{"paper":{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":10,"source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie rozmowę dwóch osób na temat wyjazdu za granicę. Zaznacz\nznakiem X, które zdania są zgodne z treścią nagrania (R - richtig), a które nie (F - falsch).\nR\nF\n1.1.\nLaura wollte in Neuseeland Geld für ihr Studium verdienen.\n1.2.\nLaura fand bei ihrer Gastfamilie Hilfe und Unterstützung.\n1.3.\nLaura lernte ihren Freund in Neuseeland kennen.\n1.4.\nAls Eventkoordinatorin hatte Laura wenig Freizeit.\n1.5.\nMit Neuseeländern konnte Laura ohne Probleme auf Englisch sprechen.","answer":"1.1 = F; 1.4 = F; 1.5 = F","answer_text":"1 p. - poprawna odpowiedź.","solution":"**1.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (falsch / fałsz)** - zdanie *Laura wollte in Neuseeland Geld für ihr Studium verdienen* jest **niezgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment, w którym Laura tłumaczy motywację wyjazdu:\n\n> „Ich wollte vor dem Studium eine Auszeit haben, die Welt kennenlernen und Arbeitserfahrung sammeln. **Finanzielle Gründe spielten dabei keine Rolle.** In den fünf Monaten, in denen ich als Au-Pair-Mädchen arbeitete, bekam ich dafür nur ein Taschengeld.\" (Laura, audycja radiowa)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. Laura wymienia TRZY powody: *Auszeit* (przerwa), *die Welt kennenlernen* (poznać świat), *Arbeitserfahrung sammeln* (zdobyć doświadczenie zawodowe) - pieniędzy NIE ma w tej liście.\n2. *Finanzielle Gründe spielten dabei keine Rolle* dosłownie znaczy: „powody finansowe nie odgrywały tu żadnej roli\".\n3. Wzmocnienie: jako Au-Pair dostawała tylko *Taschengeld* (kieszonkowe) - czyli niewielką kwotę, nie zarobki na studia.\n\n**Wniosek:** zdanie testowe stwierdza, że Laura chciała zarobić *Geld für ihr Studium*, ale w nagraniu wprost słyszymy, że pieniądze NIE były motywacją - odpowiedź to **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalno-gramatyczna\n\nKluczowa opozycja semantyczna:\n- **Geld verdienen** = zarabiać pieniądze (cel finansowy)\n- **Finanzielle Gründe** = powody finansowe\n- **keine Rolle spielen** (idiom) = nie odgrywać żadnej roli, nie mieć znaczenia\n- **Taschengeld** = kieszonkowe (symboliczna kwota, nie pełne wynagrodzenie)\n\nKonstrukcja *X spielt(e) keine Rolle* jest bardzo częstym idiomem niemieckim - oznacza wprost zaprzeczenie. Jeśli *finanzielle Gründe* nie odgrywały roli, to Laura nie wyjechała dla pieniędzy.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F (falsch)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź R lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: zdanie sprzeczne z fragmentem *„Finanzielle Gründe spielten dabei keine Rolle\"*.\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - idiom *eine Rolle spielen* (z `wzory_reference_niemiecki.py`, sekcja 10):**\n> - `eine Rolle spielen` = odgrywać rolę\n> - `keine Rolle spielen` = NIE odgrywać żadnej roli (= nie mieć znaczenia)\n> - Czas Präteritum: *spielten* (3. os. l. mn. od *spielen*).\n\n> 📖 **Reference - Präteritum czasowników słabych:**\n> - *spielen* → *spielte, spieltest, spielte, spielten, spieltet, spielten*\n> - Wykorzystywany w narracji o przeszłości (typowy dla wypowiedzi o doświadczeniach).\n\n## Dlaczego druga opcja (R) jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| R | Laura chciała zarobić na studia | **BŁĘDNA** | Uczeń słyszy słowa *Geld* / *Studium* i automatycznie zaznacza R bez weryfikacji negacji |\n| **F** | **Laura NIE wyjechała dla pieniędzy** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd: uczeń słyszy *Taschengeld* (kieszonkowe) i myśli „skoro dostawała pieniądze, to znaczy chciała zarabiać\". Trzeba odróżnić *Taschengeld* (symboliczna kwota) od *Geld verdienen für ein Ziel* (zarabianie z celem).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemieckie *keine Rolle spielen* to klasyczny idiom - wymaga zrozumienia konstrukcji *kein/keine/keinen* jako negacji rzeczownika.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach R/F słuchaj UWAŻNIE negacji (*nicht, kein, keine*) - często to one decydują o odpowiedzi przeciwnej do pozornie sugerowanej.\n\n**1.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**R (richtig / prawda)** - zdanie *Laura fand bei ihrer Gastfamilie Hilfe und Unterstützung* jest **zgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment, w którym Laura opisuje relację z rodziną goszczącą:\n\n> „Von Beginn an wurde ich wie ein Familienmitglied behandelt. **Immer wenn ich Probleme hatte, konnte ich meine Gasteltern um Rat bitten und sie haben mir sehr gern geholfen, mich zurechtzufinden.**\" (Laura)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *wie ein Familienmitglied behandelt* - była traktowana jak członek rodziny (sygnał akceptacji i wsparcia).\n2. *konnte ich meine Gasteltern um Rat bitten* - mogła prosić rodzinę goszczącą o radę.\n3. *sie haben mir sehr gern geholfen* - pomagali jej **bardzo chętnie**.\n4. *mich zurechtzufinden* - pomagali jej zaadaptować się, odnaleźć się w nowym środowisku.