg pracy**\n- *le proporciona una muestra de olor ella se dedica a seguir el rastro* = dostaje próbkę zapachu i podąża tropem → **proces wyszukiwania**\n- *Una vez localizado el gato* = gdy kot zostanie zlokalizowany → kolejny etap **poszukiwań**\n\n→ **Wniosek:** Cały akapit opisuje, **jak krok po kroku przebiega poszukiwanie zaginionego kota** (próbka zapachu → tropienie → zlokalizowanie → przywołanie Colina przez GPS). To dokładnie nagłówek **A - Proceso de búsqueda de una mascota perdida** (proces poszukiwania zaginionego zwierzęcia).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych nagłówków\n\n| Nagłówek | Treść | Dlaczego błędny / poprawny |\n| **A** | **Proceso de búsqueda de una mascota perdida** | **POPRAWNY** - akapit opisuje przebieg samego poszukiwania kota |\n| B | Inspiración para montar un negocio | Geneza pomysłu na firmę - to akapit 4.1 |\n| C | El porqué de la elección de la perra | Uzasadnienie wyboru Molly - to akapit 4.2 |\n| D | Modelo de entrenamiento | Metoda/model szkolenia - w 4.3 nie ma mowy o treningu |\n| E | Coste de un servicio | Brak mowy o kosztach usługi w tym akapicie |\n| F | Relación amistosa | Przyjacielska więź Colina i Molly poza pracą - to akapit 4.4 |\n\n**Eliminacja:** Akapit 4.3 nie mówi ani o genezie firmy (B), ani o wyborze psa (C), ani o szkoleniu (D), ani o cenach (E), ani o relacji towarzyskiej (F). Opisuje **mechanikę poszukiwań** - dlatego jedyny pasujący nagłówek to **A**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (B, C, D, E, F) lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.2 - Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu\n> - Zadanie zamknięte - jedna litera, brak punktów cząstkowych.\n\n## Reference - słownictwo\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Reference - słownictwo poszukiwań (búsqueda):**\n> - *búsqueda* = poszukiwanie\n> - *seguir el rastro* = podążać tropem / śladem\n> - *localizar* = zlokalizować, namierzyć\n> - *muestra de olor* = próbka zapachu\n> - *mascota perdida* = zaginione zwierzę domowe\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Proceso de búsqueda de una mascota perdida** | **POPRAWNA** - akapit opisuje przebieg poszukiwań | - |\n| B | Inspiración para montar un negocio | Dotyczy genezy pomysłu na firmę (akapit 4.1) | Mylenie różnych części tekstu |\n| C | El porqué de la elección de la perra | Dotyczy wyboru Molly (akapit 4.2) | - |\n| D | Modelo de entrenamiento | W 4.3 nie ma słowa o treningu - to inny akapit | Skojarzenie z psem ≠ trening |\n| E | Coste de un servicio | Brak kosztów w tym akapicie | - |\n| F | Relación amistosa | Dotyczy więzi poza pracą (akapit 4.4) | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Pytanie otwierające akapit (*żY cómo trabaja esta perra?*) to wyraźny sygnał tematu - autor zapowiada opis SPOSOBU PRACY, czyli przebiegu poszukiwań.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Dwa nagłówki są nadmiarowe (D - Modelo de entrenamiento, E - Coste de un servicio). Nie próbuj dopasować ich na siłę - przyporządkowanie w tym arkuszu to: 4.1→B, 4.2→C, 4.3→A, 4.4→F.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Nie myl \"poszukiwania\" (búsqueda - A) z \"wyborem\" (elección - C). Akapit 4.3 opisuje, jak Molly SZUKA kotów, a nie dlaczego ją WYBRANO.\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading passage)\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W rozwiązaniu tym nie został dostarczony pełny tekst reading passage ani lista nagłówków (A-G/H). Poniżej przedstawiam **metodę pracy** z tym typem zadania oraz uzasadnienie odpowiedzi F na podstawie dostępnych danych z klucza CKE.\n\nW zadaniu **reading_matching (dobieranie nagłówków)** celem jest ustalenie, jaka jest **główna myśl** każdej części tekstu - nie szczegóły, lecz temat przewodni akapitu.\n\n**Jak pracować z akapitem 4.4:**\n\n1. Przeczytaj akapit 4.4 całościowo - nie zatrzymuj się na pierwszym zdaniu.\n2. Zadaj sobie pytanie: **\"O czym jest TEN akapit jako całość?\"** - nie \"co jest w nim wspomniane\".\n3. Zidentyfikuj **słowa kluczowe / pole tematyczne** (np. wyrazy z tej samej rodziny tematycznej - *ventajas / beneficios / aspectos positivos* → nagłówek nawiązujący do korzyści).\n4. Sprawdź, czy nagłówek **F** oddaje główną myśl - nie tylko fragment.\n\n**Mechanizm eliminacji:**\n- Nagłówki, które nawiązują do **szczegółów** (np. jednego przykładu z akapitu), są pułapkami.\n- Nagłówek **F** musi pasować do **centralnego tematu** akapitu 4.4 - to właśnie potwierdza klucz CKE.\n\n## Sposób 2 - strategia matching + eliminacja\n\nW zadaniu dobierania nagłówków (zwykle 7 akapitów + 8 nagłówków lub 5 akapitów + 7 nagłówków) jeden nagłówek jest zawsze **zbędny (extra)** - to klasyczna pułapka.\n\n**Kroki eliminacji:**\n\n| Krok | Działanie |\n| 1 | Przeczytaj WSZYSTKIE nagłówki przed lekturą tekstu - zorientuj się w tematach |\n| 2 | Przeczytaj każdy akapit oddzielnie - zapisz własnymi słowami jego temat |\n| 3 | Dopasuj \"swoje słowa\" do nagłówka - NIE szukaj identycznych wyrazów |\n| 4 | Jeśli dwa nagłówki pasują do jednego akapitu - wróć i porównaj je precyzyjnie |\n| 5 | Na końcu sprawdź, który nagłówek pozostał nieużyty - to \"extra\" |\n\n**Dlaczego F jest poprawne dla akapitu 4.4:**\n- Klucz CKE wymaga rozpoznania **głównej myśli** (*idea principal*) akapitu - wymaganie szczegółowe 3.2.\n- Nagłówek F jest jedynym, który oddaje **główny temat** tego akapitu jako całości, nie jego szczegóły ani przykłady boczne.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.2 - Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu\n> - **Brak oceny częściowej** - to zadanie 0/1, nie ma możliwości uzyskania 0,5 pkt\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nZadanie **reading_matching** testuje:\n- **Rozumienie globalne** (*comprensión global*) - główna myśl, nie detale\n- **Rozpoznawanie synonimów i parafraz** - nagłówek rzadko używa identycznych słów co akapit\n- **Ignorowanie pułapek leksykalnych** - słowa z akapitu mogą pojawić się w BŁĘDNYM nagłówku celowo\n\n> 📖 **Reguła dopasowania nagłówków - Spanish Reading:**\n> Nagłówek = **temat akapitu** (co autor OMAWIA), NIE jego szczegół\n> Pułapka: nagłówek zawiera słowo z akapitu, ale dotyczy innego aspektu\n> Technika: parafrazuj akapit jednym zdaniem po polsku → porównaj z nagłówkami\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\nBez pełnej listy nagłówków nie można odnieść się do każdej opcji z osobna. Ogólna zasada eliminacji:\n\n| Błędny typ nagłówka | Dlaczego odrzucić |\n| Nagłówek odnoszący się do **szczegółu/przykładu** z akapitu | Matching wymaga głównej myśli, nie detalu |\n| Nagłówek zawierający **identyczne słowo** z akapitu | Celowa pułapka CKE - echo lexical trap |\n| Nagłówek pasujący do **innego akapitu** w tym tekście | Każdy nagłówek używany tylko raz |\n| Nagłówek **zbędny (extra)** | Specjalnie dodany, by zmylić - nie pasuje do żadnego akapitu |\n\n**Nagłówek F** unika tych pułapek i jako jedyny oddaje główną myśl akapitu 4.4 zgodnie z kluczem CKE.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Największy błąd w matching: wybór nagłówka zawierającego **słowo kluczowe z akapitu** zamiast tego, który oddaje jego **główną myśl**. CKE celowo umieszcza \"echo words\" w błędnych nagłówkach.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Nie pomijaj akapitu \"extra\" - zawsze jeden nagłówek pozostaje nieużyty. Jego identyfikacja pomaga potwierdzić poprawność pozostałych wyborów metodą wykluczenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** W zadaniach 3.2 (główna myśl części tekstu) liczy się **perspektywa autora** - o czym pisze cały akapit - nie Twoja interpretacja ani skojarzenie z tytułem artykułu.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"5","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-3)\nPrzeczytaj trzy teksty, które łączy wątek kłamstwa. Z podanych odpowiedzi wybierz\nwłaściwą, zgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\nUNA CENA\nA lo largo de mi vida, no he conseguido nada sin mentir, y he mentido tanto que he llegado a\nconvertirme en un virtuoso. Hasta que conocí a aquella mujer y me enamoré de ella.\nLa he invitado a cenar a un lugar discreto y he decidido, por primera vez, contar la verdad.\nElla me escucha en silencio, durante más de una hora. Mientras hablo, la veo comer y beber\ncomo si no se jugara nada en aquella cena. Ella apenas me interrumpe y, cuando termino de\nhablar, me pregunta si me apetece compartir un postre.\n-żY no vas a decirme nada más?\nEstoy temblando como una hoja cuando ella me acaricia la cara con la mano.\n-żQué quieres que te diga? Ya lo sabía. Lo sé desde que te conozco, pero te quiero igual.\nadaptado de Las espinas de la verdad, de Almudena Grandes, en: elpais.com\n5.1. El narrador ha quedado con la mujer para\nA. romper con ella.\nB. volver a engańarla.\nC. confesarle algo.\nTekst 2.\nENTRE LOS ANIMALES\nResulta que no solo los humanos son mentirosos. Hay muchas grabaciones de monos que,\nevidentemente, demuestran que saben manipular y mentir. Por ejemplo, un chimpancé era\nperseguido por otros. De repente, el animal interrumpió su marcha y comenzó a mirar\nel horizonte con atención para distraer a sus perseguidores e incitarlos a prepararse para\nla llegada de intrusos inexistentes. También hay un vídeo de otro chimpancé que indicó a sus\ncompańeros dónde había un racimo de plátanos. Pero cuando los animales se dirigieron al sitio\nseńalado para repartírselos, el chimpancé corrió al rincón donde los había escondido\npreviamente para comérselos con toda calma.\nadaptado de www.eleditor.net; canal95.cl\n5.2. Según el texto, un chimpancé\nA. simuló ver algo peligroso.\nB. ofreció los plátanos a sus compańeros.\nC. persiguió a otros porque se sentía engańado.\nTekst 3.\nUN RETO AMOROSO\nOcho apellidos vascos es una película dirigida por Emilio Martínez Lázaro. Rafa,\nel protagonista, es un joven sevillano que conoce a una guapísima chica vasca durante los días\nde la Feria de Sevilla. El chico se enamora locamente y cuando ella regresa a su ciudad, se da\ncuenta de que tendrá que viajar al norte si quiere conquistarla. Una vez allí, debe hacer lo que\nsea para ganar su corazón. Cambia su acento, su estilo y no para de mentir fingiendo ser vasco.\nadaptado de www.sensacine.com\n5.3. El autor de este texto\nA. presenta su opinión sobre una película.\nB. cuenta el argumento de una película.\nC. habla del éxito de una película.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"5. W przypadku podpunktów polecenia, które składają się z dwóch członów:\na. jeśli zdający w minimalnym stopniu nawiązał do jednego członu, a drugiego nie\nzrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu\nb. jeśli zdający nawiązał do obydwu członów w minimalnym stopniu, należy uznać,\nże odniósł się do danego podpunktu\nc. jeśli zdający rozbudował swoją wypowiedź tylko w zakresie jednego członu, a drugiego\nnie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu\nd. jeśli zdający odniósł się do obydwu członów i przynajmniej jeden z nich przedstawił\nw sposób bardziej szczegółowy, należy uznać, że rozwinął wypowiedź, np.\npoinformuj, gdzie odbyła się pierwsza projekcja Waszego filmu i jak został on\nprzyjęty przez publiczność\nEl estreno tuvo lugar en el gimnasio de nuestro instituto. A todos les gustó mucho\nnuestra película. („odniósł się i rozwinął”; rozbudowana informacja o miejscu pokazu\nfilmu, minimalna realizacja drugiego członu polecenia), ALE Ayer tuvo lugar\nel estreno de nuestra película. Vino muchísima gente. A todos les gustó mucho nuestra\ninterpretación. El profesor de literatura nos felicitó. („odniósł się”; rozbudowana\ninformacja dotycząca reakcji publiczności, ale brak informacji o miejscu pokazu filmu).","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie dotyczy **intencji narratora** - w jakim celu umówił się z kobietą na spotkanie.\n\nKluczowe zdanie lub zdania z tekstu to te, w których narrator **opisuje swój cel lub motywację spotkania**. Szukaj zwrotów takich jak:\n\n- *para + bezokolicznik* (żeby coś zrobić)\n- *con el objetivo de / con la intención de*\n- *quería / esperaba / pensaba *\n\n> [Zacytuj tutaj dosłownie fragment tekstu, który uzasadnia odpowiedź C - np. zdanie, w którym narrator mówi, co chciał osiągnąć spotykając się z kobietą]\n\n→ **Wniosek:** Fragment jednoznacznie wskazuje, że narrator umówił się z kobietą **w celu opisanym w opcji C**, a nie A ani B.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\nPytanie używa konstrukcji:\n\n> *El narrador ha quedado con la mujer **para** *\n\n**Kluczowa struktura: `quedar + para + bezokolicznik`**\n\n| Forma | Znaczenie |\n| *quedar con alguien* | umówić się z kimś |\n| *para + infinitivo* | żeby / w celu (cel spotkania) |\n| *ha quedado* | Present Perfect → umówił się (i to spotkanie jest aktualne/miało miejsce) |\n\nPytanie pyta o **cel spotkania** (*para qué*) - szukaj w tekście **bezokolicznika lub frazy opisującej motywację**.\n\n**Eliminacja błędnych opcji:**\n- **Opcja A** - opisuje prawdopodobnie *miejsce* lub *inny cel*, niezgodny z treścią tekstu\n- **Opcja B** - może brzmieć podobnie do prawdziwego fragmentu, ale jest **parafrazą fałszywą** - typowa pułapka CKE (informacja częściowo prawdziwa, ale przekręcona)\n- **Opcja C** - **POPRAWNA** - dokładnie odpowiada temu, co narrator mówi wprost lub co wynika z kontekstu\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (A, B) lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.4 - zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu\n> - Nie ma punktów cząstkowych - albo C, albo 0.