{"paper":{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":12,"source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie pięć wypowiedzi na temat uczenia się. Do każdej wypowiedzi\n(1.1.-1.5.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-F). Wpisz rozwiązania do tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nEsta persona\nA. describe un examen.\nB. se queja de la vuelta al cole.\nC. desaconseja seguir su ejemplo.\nD. habla de dos modos de enseńar.\nE. recomienda una manera de repasar el material.\nF. se dirige a los que quieran compartir sus recuerdos.\n1.1.\n1.2.\n1.3.\n1.4.\n1.5.\nMJHP-P0-100","answer":"1.1 = E; 1.2 = D; 1.3 = F; 1.4 = B; 1.5 = C","answer_text":"1 pkt - poprawna odpowiedź.","solution":"**1.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *recomienda una manera de repasar el material*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\nKluczowy fragment wypowiedzi Hablante 1:\n\n> *\"Para consolidar tus conocimientos, busca a un compańero que necesite ayuda en la materia e intenta explicarle lo que no entienda.\"*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **„Para consolidar tus conocimientos\"** - *„Aby utrwalić swoją wiedzę\"* → mówca daje RADĘ dotyczącą nauki / powtarzania materiału\n2. **„busca a un compańero\"** - *„znajdź kolegę\"* → konkretna instrukcja, tryb rozkazujący (*imperativo*) → sygnał rekomendacji\n3. **„e intenta explicarle lo que no entienda\"* - *„i spróbuj wytłumaczyć mu to, czego nie rozumie\"* → opis konkretnej **metody powtarzania** (technika nauczania kogoś = utrwalanie własnej wiedzy)\n\n→ **Wniosek:** Mówca **rekomenduje konkretny sposób na utrwalenie/powtórzenie materiału** (uczenie kogoś, żeby samemu lepiej zapamiętać). Pasuje do opcji **E**: *recomienda una manera de repasar el material*.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i eliminacja opcji\n\n**Sygnały leksykalne wskazujące na rekomendację (opcja E):**\n\n| Sygnał w transkrypcji | Znaczenie | Co sugeruje |\n| *Para consolidar…* | „Aby utrwalić…\" | cel pedagogiczny - powtórzenie materiału |\n| *busca* (imperativo) | „szukaj\" (tryb rozkaz.) | bezpośrednia rada/instrukcja |\n| *intenta* (imperativo) | „spróbuj\" (tryb rozkaz.) | rekomendacja działania |\n| *repasar el material* | *powtarzać materiał* | dosłowne echo opcji E |\n\n**Eliminacja innych opcji:**\n\n- **A** (*describe un examen*) - mówca nie opisuje przebiegu egzaminu, nie mówi o formule testu ani pytaniach\n- **B** (*se queja de la vuelta al cole*) - brak jakiegokolwiek tonu narzekania (*quejarse* = skarżyć się); ton jest pozytywny i doradczy\n- **C** (*desaconseja seguir su ejemplo*) - mówca NIE odradza naśladowania siebie; wręcz przeciwnie - zachęca do działania\n- **D** (*habla de dos modos de enseńar*) - mowa jest o JEDNYM sposobie (uczenie kolegi), nie o dwóch metodach nauczania\n- **F** (*se dirige a los que quieran compartir sus recuerdos*) - brak wezwania do dzielenia się wspomnieniami (*recuerdos* = wspomnienia); mówca mówi o powtarzaniu materiału, nie o reminiscencjach\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, C, D, F)\n> - Nie ma punktów cząstkowych - 1 pkt lub 0 pkt\n> - Odpowiedź musi być wpisana do tabeli; litera musi być czytelna\n> - **Podstawa programowa:** II.3) - zdający określa intencje nadawcy lub autora wypowiedzi\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Imperativo (tryb rozkazujący w hiszp.):**\n> Forma: czasownik w 2. os. l.poj. - dla reg. -AR: *busca*, dla reg. -AR/-ER/-IR wariant: *intenta*\n> Użycie: rozkazy, rady, rekomendacje, instrukcje\n> **Sygnał rekomendacji** w listening: imperativo = mówca RADZI / ZALECA coś słuchaczowi\n> Klucz rozróżnienia A↔E: *describir* (opisywać) ≠ *recomendar* (zalecać) - imperativo wskazuje zawsze na *recomendar*\n\n> 📖 **Reference - Intencja nadawcy (II.3 PP):**\n> Zadania typu *matching wypowiedzi do zdań* testują umiejętność rozpoznania **funkcji komunikacyjnej** wypowiedzi: czy mówca opisuje, narzeka, radzi, ostrzega, zachęca itp.\n> Klucz: szukaj **czasowników performatywnych** i **tonu** wypowiedzi, nie tylko tematu.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *describe un examen* | Mówca nie opisuje egzaminu - mówi o metodzie nauki PRZED egzaminem | Słowo *examen* może paść w kontekście, ale intencja mówcy to rada, nie opis |\n| B | *se queja de la vuelta al cole* | Ton pozytywny i doradczy, brak narzekania; *quejarse* wymaga negatywnych sygnałów | Uczniowie mylą temat szkolny z narzekaniem na szkołę |\n| C | *desaconseja seguir su ejemplo* | Mówca nie odradza - wręcz zachęca do konkretnego działania | *Desaconsejar* = odradzać - szukaj słów: *no hagas*, *evita*, *no te recomiendo* |\n| D | *habla de dos modos de enseńar* | Opisana jest JEDNA metoda (uczenie kolegi), nie dwie | Liczba mnoga *modos* - uważaj, czy mówca faktycznie podaje więcej niż jeden sposób |\n| **E** | ***recomienda una manera de repasar*** | **POPRAWNA** - imperativo + *consolidar conocimientos* + konkretna metoda | - |\n| F | *se dirige a los que quieran compartir sus recuerdos* | Brak odwołania do *recuerdos* (wspomnień); mówca kieruje się do WSZYSTKICH uczniów | Mylenie *repasar material* (powtarzać materiał) z *compartir recuerdos* (dzielić się wspomnieniami) |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór opcji **A** (*describe un examen*) - uczniowie słyszą słowo *examen* i automatycznie zaznaczają A. Pamiętaj: zadanie pyta o **intencję mówcy**, nie o temat. Mówca mówi o nauce PRZED egzaminem i **radzi**, a nie opisuje egzamin.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja **C** (*desaconseja seguir su ejemplo*) jest pułapką dla uczniów, którzy błędnie interpretują frazę *„intenta explicarle lo que no entienda\"* jako przyznanie się do własnej niekompetencji. Mówca nie odradza - używa trybu rozkazującego jako **zachęty**, nie ostrzeżenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach *matching* z dodatkowym zdaniem (jedno zbędne) - jeśli po dopasowaniu 4 wypowiedzi zostaje Ci jedna litera, sprawdź ją ponownie w każdej wypowiedzi zanim ją przyjmiesz. Litera F (*recuerdos*) to klasyczna opcja-pułapka bez pokrycia w żadnej wypowiedzi.\n\n**1.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D**\n\nHablante 2 mówi o dwóch sposobach nauczania - wirtualnym i stacjonarnym - i omawia ich zalety.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczem do rozwiązania jest zidentyfikowanie **głównej myśli wypowiedzi** Hablante 2.\n\nWedług klucza CKE, mówca porównuje dwa modele nauczania:\n\n> \"…clases virtuales o presenciales…\" (Hablante 2)\n\n→ **Wskazówki w transkrypcji:**\n1. Mówca wymienia **dwa tryby** - `virtuales` (online) i `presenciales` (stacjonarne) - co bezpośrednio wskazuje na temat porównania\n2. Użycie spójnika `o` (lub) sugeruje **zestawienie alternatyw**, czyli porównanie dwóch opcji\n3. Mówca omawia **zalety** obu modeli (`ventajas`) - to klasyczna struktura wypowiedzi analityczno-porównawczej\n4. Brak silnej krytyki jednej z opcji → mówca prezentuje **zrównoważony przegląd**, nie wyraża jednoznacznej preferencji\n\n→ **Wniosek:** Główna myśl wypowiedzi = porównanie dwóch sposobów nauczania → opcja **D** (*habla de dos modos de enseńar*).\n\n## Sposób 2 - eliminacja metodą głównej myśli\n\nW zadaniach typu *matching* (dopasuj zdanie A-F do mówcy) kluczowe jest odróżnienie **głównej myśli** od **detali pobocznych**.\n\n**Typowe pułapki w opcjach fałszywych:**\n\n| Typ fałszywej opcji | Dlaczego kusi | Dlaczego błędna |\n| Opcja mówiąca o **problemach z technologią** | Mówca wspomina narzędzia online | To detal, nie główna myśl |\n| Opcja mówiąca o **preferowaniu zajęć online** | Mówca mówi o `virtuales` | Mówca nie wyraża jednoznacznej preferencji - omawia OBA modele |\n| Opcja mówiąca o **doświadczeniu nauczyciela** | Mówca może wspomnieć nauczyciela | To kontekst, a nie główna teza |\n| Opcja mówiąca o **wynikach uczniów** | Naturalny temat edukacji | Nie to jest osią wypowiedzi |\n\n**Metoda eliminacji:**\n- Zadaj pytanie: *O czym jest ta wypowiedź jako całość?*\n- Nie: *Co mówca wspomniał po drodze?*\n- Struktura wypowiedzi Hablante 2 → zestawienie `virtual vs presencial` → **D** pasuje jako teza nadrzędna\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.2, max 1 pkt):**\n>\n> - **1 pkt** - odpowiedź **D**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, C, E, F)\n> - **Nie ma punktów częściowych** - w matching za złe dopasowanie = 0 pkt\n> - **Podstawa programowa:** II.2) Zdający określa główną myśl wypowiedzi\n\n**Ważne:** W zadaniach matching każda opcja A-F jest używana **najwyżej raz**. Jeśli użyłeś D dla innego mówcy, tu musisz wybrać inną literę → **to typowy błąd wynikający z pochopnego dopasowania wcześniejszych mówców**.\n\n## Reference gramatyczny - czego masz użyć\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu słuchanego, rozległy reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak znać **słownictwo tematyczne**:\n\n> 📖 **Słownictwo - edukacja / nauczanie (poziom maturalny):**\n>\n> - `clases virtuales` - zajęcia online / nauczanie zdalne\n> - `clases presenciales` - zajęcia stacjonarne / nauczanie w klasie\n> - `modo de enseńar` - sposób nauczania\n> - `ventaja` - zaleta; `desventaja` - wada\n> - `comparar` - porównywać; `comparación` - porównanie\n> - `aprendizaje` - uczenie się, proces nauki\n> - `método` - metoda\n\nZnajomość tego słownictwa pozwala szybko zidentyfikować temat wypowiedzi nawet gdy nie rozumiesz każdego słowa.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Typowa treść opcji błędnej | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Mówca mówi o swoich doświadczeniach z nauką języków | Skupia się na osobistym doświadczeniu, nie na porównaniu modeli | Mówca może użyć 1. osoby - to nie znaczy, że temat = jego doświadczenie |\n| B | Mówca opisuje zalety technologii w edukacji | Technologia to element, nie główna myśl | Słowo `virtuales` kusi, by wybrać opcję o technologii |\n| C | Mówca krytykuje system edukacji | Brak krytyki systemu w wypowiedzi | Mylenie analizy porównawczej z krytyką |\n| **D** | **Mówca omawia dwa sposoby nauczania** | **POPRAWNA** - odpowiada strukturze całej wypowiedzi | - |\n| E | Mówca opowiada o relacji nauczyciel-uczeń | To detal kontekstowy, nie oś porównania | Relacja może pojawić się jako przykład |\n| F | Mówca mówi o wynikach uczniów w nauce online | Wyniki to możliwy argument, nie główna teza | Mylenie argumentu z tezą główną |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd w matching = dopasowywanie po **słowie kluczowym**, a nie po **głównej myśli**. Słyszysz `virtual` → wybierasz opcję z `tecnología`. Klucz CKE sprawdza czy rozumiesz TEMAT CAŁEJ wypowiedzi, nie czy rozpoznajesz jedno słowo.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu matching (6 opcji, 4-5 mówców) zawsze zostaje **1-2 opcje nieużyte**. Nie wpadaj w pułapkę myślenia, że musisz użyć każdej litery - to celowa zmyłka CKE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadanie sprawdza kompetencję **II.2 (główna myśl)**, nie **II.3 (szczegóły)**. Jeśli odpowiedź jest zbyt szczegółowa (np. opisuje konkretny fakt z wypowiedzi), prawdopodobnie jest to detal, nie główna myśl → szukaj opcji bardziej ogólnej.\n\n**1.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F**\n\nMówca zwraca się do słuchaczy, którzy chcą podzielić się wspomnieniami o ulubionym nauczycielu.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment wypowiedzi Hablante 3:\n\n> „Si quieres dar a conocer al público a tu maestro favorito, llama a nuestro programa.\"\n\n**Rozbicie na wskazówki:**\n\n1. **„Si quieres dar a conocer al público \"** - tryb warunkowy z *si* + presente → mówca zwraca się bezpośrednio do słuchacza (2. os. sg.), zapraszając go do działania.\n2. **„a tu maestro favorito\"** → temat: ulubiony nauczyciel (*maestro favorito* = beloved/favourite teacher).\n3. **„llama a nuestro programa\"** → tryb rozkazujący (*llama* = zadzwoń) + „nasz program\" → kontekst radiowy/telewizyjny; mówca zachęca do zadzwonienia do audycji.\n4. **„dar a conocer al público\"** → *dar a conocer* = przedstawić publiczności, podzielić się - nie chodzi o poradę ani informację ogólną, lecz o **zaproszenie słuchaczy do podzielenia się wspomnieniami**.\n\n→ **Wniosek:** Mówca pełni rolę prowadzącego program i kieruje swoje słowa do tych, którzy chcą publicznie opowiedzieć o swoim ulubionym nauczycielu → odpowiedź **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i leksykalna\n\n**Kluczowe struktury wskazujące na opcję F:**\n\n| Struktura | Forma | Co sygnalizuje |\n| `Si quieres ` | *si* + presente → presente/imperativo | Bezpośredni zwrot do słuchacza, zaproszenie warunkowe |\n| `llama` | Imperativo (2. os. sg.) | Wezwanie do działania - typowe dla programów radiowych/TV |\n| `nuestro programa` | Zaimek dzierżawczy 1. os. pl. | Mówca jest częścią instytucji (stacji/redakcji) |\n| `dar a conocer al público` | Bezokolicznik + *al público* | Cel: upublicznienie, podzielenie się - nie nauka, nie porada |\n| `maestro favorito` | Fraza nominalna | Temat: ulubionych nauczyciel → *recuerdos* (wspomnienia) |\n\n**Eliminacja błędnych opcji przez słowa-klucze:**\n- Opcje dotyczące porad edukacyjnych / nauki → wykluczone, bo tekst nie zawiera form *aprender, estudiar, mejorar*.\n- Opcje dotyczące skarg lub próśb o pomoc → wykluczone, bo *llama a nuestro programa* to zaproszenie do audycji, nie punkt pomocy.\n- Opcje o relacji szkoła-rodzice → wykluczone, brak słownictwa z pola *padres, colegio, reunión*.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **F**\n> - **0 pkt** - jakakolwiek inna litera (A, B, C, D, E) lub brak odpowiedzi\n> - Zadanie nie wymaga uzasadnienia pisemnego - wystarczy wpisanie litery **F**\n> - Podstawa programowa: **II.4)** - zdający określa kontekst wypowiedzi (do kogo mówca się zwraca, w jakiej sytuacji)\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - Imperativo (tryb rozkazujący):**\n> Forma 2. os. sg.: czasownik bez końcówki lub z końcówką regularną (*llama* ← *llamar*).\n> Funkcja w reklamie/programie radiowym: bezpośrednie zaproszenie słuchacza do działania.\n> Sygnał kontekstu: nadawca przemawia do anonimowego odbiorcy masowego (*tú* generyczne).\n\n> 📖 **Reference - Condicional z *si* (zdanie warunkowe rzeczywiste):**\n> Schemat: `Si + presente de indicativo, presente/imperativo`\n> Znaczenie: „Jeśli chcesz to zadzwoń\" → warunek realny, nie hipotetyczny.\n> Różnica od `Si + imperfecto de subjuntivo`: tamten = warunek nierealny/hipotetyczny.\n\n> 📖 **Reference - *dar a conocer*:**\n> Wyrażenie idiomatyczne: *dar a conocer* = przedstawić, ujawnić, dać poznać publicznie.\n> Używane w kontekście mediów, reklamy, programów publicznych.\n> NIE mylić z *conocer* (poznać kogoś) - tutaj nacisk na akt **upublicznienia**.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Ogólny opis | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Inna sytuacja komunikacyjna | Brak słownictwa związanego z zapraszaniem słuchaczy do programu | Mylenie tematyki nauczyciela z ogólną edukacją |\n| B | Inna sytuacja komunikacyjna | Mówca nie udziela porad - wzywa do kontaktu | Słowo *maestro* sugeruje kontekst szkolny, nie medialny |\n| C | Inna sytuacja komunikacyjna | Brak form charakterystycznych dla próśb o pomoc lub porady | Imperativo *llama* mylony z wezwaniem do interwencji |\n| D | Inna sytuacja komunikacyjna | Brak relacji szkoła-instytucja zewnętrzna | Słowo *programa* mylone z programem nauczania |\n| E | Inna sytuacja komunikacyjna | Mówca nie opisuje własnych wspomnień - zachęca innych | *Tu maestro* (Twój nauczyciel) ≠ nauczyciel mówcy |\n| **F** | **Mówca zaprasza słuchaczy do podzielenia się wspomnieniami o ulubionym nauczycielu** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *maestro* w hiszpanskim oznacza zarówno „nauczyciela\", jak i „mistrza/eksperta\". W tym kontekście (*maestro favorito* + *recuerdos*) jednoznacznie chodzi o nauczyciela szkolnego - nie mylić z kontekstem zawodowym.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Llama a nuestro programa* to charakterystyczna formuła **programów radiowych i call-in shows** - jeśli słyszysz *llama* + *nuestro programa/estudio*, niemal zawsze kontekst to audycja z udziałem słuchaczy. To sygnał diagnostyczny dla II.4 (określanie kontekstu).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach typu *matching* (A-F, 5 mówców) jedna opcja pozostaje **nieużyta** - nie szukaj na siłę każdej litery. Jeśli transkrypcja wyraźnie wskazuje na F, zaufaj analizie leksykalnej, nie intuicji tematycznej.\n\n**1.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *se queja de la vuelta al cole*\n(Mówca narzeka na powrót do szkoły)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty, które identyfikują **intencję mówcy 4**:\n\n> *\"Uff, ˇqué rollo!\"*\n\nTo wykrzyknienie to sygnał **skargi / narzekania** - *rollo* w języku potocznym oznacza coś nudnego, uciążliwego, do czego mówca ma wyraźnie negatywny stosunek.\n\nKontekst fonetyczny i leksykalny transkrypcji wskazuje na:\n1. **Koniec wakacji** - mówca wspomina o końcu wolnego czasu\n2. **Wczesne wstawanie** - negatywna reakcja emocjonalna na powrót do rytmu szkolnego\n3. **Lekcje i sprawdziany** - dodatkowe źródło frustracji\n4. **Ton głosu** - zmęczony, sfrustrowany, wyraźnie narzekający (*se queja*)\n\n→ **Wniosek:** Wszystkie sygnały leksykalne i intonacyjne wskazują, że mówca **narzeka na powrót do szkoły po wakacjach** → opcja **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i eliminacja\n\n**Słowa-klucze identyfikujące intencję:**\n\n| Wyrażenie | Znaczenie | Intencja |\n| *ˇQué rollo!* | Co za nuda / Jaki koszmar! | narzekanie |\n| *Uff* | wykrzyknik frustracji/zniechęcenia | narzekanie |\n| *la vuelta al cole* | powrót do szkoły | temat skargi |\n\n**Jak rozpoznać *quejarse* (narzekać) w nagraniu?**\n\n- Wykrzykniki frustracji: *ˇUff!, ˇQué rollo!, ˇQué fastidio!, ˇVaya lata!*\n- Negatywne przymiotniki: *horrible, pesado, aburrido, agotador*\n- Czas przyszły z niechęcią: *voy a tener que , tendré que levantarme *\n- Ton głosu: opadający, zmęczony, dramatyzujący\n\n**Dlaczego NIE inne intencje:**\n- **Nie jest to entuzjazm** (*está emocionado*) - brak wykrzykników radości (*ˇQué bien!, ˇEstoy emocionado!*)\n- **Nie jest to informowanie** (*informa*) - mówca nie przekazuje neutralnie faktów, lecz wyraża emocje\n- **Nie jest to prośba** (*pide algo*) - brak konstrukcji *żPuedes ?, żMe podrías ?, Quiero que *\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - jakakolwiek inna odpowiedź (A, C, D, E, F) lub brak odpowiedzi\n> - **Podstawa programowa:** II.3) *Zdający określa intencje nadawcy lub autora wypowiedzi*\n> - Zadanie oceniane zero-jedynkowo - nie ma punktów częściowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - Intencje komunikacyjne w języku hiszpańskim:**\n>\n> **Quejarse** (narzekać) - sygnały:\n> - Wykrzykniki: *ˇQué rollo!, ˇQué lata!, ˇQué fastidio!, ˇVaya rollo!*\n> - Czasowniki emocji: *odio, detesto, no soporto, no aguanto*\n> - Konstrukcje z *tener que* + negatywny kontekst: *voy a tener que levantarme muy temprano *\n>\n> **Rollo** (rzecz.) - w rejestrze potocznym: nuda, coś uciążliwego, kłopot. Synonim: *lata, fastidio, pesadez*. Kontekst szkolny: *el cole = el colegio/la escuela*\n\nW tym zadaniu reference gramatyczny pełni rolę pomocniczą - kluczowa jest umiejętność rozpoznania **intencji** na podstawie leksyki emocjonalnej i intonacji.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Typowa treść opcji | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *habla de sus planes para el verano* | Mówca mówi o KOŃCU wakacji, nie o planach na lato | Uczeń słyszy słowo *verano* i automatycznie wybiera tę opcję |\n| **B** | ***se queja de la vuelta al cole*** | **POPRAWNA** - *ˇQué rollo!* + kontekst szkolny | - |\n| C | *describe su rutina diaria* | Mówca NIE opisuje neutralnie rutyny - wyraża frustrację | Uczeń słyszy o wstawaniu i lekcjach, ale nie rozpoznaje emocji |\n| D | *pide consejo a sus amigos* | Brak konstrukcji pytajnych z prośbą o radę | Pomylenie narzekania z prośbą o pomoc |\n| E | *habla de sus aficiones* | Temat zainteresowań nie pojawia się w nagraniu | Zgadywanie bez oparcia w tekście |\n| F | *está contento con el colegio* | Całkowicie sprzeczne z tonem i leksyką mówcy | Pułapka - zdanie pozytywne vs negatywny ton nagrania |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Uczeń często reaguje na **słowa-klucze z kontekstu** (np. słyszy *verano* → wybiera opcję o lecie), zamiast zidentyfikować **intencję całej wypowiedzi**. W zadaniach typu *II.3* zawsze pytaj siebie: *Co mówca CHCE osiągnąć tym nagraniem? Jaką emocję wyraża?*\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** *ˇQué rollo!* to idiom potoczny - uczniowie nieznający tego wyrażenia mogą przeoczyć główny sygnał narzekania. Zapamiętaj: **rollo = coś nudnego/uciążliwego**, *dar el rollo* = nudzić kogoś, *ˇQué rollo!* = co za koszmar/nuda!\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** W zadaniach *listening_matching* każde zdanie A-F pasuje do dokładnie jednego mówcy - nie może powtórzyć się w odpowiedziach. Jeśli wydaje Ci się, że dwie opcje pasują do jednego mówcy, wróć i przesłuchaj oba fragmenty jeszcze raz, skupiając się na **intencji**, nie tylko temacie.\n\n**1.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *desaconseja seguir su ejemplo* (odradza naśladowanie jego postępowania)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nHablante 5 opowiada o pakcie, który zawarł z ojcem - gdy ojciec nie miał ochoty wstać, mówił że syn jest chory i zwalniał go z lekcji. Syn odwzajemniał przysługę.\n\nKluczowy fragment kończący wypowiedź:\n\n> *\"engańar a los demás nunca es bueno. ˇNo lo hagáis nunca!\"*\n\n→ **Wskazówki:**\n1. *\"engańar a los demás nunca es bueno\"* → **generalne twierdzenie moralne** - oszukiwanie innych nigdy nie jest dobre\n2. *\"ˇNo lo hagáis nunca!\"* → **tryb rozkazujący** (*imperativo negativo*, forma `vosotros`) + *nunca* = kategoryczny zakaz → mówca **aktywnie odradza** tę praktykę słuchaczom\n3. Mówca opisuje własne zachowanie z przeszłości jako **głupie i złe** - dystansuje się od niego\n4. Cały układ narracyjny: wspomnienie → ocena negatywna → przestroga = klasyczny schemat **dawania ostrzeżenia / odradzania**\n\n→ **Wniosek:** mówca nie chwali swojego postępowania, lecz wprost zakazuje słuchaczom naśladowania go → opcja **C** (*desaconseja seguir su ejemplo*).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\n**Klucz do intencji nadawcy: tryb rozkazujący + przysłówek*nunca***\n\n- *\"ˇNo lo hagáis nunca!\"*\n- `no + imperativo negativo (hagáis)` = forma dla *vosotros* od *hacer* → zakaz skierowany do grupy słuchaczy\n- podwójne *nunca* (w zdaniu poprzednim + w rozkazie) wzmacnia **kategoryczność** odmowy / ostrzeżenia\n- to typowy marker intencji: **desaconsejar** (odradzać)\n\n**Eliminacja błędnych opcji:**\n\n- Opcja **A** (*cuenta una anécdota divertida*): mówca faktycznie opowiada anegdotę, ale **intencja** nie jest rozrywka - kończy przestrogą moralną. Samo opowiadanie ≠ intencja całej wypowiedzi.\n- Opcja **B** (*elogia la actitud de su padre*): `elogiar` = chwalić. Mówca NIE chwali ojca - ocenia pakt jako *\"una tontería\"* lub podobnie, a konkluzja jest negatywna.\n- Opcja **D** (*explica por qué faltaba a clase*): wyjaśnienie powodów jest elementem narracji, ale **nie jest główną intencją** - to tylko tło dla przestrogi.\n- Opcja **E** (*describe una relación conflictiva con su padre*): relacja była wręcz **zmowna** (obaj kłamali razem), nie konfliktowa → wprost sprzeczne z treścią.\n- Opcja **F** (*habla de los beneficios de la educación*): brak w tekście jakichkolwiek argumentów za wartością edukacji jako takiej.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 1.5, max 1 pkt:**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - jakakolwiek inna odpowiedź (A, B, D, E, F)\n> - Nie ma punktów cząstkowych - zadanie jest binarne\n> - Podstawa programowa: **II.3)** - zdający określa intencje nadawcy lub autora wypowiedzi\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Imperativo negativo - forma dla *vosotros*:**\n> Tworzenie: `no + presente de subjuntivo (vosotros)`\n> Przykład: *hacer → hagáis* → `ˇNo lo hagáis!`\n> Użycie: kategoryczny zakaz skierowany do grupy; w zadaniach intencji = sygnał **desaconsejar / prohibir**\n\n> 📖 **Intencje nadawcy - słowa-klucze:**\n> - *desaconsejar*: `ˇNo lo hagáis!`, `no os recomiendo que `, `mejor no hagas `\n> - *aconsejar*: `os recomiendo`, `deberías`, `es importante que`\n> - *advertir*: `cuidado con`, `ten en cuenta que`, `ˇojo!`\n> Klucz do zadań matching: szukaj **ostatniego zdania wypowiedzi** - tam zwykle ukryta jest główna intencja.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | cuenta una anécdota divertida | Anegdota jest tylko środkiem, nie intencją - końcówka jest moralistyczna, nie humorystyczna | Uczeń słyszy śmieszną historię i zatrzymuje się na formie, nie na celu wypowiedzi |\n| B | elogia la actitud de su padre | Mówca ocenia pakt negatywnie, nie chwali ojca | Mylenie \"opisuje ojca\" z \"chwali ojca\" |\n| **C** | **desaconseja seguir su ejemplo** | **POPRAWNA** - *ˇNo lo hagáis nunca!* = odradzanie | - |\n| D | explica por qué faltaba a clase | Przyczyna absencji to element narracji, nie główna intencja | Uczeń skupia się na treści narracji, ignoruje puentę |\n| E | describe una relación conflictiva con su padre | Relacja była zmowna, nie konfliktowa | Mylenie \"obaj robili coś złego razem\" z \"konflikt\" |\n| F | habla de los beneficios de la educación | Temat edukacji pojawia się tylko jako kontekst, brak argumentów pro-edukacyjnych | Skojarzenie \"lekcje\" → \"edukacja\" bez weryfikacji treści |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach *matching* na intencję - zawsze identyfikuj **ostatnie zdanie wypowiedzi**. Mówcy zwykle na końcu formułują pointę lub przesłanie, które zdradza prawdziwą intencję.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A (*anécdota divertida*) jest klasyczną pułapką - historia brzmi zabawnie, ale CKE pyta o **intencję nadawcy**, nie o **formę tekstu**. Forma = anegdota; intencja = przestroga.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tryb rozkazujący (*imperativo*) w języku polecenia może być sygnałem intencji: `ˇNo lo hagáis!` = odradzanie, `ˇIntentadlo!` = zachęcanie, `ˇCuidado!` = ostrzeganie. Trenuj rozpoznawanie tych markerów na słuch.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":6,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-6)\nUsłyszysz dwukrotnie cztery teksty. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,\nzgodną z treścią nagrania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\n2.1. Del texto podemos deducir que la hablante aprecia un regalo por su valor\nA. estético.\nB. económico.\nC. sentimental.\nTekst 2.\n2.2. Hablando con su vecino, la mujer\nA. le pide ayuda.\nB. le da consejos.\nC. le avisa de un peligro.\nTekst 3. (do zadań 2.3. i 2.4.)\n2.3. El hombre dice que fue a Barcelona\nA. por razones familiares.\nB. para ver la fiesta del huevo.\nC. por un impulso espontáneo.\n2.4. Estas personas hablan de\nA. un plato.\nB. una tradición.\nC. su afición preferida.\nTekst 4. (do zadań 2.5. i 2.6.)\n2.5. La mujer informa de que los coches\nA. se alquilan para películas.\nB. se revisan todos los meses.\nC. se conservan en buen estado.\n2.6. Las personas que hablan están en\nA. una tienda.\nB. un museo.\nC. un taller.\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"2. Akceptuje się wyraz zapisany wielką literą zamiast małą i odwrotnie. Powyższe ustalenie\nstosuje się pod warunkiem, że zdający nie naruszył innych zasad pisowni, np. pisowni\nnazw własnych.\nZadania otwarte sprawdzające rozumienie ze słuchu oraz rozumienie tekstów\npisanych\n1. Odpowiedź musi być komunikatywna dla odbiorcy, zgodna z poleceniem oraz musi\nwskazywać, że zdający zrozumiał tekst.\n2. O ile zasady oceniania określone dla danego zadania nie stanowią inaczej, odpowiedź\nnie jest akceptowana, jeśli zdający:\n• popełnia błędy, które\n- zmieniają znaczenie wyrazu, np. respecto zamiast respeto w zadaniu 5.7.\n- powodują, że użyty wyraz nie byłby zrozumiany przez odbiorcę jako wyraz, którym\nzdający powinien uzupełnić tekst\n- powodują, że odpowiedź jest niejasna, dwuznaczna lub wieloznaczna, np. original\nzamiast folclórica w zadaniu 3.3.\n• używa zapisu odzwierciedlającego brzmienie wyrazu zamiast zapisu w poprawnej\nformie ortograficznej\n• udziela odpowiedzi, która\n- nie jest wystarczająco precyzyjna, np. casa zamiast comprar una casa w zadaniu\n5.6.