\n\n**Wniosek:** *Hilfe* (pomoc) i *Unterstützung* (wsparcie) z testu DOKŁADNIE odpowiadają temu, co opisuje Laura - odpowiedź **R**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (synonimia)\n\nKluczowe pary leksykalne łączące zdanie z transkrypcją:\n- **Hilfe** = pomoc → *sie haben mir geholfen* (pomogli mi)\n- **Unterstützung** = wsparcie → *um Rat bitten* + *Familienmitglied behandelt* (wsparcie emocjonalne i praktyczne)\n- **finden** (Präteritum: *fand*) = znaleźć (tu w sensie metaforycznym: doświadczyć)\n\nKonstrukcja *jemandem helfen* wymaga Dativu: *sie haben **mir** geholfen* (Dat. 1. os. l. poj.). To potwierdza, że to LAURA otrzymała pomoc.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **R (richtig)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź F lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: zdanie zgodne z fragmentem *„konnte ich meine Gasteltern um Rat bitten und sie haben mir sehr gern geholfen\"*.\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - czasownik *helfen* + Dativ (z sekcji 10):**\n> - `helfen` rządzi celownikiem (Dativ): *Ich helfe **dir** / **meinem Freund** / **meinen Eltern***.\n> - Perfekt: *ich habe geholfen* (helfen jest słabe-nieregularne, Partizip II = *geholfen*).\n\n> 📖 **Reference - konstrukcja *jemanden um etwas bitten*:**\n> - `jemanden (Akk) um etwas (Akk) bitten` = prosić kogoś o coś\n> - *Ich bitte meine Gasteltern um Rat* = proszę rodzinę goszczącą o radę.\n\n## Dlaczego druga opcja (F) jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **R** | **Laura znalazła pomoc i wsparcie** | **POPRAWNA** | - |\n| F | NIE znalazła wsparcia | **BŁĘDNA** | Uczeń może błędnie zinterpretować zdanie *Immer wenn ich Probleme hatte* jako negatywne i nie zauważyć drugiej części o pomocy |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka dramaturgiczna: zdanie zaczyna się od *Probleme* (problemy), co uczeń może błędnie skojarzyć z brakiem wsparcia. Trzeba doczytać/dosłuchać dalej: *konnte um Rat bitten*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Synonimia: w transkrypcji NIE ma dosłownych słów *Hilfe* i *Unterstützung*, ale są ich semantyczne odpowiedniki (*helfen, Rat, wie ein Familienmitglied*). Zadanie testuje umiejętność łączenia synonimów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *helfen* w niemieckim ZAWSZE rządzi celownikiem - to klasyczny błąd Polaków, którzy mylą z Akkusativem.\n\n**1.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**R (richtig / prawda)** - zdanie *Laura lernte ihren Freund in Neuseeland kennen* jest **zgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment, w którym Laura opowiada, dlaczego zmieniła pracę:\n\n> „Na ja, ich habe mich inzwischen in Neuseeland richtig eingelebt und wollte neue Erfahrungen sammeln. Ich fand eine interessante Arbeit und mietete mir eine kleine Wohnung. **Außerdem habe ich damals gerade meinen jetzigen Freund kennengelernt.**\" (Laura)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *in Neuseeland richtig eingelebt* - kontekst lokalizacyjny: Laura była JUŻ w Nowej Zelandii.\n2. *Außerdem habe ich damals gerade meinen jetzigen Freund kennengelernt* - „poza tym wtedy właśnie poznałam mojego obecnego chłopaka\".\n3. *damals* (wtedy) odnosi się do czasu, gdy Laura była w Nowej Zelandii.\n4. *meinen jetzigen Freund* (mojego obecnego chłopaka) - nadal z nim jest.\n\n**Wniosek:** zdanie testowe potwierdza fakt z transkrypcji - Laura poznała chłopaka W Nowej Zelandii. Odpowiedź **R**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (Präteritum vs Perfekt + Vorsilbe)\n\nKluczowy czasownik: **kennenlernen** (poznać kogoś - czasownik rozdzielny):\n- Präsens: *Ich lerne ihn kennen.*\n- Präteritum: *Ich **lernte** ihn **kennen**.* (forma w zdaniu testowym)\n- Perfekt: *Ich habe ihn **kennengelernt**.* (forma w transkrypcji)\n\nObie formy odnoszą się do TEGO SAMEGO zdarzenia w przeszłości - różni je tylko styl (Präteritum pisemne vs Perfekt mówione).\n\nW Perfekcie *kennenlernen* pisane jest RAZEM jako Partizip II: *kennengelernt* (od reformy ortograficznej 1996).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **R (richtig)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź F lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: zdanie zgodne z fragmentem *„Außerdem habe ich damals gerade meinen jetzigen Freund kennengelernt\"*.\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - czasowniki rozdzielne (z sekcji 4):**\n> - *kennenlernen* (poznać) - prefiks *kennen-* + *lernen*\n> - Präsens/Präteritum: prefiks na końcu: *Ich lerne ihn kennen / Ich lernte ihn kennen*.\n> - Perfekt: pisane razem: *Ich habe ihn kennengelernt*.\n\n> 📖 **Reference - Präteritum vs Perfekt (z sekcji 4):**\n> - Präteritum (głównie pisany, narracja literacka): *lernte kennen*\n> - Perfekt (głównie mówiony, rozmowa): *habe kennengelernt*\n> - W rozmowie radiowej Laura używa Perfektu, w zdaniu testowym redaktorzy CKE używają Präteritum - semantycznie identyczne.\n\n## Dlaczego druga opcja (F) jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **R** | **Laura poznała chłopaka w Nowej Zelandii** | **POPRAWNA** | - |\n| F | NIE poznała tam chłopaka | **BŁĘDNA** | Uczeń może błędnie myśleć, że *jetziger Freund* oznacza chłopaka z Niemiec, którego Laura już miała |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd: uczeń myli *kennenlernen* (poznać kogoś po raz pierwszy) z *kennen* (znać kogoś już). W transkrypcji wprost: *kennengelernt* = poznała wtedy po raz pierwszy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *jetziger* (obecny) odnosi się do TERAŹNIEJSZEGO statusu - Laura WTEDY poznała, a TERAZ jest jej chłopakiem. Nie oznacza, że Laura miała go wcześniej.