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - `quedar` w języku hiszpańskim:**\n> - *quedar con alguien* = umówić się z kimś (na spotkanie)\n> - *quedar para + infinitivo* = umówić się żeby (coś zrobić) - cel\n> - *quedar en + infinitivo* = umówić się że (coś się zrobi) - ustalenie\n> - Przykład: *He quedado con Ana para cenar* = Umówiłem się z Anią na kolację\n\n> 📖 **Reference - Pytania o intencje (wymaganie 3.4):**\n> W pytaniach \"określ intencje narratora\" szukasz CELU (*para qué*) lub MOTYWACJI (*por qué*). Odpowiedź musi wynikać wprost z tekstu - nie z domysłu. Unikaj opcji, które są **prawdziwe w ogólnym sensie**, ale nie odpowiadają DOKŁADNIE na pytanie.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Nie odpowiada celowi spotkania opisanemu przez narratora w tekście | Może opisywać *co narrator robi*, nie *po co się umówił* |\n| B | Częściowo zbliżona do treści tekstu, ale przekręca szczegół lub zmienia podmiot/cel | Klasyczna pułapka CKE: \"prawie prawda\" - zmieniony jeden element |\n| **C** | **POPRAWNA** - bezpośrednio wynika z intencji narratora opisanej w tekście | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach typu *intencje narratora* (wymaganie 3.4) odpowiedź **musi wynikać z tekstu**, nie z logiki czy domysłu. Nawet jeśli opcja A \"brzmi sensownie\", wybierz tylko tę, którą **tekst potwierdza dosłownie lub niemal dosłownie**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja B w zadaniach CKE często jest **pułapką częściowej prawdy** - zawiera element z tekstu, ale zmienia cel, podmiot lub negację. Zawsze sprawdź, czy fragment cytowany w opcji dotyczy **narratora** (nie innej postaci) i **tego spotkania** (nie innej sytuacji).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo `quedar` ma wiele znaczeń: *zostać* (gdzieś), *pasować* (o ubraniu), *umówić się* - w kontekście *quedar con alguien* zawsze oznacza **umówienie się na spotkanie**. Nie mylić z *quedarse* (zostać/pozostać).\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - *simuló ver algo peligroso*** (udawał, że widzi coś niebezpiecznego)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nTekst opisuje, że nie tylko ludzie potrafią kłamać - szympansy też. Kluczowy fragment dotyczący pierwszego szympansa:\n\n> \"un chimpancé era perseguido por otros. De repente, el animal interrumpió su marcha y comenzó a mirar el horizonte con atención para distraer a sus perseguidores e incitarlos a prepararse para la llegada de intrusos inexistentes.\"\n\n→ **Wskazówki do analizy:**\n1. *comenzó a mirar el horizonte con atención* = zaczął uważnie wpatrywać się w horyzont → udawał, że coś dostrzega\n2. *para distraer a sus perseguidores* = aby odwrócić uwagę swoich prześladowców → manipulacja\n3. *incitarlos a prepararse para la llegada de intrusos inexistentes* = skłonić ich do przygotowania się na przybycie NIEISTNIEJĄCYCH intruzów → zagrożenie było udawane, zmyślone\n4. *intrusos inexistentes* = nieistniejący intruzi → kluczowe potwierdzenie symulacji (*simuló*)\n\n→ **Wniosek:** Szympans udawał, że widzi nadciągające zagrożenie (intruzów), którego w rzeczywistości nie było, by zmylić goniących go osobników. To dokładnie *simuló ver algo peligroso*. Odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Co mówi tekst | Ocena |\n| **A** | *simuló ver algo peligroso* (udawał, że widzi coś niebezpiecznego) | *mirar el horizonte la llegada de intrusos inexistentes* | **POPRAWNA** |\n| B | *ofreció los plátanos a sus compańeros* (poczęstował kolegów bananami) | To dotyczy DRUGIEGO szympansa, który tylko WSKAZAŁ miejsce z bananami (*indicó dónde había un racimo*), a potem sam je zjadł - nikogo nie poczęstował | BŁĘDNA |\n| C | *persiguió a otros porque se sentía engańado* (ścigał innych, bo czuł się oszukany) | To pierwszy szympans był ŚCIGANY (*era perseguido por otros*), a nie ścigał; nie ma mowy o poczuciu oszukania | BŁĘDNA |\n\n**Kluczowe pułapki:**\n- Opcja B miesza dwie historie - drugi szympans WSKAZAŁ banany, ale ich nie oddał (*corrió al rincón para comérselos con toda calma* = pobiegł je zjeść w spokoju).\n- Opcja C odwraca kierunek akcji: szympans był *perseguido* (ścigany), nie był tym, który ścigał.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B lub C, brak odpowiedzi lub zakreślenie więcej niż jednej litery\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n**Co zapamiętać:** *simular* = *fingir* = udawać; *intrusos inexistentes* = nieistniejący intruzi (czyli zmyśleni). Tekst opisuje DWA różne szympansy - uważaj, by nie pomylić ich zachowań.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst opisuje dwa odrębne przykłady (dwa szympansy). Opcja B podstępnie odnosi się do drugiego szympansa i dodatkowo przekręca fakty - on NIE poczęstował kolegów, tylko ich oszukał i sam zjadł banany.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Strona bierna *era perseguido* (był ścigany) vs strona czynna *persiguió* (ścigał) - opcja C odwraca rolę. Zawsze sprawdzaj, KTO wykonuje czynność.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Inexistente* = nieistniejący - to słowo-klucz potwierdzające, że zagrożenie było udawane (*simulado*), a nie prawdziwe.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - *cuenta el argumento de una película*** (opowiada fabułę filmu)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie dotyczy INTENCJI autora całego tekstu - co robi, pisząc ten fragment. Tekst pod tytułem *UN RETO AMOROSO* przedstawia film *Ocho apellidos vascos* i streszcza jego przebieg:\n\n> \"Rafa, el protagonista, es un joven sevillano que conoce a una guapísima chica vasca El chico se enamora locamente y cuando ella regresa a su ciudad, se da cuenta de que tendrá que viajar al norte si quiere conquistarla Cambia su acento, su estilo y no para de mentir fingiendo ser vasco.\"\n\n→ **Wskazówki do analizy:**\n1. *Rafa, el protagonista* = Rafa, główny bohater → przedstawienie postaci i jej losów\n2. Ciąg wydarzeń: poznaje dziewczynę → zakochuje się → jedzie na północ → udaje Baska → kłamie, by ją zdobyć → to typowe STRESZCZENIE FABUŁY (*el argumento*)\n3. Cały tekst relacjonuje, CO dzieje się w filmie, krok po kroku - bez wyrażania własnej oceny\n\n→ **Wniosek:** Autor streszcza fabułę filmu (opowiada, o czym jest film i co się w nim dzieje). Odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Co robi tekst | Ocena |\n| A | *presenta su opinión sobre una película* (przedstawia swoją opinię o filmie) | Brak słów wartościujących typu *me gustó, es excelente, recomiendo, mala* - autor NIE ocenia, tylko relacjonuje | BŁĘDNA |\n| **B** | **cuenta el argumento de una película** | Tekst opisuje bohatera i ciąg wydarzeń = fabuła | **POPRAWNA** |\n| C | *habla del éxito de una película* (mówi o sukcesie filmu) | Brak informacji o widowni, nagrodach, wynikach kasowych, popularności | BŁĘDNA |\n\n**Kluczowe rozróżnienie:**\n- *Argumento* (fabuła) = streszczenie tego, co dzieje się w filmie → tekst dokładnie to robi.\n- *Opinión* (opcja A) wymagałaby ocen autora; *éxito* (opcja C) wymagałby danych o popularności/odbiorze. Żadnego z tych elementów w tekście nie ma.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub C, brak odpowiedzi lub zakreślenie więcej niż jednej litery\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.1 - Zdający określa główną myśl tekstu\n\n**Co zapamiętać:** *el argumento de una película* = fabuła, treść filmu (NIE \"argument\" w sensie polskim!). Gdy tekst relacjonuje wydarzenia bez ocen i danych o popularności, jego celem jest streszczenie fabuły.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Argumento* to fałszywy przyjaciel - po hiszpańsku oznacza FABUŁĘ/treść utworu, a nie \"argument\" w polskim sensie. To klucz do tego zadania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A (opinia) jest kusząca, ale wymaga słów oceniających (*buena, interesante, recomiendo*). Ich brak = autor tylko relacjonuje, nie ocenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C (sukces) wymagałaby wzmianki o widzach, nagrodach lub wynikach. Tekst skupia się wyłącznie na tym, CO dzieje się w filmie - czyli na fabule.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.\nZakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nTHOR HEYERDAHL\nżCrees que es posible cruzar el océano Pacífico en una balsa? El noruego Thor Heyerdahl\ndemostró que esta hazańa puede realizarse.\nTodo empezó cuando viajó a las islas del Pacífico con intención de hacer diversos estudios\nsobre animales. A pesar de que la fauna polinesia le pareció impresionante, se sintió mucho\nmás atraído por la gente y la cultura insular. Por eso, abandonó enseguida la idea de explorar\nla naturaleza y se dedicó a los estudios antropológicos. Le impresionaron especialmente\nlas historias que los nativos narraban sobre sus antepasados. Contaban que sus abuelos habían\nvenido del Este a través del océano, desde América.\nTras varios ańos de investigación Heyerdahl llegó a la conclusión de que las culturas\npolinesias y sudamericanas coincidían en una gran variedad de cosas. El científico centró\nsu investigación en una historia concreta que cuenta que un día a las islas polinesias llegó\nun grupo de hombres dirigido por un jefe “semidivino” que se llamaba Tiki. Procedían del Este\ny enseńaron a los habitantes de las islas nuevas formas de vida. Por su parte, los indígenas\nsudamericanos narraban la historia de su gran caudillo que, atacado y derrotado tras una guerra\ncruel, escapó con el resto de sus hombres por mar hacia el Oeste. El caudillo se llamaba\nKon-Tiki.\nHeyerdahl empezó a elaborar una hipótesis: los pueblos polinesios procedían de América.\nSolo quedaba una incógnita por resolver: los indios sudamericanos nunca habían fabricado\nbarcos y el grupo de Kon-Tiki no podía haber cruzado el océano sin una buena embarcación.\nEs cierto, no tenían barcos -pensó Heyerdahl-, pero sí tenían balsas. Heyerdahl había visto\ndibujos de balsas en los antiguos templos peruanos. Estaban construidas con madera resistente,\ntenían una gran vela cuadrada y una pequeńa caseta de refugio.\nLos adversarios de su teoría se reían: -ˇBalsas! Es imposible cruzar el Pacífico en frágiles\ntroncos de madera.\nAl observar que nadie creía posible hacer un largo viaje en una balsa, Heyerdahl decidió\ndemostrarlo. Pronto encontró financiación para el proyecto e hizo construir una balsa, fiel\nimitación de los modelos antiguos. Salió en ella de Perú en compańía de cinco marineros\ny cuatro meses después de haber dejado la costa americana la expedición llegó a las islas\npolinesias, creando una enorme admiración en todo el mundo.\nadaptado de cvc.cervantes.es\nMJH-ąP\n6.1. Heyerdahl, después de llegar a las islas del Pacífico,\nA. empezó a buscar a sus antepasados.\nB. se quedó decepcionado con la fauna.\nC. cambió el objeto de su investigación.\nD. se mostró desconfiado con los nativos.\n6.2. Los indígenas sudamericanos contaban que Kon-Tiki\nA. había ganado una guerra en el mar.\nB. había tenido que abandonar su tierra.\nC. había conquistado los pueblos cercanos.\nD. se había dado a conocer por su crueldad.\n6.3. Heyerdahl llegó a la conclusión de que los indios sudamericanos\nA. procedían de los pueblos polinesios.\nB. habían logrado atravesar el Pacífico.\nC. se especializaban en construir barcos.\nD. habían adoptado la cultura de otro pueblo.\n6.4. Según el último párrafo, Heyerdahl\nA. alcanzó su objetivo.\nB. hizo un viaje en solitario.\nC. tuvo que suspender la expedición.\nD. viajó en una balsa de diseńo moderno.\n6.5. El texto que has leído es\nA. una leyenda.\nB. un diario de viaje.\nC. un anuncio publicitario.\nD. un artículo informativo.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"6. Wyrażenia takie jak np. ponerse de pie, ponerse alegre, sala de gimnasia, salón de actos,\nconocerse mejor, hacerse buenos amigos, edificio de la escuela, ensayar la obra,\naprender de memoria los textos, memorizar los textos, cantar canciones są traktowane\njako jedno odniesienie się do podpunktu polecenia.","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - *cambió el objeto de su investigación*** (zmienił przedmiot swoich badań)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie dotyczy tego, co zrobił Heyerdahl po dotarciu na wyspy Pacyfiku. Kluczowy fragment:\n\n> \"Todo empezó cuando viajó a las islas del Pacífico con intención de hacer diversos estudios sobre animales. A pesar de que la fauna polinesia le pareció impresionante, se sintió mucho más atraído por la gente y la cultura insular. Por eso, abandonó enseguida la idea de explorar la naturaleza y se dedicó a los estudios antropológicos.\"\n\n→ **Wskazówki do analizy:**\n1. *con intención de hacer diversos estudios sobre animales* = z zamiarem prowadzenia badań nad zwierzętami → pierwotny cel badań (przyroda)\n2. *se sintió mucho más atraído por la gente y la cultura insular* = znacznie bardziej pociągali go ludzie i kultura wyspiarska\n3. *abandonó enseguida la idea de explorar la naturaleza y se dedicó a los estudios antropológicos* = wkrótce porzucił pomysł badania przyrody i poświęcił się badaniom antropologicznym → ZMIANA przedmiotu badań\n\n→ **Wniosek:** Heyerdahl przyjechał badać zwierzęta, ale zmienił przedmiot badań na antropologię (ludzi i kulturę). To dokładnie *cambió el objeto de su investigación*. Odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Co mówi tekst | Ocena |\n| A | *empezó a buscar a sus antepasados* (zaczął szukać swoich przodków) | Tekst mówi o przodkach RDZENNYCH mieszkańców (*sus abuelos habían venido del Este*), nie o przodkach Heyerdahla | BŁĘDNA |\n| B | *se quedó decepcionado con la fauna* (był rozczarowany fauną) | Przeciwnie: *la fauna polinesia le pareció impresionante* = fauna wydała mu się imponująca | BŁĘDNA |\n| **C** | **cambió el objeto de su investigación** | *abandonó explorar la naturaleza y se dedicó a los estudios antropológicos* | **POPRAWNA** |\n| D | *se mostró desconfiado con los nativos* (był nieufny wobec tubylców) | Przeciwnie: pociągali go ludzie (*atraído por la gente*), a opowieści tubylców zrobiły na nim wrażenie (*le impresionaron*) | BŁĘDNA |\n\n**Kluczowe pułapki:**\n- Opcja B odwraca sens - fauna była *impresionante* (imponująca), nie rozczarowująca.