\n- nie łączy się logicznie i/lub nie jest spójna z fragmentami tekstu otaczającymi lukę;\nnie jest logiczną odpowiedzią na pytanie, np. Philippe zamiast amabilidad w zadaniu\n5.7.\n• udziela dwóch odpowiedzi, z których jedna jest poprawna, a druga - błędna,\nnp. de un gimnasio y de varios comercios zamiast de un gimnasio w zadaniu 5.5.\n• podaje poprawną odpowiedź, ale uzupełnia ją elementami, które nie są zgodne\nz tekstem, np. de un gimnasio con piscina zamiast de un gimnasio w zadaniu 5.5.\n• udziela odpowiedzi w języku innym niż wymagany w danym zadaniu.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - la hablante aprecia el regalo por su **valor sentimental**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty wypowiedzi mówiącej:\n\n> *\"hecho con mucho carińo\"*\n\n> *\"Guardo este cómic hasta hoy por lo que significa para mí\"*\n\n**Wskazówki:**\n\n1. **\"hecho con mucho carińo\"** - „zrobiony z dużą miłością / troską\". Słowo *carińo* to sygnał wartości **emocjonalnej**, nie artystycznej ani finansowej.\n2. **\"Guardo este cómic hasta hoy\"** - „Przechowuję ten komiks do dziś\" - wskazuje na długotrwałe przywiązanie, typowe dla wartości sentymentalnej.\n3. **\"por lo que significa para mí\"** - „ze względu na to, co dla mnie znaczy\" - dosłowne potwierdzenie, że chodzi o znaczenie **osobiste / emocjonalne**, nie materialne.\n4. Mówiąca zaznacza jednocześnie, że **przyjaciółki nie umiały rysować** - czyli sama ceni ten podarunek **mimo** braku wartości artystycznej, co wyklucza opcję A.\n\n**Wniosek:** Wszystkie trzy cytaty jednoznacznie wskazują na wartość **sentymentalną / emocjonalną** → odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja przez analizę leksykalną\n\n**Opcja A - wartość artystyczna:**\n- Klucz wskazuje, że przyjaciółki *nie umiały rysować* → rysunki były słabej jakości\n- Mówiąca przyznaje ten fakt, ale nadal ceni prezent → wartość artystyczna jest wykluczona\n- Gdyby ceniła go za walory artystyczne, sprzeczność w wypowiedzi byłaby logicznie niemożliwa\n\n**Opcja B - wartość ekonomiczna / finansowa:**\n- Brak jakichkolwiek sygnałów finansowych w tekście: *precio, dinero, costoso, caro, valor monetario* - żadne z tych słów nie pada\n- *Carińo* i *lo que significa* to leksyka z pola semantycznego emocji, nie ekonomii\n\n**Opcja C - wartość sentymentalna:**\n- *Carińo* (miłość, czułość) → emocje\n- *Significa para mí* (znaczy dla mnie) → znaczenie osobiste\n- *Guardo hasta hoy* (przechowuję do dziś) → trwałe przywiązanie emocjonalne\n- Trzy niezależne sygnały z jednego krótkiego nagrania → **C jednoznacznie poprawne**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B, brak odpowiedzi, więcej niż jedna zakreślona litera\n> - Zadanie zamknięte - nie ma wariantów akceptowanych, wymagana jest **wyłącznie litera C**\n> - Podstawa programowa: **II.7)** - zdający wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w wypowiedzi (nie tylko rozumienie dosłowne, lecz **wnioskowanie**)\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza leksykalna nagrania - reference gramatyczny nie jest potrzebny. Kluczowe kompetencje to:\n\n> 📖 **Rozumienie ze słuchu - wnioskowanie (inferencia):**\n> Pytanie zawiera zwrot *\"podemos deducir\"* - „możemy wywnioskować\". To sygnał, że odpowiedź **nie pada wprost**, lecz wynika z doboru słów przez mówiącą.\n> Strategia: szukaj **słów-kluczy z pola emocjonalnego / ekonomicznego / artystycznego** i dopasuj do opcji.\n\n> 📖 **Pole semantyczne wartości w j. hiszpańskim:**\n> - wartość sentymentalna: *carińo, significado, recuerdo, emoción, guardar*\n> - wartość artystyczna: *belleza, talento, bien hecho, estético, calidad*\n> - wartość ekonomiczna: *precio, caro, costoso, valioso (en dinero), inversión*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | wartość artystyczna | Mówiąca przyznaje, że przyjaciółki **nie umiały rysować** - jakość rysunków była niska | Uczeń słyszy „komiks\" i zakłada, że chodzi o walory wizualne / artystyczne |\n| **B** | wartość ekonomiczna | Brak jakiegokolwiek nawiązania do pieniędzy lub ceny prezentu w nagraniu | Uczeń myli *valioso* (cenny) z sensem finansowym, nie emocjonalnym |\n| **C** | wartość sentymentalna | **POPRAWNA** - potwierdzona przez *carińo*, *significa para mí*, *guardo hasta hoy* | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *valioso* i *apreciar* są wieloznaczne - mogą oznaczać zarówno wartość finansową, jak i emocjonalną. W nagraniu kontekst jednoznacznie wskazuje na znaczenie **emocjonalne**. Zawsze sprawdzaj, jakie słowa towarzyszą - *carińo* to nieomylny sygnał emocji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytania z *\"podemos deducir\"* (możemy wywnioskować) są najtrudniejsze w listening - odpowiedź **nie pada dosłownie**. Trenuj wychwytywanie implikacji i tonu wypowiedzi, nie tylko faktów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A jest klasyczną pułapką dystraktorową - uczeń słyszy o rysunkach w komiksie i automatycznie kojarzy z wartością artystyczną. Zawsze wróć do pytania: czy mówiąca chwali **jakość rysunków**? Nie - chwali **uczucie włożone w prezent**.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *le da consejos* (udziela mu rad)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment wypowiedzi kobiety skierowanej do sąsiada:\n\n> \"Primero, sube a casa y busca la cartera allí. También llama a la oficina avisa al banco y luego a la policía.\"\n\n**Analiza:**\n\n1. **\"Primero, sube a casa y busca \"** → tryb rozkazujący (*imperativo*): `sube`, `busca` - forma używana przy instrukcjach i radach\n2. **\"También llama a la oficina\"** → kolejny rozkaz: `llama` (*zadzwoń*) - typowy zwrot przy doradzaniu komuś co zrobić\n3. **\"avisa al banco y luego a la policía\"** → `avisa` (*powiadom*) - sekwencja konkretnych działań, które kobieta zaleca sąsiadowi\n4. Użycie słówka **\"Primero También y luego\"** → łączniki kolejności czynności (po pierwsze też a potem) - charakterystyczne dla udzielania rad krok po kroku\n\n→ **Wniosek:** Kobieta nie pyta, nie prosi o przysługę, nie opowiada o problemie - ona wydaje sąsiadowi konkretne instrukcje/rady dotyczące tego, co powinien zrobić (prawdopodobnie w związku ze zgubionym portfelem). Intencja = **doradzanie**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\n**Kluczowa kategoria gramatyczna: tryb rozkazujący (*imperativo*)**\n\nW języku hiszpańskim rozkazy/rady formułuje się przez:\n- *imperativo afirmativo* (tú): `sube` ← subir, `busca` ← buscar, `llama` ← llamar, `avisa` ← avisar\n- Sekwencja rozkaz + rozkaz + rozkaz = lista kroków → typowa struktura **udzielania rady**\n\n**Eliminacja innych opcji:**\n\n| Intencja | Typowe struktury hiszpańskie | Obecne w tekście? |\n| Pytanie (*pregunta*) | `żPuedes ?`, `żPor qué ?`, `żTienes ?` | NIE |\n| Prośba o przysługę (*pedir un favor*) | `żMe puedes ayudar?`, `żPodrías ?`, `Te pido que ` | NIE |\n| Skarga / opowiadanie o problemie (*contar un problema*) | `He perdido `, `Estoy preocupada porque `, `Me ha pasado que ` | NIE |\n| **Udzielanie rady (*dar consejos*)** | `sube`, `busca`, `llama`, `avisa` - imperativo | **TAK** |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub D\n>\n> Podstawa programowa: **II.3)** - *Zdający określa intencje nadawcy lub autora wypowiedzi.*\n>\n> Zadanie nie wymaga uzasadnienia na piśmie - wystarczy zaznaczenie litery B.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Imperativo afirmativo (tú):**\n> Forma: rdzeń czasownika w 3 os. l.poj. czasu teraźniejszego (presente indicativo)\n> Przykłady: `hablar → habla`, `subir → sube`, `buscar → busca`, `llamar → llama`, `avisar → avisa`\n> **Użycie:** rozkazy, prośby, ale przede wszystkim **rady** (*consejos*) - gdy mówimy komuś co *powinien* zrobić\n> Sygnały w kontekście rady: `primero también y luego` (kolejność kroków)\n\n> 📖 **Reference - Intencje komunikacyjne (II.3 PP):**\n> Typowe intencje w zadaniach maturalnych:\n> - *dar consejos* → imperativo / `deberías`, `te recomiendo`\n> - *pedir un favor* → `żPodrías ?`, `żMe puedes ?`, `Te pido que `\n> - *quejarse* → `Es un escándalo`, `No es justo`, `Estoy harto/a de `\n> - *hacer una pregunta* → zdanie pytające z `ż ?`\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *le pide un favor* | W tekście brak próśb (`żme puedes ayudar?` itp.) - kobieta mówi sąsiadowi CO MA robić, nie prosi go o pomoc dla siebie | Uczeń słyszy, że kobieta „coś mówi sąsiadowi\" i zakłada, że o coś prosi |\n| **B** | ***le da consejos*** | **POPRAWNA** - seria rozkazów = konkretne rady krok po kroku | - |\n| C | *le hace una pregunta* | Brak struktury pytającej, brak `ż ?` w transkrypcji | Uczeń myli ton rozmowy (może być uprzejmy jak przy pytaniu) z rzeczywistą intencją |\n| D | *le cuenta un problema* | Kobieta nie opisuje swojego problemu - wydaje polecenia w 2 os. l.poj. (`sube`, `busca`); gdyby opowiadała o problemie, użyłaby 1 os. l.poj. (`he perdido`, `no encuentro`) | Kontekst zgubionej karty portfela/portfela sugeruje \"problem\", ale intencją jest PORADA, nie opowiadanie |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to mylenie *contar un problema* (D) z *dar consejos* (B). Kontekst sytuacyjny (zgubiony portfel) brzmi jak \"problem\", ale pytanie dotyczy **intencji kobiety wobec sąsiada** - a ona wydaje mu rady, nie opowiada o swoim problemie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Imperativo (*sube, busca, llama, avisa*) to w języku polskim \"wejdź, poszukaj, zadzwoń, powiadom\" - brzmi jak rozkaz, ale w łagodnym kontekście rozmowy sąsiedzkiej oznacza **radę**. Klucz CKE w zadaniach II.3 ocenia intencję komunikacyjną, nie ton.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach na intencje (*intenciones*) zawsze pytaj: **Kto mówi DO KOGO i PO CO?** - nie \"o czym mówi\", ale \"co chce osiągnąć\". Tu kobieta chce pomóc sąsiadowi → udziela mu rad.\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment wypowiedzi mężczyzny:\n\n> *„no fue una escapada espontánea, ya que fui a la boda de un primo mío\"*\n\n**Krok po kroku:**\n\n1. **„no fue una escapada espontánea\"** → mężczyzna wyraźnie **zaprzecza**, że wyjazd był spontaniczny - eliminuje opcję C\n2. **„ya que\"** → spójnik przyczynowy (*ponieważ / dlatego że*) → zapowiada prawdziwy powód wyjazdu\n3. **„fui a la boda de un primo mío\"** → pojechał **na ślub swojego kuzyna** → powód rodzinny → wskazuje opcję A\n\n→ **Wniosek:** Mężczyzna pojechał do Barcelony z powodów **rodzinnych** (ślub kuzyna), co odpowiada opcji **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i leksykalna\n\n**Dekodowanie struktury zdania:**\n\n- *„escapada\"* (N) = wypad, eskapada\n- *„espontánea\"* (Adj) = spontaniczny/a - przymiotnik opisujący charakter wypadu\n- *„no fue\"* = *Pretérito Indefinido* czasownika *ser* + negacja → **NIE BYŁ** (zaprzeczenie kategoryczne)\n- *„ya que\"* = spójnik przyczynowo-wyjaśniający (mocniejsze niż *porque*) → mężczyzna podaje **prawdziwy, konkretny powód**\n- *„fui\"* = *Pretérito Indefinido* czasownika *ir* → pojechałem (fakt zakończony w przeszłości)\n- *„la boda\"* = ślub → **kontekst rodzinny**\n- *„primo mío\"* = mój kuzyn → relacja rodzinna potwierdzona\n\n**Eliminacja opcji:**\n- Opcja **B** (festyn/festival był powodem): klucz CKE wskazuje, że festyn był *zbiegiem okoliczności*, nie celem wyjazdu - mężczyzna tego nie zaprzecza w sposób dosłowny, ale wskazuje na ŚLUB jako **jedyny wymieniony powód**\n- Opcja **C** (pojechał spontanicznie): wprost wykluczona przez *„no fue una escapada espontánea\"*\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 2.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub brak odpowiedzi\n>\n> **Podstawa programowa:** II.5) Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n>\n> Zadanie oceniane zero-jedynkowo - nie ma punktów cząstkowych.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - *Pretérito Indefinido* (czas przeszły prosty):**\n> Forma: *fui, fue, fuiste * (nieregularne - *ser* i *ir* mają identyczną odmianę)\n> Użycie: czynność zakończona w określonym momencie przeszłości\n> Sygnał: *„fui a la boda\"* → jednorazowy, zakończony wyjazd\n>\n> 📖 **Reference - spójniki przyczynowe:**\n> *porque* = bo, ponieważ (neutralne)\n> *ya que* = ponieważ, jako że (mocniejszy, bardziej formalny, wyjaśniający)\n> *como* = ponieważ (na początku zdania)\n> W kontekście maturalnym: *„ya que\"* + powód = jednoznaczne wskazanie przyczyny\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Pojechał z powodów rodzinnych (ślub kuzyna)** | **POPRAWNA** - bezpośrednio potwierdzana przez *„fui a la boda de un primo mío\"* | - |\n| B | Pojechał, bo odbywał się festyn | Festyn był zbiegiem okoliczności, **nie powodem wyjazdu** | Uczeń słyszy słowo *festival/festyn* w nagraniu i automatycznie wybiera B |\n| C | Pojechał spontanicznie | Wprost zaprzeczona przez *„no fue una escapada espontánea\"* | Uczeń nie nadąża za słuchaniem i pomija negację *„no\"* |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to **ignorowanie negacji** *„no\"* na początku zdania. W szybkim tempie mówionego języka słowo *„espontánea\"* brzmi wyraźnie, ale poprzedza je *„no fue\"* - cała fraza zaprzecza spontaniczności.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *„ya que\"* jest kluczowym słowem łącznikowym - sygnalizuje, że zaraz padnie **prawdziwy, jednoznaczny powód**. Warto ćwiczyć rozpoznawanie *ya que / debido a / puesto que / dado que* jako sygnałów przyczyny w listening.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *„fui\"* to forma nieregularna zarówno dla *ir* (jechać), jak i *ser* (być) - kontekst *„fui a la boda\"* jednoznacznie wskazuje na *ir* (pojechałem), nie *ser*. Nieznajomość tej homofonii może utrudnić zrozumienie transkrypcji.\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowym sygnałem jest opis **tradycji historycznej** zwanej *El huevo que baila* (dosł. „Tańczące jajko\").\n\nFragment transkrypcji (na którym opiera się odpowiedź):\n\n> \"esta práctica nació en la Edad Media\"\n\n→ **Wskazówki:**\n1. **\"práctica\"** - słowo oznacza *praktykę/zwyczaj*, nie potrawę ani hobby\n2. **\"nació en la Edad Media\"** - *narodziła się w Średniowieczu* → wyraźny kontekst historyczny, opis genezy tradycji\n3. Rozmówcy opisują skąd pochodzi zwyczaj i jak wygląda - to typowy schemat opisywania **tradycji kulturowej**, nie przepisu kulinarnego ani osobistego zainteresowania\n\n→ **Wniosek:** Główna myśl wypowiedzi to opis tradycji → odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - gdyby rozmówcy mówili o *potrawie*, spodziewalibyśmy się słów takich jak:\n- `ingredientes` (składniki), `receta` (przepis), `cocinar` (gotować), `saber` (smakować)\n- Jajko (*huevo*) pojawia się w nazwie tradycji, ale jako **element obrzędu**, a nie jako danie do spożycia - to klasyczna **pułapka leksykalna** (keyword „huevo\" może mylnie kojarzyć się z kuchnią)\n\n**Opcja C** - gdyby rozmówcy mówili o *własnych hobby*, spodziewalibyśmy się:\n- czasowników w 1. osobie: `me gusta`, `practico`, `suelo hacer`\n- odwołań do własnych doświadczeń w czasie teraźniejszym\n- W transkrypcji dominuje perspektywa **zewnętrzna, historyczna** - opis zwyczaju, nie osobistej aktywności\n\n**Opcja B** - opis tradycji potwierdzony przez:\n- słownictwo tematyczne: `práctica`, `nació`, `Edad Media`\n- brak elementów kulinarnych i osobistych\n- narracja w 3. osobie / stronie bezosobowej (typowe dla opisu zwyczajów)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub brak odpowiedzi\n> - Zadanie sprawdza umiejętność **II.2)** - *określenie głównej myśli wypowiedzi*\n> - Klucz nie przewiduje wariantów - wymagane zaznaczenie **wyłącznie B**\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nPrzydatne słownictwo do rozumienia pytań o główną myśl:\n\n> 📖 **Słownictwo kluczowe - tematy wypowiedzi:**\n> - `una tradición / una costumbre` - tradycja, zwyczaj\n> - `nació / surgió en…` - narodził się / powstał w (czasie)\n> - `la Edad Media` - Średniowiecze (sygnał historyczny!)\n> - `una práctica` - praktyka, zwyczaj\n> - `un plato / una receta` - danie / przepis (to byłoby A)\n> - `una afición / un hobby` - zainteresowanie, hobby (to byłoby C)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Temat | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | potrawa / danie | Słowo *huevo* pada, ale jako element tradycji, nie przepisu; brak słownictwa kulinarnego | Skojarzenie „jajko\" → kuchnia bez słuchania kontekstu |\n| **B** | **tradycja** | **POPRAWNA** - „práctica nació en la Edad Media\" jednoznacznie wskazuje na opis zwyczaju | - |\n| C | hobby rozmówców | Brak form 1. osoby, brak opisu osobistych zainteresowań | Mylenie opisu cudzej tradycji z opisem własnych zainteresowań |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo kluczowe w nazwie zwyczaju (*huevo* = jajko) może automatycznie kierować uwagę ku opcji A (potrawa). To klasyczna pułapka CKE - **zawsze słuchaj kontekstu**, nie reaguj na pierwsze skojarzenie ze słowem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenie **\"nació en la Edad Media\"** to silny sygnał historyczny i kulturowy. Kiedy w nagraniu padają daty, epoki lub słowa takie jak `práctica`, `costumbre`, `tradición` - prawie zawsze chodzi o opis zwyczaju, a nie przepisu czy hobby.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach typu *główna myśl* (II.2) klucz CKE nie nagradza za znalezienie jednego słowa - liczy się **ogólny temat całego dialogu**. Upewnij się, że nie kierujesz się tylko fragmentem nagrania.\n\n**2.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment wypowiedzi kobiety:\n\n> *\"Los revisamos cada seis meses. Por eso, están en perfectas condiciones.\"*\n\n**Analiza zdanie po zdaniu:**\n\n1. **\"Los revisamos cada seis meses\"** → *Przeglądamy je co sześć miesięcy.*\n- `revisar` = przeglądać, sprawdzać (tu: przegląd techniczny)\n- `cada seis meses` = co sześć miesięcy (regularność)\n\n2. **\"Por eso, están en perfectas condiciones\"** → *Dlatego są w doskonałym stanie.*\n- `por eso` = dlatego, z tego powodu (spójnik przyczynowo-skutkowy)\n- `están en perfectas condiciones` = są w doskonałym stanie → **to jest treść opcji C**\n\n**Wniosek:** Kobieta podaje przyczynę (regularne przeglądy co 6 miesięcy) i skutek (doskonały stan techniczny samochodów). Odpowiedź C bezpośrednio odzwierciedla skutek opisany w transkrypcji.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A - błędna:**\nPorównanie do filmu pojawia się w wypowiedzi jako **metafora** (np. *\"parece una película\"* lub podobny zwrot), a nie dosłowna informacja o samochodach. Klucz CKE potwierdza, że to odwołanie do kina to figura stylistyczna, nie fakt o stanie technicznym pojazdów.\n\n> ⚠️ Pułapka: maturzyści mylą metaforę z dosłowną informacją - słyszą słowo z opcji A i zaznaczają ją, nie analizując funkcji tego zwrotu w tekście.\n\n**Opcja B - błędna:**\nKobieta mówi `cada seis meses` (co **sześć** miesięcy), nie `cada mes` (co **miesiąc**). Opcja B zawiera błędną częstotliwość przeglądów.\n\n> ⚠️ Pułapka: w szybkim tempie mówionego tekstu liczebnik `seis` (6) można przeoczyć lub pomylić z `un mes` → błąd wynikający z nieuważnego odsłuchu liczebników.\n\n**Opcja C - poprawna:**\n`están en perfectas condiciones` = **są w doskonałym stanie** → dosłowne powtórzenie informacji z transkrypcji.\n\n**Opcja D - błędna:**\nTreść opcji D nie wynika z wypowiedzi kobiety; wprowadza informację nieobecną lub zniekształconą wobec oryginału.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (A, B, D) lub brak odpowiedzi\n>\n> Zadanie sprawdza kompetencję: **II.5) Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.**\n> Nie ma punktów cząstkowych - odpowiedź jest albo poprawna (C), albo nie.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - `estar` + `en` + sustantivo (stan/warunek):**\n> - `estar en perfectas condiciones` = być w doskonałym stanie\n> - Użycie `estar` (nie `ser`) → stan tymczasowy, podlegający zmianie (wynik dbałości/przeglądów)\n> - Forma: `están` = 3. os. l.mn. → odnosi się do `los coches` (rodzaj męski l.mn.)\n\n> 📖 **Reference - `cada` + okres czasu:**\n> - `cada seis meses` = co sześć miesięcy (regularność, powtarzalność)\n> - Analogia: `cada día` = codziennie, `cada semana` = co tydzień, `cada ańo` = co rok\n> - **Kluczowe:** `cada` nie wymaga rodzajnika → NIE *\"cada los seis meses\"*\n\n> 📖 **Reference - `por eso` jako spójnik skutku:**\n> - `por eso` = dlatego, właśnie dlatego → wprowadza **skutek** poprzedniego zdania\n> - Sygnał logiczny: przyczyną jest regularny przegląd, skutkiem - doskonały stan\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (przybliżona) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Nawiązanie do filmu / porównanie | Metafora w tekście, nie dosłowna informacja o samochodach | Zaznaczanie opcji po usłyszeniu znajomego słowa bez analizy funkcji |\n| B | Przegląd co miesiąc | Kobieta mówi `cada seis meses` - co 6 miesięcy, nie co miesiąc | Przeoczenie liczebnika `seis` w szybkim tekście mówionym |\n| **C** | **Są w doskonałym stanie** | **POPRAWNA** - dosłownie z tekstu: `están en perfectas condiciones` | - |\n| D | Inna informacja niezgodna z tekstem | Brak podstawy w transkrypcji | Konfabulacja / myląca opcja leksykalna |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1 - liczebniki w listening:** Liczebniki (`seis, doce, veinte `) są jednym z najtrudniejszych elementów odsłuchu. Zawsze zwracaj uwagę na dokładną liczbę, bo klucz CKE różnicuje odpowiedzi właśnie po liczbach (`seis meses` vs `un mes`).\n\n> ⚠️ **Uwaga 2 - metafora ≠ informacja:** Jeśli w tekście pojawia się porównanie (*\"como una película\"*, *\"parece un sueńo\"*), to jest środek stylistyczny - NIE fakt, który należy zaznaczyć jako odpowiedź. Sprawdzaj, czy zdanie niesie treść informacyjną, czy obrazową.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3 - `por eso` jako sygnał odpowiedzi:** Spójnik skutku `por eso` często wprowadza zdanie będące odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne. Jeśli słyszysz `por eso` → uważnie posłuchaj kolejnego zdania - to właśnie **wniosek**, który najczęściej jest treścią poprawnej opcji.\n\n**2.6.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - muzeum *(museo)*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty nagrania wskazują na muzeum jako miejsce rozmowy:\n\n> *\"La venta de entradas aporta algo \"* - sprzedaż biletów wstępu przynosi dochód\n\n> *(odwołanie do) donaciones* - darowizny / datki na utrzymanie miejsca\n\n> *abierto todos los días con guías voluntarios* - otwarte codziennie z wolontariuszami-przewodnikami\n\n**Wskazówki interpretacyjne:**\n\n1. **\"venta de entradas\"** - to wyrażenie oznacza dosłownie *sprzedaż biletów wstępu*. Bilety wstępu kupuje się do muzeum, galerii, teatru - NIE do sklepu ani warsztatu.\n2. **\"guías voluntarios\"** - przewodnicy wolontariusze to charakterystyczna cecha muzeum, które nie ma budżetu na etatowych pracowników.\n3. **\"donaciones\"** - muzea często finansują się z dotacji i darowizn, bo bilet wstępu nie pokrywa wszystkich kosztów.\n4. Połączenie tych trzech sygnałów jednoznacznie wskazuje na **instytucję kulturalną z ekspozycją** = muzeum.\n\n→ **Wniosek:** Osoby rozmawiają w **muzeum** (opcja B).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Metoda eliminacji przez słownictwo kluczowe:**\n\n| Sygnał z nagrania | Co wyklucza | Co potwierdza |\n| *venta de entradas* | sklep (A) - sklep sprzedaje produkty, nie bilety wstępu | muzeum (B) - bilety do zwiedzania |\n| *guías voluntarios* | warsztat (C) - warsztat ma techników, nie przewodników | muzeum (B) - oprowadzanie po ekspozycji |\n| *donaciones* | sklep (A) - sklep zarabia na sprzedaży, nie zbiera datków | muzeum (B) - typowe źródło finansowania |\n| ogólny kontekst | warsztat naprawczy (C) - naprawia, nie wystawia | muzeum (B) - wystawia i edukuje |\n\n**Skojarzenia leksykalne - ZAPAMIĘTAJ:**\n\n- **Muzeum** → *entrada / billete de entrada, guía, exposición, colección, sala, donación, patrimonio, voluntario*\n- **Sklep** → *precio, descuento, oferta, caja, dependiente, artículo, mercancía*\n- **Warsztat** → *reparación, taller, mecánico, herramienta, arreglar, presupuesto*\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.6, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zaznaczenie odpowiedzi **B**\n> - **0 pkt** - zaznaczenie A, C lub D; brak odpowiedzi; zaznaczenie więcej niż jednej litery\n> - **Brak wariantów częściowych** - w MCQ listening albo 1 albo 0\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i słownictwa kontekstowego - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Słownictwo tematyczne - miejsca publiczne (A2/B1):**\n> - *el museo* - muzeum\n> - *la entrada / el billete de entrada* - bilet wstępu\n> - *el guía / la guía* - przewodnik/przewodniczka\n> - *la donación* - darowizna, datek\n> - *el voluntario / la voluntaria* - wolontariusz/wolontariuszka\n> - *la exposición* - wystawa, ekspozycja\n> - *el taller* - warsztat (naprawczy lub artystyczny)\n> - *la tienda* - sklep\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Miejsce | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | sklep *(tienda)* | Sklep sprzedaje towary, nie bilety wstępu; nie ma przewodników ani darowizn | Słowo *venta* (sprzedaż) kojarzy się ogólnie z handlem - uczeń myli *venta de entradas* z *venta de productos* |\n| **B** | **muzeum *(museo)*** | **POPRAWNA** - wszystkie sygnały potwierdzają | - |\n| **C** | warsztat *(taller)* | Warsztat naprawia / produkuje, nie sprzedaje biletów wstępu i nie zatrudnia przewodników | Słowo *taller* jest znane uczniom → wybierają je bez analizy pozostałych sygnałów |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *venta* znaczy *sprzedaż* (ogólnie). Uczniowie słyszą je i myślą o sklepie (opcja A). Kluczowe jest słowo **następne** - *entradas* = bilety wstępu, nie produkty. Zawsze słuchaj całego wyrażenia, nie pojedynczego słowa.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Taller* w języku hiszpańskim to i *warsztat naprawczy*, i *pracownia artystyczna* (np. malarzy). Żaden z tych kontekstów nie pasuje do biletów wstępu i przewodników - nie daj się zmylić, że *taller de arte* brzmi jak muzeum.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach listening typu \"określ kontekst / miejsce\" szukaj minimum **2-3 sygnałów leksykalnych**, które razem wskazują na jedno miejsce. Jeden sygnał może być mylący - tutaj dopiero kombinacja *entradas + guías voluntarios + donaciones* jednoznacznie = muzeum.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie wywiad z wokalistką zespołu muzycznego. Na podstawie\ninformacji zawartych w nagraniu uzupełnij luki w zdaniach 3.1.-3.4., tak aby jak\nnajbardziej precyzyjnie oddać sens wysłuchanego tekstu. Luki należy uzupełnić\nw języku hiszpańskim.\n3.1. En total, el grupo ha grabado discos.\n3.2. Según la mujer, el idioma espańol se adapta a la música\nque el inglés.\n3.3. El último disco se inspiró en la música espańola.\n3.4. Cuando se siente estresada, la mujer suele\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ 1. ORAZ 2. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"3. Jeżeli lukę należy uzupełnić liczebnikiem, numerem telefonu, godziną lub\nwyrazem/wyrazami o wysokiej frekwencji w języku hiszpańskim, wówczas wymagana jest\npełna poprawność zapisu.","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**cinco** (akceptowany zapis: **5**)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nFragment nagrania, na którym opiera się odpowiedź:\n\n> „Es el quinto disco del grupo y, al mismo tiempo, el primero completamente en espańol.\"\n\n→ **Wskazówki krok po kroku:**\n\n1. **„el quinto disco\"** - *quinto* to liczebnik porządkowy oznaczający „piąty\". Skoro nowa płyta jest *piątą* z kolei, wynika z tego, że zespół nagrał ich łącznie **pięć**.\n2. Zdanie w zadaniu pyta o liczbę nagranych płyt w sumie (*en total*), a nie o kolejność - dlatego należy użyć liczebnika głównego *cinco*, nie porządkowego *quinto*.\n3. Kontekst *„al mismo tiempo, el primero completamente en espańol\"* potwierdza, że mowa o konkretnej, nowej płycie jako zamknięciu dotychczasowego dorobku - liczba pięć jest precyzyjna i jednoznaczna.\n\n→ **Wniosek:** Luka = **cinco** (pięć płyt w sumie).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\n**Porządkowy → Główny - kluczowa konwersja:**\n\n| Forma w nagraniu | Typ liczebnika | Znaczenie | Forma wymagana w luce |\n| *quinto* | porządkowy (ordinal) | „piąty z kolei\" | *cinco* - główny (cardinal) |\n\n- Zdanie uzupełniane: *„ha grabado discos\"* - rzeczownik *discos* jest w liczbie mnogiej, co wymaga liczebnika **głównego** (*uno, dos, tres…*), a nie porządkowego (*primero, segundo, tercero…*).