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pisownia *kennengelernt* - jeden wyraz (po reformie 1996). Stara pisownia *kennen gelernt* (osobno) jest dziś niepoprawna.\n\n**1.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (falsch / fałsz)** - zdanie *Als Eventkoordinatorin hatte Laura wenig Freizeit* jest **niezgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment opisujący pracę Laury jako koordynatorki eventów:\n\n> „Ich arbeitete als Eventkoordinatorin. Mein Arbeitsplatz lag zehn Autominuten von meiner Wohnung entfernt und **ich arbeitete nur 6 Stunden pro Tag. So blieb mir auch viel Freizeit, die ich mit meinem Freund verbringen konnte.**\" (Laura)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *nur 6 Stunden pro Tag* - pracowała TYLKO 6 godzin dziennie (krótki dzień pracy).\n2. *zehn Autominuten von meiner Wohnung entfernt* - krótki dojazd (10 minut autem) → mniej traconego czasu.\n3. *So blieb mir auch viel Freizeit* - „w ten sposób zostawało mi DUŻO wolnego czasu\".\n4. *die ich mit meinem Freund verbringen konnte* - mogła go spędzać z chłopakiem.\n\n**Wniosek:** zdanie testowe mówi *wenig Freizeit* (mało wolnego czasu), ale transkrypcja wprost: *viel Freizeit* (dużo wolnego czasu). Odpowiedź **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (wenig vs viel)\n\nKluczowa opozycja semantyczna:\n- **wenig** = mało (kwantyfikator małej ilości)\n- **viel** = dużo (kwantyfikator dużej ilości)\n\nKonstrukcje:\n- *wenig Freizeit haben* = mieć mało wolnego czasu\n- *viel Freizeit haben* = mieć dużo wolnego czasu\n- *Freizeit bleiben* (idiomatycznie) = pozostawać/zostać wolnego czasu\n\n*wenig* i *viel* to klasyczne antonimy - nie można ich pomylić. CKE testuje tu uważność słuchania pojedynczego kluczowego słowa.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F (falsch)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź R lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: zdanie sprzeczne z fragmentem *„ich arbeitete nur 6 Stunden pro Tag. So blieb mir auch viel Freizeit\"*.\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - kwantyfikatory ilości (z sekcji 6/10):**\n> - `viel` (dużo) - nieodmienny przy rzeczowniku niepoliczalnym: *viel Freizeit, viel Geld, viel Zeit*\n> - `wenig` (mało) - antonim: *wenig Geld, wenig Zeit*\n> - Stopniowanie: *viel → mehr → am meisten*\n\n> 📖 **Reference - czasownik *bleiben* + Dativ:**\n> - *jemandem bleibt etwas* = komuś pozostaje coś\n> - *So blieb mir Freizeit* = w ten sposób zostawało mi wolnego czasu.\n\n## Dlaczego druga opcja (R) jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| R | Miała mało wolnego czasu | **BŁĘDNA** | Uczeń słyszy *Eventkoordinatorin* (zwykle praca intensywna) i automatycznie zakłada brak czasu |\n| **F** | **Miała DUŻO wolnego czasu** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Stereotyp zawodowy: *Eventkoordinator/-in* zwykle kojarzy się z napiętym grafikiem. CKE celowo wybiera nieoczywistą sytuację, by zmusić ucznia do dokładnego słuchania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *nur* (tylko) jest tu kluczem: *nur 6 Stunden* = TYLKO 6 godzin (mało) → ZOSTAJE dużo czasu. Negatywny kwantyfikator dla pracy = pozytywny kwantyfikator dla wolnego czasu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *viel/wenig* są nieodmienne przed rzeczownikami niepoliczalnymi (Freizeit, Zeit, Geld) - pamiętaj, że NIE piszesz *vieles Freizeit*.\n\n**1.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F (falsch / fałsz)** - zdanie *Mit Neuseeländern konnte Laura ohne Probleme auf Englisch sprechen* jest **niezgodne** z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment, w którym Laura ocenia swoje poczucie domowości w Nowej Zelandii:\n\n> „Na ja, schon, aber **es bereitete mir immer Schwierigkeiten, mich mit Neuseeländern auf Englisch so frei zu unterhalten wie mit Deutschen in meiner Muttersprache.**\" (Laura, końcowa wypowiedź)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *es bereitete mir immer Schwierigkeiten* - „zawsze sprawiało mi to trudności\".\n2. *mich auf Englisch so frei zu unterhalten* - rozmawiać po angielsku tak swobodnie.\n3. *wie mit Deutschen in meiner Muttersprache* - jak z Niemcami w języku ojczystym.\n4. Porównanie *so wie* - sygnalizuje, że Laura NIE rozmawiała po angielsku tak swobodnie jak po niemiecku.\n\n**Wniosek:** zdanie testowe mówi *ohne Probleme* (bez problemów), ale transkrypcja mówi wprost: *Schwierigkeiten* (trudności). Odpowiedź **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (ohne Probleme vs Schwierigkeiten haben)\n\nKluczowa opozycja semantyczna:\n- **ohne Probleme** = bez problemów (idiom: łatwo, swobodnie)\n- **Schwierigkeiten haben/bereiten** = mieć/sprawiać trudności\n- **Probleme ↔ Schwierigkeiten** - synonimy: „problemy = trudności\"\n\nKonstrukcja *etwas bereitet jemandem Schwierigkeiten* = „coś sprawia komuś trudności\" - wyraźnie negatywna.\n\nSłowo *immer* (zawsze) WZMACNIA negatywność - to nie był epizodyczny problem, lecz stała trudność.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F (falsch)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź R lub brak odpowiedzi\n> - Klucz dosłowny: zdanie sprzeczne z fragmentem *„es bereitete mir immer Schwierigkeiten, mich mit Neuseeländern auf Englisch so frei zu unterhalten\"*.