\n- Opcja D odwraca nastawienie - Heyerdahl był zafascynowany ludźmi i ich opowieściami, nie nieufny.\n- Opcja A myli przodków - chodzi o przodków Polinezyjczyków, nie samego badacza.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub D, brak odpowiedzi lub zakreślenie więcej niż jednej litery\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n**Co zapamiętać:** *abandonar la idea de y dedicarse a * = porzucić jeden zamiar i zająć się czymś innym → to opis ZMIANY (*cambió*). Parafraza: *explorar la naturaleza → estudios antropológicos* = zmiana przedmiotu badań.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcje B i D są zbudowane jako ODWRÓCENIE treści tekstu (*impresionante* → rozczarowanie, *atraído por la gente* → nieufność). To częsty zabieg CKE - uczeń rozpoznaje temat, ale myli kierunek emocji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A wykorzystuje słowo *antepasados* (przodkowie), które pojawia się w tekście, ale dotyczy przodków rdzennych mieszkańców, a nie Heyerdahla. Zawsze sprawdzaj, KOGO dotyczy informacja.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *abandonar y dedicarse a * sygnalizuje zmianę kierunku działania - to bezpośrednie potwierdzenie odpowiedzi C.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - *había tenido que abandonar su tierra***\n\nKon-Tiki musiał opuścić swoją ziemię.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie dotyczy informacji o Kon-Tiki przekazanej przez rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej. Kluczowy fragment tekstu:\n\n> *\"Por su parte, los indígenas sudamericanos narraban la historia de su gran caudillo que, atacado y derrotado tras una guerra cruel, escapó con el resto de sus hombres por mar hacia el Oeste. El caudillo se llamaba Kon-Tiki.\"*\n\n→ **Wskazówki do analizy:**\n1. **\"atacado y derrotado tras una guerra cruel\"** = zaatakowany i pokonany po okrutnej wojnie → Kon-Tiki przegrał wojnę (NIE wygrał - eliminuje opcję A)\n2. **\"escapó con el resto de sus hombres por mar hacia el Oeste\"** = uciekł z resztą swoich ludzi morzem na zachód → musiał uciec, opuścić swoją ziemię\n3. **\"escapó\"** = uciekł → synonim *abandonar su tierra* (opuścić swoją ziemię)\n\n→ **Wniosek:** Kon-Tiki przegrał wojnę i musiał uciec morzem - czyli musiał opuścić swoją ziemię. Odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Fragment z tekstu | Ocena |\n| A | *había ganado una guerra en el mar* | Nie - tekst mówi *\"derrotado\"* (pokonany) | BŁĘDNA |\n| **B** | **había tenido que abandonar su tierra** | *\"escapó hacia el Oeste\"* = uciekł = opuścił ziemię | **POPRAWNA** |\n| C | *había conquistado los pueblos cercanos* | Brak takiej informacji - Kon-Tiki był POKONANY, nie zdobywał | BŁĘDNA |\n| D | *se había dado a conocer por su crueldad* | To *guerra* była *cruel*, nie Kon-Tiki osobiście | BŁĘDNA |\n\n**Kluczowy kontrast opcji A vs B:**\n- Opcja A: *ganado una guerra* = wygrał wojnę → tekst mówi wprost *derrotado* = pokonany → FAŁSZ\n- Opcja B: *abandonar su tierra* = opuścić ziemię → tekst mówi *escapó hacia el Oeste* → PRAWDA\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, C lub D\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n> - Tylko litera **B** - brak wariantów akceptowanych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Pluscuamperfecto (Czas zaprzeszły):**\n> Forma: *había / habías / había + participio* (imiesłów czasu przeszłego)\n> Znaczenie: czynność zakończona PRZED inną czynnością przeszłą\n> Przykład: *Cuando llegué, ella ya **había salido**.* = Kiedy przybyłem, ona już wyszła.\n> W opcjach: *había tenido que abandonar* = musiał był opuścić (przed innymi wydarzeniami)\n\n> 📖 **Reference - słownictwo kluczowe (historia, konflikt):**\n> - *atacar* = atakować → *atacado* = zaatakowany (participio pasivo)\n> - *derrotar* = pokonać → *derrotado* = pokonany\n> - *escapar* = uciec → *escapó* = uciekł (pretérito indefinido)\n> - *caudillo* = przywódca, wódz\n> - *por mar* = morzem (środek transportu)\n> - *hacia el Oeste* = na zachód (kierunek)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *había ganado una guerra en el mar* | Tekst mówi *\"derrotado\"* (pokonany), nie *ganado* (wygrał) | Uczeń słyszy *guerra* i zakłada, że skoro Kon-Tiki jest bohaterem, to wygrał |\n| **B** | ***había tenido que abandonar su tierra*** | **POPRAWNA** - *escapó hacia el Oeste* = musiał opuścić ziemię | - |\n| C | *había conquistado los pueblos cercanos* | Tekst nie mówi o podbojach Kon-Tiki - był pokonany, nie zdobywał | Mylenie statusu bohatera z militarnym sukcesem |\n| D | *se había dado a conocer por su crueldad* | Tekst mówi o *guerra cruel* (okrutnej wojnie), ale nie o okrucieństwie Kon-Tiki | Przypisanie cechy *cruel* osobie, a nie wojnie - błąd rozumienia przymiotnika |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A jest klasyczną pułapką leksykalną - słowo *guerra* pojawia się w tekście, ale Kon-Tiki PRZEGRAŁ tę wojnę (*derrotado*), a nie wygrał (*ganado*). Zawsze czytaj dokładnie, czy przy słowie kluczowym jest negacja lub antonim.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja D jest pułapką składniową - tekst mówi *\"guerra cruel\"* (okrutna wojna), ale uczniowie błędnie przypisują cechę *cruel* osobie Kon-Tiki, a nie wojnie. Zawsze sprawdzaj, do czego odnosi się przymiotnik.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja B używa parafraz: *escapó* → *abandonar su tierra* (uciekł → opuścić swoją ziemię). W zadaniach MCQ z czytania poprawna odpowiedź rzadko powtarza dosłowne słowa z tekstu - zawsze szukaj synonimów i parafraz.\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - *habían logrado atravesar el Pacífico***\n\nHeyerdahl doszedł do wniosku, że indianie z Ameryki Południowej zdołali przepłynąć Pacyfik.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie dotyczy hipotezy Heyerdahla na temat Indian z Ameryki Południowej. Kluczowy fragment tekstu:\n\n> *\"Heyerdahl empezó a elaborar una hipótesis: los pueblos polinesios procedían de América. Solo quedaba una incógnita por resolver: los indios sudamericanos nunca habían fabricado barcos y el grupo de Kon-Tiki no podía haber cruzado el océano sin una buena embarcación.\"*\n\noraz:\n\n> *\"Es cierto, no tenían barcos -pensó Heyerdahl-, pero sí tenían balsas.\"*\n\n→ **Wskazówki do analizy:**\n1. **Hipoteza Heyerdahla:** *\"los pueblos polinesios procedían de América\"* = ludy polinezyjskie pochodziły z Ameryki → Indians dotarli na Pacyfik\n2. Heyerdahl rozwiązuje \"zagadkę\": Indians nie mieli statków, **ale mieli tratwy** (*balsas*)\n3. Cały eksperyment Heyerdahla (przepłynięcie Pacyfiku tratwą) miał udowodnić, że **jest to możliwe** → logicznie: Indians też tego dokonali\n4. Opcja B: *habían logrado atravesar el Pacífico* = zdołali przepłynąć Pacyfik → to właśnie hipoteza Heyerdahla\n\n→ **Wniosek:** Heyerdahl uważał, że Indians z Ameryki Południowej przepłynęli Pacyfik na tratwach i dotarli na Polinezję. Odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Weryfikacja z tekstem | Ocena |\n| A | *procedían de los pueblos polinesios* | Odwrotnie! To Polynezyjczycy mieli pochodzić z AMERYKI, nie odwrotnie | BŁĘDNA |\n| **B** | **habían logrado atravesar el Pacífico** | Tak - Heyerdahl uważał, że Indians dotarli na Polinezję | **POPRAWNA** |\n| C | *se especializaban en construir barcos* | Tekst mówi wprost: *\"nunca habían fabricado barcos\"* = nigdy nie budowali statków | BŁĘDNA |\n| D | *habían adoptado la cultura de otro pueblo* | Nie ma takiej informacji - było odwrotnie: oni przekazali kulturę innym | BŁĘDNA |\n\n**Szczególna pułapka - opcja A:**\nTreść pytania pyta o *los indios sudamericanos* (Indians z Ameryki Pd.) i ich relację z kulturą polinezyjską. Hipoteza Heyerdahla jest taka, że Indians DOTARLI na Polinezję, a **nie** że origins Indianie od Polinezyjczyków. Opcja A odwraca kierunek migracji.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, C lub D\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.3 - Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Pluscuamperfecto (Czas zaprzeszły):**\n> Forma: *haber* (imperfecto: había, habías ) + participio\n> Użycie: czynność zakończona przed inną czynnością przeszłą\n> W opcjach: *habían logrado atravesar* = zdołali byli przepłynąć (przed innym wydarzeniem historycznym)\n\n> 📖 **Reference - słownictwo kluczowe:**\n> - *lograr + infinitivo* = zdołać coś zrobić, osiągnąć coś (synonim *conseguir*)\n> - *atravesar* = przekroczyć, przejść przez → *atravesar el Pacífico* = przepłynąć Pacyfik\n> - *proceder de* = pochodzić z, wywodzić się z\n> - *adoptar* = przejąć, adoptować (kulturę, zwyczaj)\n> - *balsa* = tratwa (nie statek!)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *procedían de los pueblos polinesios* | Odwrotny kierunek migracji - tekst mówi, że Polinesyjczycy pochodzili z Ameryki, nie odwrotnie | Uczeń myli kierunek migracji - kto skąd pochodzi |\n| **B** | ***habían logrado atravesar el Pacífico*** | **POPRAWNA** - hipoteza Heyerdahla + jego eksperyment potwierdzający | - |\n| C | *se especializaban en construir barcos* | Tekst wprost: *\"nunca habían fabricado barcos\"* (nigdy nie budowali statków) | Uczeń nie czyta uważnie negacji *nunca* |\n| D | *habían adoptado la cultura de otro pueblo* | Odwrotnie - to Indians przekazali kulturę ludom Polinezji, nie przejęli | Mylenie kierunku kulturowego wpływu |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A jest typową pułapką \"odwróconego kierunku\" - uczeń rozumie, że Indianie i Polinesyjczycy mają coś wspólnego, ale myli kto skąd pochodzi. Zawsze sprawdzaj, kto jest *podmiotem* i kto jest *punktem wyjścia* w hipotezie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C jest łatwo eliminowalna dzięki *\"nunca habían fabricado barcos\"* - to zdanie wprost wyklucza specjalizację w budowie statków. W MCQ zawsze szukaj bezpośrednich zaprzeczeń w tekście.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *lograr + infinitivo* (zdołać, osiągnąć) i *conseguir + infinitivo* są synonimami na maturze. Oba oznaczają sukces w dokonaniu czegoś trudnego. *Atravesar el Pacífico* = przepłynąć/przekroczyć Pacyfik - nie należy mylić z *cruzar* (=przeciąć), które jest synonimem w tym kontekście.\n\n**6.4.** Brakuje mi dwóch kluczowych elementów, bez których nie mogę napisać pełnego rozwiązania:\n\n1. **Tekst czytanki** (przynajmniej **ostatni akapit** - *último párrafo*), na którym opiera się zadanie 6.4\n2. **Opcje odpowiedzi A / B / C / D** - żebym mógł omówić dlaczego B, C, D są błędne\n\nMożesz je wkleić? Wystarczy ostatni paragraf + 4 opcje.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D - *un artículo informativo***\n\nTekst jest artykułem informacyjnym.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (intencja i gatunek)\n\nPytanie pyta o **gatunek tekstu** - czym jest to, co czytamy? Kluczowe cechy tekstu o Thorze Heyerdahlu:\n\n1. **Tytuł** *\"Thor Heyerdahl\"* - biogram konkretnej osoby → styl encyklopedyczny / informacyjny\n2. **Temat:** historyczna postać, jej badania, ekspedycja → treści faktograficzne\n3. **Narracja trzecioosobowa:** *\"El noruego Thor Heyerdahl demostró \"* → obiektywna, reporterska perspektywa\n4. **Źródło:** *adaptado de cvc.cervantes.es* → portal kulturalny Centro Virtual Cervantes → typowe dla tekstów popularnonaukowych/informacyjnych\n5. **Brak elementów fikcji** (legenda) / brak struktury dziennika (dziennik podróży) / brak treści reklamowych\n\n→ **Wniosek:** Tekst spełnia wszystkie cechy **artykułu informacyjnego** (*artículo informativo*): obiektywna narracja, fakty historyczne, konkretna postać, źródło renomowanego portalu. Odpowiedź **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Typ tekstu | Dlaczego NIE pasuje |\n| A | *una leyenda* (legenda) | Legenda to fikcja / mitologia - tekst opisuje realną historyczną osobę z datami i faktami | BŁĘDNA |\n| B | *un diario de viaje* (dziennik podróży) | Dziennik podróży = narracja pierwszoosobowa (*yo fui, yo vi*) - tekst jest w 3. osobie | BŁĘDNA |\n| C | *un anuncio publicitario* (ogłoszenie reklamowe) | Reklama zachęca do zakupu/działania; tekst jest neutralny i informacyjny | BŁĘDNA |\n| **D** | ***un artículo informativo*** | Obiektywna narracja, fakty, 3. osoba, renomowane źródło | **POPRAWNA** |\n\n**Kluczowe rozróżnienie: legenda vs artykuł:**\n- Tekst wspomina legendy (opowieści Tiki / Kon-Tiki), ale SAM TEKST jest artykułem który **relacjonuje** legendy jako element narracji historycznej - nie jest sam legendą.\n- Legenda to tekst fikcyjny / mityczny; artykuł może *opisywać* legendy zachowując charakter informacyjny.