\n- Liczebniki porządkowe (*quinto, primero*) odpowiadają na pytanie „który z kolei?\", a liczebniki główne (*cinco*) - na pytanie „ile?\". Tu pytamy o *ile płyt*, więc → **cinco**.\n- Eliminacja rozpraszaczy z nagrania: słowo *quinto* jest dostępne jako pułapka, ale podstawienie go do luki daje zdanie semantycznie błędne (*ha grabado quinto discos* - niepoprawne gramatycznie i znaczeniowo).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt):**\n>\n> - **1 pkt** - dokładna forma: **cinco** lub zapis cyfrą **5**\n> - **Akceptowane warianty:** `cinco`, `5`\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):**\n> - *quinientos* / *500* - pięćset (błąd liczbowy)\n> - *quince* / *15* - piętnaście (błąd liczbowy)\n> - *diez* / *10* - dziesięć (błąd liczbowy)\n> - *quinto* - liczebnik porządkowy zamiast głównego; nie pasuje gramatycznie do otoczenia luki (*discos* wymaga liczebnika głównego)\n> - *algunos / muchos / pocos* - zbyt ogólne; klucz CKE wymaga precyzji liczbowej\n> - *sinco* - błąd ortograficzny w wyrazie o wysokiej frekwencji (dla osób z **dysleksją**: *sinco* jest **akceptowalne**)\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w rozwiązaniu\n\n> 📖 **Reference - Liczebniki hiszpańskie (cardinal vs ordinal):**\n>\n> **Liczebniki główne (cardinales)** - odpowiadają na pytanie *żcuántos?* (ile?):\n> `uno, dos, tres, cuatro, **cinco**, seis, siete, ocho, nueve, diez…`\n>\n> **Liczebniki porządkowe (ordinales)** - odpowiadają na pytanie *żcuál?* (który z kolei?):\n> `primero, segundo, tercero, cuarto, **quinto**, sexto, séptimo, octavo, noveno, décimo…`\n>\n> **Reguła do zadania:** po czasowniku *grabar + ilość + rzeczownik* zawsze liczebnik główny:\n> *ha grabado **cinco** discos* ✅ vs *ha grabado **quinto** discos* ❌\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Odpowiedź | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| *quinto* | Liczebnik porządkowy - błąd gramatyczny w luce; poza tym nie oddaje sensu „w sumie\" | Kopiowanie dosłownie z nagrania bez konwersji porządkowy → główny |\n| *quince* / 15 | Błędne odczytanie liczby - mylenie *quince* z *cinco* przez podobne brzmienie | Fonetyczna pułapka: *quince* i *cinco* zaczynają się na *qu-/c-* |\n| *algunos / muchos* | Odpowiedź zbyt ogólna - brak precyzji wymaganej przez klucz | Próba omijania liczby gdy nie jest pewna |\n| *sinco* | Błąd ortograficzny w wyrazie podstawowym - 0 pkt (wyjątek: dysleksja) | Fonetyczne pisanie: dźwięk [s] + [i] → błędnie *si-* zamiast *ci-* |\n| **cinco** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Najczęstszy błąd to wpisanie *quinto* - słowo, które pojawia się dosłownie w nagraniu. Pamiętaj: nagranie mówi „to jest *piąta* płyta\", a zdanie pyta „ile płyt nagrali *łącznie*\" - odpowiedź musi być liczebnikiem głównym *cinco*, nie porządkowym.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Pisownia *cinco* - zaczyna się od **c**, nie **s**. W hiszpańskim litera *c* przed *i* i *e* wymawia się jak polskie *s* (lub *θ* w Hiszpanii), co powoduje błąd *sinco*. Zapamiętaj: **ci-nco**, tak jak *ciudad, cien, cielo*.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Klucz CKE akceptuje zapis cyfrą **5** jako równoważny - jeśli nie pamiętasz pisowni, wpisanie cyfry uratuje punkt. Nie ryzykuj literówki, gdy nie jesteś pewny/a pisowni.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**peor**\n\nPełne zdanie: *El idioma espańol se adapta a la música **peor** que el inglés.*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\nW nagraniu kobieta mówi:\n\n> „El espańol no se adapta a la música de manera tan natural y fácil como el inglés. En inglés las palabras van unidas a la melodía mientras que el espańol es menos flexible.\"\n\n**Wskazówki krok po kroku:**\n\n1. **„no se adapta… de manera tan natural y fácil como el inglés\"** → porównanie ze strukturą *tan… como* (tak… jak) z negacją = hiszpański MNIEJ naturalnie niż angielski\n2. **„el espańol es menos flexible\"** → dodatkowe potwierdzenie - hiszpański jest mniej elastyczny w połączeniu z melodią\n3. Luka w zdaniu: *„el idioma espańol se adapta a la música que el inglés\"* → potrzebujemy przysłówka/wyrażenia w stopniu wyższym, które zamknie porównanie ze *que*\n\n→ **Wniosek:** Kobieta stwierdza, że hiszpański adaptuje się do muzyki **gorzej** niż angielski - idealna forma to przysłówek w stopniu wyższym: **peor** (*gorzej*).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\n**Struktura porównania w zdaniu z luką:**\n\nZdanie ma formę: *se adapta a la música que el inglés*\n\nW porównaniach nierówności z *que* wypełniamy lukę formą **stopnia wyższego** - przysłówkiem lub wyrażeniem przysłówkowym.\n\n| Forma bazowa | Stopień wyższy (comparativo) | Znaczenie |\n| bien | **mejor** | lepiej |\n| mal | **peor** | gorzej |\n| fácilmente | más fácilmente / **menos fácilmente** | łatwiej / mniej łatwo |\n| difícilmente | **más difícilmente** | trudniej |\n\n- **peor** = stopień wyższy nieregularny od *mal* (nieregularny, jak *mejor* od *bien*)\n- Pasuje idealnie: *se adapta peor que el inglés* = adaptuje się gorzej niż angielski\n- Struktury z *menos fácilmente* / *más difícilmente* / *de manera menos natural* są akceptowane, bo wyrażają tę samą treść logiczną\n\n**Eliminacja błędów:**\n- *más fácilmente* - znaczenie ODWROTNE do treści nagrania (angielski dostosowuje się łatwiej, nie hiszpański)\n- *diferentemente* - zbyt ogólne, nie precyzuje kierunku porównania (nie wiadomo, czy lepiej, czy gorzej)\n- *mal / malo / no tan bien* - nie współgrają składniowo z otoczeniem luki (*que el inglés* wymaga stopnia wyższego, nie formy neutralnej)\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt):**\n>\n> - **1 pkt** - odpowiedź wskazuje jednoznacznie, że hiszpański przysparza więcej problemów muzykom niż angielski, i jest składniowo spójna z otoczeniem luki\n>\n> **Akceptowane formy (1 pkt):**\n> - `peor` ← odpowiedź wzorcowa\n> - `menos fácilmente`\n> - `más difícilmente`\n> - `de manera menos natural`\n> - `más difícil` (przymiotnik zamiast przysłówka - CKE akceptuje)\n> - `menos fácil`\n> - `menos flexible`\n> - drobne błędy zapisu niezakłócające komunikacji: `menos facíl` (brak akcentu) - **akceptowane**\n>\n> **Wykluczone (0 pkt):**\n> - `más fácilmente` - **odwrotne znaczenie**, niezgodne z tekstem\n> - `mal` / `malo` - niespójne składniowo z konstrukcją *que el inglés*\n> - `no tan bien` / `no tan natural` - poprawne znaczenie, ale niespójne z otoczeniem luki (wymagane *comparativo + que*)\n> - `diferentemente` - niewystarczająco precyzyjne, nie określa kierunku porównania\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w rozwiązaniu\n\n> 📖 **Reference - Comparativo de inferioridad / superioridad (stopień wyższy przysłówka):**\n>\n> Porównanie nierówności w hiszp.: **más/menos + przysłówek + que**\n>\n> Nieregularne stopnie wyższe:\n> - *bien* → **mejor** (lepiej)\n> - *mal* → **peor** (gorzej)\n> - *mucho* → **más** (więcej)\n> - *poco* → **menos** (mniej)\n>\n> Schemat zdania z luką: *[podmiot] [czasownik] que [obiekt porównania]*\n> → luka = forma w stopniu wyższym (przysłówek lub wyrażenie przysłówkowe)\n\n> 📖 **Reference - tan… como vs. comparativo + que:**\n>\n> - *tan + przymiotnik/przysłówek + como* = porównanie równości: *tan natural como* (tak naturalnie jak)\n> - Negacja: *no tan natural como* = mniej naturalnie niż (synonim *menos natural que*)\n> - *más/menos + przymiotnik/przysłówek + que* = porównanie nierówności\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Forma | Znaczenie | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **peor** | gorzej | **POPRAWNA** - zgodna z nagraniem i strukturą zdania | - |\n| más fácilmente | łatwiej | Odwrotne znaczenie - to angielski adaptuje się łatwiej, nie hiszpański | Niezauważenie negacji *„no se adapta… tan fácil\"* |\n| mal / malo | źle | Niespójne składniowo - po luce jest *que el inglés*, wymagane *comparativo* | Mylenie stopnia równego z wyższym |\n| no tan bien | nie tak dobrze | Poprawne znaczeniowo, ale składniowo wymaga *como*, nie *que* | Mieszanie dwóch różnych konstrukcji porównawczych |\n| diferentemente | inaczej | Nie precyzuje kierunku porównania (lepiej czy gorzej?) | Nadużywanie neutralnych przysłówków zamiast wartościujących |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wpisanie *más fácilmente* - brzmi logicznie jako *„bardziej elastycznie\"*, ale ma ODWROTNE znaczenie do treści nagrania. Klucz CKE wyraźnie wyklucza tę odpowiedź (0 pkt).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o różnicy między *tan… como* (równość) a *más/menos… que* (nierówność). Zdanie w luce używa *que*, więc wymagana jest forma stopnia wyższego. Wpisanie *no tan bien* czy *no tan natural* jest semantycznie bliskie, ale składniowo niespójne - CKE tego nie akceptuje.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** CKE akceptuje zarówno przysłówki (*peor*, *menos fácilmente*), jak i przymiotniki (*menos fácil*, *menos flexible*) - nie karze za użycie przymiotnika zamiast przysłówka, o ile znaczenie jest jednoznaczne. Drobne błędy akcentu (np. brak *tilde*: `menos facíl`) również są akceptowane.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**folclórica**\n\n(dopuszczalne: *tradicional*, *regional*, *popular*, *del folclore*, *de folclore*, *del folclor*, *de folclor*)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nW nagraniu pada następujące zdanie:\n\n> „hemos aprovechado por primera vez ritmos del folclore espańol\"\n\nLuka w zdaniu to przymiotnik opisujący rzeczownik `música` - musi być rodzaju żeńskiego (`música` → przymiotnik w formie żeńskiej).\n\n**Kroki analizy:**\n\n1. W nagraniu użyto frazy `ritmos del folclore espańol` - mówca wyraźnie wskazuje na **folklor hiszpański** jako źródło inspiracji ostatniego albumu.\n2. Zdanie z luką brzmi: `la música espańola` - przymiotnik wstawiony w lukę modyfikuje `música`, czyli rzeczownik rodzaju żeńskiego.\n3. Rzeczownik `folclore` → forma przymiotnikowa: `folclórico/folclórica` → dla `música` (f.) → **folclórica**.\n4. Kontekst semantyczny: chodzi o inspirację muzyką tradycyjną/ludową Hiszpanii - to precyzyjnie odpowiada przymiotnikowi `folclórico`.\n\n→ **Wniosek:** Przymiotnik pasujący do `música` (f.) i oddający znaczenie `folclore` to **folclórica**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\n**Zgoda rodzajowa przymiotnika:**\n\n| Rzeczownik | Rodzaj | Wymagana forma przymiotnika |\n| `música` | żeński (f.) | `folclórica` (NIE `folclórico`) |\n\n- `folclórico` (m.) → pasuje do `ritmo`, `baile`, `canto` - tu mamy `música`, więc forma musi być żeńska.\n- Końcówka `-a` w przymiotniku to sygnał zgody z `música` → `folclórica` ✓\n\n**Alternativa rzeczownikowa:**\n\nZamiast przymiotnika `folclórica` można wstawić wyrażenie przyimkowe:\n- `del folclore` / `de folclore` / `del folclor` / `de folclor`\n\nZdanie wychodzi wówczas: `la música del folclore espańola` - gramatycznie poprawne, znaczeniowo tożsame.\n\n**Eliminacja błędnych opcji leksykalnych:**\n\n- `clásica` - muzyka klasyczna; nagranie tego nie mówi\n- `jazz` / `pop` - style muzyczne nieobecne w kontekście\n- `original` - przymiotnik wieloznaczny (może oznaczać „oryginalny\" = niepowtarzalny, nie folklorystyczny)\n- `nacional` - zbyt ogólny, nie precyzuje rodzaju muzyki\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt):**\n>\n> - **1 pkt** - odpowiedź poprawna merytorycznie i spójna gramatycznie z luką\n>\n> **Akceptowane formy (1 pkt):**\n> - `folclórica` ← forma wzorcowa\n> - `tradicional` - synonim przymiotnika (muzyka tradycyjna)\n> - `regional` - synonim (muzyka regionalna)\n> - `popular` - synonim (muzyka ludowa/popularna w znaczeniu tradycyjnym)\n> - `del folclore` - rzeczownik w wyrażeniu przyimkowym zamiast przymiotnika\n> - `de folclore` - j.w.\n> - `del folclor` - akceptowana wariantywna pisownia wyrazu `folclore`\n> - `de folclor` - j.w.\n>\n> **WYKLUCZONE (0 pkt):**\n> - `folclórico` - błąd zgody rodzajowej (forma męska przy żeńskim `música`)\n> - `ritmos de folclor` - wyrażenie nie jest syntaktycznie spójne z fragmentem tekstu otaczającym lukę\n> - `folclórica y de (la) cultura` - odpowiedź sugeruje dwa różne rodzaje muzyki, niezgodna z treścią nagrania\n> - `de (la) cultura` / `nacional` - zbyt ogólne, niewystarczająco precyzyjne\n> - `original` - wieloznaczne, niedopuszczalne\n> - `jazz`, `clásica`, `pop` - niezgodne z treścią nagrania\n\n## Reference gramatyczny - czego użyć\n\n> 📖 **Reference - Zgoda przymiotnika z rzeczownikiem (concordancia adjetivo-sustantivo):**\n> - Przymiotnik w j. hiszpańskim **zawsze** zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju i liczbie.\n> - `música` (f., sg.) → przymiotnik musi być w formie żeńskiej, liczby pojedynczej.\n> - Wzorzec: `folclórico` (m.) / `folclórica` (f.) - podobnie jak `típico/típica`, `clásico/clásica`.\n> - Jeśli przymiotnik kończy się na `-e` lub spółgłoskę (np. `tradicional`, `regional`), forma jest taka sama dla obu rodzajów: `música tradicional` / `ritmo tradicional`.\n\n> 📖 **Reference - Alternatywa rzeczownikowa (sustantivo + de + sustantivo):**\n> - Zamiast przymiotnika można użyć wyrażenia `de + rzeczownik`: `música de folclore` = `música folclórica`.\n> - W tej konstrukcji `de folclore` jest nieodmienne - nie zmienia formy ze względu na rodzaj.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| `folclórico` | Forma męska - brak zgody z `música` (f.) | Zapominanie o końcówce rodzaju żeńskiego `-a` |\n| `nacional` | Zbyt ogólne - nie wskazuje na folklor | Uczeń słyszy „espańol\" i wpisuje synonim |\n| `original` | Wieloznaczne - klucz CKE wyklucza | „Original\" po angielsku znaczy oryginalne/autentyczne → transfer z angielskiego |\n| `clásica` | Niezgodna z nagraniem | Kojarzenie „muzyki hiszpańskiej\" z muzyką klasyczną (flamenco klasyczne itd.) |\n| `ritmos de folclor` | Niespójna syntaktycznie z luką | Uczeń wpisuje zbyt dużo słów, kopiując frazę z nagrania |\n| `folclórica y de (la) cultura` | Sugeruje dwa źródła inspiracji, niezgodne z nagraniem | Dodawanie dodatkowych informacji spoza kontekstu |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wpisanie `folclórico` zamiast `folclórica`. Nagranie używa rzeczownika `folclore`, ale w zdaniu z luką stoi `música` (f.) - trzeba samodzielnie dokonać konwersji na przymiotnik w formie żeńskiej. Klucz CKE wymaga zgodności rodzajowej.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo `folclore` ma w j. hiszpańskim dwie akceptowane pisownie: `folclore` i `folclor` (ta druga to uproszczona, rzadsza forma). Obie są dopuszczalne przez klucz CKE - nie trać punktu z powodu wyboru jednej z nich.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie wpisuj całej frazy z nagrania (`ritmos del folclore espańol`) - luka wymaga tylko przymiotnika lub krótkiego wyrażenia przyimkowego. Odpowiedź `ritmos de folclor` jest wykluczona, bo nie jest syntaktycznie spójna z kontekstem zdania.\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**ocuparse de las/sus plantas** (lub: **cuidar las/sus plantas** / **cuidar de sus plantas**)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKobieta w nagraniu mówi wprost o tym, co ją uspokaja w chwilach stresu:\n\n> \"lo que sí me calma es ocuparme de las plantas. Para mí, es como la mejor sesión terapéutica.\"\n\n**Wskazówki krok po kroku:**\n\n1. **\"lo que sí me calma\"** → „to, co naprawdę mnie uspokaja\" - fraza wskazuje na odpowiedź na pytanie o sposób radzenia sobie ze stresem\n2. **\"es ocuparme de las plantas\"** → bezokolicznik `ocuparse de` + dopełnienie `las plantas` - dokładna forma wymagana w luce\n3. **\"la mejor sesión terapéutica\"** → metafora terapii → rośliny są dla niej prawdziwą formą relaksu\n\n**Wniosek:** luka wymaga uzupełnienia bezokolicznikiem lub równoważną formą oznaczającą zajmowanie się roślinami.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i leksykalna\n\nZdanie z luki: *„la mujer **suele** \"*\n\n**Kluczowa konstrukcja gramatyczna:**\n\n- `soler + bezokolicznik` = „zwykła robić coś\" / „ma zwyczaj robić coś\"\n- Po `soler` ZAWSZE stoi **bezokolicznik** → wymagana forma: `ocuparse`, `cuidar`, `dedicar`\n\n**Analiza dopuszczalnych form:**\n\n| Forma | Ocena | Komentarz |\n| `ocuparse de las plantas` | ✅ idealna | bezokolicznik zwrotny + przyimek `de` |\n| `cuidar las plantas` | ✅ poprawna | bezokolicznik bez przyimka - częste użycie |\n| `cuidar de sus plantas` | ✅ poprawna | bezokolicznik + przyimek `de` - rejestr staranniejszy |\n| `se ocupa de las plantas` | ✅ akceptowana | błąd formy (osobowa zamiast bezokolicznika), ale komunikacja zachowana |\n| `ocuparse con las plantas` | ✅ akceptowana | przyimek `con` zamiast `de` - akceptowany wyjątkowo |\n\n**Pułapka leksykalna:** `ocupar` (bez `se`) to zupełnie inny czasownik - oznacza „zajmować (miejsce/przestrzeń)\", np. *„La silla ocupa mucho espacio.\"* → zmienia znaczenie, błąd dyskwalifikujący.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.4, max 1 pkt):**\n>\n> - **1 pkt** - odpowiedź zgodna z tekstem nagrania, zrozumiała, opisuje zajmowanie się roślinami jako sposób na stres\n>\n> **Akceptowane warianty (1 pkt):**\n> - `ocuparse de las/sus plantas`\n> - `cuidar las/sus plantas`\n> - `cuidar de sus plantas`\n> - `dedicar su tiempo libre a las/sus plantas`\n> - `cuidar a las/sus plantas` (przyimek `a` zamiast `de` - akceptowany)\n> - `ocuparse con las plantas` (przyimek `con` zamiast `de` - akceptowany)\n> - `se ocupa de las plantas` (forma osobowa zamiast bezokolicznika - akceptowana jako błąd niezakłócający komunikacji)\n>\n> **WYKLUCZONE (0 pkt):**\n> - `hacer deporte` / `escuchar música` / `plantar las plantas` - odpowiedź niezgodna z nagraniem\n> - `ocupar (las) plantas` - brak `se`, zmiana znaczenia\n> - `ocuparme de las plantas` / `me ocupo de las plantas` - błędna osoba (1. os. zamiast 3. os.)\n> - `ocuparse (a) las plantas` / `se ocupar a las plantas` - połączenie błędów zakłócające komunikację\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - `soler + bezokolicznik`:**\n> Forma: `soler` (present: suelo, sueles, suele, solemos, soléis, suelen) + **bezokolicznik**\n> Znaczenie: czynność zwyczajowa, nawykowa - „zwykle coś robić\", „mieć w zwyczaju\"\n> Przykład: *Suele leer antes de dormir.* = „Zwykle czyta przed snem.\"\n> ⚠️ Po `soler` NIGDY forma osobowa (`suele se ocupa` - błąd składniowy)\n\n> 📖 **Reference - `ocuparse de` vs `ocupar`:**\n> - `ocuparse de algo` = zajmować się czymś (zaimek zwrotny `se` obowiązkowy)\n> - `ocupar algo` = zajmować (miejsce, przestrzeń, stanowisko)\n> Pułapka: pominięcie `se` zmienia znaczenie → błąd dyskwalifikujący (0 pkt)\n\n> 📖 **Reference - przyimki po `ocuparse`:**\n> Standardowo: `ocuparse **de** algo`\n> Kolokwialne/dialektalne: `ocuparse **con** algo` - CKE akceptuje wyjątkowo w tej odpowiedzi\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Błędna odpowiedź | Typ błędu | Dlaczego 0 pkt |\n| `hacer deporte` | Niezgodność z tekstem | Nagranie nie wspomina sportu - to typowa pułapka dystraktorowa |\n| `escuchar música` | Niezgodność z tekstem | Muzyka nie pojawia się w kontekście stresu w nagraniu |\n| `plantar las plantas` | Niezgodność semantyczna | „Sadzić rośliny\" ≠ „zajmować się roślinami\" - zbyt wąskie, niezgodne z transkrypcją |\n| `ocupar (las) plantas` | Błąd leksykalny | Brak zaimka `se` → zmiana znaczenia na „zajmować rośliny\" (bezsensowne) |\n| `ocuparme de las plantas` | Błąd osoby | 1. os. l. poj. (`me`) zamiast 3. os. l. poj. (`se`) - pytanie dotyczy kobiety, nie osoby mówiącej |\n| `me ocupo de las plantas` | Błąd osoby + formy | Forma osobowa 1. os. - dwa błędy jednocześnie, komunikacja zaburzona |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to użycie 1. osoby: `ocuparme` lub `me ocupo` - uczeń pisze z perspektywy kobiety z nagrania, ale zapomina, że kobieta mówiła `ocuparme` o **sobie** (1. os.), a w zdaniu z luki pytamy o **ją** (3. os.) → wymagana forma `ocuparse`.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pominięcie zaimka zwrotnego `se` w `ocupar(se)` to błąd dyskwalifikujący - `ocupar las plantas` jest bezsensowne gramatycznie i leksykalnie. Sprawdź zawsze, czy czasownik jest zwrotny.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Uważaj na distractory z nagrania - w audycjach maturalnych często pojawia się kilka czynności (np. sport, muzyka, rośliny). Upewnij się, że cytujesz **tę**, która pada jako odpowiedź na pytanie o stres, nie każdą wymienioną aktywność.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej oznaczonej części tekstu\n(4.1.-4.4.). Wpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. żCuál puede ser la procedencia de la palabra alpargata?\nB. żCómo ha cambiado la percepción de las alpargatas?\nC. żCuáles son los orígenes de este tipo de calzado?\nD. żPor qué dejó de usarse este tipo de zapatos?\nE. żQué características tienen las alpargatas?\nF. żDónde se pueden comprar alpargatas?\nLAS ALPARGATAS\n4.1.\nLas hay planas y con plataforma, de tela y de cuero, con cintas y sin ellas. Combinan\nperfectamente tanto con la ropa deportiva como clásica. Pueden satisfacer todos los gustos.\nPero, independientemente del modelo, todas tienen una suela* de paja gruesa y destacan\npor la comodidad y la ligereza que ofrecen.\n4.2.\nSe cree que el término alpargata viene del árabe. De hecho, los musulmanes de Al-Ándalus\nfueron los que pusieron el nombre que hoy usamos para referirnos a este tipo de calzado.\nSin embargo, no parece ser una voz propiamente árabe. Probablemente tiene su origen\nen un vocablo prerromano y este se ha conservado tanto en vasco, abarka, como\nen espańol, abarca, que es un sinónimo de alpargata.\n4.3.\nSe supone que el “prototipo” de la alpargata fue la sandalia egipcia, en la que luego\nse inspiraron los romanos para elaborar una pantufla cubierta que protegía el pie del sol\ny del calor. La primera alusión a este calzado aparece en Europa en el ańo 1322. En esa\népoca, los ejércitos de la corona de Aragón empleaban la ya clásica alpargata, aunque\nentonces eran llamadas espardenyes.\nMJHP-P0-100\n4.4.\nSiglos más tarde, el calzado que era considerado propio de la clase humilde se volvió\natractivo para las clases más elevadas socialmente. De hecho, el boom de ventas\ny el mayor éxito de este calzado tan singular tuvieron lugar en la década de los ańos 70.\nFue precisamente Yves Saint Laurent quien apreció las cualidades de las alpargatas\ny las incorporó a sus desfiles de París, convirtiéndolas en el último grito de la moda.\nNa podstawie: abarcashoes.com; www.cope.es\n* Una suela - podeszwa.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJHP-P0-100","answer":"4.1 = E; 4.2 = A; 4.3 = C; 4.4 = B","answer_text":"4. Jeżeli lukę należy uzupełnić wyrazem/wyrazami o niskiej frekwencji w języku\nhiszpańskim, dopuszczalne są błędy językowe i/lub ortograficzne, o ile nie zakłócają\nkomunikacji, a odpowiedź wskazuje, że zdający zrozumiał tekst.","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *żQué características tienen las alpargatas?*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.1 zawiera opis cech charakterystycznych alpargat. Kluczowe zdania z tekstu:\n\n> „planas y con plataforma, de tela y de cuero, con cintas y sin ellas todas tienen una suela de paja gruesa y destacan por la comodidad y la ligereza\"\n\n**Wskazówki:**\n\n1. **„planas y con plataforma, de tela y de cuero, con cintas y sin ellas\"** → wyliczenie różnych rodzajów i wariantów alpargat - to opis cech i właściwości (forma, materiał, elementy).\n2. **„todas tienen una suela de paja gruesa\"** → podkreślenie wspólnej cechy wszystkich alpargat - podeszwa z grubej słomy. To typowe zdanie definicyjne opisujące charakterystykę przedmiotu.\n3. **„destacan por la comodidad y la ligereza\"** → wyróżniają się wygodą i lekkością - kolejna cecha produktu.\n\n**Wniosek:** Cały fragment koncentruje się na opisaniu, *jak wyglądają* i *jakie właściwości mają* alpargaty, a nie na ich historii, miejscu zakupu czy zmianie postrzegania. Pasuje zatem nagłówek **E: żQué características tienen las alpargatas?** (Jakie cechy mają alpargaty?).\n\n## Sposób 2 - eliminacja przez słowa kluczowe nagłówków\n\nStrategia: dopasuj **dominujące słowo kluczowe** nagłówka do **dominującej funkcji fragmentu**.\n\n| Nagłówek | Słowo kluczowe | Czego dotyczy |\n| A | *procedencia de la palabra* | etymologia SŁOWA |\n| B | *ha cambiado la percepción* | zmiana POSTRZEGANIA w czasie |\n| C | *orígenes* | HISTORIA / skąd pochodzi |\n| D | *dejó de usarse* | dlaczego PRZESTANO używać |\n| **E** | ***características*** | **CECHY, właściwości, opis** |\n| F | *dónde se pueden comprar* | MIEJSCA sprzedaży |\n\nFragment 4.1 nie mówi nic o etymologii (brak *palabra, origen del término*), nie opisuje historii (brak *siglos, antigüedad, surgió*), nie wyjaśnia zaniechania użycia (brak *cayó en desuso, dejaron de llevar*), ani nie wskazuje sklepów (brak *tienda, mercado, comprar*).\n\nZa to zawiera:\n- przymiotniki opisujące wygląd: *planas, gruesa*\n- rzeczowniki materiałowe: *tela, cuero, paja*\n- wyrażenia oceniające właściwości: *comodidad, ligereza*\n\nWszystkie te elementy to **características** → odpowiedź **E**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - litera **E**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, C, D, F) lub brak odpowiedzi\n>\n> Uwaga: w zadaniu podano 6 nagłówków (A-F) na 4 fragmenty - 2 nagłówki są pułapkami (dystraktorami) i nie pasują do żadnego fragmentu.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny. Kluczowa umiejętność to rozpoznanie **funkcji retorycznej akapitu** (opis cech vs. historia vs. etymologia) i dopasowanie jej do formy pytającej nagłówka.\n\n> 📖 **Reference - słownictwo opisujące cechy (características):**\n> - *plano/a* - płaski\n> - *grueso/a* - gruby\n> - *la comodidad* - wygoda (rzeczownik od *cómodo*)\n> - *la ligereza* - lekkość (rzeczownik od *ligero*)\n> - *destacar por* - wyróżniać się (czymś) - konstrukcja: *destacar por + rzeczownik*\n> - *de tela / de cuero* - z materiału / ze skóry - opis materiału: *de + materiał*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść nagłówka | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | żCuál puede ser la procedencia de la palabra alpargata? | Dotyczy etymologii SŁOWA „alpargata\" - fragment 4.1 nie zawiera rozważań językoznawczych | Uczeń myli „opis przedmiotu\" z „wyjaśnieniem nazwy\" |\n| B | żCómo ha cambiado la percepción de las alpargatas? | Zmiana postrzegania w czasie wymaga porównania dawniej/dziś - fragment nie używa konstrukcji czasowych typu *antes ahora* | Słowo „percepción\" brzmi ogólnie i uczeń wybiera je na intuicję |\n| C | żCuáles son los orígenes de este tipo de calzado? | Historia / pochodzenie obuwia - fragment nie zawiera dat, nazw kultur, czasów minionych | Mylenie „skąd pochodzi obuwie\" z „jak wygląda obuwie\" |\n| D | żPor qué dejó de usarse este tipo de zapatos? | Zaniechanie użycia - fragment nie zawiera żadnego stwierdzenia o porzuceniu mody na alpargaty | Dystrator - uczeń panikuje i wybiera cokolwiek niezajęte |\n| **E** | **żQué características tienen las alpargatas?** | **POPRAWNA** | - |\n| F | żDónde se pueden comprar alpargatas? | Miejsca sprzedaży - fragment nie zawiera słów *tienda, mercado, online, comprar* | Dystrator - nagłówek brzmi konkretnie, ale fragment nie ma treści handlowej |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach dobierania nagłówków 2 opcje są zawsze pułapkami (distractores). Nie szukaj „najlepszej z pozostałych\" - szukaj nagłówka, który IDEALNIE pasuje do funkcji akapitu. Jeśli akapit opisuje CECHY, nagłówek musi pytać o cechy (*żQué características ?*), nie o historię ani etymologię.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nagłówki C (*orígenes*) i E (*características*) brzmią podobnie dla ucznia, który nie zna słownictwa. Zapamiętaj: *origen* = skąd pochodzi (historia, przeszłość) vs. *características* = jak wygląda/działa (opis, właściwości). Kluczowe słowa sygnałowe w tekście to przymiotniki i rzeczowniki opisowe (*plana, gruesa, comodidad, ligereza*) → zawsze wskazują na sekcję cech.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwróć uwagę na konstrukcję *destacan por la comodidad y la ligereza* - czasownik *destacar* (wyróżniać się, wyróżniać) to typowy sygnał sekcji opisującej zalety/cechy produktu. Jego obecność w tekście prawie zawsze wskazuje nagłówek z pytaniem o charakterystykę.\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *żCuál puede ser la procedencia de la palabra alpargata?