\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - konstrukcja porównawcza *so wie* (z sekcji 8):**\n> - `so + Adj/Adv + wie` = tak jak (porównanie równe)\n> - *Ich spreche so gut wie er* = mówię tak dobrze jak on.\n> - W transkrypcji: *so frei wie mit Deutschen* = tak swobodnie jak z Niemcami → IMPLIKUJE, że jednak NIE tak swobodnie (gdyby było OK, Laura by to powiedziała wprost).\n\n> 📖 **Reference - idiom *Schwierigkeiten bereiten* (z sekcji 10):**\n> - *etwas bereitet jemandem Schwierigkeiten* = coś komuś sprawia trudności\n> - Dativ przy *bereiten*: *bereitet **mir** Schwierigkeiten*.\n> - Synonim: *Schwierigkeiten haben mit + Dat*.\n\n## Dlaczego druga opcja (R) jest błędna\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| R | Mówiła bez problemów | **BŁĘDNA** | Uczeń zakłada, że po roku w Nowej Zelandii Laura na pewno mówi dobrze po angielsku |\n| **F** | **Miała trudności w angielskim** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd: uczeń pierwsze słowo *Na ja, schon* (no tak, w sumie) interpretuje jako pełne potwierdzenie. Ale *aber* (ale) ZMIENIA kierunek wypowiedzi - Laura zaczyna od „tak, ale \".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *immer* (zawsze) w niemieckim wzmacnia stałą cechę - nie pomijaj go przy słuchaniu, bo wskazuje, że TRUDNOŚCI były przez cały rok pobytu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Negacja semantyczna (przez przeciwieństwo *Schwierigkeiten* vs *ohne Probleme*) jest częstą strategią CKE - szukaj antonimów, nie tylko negacji *nicht/kein*.","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie cztery wypowiedzi dotyczące podróżowania. Do każdej\nwypowiedzi (2.1.-2.4.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-E). Wpisz rozwiązania\ndo tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nA. Diese Person arbeitet in einem Hotel.\nB. Diese Person macht Werbung für ein Reisebüro.\nC. Diese Person erzählt von Problemen in ihrem Urlaub.\nD. Diese Person schlägt eine gemeinsame Reise ins Ausland vor.\nE. Diese Person berichtet über Schwierigkeiten bei der Urlaubsplanung.\n2.1.\nNummer 1\n2.2.\nNummer 2\n2.3.\nNummer 3\n2.4.\nNummer 4\nEJNP-P0-100","answer":"2.1 = B; 2.2 = A; 2.3 = C; 2.4 = D","answer_text":"2. Należy uznać, że zdający nie odniósł się do podpunktu polecenia, jeśli\na. nie realizuje tego podpunktu\nb. realizuje go w sposób niekomunikatywny.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Diese Person macht Werbung für ein Reisebüro.* (Ta osoba reklamuje biuro podróży.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty wypowiedzi 1, które jednoznacznie identyfikują reklamę biura podróży:\n\n> „Das wird Ihr Sommerurlaub mit **„ruf Kulturreisen\"**! Mehr als hundert Reiseziele haben wir für Sie im Angebot. ( ) Nur bis Freitag haben wir ein spezielles Angebot für Sie. **Auf alle Reisen bekommen Sie 30 % Rabatt.**\" (Nummer 1)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *„ruf Kulturreisen\"* - wymieniona NAZWA biura podróży.\n2. *Mehr als hundert Reiseziele im Angebot* - typowy język ofertowy biura podróży.\n3. *Sie werden den perfekten Urlaub verbringen* - formalny zwrot do klienta (forma Sie).\n4. *Nur bis Freitag* - ograniczenie czasowe oferty (klasyczna technika sprzedażowa).\n5. *30 % Rabatt* - promocja cenowa.\n\n**Wniosek:** wszystkie cechy językowe (nazwa firmy + oferta + Rabatt + zwrot Sie) wskazują, że to **reklama biura podróży (Werbung für ein Reisebüro)** - opcja **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** (hotel) - odrzucona: brak słów *Hotel, Zimmer, Frühstück, Pool*; mowa o *Reiseziele* (cele podróży), nie miejscu noclegu.\n\n**Opcja C** (problemy w urlopie) - odrzucona: wypowiedź jest pozytywna (*traumhaft schöne Orte*, *perfekten Urlaub*), brak słów *Probleme, Schwierigkeiten*.\n\n**Opcja D** (wspólna podróż) - odrzucona: brak zwrotu *du/ihr* lub propozycji *zusammen fahren*. Forma *Sie* + reklamowy ton wykluczają zaproszenie do wspólnego wyjazdu.\n\n**Opcja E** (trudności w planowaniu) - odrzucona: brak słów o trudnościach; przeciwnie, oferta jest gotowa i atrakcyjna.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.4) Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo reklamowe (Werbesprache):**\n> - `Werbung machen für etwas` = reklamować coś\n> - `Reisebüro` = biuro podróży\n> - `Angebot` (n.) = oferta; `im Angebot haben` = mieć w ofercie\n> - `Rabatt` (m.) = rabat, zniżka\n> - `Reiseziel` (n.) = cel podróży, miejsce docelowe\n\n> 📖 **Reference - formalna forma *Sie* (z sekcji 7):**\n> - Zaimek osobowy *Sie* (pisany wielką literą) = forma grzecznościowa, używana w reklamie kierowanej do klienta.\n> - *bekommen Sie / Freuen Sie sich / werden Sie verbringen*.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Pracuje w hotelu | BŁĘDNA | Mowa o *Reisen*, nie o *Hotel* |\n| **B** | **Reklama biura podróży** | **POPRAWNA** | - |\n| C | Problemy w urlopie | BŁĘDNA | Tekst jest pozytywny, brak *Probleme* |\n| D | Wspólna podróż | BŁĘDNA | Brak zwrotu *du/ihr*, brak zaproszenia |\n| E | Trudności w planowaniu | BŁĘDNA | Brak *Schwierigkeiten*, oferta jest gotowa |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowa *Reisen* (podróże) i *Urlaub* (urlop) pojawiają się we wszystkich 4 wypowiedziach - nie identyfikują kontekstu. Klucz to NAZWA firmy + ZWROTY reklamowe (*Rabatt, Angebot, nur bis*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Forma *Sie* (formalna, wielka litera) sygnalizuje komunikację komercyjną/reklamową, NIE rozmowę z przyjacielem (gdzie byłoby *du/ihr*).