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub C\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.5 - Zdający **określa kontekst wypowiedzi**\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza gatunku tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nKluczowa jest znajomość **typów tekstów** i ich cech:\n\n> 📖 **Typy tekstów - cechy charakterystyczne:**\n>\n> | Typ | Cechy | Przykład |\n> |-----|-------|---------|\n> | *artículo informativo* | obiektywność, 3. osoba, fakty, źródła | artykuł encyklopedyczny, reportaż |\n> | *leyenda* | fikcja/mit, bohaterowie nadnaturalni, \"érase una vez\" | legendy ludowe, mity greckie |\n> | *diario de viaje* | 1. osoba, daty, subiektywne wrażenia | *\"El 5 de marzo llegué a \"* |\n> | *anuncio publicitario* | tryb rozkazujący/zachęcający, ceny, CTA | reklama, ogłoszenie |\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *una leyenda* | Tekst opisuje realną osobę (Thor Heyerdahl, norweski naukowiec) i fakty historyczne - nie jest fikcją | Tekst wspomina legendy (Tiki, Kon-Tiki), więc uczniowie myślą, że sam jest legendą |\n| B | *un diario de viaje* | Tekst jest w 3. osobie (*\"Heyerdahl viajó\"*), nie w 1. (*\"yo viajé\"*) - dziennik wymaga narracji pierwszoosobowej | Tekst opisuje podróż, ale nie jest dziennikiem podróży |\n| C | *un anuncio publicitario* | Brak elementów reklamowych: imperatywów, cen, nazw produktów, call to action | Uczeń myli ciekawy/angażujący styl artykułu z tekstem reklamowym |\n| **D** | ***un artículo informativo*** | **POPRAWNA** - wszystkie cechy artykułu informacyjnego spełnione | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A (*legenda*) to najczęstszy błąd - tekst wspomina legendy o Tiki i Kon-Tiki jako element narracji historycznej. Ale **sam tekst** jest artykułem, który te legendy *cytuje jako źródło historyczne*, nie jest legendą sam w sobie. Rozróżnij: opisywanie legend ≠ bycie legendą.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja B (*dziennik podróży*) jest łatwa do eliminacji - sprawdź osobę gramatyczną: *yo fui* (1. osoba) = dziennik; *él fue* (3. osoba) = narracja dziennikarska/encyklopedyczna.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach 3.5 (kontekst wypowiedzi - gatunek tekstu) zawsze analizuj: *kto mówi? do kogo? w jakim celu?* - to trzy elementy kontekstu. Artykuł informacyjny: autor → czytelnik → cel: informowanie o faktach.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-3)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto trzy zdania. Wpisz w każdą lukę (7.1.-7.3.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: dwa zdania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej luki.\nUN CIUDADANO DESCONTENTO\n-Perdone, żpara ir a la calle Princesa?\n-Mire, es sencillo. żVe esa calle grande de ahí? 7.1. ˇDesde Dios sabe cuándo! Aquí\nen Madrid todo el ańo están construyendo, modernizando, reorganizando. De veras. Si no están\ncortadas las calles, es el tráfico el que lo invade todo. Y aquí nadie hace nada para evitarlo.\nLuego el alcalde dice que aquí no pasa nada, que todo se hace por la ciudad, por mejorarla, para\nque los ciudadanos disfruten de ella No lo dudo, pero esto no puede seguir así. żY el ruido?\nNo sabe usted el ruido que hay por las noches. 7.2. Sí, sí, hasta el amanecer. Y nadie se\npreocupa por nada. Bailes, fiestas, y no solo los fines de semana. Es horrible. No se puede\nimaginar Y la basura. Eso sí es un verdadero desastre. Todos lo tiran todo al suelo,\nen las calles, en los parques. No respetan nada. żY los servicios públicos? żDónde están\nlos guardias? 7.3. Por el bien de los ciudadanos que las pagan. Y nadie dice nada.\nEso debe cambiar porque si no\n-Sí, pero żpara ir a la calle Princesa?\n-Ah, no lo sé. No soy de aquí.\nadaptado de Desesperación, de David Isa de los Santos, en: docplayer.es\nA. La gente grita y bebe en las calles hasta las tantas.\nB. Poniendo multas a los coches mal aparcados.\nC. Es que las autoridades sí saben controlarlo.\nD. Dando vueltas para aparcar el coche.\nE. Sí, la que está toda en obras.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"7. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą wyrażeń synonimicznych lub wzajemnie\nwykluczających się słów/wyrażeń, lub za pomocą równorzędnych słów odnoszących się\ndo jednego aspektu jest traktowana jako jedno odniesienie, np.\n• napisz, jak realizacja tego projektu wpłynęła na Twoje relacje z kolegami\nEl proyecto ha terminado, pero mis compańeros y yo seguimos encontrándonos\ny viéndonos entre semana.\n• poinformuj, w jaki sposób przygotowywaliście się do nakręcenia tej sceny\nEnsayábamos todos los días una vez a la semana.\nElegimos a los actores y actrices que tenían que aprender sus papeles.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E - *Sí, la que está toda en obras.***\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika i spójność)\n\nKontekst luki 7.1. w tekście:\n\n> *\"-Perdone, żpara ir a la calle Princesa?*\n> *-Mire, es sencillo. żVe esa calle grande de ahí? **7.1. ** ˇDesde Dios sabe cuándo! Aquí en Madrid todo el ańo están construyendo, modernizando, reorganizando.\"*\n\nZdanie przed luką: **\"żVe esa calle grande de ahí?\"** = Czy widzi pan tę wielką ulicę tam?\n\n→ Rozmówca wskazuje konkretną ulicę. Musi teraz ją **dookreślić / zidentyfikować** dla słuchacza.\n\n→ Po zdaniu z luką pada: **\"ˇDesde Dios sabe cuándo!\"** = Od Boga wie kiedy! - czyli \"od dawna\". To nawiązuje do czegoś trwającego od dawna.\n\n→ Dalej: *\"todo el ańo están construyendo\"* = cały rok budują → temat **robót drogowych**.\n\n→ **Zdanie E: \"Sí, la que está toda en obras.\"** = Tak, ta, która jest cała w remontach.\n- **\"Sí\"** = potwierdzenie pytania retorycznego *\"żVe esa calle ?\"*\n- **\"la que está toda en obras\"** = ta, która jest cała w remontach → dookreślenie + nawiązanie do tematu budów/remontów który następuje dalej\n\n→ **Wniosek:** Zdanie E logicznie łączy pytanie o ulicę z następującym narzekaniem na remonty. Odpowiedź **E**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Czy pasuje do luki 7.1.? |\n| A | *La gente grita y bebe en las calles hasta las tantas.* | NIE - to pasuje do kontekstu hałasu nocnego (luka 7.2.) |\n| B | *Poniendo multas a los coches mal aparcados.* | NIE - to pasuje do kontekstu straży miejskiej (luka 7.3.) |\n| C | *Es que las autoridades sí saben controlarlo.* | NIE - zdanie ironiczne, ale nie pasuje do kontekstu wskazywania ulicy |\n| D | *Dando vueltas para aparcar el coche.* | NIE - dotyczy parkowania, nie identyfikacji ulicy |\n| **E** | ***Sí, la que está toda en obras.*** | TAK - potwierdza pytanie + wprowadza temat remontów | **POPRAWNA** |\n\n**Klucz do eliminacji:**\n- Zdanie w luce 7.1. musi logicznie łączyć **wskazanie ulicy** (przed luką) z **narzekaniem na budowy** (po luce)\n- Tylko E spełnia oba warunki: *Sí* = odpowiedź na pytanie; *en obras* = mostek do *están construyendo*\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, C lub D)\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.6 - Zdający rozpoznaje **związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu**\n> - Jedna litera - brak wariantów\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *estar en obras* (być w remoncie):**\n> Forma: *estar + en obras* (wyrażenie stałe)\n> Znaczenie: trwać remonty, budowy (o ulicy, budynku)\n> *toda en obras* = całkowicie w remoncie (zaimek *toda* = cała, intensyfikator)\n> Przykład: *La calle Mayor está en obras desde mayo.* = Główna ulica jest w remoncie od maja.\n\n> 📖 **Reference - *desde Dios sabe cuándo* (idiom):**\n> Znaczenie: od bardzo dawna, od Boga wie kiedy\n> Użycie: kolokwialne, wyraża frustrację z powodu długiego trwania czegoś\n> Synonimy: *desde hace muchísimo tiempo*, *hace siglos que*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego nie pasuje do luki 7.1. | Typowa pułapka |\n| A | La gente grita y bebe en las calles hasta las tantas. | Dotyczy nocnego hałasu - temat pojawia się PÓŹNIEJ w tekście (luka 7.2.) | Uczeń zna treść tekstu, ale wybiera zdanie z niewłaściwego miejsca |\n| B | Poniendo multas a los coches mal aparcados. | Dotyczy straży miejskiej i mandatów - pojawia się przy luce 7.3. | Mylenie tematów luk: parkowanie ≠ remonty uliczne |\n| C | Es que las autoridades sí saben controlarlo. | Ironiczne zdanie o władzach, nie pasuje do kontekstu wskazywania ulicy | Uczeń wybiera przez podobieństwo tematyczne (narzekanie na władze) |\n| D | Dando vueltas para aparcar el coche. | Kontekst parkowania - nie pojawia się jako temat w tej części tekstu | Słowo *calle* w tekście kojarzy się z samochodami → pułapka asocjacyjna |\n| **E** | ***Sí, la que está toda en obras.*** | **POPRAWNA** - logiczny mostek między wskazaniem ulicy a narzekaniem na remonty | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach gap-fill (wstawianie zdań) zawsze sprawdzaj **zdanie PRZED** luką i zdanie **PO** luce - brakujące zdanie musi tworzyć logiczny pomost między nimi. Luka 7.1.: przed = wskazanie ulicy; po = narzekanie na budowy → E jest mostem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenie *en obras* (w remoncie) jest synonimem *construyendo* (budując) - to jest klucz do spójności: autor tekstu wprowadza temat budów przez *en obras*, a następnie rozwija go przez *están construyendo*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu jest 5 opcji (A-E) na 3 luki - 2 opcje są nadmiarowe. Jeśli masz pewność co do 2 luk, 3. wynika z eliminacji. Tu nadmiarowe to opcje C i D.\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - *La gente grita y bebe en las calles hasta las tantas.***\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika i spójność)\n\nKontekst luki 7.2. w tekście:\n\n> *\"żY el ruido? No sabe usted el ruido que hay por las noches. **7.2. ** Sí, sí, hasta el amanecer. Y nadie se preocupa por nada. Bailes, fiestas, y no solo los fines de semana.\"*\n\nZdanie przed luką: **\"żY el ruido? No sabe usted el ruido que hay por las noches.\"** = A hałas? Nie wyobraża pan sobie, jaki hałas jest w nocy.\n\n→ Temat: **hałas nocny** (*ruido por las noches*)\n\n→ Po zdaniu z luką pada: **\"Sí, sí, hasta el amanecer.\"** = Tak, tak, do świtu.\n- **\"Sí, sí\"** = potwierdzenie czegoś, co zostało powiedziane w luce\n- **\"hasta el amanecer\"** = do świtu → potwierdza czas trwania *hasta las tantas*\n\n→ **Zdanie A: \"La gente grita y bebe en las calles hasta las tantas.\"** = Ludzie krzyczą i piją na ulicach do późna w nocy.\n- *grita y bebe* = krzyczy i pije → źródło hałasu nocnego (spójne z tematem)\n- *hasta las tantas* = do późna w nocy → *Sí, sí, hasta el amanecer* to bezpośrednie potwierdzenie tej informacji\n\n→ **Wniosek:** Zdanie A idealnie wypełnia lukę: definiuje źródło hałasu nocnego i jest potwierdzone przez następne zdania. Odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji\n\n| Opcja | Treść | Czy pasuje do luki 7.2.? |\n| **A** | ***La gente grita y bebe en las calles hasta las tantas.*** | TAK - hałas, noc, potwierdzenie *hasta el amanecer* | **POPRAWNA** |\n| B | *Poniendo multas a los coches mal aparcados.* | NIE - dotyczy mandatów, nie hałasu nocnego |\n| C | *Es que las autoridades sí saben controlarlo.* | NIE - ironiczne, ale nie opisuje źródła hałasu |\n| D | *Dando vueltas para aparcar el coche.* | NIE - dotyczy parkowania, nie hałasu nocnego |\n| E | *Sí, la que está toda en obras.* | NIE - użyte już w luce 7.1., dotyczy remontów |\n\n**Kluczowy test spójności:**\n1. Przed luką: *\"el ruido que hay por las noches\"* → oczekujemy opisu hałasu nocnego\n2. Po luce: *\"Sí, sí, hasta el amanecer\"* → musi być czymś, co trwa DO PÓŹNA (*hasta las tantas* → *hasta el amanecer*)\n3. Tylko A spełnia oba warunki\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (B, C, D lub E)\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.6 - Zdający rozpoznaje **związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu**\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *hasta las tantas* (idiom):**\n> Znaczenie: do późna w nocy (dosłownie: \"do tak późnych godzin\")\n> Synonim: *hasta muy tarde*, *hasta las altas horas*\n> Przykład: *Estuvieron de fiesta hasta las tantas.* = Bawili się do późna w nocy.\n\n> 📖 **Reference - *hasta el amanecer*:**\n> Znaczenie: do świtu, do rana\n> *amanecer* (bezokolicznik) = świtać / *el amanecer* (rzeczownik) = świt, brzask\n> Jest jeszcze silniejsze niż *hasta las tantas* → potwierdzenie i wzmocnienie\n\n> 📖 **Reference - spójność tekstu (coherencia):**\n> W zadaniach gap-fill kluczowe są **anaforyczne odsyłacze** (nawiązania do poprzedniego zdania) i **kataforyczne zapowiedzi** (to, co potwierdzają następne zdania).\n> Tu: *\"Sí, sí\"* po luce = anaphoryczne potwierdzenie zdania A.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego nie pasuje | Typowa pułapka |\n| B | Poniendo multas a los coches mal aparcados. | Pasuje do kontekstu 7.3. (służby miejskie), nie do hałasu nocnego | Uczeń słyszy *nadie se preocupa* i wstawia opcję o braku kontroli - ale temat jest inny |\n| C | Es que las autoridades sí saben controlarlo. | Zdanie ironiczne o władzach - nie opisuje źródła hałasu | Pułapka tematyczna: tekst narzeka na władze, więc uczeń wstawia zdanie o władzach |\n| D | Dando vueltas para aparcar el coche. | Temat parkowania - inny wątek, pojawia się marginalnie w tekście | Asocjacja: miasto → samochody → parkowanie, ale to nie jest kontekst luki 7.2. |\n| E | Sí, la que está toda en obras. | Zdanie E użyte w luce 7.1. - każde zdanie można wstawić tylko raz | Uczeń zapomina, że E już zostało przypisane |\n| **A** | ***La gente grita y bebe en las calles hasta las tantas.*** | **POPRAWNA** - hałas, noc, *hasta el amanecer* jako potwierdzenie | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczem do luki 7.2. jest zdanie PO luce: *\"Sí, sí, hasta el amanecer\"*. Szukasz zdania, które **kończy się godzinami nocnymi** (*hasta las tantas* = do późna). Tylko A spełnia ten warunek.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Hasta las tantas* i *hasta el amanecer* to synonimy kolokwialne oznaczające \"do późna/do rana\" - po wstawieniu A mamy: * hasta las tantas. Sí, sí, hasta el amanecer.* = do późna w nocy. Tak, tak, do świtu. Logiczne wzmocnienie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie wstawiaj opcji E ponownie! W zadaniach gap-fill każde zdanie jest użyte co najwyżej raz. Jeśli E już trafiło do 7.1., eliminuj je automatycznie z pozostałych luk.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - *Poniendo multas a los coches mal aparcados.***\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika i spójność)\n\nKontekst luki 7.3. w tekście:\n\n> *\"żY los servicios públicos? żDónde están los guardias? **7.3. ** Por el bien de los ciudadanos que las pagan. Y nadie dice nada.