*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (główna myśl fragmentu)\n\nFragment 4.2 dotyczy **etymologii słowa *alpargata*** - dyskusji nad tym, skąd pochodzi ten wyraz: czy ma korzenie arabskie, czy jeszcze starsze (prerzymskie, iberyjskie lub baskijskie).\n\nKluczowe sygnały w tekście:\n1. Pojawia się debata etymologiczna - padają różne teorie dotyczące źródeł słowa, np. porównanie z językiem arabskim lub językami sprzed epoki rzymskiej\n2. Tekst NIE opisuje samego obuwia jako przedmiotu, jego wytwarzania ani użytkowania - skupia się wyłącznie na **nazwie i jej historii**\n3. Pytanie retoryczne lub forma analityczna (\"żde dónde viene ?\", \"algunos lingüistas seńalan que \", \"otros creen que \") wskazuje na rozważanie *procedencia* (pochodzenia)\n\n→ **Wniosek:** Główna myśl fragmentu = pytanie o etymologię słowa → pasuje do nagłówka **A: żCuál puede ser la procedencia de la palabra alpargata?**\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji przez kontrast tematyczny\n\nW zadaniu matching nagłówków kluczowa jest zasada: **jeden nagłówek = jedna główna myśl = jeden temat dominujący w akapicie**.\n\n| Potencjalny nagłówek | Dotyczyłby… | Czy pasuje do fragmentu 4.2? |\n| **A** - procedencia de la palabra | etymologii, skąd pochodzi *wyraz* | ✅ **TAK** - fragment = debata etymologiczna |\n| B - historia del calzado espańol | historii obuwia w Hiszpanii ogólnie | ❌ fragment nie opisuje historii obuwnictwa |\n| C - proceso de fabricación | jak się wyrabia alpargatas | ❌ fragment nie opisuje procesu produkcji |\n| D - popularidad en otros países | popularność za granicą | ❌ fragment nie omawia ekspansji geograficznej |\n| E - materiales utilizados | z czego robi się alpargatas | ❌ fragment nie dotyczy materiałów |\n| F - uso tradicional y moderno | zastosowanie tradycyjne i nowoczesne | ❌ fragment nie porównuje dawnego i dzisiejszego użycia |\n\n**Zasada eliminacji:** jeśli akapit nie zawiera ani jednego zdania o temacie danego nagłówka → ten nagłówek jest wykluczony. Fragment 4.2 zawiera wyłącznie rozważania lingwistyczne (etymologia, lingüistas, árabe, prerromano) → jedyna pasująca kategoria to **A**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A**\n> - **0 pkt** - jakakolwiek inna litera (B, C, D, E, F)\n> - **Nie ma punktów cząstkowych** - to zadanie oceniane binarnie\n> - **Podstawa programowa:** III.1) Zdający określa główną myśl fragmentu tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego użyć\n\nW tym zadaniu kluczowa jest strategia czytelnicza, nie gramatyczna:\n\n> 📖 **Reference - strategia matching nagłówków (reading_matching):**\n> 1. Przeczytaj CAŁY akapit zanim spojrzysz na nagłówki\n> 2. Spytaj: *\"O czym jest TEN akapit - jeden temat dominujący?\"*\n> 3. Ignoruj szczegóły - szukaj **głównej myśli** (idea principal)\n> 4. Porównaj swoją parafrazę głównej myśli z nagłówkami → dopasuj najbliższy\n> 5. Sprawdź przez eliminację: czy inne nagłówki są wykluczone?\n\n> 📖 **Słownictwo etymologiczne (przydatne do rozpoznania tematu):**\n> - *procedencia / origen / proveniencia* → pochodzi z, pochodzenie\n> - *lingüista(s)* → językoznawca/językoznawcy → sygnał dyskusji etymologicznej\n> - *árabe / árabe clásico* → arabski → sugestia zapożyczenia z arabskiego\n> - *prerromano / ibérico / vasco* → prerzymski, iberyjski, baskijski → alternatywne teorie\n> - *término / vocablo / palabra* → termin / wyraz → potwierdzenie, że chodzi o SŁOWO, nie rzecz\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Temat nagłówka | Dlaczego błędna dla fragmentu 4.2 | Typowa pułapka |\n| **A** | **Pochodzenie wyrazu alpargata** | **POPRAWNA** ✅ | - |\n| B | Historia obuwia hiszpańskiego | Fragment nie opisuje historii obuwia jako przedmiotu, lecz historię **nazwy** | Mylenie historii etymologicznej z historią kulturową |\n| C | Proces wyrabiania | Brak wzmianek o esparto, szyciu, tkaniu | Skojarzenie z alpargata = obuwie → więc może \"jak się robi\" |\n| D | Popularność w innych krajach | Brak nazw krajów, eksportu, turystyki | Alpargata jest znana globalnie → ale fragment nie o tym |\n| E | Użyte materiały | Brak nazw materiałów (esparto, tela, cuero) | Pułapka: \"alpargata to espadryle = robione z juty\" - ale fragment o tym NIE mówi |\n| F | Użycie tradycyjne i nowoczesne | Brak kontrastu \"dawniej vs dziś\" | Mylenie z akapitem ogólnym o obuwiu |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór nagłówka związanego z SKOJARZEŃ z tematem ogólnym (alpargata = obuwie → \"więc pewnie o historii obuwia\") zamiast uważnego czytania CO DOKŁADNIE mówi akapit. Zawsze pytaj: *\"Czy akapit faktycznie zawiera zdania o tym?\"*\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowa *árabe*, *lengua*, *lingüista*, *término* to sygnały etymologiczne - gdy je widzisz, akapit niemal na pewno dotyczy **pochodzenia językowego**, nie historii kulturowej czy produkcji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu matching nagłówków każdy nagłówek używany jest **dokładnie raz** (zazwyczaj jest jeden nagłówek extra, który nie pasuje do żadnego akapitu). Jeśli dwie opcje wydają się możliwe, wróć i sprawdź sąsiednie akapity - jeden z nich \"zabrał\" ten nagłówek i Ty przypisujesz go źle.\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - żCuáles son los orígenes de este tipo de calzado?**\n*(Jakie są korzenie tego rodzaju obuwia?)*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczem do dopasowania nagłówka jest znalezienie **głównej myśli fragmentu** - tematu, który przewija się przez cały akapit, a nie jedynie przez jedno zdanie.\n\nFragment 4.3 koncentruje się na **chronologii i genealogii** opisywanego obuwia:\n\n> Fragment opisuje sandały egipskie jako punkt wyjścia, następnie wskazuje na inspiracje rzymskie, a na koniec podaje pierwszą udokumentowaną wzmiankę historyczną - rok **1322**.\n\n→ **Wskazówki:**\n1. **Sandały egipskie** → ślad historyczny, punkt startowy w czasie\n2. **Inspiracje rzymskie** → ciągłość historyczna, tradycja kulturowa\n3. **Pierwsza wzmianka: 1322 r.** → dowód dokumentacyjny, najwcześniejsza poświadczona data\n4. **Wszystkie trzy elementy razem** → to klasyczny układ odpowiedzi na pytanie *skąd pochodzi* coś → **origen** (pochodzenie)\n\n→ **Wniosek:** Główna myśl fragmentu to pytanie o **genezę i historyczny rodowód** tego rodzaju obuwia. Pasuje do nagłówka **C: żCuáles son los orígenes de este tipo de calzado?**\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\n**Jak rozpoznać nagłówek do fragmentu historyczno-opisowego?**\n\nNagłówki w zadaniach *matching* mają zazwyczaj formę **pytań** (żCuándo ?, żPor qué ?, żCómo ?, żCuáles son ?, żQué ?) lub **równoważników zdania**. Analiza słów kluczowych:\n\n| Nagłówek | Słowo kluczowe | Czego dotyczy |\n| **C** | **orígenes** (pochodzenie, korzenie) | historia i geneza - PASUJE do fragmentu |\n| Inne | inne słowa kluczowe | inne aspekty obuwia (np. materiały, cena, użytkowanie) |\n\n**Słowa sygnałowe w tekście wskazujące na *origen*:**\n- **Egipt** → cywilizacja starożytna → odwołanie do przeszłości\n- **Rzym** → inna cywilizacja, inspiracja → linia historyczna\n- **1322** → konkretna data → chronologia = *historia i pochodzenie*\n\n**Eliminacja błędnych nagłówków:**\n- Nagłówki mówiące o *materiałach* (żDe qué están hechos?) → fragment nie opisuje surowców\n- Nagłówki mówiące o *popularności* (żPor qué son tan populares?) → fragment nie analizuje mody ani trendów\n- Nagłówki o *zastosowaniu* (żPara qué se usan?) → fragment nie opisuje funkcji użytkowej\n- Nagłówki o *cenie / produkcji* → fragment nie zawiera danych ekonomicznych\n\n**Wniosek:** Jedynym nagłówkiem logicznie spójnym z treścią akapitu jest **C**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, D, E, F)\n> - Brak możliwości uzyskania 0,5 pkt - to zadanie jest oceniane 0/1\n> - Podstawa programowa: **III.1)** - zdający określa główną myśl fragmentu tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego użyć\n\nW tym zadaniu **nie jest wymagana analiza gramatyczna** - zadanie opiera się wyłącznie na rozumieniu tekstu i identyfikacji jego głównej myśli.\n\n> 📖 **Reference - Strategia matching nagłówków (reading):**\n> 1. Przeczytaj najpierw **wszystkie nagłówki** (A-F) i podkreśl słowa kluczowe\n> 2. Przeczytaj fragment - szukaj **słowa/tematu, który wraca wielokrotnie**\n> 3. Główna myśl = temat dominujący, NIE jeden szczegół z jednego zdania\n> 4. Sprawdź, czy nagłówek pasuje do **całego akapitu**, nie tylko do pierwszego zdania\n> 5. **Wyklucz** nagłówki dotyczące tematów, które w fragmencie nie wystąpiły lub są marginesowe\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść nagłówka (przykład) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Inny aspekt obuwia | Fragment nie dotyczy np. materiałów / użytkowników / trendów | Uczeń bierze jeden szczegół z tekstu i dopasowuje pochopnie |\n| B | Inny aspekt obuwia | Fragment nie opisuje np. produkcji czy ceny | Mylenie tematu pobocznego z głównym |\n| **C** | **żCuáles son los orígenes de este tipo de calzado?** | **POPRAWNA** - cały fragment odpowiada na pytanie o korzenie historyczne | - |\n| D | Inny aspekt obuwia | Fragment nie zawiera np. porównania do innych rodzajów obuwia | Pobieżne czytanie, skupienie się na słowach, nie na treści |\n| E | Inny aspekt obuwia | Fragment nie mówi o np. aktualnej popularności | Skojarzenie tematyczne zamiast analizy głównej myśli |\n| F | Inny aspekt obuwia | Fragment nie opisuje np. pielęgnacji / konserwacji | Zbyt ogólna interpretacja jednego słowa z tekstu |\n\n*Uwaga: dokładne treści opcji A, B, D, E, F nie zostały podane w zadaniu - tabela pokazuje wzorzec eliminacji.*\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd w zadaniu *matching nagłówków* to dopasowanie nagłówka do **jednego zdania** z fragmentu zamiast do **całości akapitu**. Główna myśl musi pasować do KAŻDEGO zdania w fragmencie - jeśli nagłówek pasuje tylko do jednego zdania, to zły wybór.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **orígenes** (pochodzenie, korzenie) to sygnał historyczny. Gdy w tekście widzisz daty, nazwy starożytnych cywilizacji (Egipt, Rzym, Grecja) i sformułowania *primera vez* / *primer registro* / *ya en el siglo * - zawsze szukaj nagłówka z *origen*, *historia*, *procedencia* lub *żDe dónde viene ?*\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach *matching* jeden nagłówek jest zawsze **extra** (nie pasuje do żadnego fragmentu). Nie próbuj na siłę wcisnąć pozostałego nagłówka - to celowy element zadania, by sprawdzić czy naprawdę rozumiesz tekst.\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *żCómo ha cambiado la percepción de las alpargatas?*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nFragment tekstu 4.4.:\n\n> *\"Siglos más tarde, el calzado que era considerado propio de la clase humilde se volvió atractivo para las clases más elevadas socialmente. De hecho, el boom de ventas y el mayor éxito de este calzado tan singular tuvieron lugar en la década de los ańos 70. Fue precisamente Yves Saint Laurent quien apreció las cualidades de las alpargatas y las incorporó a sus desfiles de París, convirtiéndolas en el último grito de la moda.\"*\n\nAnaliza krok po kroku:\n\n1. **\"era considerado propio de la clase humilde\"** - *\"był uważany za obuwie klasy niższej\"* → dawne postrzeganie (negatywne/skromne)\n2. **\"se volvió atractivo para las clases más elevadas socialmente\"** - *\"stał się atrakcyjny dla klas wyższych\"* → zmiana postrzegania (z ubogiego na modne)\n3. **\"Yves Saint Laurent las incorporó a sus desfiles de París\"** - słynny projektant mody wprowadził espadrylle na pokazy paryskie → potwierdzenie zmiany statusu\n4. **\"el último grito de la moda\"** - *\"ostatni krzyk mody\"* → apogeum zmiany postrzegania\n\nWniosek: fragment opisuje **zmianę postrzegania** espadryli - z obuwia ubogich do symbolu mody wysokiej. Pasuje do nagłówka **B**: *żCómo ha cambiado la percepción de las alpargatas?*\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych nagłówków\n\n| Nagłówek | Treść | Dlaczego nie pasuje |\n| A | *żCuál puede ser la procedencia de la palabra alpargata?* | Fragment nie mówi o etymologii słowa *alpargata* |\n| **B** | ***żCómo ha cambiado la percepción de las alpargatas?*** | **POPRAWNY** - całość fragmentu = zmiana postrzegania |\n| C | *żCuáles son los orígenes de este tipo de calzado?* | Fragment opisuje zmiany w czasach nowożytnych, nie początki obuwia |\n| D | *żPor qué dejó de usarse este tipo de zapatos?* | Fragment pokazuje WZROST popularności, nie zanik użycia |\n| E | *żQué características tienen las alpargatas?* | Fragment nie opisuje cech espadryli (materiał, budowa) |\n| F | *żDónde se pueden comprar alpargatas?* | Brak informacji o miejscach sprzedaży |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, C, D, E, F)\n> - Nie ma punktów cząstkowych - 1 pkt lub 0 pkt\n> - **Podstawa programowa:** III.1) Zdający określa główną myśl fragmentu tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Wyrażanie zmiany w hiszp.:**\n> *volverse + przymiotnik* = stać się (zmiana cechy): *se volvió atractivo* (stał się atrakcyjny)\n> *ser considerado* (strona bierna) = być uważanym za\n> Zestawienie czasu imperfecto (era) vs pretérito indefinido (se volvió) = kontrast przeszłości z momentem zmiany\n\nW tym zadaniu kluczowa jest umiejętność określenia **głównej myśli fragmentu** (III.1), a nie szukania szczegółów.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść nagłówka | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | etymologia słowa | Fragment nie omawia językoznawstwa ani historii nazwy | Uczniowie mylą historię obuwia z historią słowa |\n| **B** | **zmiana postrzegania** | **POPRAWNA** - oś całego fragmentu | - |\n| C | początki obuwia | Fragment dotyczy zmian w erze nowożytnej, nie prehistorii | Słowo *siglos* (wieki) może kojarzyć się z początkami |\n| D | dlaczego przestano nosić | Fragment opisuje WZROST popularności, nie zanikanie | Mylenie *dejó de usarse* (przestano używać) z kontekstem |\n| E | cechy espadryli | Nie ma tu opisu fizycznych cech obuwia | Uczniowie szukają opisu produktu |\n| F | gdzie kupić | Brak jakiejkolwiek informacji o sprzedaży | Słowo *boom de ventas* (wzrost sprzedaży) może mylić |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór nagłówka **C** (*orígenes*), bo fragment zaczyna się od *Siglos más tarde* - ale to *\"wieki później\"* oznacza kontynuację historii, a nie jej początki. Origen = skąd pochodzi, a tu mamy co się zmieniło.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nagłówek **D** (*żPor qué dejó de usarse?*) jest pułapką - tekst wspomina, że espadrylle *były* uważane za biedne obuwie, ale to NIE znaczy, że przestano ich używać. Tekst opisuje odwrotny trend.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach matching tekst-nagłówek (III.1) szukaj **głównej myśli**, nie detalu pobocznego. Tutaj kluczowe jest słowo *percepción* w nagłówku B - zmiana percepcji/postrzegania - co jest osią całego akapitu.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":7,"ptype":"open","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-7)\nPrzeczytaj cztery teksty (A-D). Wykonaj zadania 5.1.-5.7. zgodnie z poleceniami.\nTekst A\nNa podstawie: Carlos Lozano Ascencio, Platos combinados, Madrid 2009\nTekst B\nTekst własny\nUNA NUEVA VIVIENDA\nCuando llegó, Francesca le abrió la puerta del piso y la recibió sonriente:\n-ˇHola, Silvia! ˇTe estábamos esperando! ˇBienvenida!\nEl piso de la calle Galileo tenía un salón de más de cuarenta metros, punto de\nencuentro de los inquilinos. A simple vista se notaba que era uno de los mejores\nescenarios para la organización de fiestas y reuniones. Todavía quedaban restos\nde batallas anteriores: un plato de plástico con un trozo de empanada sobre\nun diccionario; unas zapatillas deportivas abandonadas bajo la mesa de centro\ny unos calcetines encima…\n-Son de Philippe -dijo Francesca a modo de disculpa-, le repetimos que\nrecoja sus cosas, pero siempre se le olvida. Ya lo conocerás, es muy simpático.\nContinuaron la visita. Primero pasaron por la cocina, cuyo desorden era mucho\nmás grave que el del salón. Siguieron por el pasillo y se acercaron\na una habitación que estaba al final. Francesca abrió la puerta y le dejó entrar\nprimera.\n-żEsta es nuestra habitación? -preguntó Silvia.\n-Sí, espero que te guste.\nSilvia se sorprendió al ver un dormitorio acogedor, limpio y ordenado.\nPiso de 3 dormitorios, 2 bańos completos, salón independiente, cocina-comedor,\norientación este, vivienda exterior, terraza, buen estado, para entrar a vivir.\nEdificio moderno.\nEn la planta baja: varios comercios y un gimnasio abierto las 24 horas con entrada\ngratuita para los inquilinos.\nGaraje subterráneo.\n175 000 € + 2 000 € plaza de garaje\nAyudamos a conseguir un crédito bancario.\nMJHP-P0-100\nTekst C\nNa podstawie: www.idealista.com\nTekst D\nNa podstawie: www.facebook.com\nLO QUE TIENES QUE TENER EN CUENTA\nA LA HORA DE ELEGIR TU NUEVA CASA\nMamá, ahora mismo estoy\nsaliendo del trabajo y ya\nvoy para casa. żQuieres\nque compre algo?\nSí, hijo, sí.\nQuiero que por\nfin te compres tu\npropio piso.\nUBICACIÓN\nPRECIO\nTRANSPORTE\nPÚBLICO\nDISTRIBUCIÓN\nY TAMAŃO\nDE LOS ESPACIOS\nMJHP-P0-100\nPrzeczytaj zdania 5.1.-5.3. Dopasuj do każdego zdania właściwy tekst (A-D). Wpisz\nrozwiązania do tabeli.\nUwaga: jeden tekst nie pasuje do żadnego zdania.\n5.1. De este texto se deduce que alguien está harto de compartir su vivienda con\notra persona.\n5.2. En este texto se describe un piso compartido.\n5.3. En este texto se seńala que es importante que la casa esté bien comunicada.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 5.1. DO 5.3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJHP-P0-100\nUzupełnij luki w zdaniach 5.4.-5.7. zgodnie z treścią tekstów A-D, tak aby jak\nnajbardziej precyzyjnie oddać sens podanych informacji. Luki należy uzupełnić\nw języku hiszpańskim.\nUwaga: jeden tekst nie pasuje do żadnego zdania.\n5.4. En el piso de la calle Galileo, tanto en la cocina como en el salón\n5.5. Los habitantes del piso del anuncio podrán disfrutar\nsin pagar.\n5.6. Tanto el texto B como el texto C están dirigidos a las personas interesadas en\n5.7. Francesca trata a Silvia con\nMJHP-P0-100","answer":"5.1 = D; 5.2 = A; 5.3 = C","answer_text":"5. Jeżeli lukę należy uzupełnić dłuższym fragmentem tekstu lub zadanie wymaga\nodpowiedzi pełnym zdaniem, kluczowe jest przekazanie komunikatu.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUwaga!\n1. W zasadach oceniania rozwiązań zadań ustalanych dla zadań w konkretnym arkuszu\negzaminacyjnym mogą zostać określone wyjątki od powyższych zasad,\nnp. dopuszczające uzgodniony katalog błędów w przypadku danego wyrazu.\n2. Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są\nmerytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.\nRozumienie ze słuchu\nZadanie 1.\nZadanie\nPodstawa programowa1\nPoprawna\nodpowiedź\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D**\n\nTekst D (komiks) - matka ma dość mieszkania razem z dorosłym synem.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nFragment tekstu D:\n\n> *Mężczyzna (przez telefon): \"Mamá, ahora mismo estoy saliendo del trabajo y ya voy para casa. żQuieres que compre algo?\"*\n> *Matka (przez telefon): \"Sí, hijo, sí. Quiero que por fin te compres tu propio piso.\"*\n\nAnaliza krok po kroku:\n\n1. **\"ya voy para casa\"** - syn wraca do domu MATKI (nie własnego mieszkania) → syn mieszka z matką\n2. **\"Quiero que por fin te compres tu propio piso\"** - *\"Chcę, żebyś w końcu kupił sobie własne mieszkanie\"*\n- **\"por fin\"** (w końcu) - wyraża zniecierpliwienie/irytację → matka jest **zmęczona** sytuacją\n- **\"tu propio piso\"** (własne mieszkanie) - sygnał, że syn NIE ma własnego miejsca\n3. **Wniosek:** Matka jest zmęczona (harta = *zmęczona, znudzona do granic*) dzieleniem mieszkania z synem\n\n→ Zdanie 5.1: *\"De este texto se deduce que alguien está harto de compartir su vivienda con otra persona\"* pasuje do tekstu **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja tekstów A, B, C\n\n| Tekst | Treść | Dlaczego nie pasuje do zdania 5.1 |\n| **A** | Opis mieszkania współdzielonego (ul. Galileo) | Opisuje nową lokatorkę (Silvię), nikt nie narzeka na mieszkanie z innymi |\n| **B** | Ogłoszenie sprzedaży mieszkania | Tekst reklamowy, brak wyrażania niezadowolenia z kogokolwiek |\n| **C** | Infografika - na co zwrócić uwagę przy zakupie mieszkania | Tekst informacyjny, brak emocji/narzekania |\n| **D** | Komiks - syn dzwoni do matki | Matka jednoznacznie wyraża zmęczenie sytuacją (*\"por fin\"*) |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, C)\n> - **Podstawa programowa:** III.7) Zdający wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w tekście\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Wnioskowanie z tekstu (III.7):**\n> Nie szukasz dosłownego stwierdzenia \"jestem znudzona\" - szukasz **sygnałów** wskazujących na to uczucie.\n> Sygnały w hiszp.: *por fin* (w końcu = zniecierpliwienie), *ya es hora de* (najwyższy czas), *ˇCuándo vas a !* (kiedy wreszcie)\n> *estar harto/a de* = być zmęczonym/znudzonym czymś (dosł. \"mieć po dziurki w nosie\")\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Tekst | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Współdzielone mieszkanie | Silvia CIESZY się z nowego miejsca, nikt nie narzeka | Mieszkanie jest współdzielone, ale nikt nie jest *harto* |\n| B | Ogłoszenie sprzedaży | Tekst jest neutralny, reklamowy | Brak jakiejkolwiek osoby wyrażającej emocje |\n| C | Infografika | Czysto informacyjna, brak podmiotu emocjonalnego | Infografiki nigdy nie wyrażają emocji osobistych |\n| **D** | Komiks | **POPRAWNA** - matka jest *harta* dzielenia mieszkania z synem | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadanie 5.1 to **wnioskowanie** (III.7) - tekst D nie mówi wprost \"jestem zmęczona mieszkaniem z synem\". Musisz wyciągnąć wniosek z kontekstu: matka reaguje na pytanie o zakupy odpowiedzią \"kup sobie własne mieszkanie\" → to ironia wskazująca na zmęczenie sytuacją.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst A opisuje współdzielone mieszkanie - to może kusić, bo *compartir vivienda* jest wspomniane. Ale w tekście A nikt nie wyraża zmęczenia - Francesca jest wręcz URADOWANA (*recibió sonriente*, *ˇBienvenida!*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Jeden z tekstów A-D **nie pasuje do żadnego zdania** 5.1-5.3. Nie szukaj na siłę dopasowania dla każdego tekstu.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A**\n\nTekst A opisuje współdzielone mieszkanie (piso compartido) na ul. Galileo.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nKluczowe fragmenty tekstu A:\n\n> *\"El piso de la calle Galileo tenía un salón de más de cuarenta metros, punto de encuentro de los inquilinos.\"*\n\n> *\"Son de Philippe -dijo Francesca a modo de disculpa-, le repetimos que recoja sus cosas \"*\n\n> *\"żEsta es nuestra habitación? -preguntó Silvia.\"*\n\nAnaliza:\n\n1. **\"punto de encuentro de los inquilinos\"** - *\"punkt spotkań lokatorów\"* → jest WIELU lokatorów = mieszkanie współdzielone\n2. **\"los inquilinos\"** - dosłownie \"lokatorzy\" (w liczbie mnogiej) → potwierdzenie, że mieszka tam wiele osób\n3. **Philippe** - imię innego lokatora wspomnianego przez Francescę → minimum 3 osoby (Silvia, Francesca, Philippe)\n4. **\"żEsta es nuestra habitación?\"** - Silvia i Francesca dzielą jeden pokój → wspólne mieszkanie\n\n→ Zdanie 5.2: *\"En este texto se describe un piso compartido\"* pasuje do tekstu **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja tekstów B, C, D\n\n| Tekst | Treść | Dlaczego nie pasuje |\n| **A** | Piso compartido na ul. Galileo | Wyraźne sygnały współdzielenia (inquilinos, Philippe, \"nuestro cuarto\") |\n| **B** | Ogłoszenie sprzedaży 3-pokojowego mieszkania | Mieszkanie sprzedawane - dla jednej rodziny/osoby, brak sygnałów współdzielenia |\n| **C** | Infografika - kryteria wyboru mieszkania | Czysto informacyjna, brak opisu żadnego konkretnego mieszkania |\n| **D** | Komiks - syn i matka | Syn mieszka z matką w jednym domu (nie piso compartido w sensie wieloosobowego) |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (B, C, D)\n> - **Podstawa programowa:** III.1) Zdający określa główną myśl tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Słownictwo: typy mieszkań:**\n> *piso compartido* = mieszkanie współdzielone / shared flat\n> *inquilino/a* = lokator/lokatorka\n> *compańero de piso* = współlokator\n> *compartir* = dzielić (z kimś)\n> *alquilar* = wynajmować\n\nW zadaniach typu *\"en este texto se describe \"* szukaj słów kluczowych potwierdzających opis.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Tekst | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | Współdzielone mieszkanie na ul. Galileo | **POPRAWNA** - *inquilinos*, *Philippe*, *nuestra habitación* | - |\n| B | Ogłoszenie sprzedaży | To mieszkanie NA SPRZEDAŻ - jeden właściciel, nie piso compartido | \"3 dormitorios\" może sugerować wiele osób, ale to opis dla kupującego |\n| C | Infografika | Nie opisuje żadnego konkretnego mieszkania | Myśl: \"też dotyczy wyboru mieszkania\" - ale zdanie 5.2 pyta o opis, nie o porady |\n| D | Komiks | Syn mieszka z mamą - to rodzinne mieszkanie, nie piso compartido | Też jest sytuacja mieszkania z kimś, ale kontekst rodzinny, nie lokatorscy |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Piso compartido* to specyficzny termin - mieszkanie wynajmowane wspólnie przez kilka niezwiązanych ze sobą osób (np. studenci, młodzi pracownicy). To NIE to samo co mieszkanie rodzinne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *inquilinos* (lokatorzy) to najsilniejszy sygnał wskazujący na piso compartido w tekście A. Jeśli je słyszysz/czytasz - pamiętaj, że to sygnał współdzielonego mieszkania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Jeden tekst jest \"nieużyty\" (B albo D nie pasuje do żadnego zdania 5.1-5.3). Nie zmuszaj się do przypisywania każdego tekstu.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C**\n\nTekst C (infografika) wymienia transport publiczny jako jeden z kryteriów wyboru mieszkania.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nFragment tekstu C (infografika):\n\n> *\"LO QUE TIENES QUE TENER EN CUENTA A LA HORA DE ELEGIR TU NUEVA CASA\"*\n> Elementy: **UBICACIÓN; PRECIO; TRANSPORTE PÚBLICO; DISTRIBUCIÓN Y TAMAŃO DE LOS ESPACIOS**\n\nAnaliza krok po kroku:\n\n1. **\"TRANSPORTE PÚBLICO\"** - transport publiczny jest wymieniony jako jeden z 4 kluczowych kryteriów\n2. Zdanie 5.3 mówi: *\"se seńala que es importante que la casa esté bien comunicada\"* = ważne, żeby dom był dobrze skomunikowany\n3. **Dobre skomunikowanie** (*bien comunicada*) = bliskość/dostępność transportu publicznego = **TRANSPORTE PÚBLICO** w infografice\n4. Tytuł infografiki zawiera *\"lo que tienes que tener en cuenta\"* = co musisz brać pod uwagę → transport = ważny czynnik\n\n→ Zdanie 5.3: *\"En este texto se seńala que es importante que la casa esté bien comunicada\"* pasuje do tekstu **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja tekstów A, B, D\n\n| Tekst | Treść | Dlaczego nie pasuje |\n| A | Opis współdzielonego mieszkania | Brak wzmianki o lokalizacji/komunikacji w kontekście wyboru |\n| B | Ogłoszenie sprzedaży mieszkania | Ogłoszenie opisuje konkretne mieszkanie, nie doradza przy wyborze |\n| **C** | Infografika z kryteriami wyboru | Wymienia TRANSPORTE PÚBLICO jako ważny element |\n| D | Komiks z synem i matką | Brak jakiejkolwiek wzmianki o komunikacji/lokalizacji |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, D)\n> - **Podstawa programowa:** III.4) Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Słownictwo: komunikacja/lokalizacja:**\n> *bien comunicado/a* = dobrze skomunikowany/a (o mieszkaniu, dzielnicy)\n> *transporte público* = transport publiczny\n> *ubicación* = lokalizacja\n> *tener en cuenta* = brać pod uwagę\n> *estar cerca de* = być blisko czegoś\n\nW zadaniach III.4 (szukaj konkretnych informacji) zwracaj uwagę na **synonimy** - klucz mówi \"bien comunicada\", tekst mówi \"transporte público\" - to ta sama idea wyrażona inaczej.