\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Diese Person arbeitet in einem Hotel.* (Ta osoba pracuje w hotelu.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty wypowiedzi 2, które jednoznacznie identyfikują pracownika hotelu:\n\n> „**Liebe Gäste**, ich möchte Sie hier **bei uns im Haus** herzlich **willkommen** heißen. Sie haben es sich sicher schon in **Ihren komfortablen Zimmern** gemütlich gemacht. Natürlich steht Ihnen **unsere ganze Anlage mit Pool und Tennisplatz** offen. Für alle, die aktive Erholung suchen, haben wir ein breites Angebot an Animationsprogrammen, Wettbewerben und Spielen.\" (Nummer 2)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Liebe Gäste* - bezpośredni zwrot do GOŚCI (typowy w hotelu).\n2. *bei uns im Haus* - w naszym obiekcie (idiom hotelowy: *Haus* = hotel).\n3. *Ihren komfortablen Zimmern* - pokoje hotelowe.\n4. *unsere ganze Anlage mit Pool und Tennisplatz* - kompleks z basenem i kortem tenisowym (typowa infrastruktura hotelu wakacyjnego).\n5. *Animationsprogramme, Wettbewerbe, Spiele* - animacje hotelowe.\n6. *vor Ort Fahrräder ausleihen* - wypożyczalnia rowerów na miejscu (usługa hotelowa).\n7. *Dann melden Sie sich bitte morgen bei mir* - osobiste zgłoszenie do pracownika.\n\n**Wniosek:** wszystkie znaki wskazują na **pracownika hotelu** (recepcja, animator, manager) - opcja **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja B** (biuro podróży) - odrzucona: brak nazwy firmy turystycznej, brak słowa *Rabatt*, brak oferty *Reisen* - to recepcjonista mówi do gości BĘDĄCYCH JUŻ w hotelu.\n\n**Opcja C** (problemy w urlopie) - odrzucona: gość się dobrze czuje (*gemütlich gemacht*), brak narracji o problemach.\n\n**Opcja D** (wspólna podróż) - odrzucona: forma *Sie*, brak propozycji wyjazdu *gemeinsam ins Ausland*.\n\n**Opcja E** (trudności w planowaniu) - odrzucona: nie ma planowania urlopu, urlop jest W TRAKCIE.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.5) Zdający określa kontekst wypowiedzi.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo hotelarskie:**\n> - `Gäste` (lm. od *Gast*) = goście (hotelowi)\n> - `Zimmer` (n.) = pokój hotelowy\n> - `Anlage` (f.) = obiekt, kompleks (hotelowy)\n> - `Pool / Schwimmbad` = basen\n> - `willkommen heißen` = witać (idiomatycznie)\n> - `Animationsprogramm` = animacje hotelowe (dla gości)\n\n> 📖 **Reference - *willkommen heißen* (idiom):**\n> - *jemanden willkommen heißen* = witać kogoś\n> - W transkrypcji: *ich möchte Sie willkommen heißen* = chciałbym Was powitać.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Pracuje w hotelu** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Reklamuje biuro podróży | BŁĘDNA | Brak firmy, brak rabatu, gość jest JUŻ na miejscu |\n| C | Problemy w urlopie | BŁĘDNA | Pozytywny ton, brak słów o problemach |\n| D | Wspólna podróż | BŁĘDNA | Forma *Sie* (formalna), brak zaproszenia |\n| E | Trudności w planowaniu | BŁĘDNA | Urlop trwa, nie planuje się go |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Haus* (dosłownie: dom) w kontekście hotelowym oznacza *Hotel* - to typowa metonimia (*bei uns im Haus* = u nas w hotelu).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wypożyczanie rowerów (*Fahrräder ausleihen*) jest tu USŁUGĄ HOTELOWĄ, nie samodzielną propozycją wycieczki. To nie miesza z opcją D (wspólna podróż).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Fahrradtour* sugeruje wycieczkę, ale ZGŁOSZENIE do pracownika (*melden Sie sich bei mir*) wskazuje, że to ZORGANIZOWANA przez hotel oferta - recepcjonista/animator.\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Diese Person erzählt von Problemen in ihrem Urlaub.* (Ta osoba opowiada o problemach w swoim urlopie.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty wypowiedzi 3, które wymieniają konkretne problemy:\n\n> „Ich hatte mich so auf meinen Urlaub gefreut, **aber leider habe ich mir unser Hotel ganz anders vorgestellt**. Es lag **an einer Straße, die sehr laut war**. ( ) **also hatten wir keine Ruhe, auch in der Nacht nicht**. ( ) **In unserem Hotel war sie [Klimaanlage] leider kaputt**. Ich war wirklich **sehr enttäuscht**.\" (Nummer 3)\n\n**Wskazówki w tekście - lista problemów:**\n1. *Hotel ganz anders vorgestellt* - hotel wyglądał inaczej, niż oczekiwano (zawód).\n2. *Straße, die sehr laut war* - hałaśliwa ulica.\n3. *keine Ruhe, auch in der Nacht nicht* - brak spokoju, także w nocy.\n4. *Klimaanlage war leider kaputt* - zepsuta klimatyzacja.\n5. *sehr enttäuscht* - bardzo rozczarowana.\n\n**Wniosek:** Urlop trwał i pojawiły się PROBLEMY (hałas, zepsuta klimatyzacja, rozczarowanie). Odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** (pracownik hotelu) - odrzucona: kobieta jest GOŚCIEM, nie pracownikiem. Mówi *unser Hotel* (nasz hotel) z perspektywy klienta.\n\n**Opcja B** (reklama biura) - odrzucona: opis jest NEGATYWNY (*laut, kaputt, enttäuscht*) - reklama nigdy by się tak nie wypowiadała.