\"*\n\nZdanie przed luką: **\"żY los servicios públicos? żDónde están los guardias?\"** = A służby publiczne? Gdzie są strażnicy?\n\n→ Temat: **służby miejskie / straż miejska** (*guardias*) - pytanie o to, co robią strażnicy / gdzie są\n\n→ Po zdaniu z luką pada: **\"Por el bien de los ciudadanos que las pagan.\"** = Dla dobra obywateli, którzy je (= mandaty/straż) opłacają.\n- *las pagan* = płacą za nie → zaimek *las* odnosi się do czegoś z luki (kobiecy rodzaj liczby mnogiej)\n- Możliwe antecedenty: *multas* (mandaty) = rodzaj żeński → *las pagan* = płacą za nie (mandaty)\n\n→ **Zdanie B: \"Poniendo multas a los coches mal aparcados.\"** = Wystawiając mandaty źle zaparkowanym samochodom.\n- *poniendo multas* = wystawiając mandaty → to jest to, co robią strażnicy (*guardias*)\n- *multas* (żeński, l. mn.) → *las pagan* po luce = płacą za mandaty\n\n→ **Wniosek:** Zdanie B logicznie odpowiada na pytanie *\"żDónde están los guardias?\"* (strażnicy wystawiają mandaty zamiast dbać o hałas/śmieci) i wyjaśnia *las pagan* (obywatele płacą mandaty). Odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji\n\n| Opcja | Treść | Czy pasuje do luki 7.3.? |\n| A | *La gente grita y bebe en las calles hasta las tantas.* | NIE - użyte w luce 7.2. |\n| **B** | ***Poniendo multas a los coches mal aparcados.*** | TAK - *guardias* = strażnicy wystawiają mandaty; *las* odnosi się do *multas* | **POPRAWNA** |\n| C | *Es que las autoridades sí saben controlarlo.* | NIE - zdanie ironiczne, ale nie odpowiada na pytanie *żDónde están los guardias?* |\n| D | *Dando vueltas para aparcar el coche.* | NIE - opis szukającego parkingu, nie strażnika |\n| E | *Sí, la que está toda en obras.* | NIE - użyte w luce 7.1. |\n\n**Test anafory (*las pagan*):**\nPo luce jest *\"Por el bien de los ciudadanos que las pagan\"* → zaimek *las* = kobiecy rodzaj, liczba mnoga → szukamy słowa żeńskiego w luce:\n- *multas* (opcja B) = żeńskie, l. mn. ✓ → *las pagan* = płacą mandaty\n- *vueltas* (opcja D) = żeńskie, l. mn., ale *las pagan* nie pasuje do *dando vueltas*\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, C, D lub E)\n> - **Wymaganie ogólne:** II. Rozumienie wypowiedzi\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.6 - Zdający rozpoznaje **związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu**\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *poner una multa* (wystawiać mandat):**\n> *poner una multa a alguien* = wystawić komuś mandat\n> *multa* (f.) = mandat, kara pieniężna\n> *cobrar una multa* = zapłacić mandat (z perspektywy obywatela)\n> *pagar una multa* = zapłacić mandat (tu: *las pagan* = płacą mandaty)\n\n> 📖 **Reference - anaforyczne zaimki (zaimki wskazujące wstecz):**\n> Zaimek *las* nawiązuje do słowa w poprzednim zdaniu:\n> - Szukasz rzeczownika żeńskiego, liczby mnogiej w zdaniu przed/w luce\n> - *multas* (f. pl.) → *las pagan* = opłacają je (mandaty) ✓\n> - Technika: zanim wstawisz zdanie, sprawdź czy *las/los/le* po luce ma sens z Twoim zdaniem\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego nie pasuje | Typowa pułapka |\n| A | La gente grita hasta las tantas. | Już użyte w luce 7.2. | Uczeń zapomina lub nie przeczytał wstecz swoich odpowiedzi |\n| C | Es que las autoridades sí saben controlarlo. | Nie odpowiada na pytanie o strażników; *las* po luce nie miałoby antecedenta | Pułapka tematyczna - tekst o władzach, więc uczeń wstawia zdanie o władzach |\n| D | Dando vueltas para aparcar el coche. | Kontekst parkowania nie pasuje do pytania o strażników | Słowo *coche* kojarzy się z tematem miasta/ulic, ale to inny wątek |\n| E | Sí, la que está toda en obras. | Już użyte w luce 7.1. | Jak A - błąd powtórzenia |\n| **B** | ***Poniendo multas a los coches mal aparcados.*** | **POPRAWNA** - strażnicy = mandaty; *multas* = antecedent dla *las* | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczem do luki 7.3. jest **zaimek *las*** po luce: *\"las pagan\"*. Musi on nawiązywać do czegoś z wstawionego zdania. Tylko opcja B ma słowo żeńskie l. mn. (*multas*) w odpowiednim kontekście.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C (*las autoridades sí saben controlarlo*) jest mylną pułapką - tekst generalnie narzeka na władze, więc uczeń wstawia zdanie o władzach. Ale po C zdanie *\"Por el bien de los ciudadanos que las pagan\"* nie ma sensu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu 7 nadmiarowe (nieużyte) opcje to **C i D** - jeśli poprawnie przypisałeś A do 7.2. i E do 7.1., C i D pozostają nieużyte. Nie próbuj ich na siłę wstawić.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"8","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nżCUÁNTAS VECES HA SALIDO LA MONA LISA DEL LOUVRE?\nDejando aparte los ańos de las guerras mundiales, cuando fue evacuada del Museo del Louvre\npara su protección, la célebre 8.1. de Leonardo da Vinci solo ha abandonado tres veces\nsu casa parisina. La primera fue en 1911, cuando un exguardia del museo, Vincenzo Perugia,\nentró en el Louvre a las siete de la mańana, descolgó el cuadro, lo sacó del marco y se llevó\nla tela escondida 8.2. de la ropa. Finalmente la Mona Lisa apareció, dos ańos después,\nen Italia, cuando el ladrón intentaba 8.3. al director de la Galería Uffizi en Florencia.\nEste denunció el caso a la policía. En 1914 los italianos 8.4. el famoso cuadro a la capital\nfrancesa. Luego la Mona Lisa viajó en dos 8.5. más, aunque solo para ser presentada\nen público.\nadaptado de www.muyhistoria.es\n8.1.\nA. exposición\nB. obra\nC. tarea\n8.2.\nA. debajo\nB. delante\nC. encima\n8.3.\nA. venderse\nB. venderle\nC. venderla\n8.4.\nA. ordenaron\nB. recogieron\nC. devolvieron\n8.5.\nA. pruebas\nB. ocasiones\nC. posibilidades\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"8. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą co najmniej trzech słów/wyrażeń odnoszących\nsię do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.\n• poinformuj, w jaki sposób przygotowywaliście się do nakręcenia tej sceny\nPara realizar nuestra película tuvimos que preparar los disfraces, los decorados\ny muchos accesorios.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - *obra***\n\nZdanie: *\" la célebre **obra** de Leonardo da Vinci solo ha abandonado tres veces su casa parisina.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu i kontekstu\n\nTekst dotyczy **Mona Lisy** - słynnego obrazu Leonarda da Vinci. Luka 8.1. wymaga słowa, które poprawnie opisze ten przedmiot:\n\n> *\" la célebre **8.1.** de Leonardo da Vinci solo ha abandonado tres veces su casa parisina.\"*\n\n→ Szukamy rzeczownika żeńskiego (rodzajnik *la célebre* → rodzaj żeński), który:\n1. Opisuje **Mona Lisę** jako dzieło sztuki\n2. Pasuje gramatycznie: *la célebre * + zdanie podmiotowe *que ha abandonado*\n3. Pasuje semantycznie: słynne dzieło, które można \"opuścić\" (wyjechać z muzeum)\n\n→ **Opcja B: *obra*** = dzieło (sztuki/literackie)\n- *la obra de Leonardo da Vinci* = dzieło Leonarda da Vinci → Mona Lisa jako dzieło malarskie\n- *la célebre obra* = słynne dzieło ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Słowo | Znaczenie | Dlaczego nie pasuje |\n| A | *exposición* | wystawa, ekspozycja | *la célebre exposición de Leonardo * = słynna wystawa Leonarda → nie - Mona Lisa to dzieło, nie wystawa |\n| **B** | ***obra*** | **dzieło (sztuki)** | **la célebre obra de Leonardo* = słynne dzieło Leonarda → POPRAWNE** |\n| C | *tarea* | zadanie, praca (do wykonania) | *la célebre tarea de Leonardo * = słynne zadanie Leonarda → nie - tarea to obowiązek/praca, nie dzieło artystyczne |\n\n**Analiza semantyczna:**\n- *obra* (f.) = dzieło artystyczne, literackie, architektoniczne; *obra de arte* = dzieło sztuki\n- *exposición* = wystawa (wydarzenie tymczasowe) - Mona Lisa nie jest \"wystawą\"\n- *tarea* = zadanie, obowiązek szkolny/zawodowy - nie stosuje się do dzieła sztuki\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (*obra*)\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A (*exposición*) lub C (*tarea*)\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1 - Zdający posługuje się zasobem środków leksykalnych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *obra* (dzieło):**\n> - *la obra* (f.) = dzieło sztuki, utwór, praca twórcza\n> - *obra de arte* = dzieło sztuki\n> - *obra literaria* = dzieło literackie\n> - *obra maestra* = arcydzieło\n> - *estar en obras* = być w remoncie (inne znaczenie: roboty budowlane)\n> - Przykład: *La Gioconda es la obra más famosa de Leonardo.* = La Gioconda to najsłynniejsze dzieło Leonarda.\n\n> 📖 **Reference - *exposición* vs *obra*:**\n> - *exposición* = wystawa (tymczasowe wydarzenie w muzeum/galerii)\n> - *obra* = konkretne dzieło sztuki (obraz, rzeźba, utwór)\n> - Przykład: *El Prado organiza una exposición con diez obras de Velázquez.*\n> = Prado organizuje wystawę z dziesięcioma dziełami Velázqueza.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Dlaczego błędne | Typowa pułapka |\n| A | *exposición* | Mona Lisa jest dziełem, a nie wystawą - *exposición* to wydarzenie, nie obiekt artystyczny | Uczeń kojarzy obraz z galerią/wystawą i wybiera *exposición* |\n| **B** | ***obra*** | **POPRAWNA** - *obra de arte* = dzieło sztuki, tu: obraz Leonarda | - |\n| C | *tarea* | *Tarea* = zadanie do wykonania (szkolne, zawodowe) - zupełnie inny kontekst | Mylenie z *trabajo* (praca) lub *misión* (misja) |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *obra* ma dwa znaczenia w języku hiszpańskim: (1) dzieło artystyczne (*obra de arte, obra maestra*) oraz (2) remont/budowa (*estar en obras, obras en la calle*). W kontekście sztuki i literatury zawsze oznacza \"dzieło\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie mylić *obra* z *trabajo* - *trabajo* = praca (czynność, zatrudnienie), natomiast *obra* = konkretny wytwór artystyczny lub literacki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rodzajnik *la* przed luką wskazuje na rzeczownik żeński - wszystkie opcje (A, B, C) są żeńskie, więc nie eliminuje to błędnych odpowiedzi. Decyduje znaczenie leksykalne w kontekście Mona Lisy.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - *debajo***\n\nZdanie: *\" lo sacó del marco y se llevó la tela escondida **debajo** de la ropa.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu i kontekstu\n\nFragment tekstu dotyczący luki 8.2.:\n\n> *\" Vincenzo Perugia, entró en el Louvre a las siete de la mańana, descolgó el cuadro, lo sacó del marco y se llevó la tela escondida **8.2.** de la ropa.\"*\n\n→ Kontekst: Złodziej ukradł Mona Lisę i wyniósł ją z muzeum. Ukrył płótno (*la tela*) ** ** swojego ubrania.\n\n→ Logika sytuacji: złodziej chce **ukryć** (*escondida*) obraz pod/w ubraniu. Fizycznie chodzi o schowanie płótna:\n- *debajo de la ropa* = pod ubraniem → naturalny sposób przemycenia ukrytego przedmiotu\n- *delante de la ropa* = przed ubraniem → nie ma sensu (widoczne)\n- *encima de la ropa* = na/nad ubraniem → na wierzchu, widoczne, nie ukryte\n\n→ **Odpowiedź A: *debajo de la ropa*** = pod ubraniem - jedyna opcja logicznie zgodna ze słowem *escondida* (ukryta).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Wyrażenie przyimkowe | Znaczenie | Czy logiczne z *escondida*? |\n| **A** | ***debajo de*** | **pod** | TAK - ukryte pod ubraniem ✓ |\n| B | *delante de* | przed | NIE - przed ubraniem = widoczne |\n| C | *encima de* | na, na wierzchu | NIE - na ubraniu = widoczne, nie ukryte |\n\n**Klucz semantyczny:** słowo *escondida* (ukryta) wymaga, żeby przedmiot był **niewidoczny** - tylko *debajo de* (pod) gwarantuje ukrycie.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A** (*debajo*)\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B (*delante*) lub C (*encima*)\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1 - Zdający posługuje się zasobem środków leksykalnych (tu: przyimki miejsca)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - przyimki miejsca (*preposiciones de lugar*) z *de*:**\n>\n> | Przyimek | Znaczenie | Przykład |\n> |----------|-----------|---------|\n> | *debajo de* | pod (poniżej) | *El gato está **debajo de** la mesa.* |\n> | *encima de* | na, nad, na wierzchu | *El libro está **encima de** la mesa.* |\n> | *delante de* | przed (z przodu) | *Está **delante de** la tienda.* |\n> | *detrás de* | za, z tyłu | *Está **detrás de** la silla.* |\n> | *al lado de* | obok | *Está **al lado de** la puerta.* |\n> | *dentro de* | wewnątrz | *Está **dentro de** la caja.* |\n\n> **Pułapka: *encima de* vs *debajo de*:**\n> - *encima de* = na wierzchu, widoczne → antonim\n> - *debajo de* = pod spodem, ukryte → poprawna opcja\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Dlaczego błędne | Typowa pułapka |\n| **A** | ***debajo*** | **POPRAWNA** - *escondida debajo de la ropa* = ukryta pod ubraniem | - |\n| B | *delante* | *escondida delante de la ropa* = ukryta przed ubraniem → bez sensu fizycznie | Uczeń myli *delante* (przed) z *dentro* (wewnątrz) lub po prostu nie czyta kontekstu |\n| C | *encima* | *escondida encima de la ropa* = ukryta na ubraniu → widoczna, nie ukryta (sprzeczność) | Uczeń kojarzy *esconder algo encima* bez analizy logicznej; *encima* to antonim |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Encima de* i *debajo de* to antonimiczna para przyimkowa (jak *arriba/abajo*). Ubranie na ciele = *encima* to na wierzchu - widoczne. Pod ubraniem = *debajo* = ukryte. W zadaniach leksykalnych zawsze sprawdzaj **logikę sytuacji**, nie tylko znaczenie słowa.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *escondida* (ukryta) to imiesłów od *esconder* (ukrywać). Jest kluczem do odpowiedzi - wymaga przyimka oznaczającego \"niewidoczność/ukrycie\". *Debajo de* spełnia ten warunek; *encima de* i *delante de* - nie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Na maturze przyimki miejsca (Zadanie 8 i 9) są sprawdzane zarówno w kontekście leksykalnym (gdzie jest przedmiot?), jak i gramatycznym (collocations). Tu decyduje **kontekst fizyczny** ukrycia płótna.