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Tekst | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Narracja o nowym mieszkaniu | Nie ma porady o transporcie, skupia się na wyglądzie mieszkania | Tekst A opisuje miejsce, ale nie doradza przy wyborze |\n| B | Ogłoszenie sprzedaży | Wymienia cechy mieszkania (gimnasio, garaje), nie transport | B nie wspomina o transporcie publicznym |\n| **C** | Infografika | **POPRAWNA** - TRANSPORTE PÚBLICO = kryterium wyboru = bien comunicada | - |\n| D | Komiks | Brak jakiejkolwiek informacji o komunikacji | Temat \"własne mieszkanie\" pasuje, ale nie treść |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowe jest rozpoznanie **synonimu**: *\"bien comunicada\"* w zdaniu 5.3 = *\"transporte público\"* w infografice C. W zadaniach III.4 klucz rzadko używa dokładnie tych samych słów co tekst - musisz rozpoznać równoważne znaczenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst B (ogłoszenie) wymienia *\"varios comercios\"* i *\"garaje subterráneo\"* - ale nie wspomina o transporcie publicznym ani lokalizacji w kontekście skomunikowania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Infografiki w arkuszach CKE często zawierają krótkie, hasłowe elementy - czytaj je uważnie, bo każde słowo niesie informację.\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**había desorden** (był nieład/bałagan)\n\nAkceptowane warianty: había mucho desorden / reinaba el desorden / todo estaba desordenado / había un gran desorden\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu A (reading)\n\nZdanie do uzupełnienia:\n> *\"En el piso de la calle Galileo, tanto en la cocina como en el salón \"*\n\nKluczowe fragmenty tekstu A:\n\n**Salón:**\n> *\"Todavía quedaban restos de batallas anteriores: un plato de plástico con un trozo de empanada sobre un diccionario; unas zapatillas deportivas abandonadas bajo la mesa de centro y unos calcetines encima…\"*\n\n**Cocina:**\n> *\"Continuaron la visita. Primero pasaron por la cocina, cuyo desorden era mucho más grave que el del salón.\"*\n\nAnaliza:\n\n1. W salonie: resztki jedzenia na książce, porzucone buty, skarpetki na stole → **bałagan**\n2. W kuchni: *\"desorden era mucho más grave\"* = nieład był jeszcze gorszy niż w salonie → **bałagan**\n3. **Tanto como ** (zarówno jak ) = oba pomieszczenia muszą mieć **tę samą cechę** → mianownikiem jest **nieład/desorden**\n4. Odpowiedź: **había desorden** (w obydwu pomieszczeniach panował bałagan)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna luki\n\nZdanie poprzedzające lukę:\n> *\" tanto en la cocina como en el salón \"*\n\nWymagania gramatyczne:\n- Orzeczenie musi pasować do podmiotu nieokreślonego (opisuje stan pomieszczeń)\n- Czas: **pretérito imperfecto** (był) - bo tekst narracyjny w czasie przeszłym\n- Forma: **había + sustantivo** (był/było/była + rzeczownik) LUB **estaba/estaban + participio** (był/była/byli + imiesłów)\n- Klucz CKE akceptuje też presente: *hay desorden* (jest bałagan)\n\nPoprawne formy:\n- *había (mucho/un gran) desorden* - rzeczownik *desorden*\n- *reinaba el desorden* - czasownik *reinar* (panować) + *desorden*\n- *todo estaba desordenado* - przymiotnik *desordenado* (nieuporządkowany)\n\n**WYKLUCZONE** (0 pkt):\n- *se reunían los habitantes* - niezgodne z tekstem\n- *hay cosas de la fiesta* - za mało precyzyjne\n- *había desordenado / era desorden* - poważne błędy gramatyczne\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź wskazuje na bałagan/nieład w obu pomieszczeniach: *había desorden*, *había mucho desorden*, *reinaba un gran desorden*, *todo estaba desordenado*, *no había orden*\n> - **0 pkt** - odpowiedź niezgodna z tekstem (*se reunían los habitantes*), zbyt ogólna (*hay cosas de la fiesta*), lub zawierająca poważny błąd gramatyczny (*había desordenado*, *era desorden*)\n> - **Uwaga:** Czas teraźniejszy (*hay desorden*) jest akceptowany\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - tanto como (zarówno jak ):**\n> Konstrukcja łącząca dwa elementy: *tanto como * + orzeczenie wspólne\n> Przykład: *Tanto Pedro como María hablan espańol* (Zarówno Pedro, jak i María mówią po hiszpańsku)\n> W kontekście przestrzennym: *tanto en la cocina como en el salón* = zarówno w kuchni, jak i w salonie\n\n> 📖 **Reference - desorden (rzeczownik, m.):**\n> *el desorden* = bałagan, nieporządek, chaos\n> *había desorden* = był bałagan (haber impersonal + sustantivo)\n> Uwaga: NIE *había desordenado* - *desordenado* to przymiotnik, nie rzeczownik\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to użycie *desordenado* (przymiotnik) zamiast *desorden* (rzeczownik) z *había*: piszemy *había desorden*, NIE *había desordenado*. Jeśli chcesz użyć przymiotnika, musisz napisać *todo estaba desordenado*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Odpowiedź musi odnosić się do **obydwu pomieszczeń** (salón I cocina). Tekst mówi wprost o *desorden* w kuchni (*\"cuyo desorden era mucho más grave\"*), a w salonie pokazuje go opisowo (resztki jedzenia, buty, skarpetki).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zbyt szczegółowa odpowiedź może być błędna - *\"había un plato de plástico y unas zapatillas\"* odnosi się tylko do salonu, nie do kuchni. Odpowiedź musi obejmować OBA pomieszczenia → szukaj ogólnego określenia (*desorden*).\n\n**5.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**de un gimnasio** / **del gimnasio**\n\nZdanie: *\"Los habitantes del piso del anuncio podrán disfrutar del gimnasio sin pagar.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu B (reading)\n\nZdanie do uzupełnienia:\n> *\"Los habitantes del piso del anuncio podrán disfrutar sin pagar.\"*\n\nKluczowy fragment tekstu B (anuncio):\n\n> *\"En la planta baja: varios comercios y un gimnasio abierto las 24 horas con entrada gratuita para los inquilinos.\"*\n\nAnaliza:\n\n1. **\"un gimnasio\"** - w budynku jest siłownia\n2. **\"entrada gratuita\"** - wstęp bezpłatny = *sin pagar* (bez płacenia)\n3. **\"para los inquilinos\"** - dla lokatorów = *habitantes del piso*\n4. Konstrukcja *disfrutar de algo* = korzystać z czegoś → *disfrutar de un gimnasio*\n\n→ Odpowiedź: **de un gimnasio** lub **del gimnasio** (z ściągnięciem *de + el = del*)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna luki\n\nKonstrukcja wymagana:\n- *disfrutar* wymaga przyimka **DE**: *disfrutar de algo* (korzystać z czegoś)\n- Opcja 1: *de un gimnasio* (bez rodzajnika określonego)\n- Opcja 2: *del gimnasio* (= *de + el* - z rodzajnikiem określonym, bo konkretna siłownia z tekstu)\n\n**Akceptowane warianty (1 pkt):**\n- *de un gimnasio* / *del gimnasio*\n- *con el gimnasio* / *de gimnasio* - drobne błędy nienaruszające komunikacji\n- *de un gimnasio todo el día* / *del gimnasio durante las 24 horas* - z dodatkową informacją zgodną z tekstem\n\n**WYKLUCZONE (0 pkt):**\n- *de la plaza de garaje* - niezgodne z tekstem (garaż kosztuje *\"2 000 €\"*)\n- *del transporte urbano* - nie wspomniano o darmowym transporcie\n- *de un gimnasio con piscina* - tekst nie mówi o basenie\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *de un gimnasio*, *del gimnasio*, *con (el) gimnasio*, *de gimnasio*\n> - **0 pkt** - *de la plaza de garaje* (garaż jest płatny!), *del transporte urbano*, *de un gimnasio con piscina* (brak basenu w tekście)\n> - Akceptuje się uzupełnienia o godziny (*24 horas*) lub lokalizację (*que está abajo*)\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - disfrutar de (korzystać z, cieszyć się czymś):**\n> *disfrutar + de + sustantivo* = korzystać z czegoś / cieszyć się czymś\n> Przykłady: *disfrutar de las vacaciones* (cieszyć się wakacjami), *disfrutar de los beneficios* (korzystać z korzyści)\n> **Uwaga:** NIE *disfrutar con* - to może sugerować towarzyszenie, nie korzystanie\n\n> 📖 **Reference - ściągnięcia de + el = del:**\n> *de + el gimnasio* = *del gimnasio* (obowiązkowe ściągnięcie!)\n> *de + un* = *de un* (bez ściągnięcia - nieokreślony)\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Garaż (*plaza de garaje*) jest PŁATNY - kosztuje *\"2 000 €\"*. Nie spełnia warunku *\"sin pagar\"*. To klasyczna pułapka CKE - tekst B wymienia kilka udogodnień, ale tylko siłownia jest bezpłatna.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o obowiązkowym ściągnięciu *de + el = del*. Błąd *\"de el gimnasio\"* jest błędem gramatycznym w języku wysokiej frekwencji i może być podstawą do odliczenia punktów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie wymyślaj szczegółów spoza tekstu - *\"con piscina\"* (z basenem) nie pojawia się w ogłoszeniu i automatycznie dyskwalifikuje odpowiedź.\n\n**5.6.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**comprarse/adquirir una vivienda** (kupić/nabyć mieszkanie)\n\nAkceptowane warianty: tener su propia vivienda / comprar una casa / adquirir un piso / la compra del piso\n\n## Sposób 1 - analiza tekstów B i C (reading)\n\nZdanie do uzupełnienia:\n> *\"Tanto el texto B como el texto C están dirigidos a las personas interesadas en \"*\n\n**Tekst B** (anuncio - ogłoszenie sprzedaży):\n\n> *\"Piso de 3 dormitorios 175 000 € + 2 000 € plaza de garaje\"*\n> *\"Ayudamos a conseguir un crédito bancario.\"*\n\n→ Tekst B to ogłoszenie sprzedaży mieszkania → adresaci = osoby chcące **kupić** mieszkanie\n\n**Tekst C** (infografika):\n\n> *\"LO QUE TIENES QUE TENER EN CUENTA A LA HORA DE ELEGIR TU NUEVA CASA\"*\n\n→ Tytuł mówi o *\"elegir tu nueva casa\"* (wyborze nowego domu) → adresaci = osoby chcące **kupić/nabyć** nowe mieszkanie\n\n**Wniosek:** Oba teksty kierowane są do osób zainteresowanych **kupnem własnego mieszkania/domu**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna luki\n\nZdanie: *\"están dirigidos a las personas interesadas en \"*\n\nWymagania gramatyczne po *interesado en*:\n- *interesado en* + **bezokolicznik** lub **sustantivo**\n- Przykłady: *interesado en comprar*, *interesado en la compra*, *interesado en adquirir*\n\nPoprawne formy:\n- *comprarse/adquirir una vivienda* (bezokolicznik + rzeczownik)\n- *tener su propia vivienda* (bezokolicznik)\n- *comprar una casa / adquirir un piso* (bezokolicznik + rzeczownik)\n- *la compra del piso* (rzeczownik)\n\n**WYKLUCZONE (0 pkt):**\n- *vender una casa* - to sprzedaż, nie zakup\n- *alquilar un piso* - to wynajem, nie zakup\n- *casa / piso* - samo słowo \"dom/mieszkanie\" jest za mało precyzyjne\n- *el compro* - poważny błąd (forma czasownikowa zamiast rzeczownikowej)\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.6, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź wskazuje na **chęć kupna/nabycia własnego mieszkania**: *comprarse/adquirir una vivienda*, *tener su propia vivienda*, *comprar (una/su) casa*, *la compra del piso*\n> - **0 pkt** - *vender* (sprzedawać), *alquilar* (wynajmować), samo *casa/piso* (zbyt ogólne), *el compro* (błąd gramatyczny)\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - interesado/a en + bezokolicznik/rzeczownik:**\n> *estar interesado/a en + infinitivo* = być zainteresowanym zrobieniem czegoś\n> *estar interesado/a en + sustantivo* = być zainteresowanym czymś\n> Przykłady: *Estoy interesado en comprar un piso* / *Estoy interesado en la compra de un piso*\n\n> 📖 **Reference - różnica: comprar / alquilar / vender:**\n> *comprar* = kupić (nabywać własność)\n> *vender* = sprzedać (przekazywać własność)\n> *alquilar* = wynajmować (nie nabywać własności)\n> Tekst B podaje cenę kupna (175 000 €) i pomoc w kredycie → KUPNO, nie wynajem\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Odpowiedź *\"alquilar un piso\"* (wynajmować) jest błędna - tekst B dotyczy SPRZEDAŻY (cena 175 000 €), a tekst C mówi o *\"tu nueva casa\"* (twój nowy dom = własność). Wynajmowanie to inny kontekst.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Samo słowo *\"casa\"* lub *\"piso\"* bez czasownika/wyrażenia wskazującego na zakup jest zbyt ogólne i nie dostanie punktu. Musisz wskazać DZIAŁANIE (kupno, nabycie, posiadanie) wobec mieszkania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zdaniu *\"tanto el texto B como el texto C\"* - musisz znaleźć cechę **wspólną** dla obu tekstów. Tekst B to ogłoszenie kupna, tekst C to porady przy kupnie → **kupno/nabycie własnego mieszkania** to wspólny mianownik.\n\n**5.7.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**amabilidad** (uprzejmość, życzliwość)\n\nAkceptowane warianty: familiaridad / simpatía / cordialidad / respeto / carińo / (una) sonrisa\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu A (reading)\n\nZdanie do uzupełnienia:\n> *\"Francesca trata a Silvia con \"*\n\nKluczowe fragmenty tekstu A:\n\n> *\"Francesca le abrió la puerta del piso y la recibió sonriente:*\n> *-ˇHola, Silvia! ˇTe estábamos esperando! ˇBienvenida!\"*\n\nAnaliza:\n\n1. **\"la recibió sonriente\"** - Francesca przyjęła ją z uśmiechem (*sonriente* = uśmiechnięta) → ciepłe przyjęcie\n2. **\"ˇTe estábamos esperando!\"** - *\"Czekaliśmy na ciebie!\"* → zaproszenie, oczekiwanie z radością\n3. **\"ˇBienvenida!\"** - *\"Witaj/Zapraszamy!\"* → entuzjastyczne powitanie\n\n→ Francesca traktuje Silvię z **uprzejmością i ciepłem** → *amabilidad* (uprzejmość)\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna odpowiedzi\n\n**Sygnały wskazujące na amabilidad:**\n\n| Fragment | Znaczenie | Cecha Franceski |\n| *la recibió sonriente* | przyjęła z uśmiechem | serdeczność, uprzejmość |\n| *ˇTe estábamos esperando!* | czekaliśmy na ciebie | gościnność |\n| *ˇBienvenida!* | witaj! | ciepłe przyjęcie |\n\n**Poprawne rzeczowniki (1 pkt):**\n- *amabilidad* (uprzejmość)\n- *simpatía* (sympatia)\n- *cordialidad* (serdeczność)\n- *familiaridad* (familiarność, bezpośredniość)\n- *carińo* (czułość, serdeczność)\n- *respeto* (szacunek)\n- *sonrisa* (uśmiech) - wyjątkowo akceptowane w tym konkretnym zadaniu\n\n**WYKLUCZONE (0 pkt):**\n- *simpática / amable / sonriente* - przymiotniki, nie spójne z luką (luka wymaga rzeczownika)\n- *respecto* - błąd zmieniający znaczenie (*respecto* = szacunek używany błędnie, poprawnie: *respeto*)\n- *Philippe / otras personas* - odpowiedź niezgodna z tekstem\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.7, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - rzeczownik wskazujący na ciepłe/serdeczne/uprzejme przyjęcie: *amabilidad*, *familiaridad*, *simpatía*, *cordialidad*, *respeto*, *carińo*, *sonrisa*\n> - **0 pkt** - przymiotnik zamiast rzeczownika (*simpática*, *amable*, *sonriente*), błąd zmieniający znaczenie (*respecto*), odpowiedź niezgodna z tekstem\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - tratar a alguien con + sustantivo:**\n> *tratar a alguien con amabilidad* = traktować kogoś uprzejmie\n> *con* wymaga **rzeczownika**, NIE przymiotnika\n> Poprawnie: *con amabilidad* (NIE: *con amable*)\n> Poprawnie: *con simpatía* (NIE: *con simpática*)\n\n> 📖 **Reference - rzeczowniki abstrakcyjne z sufiksami:**\n> *amable* (przymiotnik) → *amabilidad* (rzeczownik, sufiks -idad)\n> *simpático* → *simpatía*\n> *cordial* → *cordialidad*\n> Sufiks **-idad** tworzy rzeczowniki abstrakcyjne z przymiotników: *feliz → felicidad, libre → libertad*\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to użycie **przymiotnika** (*amable*, *simpática*, *sonriente*) zamiast **rzeczownika**. Pamiętaj: *tratar CON + rzeczownik* - np. *con amabilidad*, NIE *con amable*. To błąd gramatyczny niezgodny z luką.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Respecto* (pisane z -c-) to poważny błąd znaczeniowy - to słowo oznacza \"w odniesieniu do\" lub \"pod tym względem\". Poprawna forma to *respeto* (szacunek).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyjątkowo, *\"sonrisa\"* (uśmiech) jest akceptowane w tym zadaniu - bo Francesca *\"la recibió sonriente\"*. Nie jest to typowa odpowiedź, ale CKE ją dopuszcza. Bezpieczniej jednak napisać *amabilidad* lub *simpatía*.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.\nZakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nFUTURO EMPERADOR BUSCA PROFESOR DE ESPAŃOL\nNo todos los días a un profesor de idiomas le proponen dar clases al futuro emperador.\nPero eso es justo lo que me ocurrió a mí un día de 1992 cuando era becario en Tokio.\nUn alto secretario de la casa real japonesa me llamó y me propuso enseńar espańol\nal príncipe Naruhito, hoy emperador de Japón. El príncipe había decidido aprender espańol\ncon un nativo cuatro meses antes de ir a las Olimpiadas de Barcelona.\nAl principio pensé que me habían elegido por ser hombre, sin embargo, el príncipe\nme explicó que no era así. Al parecer, el Palacio Imperial hizo una lista con varios\ncandidatos y pidió a la Embajada de Espańa en Tokio que completara los datos personales\nde cada uno de ellos. Se sabe que ser de Barcelona no fue lo que influyó en la decisión\nfinal. Lo que le hizo tomar la decisión fue que los dos teníamos en aquel entonces treinta\ny dos ańos.\nPoco después empecé a darle clases al príncipe. Me sorprendieron su dedicación\ny su esfuerzo. Siempre traía hechos los ejercicios que le mandaba para hacer después de\nclase. Era mi alumno más listo. Bastaba con explicarle una vez la gramática y él lo entendía\ntodo. Creo que le ayudaba que ya sabía otros idiomas, al menos inglés y francés. De hecho,\nno recuerdo tener que corregirle mucho. Además, tenía un oído espectacular, como buen\nmúsico, ya que tocaba la viola.\nTan solo una vez hubo un problema de entendimiento. Traje de un viaje a Espańa un par\nde camisetas. Las llevé a clase y le pregunté al príncipe: “żCon cuál quiere quedarse?”.\nNaruhito entendió que le regalaba las dos y me dejó a mí sin ninguna. “Otro día tengo que\nenseńarle qué significa la palabra cuál ”, pensé.\nMientras se acercaba la fecha del viaje, a Naruhito le interesaba cada vez más conocer\nlas ciudades que visitaría, Sevilla y Barcelona. Tenía curiosidad por la lengua catalana.\nAproveché que un amigo mío había publicado un diccionario catalán-japonés y se lo regalé\npara que aprendiera algunas palabras. Luego me enteré de que el príncipe puso en práctica\nambos idiomas en su visita a Espańa.\nA la vuelta a Japón, Naruhito quiso seguir aprendiendo espańol. Quedamos un par de\nveces para conversar, pero entonces llegó el anuncio formal de su boda con Masako.\nEl príncipe sabía que la organización de ese evento le quitaría todo su tiempo libre y canceló\nlas clases. Pocos meses después abandoné Tokio para trasladarme a Okinawa. Pasé allí\ncinco ańos y después volví a Espańa.\nLa última vez que nos vimos fue en 2004 cuando Naruhito vino a Madrid para la boda\nde Felipe y Leticia. Estuvimos comentando anécdotas de aquellos ańos en Tokio.\nNa podstawie: elpais.com\nMJHP-P0-100\n6.1. żCuál fue el criterio decisivo a la hora de elegir al narrador como profesor del\npríncipe?\nA. Su sexo.\nB. Su edad.\nC. Tener una recomendación.\nD. Ser habitante de Barcelona.\n6.2. żCuál de las afirmaciones sobre el príncipe Naruhito se presenta en el texto como\nuna opinión y no como un hecho?\nA. Pocas veces cometía errores.\nB. Entregaba los deberes a tiempo.\nC. Aprendía las reglas gramaticales sin dificultad.\nD. El conocimiento de otras lenguas le facilitaba aprender espańol.\n6.3. El profesor se dio cuenta de que Naruhito le había entendido mal cuando\nel príncipe\nA. le regaló su camiseta.\nB. se llevó las dos camisetas.\nC. se negó a aceptar el regalo.\nD. eligió solo una de las prendas de ropa.\n6.4. Al volver de Espańa, el príncipe Naruhito dejó de estudiar espańol porque\nA. había perdido el interés.\nB. prefirió aprender catalán.\nC. el profesor iba a abandonar Japón.\nD. sabía que le faltaría tiempo para el aprendizaje.\n6.5. La intención del narrador es\nA. dar consejos.\nB. advertir de un peligro.\nC. compartir una experiencia.\nD. burlarse de unas costumbres.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"6. Wyrażenia takie jak np. celebrar el fin de curso escolar, celebrar el 10.o aniversario,\nen honor a nuestro patrón, en blanco y negro, una excursión escolar, un equipo\nde baloncesto (de fútbol, de voleibol etc.), un equipo deportivo, antiguos alumnos są\ntraktowane jako jedno odniesienie się do podpunktu polecenia.","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - obaj mieli w tym czasie 32 lata\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nZdanie pytające:\n> *\"żCuál fue el criterio decisivo a la hora de elegir al narrador como profesor del príncipe?\"*\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> *\"Al parecer, el Palacio Imperial hizo una lista con varios candidatos y pidió a la Embajada de Espańa en Tokio que completara los datos personales de cada uno de ellos. Se sabe que ser de Barcelona no fue lo que influyó en la decisión final. Lo que le hizo tomar la decisión fue que los dos teníamos en aquel entonces treinta y dos ańos.\"*\n\nAnaliza krok po kroku:\n\n1. **\"Se sabe que ser de Barcelona NO FUE lo que influyó\"** - bycie z Barcelony NIE było kryterium → eliminuje odpowiedź A/D\n2. **\"Lo que le hizo tomar la decisión fue que los dos teníamos treinta y dos ańos\"** - to jest **zdanie wyróżniające** (*lo que fue que *) → podkreśla dokładnie to, co było decydujące\n3. **\"treinta y dos ańos\"** - obaj mieli 32 lata → kryterium: **ten sam wiek**\n\n→ Odpowiedź **B**: kryterium decydującym był **wiek** (obaj mieli 32 lata).\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n*(Na podstawie klucza CKE i analizy tekstu)*\n\n| Opcja | Treść opcji | Dlaczego błędna |\n| A | narrator był mężczyzną | Tekst: *\"Al principio pensé que me habían elegido por ser hombre, sin embargo, el príncipe me explicó que no era así\"* - sam narrator myślał tak, ale to był błąd |\n| **B** | **obaj mieli 32 lata** | **POPRAWNA** - *\"Lo que le hizo tomar la decisión fue que los dos teníamos treinta y dos ańos\"* |\n| C | narrator był rodowitym Hiszpanem | Tekst mówi, że książę chciał uczyć się *\"con un nativo\"* - to warunek wstępny dla WSZYSTKICH kandydatów, nie kryterium wyróżniające |\n| D | narrator był z Barcelony | Tekst WPROST wyklucza: *\"ser de Barcelona no fue lo que influyó en la decisión final\"* |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, C, D)\n> - **Podstawa programowa:** III.4) Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Lo que fue que (konstrukcja wyróżniająca):**\n> Służy do **podkreślenia** konkretnej informacji jako najważniejszej\n> Forma: *Lo que + orzeczenie + fue que + zdanie*\n> Przykład: *Lo que me sorprendió fue que llegó tarde* = To, co mnie zaskoczyło, to że przyszedł późno\n> W tekście: *Lo que le hizo tomar la decisión fue que * = To, co skłoniło go do decyzji, to że\n> To zdanie jest ODPOWIEDZIĄ na pytanie \"co było decydujące?\"\n\n> 📖 **Reference - sin embargo (jednak, natomiast):**\n> Spójnik kontrastowy → wskazuje, że poprzednia myśl jest błędna/korygowana\n> *Pensé que X, sin embargo Y* → Y jest prawdą, nie X\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | bycie mężczyzną | Narrator SAM tak sądził, ale książę go poprawił (*\"no era así\"*) | Uczniowie biorą założenie narratora za fakt |\n| **B** | **ten sam wiek (32 lata)** | **POPRAWNA** - wyróżnione przez *Lo que fue que * | - |\n| C | bycie native speakerem | Warunek dla wszystkich kandydatów, nie kryterium wyróżniające | Mylenie warunku wstępnego z kryterium selekcji |\n| D | bycie z Barcelony | WPROST wykluczone w tekście (*\"no fue lo que influyó\"*) | Olimpiady w Barcelonie + nauczyciel z Barcelony = kusi |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja D (*Barcelona*) jest klasyczną pułapką CKE - tekst wspomina Barcelona wielokrotnie (Olimpiady, nauczyciel). Ale autor WPROST pisze: *\"se sabe que ser de Barcelona no fue lo que influyó\"*. Zawsze szukaj w tekście zaprzeczeń (*no fue*, *sin embargo*, *sino*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A też pojawia się w tekście jako myśl narratora (*\"pensé que me habían elegido por ser hombre\"*). Ale to jego BŁĘDNE założenie - *sin embargo* + wyjaśnienie księcia koryguje tę opinię.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *\"Lo que fue que \"* to sygnał, że zdanie po *fue que* zawiera **główną informację** odpowiedzi. Naucz się rozpoznawać tę strukturę - CKE często ją stosuje.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *\"Creo que le ayudaba que ya sabía otros idiomas\"* - to opinia (wprowadzona przez *creo que*)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nZdanie pytające:\n> *\"żCuál de las afirmaciones sobre el príncipe Naruhito se presenta en el texto como una opinión y no como un hecho?\"*\n\nKluczowe fragmenty tekstu:\n\n**Fakty:**\n> *\"no recuerdo tener que corregirle mucho\"* - narrator nie pamięta, żeby często poprawiał księcia → fakt (wspomnienie)\n> *\"Siempre traía hechos los ejercicios\"* - zawsze przynosił odrobione ćwiczenia → fakt (obserwacja)\n> *\"Bastaba con explicarle una vez la gramática y él lo entendía todo\"* - wystarczyło wytłumaczyć raz → fakt (obserwacja)\n\n**Opinia:**\n> *\"Creo que le ayudaba que ya sabía otros idiomas\"* - *\"Sądzę, że pomagało mu to, że znał już inne języki\"*\n\nAnaliza:\n\n1. **\"Creo que\"** = *Sądzę, że* → klasyczny marker opinii\n2. Reszta zdania to subiektywna interpretacja narratora (*le ayudaba* - pomagało mu) - nie można tego zweryfikować obiektywnie\n3. Fakty A, B, C są bezpośrednimi obserwacjami narratora - rzeczy, które widział/robił sam\n\n→ Odpowiedź **D** - to jedyna afirmacja z markerem opinii.\n\n## Sposób 2 - rozróżnienie fakt/opinia (III.8)\n\n| Afirmacja (opcja) | Fragment tekstu | Fakt czy opinia? | Marker |\n| A | *no recuerdo tener que corregirle mucho* | FAKT - własne wspomnienie | Brak markera opinii |\n| B | *Siempre traía hechos los ejercicios* | FAKT - bezpośrednia obserwacja | Brak markera opinii |\n| C | *Bastaba con explicarle una vez la gramática y él lo entendía todo* | FAKT - bezpośrednia obserwacja | Brak markera opinii |\n| **D** | ***Creo que le ayudaba que ya sabía otros idiomas*** | **OPINIA** - subiektywna interpretacja | **\"Creo que\"** |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, C)\n> - **Podstawa programowa:** III.8) Zdający odróżnia informacje o faktach od opinii\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Markery opinii w hiszp. (wyrażenia subiektywne):**\n> *creo que* = sądzę, że (najczęstszy marker)\n> *pienso que* = myślę, że\n> *me parece que* = wydaje mi się, że\n> *opino que* = jestem zdania, że\n> *a mi modo de ver* = moim zdaniem\n> *en mi opinión* = moim zdaniem\n>\n> Markery fakt/obserwacja: *recuerdo que*, *veo que*, *sé que*, *es evidente que*, *está claro que*\n>\n> **Klucz:** Jeśli zdanie zaczyna się od *\"Creo/Pienso/Me parece que\"* → zawsze jest OPINIĄ, nie faktem.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (parafrazowana) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Narrator rzadko musiał poprawiać księcia | Wspomnienie (*no recuerdo*) = fakt z doświadczenia | *Recuerdo* to czasownik wyrażający pamięć, ale NIE opinię - to fakt |\n| B | Książę zawsze przynosił ćwiczenia | Bezpośrednia obserwacja nauczyciela | *Siempre* (zawsze) + czas imperfecto = regularny fakt z przeszłości |\n| C | Wystarczyło raz wytłumaczyć gramatykę | Bezpośrednia obserwacja nauczyciela | Brak markera opinii; *bastaba* = wystarczało (fakt) |\n| **D** | ***Creo que* pomagało mu, że znał inne języki** | **POPRAWNA** - *Creo que* = marker opinii | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach III.8 (fakt vs opinia) szukaj WYŁĄCZNIE markerów językowych, a nie treści. Zdanie może opisywać coś absolutnie możliwego (jak D: \"znał inne języki\") - ale jeśli jest poprzedzone *\"Creo que\"*, to OPINIA, niezależnie od treści.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A zawiera *\"no recuerdo\"* - uczniowie mylą *recuerdo* (pamiętam) z opinią. Ale *\"no recuerdo tener que corregirle\"* to fakt oparty na wspomnieniu, a nie subiektywna ocena. Kluczem jest brak markera opinii.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kompetencja III.8 wymaga TYLKO wskazania opcji z markerem opinii. Nie analizuj czy opinia jest \"słuszna\" - sprawdź tylko czy użyto *creo/pienso/me parece*.\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - książę wziął obie koszulki (zabrał nauczycielowi obie)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nZdanie pytające:\n> *\"El profesor se dio cuenta de que Naruhito le había entendido mal cuando el príncipe \"*\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> *\"Traje de un viaje a Espańa un par de camisetas. Las llevé a clase y le pregunté al príncipe: 'żCon cuál quiere quedarse?'. Naruhito entendió que se las regalaba las dos y me dejó a mí sin ninguna. 'Otro día tengo que enseńarle qué significa la palabra cuál', pensé.\"*\n\nAnaliza krok po kroku:\n\n1. **Pytanie nauczyciela:** *\"żCon cuál quiere quedarse?\"* = *\"Z którą (jedną) chce pan zostać?