\n\n**Opcja D** (wspólna podróż) - odrzucona: brak propozycji wyjazdu w przyszłości, opis JUŻ ODBYTEGO urlopu w czasie przeszłym (*lag, hatten, war*).\n\n**Opcja E** (trudności w planowaniu) - odrzucona: kobieta NIE planuje urlopu, urlop był już ODBYTY (a problemy pojawiły się NA MIEJSCU, nie w planowaniu). To kluczowa różnica między C i E!\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.1) Zdający określa główną myśl tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo negatywne (Probleme):**\n> - `Probleme haben mit` = mieć problemy z\n> - `enttäuscht sein` = być rozczarowanym\n> - `kaputt sein` = być zepsutym\n> - `laut` (Adj.) = głośny, hałaśliwy\n> - `keine Ruhe haben` = nie mieć spokoju\n\n> 📖 **Reference - Präteritum (z sekcji 4):**\n> - *lag* (Prät. od *liegen*) = leżał\n> - *war* (Prät. od *sein*) = był/-a/-o\n> - *hatten* (Prät. od *haben*) = mieliśmy/-yście/-i\n> - Wszystkie nieregularne, używane w narracji literackiej/relacji.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Pracuje w hotelu | BŁĘDNA | Mówi *unser Hotel* z perspektywy gościa |\n| B | Reklamuje biuro | BŁĘDNA | Opis NEGATYWNY (*kaputt, laut*) - wykluczone w reklamie |\n| **C** | **Problemy w urlopie** | **POPRAWNA** | - |\n| D | Wspólna podróż | BŁĘDNA | Czas przeszły, brak propozycji |\n| E | Trudności w planowaniu | BŁĘDNA | Problemy WYSTĄPIŁY NA MIEJSCU, nie w planowaniu |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najtrudniej odróżnić **C** (problemy W URLOPIE) od **E** (trudności w PLANOWANIU). Klucz: W transkrypcji wszystko już SIĘ STAŁO (Präteritum: *lag, war, hatten*) - to relacja PO urlopie, więc problemy WYSTĄPIŁY, nie były planowane.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Hotel anders vorgestellt* (wyobrażałam sobie inaczej) ZDAWAŁOBY się sugerować problemy w planowaniu, ale w istocie odnosi się do REALIZACJI vs OCZEKIWAŃ - czyli problemu W TRAKCIE urlopu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *enttäuscht* (rozczarowana) - kluczowe słowo emocjonalne, pojawia się często w zadaniach typu *Probleme/Beschwerde* (skarga).\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Diese Person schlägt eine gemeinsame Reise ins Ausland vor.* (Ta osoba proponuje wspólną podróż za granicę.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty wypowiedzi 4, które jednoznacznie identyfikują propozycję wspólnej podróży:\n\n> „**Liebe Mitschülerinnen und Mitschüler**, zum Schluss habe ich noch eine persönliche Nachricht. **Ich plane, im Juli nach Italien zu fahren. Wenn ihr Lust habt mitzukommen, würde ich mich sehr freuen.** Zu zweit oder in der Gruppe ist es viel lustiger und auch billiger. Bei Interesse meldet euch in der großen Pause bei mir.\" (Nummer 4)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Liebe Mitschülerinnen und Mitschüler* - zwrot do KOLEGÓW ze szkoły (forma *ihr*, nieformalna).\n2. *Ich plane, im Juli nach Italien zu fahren* - planuje wyjazd do WŁOCH (Italien = zagranica).\n3. *Wenn ihr Lust habt mitzukommen* - „jeśli macie ochotę pojechać ZE MNĄ\" - czasownik *mitkommen* (pójść/pojechać razem).\n4. *Zu zweit oder in der Gruppe* - we dwoje lub w grupie.\n5. *meldet euch bei mir* - zgłaszajcie się do mnie (imperativ *ihr*).\n\n**Wniosek:** wszystkie cechy (forma *ihr* + *mitkommen* + *Italien* + *gemeinsam*) wskazują na **propozycję wspólnej podróży za granicę** - opcja **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** (pracownik hotelu) - odrzucona: nadawca to UCZEŃ mówiący do kolegów (*Mitschüler*), nie pracownik hotelu.\n\n**Opcja B** (reklama biura) - odrzucona: brak nazwy firmy, brak słowa *Rabatt*, brak formy *Sie*. Forma *ihr* (kolega-kolega) wyklucza komercyjny ton.\n\n**Opcja C** (problemy w urlopie) - odrzucona: nadawca PLANUJE urlop (czas przyszły *im Juli*), nie wraca z urlopu pełnego problemów.\n\n**Opcja E** (trudności w planowaniu) - odrzucona: nadawca NIE narzeka na planowanie, lecz ENTUZJASTYCZNIE zachęca innych do dołączenia (*würde mich sehr freuen*).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, C, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.4) Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - propozycje i zaproszenia (z sekcji 10):**\n> - `vorschlagen` (czas. rozdzielny) = proponować\n> - `mitkommen` (czas. rozdzielny) = pójść/pojechać razem\n> - `Lust haben auf etwas / etwas zu tun` = mieć ochotę na coś / coś zrobić\n> - `Wenn würde ich mich freuen` = byłbym/-abym zadowolony, gdyby (Konjunktiv II grzeczny)\n\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II uprzejmy (z sekcji 4):**\n> - *würde mich freuen* = byłbym/-abym zadowolony (uprzejma forma)\n> - Forma: *würde + Infinitiv*\n> - Używana do propozycji, zaproszeń, próśb.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Pracuje w hotelu | BŁĘDNA | Mówi do *Mitschüler* (kolegów), nie do gości |\n| B | Reklama biura | BŁĘDNA | Brak firmy, forma *ihr* (nieformalna) |\n| C | Problemy w urlopie | BŁĘDNA | Wyjazd JESZCZE nie odbyty (im Juli) |\n| **D** | **Propozycja wspólnej podróży** | **POPRAWNA** | - |\n| E | Trudności w planowaniu | BŁĘDNA | Entuzjastyczny ton, brak narzekania |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *mitkommen* (prefiks *mit-* = razem) JEST kluczem do opcji D - sygnalizuje wspólną aktywność.