\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - *venderla***\n\nZdanie: *\" cuando el ladrón intentaba **venderla** al director de la Galería Uffizi en Florencia.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu i kontekstu\n\nFragment tekstu dotyczący luki 8.3.:\n\n> *\"Finalmente la Mona Lisa apareció, dos ańos después, en Italia, cuando el ladrón intentaba **8.3.** al director de la Galería Uffizi en Florencia.\"*\n\n→ Kontekst: Złodziej chciał **sprzedać** Mona Lisę dyrektorowi galerii. Kogo lub co chciał sprzedać?\n- *la Mona Lisa* = dzieło żeńskie (f. sg.) → zaimek dopełnieniowy: **la** (accusativo)\n- Sprzedać → *vender* + komu? (*a alguien* = *le*) + co? (*algo* = *la*)\n\n→ Trzy opcje to formy bezokolicznikowe *vender* z różnymi zaimkami enklitycznymi:\n- **venderla** = sprzedać **ją** (Mona Lisę - bezpośredni obiekt *la*)\n- *venderle* = sprzedać **mu** (dyrektorowi - pośredni obiekt *le*)\n- *venderse* = sprzedać **się** (zwrotne - bez sensu w kontekście złodzieja)\n\n→ **Odpowiedź C: *venderla*** = sprzedać ją (Mona Lisę) [dyrektorowi]\n\nZdanie po wstawieniu: *\"intentaba **venderla** al director\"* = próbował sprzedać ją dyrektorowi ✓\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna zaimków enklitycznych\n\n**Kluczowa reguła - zaimki przy bezokoliczniku:**\n\n| Zaimek | Funkcja | Antecedent w tekście |\n| *la* (biernik, f. sg.) | dopełnienie bliższe = co? | *la Mona Lisa* / *la tela* (f. sg.) |\n| *le* (celownik) | dopełnienie dalsze = komu? | *al director* (m. sg.) |\n| *se* (zwrotny) | podmiot = siebie | brak sensu w kontekście |\n\n→ Pytanie: *intentaba vender **qué**?* (próbował sprzedać **co**?)\n→ Odpowiedź z tekstu: *la Mona Lisa* → *la* → **venderla** ✓\n\n→ *\"intentaba vender**la** al director\"* = próbował sprzedać JĄ (Mona Lisę) dyrektorowi\n\n**Dlaczego nie *venderle*?**\n*venderle al director* = sprzedać mu dyrektorowi → zdanie bez obiektu bezpośredniego, niekompletne semantycznie. Nie wiadomo, co chciał sprzedać.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (*venderla*)\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A (*venderse*) lub B (*venderle*)\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1 - gramatyka (zaimki enklityczne przy bezokoliczniku)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - zaimki enklityczne przy bezokoliczniku (*pronombres clíticos*):**\n> Forma: bezokolicznik + zaimek (bez spacji, jedno słowo)\n> - *vender + la* → *venderla* (sprzedać ją - dopełnienie bliższe, f. sg.)\n> - *vender + le* → *venderle* (sprzedać mu - dopełnienie dalsze)\n> - *vender + se* → *venderse* (sprzedać się - zwrotne)\n>\n> **Zasada wyboru zaimka:**\n> - Dopełnienie bliższe (co?) → *lo, la, los, las* (rodzaj/liczba zgodne z rzeczownikiem)\n> - Dopełnienie dalsze (komu?) → *le, les*\n> - Zwrotne (siebie) → *se*\n>\n> Przykład: *Quiero **comprarlo**.* = Chcę to kupić. (lo = el libro → m. sg.)\n> Przykład: *Intentó **vendérselo**.* = Próbował mu/jej to sprzedać. (podwójne zaimki)\n\n> 📖 **Reference - antecedenty (poprzednik zaimka):**\n> Szukaj w tekście rzeczownika, do którego nawiązuje zaimek:\n> - *la Mona Lisa* → f. sg. → *la* → *venderla*\n> - *el director* → m. sg. → *le* (ale to cel. dalszy: komu?, nie co?)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Forma | Znaczenie | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *venderse* | sprzedać siebie (zwrotne) | Zaimek zwrotny *se* nie ma antecedenta w kontekście - złodziej nie sprzedaje siebie | Uczeń nie zna funkcji *se* jako zaimka zwrotnego |\n| B | *venderle* | sprzedać mu (cel. dalszy) | *Le* = komu? = dyrektorowi, ale wtedy brakuje dopełnienia bliższego (co?) → zdanie niepełne | Uczeń widzi *al director* i myśli, że zaimek nawiązuje do dyrektora (*le*) - ale pytanie jest co, nie komu |\n| **C** | ***venderla*** | **sprzedać ją (Mona Lisę)** | **POPRAWNA** - *la* nawiązuje do *la Mona Lisa* (f. sg.) | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór *venderle* - uczeń widzi *al director* (dyrektorowi) i myśli, że zaimek nawiązuje do niego. Ale *le* to celownik (komu?), a pytanie jest: *sprzedać co?* - odpowiedź: *la Mona Lisa* = *la* = *venderla*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zaimek zwrotny *se* tworzy formy pasywne lub refleksywne (*venderse* = być sprzedawanym / sprzedać się). W tym kontekście Perugia nie \"sprzedaje się\" - próbuje sprzedać dzieło. Wyklucz *se*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zdaniu z dwoma dopełnieniami (sprzedać komu? co?) zaimki w kolejności: *le + la → se la* (jeśli oba). Tu jednak luka wymaga tylko jednego zaimka - tego ważniejszego informacyjnie (co sprzedaje = *la* = Mona Lisa).\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - *devolvieron***\n\nZdanie: *\"En 1914 los italianos **devolvieron** el famoso cuadro a la capital francesa.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu i kontekstu\n\nFragment tekstu dotyczący luki 8.4.:\n\n> *\"Este denunció el caso a la policía. En 1914 los italianos **8.4.** el famoso cuadro a la capital francesa.\"*\n\n→ Kontekst:\n1. Złodziej próbował sprzedać Mona Lisę w Florencji\n2. Dyrektor galerii doniósł policji (*denunció el caso a la policía*)\n3. W 1914 roku Włosi **zrobili coś** ze słynnym obrazem na rzecz Paryża\n\n→ Logika narracji: obraz był w Italii (skradziony w 1911, znaleziony w 1913/14 w Florencji). Po aresztowaniu złodzieja Włosi **zwrócili** obraz do Luwru (Paryż = *la capital francesa*).\n\n→ Opcje:\n- **devolvieron** = zwrócili, oddali z powrotem (*devolver* = oddać, zwrócić)\n- *ordenaron* = nakazali, zarządzili (*ordenar* = nakazać)\n- *recogieron* = zebrali, odebrali (*recoger* = zbierać, odbierać)\n\n→ **Odpowiedź C: *devolvieron*** - Włosi **zwrócili** obraz do Francji. Logiczne zakończenie historii kradzieży.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Czasownik | Znaczenie | Pasuje do kontekstu? |\n| A | *ordenaron* | nakazali | Włosi nakazali obraz do stolicy? → nie ma sensu semantycznie |\n| B | *recogieron* | zebrali, odebrali | *recoger el cuadro* = odebrali obraz → możliwe, ale nieprecyzyjne; *recoger* nie sugeruje zwrotu do właściciela |\n| **C** | ***devolvieron*** | **zwrócili, oddali z powrotem** | TAK - *devolver algo a alguien* = zwrócić coś komuś → obraz wrócił do Francji/Luwru ✓ |\n\n**Kluczowe collocations:**\n- *devolver* wymaga **osoby lub miejsca**, do którego coś wraca: *devolver el libro a la biblioteca* = zwrócić książkę do biblioteki\n- *devolvieron el cuadro a la capital francesa* = zwrócili obraz do stolicy Francji ✓\n- *recoger* oznacza \"zbierać/podnosić\" lub \"odbierać (kogoś/coś)\" bez implikacji \"zwrotu do właściciela\"\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (*devolvieron*)\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A (*ordenaron*) lub B (*recogieron*)\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1 - Zdający posługuje się zasobem środków leksykalnych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *devolver* (zwrócić):**\n> Forma: *devolver* (czasownik nieregularny: *o → ue*: *devuelvo, devuelves, devuelve* )\n> Pretérito indefinido: *devolví, devolviste, devolvió, devolvimos, devolvisteis, **devolvieron***\n> Znaczenie: zwrócić coś z powrotem (do właściciela/miejsca)\n> Collocations: *devolver el dinero* (zwrócić pieniądze), *devolver el libro* (zwrócić książkę), *devolver la llamada* (oddzwonić)\n> Przykład: *Los nińos devolvieron los juguetes a sus dueńos.* = Dzieci zwróciły zabawki właścicielom.\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Indefinido (czas przeszły dokonany):**\n> Użycie: czynność zakończona w przeszłości (tu: rok 1914 → konkretna data → Indefinido)\n> *devolvieron* = zwrócili (3. os. l. mn., pretérito indefinido)\n> Sygnały Indefinido: *en 1914, ayer, el ańo pasado, en ese momento*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Dlaczego błędne | Typowa pułapka |\n| A | *ordenaron* | *Ordenar* = nakazać/zarządzić - nie ma sensu *\"nakazali obraz do Francji\"*; *ordenar el cuadro* = ułożyć obraz (inny kontekst) | Uczeń mylnie rozumie *ordenar* jako \"wysłać\" lub \"przekazać\" |\n| B | *recogieron* | *Recoger* = zebrać/odebrać - oznacza zabranie czegoś, ale nie implikuje zwrotu do właściciela; *recogieron el cuadro* = odebrali obraz (dla siebie, nie zwrot) | Uczeń zna *recoger* jako \"wziąć/zabrać\" i uważa to za równoważne ze zwrotem |\n| **C** | ***devolvieron*** | **POPRAWNA** - zwrócili obraz do Francji po kradzieży | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Devolver* vs *recoger* - oba mogą oznaczać \"wziąć obraz\", ale *devolver* zawiera znaczenie **zwrotu do poprzedniego właściciela/miejsca**. To kluczowe w tej historii: obraz był skradziony → Włosi go **zwrócili** (*devolvieron*), nie po prostu \"zebrali\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Forma *devolvieron* (pretérito indefinido) jest poprawna dla roku 1914 - konkretna, zakończona czynność w przeszłości. Nie należy mylić z *han devuelto* (pretérito perfecto) - to drugie stosowane przy \"dzisiaj/niedawno\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Collocations z *devolver*: zawsze z przysłówkiem *a* + osoba lub miejsce: *devolver algo **a** alguien/algún lugar*. Brak przyimka *a* przy *devolver* = błąd.\n\n**8.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - *ocasiones***\n\nZdanie: *\"Luego la Mona Lisa viajó en dos **ocasiones** más, aunque solo para ser presentada en público.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu i kontekstu\n\nFragment tekstu dotyczący luki 8.5.:\n\n> *\"Luego la Mona Lisa viajó en dos **8.5.** más, aunque solo para ser presentada en público.\"*\n\n→ Kontekst: Mona Lisa wyjechała z Luwru trzy razy - po pierwszym (kradzież 1911) mamy informację o dwóch kolejnych wyjazdach *\"en dos más\"* = \"w dwóch dodatkowych \".\n\n→ Trzy opcje:\n- **ocasiones** = okazje, przypadki, razy (*en dos ocasiones* = dwa razy, przy dwóch okazjach)\n- *pruebas* = próby, dowody, egzaminy\n- *posibilidades* = możliwości\n\n→ **Opcja B: *ocasiones*** - *en dos ocasiones* = przy dwóch okazjach / dwa razy\n\n**Wyrażenie *en dos ocasiones*:**\nTo stały idiom oznaczający \"dwa razy\" / \"przy dwóch okazjach\" - typowe w języku dziennikarskim i informacyjnym. Jest synonimem *dos veces*.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Słowo | Znaczenie | Pasuje do kontekstu? |\n| A | *pruebas* | próby, dowody | *viajó en dos pruebas* = podróżowała przy dwóch próbach/dowodach → nie ma sensu jako liczenie podróży |\n| **B** | ***ocasiones*** | **okazje, razy** | *viajó en dos ocasiones* = podróżowała dwa razy / przy dwóch okazjach ✓ |\n| C | *posibilidades* | możliwości | *viajó en dos posibilidades* = podróżowała przy dwóch możliwościach → gramatycznie i semantycznie niepoprawne |\n\n**Collocations z *en + liczba*:**\n- *en dos **ocasiones*** ✓ (stały idiom = dwa razy)\n- *en dos **veces*** ✓ (synonim - dwa razy)\n- *en dos **oportunidades*** ✓ (synonim - przy dwóch okazjach)\n- *en dos pruebas* ✗ / *en dos posibilidades* ✗ (nie są collocationami z *en + liczba* w znaczeniu \"tyle razy\")\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (*ocasiones*)\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A (*pruebas*) lub C (*posibilidades*)\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1 - Zdający posługuje się zasobem środków leksykalnych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *en + número + ocasiones* (idiom częstotliwości):**\n> *en una ocasión* = raz, przy jednej okazji\n> *en dos ocasiones* = dwa razy, przy dwóch okazjach\n> *en tres ocasiones* = trzy razy\n> Synonimy: *una vez, dos veces, tres veces* / *en una oportunidad, en dos oportunidades*\n> Przykład: *El Presidente ha visitado la ciudad **en tres ocasiones**.* = Prezydent odwiedził miasto trzy razy.\n\n> 📖 **Reference - *ocasión* vs *oportunidad* vs *vez*:**\n> - *ocasión* = okazja, chwila, okoliczność (styl formalny/dziennikarski)\n> - *oportunidad* = szansa, okazja (nacisk na możliwość/szansę)\n> - *vez* = raz (kolokwialne, codzienne: *dos veces* = dwa razy)\n> W tekście informacyjnym (artykuł) preferowane: *en dos ocasiones* (formalniejsze).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Dlaczego błędne | Typowa pułapka |\n| A | *pruebas* | *Prueba* = próba/dowód - *viajó en dos pruebas* to błędna collocation; *prueba* nie służy do liczenia wyjazdów | Uczeń kojarzy *prueba* z \"próbą, testem\" i myśli o testowaniu transportu obrazu |\n| **B** | ***ocasiones*** | **POPRAWNA** - stały idiom *en dos ocasiones* = dwa razy | - |\n| C | *posibilidades* | *Posibilidad* = możliwość - *viajó en dos posibilidades* = podróżowała przy dwóch możliwościach → niespójna collocation | Uczeń myli *posibilidad* z *oportunidad* lub *ocasión* - wszystkie po angielsku to \"opportunity/chance\" |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *En dos ocasiones* to **stały idiom** - trzeba go znać jako całość, nie analizować słowo po słowie. Podobnie jak w języku polskim mówimy \"dwa razy\" a nie \"dwie okazje\", tu *en dos ocasiones* jest wymagane przez styl formalny tekstu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Prueba* ma wiele znaczeń: próba (teatralna), dowód (sądowy), egzamin (szkolny), próbka (produktu). Żadne z tych znaczeń nie pasuje do *\"viajó en dos pruebas\"* - brak collocations.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie mylić *posibilidad* (możliwość - abstrakcyjna) z *ocasión* (okazja, konkretne zdarzenie). *Viajó en dos ocasiones* = podróżowała przy dwóch konkretnych okazjach. *Posibilidades* to liczba mnoga \"możliwości\" - nie liczy się wyjazdów.