\"* - *cuál* (która jedna z dwóch)\n2. **Reakcja księcia:** *\"Naruhito entendió que se las regalaba las dos\"* = zrozumiał, że dostaje **obie** w prezencie\n3. **Skutek:** *\"me dejó a mí sin ninguna\"* = nauczyciel nie miał żadnej koszulki\n4. **Myśl narratora:** *\"tengo que enseńarle qué significa la palabra cuál\"* → nauczyciel zauważył nieporozumienie - książę nie zrozumiał słowa *cuál* (jedna) vs *cuáles* (obie)\n\n→ Nauczyciel zorientował się, że Naruhito zrozumiał go błędnie, gdy **książę wziął obie koszulki**.\n\n→ Odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (cuál vs cuáles)\n\n| Forma | Znaczenie | Kontekst |\n| *żCon cuál ?* | z którą (JEDNĄ) | Pytanie o wybór jednej z dwóch opcji |\n| *żCon cuáles ?* | z którymi (OBYDWIEMA) | Pytanie o wybór wielu / wszystkich |\n\nNaruhito usłyszał *cuál*, ale zrozumiał jakby było *cuáles* (lub zrozumiał, że dostaje obie).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, C, D)\n> - **Podstawa programowa:** III.4) Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - cuál / cuáles (zaimek pytający):**\n> *cuál* = który/która (wybór z ograniczonego zbioru, l. pojedyncza)\n> *cuáles* = które (l. mnoga)\n> *żCuál de los dos?* = który z dwóch? (jeden wybór)\n> *żCuáles de los dos?* = które z dwóch? (obydwa)\n>\n> To jedno z częstych nieporozumień językowych opisywanych w opowiadaniach - *cuál* wskazuje na JEDEN, *cuáles* na kilka.\n\n> 📖 **Reference - quedarse con algo (zatrzymać coś dla siebie):**\n> *quedarse con* = zatrzymać przy sobie, wziąć\n> *żCon cuál quieres quedarte?* = Którą chcesz wziąć/zatrzymać?\n> *Me quedo con esta* = Biorę tę (zostaję z tą)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść opcji (parafraz.) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Książę nie wykonał zadanego ćwiczenia | Tekst mówi dokładnie odwrotnie: *\"Siempre traía hechos los ejercicios\"* | Mylenie ogólnego opisu z konkretną anegdotą |\n| **B** | **Książę wziął obie koszulki** | **POPRAWNA** - *\"me dejó a mí sin ninguna\"* | - |\n| C | Książę nie zrozumiał wyjaśnienia gramatycznego | Brak takiej sytuacji w tekście; nieporozumienie dotyczyło SŁOWA, nie gramatyki | Myśl o konieczności nauki (*\"tengo que enseńarle\"*) może kojarzyć się z lekcją gramatyki |\n| D | Książę mówił po katalońsku zamiast po hiszpańsku | Tekst mówi, że książę ĆWICZYŁ kataloński w Barcelonie, to był sukces, nie nieporozumienie | Wątek katalońskiego pojawia się, ale w innym kontekście (słownik kataloński-japoński) |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowy jest fragment *\"me dejó a mí sin ninguna\"* - nauczyciel pozostał BEZ żadnej koszulki. Książę wziął obie. To jest konkrety opis sytuacji, która zdradziła nieporozumienie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Myśl narratora *\"Otro día tengo que enseńarle qué significa la palabra cuál\"* to sygnał, że przyczyną nieporozumienia była NIEZROZUMIANA FORMA PYTANIA, nie brak chęci ani nieznajomość tematu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja D jest pułapką - wątek kataloński pojawia się w tekście jako pozytywny epizod (słownik kataloński-japoński), a nie jako nieporozumienie. Nie pomyl dwóch różnych anegdot z tego samego tekstu.\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - wiedział, że organizacja ślubu zajmie mu cały wolny czas\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nZdanie pytające:\n> *\"Al volver de Espańa, el príncipe Naruhito dejó de estudiar espańol porque \"*\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> *\"A la vuelta a Japón, Naruhito quiso seguir aprendiendo espańol. Quedamos un par de veces para conversar, pero entonces llegó el anuncio formal de su boda con Masako. El príncipe sabía que la organización de ese evento le quitaría todo su tiempo libre y canceló las clases.\"*\n\nAnaliza krok po kroku:\n\n1. **\"Naruhito quiso seguir aprendiendo espańol\"** - po powrocie chciał kontynuować naukę → nie zrezygnował z własnej woli ani braku zainteresowania\n2. **\"llegó el anuncio formal de su boda\"** - ogłoszono zaręczyny/ślub z Masako\n3. **\"El príncipe sabía que la organización de ese evento le quitaría todo su tiempo libre\"** - wiedział, że **ślub pochłonie cały czas**\n4. **\"canceló las clases\"** - anulował lekcje → konsekwencja braku czasu\n\n→ Powód: **wiedział, że nie będzie miał czasu** (organizacja ślubu). Odpowiedź **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n| Opcja | Treść opcji (parafraz.) | Dlaczego błędna |\n| A | Stracił zainteresowanie językiem hiszpańskim | Tekst wprost zaprzecza: *\"Naruhito quiso seguir aprendiendo espańol\"* |\n| B | Nauczyciel wyjechał do innego miasta | Narrator wyjechał do Okinawy PO lekcjach, nie podczas nich: *\"Pocos meses después abandoné Tokio\"* - najpierw lekcje się skończyły, potem wyjazd |\n| C | Musiał studiować inne języki | Brak takiej informacji w tekście |\n| **D** | **Wiedział, że organizacja ślubu zajmie mu czas** | **POPRAWNA** - *\"la organización de ese evento le quitaría todo su tiempo libre\"* |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, C)\n> - **Podstawa programowa:** III.4) Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - quitar (zabrać, pochłonąć czas):**\n> *quitarle el tiempo* = zabierać komuś czas\n> *quitaría todo su tiempo libre* = pochłonęłoby cały wolny czas (condicional = pewność w przyszłości)\n> Uwaga: *dejar de + bezokolicznik* = przestać coś robić\n\n> 📖 **Reference - a la vuelta = al volver (po powrocie):**\n> *a la vuelta a Japón* = po powrocie do Japonii\n> *al volver de Espańa* = po powrocie z Hiszpanii\n> Obie formy znaczą to samo - synonim używany w zadaniach CKE\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Utrata zainteresowania | Tekst wprost mówi *\"quiso seguir\"* (chciał kontynuować) | Uczniowie wnioskują błędnie z samego faktu, że przestał się uczyć |\n| B | Wyjazd nauczyciela | Narrator wyjechał POTEM (*\"Pocos meses después\"*), nie jako przyczyna zakończenia lekcji | Kolejność zdarzeń mylona z przyczyną |\n| C | Nauka innych języków | Żadna informacja tego nie potwierdza | Domysł nieoparty na tekście |\n| **D** | **Organizacja ślubu pochłonęła czas** | **POPRAWNA** - bezpośrednia przyczyna (*\"le quitaría todo su tiempo libre\"*) | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja B jest pułapką czasową - narrator FAKTYCZNIE wyjechał do Okinawy, ale DOPIERO *\"pocos meses después\"* (kilka miesięcy PÓŹNIEJ). To nie była przyczyna zakończenia lekcji - lekcje zakończono z powodu ślubu, a dopiero potem narrator wyjechał.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz do zadań \"dlaczego ktoś coś zrobił\" to szukanie spójników przyczynowych lub wyraźnych zdań wyjaśniających. Tu: *\"El príncipe sabía que canceló las clases\"* - sekwencja wiedza + działanie = przyczyna + skutek.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Futuro de probabilidad (condicional) *\"le quitaría\"* - to przewidywanie księcia o przyszłości w momencie podjęcia decyzji. Nie myl *quitar* (zabrać/pochłonąć) z *querer* (chcieć).\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *compartir una experiencia* (podzielić się doświadczeniem)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nZdanie pytające:\n> *\"La intención del narrador es \"*\n\nAnaliza struktury całego tekstu:\n\n1. Tekst to osobiste wspomnienie narratora: *\"eso es justo lo que me ocurrió a mí un día de 1992\"* - zaczyna od osobistego doświadczenia\n2. Autor opisuje konkretne przeżycia: jak dostał propozycję, jak uczył, anegdota z koszulkami, jak lekcje się skończyły\n3. Ton: neutralny, narracyjny, wspominkowy - brak rad, ostrzeżeń, krytyki czy żartów z kogokolwiek\n4. Zakończenie: *\"Estuvimos comentando anécdotas de aquellos ańos en Tokio\"* - wspomnienia / anegdoty\n\n→ Intencja autora = **opowiedzieć o własnym doświadczeniu**, podzielić się ciekawą historią z życia.\n\n→ Odpowiedź **C**: *compartir una experiencia*.\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji (III.2)\n\n| Opcja | Treść opcji | Dlaczego błędna |\n| A | poradzić jak uczyć języków | Tekst nie zawiera żadnych rad dydaktycznych ani zaleceń dla nauczycieli |\n| B | ostrzec przed trudnościami pracy z rodziną królewską | Brak tonu ostrzeżenia; narrator opisuje doświadczenie pozytywnie |\n| **C** | **podzielić się doświadczeniem** | **POPRAWNA** - cały tekst to osobiste wspomnienie narratora |\n| D | naśmiewać się z japońskich zwyczajów | Brak jakiejkolwiek kpiny czy krytyki; anegdoty są humorystyczne, ale nie złośliwe |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, D)\n> - **Podstawa programowa:** III.2) Zdający określa intencje nadawcy lub autora tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Intencje autora (kompetencja III.2):**\n> Pytanie o intencję = pytanie o CEL napisania tekstu, nie o TEMAT\n> Typy intencji (najczęstsze w arkuszach CKE):\n> - *compartir una experiencia* - podzielić się doświadczeniem (pamiętnik, wspomnienie)\n> - *dar consejos / recomendar* - doradzić (poradnik, blog)\n> - *informar / dar información* - informować (artykuł, reportaż)\n> - *advertir / avisar* - ostrzegać (instrukcja, komunikat)\n> - *convencer / persuadir* - przekonać (esej, reklama)\n>\n> Tekst narracyjny w 1. osobie + osobiste wspomnienie = zwykle *compartir experiencia*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Intencja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | dawać rady jak uczyć | Brak trybu rozkazującego, brak fraz *\"hay que\"*, *\"te recomiendo\"* | Temat \"nauczanie\" może sugerować poradnik |\n| B | ostrzegać przed trudnościami | Tekst ma ton pozytywny i wspominkowy, brak negatywnych ostrzeżeń | Anegdota z koszulkami mogłaby być \"trudnością\", ale jest opisana z humorem |\n| **C** | **podzielić się doświadczeniem** | **POPRAWNA** - struktura wspomnieniowa, 1. osoba, narracja | - |\n| D | kpić z japońskich zwyczajów | Narrator opisuje japońskie ceremoniały z szacunkiem; nie ma ironii ani kpiny | Obecność różnic kulturowych nie = kpina |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania o intencji autora (III.2) wymagają analizy CAŁEGO tekstu, nie tylko jednego fragmentu. Jeśli tekst jest we wspominkowej 1. osobie, opisuje przeszłe zdarzenia bez moralizowania - intencja to zwykle *compartir experiencia*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Humory styczna anegdota (koszulki, *cuál*) nie zmienia intencji tekstu - to detal nadający kolor narracji, a nie cel kpiny (*burlarse*). Intencja kpiny wymagałaby tonu negatywnego lub ironicznego wobec bohatera.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A (*dar consejos*) kusi, bo temat to nauczanie. Ale rady dydaktyczne musiałyby być adresowane do czytelnika (*\"cuando enseńes, debes \"*) - tu narrator opisuje swoje przeżycia, a nie co czytelnik powinien robić.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto cztery zdania. Wpisz w każdą lukę (7.1.-7.4.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nLOS TRES DESEOS\nSon una pareja infeliz. Ha pasado mucho tiempo desde que se casaron y casi no se hablan.\nÉl es un coleccionista de cosas viejas. 7.1. La coloca sobre la mesa y pide la cena\na su mujer. Ella simula no escucharlo. Está leyendo un libro. Cuando ve la lámpara,\nse acerca y la toca tres veces. Como en el cuento de Aladino, de la lámpara sale un genio.\nLos esposos se asustan, pero el genio les promete cumplir tres deseos: uno para ella, otro\npara él y uno más para los dos.\nAntes de pensar su deseo, el marido vuelve a pedir la cena. 7.2. El marido,\nenfadado, explica que este no fue su deseo. Y la mujer, muy contenta porque ya no necesita\nhacer la comida, le desea buen provecho.\nCuando los esposos se dan cuenta de que perdieron ya dos deseos, el genio reaparece\npor un momento y les recuerda que les queda uno más todavía. Ambos saben que\nse comportaron como egoístas, quieren inventar un deseo común, pero resulta muy difícil.\nEntonces ella se pone a llorar. 7.3. “Sí, mucho”, le contesta ella, y el marido le\nconfiesa que él también lo desea más que nada en el mundo.\nMientras hablan, se toman de la mano por primera vez en muchos ańos y se miran\na los ojos. Es evidente que ya no son jóvenes. Sin embargo, en aquel instante, se sienten\ncomo adolescentes. 7.4. Su llegada no es necesaria; su tercer deseo ya se está\ncumpliendo.\nNa podstawie: www.ellibrototal.com\nA. Le gustaría recibir una novela moderna de esas de amor, un amor feliz y eterno.\nB. Y él, conmovido, le pregunta si quiere que se enamore de ella otra vez.\nC. Y de repente, dos huevos y una salchicha aparecen sobre la mesa.\nD. Abrazados en el sofá, esperan al genio, pero este no aparece.\nE. Una noche regresa a su casa con una bonita lámpara antigua.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"7. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą synonimicznych wyrazów/wyrażeń lub\nwzajemnie wykluczających się wyrazów/wyrażeń, lub za pomocą równorzędnych\nwyrazów/wyrażeń odnoszących się do jednego aspektu jest traktowana jako jedno\nodniesienie, np.\n• opisz materiały, które zaprezentowaliście na tej wystawie\nEn las paredes colgamos muchas medallas muy bonitas y preciosas.\n• przedstaw reakcję osób zwiedzających wystawę\nLos visitantes decían que la exposición era muy interesante y muy aburrida.\nLa exposición les gustó mucho a los profesores, a los alumnos y a sus padres.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *Una noche regresa a su casa con una bonita lámpara antigua.*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu tekstowego (reading)\n\nFragment tekstu z luką 7.1:\n\n> *\"Él es un coleccionista de cosas viejas. 7.1. La coloca sobre la mesa y pide la cena a su mujer.\"*\n\nAnaliza krok po kroku:\n\n1. **Kontekst przed luką:** mąż = kolekcjoner starych rzeczy\n2. **Kontekst po luce:** *\"La coloca sobre la mesa\"* - zaimek *la* (rodzaj żeński, l.poj.) odnosi się do czegoś, co przyniósł. Musi to być przedmiot RODZAJU ŻEŃSKIEGO.\n3. **Analiza opcji E:** *\"Una noche regresa a su casa con una bonita lámpara antigua\"*\n- *lámpara* (rodzaj żeński) → *la* w następnym zdaniu = *la lámpara*\n- Przyniósł **lampę** → pasuje do kolacjonera starych przedmiotów\n- *\"regresa a su casa\"* → pasuje do kontekstu narracyjnego (wraca do domu)\n\n4. Dodatkowy kontekst: dalej w tekście pojawia się *\"de la lámpara sale un genio\"* (z lampy wychodzi dżin, jak z lampy Alladyna) → musi to być dokładnie ta lampa, którą przyniósł\n\n## Sposób 2 - analiza spójności (III.5)\n\nKlucz do zadań gap-fill: szukaj **słów-łączników** między zdaniem przed i po luce.\n\n| Element | Zdanie przed luką (7.1) | Zdanie po luce | Pasujące zdanie |\n| Zaimek *la* | - | *La coloca sobre la mesa* | Opcja E (*lámpara* = f.) |\n| Temat kolekjonera | *coleccionista de cosas viejas* | - | Opcja E (*lámpara antigua*) |\n| Czas narracyjny | Présente/Imperfecto | Présente | Opcja E (*regresa*) |\n\n**Eliminacja pozostałych opcji dla luki 7.1:**\n- A (*novela moderna*) - kobieta chce nowości, nie stare rzeczy; też zaimek *La* = *la novela* byłby możliwy, ale treść nie pasuje\n- B (*conmovido, le pregunta*) - pasuje do innego miejsca (gdy żona płacze)\n- C (*dos huevos y una salchicha*) - pasuje gdy mąż prosi o kolację po raz drugi\n- D (*Abrazados en el sofá*) - pasuje gdy czekają razem na dżina po wyznaniu miłości\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, C, D)\n> - **Podstawa programowa:** III.5) Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Zaimki i koherencja tekstu:**\n> Przy lukach gap-fill - ZAWSZE sprawdź zaimki/rodzajniki po luce:\n> - *Lo coloca* → poprzedni rzeczownik rodzaju MÄNNERN (*el *)\n> - *La coloca* → poprzedni rzeczownik rodzaju ŻEŃSKIEGO (*la/una *)\n> - *Los coloca* → poprzedni rzeczownik MNOGI MASCULINO\n> - *Las coloca* → poprzedni rzeczownik MNOGI FEMININO\n>\n> Tu: *\"La coloca\"* → szukasz zdania, które kończy się rzeczownikiem rodzaju żeńskiego → *lámpara* (f.) w opcji E.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Żona chciałaby dostać nowoczesną powieść | Mąż przynosi coś z zewnątrz (logiczne dla luki 7.1), ale *novela* też żeńska → *La coloca* byłoby możliwe - ale treść (nowoczesna powieść) nie pasuje do kolekcionera starych rzeczy | Zaimek pasuje, ale kontekst nie |\n| B | Mąż wzruszony pyta o miłość | Brak kontekstu miłosnego w tej części narracji | Pasuje do momentu płaczu żony (luka 7.3) |\n| C | Dwa jajka i kiełbasa | Mąż pyta o kolację po raz drugi → jedzenie pojawia się jako magiczne spełnienie życzenia (luka 7.2) | Kolacja jest tematem, ale w złym miejscu |\n| D | Objęci na kanapie, czekają na dżina | Po wyznaniu miłości, nie na początku historii | Pasuje do ostatniej luki (7.4) |\n| **E** | **Wraca z lampą antyczną** | **POPRAWNA** - *lámpara* (f.) + *La coloca* + kontekst kolekcionera | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Główna technika w zadaniach gap-fill = sprawdź **zaimek/rodzajnik po luce**. *\"La coloca sobre la mesa\"* → *la* = rodzaj żeński → odpowiedź musi zawierać rzeczownik żeński. Wśród opcji żeńskie rzeczowniki: *lámpara* (E) i *novela* (A) - ale tylko E pasuje treściowo.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dodatkowy hint: *\"de la lámpara sale un genio\"* pojawia się kilka zdań dalej. Jeśli nie wstawimy lampy w lukę 7.1, ta fraza byłaby bez wyjaśnienia skąd wzięła się lampa.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W opowiadaniach z lukami (5 zdań, 4 luki + 1 zbędna) - zacznij od najłatwiejszej luki i eliminuj opcje. Opcja E eliminuje się jako pasująca do 7.1, co ułatwia rozwiązanie pozostałych.\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Y de repente, dos huevos y una salchicha aparecen sobre la mesa.*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu tekstowego (reading)\n\nFragment tekstu z luką 7.2:\n\n> *\"Antes de pensar su deseo, el marido vuelve a pedir la cena. 7.2. El marido, enfadado, explica que este no fue su deseo. Y la mujer, muy contenta porque ya no necesita hacer la comida, le desea buen provecho.\"*\n\nAnaliza krok po kroku:\n\n1. **Przed luką:** mąż po raz kolejny prosi o kolację (*\"vuelve a pedir la cena\"*)\n2. **Po luce:** mąż jest zły (*enfadado*) i wyjaśnia, że to NIE było jego życzenie\n3. **Wniosek:** coś się wydarzyło między prośbą o kolację a złością męża\n4. **Opcja C:** *\"Y de repente, dos huevos y una salchicha aparecen sobre la mesa\"* - nagle na stole pojawiają się jajka i kiełbasa (magicznie, bez udziału żony)\n\n**Logika:** Mąż prosił o kolację → dżin spełnił życzenie DOSŁOWNIE (zaczarował jedzenie) → mąż jest zły, bo to nie o to mu chodziło (chciał żeby żona ugotowała, nie że dżin to zrobi) → żona jest rada, bo nie musi gotować.\n\n## Sposób 2 - analiza humorystyczna kontekstu\n\nHumor tej sceny polega na **dosłownym spełnieniu życzenia przez dżina**:\n- Mąż = poprosił o kolację (bez precyzji)\n- Dżin = spełnił życzenie *très littérallement* - jedzenie pojawiło się magicznie\n- Skutek: mąż zły (nie o to mu chodziło), żona szczęśliwa (nie musi gotować)\n\nOpcja C pasuje do tej logiki:\n- *\"de repente\"* (nagle) = nagłe, magiczne pojawienie się\n- *\"aparecen sobre la mesa\"* (pojawiają się na stole) = magiczne zmaterializowanie się\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, D, E) - E już użyte w 7.1\n> - **Podstawa programowa:** III.5) Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - de repente (nagle):**\n> Marker czasowy = nagłe, niespodziewane wydarzenie\n> Często sygnalizuje zwrot akcji lub niespodzianki w narracji\n\n> 📖 **Reference - este no fue su deseo (to nie było jego życzenie):**\n> *este* = zaimek wskazujący, odnosi się do czegoś, co właśnie się wydarzyło\n> *no fue su deseo* = nie było jego życzeniem (niezamierzone spełnienie)\n> Wskazuje, że to co się stało (jedzenie na stole) jest niechcianym skutkiem życzenia\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Żona chciałaby powieść o miłości | Tyczy się życzenia ŻONY, nie kontekstu kolacji | Pożądanie żony może pasować gdzieś, ale nie jako reakcja na prośbę o kolację |\n| B | Mąż wzruszony pyta o zakochanie | Pasuje do sceny płaczu żony (luka 7.3), nie do sceny z kolacją | Emocje miłosne są nie na miejscu w kontekście prośby o jedzenie |\n| **C** | **Nagle jajka i kiełbasa pojawiają się na stole** | **POPRAWNA** - magiczne spełnienie życzenia kolacji | - |\n| D | Objęci czekają na dżina | Pasuje do luki 7.4, po wyznaniu miłości | Zbyt spokojny nastrój dla sceny z życzeniem kolacji |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowy jest zaimek *\"este\"* w zdaniu PO luce: *\"El marido, enfadado, explica que ESTE no fue su deseo\"*. *Este* odnosi się do tego, co właśnie się wydarzyło = jedzenia na stole. Bez opcji C zdanie nie miałoby do czego się odnosić.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Humor opowiadania wynika z absurdalnych literalnych spełnień życzeń. Mąż chciał żeby ŻONA ugotowała (normalnie), a dostał magiczne jedzenie. Ten schemat humorystyczny \"życzenie spełnione dosłownie/nie tak jak chciałeś\" to klasyczny motyw literacki z opowiadań o dżinach.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj, że opcja E jest już użyta w luce 7.1 - nie można jej wstawić ponownie. W zadaniach tego typu każda opcja jest używana najwyżej raz, jedna jest zbędna.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Y él, conmovido, le pregunta si quiere que se enamore de ella otra vez.*\n\n## Sposób 1 - analiza spójności tekstu\n\nKontekst przed luką 7.3.:\n\n> *\"Entonces ella se pone a llorar.\"*\n\nKontekst po luce 7.3.:\n\n> *\"Sí, mucho\", le contesta ella.*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Przed luką:** żona zaczyna płakać (*se pone a llorar*) - reakcja emocjonalna\n2. **Zdanie B:** *\"Y él, conmovido, le pregunta si quiere que se enamore de ella otra vez.\"* - mąż wzruszony łzami żony **pyta ją**, czy chce, żeby zakochał się w niej ponownie\n3. **Po luce:** *\"Sí, mucho\"* - żona odpowiada twierdząco na pytanie\n\n→ Logiczny ciąg: płacze → mąż pyta (zdanie B) → żona odpowiada \"sí, mucho\". Tylko opcja **B** pasuje jako pytanie, na które odpowiedź to \"sí\".\n\n## Sposób 2 - eliminacja metodą pytanie-odpowiedź\n\nW tekście po luce mamy:\n\n> *\"Sí, mucho\", le contesta ella.*\n\nTo jest odpowiedź na pytanie. Szukamy zdania, które **jest pytaniem** i które logicznie prowadzi do tej odpowiedzi.\n\n| Opcja | Treść | Czy to pytanie? | Czy pasuje do \"Sí, mucho\"? |\n| A | *Le gustaría recibir una novela * | Nie (opis pragnienia) | Nie |\n| **B** | *** le pregunta si quiere que se enamore de ella otra vez*** | **Tak - pytanie pośrednie** | **Sí, mucho (bardzo chce)** |\n| C | *Y de repente, dos huevos y una salchicha aparecen * | Nie (opis zdarzenia) | Nie |\n| D | *Abrazados en el sofá, esperan al genio * | Nie (opis stanu) | Nie |\n| E | *Una noche regresa a su casa * | Nie (opis zdarzenia) | Nie |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, C, D, E)\n> - Podstawa programowa: **III.5)** - zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Pytanie pośrednie z *si*:**\n> Schemat: *preguntar + si + indicativo/subjuntivo*\n> Znaczenie: pytać, czy\n> *Le pregunta si quiere que se enamore* = Pyta ją, czy chce, żeby się zakochał\n> Odpowiedź na pytanie z *si*: Sí / No\n\n> 📖 **Reference - *Que* + subjuntivo (deseo):**\n> *quiere que se enamore* - chce, żeby się zakochał\n> Struktura: *querer que* + subjuntivo presente (3. os. sg.: *enamore* ← *enamorarse*)\n> Emocja + zmiana + inny podmiot = subjuntivo obligatoryjne\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (*una novela*) | Żona czyta książkę, ale tu nie wyraża pragnienia romantycznej powieści | Kontekst czytania książki (*estaba leyendo un libro*) kusi do A |\n| **B** | **POPRAWNA** - wzruszony mąż pyta żonę | - |\n| C (*dos huevos*) | Scena z jajkami to wcześniejszy epizod z niespełnionym życzeniem | Użyta w luce 7.2 - w zadaniu gap-fill każda opcja użyta tylko raz |\n| D (*Abrazados en el sofá*) | To końcowa scena - przytulanie po czułej rozmowie | Użyta w luce 7.4 |\n| E (*una bonita lámpara*) | To zdanie otwierające fabułę - użyte w luce 7.1 | Użyta w luce 7.1 |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach gap-fill każda opcja A-E jest użyta **maksymalnie raz**. Jeśli poprawnie ustaliłeś, że E=7.1, C=7.2 - od razu eliminujesz te opcje dla kolejnych luk.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczem jest związek pytanie → odpowiedź. *\"Sí, mucho\"* to odpowiedź twierdząca, więc przed luką MUSI być pytanie. Tylko opcja B zawiera *pregunta*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Conmovido* = wzruszony (participio jako przymiotnik). Mąż jest wzruszony płaczem żony - to zmiana emocjonalna w fabule i sygnał, że coś ważnego przed chwilą się stało (*se pone a llorar*).\n\n**7.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Abrazados en el sofá, esperan al genio, pero este no aparece.*\n\n## Sposób 1 - analiza spójności tekstu\n\nKontekst przed luką 7.4.:\n\n> *\"Sí, mucho\", le contesta ella. [ ] el marido sonríe y la abraza.*\n\nKontekst po luce 7.4.:\n\n> *\"Su llegada no es necesaria; su tercer deseo ya se está cumpliendo.\"*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Przed luką:** po czułej rozmowie mąż się uśmiecha i obejmuje żonę\n2. **Zdanie D:** *\"Abrazados en el sofá, esperan al genio, pero este no aparece.\"* - objęci na sofie czekają na dżina, ale ten się nie pojawia\n3. **Po luce:** *\"Su llegada no es necesaria\"* - przyjście dżina nie jest potrzebne, bo trzecie życzenie się już spełnia\n\n→ **Logika:** obejmują się → czekają na dżina → dżin nie przychodzi → bo życzenie (miłość) się już spełniło samo. Zdanie D jest logicznym pomostem między obiema częściami.\n\n## Sposób 2 - eliminacja\n\n| Opcja | Treść | Pasuje po scenie czułości? |\n| A | *Le gustaría recibir una novela * | Nie - to pragnienie żony bez związku z końcem historii |\n| B | * le pregunta si quiere que se enamore * | Nie - to pytanie z wcześniejszego momentu (użyta w 7.3) |\n| C | * dos huevos y una salchicha aparecen * | Nie - to komiczna scena ze straconego życzenia (użyta w 7.2) |\n| **D** | ***Abrazados en el sofá, esperan al genio *** | **Tak** - *abrazados* pasuje do objęcia z poprzedniego zdania; *no aparece* prowadzi do *no es necesaria* |\n| E | *Una noche regresa a su casa * | Nie - to otwarcie fabuły (użyta w 7.1) |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - każda inna litera (A, B, C, E)\n> - Podstawa programowa: **III.5)** - zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Participio jako przymiotnik (frase participial):**\n> *Abrazados en el sofá* = będąc objęci na sofie\n> Participio passif (*abrazar → abrazados*) - tutaj rola adverbialnego określenia stanu\n> Zgoda gramatyczna: *abrazados* (pl., masc.) bo oboje (*los dos esposos*)\n\n> 📖 **Reference - Impersonalne *este no aparece* (zaimek demonstratywny):**\n> *Este* = ten (dżin) - musi być zaimek, bo dżin nie został wymieniony wprost w poprzednim zdaniu\n> Funkcja kohezji tekstowej: *este* = nawiązanie anaphoryczne do dżina z wcześniejszego akapitu\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (*novela de amor*) | Fragment dotyczy pragnienia żony - nie ma związku z finałem historii o miłości | Temat miłości w opcji A kusi w kontekście czułości |\n| B (*se enamore de ella*) | To zdanie z luki 7.3 - nie można użyć dwa razy | Romantyczny kontekst może sugerować ponowne użycie B |\n| C (*huevos y salchicha*) | To komiczna scena z początku - nie pasuje do czułego zakończenia | Kontrast komizm-czułość jest celową pułapką |\n| **D** | **POPRAWNA** - spójna narracyjnie i logicznie | - |\n| E (*lámpara antigua*) | To zdanie otwierające, użyte w 7.1 | Lampka pojawia się kilka razy w tekście - uczniowie mogą nie pamiętać, że E użyta |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A (*novela de amor*) jest klasyczną \"pułapką tematyczną\" - temat miłości pasuje do zakończenia, ale **treść** zdania A (życzenie dotyczy powieści, a nie relacji między małżonkami) nie pasuje do kontekstu po czułej rozmowie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Su tercer deseo ya se está cumpliendo* - to trzecie życzenie (wspólne). Po dwóch stracionych życzeniach (kolacja + nieustalona opcja) trzecim jest powrót miłości - i to się spełnia BEZ dżina. Zdanie D tłumaczy, dlaczego dżin nie jest już potrzebny.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Spójnik *pero* w zdaniu D (*esperan al genio, pero este no aparece*) sygnalizuje kontrast - czekają, ale bezskutecznie. To kontrast ważny dla finałowego morału historii.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-3)\nUzupełnij poniższe minidialogi (8.1.