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konjunktiv II (*würde mich freuen*) jest UPRZEJMĄ formą zaproszenia, typową dla propozycji wśród znajomych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Ausland* (zagranica) nie pada wprost, ale *Italien* (Włochy) - z perspektywy niemieckiego ucznia - to klasyczna zagranica.","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":6,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-6)\nUsłyszysz dwukrotnie sześć tekstów. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,\nzgodną z treścią nagrania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\n3.1. Die Frau arbeitet als\nA. Polizistin.\nB. Verkäuferin.\nC. Bibliothekarin.\nTekst 2.\n3.2. Wofür gibt die Frau ihr Geld nicht aus?\nA. Für ihr Essen.\nB. Für ihr Hobby.\nC. Für ihr Studium.\nTekst 3.\n3.3. Worüber sprechen die Personen?\nA. Über ein neues Zuhause.\nB. Über den Besuch der Eltern.\nC. Über Probleme an der Universität.\nTekst 4.\n3.4. Am Sporttag\nA. haben die Eltern T-Shirts gewonnen.\nB. hat ein Konzert bei Regen stattgefunden.\nC. haben die Schüler den ersten Platz belegt.\nTekst 5.\n3.5. Die Sprecher möchten\nA. neue Kunden gewinnen.\nB. ein neues Geschäft eröffnen.\nC. den Kunden die Einkäufe zuschicken.\nTekst 6.\n3.6. Was bietet der Workshop an?\nA. Übungen mit Studenten.\nB. Besuche bei Arbeitgebern.\nC. Treffen mit Arbeitsberatern.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"3. Należy uznać, że zdający odniósł się do danego podpunktu polecenia, jeśli\na. realizuje go w sposób komunikatywny, ale w minimalnym stopniu, np.\n• napisz, dlaczego się przeprowadzacie\nWir ziehen um, denn die neue Wohnung ist groß. (jedno odniesienie)\nb. rozbudowuje minimalną realizację podpunktu o dodatkową, komunikatywną informację,\nnp. Wir ziehen um, denn die neue Wohnung ist groß und hell. (dwa odniesienia)","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Polizistin.* (Policjantka.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment, w którym kobieta odpowiada na zgłoszenie kradzieży:\n\n> mężczyzna: „Ich möchte einen **Diebstahl** melden.\"\n> kobieta: „Was wurde denn gestohlen?\"\n> ( )\n> kobieta: „**Kommen Sie bitte zu uns ins Kommissariat. Wir müssen ein Protokoll schreiben.**\" (Tekst 1.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *einen Diebstahl melden* - zgłosić KRADZIEŻ (kontekst karny → policja).\n2. *Was wurde gestohlen?* - pytanie o szczegóły kradzieży (procedura policyjna).\n3. *Kommissariat* - KOMISARIAT policji.\n4. *Wir müssen ein Protokoll schreiben* - musimy spisać PROTOKÓŁ (typowa procedura policyjna).\n5. Forma *Sie* (formalna) + użycie *wir* (my, instytucja) - sygnalizuje pracownika urzędu.\n\n**Wniosek:** kobieta jest policjantką, do której mężczyzna dzwoni żeby zgłosić kradzież - odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja B** (sprzedawczyni) - odrzucona: brak słów *Verkauf, Kasse, Geschäft*; kontekst to ZGŁOSZENIE KRADZIEŻY, nie zakupy.\n\n**Opcja C** (bibliotekarka) - odrzucona: choć książka jest cenna (z XVIII w.), mężczyzna mówi wprost: *„Nein. Das Buch gehört mir.\"* (Nie, książka należy do MNIE) - wyklucza bibliotekę. Pytanie kobiety *„Gehört das Buch einer Bibliothek?\"* (Czy książka należy do biblioteki?) jest pytaniem policjanta sprawdzającego status właścicielski.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (Polizistin)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.5) Zdający określa kontekst wypowiedzi.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo policyjne:**\n> - `Polizistin` (f.) / `Polizist` (m.) = policjantka/policjant\n> - `Kommissariat` (n.) = komisariat (policji)\n> - `Diebstahl` (m.) = kradzież\n> - `Protokoll schreiben` = spisać protokół\n> - `etwas melden` = zgłaszać coś (do urzędu/policji)\n> - `stehlen → gestohlen` (Partizip II) = kraść → ukradziony\n\n> 📖 **Reference - strona bierna *werden* (z sekcji 4):**\n> - *Was wurde gestohlen?* = Co zostało ukradzione?\n> - Forma: *werden* (Präteritum: *wurde*) + Partizip II = Vorgangspassiv\n> - Typowa konstrukcja w pytaniach urzędowych/proceduralnych.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Policjantka** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Sprzedawczyni | BŁĘDNA | Brak słów handlowych, kontekst karny |\n| C | Bibliotekarka | BŁĘDNA | Książka należy do mężczyzny, nie do biblioteki |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wzmianka o książce z XVIII w. wartej 10.000 € może sugerować bibliotekę (C), ale pytanie kobiety o przynależność do biblioteki to PYTANIE POLICJANTKI, nie odpowiedź samego pracownika biblioteki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Kommissariat* (komisariat) jest jednoznacznym sygnałem policji - nie myl z *Kommission* (komisja).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *Wir müssen ein Protokoll schreiben* (musimy spisać protokół) zdradza pracownika instytucji proceduralnej - to klasyczna fraza policyjna.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Für ihr Essen.* (Na jedzenie.) - pytanie brzmi *Wofür gibt die Frau ihr Geld NICHT aus?* (Na co kobieta NIE wydaje pieniędzy?).\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment, w którym kobieta opisuje swój budżet studencki:\n\n> „Jeden Monat bekomme ich von meinen Eltern 330 Euro. Dazu kommen monatlich noch 120 Euro Stipendium. Damit muss ich so ziemlich alles bezahlen, was ich für mein Studium brauche. **Zum Glück sind meine Eltern so lieb, für meine Lebensmittel zu bezahlen.