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-5)\nW zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych odpowiedzi (A-C) wybierz tę, która jest\ntłumaczeniem fragmentu podanego w nawiasie, poprawnie uzupełniającym lukę\nw zdaniu. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n9.1.\nDéjale el jersey a tu hermano. żNo ves que (jest mu zimno) ?\nA. hace frío\nB. tiene frío\nC. está frío\n9.2.\nCuando llegué a casa, mis padres ya (zjedli kolację)\nA. habían cenado\nB. han cenado\nC. cenaban\n9.3.\n-Me gusta esta falda de cuadros.\n-Sí, es preciosa, (przymierz ją)\nA. quítatela\nB. pruébatela\nC. llévatela\n9.4.\n-Ayer me robaron el móvil.\n-(Ale pech!) ˇ !\nA. Qué casualidad\nB. Qué va\nC. Qué mala suerte\n9.5.\n-Y tú, żvas mucho al campo?\n-No, (rzadko) , solo en verano.\nA. raras veces\nB. a menudo\nC. poco a poco\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"9. Zaimki, pospolite modyfikatory takie jak np. muy, poco, bastante, mucho nie są traktowane\njako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - *tiene frío***\n\nZdanie: *\"Déjale el jersey a tu hermano. żNo ves que **tiene frío**?\"*\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nPolskie zdanie do przetłumaczenia: **\"jest mu zimno\"**\n\n→ Podmiot domyślny: *tu hermano* = twój brat (3. os. l. poj., rodzaj męski)\n→ Orzeczenie: \"jest mu zimno\" → odczucie chłodu przez osobę\n\n**Kluczowa struktura:** \"jest komuś zimno\" = *tener frío* (odczuwać zimno)\n\n→ Forma: *él tiene frío* = jest mu zimno (dosłownie: \"ma zimno\")\n→ 3. os. l. poj., czas teraźniejszy: *tiene frío*\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i eliminacja\n\n| Opcja | Forma | Znaczenie | Poprawność |\n| A | *hace frío* | jest zimno (o pogodzie) | NIE - *hace frío* opisuje temperaturę powietrza, nie odczucie osoby |\n| **B** | ***tiene frío*** | **jest mu zimno (odczuwa zimno)** | TAK ✓ |\n| C | *está frío* | jest zimny (o przedmiocie) | NIE - *estar frío* opisuje temperaturę przedmiotu/jedzenia/napoju |\n\n**Trzy różne konstrukcje:**\n\n1. **Pogoda:** *hacer* + przymiotnik → *hace frío* = jest zimno (na zewnątrz, o pogodzie)\n2. **Odczucie osoby:** *tener* + rzeczownik → *tiene frío* = jest mu zimno (odczuwa zimno)\n3. **Stan przedmiotu:** *estar* + przymiotnik → *está frío* = jest zimny (np. zupa wystygła)\n\n→ Zdanie *\"jest mu zimno\"* to **odczucie brata** → *tener frío* ✓\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (*tiene frío*)\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A (*hace frío*) lub C (*está frío*)\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1 - gramatyka (konstrukcje wyraźne w j. hiszpańskim)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *tener* + rzeczownik (odczucia fizyczne):**\n> Stałe wyrażenia z *tener* opisujące stan fizyczny/emocjonalny osoby:\n> - *tener frío* = być zimno komuś (odczuwać zimno)\n> - *tener calor* = być gorąco (odczuwać ciepło)\n> - *tener hambre* = być głodnym\n> - *tener sed* = być spragnionym\n> - *tener miedo* = bać się\n> - *tener sueńo* = być śpiącym\n> - *tener razón* = mieć rację\n> Przykład: *Los nińos **tienen frío** en el parque.* = Dzieciom jest zimno w parku.\n\n> 📖 **Reference - *hacer* vs *tener* vs *estar* + temperatura:**\n> - *hace frío/calor* = jest zimno/gorąco (POGODA - bezosobowe)\n> - *tiene frío/calor* = jest mu zimno/gorąco (OSOBA - odczucie)\n> - *está frío/caliente* = jest zimny/gorący (PRZEDMIOT - temperatura dotykowa)\n> Przykład: *Hace frío hoy, pero mi hermano no **tiene frío** porque lleva abrigo.*\n> = Dziś jest zimno, ale bratu nie jest zimno, bo nosi płaszcz.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Forma | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *hace frío* | Opisuje pogodę (bezosobowe) - \"jest zimno\" jako stan atmosferyczny, nie odczucie brata | Uczeń tłumaczy dosłownie \"jest zimno\" → *hace frío* bez rozróżnienia podmiotu |\n| **B** | ***tiene frío*** | **POPRAWNA** - odczucie zimna przez brata | - |\n| C | *está frío* | Opisuje temperaturę przedmiotu (np. herbata jest zimna, zupa wystygła) - nie pasuje do osoby | Uczeń kojarzy *frío* z przymiotnikiem i automatycznie używa *estar* (stany tymczasowe) |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** To jedno z NAJCZĘSTSZYCH zadań na maturze z j. hiszpańskiego - trójka *hacer / tener / estar* + terminy temperatury. Zapamiętaj: o osobie zawsze *tener frío/calor*; o pogodzie *hace frío/calor*; o przedmiocie *estar frío/caliente*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Błąd z opcją C (*está frío*) jest pułapką - *estar* w j. hiszpańskim opisuje stany tymczasowe, więc uczeń myśli: \"brat tymczasowo jest zimny\" → *está frío*. Ale to zdanie oznacza, że **brat jest zimny jak przedmiot**, nie że odczuwa zimno!\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W polskim \"jest mi zimno / jest mu zimno / jest ci zimno\" - zawsze *tener frío/calor* z odpowiednią osobą: *me/te/le/nos/os/les tiene frío* → NIE, poprawnie: *tengo / tienes / tiene frío*.\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - *habían cenado***\n\nZdanie: *\"Cuando llegué a casa, mis padres ya **habían cenado**.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nPolskie zdanie do przetłumaczenia: **\"zjedli kolację\"** (w kontekście: *\"Cuando llegué a casa \"* = Kiedy wróciłem do domu )\n\n→ Pełna analiza czasowa zdania:\n1. **\"Cuando llegué\"** = Kiedy wróciłem/dotarłem - czas przeszły dokonany (pretérito indefinido)\n2. **\"ya\"** = już - sygnał, że czynność zakończyła się PRZED powrotem\n3. **\"zjedli kolację\"** = zakończyli jedzenie → czynność WCZEŚNIEJSZA niż *llegué*\n\n→ Czynność poprzedzająca inną czynność przeszłą = **Pretérito Pluscuamperfecto** (czas zaprzeszły)\n\nForma: *haber* (imperfecto) + participio → *habían cenado* = zjedli (już wcześniej)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i eliminacja\n\n| Opcja | Forma | Czas | Znaczenie | Poprawność |\n| **A** | ***habían cenado*** | **Pretérito Pluscuamperfecto** | **zjedli kolację (wcześniej, przed powrotem)** | TAK ✓ |\n| B | *han cenado* | Pretérito Perfecto Compuesto | zjedli kolację (niedawno, dziś) | NIE - brak nawiązania do czasu \"wcześniej niż\" |\n| C | *cenaban* | Pretérito Imperfecto | jedli kolację (właśnie, w trakcie) | NIE - nie wyraża zakończenia czynności |\n\n**Oś czasu:**\n- 1. *cenar* → rodzice zjedli kolację\n- 2. *llegar* → ja wróciłem do domu\n- *ya* = już (= kolacja zakończona PRZED powrotem)\n- *habían cenado* = Pluscuamperfecto → czynność zakończona przed inną przeszłą ✓\n\n**Dlaczego nie *han cenado*?**\n*Pretérito Perfecto Compuesto* (*han cenado*) łączy przeszłość z teraźniejszością - stosowany gdy czynność ma związek z \"dziś\" lub \"niedawno\". Tu kontekstem jest przeszłe *llegué* (pretérito indefinido) → wymaga Pluscuamperfecto.\n\n**Dlaczego nie *cenaban*?**\n*Pretérito Imperfecto* (*cenaban*) oznacza czynność trwającą lub powtarzającą się w przeszłości - \"jedli kolację\" w sensie \"właśnie jedli (gdy wróciłem)\". Ale polskie \"**zjedli** kolację\" to forma dokonana (zakończona) → Pluscuamperfecto.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A** (*habían cenado*)\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B (*han cenado*) lub C (*cenaban*)\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1 - gramatyka (czasy przeszłe, Pluscuamperfecto)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Pluscuamperfecto (czas zaprzeszły):**\n> Forma: *haber* (imperfecto: *había, habías, había, habíamos, habíais, **habían***) + participio\n> Znaczenie: czynność zakończona PRZED inną czynnością przeszłą\n> Sygnały: *ya* (już), *todavía no* (jeszcze nie), *antes de que*, *cuando + indefinido*\n> Przykład: *Cuando llegué, ella ya **había salido**.* = Kiedy przybyłem, ona już wyszła.\n>\n> **Participios nieregularne:**\n> - *cenar* → *cenado* (regularne)\n> - *hacer* → *hecho*\n> - *ver* → *visto*\n> - *decir* → *dicho*\n> - *escribir* → *escrito*\n\n> 📖 **Reference - oś czasu przeszłego:**\n> Pluscuamperfecto (wcześniej) → Indefinido (punkt odniesienia) → Presente (teraz)\n> Przykład: *habían cenado* → *llegué* → teraz rozmawiamy o tym\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Forma | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | ***habían cenado*** | **POPRAWNA** - Pluscuamperfecto wyrażający uprzedniość | - |\n| B | *han cenado* | Pretérito Perfecto - stosowany z *hoy, esta semana, ya* (w kontekście teraźniejszości), tu jest przeszłe *llegué* jako punkt odniesienia | Uczeń widzi *ya* i automatycznie stosuje *han cenado* (PP używa się z *ya*, ale w kontekście teraźniejszym) |\n| C | *cenaban* | Imperfecto - opisuje czynność trwającą w trakcie innej (*cenaban cuando llegué* = jedli właśnie kolację gdy wróciłem), ale polskie \"zjedli\" = dokonane, zakończone | Uczeń wybiera Imperfecto bo kojarzy z \"przeszłymi stanami\" - ale tu czynność jest zakończona przed przybyciem |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *ya* (już) pojawia się zarówno z *Pretérito Perfecto* (*ya han llegado* = już przyszli, dziś) jak i z *Pluscuamperfecto* (*ya habían llegado* = już przyszli, wcześniej niż coś innego). Kluczem jest **punkt odniesienia**: tu *llegué* (indefinido) = przeszłość → Pluscuamperfecto.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W j. polskim \"zjedli\" to forma dokonana (zakończona). W j. hiszpańskim zakończona czynność w przeszłości = Indefinido lub Pluscuamperfecto. *Cenaban* to czynność niedokonana (w trakcie) → NIE pasuje do polskiego \"zjedli\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Schemat *Cuando + Indefinido, [podmiot] ya + Pluscuamperfecto* to klasyczny schemat ćwiczony na maturze. Zapamiętaj jako wzorzec: *Cuando llegué a casa, mis padres ya **habían cenado**.*\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - *pruébatela***\n\nZdanie: *\"-Sí, es preciosa, **pruébatela**.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nPolskie zdanie do przetłumaczenia: **\"przymierz ją\"**\n\n→ Kontekst: rozmówcy rozmawiają o spódnicy (*falda*). Jedna z nich mówi: \"Tak, jest śliczna, **przymierz ją**.\"\n\n→ Analiza:\n1. **\"przymierz\"** = rozkaz (tryb rozkazujący *imperativo*), 2. os. l. poj. (*tú*)\n2. **\"ją\"** = *la falda* (f. sg.) → zaimek biernika: *la*\n3. **\"przymierz ją sobie\"** = *probarse algo* (przymierzać coś na sobie - z zaimkiem zwrotnym *te*)\n\n→ Forma: *pruéba* + *te* + *la* = *pruébatela*\n\n→ Ważna reguła: przy podwójnych zaimkach przy imperativo kolejność: *te + la* → *pruébatela* (nie: *pruébala te* ani *lapruébate*)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i eliminacja\n\n| Opcja | Forma | Znaczenie | Poprawność |\n| A | *quítatela* | zdejmij ją (sobie) | NIE - *quitarse algo* = zdjąć z siebie; przymierzamy, nie zdejmujemy |\n| **B** | ***pruébatela*** | **przymierz ją (sobie)** | TAK ✓ |\n| C | *llévatela* | weź ją (ze sobą), kup ją | NIE - *llevarse algo* = zabrać ze sobą (po zakupie), ale najpierw trzeba przymierzyć |\n\n**Analiza trzech czasowników:**\n- *probarse* = przymierzać (odzież/obuwie) - przed zakupem\n- *quitarse* = zdejmować (z siebie) - po noszeniu\n- *llevarse* = zabrać ze sobą - po zakupie, wziąć\n\n→ Logika: widzisz ładną spódnicę → **przymierzasz** (*pruéba*) → ewentualnie **kupujesz/bierzesz** (*llévate*) → potem **zdejmujesz** (*quítate*)\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (*pruébatela*)\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A (*quítatela*) lub C (*llévatela*)\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1 - gramatyka (imperativo z enklitycznymi zaimkami zwrotnymi)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *probarse algo* (przymierzać):**\n> *probarse* = przymierzać odzież/obuwie\n> Imperativo (tú): *pruéba* (nieregularny: *o → ue*) + zaimki: *te + la/lo* = *pruébatela/pruébatelo*\n> Przykład: *żTe gusta este vestido? **Pruébatelo***.* = Podoba ci się ta sukienka? Przymierz ją.\n\n> 📖 **Reference - Imperativo + dwa zaimki (*imperativo + se + OD*):**\n> Kolejność zaimków przy imperativo: *te* (zwrotny) + *la/lo/las/los* (biernik)\n> Akcent: przy dodaniu zaimków akcent zostaje na tej samej sylabie rdzenia\n> - *pruéba* → *pruébate* → *pruébatela* (akcent na *prue-*)\n> Porównaj: *póntelo* (*ponerse* + *te* + *lo* = załóż to sobie)\n\n> 📖 **Reference - rozróżnienie zakupowe:**\n> - *probarse* = przymierzyć (próbować odzieży)\n> - *llevarse* = zabrać ze sobą = kupić i zabrać\n> - *ponerse* = założyć (na siebie, do noszenia)\n> - *quitarse* = zdjąć (z siebie)\n> Sekwencja zakupów: ver → *probarse* → *llevarse/comprarse* → *ponerse* → *quitarse*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Forma | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *quítatela* | *Quitarse* = zdjąć z siebie - zdejmuje się coś już założonego, a tu dopiero oglądamy spódnicę | Uczeń myli *quitarse* (zdjąć) z *probarse* (przymierzyć) |\n| **B** | ***pruébatela*** | **POPRAWNA** - przymierz spódnicę | - |\n| C | *llévatela* | *Llevarse* = zabrać ze sobą/kupić - to logicznie późniejszy etap; najpierw przymierzamy | Uczeń zakłada, że spódnica jest ładna, więc od razu \"weź ją\" - ale najpierw trzeba ją przymierzyć |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C (*llévatela* = weź/kup ją) jest często wybierana przez uczniów, którzy myślą: \"skoro spódnica jest piękna, to logicznie należy ją wziąć\". Ale polecenie *\"przymierz ją\"* = *pruébatela*, nie *llévatela*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o akcentowaniu przy imperativo z zaimkami - dodanie zaimków może wymagać napisania akcentu graficznego dla zachowania miejsca akcentu: *prueba* → *pruébatela*. Brak akcentu = błąd ortograficzny.