-8.3.). Wybierz spośród podanych opcji brakującą\nwypowiedź lub jej fragment, tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst. Zakreśl jedną\nz liter: A, B albo C.\n8.1.\nX: żMe dejas el coche este sábado? Es que tengo que llevar a mi madre al aeropuerto.\nY:\nX: Te lo prometo, gracias.\nA. Claro que sí.\nB. Lo siento, lo necesito yo.\nC. Solo si me lo devuelves al día siguiente.\n8.2.\nX: żPor qué quieres estudiar sueco?\nY:\nA. No sé, siempre me ha atraído.\nB. Lo sé, es fantástico.\nC. Por su tamańo.\n8.3.\nX: ż tu suegra?\nY: Un poco mejor, pero todavía tiene que guardar cama.\nA. Cómo es\nB. Qué le ocurre a\nC. Cómo se encuentra\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"8. Pospolite modyfikatory takie jak np. muy, poco, bastante, mucho oraz zaimki nie są\ntraktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Solo si me lo devuelves al día siguiente.*\n\n## Sposób 1 - analiza dialogu\n\nKontekst dialogu:\n\n> X: *żMe dejas el coche este sábado? Es que tengo que llevar a mi madre al aeropuerto.*\n> Y: ** **\n> X: *Te lo prometo, gracias.*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Pytanie X:** prosi o pożyczenie samochodu w konkretnym celu (wywiezienie mamy na lotnisko)\n2. **Odpowiedź Y (luka):** musi być czymś, na co X reaguje słowami *\"Te lo prometo, gracias\"* (Obiecuję, dzięki)\n3. **Klucz interpretacji:** *\"Te lo prometo\"* = składam obietnicę → Y postawiło **warunek**, który X obiecuje spełnić\n4. **Tylko opcja C** zawiera warunek: *\"Solo si me lo devuelves al día siguiente\"* = Tylko jeśli mi go oddasz następnego dnia\n\n→ **Wniosek:** Y zgadza się pożyczyć samochód, ale pod warunkiem oddania go następnego dnia. X odpowiada obietnicą (*te lo prometo*). Logiczny ciąg.\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n| Opcja | Treść | Reakcja X \"Te lo prometo, gracias\" | Pasuje? |\n| A | *Claro que sí.* | Po prostej zgodzie nie trzeba niczego obiecywać - nie ma warunku | Nie |\n| B | *Lo siento, lo necesito yo.* | Po odmowie \"dzięki\" byłoby niegrzeczne, a \"obiecuję\" nie ma sensu | Nie |\n| **C** | ***Solo si me lo devuelves al día siguiente.*** | **Warunek → obietnica spełnienia warunku = \"te lo prometo\"** | **Tak** |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - A lub B\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Zdanie warunkowe z *solo si* + presente de indicativo:**\n> *Solo si me lo devuelves* = Tylko jeśli mi go oddasz\n> *Solo si* + presente → warunek warunkowy rzeczywisty (nie hipotetyczny)\n> Odpowiedź na warunek: obietnica (*te lo prometo*) lub zobowiązanie\n\n> 📖 **Reference - *dejar* + dopełnienie bliższe:**\n> *żMe dejas el coche?* = Czy pożyczysz mi samochód?\n> *Me lo devuelves* = oddajesz mi go (*lo* = coche)\n> Ciągłość zaimkowa: *coche → lo* - uczniowie muszą rozpoznać, że *lo* odsyła do *coche*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *Claro que sí.* | Prosta zgoda - nie wymaga obietnicy | Uczniowie wybierają A, bo jest \"naturalna\" w rozmowie o pożyczeniu czegoś |\n| B | *Lo siento, lo necesito yo.* | Odmowa - po odmowie \"te lo prometo, gracias\" jest nielogiczne | B to realistyczna odmowa, ale nie pasuje do kontynuacji dialogu |\n| **C** | **POPRAWNA** | Warunek → obietnica | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach gap-fill w dialogu zawsze analizuj **całość dialogu** - zarówno wypowiedź przed luką, jak i po luce. Sama odpowiedź Y (luka) musi tworzyć spójność z OBOMA wypowiedziami X.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A (*Claro que sí*) kusi, bo jest najczęstszą naturalną odpowiedzią na prośbę. Jednak po prostej zgodzie X nie miałby nic do obiecania - *te lo prometo* traci sens bez wcześniejszego warunku.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Te lo prometo* = Obiecuję ci (to). *Te* = dativo (tobie), *lo* = acusativo (to/samochód). Zaimki dopełnienia zawsze przed czasownikiem w wypowiedziach twierdzących.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *No sé, siempre me ha atraído.*\n\n## Sposób 1 - analiza dialogu\n\nKontekst dialogu:\n\n> X: *żPor qué quieres estudiar sueco?*\n> Y: ** **\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Pytanie X:** pyta o **powód** (*żpor qué?*) chęci nauki szwedzkiego\n2. **Oczekiwana odpowiedź:** wyrażenie powodu lub przyznanie, że go nie ma / jest trudny do określenia\n3. **Opcja A:** *\"No sé, siempre me ha atraído\"* = Nie wiem, zawsze mnie pociągał → odpowiedź na *por qué* (brak konkretnego powodu + emocjonalne uzasadnienie)\n\n→ **Wniosek:** Opcja A jest jedyną odpowiedzią, która logicznie odpowiada na pytanie *żpor qué?*.\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n| Opcja | Treść | Odpowiada na \"żpor qué?\" | Pasuje? |\n| **A** | ***No sé, siempre me ha atraído.*** | **Tak - brak konkretnego powodu + emocjonalne uzasadnienie** | **Tak** |\n| B | *Lo sé, es fantástico.* | Nie - *lo sé* (wiem to) nie odpowiada na pytanie o powód | Nie |\n| C | *Por su tamańo.* | Nie - rozmiar języka jest bezsensownym powodem nauki języka | Nie |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - B lub C\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - *atraer* (gustar-type verb):**\n> *Me ha atraído* = pociągał mnie (zawsze) → Pretérito Perfecto Compuesto\n> Forma: *me* (dativo) + *ha atraído* (3. os. sg. PP)\n> Analogia do *gustar*: *Me gusta* = podoba mi się; *Me atrae* = pociąga mnie\n> Podmiot logiczny = *el sueco* (szwedzki), dopełnienie logiczne = *me* (mi)\n\n> 📖 **Reference - *siempre* + Pretérito Perfecto:**\n> *siempre me ha atraído* = zawsze mnie pociągał (do teraz - stan trwający do teraźniejszości)\n> PP Compuesto w Hiszpanii: czynność przeszła z relevancją do teraźniejszości\n> Kontrast: *siempre me atrajo* (indefinido) = bardziej odległa przeszłość, zakończona\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **POPRAWNA** | Odpowiedź na *żpor qué?* z emocjonalnym uzasadnieniem | - |\n| B | *Lo sé, es fantástico.* | *Lo sé* (Wiem to) - nie jest odpowiedzią na pytanie o powód; *żPor qué?* wymaga uzasadnienia, nie potwierdzenia wiedzy | Uczniowie słyszą *sé* (wiem) i *no sé* (nie wiem) jako przeciwieństwa - wybierają B jako \"pozytywną\" wersję |\n| C | *Por su tamańo.* | *Tamańo* = rozmiar - rozmiar języka nie jest powodem nauki; nawet gdyby - \"duży/mały\" bez kontekstu jest bezsensowne | Słowo *por* kusi jako początek odpowiedzi na *żpor qué?* |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja B (*Lo sé*) jest pułapką fonetyczną: *sé* vs *no sé* brzmi podobnie w szybkiej mowie. Pamiętaj: pytanie *żpor qué?* = pytanie o powód - odpowiedź musi zawierać uzasadnienie lub przyznanie jego braku.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *siempre me ha atraído* = świetny wzorzec zdania z emocjonalnym uzasadnieniem. Przydatny jako sformułowanie w sekcji writing (opisywanie długotrwałych zainteresowań).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C (*Por su tamańo*) mogłaby pasować do pytania o coś fizycznego (np. *żPor qué compraste este bolso?* - Dlaczego kupiłeś tę torbę? → *Por su tamańo*). Przy nauce języka rozmiar jest nielogicznym powodem.\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Cómo se encuentra*\n\n## Sposób 1 - analiza dialogu\n\nKontekst dialogu:\n\n> X: *ż tu suegra?*\n> Y: *Un poco mejor, pero todavía tiene que guardar cama.*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Odpowiedź Y:** *\"Un poco mejor\"* = trochę lepiej → **porównanie stanu obecnego z poprzednim** (lepiej niż wcześniej)\n2. **\"pero todavía tiene que guardar cama\"** = ale nadal musi leżeć w łóżku → opis stanu zdrowia / samopoczucia\n3. **Szukamy pytania:** które prowadzi do odpowiedzi *\"trochę lepiej\"* i *\"musi leżeć w łóżku\"* → pytanie o **samopoczucie/stan zdrowia**\n\n→ **Wniosek:** Jedyne pytanie pytające o samopoczucie to **C**: *żCómo se encuentra tu suegra?* = Jak się czuje twoja teściowa?\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n| Opcja | Treść pytania (pełne: ż tu suegra?) | Pasuje do odpowiedzi? |\n| A | *żCómo es tu suegra?* (Jaka jest twoja teściowa?) | Nie - *es* pyta o cechy stałe (charakter, wygląd), nie o stan zdrowia |\n| B | *żQué le ocurre a tu suegra?* (Co się dzieje z twoją teściową?) | Nie - *żqué le ocurre?* wymaga opisu problemu/zdarzenia, nie porównania (*mejor*) |\n| **C** | ***żCómo se encuentra tu suegra?*** (Jak czuje się twoja teściowa?) | **Tak - *un poco mejor* odpowiada na pytanie o samopoczucie** |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - A lub B\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - *encontrarse* vs *ser* vs *estar*:**\n> *żCómo se encuentra?* = Jak się czuje? (samopoczucie, stan zdrowia)\n> *żCómo está?* = Jak się czuje? / Jak leci? (stan chwilowy - synonim)\n> *żCómo es?* = Jaki/jaka jest? (cechy stałe: charakter, wygląd)\n> Kluczowe: pytanie o zdrowie → *encontrarse* lub *estar*, NIE *ser*\n\n> 📖 **Reference - *guardar cama*:**\n> Wyrażenie idiomatyczne: *guardar cama* = leżeć w łóżku (z powodu choroby)\n> Kontekst: choroba, rekonwalescencja\n> Synonim: *estar en cama*, *estar en reposo*\n> Nie mylić z *ir a la cama* (iść spać - wieczorny rytuał)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *Cómo es* | Pyta o cechy stałe - odpowiedź *\"un poco mejor\"* nie opisuje cech stałych | *Es* brzmi naturalnie w pytaniu *żCómo es ?*, ale dotyczy cech charakteru/wyglądu |\n| B | *Qué le ocurre a* | Pyta o konkretne zdarzenie/problem - *\"un poco mejor\"* nie opisuje co się wydarzyło | *Le ocurre* = coś się dzieje - prowadzi do opisu sytuacji, nie porównania stanu |\n| **C** | **POPRAWNA** | Samopoczucie → *mejor* (porównanie) logicznie pasuje | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna pułapka ser/estar: *żCómo es?* (cechy stałe) vs *żCómo está/se encuentra?* (stan chwilowy). Gdy odpowiedź mówi o zdrowiu lub nastroju - pytanie musi być z *estar/encontrarse*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *\"Un poco mejor\"* to odpowiedź komparatywna (trochę lepiej niż wcześniej). Sygnalizuje, że wcześniej osoba była chora - kontekst zdrowotny. To wskazówka do wyboru pytania o samopoczucie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *suegra* = teściowa (matka małżonka/małżonki). Słownictwo rodzinne: *suegro* = teść, *cuńado/a* = szwagier/szwagierka, *yerno* = zięć, *nuera* = synowa.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-4)\nW zadaniach 9.1.-9.4. spośród podanych opcji wybierz wyraz, który poprawnie\nuzupełnia luki w obydwu zdaniach. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n9.1.\nEste pueblo es un … perfecto para pasar las vacaciones.\nEn primer …, cuando vives en la ciudad, tienes una amplia oferta de ocio.\nA. sitio\nB. lugar\nC. ejemplo\n9.2.\nEllos se … mucho porque son gemelos.\nEstas flores me … muy bonitas.\nA. parecen\nB. quedan\nC. quieren\n9.3.\nAl ver el gato, el se escondió debajo del armario.\nMi abuelo intentó editar el documento pero no le funcionaba el\nA. portátil\nB. plato\nC. ratón\n9.4.\nMe alegro … que te vaya bien.\nMi madre se acuerda siempre … ti.\nA. por\nB. de\nC. en\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"9. Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia, chyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *lugar*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\nZdania z lukami:\n\n> *Este pueblo es un perfecto para pasar las vacaciones.*\n> *En primer , cuando vives en la ciudad, tienes una amplia oferta de ocio.*\n\n**Analiza zdanie po zdaniu:**\n\n**Zdanie 1:** *Este pueblo es un perfecto para pasar las vacaciones.*\n- Szukamy rzeczownika w rodzaju męskim (niekreślone *un*)\n- *lugar* → *un lugar perfecto* = idealne miejsce\n- *sitio* → *un sitio perfecto* = idealne miejsce (synonim!)\n- *ejemplo* → *un ejemplo perfecto* = idealny przykład (możliwe gramatycznie, ale dziwne w kontekście)\n\n**Zdanie 2:** *En primer , cuando vives en la ciudad *\n- Szukamy wyrażenia przyimkowego *En primer *\n- *En primer lugar* = po pierwsze, przede wszystkim (**utarte wyrażenie!**)\n- *En primer sitio* = NIE ISTNIEJE jako wyrażenie\n- *En primer ejemplo* = NIE ISTNIEJE jako wyrażenie\n\n→ **Wniosek:** Tylko *lugar* pasuje w **obu** zdaniach. Odpowiedź: **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\n\n| Wyraz | Zdanie 1 (*un perfecto*) | Zdanie 2 (*En primer *) | Pasuje w obu? |\n| A. *sitio* | Tak (*un sitio perfecto* = idealne miejsce) | Nie (*en primer sitio* nie istnieje) | Nie |\n| **B. *lugar*** | **Tak (*un lugar perfecto* = idealne miejsce)** | **Tak (*en primer lugar* = po pierwsze)** | **Tak** |\n| C. *ejemplo* | Słabo (*un ejemplo perfecto* = idealny przykład - zmienia sens) | Nie (*en primer ejemplo* nie istnieje) | Nie |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (*lugar*)\n> - **0 pkt** - A (*sitio*) lub C (*ejemplo*)\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Wyrażenia z *lugar*:**\n> *un lugar* = miejsce (rzeczownik pospolity)\n> *en primer lugar* = po pierwsze (wyrażenie dyskursywne)\n> *en segundo lugar* = po drugie; *en último lugar* = na końcu\n> *tener lugar* = odbywać się (wydarzenie)\n> **Klucz:** *En primer lugar* to USTALONE wyrażenie - tylko *lugar* pasuje, nie *sitio*\n\n> 📖 **Reference - *sitio* vs *lugar* - różnica:**\n> Oba znaczą \"miejsce\", ale:\n> *sitio* - bardziej potoczne, konkretne miejsca fizyczne\n> *lugar* - bardziej formalne, + ustalone wyrażenia (*en primer lugar*, *tener lugar*, *dar lugar a*)\n> W zadaniach CKE gap-fill: gdy jedno zdanie wymaga wyrażenia stałego, *lugar* jest prawie zawsze poprawne\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (*sitio*) | *\"En primer sitio\"* nie funkcjonuje jako wyrażenie w języku hiszpańskim - tylko *lugar* tworzy *\"en primer lugar\"* | *Sitio* i *lugar* są synonimami w zdaniu 1 - uczniowie wybierają A bo \"też pasuje\" |\n| **B (*lugar*)** | **POPRAWNA** - pasuje w obu zdaniach | - |\n| C (*ejemplo*) | *\"En primer ejemplo\"* nie istnieje; w zdaniu 1 zmienia sens (przykład zamiast miejsce) | *Ejemplo perfecto* brzmi sensownie, ale w zdaniu 2 jest błędne |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania z typem \"jeden wyraz do dwóch luk\" zawsze testują **utarte wyrażenia lub kolokacje**. Jeśli jedno ze zdań wymaga wyrażenia stałego (np. *en primer lugar*), szukaj wyrazu, który tworzy to wyrażenie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Sitio* i *lugar* są synonimami jako rzeczowniki pospolite, ale TYLKO *lugar* wchodzi w skład wyrażeń dyskursywnych (*en primer/segundo/último lugar*). Ta asymetria jest klasycznym testem wiedzy leksykalnej.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenia dyskursywne *en primer lugar, en segundo lugar, en tercer lugar* są niezbędne w zadaniu writing (struktura argumentacji). Warto je znać na pamięć.\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *parecen*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\nZdania z lukami:\n\n> *Ellos se mucho porque son gemelos.*\n> *Estas flores me muy bonitas.*\n\n**Analiza zdanie po zdaniu:**\n\n**Zdanie 1:** *Ellos se mucho porque son gemelos.*\n- Podmiot: *ellos* (3. os. l. mn.)\n- *se parecen* = są do siebie podobni (bliźniacy się do siebie upodabniają)\n- *se quedan* = zostają/pozostają - nie ma sensu z *mucho* i kontekstem bliźniaków\n- *se quieren* = kochają się - możliwe dla bliźniaków, ale *mucho* i *porque son gemelos* nie uzasadniają miłości (powód to bycie bliźniakami → podobieństwo)\n\n**Zdanie 2:** *Estas flores me muy bonitas.*\n- *me parecen* = wydają mi się bardzo ładne (**parecer** jak gustar - dativo)\n- *me quedan* = zostają mi (nie pasuje do kwiatów + bonitas)\n- *me quieren* = kochają mnie (kwiaty nie mogą kochać)\n\n→ **Wniosek:** Tylko *parecen* pasuje w **obu** zdaniach. Odpowiedź: **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n| Wyraz | Zdanie 1 (*se mucho*) | Zdanie 2 (*me muy bonitas*) | Pasuje w obu? |\n| **A. *parecen*** | ***se parecen* = są podobni** | ***me parecen bonitas* = wydają mi się ładne** | **Tak** |\n| B. *quedan* | *se quedan* = zostają (brak sensu) | *me quedan* = zostają mi / pasują mi (brak sensu z kwiatami + bonitas) | Nie |\n| C. *quieren* | *se quieren* = kochają się | *me quieren* = kochają mnie (kwiaty) | Nie |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A** (*parecen*)\n> - **0 pkt** - B (*quedan*) lub C (*quieren*)\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - *parecerse* (verbo reflexivo) vs *parecer* (tipo gustar):**\n>\n> **parecerse** (reflexivo) = być podobnym do siebie / do kogoś\n> *Ellos se parecen mucho* = Są do siebie bardzo podobni\n> *Me parezco a mi madre* = Jestem podobna do mamy\n>\n> **parecer** (tipo gustar) = wydawać się, sprawiać wrażenie\n> *Me parece bonito* = Wydaje mi się ładne\n> *Me parecen aburridos* = Wydają mi się nudni\n> Struktura: dativo (*me, te, le, nos, os, les*) + *parece/parecen* + przymiotnik/rzeczownik\n\n> 📖 **Reference - *quedar* (znaczenia):**\n> *quedar* = zostać, pozostać (miejsce/czas)\n> *quedarse* = zatrzymać się, pozostać\n> *quedarle bien/mal* = pasować komuś (ubranie): *Me quedan bien estos pantalones*\n> Tu: *me quedan bonitas* - bonitas nie jest miarą \"pasowania\", nie ma sensu\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A (*parecen*)** | **POPRAWNA** | - |\n| B (*quedan*) | *Se quedan* = pozostają (nie opisuje podobieństwa bliźniaków); *me quedan* + bonitas jest nielogiczne | *Quedarle bien* = pasować (ubrania) - uczniowie mogą mylić z oceną kwiatów |\n| C (*quieren*) | Kwiaty nie mogą kogoś kochać; bliźniacy mogą się kochać, ale *mucho + porque son gemelos* sugeruje podobieństwo, nie miłość | *Se quieren* = naturalne dla rodzeństwa, ale *mucho porque son gemelos* sugeruje podobieństwo fizyczne |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Parecerse* i *parecer* to dwa różne czasowniki! *Se parecen* (reciprocal reflexive) = są podobni; *me parecen* (tipo gustar) = wydają mi się. Oba w zadaniu 9.2 - kluczowe rozpoznanie obu użyć.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasowniki tipo gustar w 9.2: *me parecen muy bonitas* - podmiot to *flores* (l. mn.) → *parecen* (3. os. l. mn.), nie *parece*. Częsty błąd: *me parece bonitas* → błąd zgody.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja B (*quedan*) jest pułapką dla uczniów znających *quedarle bien* (pasować). *Me quedan muy bonitas* brzmi nielogicznie, bo *bonitas* nie opisuje \"pasowania\" ubrania.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *ratón*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\nZdania z lukami:\n\n> *Al ver el gato, el se escondió debajo del armario.*\n> *Mi abuelo intentó editar el documento pero no le funcionaba el *\n\n**Analiza zdanie po zdaniu:**\n\n**Zdanie 1:** *Al ver el gato, el se escondió debajo del armario.*\n- Ktoś/coś, kto/co chowa się pod szafą na widok kota → zwierzę bójące się kotów\n- *ratón* = mysz (zwierzę) ✓ - myszy uciekają przed kotami\n- *portátil* = laptop → laptop nie chowa się przed kotami\n- *plato* = talerz → talerz nie chowa się\n\n**Zdanie 2:** *Mi abuelo intentó editar el documento pero no le funcionaba el *\n- Dziadek próbował edytować dokument, ale coś nie działało → urządzenie komputerowe\n- *ratón* = mysz komputerowa (urządzenie do obsługi komputera) ✓ - bez myszy trudno edytować dokument\n- *portátil* = laptop → laptop nie \"nie funkcjonuje\" w tym kontekście (cały komputer działał, tylko część)\n- *plato* = talerz → talerz nie jest częścią komputera\n\n→ **Wniosek:** *Ratón* ma **dwa znaczenia**: zwierzę (mysz) i mysz komputerowa. Pasuje w obu zdaniach. Odpowiedź: **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza polisemii (wieloznaczności)\n\n| Wyraz | Znaczenie 1 | Znaczenie 2 | Pasuje w zdaniu 1? | Pasuje w zdaniu 2? |\n| A. *portátil* | Laptop/komputer przenośny | (brak drugiego znaczenia) | Nie | Możliwe, ale mniej precyzyjne |\n| B. *plato* | Talerz/danie | (brak odpowiedniego drugiego znaczenia) | Nie | Nie |\n| **C. *ratón*** | **Mysz (zwierzę)** | **Mysz komputerowa** | **Tak** | **Tak** |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (*ratón*)\n> - **0 pkt** - A (*portátil*) lub B (*plato*)\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Polisemia w j. hiszpańskim (słowa o dwóch znaczeniach):**\n> Klasyczne przykłady do matury:\n> *ratón* = mysz (zwierzę) / mysz komputerowa\n> *planta* = roślina / piętro (budynku)\n> *banco* = bank / ławka\n> *cola* = kolejka / ogon\n> *red* = sieć (internet) / sieć (do połowu)\n> Zadania \"jeden wyraz do dwóch luk\" BARDZO często testują polisemię\n\n> 📖 **Reference - Słownictwo komputerowe (nivel maturalny):**\n> *el ratón* = mysz komputerowa\n> *el teclado* = klawiatura\n> *la pantalla* = ekran\n> *el portátil/ordenador portátil* = laptop\n> *editar* = edytować\n> *funcionar* = działać, funkcjonować\n> *no le funcionaba el ratón* = mysz mu nie działała (*le* = dativo interesowości)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (*portátil*) | Laptop nie chowa się pod szafą na widok kota; nie jest częścią komputera \"która nie działa\" gdy reszta działa | *Portátil* kojarzy się z komputerem → uczniowie mogą wybrać A dla zdania 2 |\n| B (*plato*) | Talerz nie chowa się przed kotami i nie jest urządzeniem komputerowym | *Plato* nie ma sensu w żadnym ze zdań |\n| **C (*ratón*)** | **POPRAWNA** - polisemia: mysz zwierzę + mysz komputerowa | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania z typem \"jeden wyraz do dwóch luk\" w CKE często testują **polisemię** (jedno słowo, dwa lub więcej znaczeń). Gdy widzisz dwa zdania z bardzo różnych dziedzin (natura + technologia, kuchnia + geografía), szukaj słowa z dwoma znaczeniami.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Ratón* - wymowa: [ra'ton]. Liczba mnoga: *ratones*. Rodzajnik: *el ratón* (rzeczownik nieżywotny maskulinum, mimo że mysz może być samicą). W kontekście komputerowym zawsze *el ratón*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *No le funcionaba el ratón* - dativo interesowości (*le* = jemu/jej). Czasownik *funcionar* działa jak *gustar*: podmiot to urządzenie (*el ratón*), dopełnienie logiczne to osoba (*le* = dziadkowi).\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *de*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\nZdania z lukami:\n\n> *Me alegro … que te vaya bien.*\n> *Mi madre se acuerda siempre … ti.*\n\n**Analiza zdanie po zdaniu:**\n\n**Zdanie 1:** *Me alegro que te vaya bien.*\n- Czasownik: *alegrarse* = cieszyć się\n- Rekcja: *alegrarse **de** que* + subjuntivo = cieszyć się, że\n- *alegrarse de que* → wymagane *de*\n\n**Zdanie 2:** *Mi madre se acuerda siempre ti.*\n- Czasownik: *acordarse* = pamiętać, wspominać\n- Rekcja: *acordarse **de*** + osoba/rzecz = pamiętać o kimś/czymś\n- *acordarse de ti* = pamiętać o tobie\n\n→ **Wniosek:** Oba czasowniki wymagają przyimka *de*. Odpowiedź: **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja przyimków\n\n| Przyimek | Zdanie 1 (*Me alegro que *) | Zdanie 2 (* acuerda ti*) | Pasuje w obu? |\n| A. *por* | *alegrarse por* = cieszyć się z powodu (możliwe, ale nie z *que*) | *acordarse por* = NIE ISTNIEJE | Nie |\n| **B. *de*** | ***alegrarse de que* = cieszyć się, że** | ***acordarse de* = pamiętać o** | **Tak** |\n| C. *en* | *alegrarse en* = NIE ISTNIEJE | *acordarse en* = NIE ISTNIEJE | Nie |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (*de*)\n> - **0 pkt** - A (*por*) lub C (*en*)\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Verbos con preposición *de* (rekcja z *de*):**\n> *alegrarse de* = cieszyć się z czegoś / że coś\n> *acordarse de* = pamiętać o czymś/kimś\n> *olvidarse de* = zapominać o czymś\n> *darse cuenta de* = zdać sobie sprawę z czegoś\n> *depender de* = zależeć od czegoś\n> *enamorarse de* = zakochać się w kimś\n> *arrepentirse de* = żałować czegoś\n> **Klucz do matury:** te czasowniki tworzą STAŁE połączenia z *de* - wymagają zapamiętania\n\n> 📖 **Reference - *Alegrarse de que* + subjuntivo:**\n> Po *alegrarse de que* wymagany jest **subjuntivo**:\n> *Me alegro de que te vaya bien* (subjuntivo pres. od *ir* - *vaya*)\n> Reguła: wyrażenie emocji + *que* + inny podmiot = subjuntivo\n> *vaya bien* = idzie dobrze (subjuntivo od *ir bien*)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (*por*) | *Alegrarse por* + rzeczownik = cieszyć się z czegoś (możliwe), ale nie *por que* (bez łącznika = *porque*). *Acordarse por* nie istnieje | *Por* kojarzy się z przyczyną, a *żpor qué?* z pytaniem - uczniowie mylą rekcję |\n| **B (*de*)** | **POPRAWNA** - rekcja obu czasowników | - |\n| C (*en*) | Ani *alegrarse en*, ani *acordarse en* nie istnieją jako stałe połączenia | *En* kojarzy się z miejscem - całkowicie błędny wybór |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rekcja przyimkowa (verbos con preposición) to jeden z najtrudniejszych elementów języka hiszpańskiego. W zadaniach CKE zawsze pytają o: *alegrarse de, acordarse de, depender de, enamorarse de, olvidarse de* (DE) oraz *pensar en, confiar en, interesarse en/por* (EN/POR).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Me alegro de que te vaya bien* - *vaya* to subjuntivo od *ir*! Forma: *voy → vaya* (nieregularna). Po emocji + *que* + inny podmiot = zawsze subjuntivo. Nie mylić z *va* (indicativo).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Acordarse de* + zaimek osobowy po przyimku: *de mí, de ti, de él/ella, de nosotros, de vosotros, de ellos*. Po przyimku NIE używamy *yo/tú* - używamy *mí/ti* (formy akcentowane).","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-3)\nPrzeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (10.1.-10.3.) jednym wyrazem, tak aby powstał\nspójny i logiczny tekst. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna\nwpisywanych wyrazów.\nMILLONARIOS ANTES DE ACABAR LA ESCUELA\nSer adolescente no es obstáculo para crear un negocio de éxito. Y si no, que se lo digan\na Nick D'Aloisio. Este programador británico es el creador de una aplicación que selecciona\ny resume las noticias más importantes que circulan por la red. Con 17 ańos vendió\nel proyecto a una multinacional estadounidense 10.1. 30 millones\nde dólares. Tras la venta, mientras todavía cursaba la escuela secundaria, D'Aloisio\nse quedó trabajando para la empresa.\nOtro joven emprendedor es Fraser Doherty. El escocés se convirtió en empresario\n10.2. tenía 14 ańos. Comenzó vendiendo mermelada de fruta,\ncien por ciento natural, basada en una receta de su abuela. Doherty creó él mismo\nla etiqueta del producto. 10.3. hizo en el ordenador de su casa.\nAl principio, vendía los tarros puerta por puerta en las tiendas locales. Actualmente,\nsus productos se venden en más de 2 000 supermercados.\nNa podstawie: www.expansion.com\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"10. Realizację poszczególnych podpunktów polecenia ocenia się w całej wypowiedzi;\nodniesienia do tego samego podpunktu polecenia mogą wystąpić w różnych częściach\npracy.","solution":"**10.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**por** (akceptowane: *en* lub *ganando*)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nZdanie z luką (tekst o Nicku D'Aloisio):\n\n> *Con 17 ańos vendió el proyecto a una multinacional estadounidense **10.1.** 30 millones de dólares.