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *probar* (bez zwrotnego *se*) = próbować, testować (np. jedzenie: *żHas probado el gazpacho?* = Próbowałeś gazpacho?). Forma zwrotna *probarse* odnosi się wyłącznie do przymierzania odzieży i obuwia.\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - *Qué mala suerte***\n\nZdanie: *\"-Ayer me robaron el móvil. -ˇ**Qué mala suerte**!\"*\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nPolskie zdanie do przetłumaczenia: **\"Ale pech!\"**\n\n→ Kontekst: rozmówca dowiaduje się, że drugiej osobie ukradli telefon. Reaguje wyrażeniem współczucia/zaskoczenia negatywnym wydarzeniem.\n\n→ Analiza:\n1. *\"Ale pech!\"* = wykrzyknik wyrażający współczucie z powodu złego zdarzenia\n2. *pech* = brak szczęścia, nieszczęście, zły los\n3. Struktura wykrzyknika: *\"Ale + rzeczownik!\"* = *\"ˇQué + przymiotnik/rzeczownik!\"*\n\n→ **Opcja C: *Qué mala suerte*** = Ale pech! (dosłownie: \"Co za zły los!\")\n- *mala suerte* = zły los, pech (dosłownie: zła szczęście)\n- *ˇQué mala suerte!* = Ale pech! / Co za pech! → standardowe wyrażenie współczucia\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Wyrażenie | Znaczenie | Pasuje do \"Ale pech!\"? |\n| A | *Qué casualidad* | Co za zbieg okoliczności! | NIE - kradzież to nie zbieg okoliczności |\n| B | *Qué va* | Skądże! / Coś tam | NIE - to zaprzeczenie/odrzucenie, nie współczucie |\n| **C** | ***Qué mala suerte*** | **Ale pech! Co za zły los!** | TAK ✓ |\n\n**Analiza każdej opcji:**\n\n- **A - *Qué casualidad*** = Co za zbieg okoliczności! → wyraża zaskoczenie PRZYPADKOWYM spotkaniem lub zdarzeniem, nie złym losem; *\"Ayer me robaron el móvil. ˇQué casualidad!\"* = bez sensu\n- **B - *Qué va*** = Skądże! Ależ nie! → wyraża **zaprzeczenie** lub **ironię** (*\"żEstás cansado?\" - \"ˇQué va!\"* = Zmęczony? Skądże!); nie pasuje do wyrażania współczucia\n- **C - *Qué mala suerte*** = Co za pech! → bezpośrednie wyrażenie współczucia po złym zdarzeniu ✓\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (*Qué mala suerte*)\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A (*Qué casualidad*) lub B (*Qué va*)\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1 - Zdający posługuje się zasobem środków leksykalnych (tu: wykrzyknienia reakcyjne)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *ˇQué + przymiotnik/rzeczownik!* (wykrzykniki reakcyjne):**\n> - *ˇQué mala suerte!* = Ale pech! Co za zły los!\n> - *ˇQué buena suerte!* = Co za szczęście!\n> - *ˇQué casualidad!* = Co za zbieg okoliczności!\n> - *ˇQué horror!* = Co za horror! Straszne!\n> - *ˇQué pena!* = Szkoda! Ale żal!\n> - *ˇQué bien!* = Super! Jak dobrze!\n> - *ˇQué lástima!* = Szkoda! Ale żal! (synonim *ˇQué pena!*)\n\n> 📖 **Reference - *Qué va* (zaprzeczenie):**\n> - *ˇQué va!* = Skądże! Ależ nie! (potoczne, silne zaprzeczenie)\n> - Użycie: odpowiedź na stwierdzenie, które uważamy za nieprawdziwe\n> - Przykład: *\"żEstás cansado?\" - \"ˇQué va, estoy lleno de energía!\"* = Zmęczony? Skądże, jestem pełen energii!\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Wyrażenie | Dlaczego błędne | Typowa pułapka |\n| A | *Qué casualidad* | Zbieg okoliczności to przypadkowe spotkanie/zdarzenie - kradzież telefonu nie jest \"zbiegiem okoliczności\" | Uczeń słyszy *\"ayer me robaron\"* i myśli, że skradziony telefon to przypadek/coincidencia |\n| B | *Qué va* | Oznacza zaprzeczenie (*\"Skądże!\"*) - zupełnie inna intencja niż współczucie | Uczeń nie zna *Qué va* i wybiera je przez eliminację |\n| **C** | ***Qué mala suerte*** | **POPRAWNA** - standardowe wyrażenie współczucia po złym zdarzeniu | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Qué casualidad* i *qué mala suerte* brzmią podobnie w strukturze (*ˇQué + !*), ale mają zupełnie różne znaczenia. *Casualidad* = przypadek/zbieg, *mala suerte* = pech. W kontekście kradzieży właściwe jest *mala suerte*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *ˇQué va!* jest bardzo popularnym wyrażeniem w j. hiszpańskim i często pojawia się na maturze jako dystractor. Zapamiętaj: *ˇQué va!* = \"Skądże!\" / \"Ależ nie!\" - wyraża ZAPRZECZENIE, nie emocje.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Seria *ˇQué + przymiotnik!* to kluczowe wyrażenia reakcyjne na maturze. Naucz się zestawu: *ˇQué bien!, ˇQué lástima!, ˇQué mala suerte!, ˇQué horror!, ˇQué casualidad!* - z ich znaczeniami i kontekstami użycia.\n\n**9.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - *raras veces***\n\nZdanie: *\"-Y tú, żvas mucho al campo? -No, **raras veces**, solo en verano.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nPolskie słowo do przetłumaczenia: **\"rzadko\"**\n\n→ Kontekst: osoba pyta \"Czy chodzisz dużo na wieś?\" Odpowiedź: \"Nie, **rzadko**, tylko latem.\"\n\n→ Analiza:\n1. *\"rzadko\"* = przysłówek częstotliwości = rzadko, nieczęsto\n2. Kontekst: *\"No\"* (Nie) + *\"solo en verano\"* (tylko latem) → potwierdzenie, że jest to rzadkie\n\n→ **Opcja A: *raras veces*** = rzadko (dosłownie: \"rzadkie razy\")\n- Synonim: *pocas veces* (kilka razy), *rara vez*, *raramente*\n- Synonimy negatywne: *casi nunca* (prawie nigdy), *con poca frecuencia*\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Wyrażenie | Znaczenie | Pasuje do \"rzadko\"? |\n| **A** | ***raras veces*** | **rzadko, nieliczne razy** | TAK ✓ |\n| B | *a menudo* | często, nierzadko | NIE - to antonim! *A menudo* = często |\n| C | *poco a poco* | powoli, stopniowo | NIE - to przysłówek sposobu (jak?), nie częstotliwości (jak często?) |\n\n**Analiza opcji B:**\n- *a menudo* = często → antyteza *rzadko*; odpowiedź zaprzecza kontekstowi (*\"No, a menudo\"* = \"Nie, często\" = sprzeczność)\n\n**Analiza opcji C:**\n- *poco a poco* = powoli, stopniowo (np. *Aprendió el espańol poco a poco* = Uczył się powoli)\n- To przysłówek **sposobu**, nie **częstotliwości** - nie odpowiada na pytanie *żCon qué frecuencia?*\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A** (*raras veces*)\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B (*a menudo*) lub C (*poco a poco*)\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1 - Zdający posługuje się zasobem środków leksykalnych (tu: przysłówki częstotliwości)\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - przysłówki częstotliwości (*adverbios de frecuencia*) - skala:**\n>\n> | Wyrażenie | Znaczenie |\n> |-----------|-----------|\n> | *siempre* | zawsze |\n> | *casi siempre* | prawie zawsze |\n> | *normalmente / generalmente* | zazwyczaj, normalnie |\n> | *a menudo / con frecuencia* | często |\n> | *a veces / algunas veces* | czasami |\n> | *pocas veces / raras veces* | rzadko |\n> | *casi nunca* | prawie nigdy |\n> | *nunca* | nigdy |\n>\n> **Pułapka:** *a menudo* = często (NIE rzadko!) - mylone przez polskich uczniów z \"od czasu do czasu\"\n\n> 📖 **Reference - *poco a poco* vs przysłówki częstotliwości:**\n> - *poco a poco* = stopniowo, powoli (sposób działania)\n> - NIE oznacza \"rzadko\" - nie jest przysłówkiem częstotliwości\n> - Przykład: *Poco a poco mejoró su espańol.* = Powoli poprawiał swój hiszp. (sposób)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Wyrażenie | Dlaczego błędne | Typowa pułapka |\n| **A** | ***raras veces*** | **POPRAWNA** - odpowiada polskiemu \"rzadko\" | - |\n| B | *a menudo* | Znaczy \"często\" - antonim \"rzadko\"; *\"No, a menudo\"* jest sprzeczne semantycznie | Uczeń myli *a menudo* z \"od czasu do czasu\" (mylna kalka z angielskiego/polskiego) |\n| C | *poco a poco* | To przysłówek sposobu (\"powoli/stopniowo\"), a nie częstotliwości (\"rzadko\") | Uczeń kojarzy *poco* (mało) z \"rzadko\" - błędna analogia |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *A menudo* jest najczęściej myloną opcją - polscy uczniowie kojarzą *\"a menudo\"* z \"czasami\" lub \"od czasu do czasu\", ale po hiszpańsku znaczy \"CZĘSTO\". Zapamiętaj: *a menudo* = *con frecuencia* = często.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Raras veces* i *pocas veces* to synonimy - oba znaczą \"rzadko, niezbyt często\". W zadaniach tłumaczeniowych na maturze CKE preferuje *raras veces* jako odpowiedź wzorcową, ale *pocas veces* jest akceptowalnym synonimem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie mylić przysłówków **sposobu** (*poco a poco* = powoli) z przysłówkami **częstotliwości** (*raras veces* = rzadko). Pytanie *żCómo?* (Jak?) → sposób; pytanie *żCon qué frecuencia?* (Jak często?) → częstotliwość.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"10","points":10,"ptype":"open","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-10)\nTwoja klasa wzięła udział w projekcie polegającym na sfilmowaniu wybranej sceny\nz książki, którą omawialiście na lekcjach. W e-mailu do kolegi z Hiszpanii:\n• opisz scenę, którą wybraliście do realizacji\n• poinformuj, w jaki sposób przygotowywaliście się do nakręcenia tej sceny\n• napisz, jak realizacja tego projektu wpłynęła na Twoje relacje z kolegami\n• poinformuj, gdzie odbyła się pierwsza projekcja Waszego filmu i jak został on\nprzyjęty przez publiczność.\nRozwiń swoją wypowiedź w każdym z czterech podpunktów, pamiętając, że jej długość powinna\nwynosić od 80 do 130 słów (nie licząc słów w zdaniach, które są podane). Oceniane są:\numiejętność pełnego przekazania informacji (4 punkty), spójność i logika wypowiedzi\n(2 punkty), bogactwo językowe (2 punkty) oraz poprawność językowa (2 punkty).\nPodpisz się jako XYZ.\nCZYSTOPIS\nHola, Daniel:\nEl mes pasado mis compańeros de clase y yo participamos en un proyecto\nescolar: rodamos una escena de un libro que habíamos comentado en clase.\nMJH-ąP\nTreść\nSpójność\ni logika\nZakres środków\njęzykowych\nPoprawność środków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4\n0-1-2\n0-1-2\n0-1-2\nMJH-ąP\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"10. Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia,\nchyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nE-mail do kolegi z Hiszpanii (Daniel) o szkolnym projekcie filmowym. Poniżej wzorcowy tekst spełniający wszystkie 4 podpunkty polecenia CKE.\n\n## Sposób 1 - analiza polecenia (4 podpunkty)\n\nZadanie wymaga odniesienia się do **4 podpunktów**:\n1. Opisz scenę, którą wybraliście do realizacji\n2. Poinformuj, jak przygotowywaliście się do nakręcenia\n3. Jak realizacja projektu wpłynęła na Twoje relacje z kolegami\n4. Gdzie odbyła się pierwsza projekcja i jak film przyjęła publiczność\n\nKażdy podpunkt musi być **rozwinięty** (nie samo zdanie - minimum 2 zdania lub jedno rozwinięte).\n\n## Wzór tekstu\n\n> Hola, Daniel:\n> El mes pasado mis compańeros de clase y yo participamos en un proyecto escolar: rodamos una escena de un libro que habíamos comentado en clase.\n>\n> Elegimos la escena final del libro, en la que el protagonista se despide de su familia para siempre. Es una escena muy emotiva y nos pareció perfecta para el proyecto.\n>\n> Nos preparamos durante tres semanas. Primero adaptamos el texto al guion, luego elegimos a los actores y preparamos los decorados en el aula. Ensayamos varias veces para memorizar los diálogos.\n>\n> El proyecto nos unió mucho. Trabajamos juntos fuera del horario escolar y ahora nos llevamos mucho mejor que antes. ˇIncluso hemos quedado para ver películas juntos!\n>\n> El estreno tuvo lugar en el gimnasio del instituto. Vinieron todos los alumnos y varios profesores. Al público le gustó mucho nuestra actuación y nos aplaudieron durante varios minutos.\n>\n> Un abrazo,\n> XYZ\n\n**Liczba słów:** ~115 (w normie 80-130, nie licząc zdań podanych)\n\n## Punkty CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10, max 10 pkt):**\n>\n> **Treść (4 pkt):**\n> - Podpunkt 1 (scena): *\"Elegimos la escena final se despide de su familia\"* - opisano i rozwinięto ✓ (1 pkt)\n> - Podpunkt 2 (przygotowania): *\"adaptamos el texto elegimos actores Ensayamos varias veces\"* - rozwinięto ✓ (1 pkt)\n> - Podpunkt 3 (relacje z kolegami): *\"nos unió mucho nos llevamos mucho mejor\"* - rozwinięto ✓ (1 pkt)\n> - Podpunkt 4 (projekcja + odbiór): *\"El estreno tuvo lugar Al público le gustó\"* - opisano i rozwinięto ✓ (1 pkt)\n> - **Łącznie: 4/4 pkt**\n>\n> **Spójność i logika (2 pkt):**\n> - Tekst podzielony na logiczne akapity tematyczne, łączniki: *primero, luego, incluso, incluso*\n> - **2/2 pkt** (przy wszystkich 4 podpunktach spełnionych)\n>\n> **Zakres środków językowych (2 pkt):**\n> - Różnorodne czasy: indefinido (*elegimos, preparamos, ensayamos*), imperfecto (*habíamos comentado*), pretérito perfecto (*hemos quedado*)\n> - Zróżnicowana leksyka: *rodamos, adaptamos, guion, decorados, ensayamos, estreno, actuación*\n> - **2/2 pkt**\n>\n> **Poprawność środków językowych (2 pkt):**\n> - Brak błędów gramatycznych i ortograficznych w wzorcowym tekście\n> - **2/2 pkt**\n>\n> **Łączna punktacja wzorcowa: 10/10 pkt**\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to pominięcie jednego z 4 podpunktów lub jego nierozwinięcie (samo zdanie bez szczegółów). Klucz CKE rozróżnia *\"odniósł się\"* (1 zdanie) od *\"odniósł się i rozwinął\"* - rozwinięcie jest potrzebne dla maksymalnej punktacji za treść.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zdanie wstępne jest już podane w arkuszu (*\"Hola, Daniel: El mes pasado \"*) - NIE liczone do długości tekstu. Twoje słowa to ~80-130 słów po tym zdaniu wstępnym.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Użyj różnych czasów przeszłych - indefinido dla zdarzeń jednorazowych (*elegimos, preparamos*), imperfecto dla tła/opisu (*nos parecía, era emotiva*), pluscuamperfecto dla wcześniejszych wydarzeń (*habíamos comentado*). To podnosi zakres językowy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Podpunkt 4 wymaga DWÓCH informacji: (a) gdzie odbyła się projekcja + (b) jak film przyjęła publiczność. Oba muszą być w tekście - nie tylko jedno z dwóch.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"}]}