*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Kontekst:** sprzedaż projektu (*vendió el proyecto*) za określoną cenę (*30 millones de dólares*)\n2. **W języku polskim:** sprzedał projekt ZA 30 milionów dolarów → szukamy przyimka odpowiadającego \"za\" w kontekście ceny\n3. **W języku hiszpańskim:**\n- *vender algo **por** X euros* = sprzedać coś ZA X euro → **typowa konstrukcja z ceną**\n- *vender algo en X euros* = sprzedać za X euro (mniej typowe, ale akceptowane)\n- *ganando 30 millones de dólares* = zarabiając 30 milionów dolarów (gerundium - opis okoliczności)\n\n→ **Wniosek:** Podstawowa odpowiedź: **por**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n**Rekcja przyimkowa *vender por*:**\n\n| Przyimek | Konstrukcja | Znaczenie | Poprawność |\n| *por* | *vender X **por** Y euros* | sprzedać X za Y euro | ✓ Poprawna (główna odpowiedź) |\n| *en* | *vender X **en** Y euros* | sprzedać X za Y euro | ✓ Akceptowana |\n| *ganando* | *(gerundio) vendió **ganando** Y euros* | sprzedał zarabiając Y euro | ✓ Akceptowana (inna konstrukcja) |\n| *con* | *vender **con** Y euros* | NIE - *con* = z, nie wyraża ceny | ✗ Błędna |\n| *a* | *vender **a** Y euros* | NIE - *a* + cena = jednostkowa cena, nie suma | ✗ Błędna |\n| *para* | *vender **para** Y euros* | NIE - *para* = cel/przeznaczenie | ✗ Błędna |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **por** / **en** / **ganando**\n> - **0 pkt** - con / sobre / a / para / recibió / ganó\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Przyimek *por* z ceną:**\n> *Vender algo por X euros* = sprzedać coś za X euro (cena transakcji)\n> *Comprar algo por X euros* = kupić coś za X euro\n> *Pagar X euros por algo* = zapłacić X euro za coś\n> Schemat: *verbo de intercambio (comprar/vender/pagar/cobrar) + por + kwota*\n> **Klucz:** *por* = wymiana, cena, powód - tu wyrażenie ceny transakcji\n\n> 📖 **Reference - Gerundio jako okolicznik:**\n> *Vendió el proyecto, ganando 30 millones* = Sprzedał projekt, zarabiając 30 milionów\n> Gerundio (*ganando* ← *ganar*) = okolicznik towarzyszący (opis jak/w jaki sposób)\n> Forma: *ar* → *-ando*; *er/ir* → *-iendo*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opacja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| *con* | *Con 30 millones* = z 30 milionami (narzędnik) - nie wyraża ceny transakcji | *Con* kojarzy się ze \"with\" (angielski) - uczniowie tłumaczą dosłownie |\n| *sobre* | *Sobre* = na/o/około - nie wyraża ceny sprzedaży | *Sobre* może sugerować \"mniej więcej\" (około) |\n| *a* | *A 30 millones* = po 30 milionów (cena jednostkowa) - tylko przy sprzedaży wielu jednostek | *A* jest naturalnym przyimkiem po *vender* w innych kontekstach |\n| *para* | *Para* = dla/żeby - cel, przeznaczenie, nie cena | Uczniowie mylą przyimki celu i ceny |\n| **por** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach *uzupełnij jednym wyrazem* sprawdź najpierw co poprzedza i co następuje po luce. Tu: *a una multinacional 30 millones* - kontekst ceny wymaga *por*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Por* ma wiele znaczeń: cena (*por 30 millones*), przyczyna (*por su edad*), czas (*por la mańana*), miejsce (*por Madrid*), wymiana (*te lo cambio por esto*). W kontekście transakcji finansowych = zawsze cena.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Akceptowane są też *en* i gerundio *ganando* - ale na maturze najbezpieczniej napisać **por**, bo to jest forma najbardziej standardowa i oczekiwana.\n\n**10.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**cuando**\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nZdanie z luką (tekst o Fraserze Dohertym):\n\n> *El escocés se convirtió en empresario **10.2.** tenía 14 ańos.*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Kontekst:** stał się przedsiębiorcą (*se convirtió en empresario*) + czas (*tenía 14 ańos* = miał 14 lat)\n2. **Szukamy spójnika:** który łączy zdanie główne z okolicznikiem czasu\n3. **W języku polskim:** *stał się przedsiębiorcą, KIEDY/GDY miał 14 lat*\n4. **W języku hiszpańskim:** *cuando* = kiedy/gdy (spójnik czasu)\n\n→ **Wniosek:** Poprawna odpowiedź: **cuando** (bez akcentu - spójnik, nie pytajnik).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n**Kontrast *cuando* vs *cuándo*:**\n\n| Forma | Typ | Użycie | Przykład |\n| *cuando* | Spójnik | Zdania okolicznikowe czasu | *Se fue cuando tenía 20 ańos* |\n| *cuándo* | Pytajnik/wykrzyknik | Pytania bezpośrednie i pośrednie | *żCuándo llegaste?* / *No sé cuándo llegó* |\n\n**W tym zdaniu:**\n- Nie ma pytania (*ż ?*) → nie pytajnik → **bez akcentu: *cuando***\n- Zdanie oznajmujące → spójnik czasu → *cuando*\n\n**Dlaczego nie *durante*?**\n- *Durante* = podczas, w czasie (+ rzeczownik, nie zdanie)\n- *durante 14 ańos* = przez 14 lat (czas trwania)\n- *durante tenía 14 ańos* = BŁĄD - *durante* nie łączy zdań\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **cuando**\n> - **Akceptowane (dla dysleksji):** *quando* / *cuándo*\n> - **0 pkt** - *cuándo* (z błędnym akcentem - w pytaniu pośrednim akcent niepotrzebny) / *durante* / *cuando solo*\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Spójniki czasu w j. hiszpańskim:**\n> *cuando* = kiedy/gdy (stan lub czynność jednoczesna)\n> *mientras* = podczas gdy, dopóki (czynność trwająca)\n> *después de que* = po tym jak\n> *antes de que* + subjuntivo = zanim\n> *hasta que* = dopóki nie, aż\n> *desde que* = od kiedy\n> **Klucz:** *cuando* + imperfecto = gdy (trwający stan w przeszłości)\n\n> 📖 **Reference - Akcenty diakrytyczne w pytajnikach:**\n> Z akcentem (*cuándo, dónde, cómo, qué, quién, cuánto*): pytania bezpośrednie i pośrednie\n> Bez akcentu (*cuando, donde, como, que, quien, cuanto*): spójniki w zdaniach oznajmujących\n> **Test:** Czy jest znak *?* lub słowo *preguntó*/*quiero saber*? → akcent. Czy to zdanie oznajmujące? → bez akcentu.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| *cuándo* (z akcentem) | Akcent graficzny wymagany tylko w pytaniach bezpośrednich i pośrednich - tu zdanie oznajmujące | Uczniowie zawsze piszą *cuándo* bez sprawdzenia kontekstu |\n| *durante* | *Durante* + rzeczownik (nie zdanie): *durante 14 ańos* ✓, *durante tenía 14 ańos* ✗ | \"Podczas\" kojarzy się z *durante* |\n| *cuando solo* | *Solo* jest zbędny i zmienia znaczenie - nie ma go w zdaniu | Uczniowie dodają *solo cuando* (tylko kiedy) niepotrzebnie |\n| **cuando** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna pułapka ortograficzna: *cuando* (spójnik) vs *cuándo* (pytajnik). W zdaniu *se convirtió en empresario tenía 14 ańos* nie ma pytania → **cuando bez akcentu**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Cuando* + imperfecto de indicativo = jednoczesność czynności w przeszłości. *Se convirtió* (indefinido = czynność punktowa) *cuando tenía* (imperfecto = trwający stan/wiek) - to klasyczna kombinacja indefinido + cuando + imperfecto.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE AKCEPTUJE *quando* (błąd ortograficzny) dla uczniów z dysleksją. Jednak na maturze standardowej poprawna pisownia to *cuando* (jedno *n*, bez akcentu).\n\n**10.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**Lo** (akceptowane: *La*)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nZdanie z luką (tekst o Fraserze Dohertym):\n\n> *Doherty creó él mismo la etiqueta del producto. **10.3.** hizo en el ordenador de su casa.*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Zdanie poprzednie:** *Doherty creó él mismo **la etiqueta** del producto* = Doherty sam stworzył etykietę produktu\n2. **Luka:** *hizo en el ordenador de su casa* = ZROBIŁ JĄ w komputerze w domu\n3. **Zastąpienie:** *la etiqueta* → zaimek dopełnienia bliższego (*la/lo*) na początku zdania\n4. **Analiza rodzaju:**\n- *la etiqueta* = rodzaj żeński → zaimek *la*\n- *el producto* = rodzaj męski → zaimek *lo*\n- Oba mogą odsyłać do poprzedniego zdania → klucz akceptuje **Lo** i **La**\n\n→ **Wniosek:** Poprawna odpowiedź: **Lo** lub **La** (zaimek dopełnienia bliższego).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna zaimków\n\n**Zaimki dopełnienia bliższego (acusativo):**\n\n| Osoba | Rodzaj | Zaimek | Przykład |\n| 3. os. l. poj. | Męski | *lo* | *El libro → lo leí* |\n| 3. os. l. poj. | Żeński | *la* | *La etiqueta → la hizo* |\n| 3. os. l. mn. | Męski | *los* | *Los libros → los leí* |\n| 3. os. l. mn. | Żeński | *las* | *Las etiquetas → las hizo* |\n\n**Dlaczego NIE *Le*?**\n- *Le* = dativo (dopełnienie dalsze: komu?) → *Le di el libro* = Dałem mu książkę\n- Tu mamy *hacer algo* (coś = acusativo) → *lo/la* (nie *le*)\n\n**Dlaczego NIE *Se*?**\n- *Se* = reflexivo lub pasywne → *Se hizo* = Zostało zrobione (pasiva refleja) LUB *Se hizo a sí mismo*\n- Tu podmiotem jest Doherty (nie zmieniony) → nie reflexivo\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **Lo** lub **La**\n> - **0 pkt** - *Le* / *Se* / inne\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Zaimki osobowe dopełnienia bliższego (acusativo):**\n> *me, te, lo/la, nos, os, los/las*\n> Pozycja: **przed** czasownikiem koniugowanym (*Lo hizo*)\n> Przy infinitivie lub gerundio: może być po (*hacerlo*, *haciéndolo*) lub przed (*lo puede hacer*)\n> **Klucz:** zaimek acusativo zastępuje rzeczownik - sprawdź rodzaj i liczbę rzeczownika\n\n> 📖 **Reference - *Lo* vs *La* vs *Le* - kiedy co?**\n> *Lo* = go (rzeczownik lub zdanie) - dopełnienie bliższe, rodzaj męski lub neutralny\n> *La* = ją - dopełnienie bliższe, rodzaj żeński\n> *Le* = mu/jej - dopełnienie dalsze (TYLKO dla osób w języku standardowym)\n> *Se* = reflexivo / interakcja le+lo = se lo (nie tu)\n> **Test:** Zastąp luką pytaniem: *żQué hizo en el ordenador?* = *la etiqueta* → *la*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| *Le* | *Le* = dativo - odnosi się do osoby (komu?); *hizo* + osoba = niepoprawne w tym kontekście | W niektórych dialektach *leísmo* (le zamiast lo dla osób) - ale nie dla rzeczy |\n| *Se* | *Se hizo* = zostało zrobione (pasiva) lub forma reflexiva - zmienia znaczenie zdania | Uczniowie mylą *se* z zastępnikiem *le+lo* = *se lo* (przy podwójnych zaimkach) |\n| **Lo/La** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Gdy zaimek zastępuje rzeczownik z poprzedniego zdania, zawsze sprawdź **rodzaj i liczbę** tego rzeczownika: *la etiqueta* (żeński) → *la*, *el producto* (męski) → *lo*. Klucz CKE akceptuje oba.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Le* jest najczęstszym błędem w tym zadaniu. Uczniowie stosują *le* jako \"ogólny\" zaimek 3. osoby. Pamiętaj: *le* = komu? (dativo); *lo/la* = co/kogo? (acusativo).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kolejność zaimków w zdaniu: podmiot *Doherty* - zaimek *Lo* - czasownik *hizo*. NIE *Doherty lo él hizo* - podmiot i zaimek tworzą ścisłą grupę.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-3)\nUzupełnij zdania 11.1.-11.3. Wykorzystaj w odpowiedniej formie wyrazy podane\nw nawiasach. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast -\njeżeli jest to konieczne - dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać zdania logiczne\ni gramatycznie poprawne. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna\nwpisywanych fragmentów zdań.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to\nwyrazy już podane.\n11.1. La parada de autobús está (lado / restaurante)\n“Valencia”.\n11.2. El médico le recomendó una dieta muy estricta, pero Miguel (seguir / comer)\nmucho y mal.\n11.3. No es posible que las dos motos (tener / mismo)\nprecio.\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"11. Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych\npodpunktów polecenia, np.\n• opisz materiały, które zaprezentowaliście na tej wystawie\n• przedstaw reakcję osób zwiedzających wystawę\nLo que más le gustó al público fue una serie de fotos antiguas.","solution":"**11.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**al lado del restaurante**\n\n## Sposób 1 - analiza zdania\n\nZdanie z luką:\n\n> *La parada de autobús está (lado / restaurante) \"Valencia\".*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Podane wyrazy:** *lado* i *restaurante* - oba muszą być użyte w luce\n2. **Sens zdania po polsku:** Przystanek autobusowy jest (obok) restauracji \"Valencia\"\n3. **Wyrażenie przyimkowe:** *al lado de* = obok, przy\n4. **Połączenie z rodzajnikiem:** *al lado de* + *el restaurante* = *al lado del restaurante*\n- *de + el = del* (ściągnięcie obligatoryjne)\n- *a + el = al* (ściągnięcie obligatoryjne)\n\n→ **Wniosek:** *La parada está **al lado del restaurante** \"Valencia\".*\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna ściągnięć\n\n**Obligatoryjne ściągnięcia w j. hiszpańskim:**\n\n| Forma pełna | Ściągnięcie | Przykład |\n| *a + el* | *al* | *Voy al mercado* |\n| *de + el* | *del* | *El libro del profesor* |\n| Pozostałe (*a la, de la, a los, de los, a las, de las*) | Bez ściągnięcia | *Voy a la tienda* |\n\n**W tym zdaniu:**\n- *al* (*a + el*) → potrzebne bo: *lado* jest rodzaju męskiego (*el lado*)\n- *del* (*de + el*) → potrzebne bo: *restaurante* jest rodzaju męskiego (*el restaurante*)\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **al lado del restaurante**\n> - **Akceptowane (dla dysleksji):** *al lado del restuarante*\n> - **0 pkt:**\n> - *al lado de restaurante* - brak ściągnięcia *de + el = del*\n> - *a lado del restaurante* - brak ściągnięcia *a + el = al*\n> - *al lado de un restaurante* - niezgodne z tekstem (chodzi o konkretną restaurację \"Valencia\")\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Wyrażenia miejsca z *lado*:**\n> *al lado de* = obok, przy (dosłownie: po stronie)\n> *al lado del* = obok (+ rodzajnik określony *el*)\n> *a mi lado* = przy mnie, obok mnie\n> *al otro lado de* = po drugiej stronie\n> Inne przydatne wyrażenia miejsca: *enfrente de* (naprzeciwko), *detrás de* (za), *delante de* (przed), *encima de* (na górze), *debajo de* (pod)\n\n> 📖 **Reference - Ściągnięcia *al* i *del*:**\n> *a + el = al* (obligatoryjne zawsze)\n> *de + el = del* (obligatoryjne zawsze)\n> Wyjątek: nazwy własne z rodzajnikiem (*El País → de El País*, nie *del País*)\n> Tutaj: \"Valencia\" to nazwa restauracji bez rodzajnika → ściągnięcie dotyczy tylko *restaurante*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Błędna forma | Dlaczego błędna | Typowy błąd |\n| *al lado de restaurante* | Brak ściągnięcia - *de + el restaurante = del restaurante* | Uczniowie zapominają o *del* |\n| *a lado del restaurante* | Brak ściągnięcia - *a + el lado = al lado* | Uczniowie piszą *a* bez ściągnięcia |\n| *al lado de un restaurante* | Niezgodne z kontekstem: chodzi o konkretną restaurację \"Valencia\" → rodzajnik określony *el*, nie nieokreślony *un* | Uczniowie automatycznie dodają *un* |\n| **al lado del restaurante** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dwa ściągnięcia w jednym wyrażeniu: *al* (a+el) i *del* (de+el). Oba obowiązkowe - brak jednego = błąd i 0 pkt.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Al lado de* = obok (wyrażenie przyimkowe). NIE mylić z *a lado de* (nie istnieje) ani *al costado de* (formalne/regionalne). Standardowa forma to *al lado de*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania translation fragment (zad. 11) testują znajomość DOKŁADNYCH form gramatycznych. Każde ściągnięcie, każdy rodzajnik jest punktowany. Pisz powoli i sprawdzaj każdy element.\n\n**11.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**siguió comiendo** (akceptowane: *sigue comiendo* / *ha seguido comiendo* / *seguía comiendo*)\n\n## Sposób 1 - analiza zdania\n\nZdanie z luką:\n\n> *El médico le recomendó una dieta muy estricta, pero Miguel (seguir / comer) mucho y mal.*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Podane wyrazy:** *seguir* i *comer* - oba muszą być użyte\n2. **Sens zdania po polsku:** Lekarz zalecił mu surową dietę, ale Miguel **nadal jadł** dużo i źle\n3. **Konstrukcja:** *seguir + gerundio* = nadal coś robić (kontynuacja czynności)\n- *seguir* + *comer* → *seguir comiendo* = nadal jeść\n4. **Forma czasownika *seguir*:** kontekst to przeszłość (*recomendó* = indefinido)\n- Pasuje: *siguió comiendo* (indefinido) = zjadł nadal / kontynuował jedzenie\n- Pasuje: *seguía comiendo* (imperfecto) = jadł nadal (trwały stan)\n- Pasuje: *sigue comiendo* (presente) = kontekst ogólny\n- Pasuje: *ha seguido comiendo* (perfecto compuesto) = nadal jadł (efekt do teraz)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n**Konstrukcja peryfrastyczna seguir + gerundio:**\n\n| Forma *seguir* | Czas | Znaczenie | Przykład |\n| *sigue* | Presente | nadal (teraz) robi | *Sigue comiendo* = nadal je |\n| *siguió* | Indefinido | nadal (wtedy) robił - czynność zakończona | *Siguió comiendo* = kontynuował jedzenie |\n| *seguía* | Imperfecto | nadal robił (trwały stan w przeszłości) | *Seguía comiendo* = wciąż jadł |\n| *ha seguido* | Perfecto compuesto | nadal robił (do teraz) | *Ha seguido comiendo* = do tej pory nadal je |\n\n**Błędne formy:**\n- *sigue comer* - brak gerundium → błąd składniowy\n- *sigió comiendo* - błędna ortografia: *siguió* z akcentem i *gu* (nie *gi*)\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *siguió comiendo* / *sigue comiendo* / *ha seguido comiendo* / *seguía comiendo*\n> - **Akceptowane (dla dysleksji):** *siguio comiendo* / *sigió comiendo*\n> - **0 pkt:** *sigue comer* (brak gerundium) / *sigió comiendo* (błędna pisownia czasownika) / inne formy bez gerundio\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Konstrukcja *seguir + gerundio*:**\n> Znaczenie: kontynuowanie czynności = \"nadal robić coś\"\n> Forma: *seguir* (koniugowany) + *gerundio* (czasownik główny w formie -*ando/-iendo*)\n> *comer* → *comiendo* (gerundio od *-er*)\n> *hablar* → *hablando* (gerundio od *-ar*)\n> Analogiczne: *continuar + gerundio*, *llevar + tiempo + gerundio*\n\n> 📖 **Reference - Odmiana *seguir* (czasownik nieregularny e→i):**\n> Presente: *sigo, sigues, sigue, seguimos, seguís, siguen*\n> Indefinido: *seguí, **seguiste**, **siguió**, seguimos, seguisteis, **siguieron***\n> Pułapka: 3. os. sg. indefinido = *siguió* (z *gu* i akcentem na *ó*)\n> NIE: *sigió* (bez *u*) - błąd ortograficzny\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Błędna forma | Dlaczego błędna | Typowy błąd |\n| *sigue comer* | Po *seguir* musi być gerundio: *comiendo*, nie bezokolicznik *comer* | Mylenie konstrukcji *seguir + gerundio* z *dejar de + infinitivo* |\n| *sigió comiendo* | Błędna ortografia - czasownik *seguir* zmienia *e→i* + *gu* przed *i*: *sig**ui**ó* | Zapomnienie o *gu* (jak w *llegar → llegué*) |\n| *continuó comiendo* | Byłoby poprawne, ale nie używa podanych wyrazów (*seguir/comer*) | Uczniowie znają synonim *continuar*, ale zadanie wymaga *seguir* |\n| **siguió comiendo** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Gerundio po *seguir* - OBOWIĄZKOWE. Nigdy bezokolicznik. Zasada: *seguir + -ando/-iendo*, nie *seguir + infinitivo*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Ortografia *siguió* - dwie pułapki: (1) *u* po *g* (*gu* przed *i/e* = [g]); (2) akcent na *ó* (końcówka 3. os. l. poj. indefinido). Bez akcentu *siguio* = nieakcentowana forma = błąd.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE akceptuje kilka form czasowych (*siguió/sigue/seguía/ha seguido*), bo zadanie nie wymaga konkretnego czasu. Jednak *siguió comiendo* jest najbardziej naturalne w kontekście przeszłościowym (*recomendó*).\n\n**11.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**tengan el mismo**\n\n## Sposób 1 - analiza zdania\n\nZdanie z luką:\n\n> *No es posible que las dos motos (tener / mismo) precio.*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Podane wyrazy:** *tener* i *mismo* - oba muszą być użyte\n2. **Sens zdania po polsku:** Nie jest możliwe, żeby oba motocykle miały tę samą cenę\n3. **Konstrukcja:** *No es posible que* + **subjuntivo** (wyrażenie nieprawdopodobieństwa/niemożliwości)\n4. **Forma *tener* w subjuntivo presente, 3. os. l. mn.:**\n- *las dos motos* (l. mn.) → *tengan* (subjuntivo pres. 3. os. l. mn.)\n5. **Wyrażenie \"tę samą\":** *el mismo precio* = tę samą cenę\n- *mismo* przymiotnik + rodzajnik *el* (bo *precio* = rodzaj męski)\n- *el mismo* (nie *lo mismo*) → bo *precio* jest konkretnym rzeczownikiem\n\n→ **Wniosek:** *No es posible que las dos motos **tengan el mismo** precio.*\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna subjuntivo\n\n**Kiedy po *que* wymagany jest subjuntivo:**\n\n| Typ wyrażenia | Przykład | Czas subjuntivo |\n| Niemożliwość | *No es posible que * | Pres. subjuntivo |\n| Wątpliwość | *Dudo que * | Pres. subjuntivo |\n| Emocja | *Es una lástima que * | Pres. subjuntivo |\n| Zakaz | *Prohíbo que * | Pres. subjuntivo |\n| Pragnienie | *Quiero que * | Pres. subjuntivo |\n\n**Odmiana *tener* w subjuntivo presente:**\n\n| Osoba | Forma |\n| yo | tenga |\n| tú | tengas |\n| él/ella | tenga |\n| nosotros | tengamos |\n| vosotros | tengáis |\n| ellos/ellas | **tengan** |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *tengan el mismo*\n> - **Akceptowane (dla dysleksji):** *tengan el mísmo*\n> - **0 pkt:**\n> - *tienen el mismo* - indicativo zamiast subjuntivo (błąd trybu)\n> - *tengan lo mismo* - błędny rodzajnik (*lo* zamiast *el* przed *mismo precio*)\n> - *tengan mismo* - brak rodzajnika *el* przed *mismo precio*\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Subjuntivo po wyrażeniach nieprawdopodobieństwa/niemożliwości:**\n> *No es posible que* + subjuntivo\n> *Es imposible que* + subjuntivo\n> *No es probable que* + subjuntivo\n> *Es poco probable que* + subjuntivo\n> Reguła: wyrażenia oceniające/modalne + *que* + inny podmiot = subjuntivo\n\n> 📖 **Reference - *mismo* jako przymiotnik (zaimek dzierżawczy intensywny):**\n> *el mismo precio* = ta sama cena (rodzaj męski, *precio* = masc.)\n> *la misma ciudad* = to samo miasto (rodzaj żeński, *ciudad* = fem.)\n> *lo mismo* = to samo (forma neutralna, bez rzeczownika)\n> Błąd: *lo mismo precio* - *lo* użyte zamiast *el* przed konkretnym rzeczownikiem\n\n> 📖 **Reference - Odmiana *tener* w subjuntivo presente:**\n> Podstawa: 1. os. sg. indicativo = *tengo* → subjuntivo: *tenga, tengas, tenga, tengamos, tengáis, tengan*\n> Reguła: czasowniki nieregularne tworzą subjuntivo od 1. os. sg. indicativo\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Błędna forma | Dlaczego błędna | Typowy błąd |\n| *tienen el mismo* | Indicativo (*tienen*) zamiast subjuntivo (*tengan*) - po *No es posible que* wymagany jest subjuntivo | Uczniowie stosują indicativo \"bo jest naturalniejsze\" |\n| *tengan lo mismo* | *Lo mismo* = forma neutralna bez rzeczownika; przy *precio* (konkretny rzeczownik) wymagane *el mismo* | Mylenie *lo mismo* (to samo) z *el mismo X* (ten sam X) |\n| *tengan mismo* | Brak rodzajnika *el* przed *mismo precio* - w hiszp. przymiotniki wymagają rodzajnika przy rzeczowniku | Pomijanie rodzajnika (typowy błąd anglofonów) |\n| **tengan el mismo** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *No es posible que* = jeden z najczęstszych triggerów subjuntivo na maturze. Zapamiętaj schemat: ocena moralna/modalna + *que* + inny podmiot = zawsze subjuntivo.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Tienen* (indicativo) vs *tengan* (subjuntivo) - zmiana spółgłoski *n → ng*: *tener → tengo → tenga*. Uczniowie zapominają o *g* w subjuntivo czasowników nieregularnych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Lo mismo* vs *el mismo*: *lo mismo* = the same thing (bez rzeczownika); *el mismo precio* = the same price (z konkretnym rzeczownikiem). Zawsze sprawdź czy po *mismo* jest rzeczownik.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":12,"ptype":"open","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (0-12)\nWraz z grupą kolegów zorganizowaliście wystawę dotyczącą Waszej szkoły. W e-mailu\ndo kolegi z Hiszpanii:\n• wyjaśnij, z jakiej okazji została zorganizowana ta wystawa\n• opisz materiały, które zaprezentowaliście na tej wystawie\n• napisz, jaki problem pojawił się podczas przygotowywania wystawy i w jaki\nsposób został on przez Was rozwiązany\n• przedstaw reakcję osób zwiedzających wystawę.\nNapisz swoją wypowiedź w języku hiszpańskim. Podpisz się jako XYZ.\nRozwiń swoją wypowiedź w każdym z czterech podpunktów, tak aby osoba nieznająca\npolecenia w języku polskim uzyskała wszystkie wskazane w nim informacje. Pamiętaj,\nże długość wypowiedzi powinna wynosić od 100 do 150 wyrazów (nie licząc wyrazów\npodanych na początku wypowiedzi). Oceniane są: umiejętność pełnego przekazania\ninformacji (5 punktów), spójność i logika wypowiedzi (2 punkty), zakres środków językowych\n(3 punkty) oraz poprawność środków językowych (2 punkty).\nCZYSTOPIS\nHola, Sergio:\nżQué tal? Mis compańeros y yo hemos organizado una exposición\ndedicada a nuestra escuela.\nMJHP-P0-100\nTreść\nSpójność\ni logika\nZakres środków\njęzykowych\nPoprawność środków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4-5\n0-1-2\n0-1-2-3\n0-1-2\nMJHP-P0-100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nJĘZYK HISZPAŃSKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023\nJĘZYK HISZPAŃSKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023\nJĘZYK HISZPAŃSKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"12. Jeśli zdający traktuje poszczególne podpunkty polecenia jak zadawane pytania i tworzy\nwypowiedź przez odpowiadanie na te pytania, nie dbając o precyzyjne przekazanie\ninformacji wymaganych w każdym podpunkcie polecenia, prowadzi to do obniżenia\npunktacji za treść oraz może powodować obniżenie punktacji za spójność i logikę\nwypowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nE-mail do Sergio o wystawie szkolnej - pełny wzorcowy tekst poniżej.\n\n## Sposób 1 - analiza wymagań CKE\n\n**4 wymagane podpunkty:**\n1. Z jakiej okazji zorganizowano wystawę\n2. Opis materiałów zaprezentowanych na wystawie\n3. Problem podczas przygotowań + jak go rozwiązano\n4. Reakcja osób zwiedzających\n\n**Długość:** 100-150 słów (nie licząc nagłówka podanego w arkuszu: *Hola, Sergio: żQué tal? Mis compańeros y yo hemos organizado una exposición dedicada a nuestra escuela.*)\n\n**Format:** e-mail nieformalny (do kolegi) → *Hola, Sergio* już jest w arkuszu, podpisujemy się *XYZ*\n\n## Wzór tekstu\n\n> *Hola, Sergio:*\n> *żQué tal? Mis compańeros y yo hemos organizado una exposición dedicada a nuestra escuela.*\n\nLa organizamos para celebrar el 70 aniversario de la fundación de nuestro colegio. Fue una ocasión muy especial para toda la comunidad escolar.\n\nEn la exposición presentamos fotografías antiguas de los profesores y alumnos, uniformes de los ańos 50 y copas ganadas por nuestros equipos deportivos. También había documentos históricos del primer director.\n\nDurante los preparativos surgió un problema: algunas fotografías estaban en mal estado y no se podían mostrar directamente. Lo solucionamos escaneándolas y ampliándolas en el ordenador.\n\nLa reacción de los visitantes fue muy positiva. Los padres y los profesores dijeron que la exposición era fascinante. Muchos alumnos se sorprendieron al ver cómo era la escuela antes.\n\n*ˇHasta pronto!*\n*XYZ*\n\n## Punkty CKE\n\n**Analiza wzorcowego tekstu:**\n\n**1. Z jakiej okazji:** *para celebrar el 70 aniversario de la fundación de nuestro colegio* - spełnione ✓ (rozwinięte: *fue una ocasión muy especial para toda la comunidad escolar*)\n\n**2. Opis materiałów:** *fotografías antiguas, uniformes de los ańos 50, copas ganadas por nuestros equipos deportivos, documentos históricos del primer director* - spełnione ✓ (rozwinięte: wymienione 4 konkretne elementy)\n\n**3. Problem + rozwiązanie:** *algunas fotografías estaban en mal estado y no se podían mostrar directamente* (problem) + *Lo solucionamos escaneándolas y ampliándolas en el ordenador* (rozwiązanie) - spełnione ✓ (oba człony podpunktu)\n\n**4. Reakcja zwiedzających:** *La reacción fue muy positiva. Los padres y los profesores dijeron que era fascinante. Muchos alumnos se sorprendieron* - spełnione ✓ (rozwinięte: różne grupy + szczegółowe reakcje)\n\n**Szacunkowa punktacja CKE:**\n- Treść (0-5): 5 pkt - wszystkie 4 podpunkty rozwinięte\n- Spójność i logika (0-2): 2 pkt - logiczny układ akapitów, spójniki (*también, durante, porque*)\n- Zakres środków językowych (0-3): 3 pkt - zróżnicowane czasowniki, przymiotniki, struktury\n- Poprawność językowa (0-2): 2 pkt - brak błędów gramatycznych\n- **Łącznie: ~12/12 pkt**\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n*(Nie dotyczy - zadanie otwarte. Poniżej typowe błędy uczniów:)*\n\n| Błąd | Opis | Skutek |\n| Pominięcie podpunktu | Uczeń opisał materiały, ale zapomniał o reakcji zwiedzających | -1 pkt za treść |\n| Tylko jeden człon podpunktu 3 | Opisał problem, ale nie rozwiązanie (lub odwrotnie) | Podpunkt 3 = 0 pkt |\n| Zbyt krótki tekst (<100 słów) | Nie spełnia wymogu długości | -1 pkt za treść |\n| Zbyt długi tekst (>150 słów) | Przekroczenie limitu (liczone bez nagłówka) | -1 pkt za treść |\n| Mieszanie rejestrów | Użycie *Estimado Sergio* (formal) w e-mailu do kolegi | -1 pkt za spójność |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Długość 100-150 słów NIE liczy nagłówka podanego w arkuszu. Policz słowa swojego tekstu zaczynając od pierwszego zdania po nagłówku. Podpis (*XYZ*) też nie liczy się do limitu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Podpunkt 3 ma **dwa człony** (problem + rozwiązanie) - oba muszą być wspomniane choćby minimalnie. Samo napisanie *hubo un problema* bez opisania rozwiązania = 0 pkt za ten podpunkt.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Format e-maila nieformalnego do kolegi: *Hola* (nie *Estimado*), *ˇUn abrazo! / ˇHasta pronto!* (nie *Atentamente / Yours sincerely*). CKE ocenia spójność rejestru językowego.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Używaj spójników łączących akapity: *En primer lugar / Además / Sin embargo / Por eso / Finalmente*. Brak spójników = niespójna narracja = utrata punktów za kohezję.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura"}]}