** Dafür bin ich Ihnen sehr dankbar, denn fast die Hälfte meines Budgets gebe ich für einen Tanzkurs aus.\" (Tekst 2.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Zum Glück sind meine Eltern so lieb, für meine Lebensmittel zu bezahlen* - „na szczęście rodzice są tak mili, że płacą za moje JEDZENIE\" → kobieta NIE płaci za jedzenie.\n2. *muss ich alles bezahlen, was ich für mein Studium brauche* - płaci ZA STUDIA.\n3. *fast die Hälfte meines Budgets gebe ich für einen Tanzkurs aus* - prawie POŁOWĘ wydaje na HOBBY (kurs tańca).\n\n**Wniosek:** pytanie zawiera NEGACJĘ (*nicht*). Trzeba znaleźć kategorię, na którą kobieta NIE wydaje pieniędzy. Z transkrypcji wynika, że jedzenie opłacają RODZICE, więc kobieta NIE wydaje pieniędzy na *Essen*. Odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja B** (Hobby - kurs tańca) - odrzucona: kobieta WYDAJE prawie połowę budżetu na *Tanzkurs* (hobby) - więc wydaje na hobby.\n\n**Opcja C** (Studium) - odrzucona: kobieta wprost mówi *muss ich alles bezahlen, was ich für mein Studium brauche* - płaci za potrzeby studenckie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (Für ihr Essen)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - synonimia *Essen / Lebensmittel*:**\n> - `Essen` (n.) = jedzenie (ogólne słowo)\n> - `Lebensmittel` (n., lm.) = artykuły spożywcze (bardziej formalnie)\n> - W zadaniu CKE występuje synonimia: w transkrypcji *Lebensmittel*, w pytaniu *Essen* - uczeń musi rozpoznać że to ta sama kategoria.\n\n> 📖 **Reference - czasownik *ausgeben* (z sekcji 4):**\n> - `Geld ausgeben für etwas` = wydawać pieniądze na coś (z prefiksem rozdzielnym *aus-*)\n> - Präsens: *Ich gebe Geld für X aus*\n> - Konstrukcja *für + Akkusativ* po *ausgeben*.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Jedzenie** | **POPRAWNA** | - rodzice płacą za *Lebensmittel* |\n| B | Hobby (kurs tańca) | BŁĘDNA | Wydaje połowę budżetu na *Tanzkurs* |\n| C | Studia | BŁĘDNA | Wprost mówi, że płaci za potrzeby studenckie |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie zawiera NEGACJĘ (*nicht*) - uczeń musi szukać tego, na co kobieta NIE wydaje pieniędzy. To częsta strategia CKE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Synonimia *Lebensmittel ↔ Essen* - w transkrypcji jedno słowo, w pytaniu drugie. Trzeba znać oba synonimy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Tanzkurs* (kurs tańca) to przykład *Hobby* z opcji B - uczeń może błędnie skojarzyć kurs ze *Studium* (studiami), ale to oddzielna kategoria.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Über ein neues Zuhause.* (O nowym domu/mieszkaniu.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment, w którym Anna opisuje swoją nową sytuację mieszkaniową:\n\n> mężczyzna: „Hi, Anna, ich habe gehört, dass du **umgezogen** bist.\"\n> kobieta: „Ja, **ich wohne jetzt nicht weit von der Uni. Ich habe ein schönes Zimmer in einer Wohngemeinschaft gefunden.**\"\n> mężczyzna: „Und wie findest du **das Leben in der WG**?\"\n> kobieta: „Super! Meine Mitbewohner sind unproblematisch.\" (Tekst 3.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *du bist umgezogen* - przeprowadziłaś się (czasownik *umziehen* + sein w Perfekt).\n2. *ich wohne jetzt nicht weit von der Uni* - mieszkam niedaleko uczelni.\n3. *ein schönes Zimmer in einer Wohngemeinschaft* - ładny pokój we WSPÓLNYM MIESZKANIU (WG).\n4. *das Leben in der WG* - życie w WG (Wohngemeinschaft).\n5. *Meine Mitbewohner* - moi współlokatorzy.\n\n**Wniosek:** cała rozmowa koncentruje się na NOWYM mieszkaniu Anny w Wohngemeinschaft - to *neues Zuhause* (nowy dom). Odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja B** (wizyta rodziców) - odrzucona: rodzice są wspomniani TYLKO raz: *„Anfangs hatte ich Angst, dass meine Eltern meine Entscheidung nicht akzeptieren\"* - to kontekst REAKCJI rodziców na decyzję Anny, nie ich WIZYTY. Brak słów o przyjeździe rodziców.\n\n**Opcja C** (problemy na uczelni) - odrzucona: uczelnia (*Uni*) jest wspomniana TYLKO jako lokalizacja (*nicht weit von der Uni*), nie pojawiają się żadne problemy z nauką, egzaminami, wykładami.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (Über ein neues Zuhause)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.1) Zdający określa główną myśl tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo mieszkaniowe:**\n> - `Wohngemeinschaft` (f.) = wspólne mieszkanie / WG (akronim popularny wśród studentów)\n> - `Mitbewohner` (m., lm. *Mitbewohner*) = współlokator\n> - `umziehen` (czas. rozdz., sein) = przeprowadzać się\n> - `Zuhause` (n.) = dom (jako miejsce zamieszkania, niekoniecznie własność)\n> - `Zimmer mieten / haben` = wynajmować / mieć pokój\n\n> 📖 **Reference - Perfekt z *sein* (z sekcji 4):**\n> - Czasowniki ruchu/zmiany stanu używają *sein* w Perfekt: *Ich bin umgezogen*\n> - *umziehen* = przeprowadzać się (zmiana lokalizacji) → *sein*\n> - Forma: *sein* (Präsens) + Partizip II.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Nowy dom** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Wizyta rodziców | BŁĘDNA | Rodzice wspomniani tylko jako AKCEPTACJA decyzji |\n| C | Problemy na uczelni | BŁĘDNA | Uni tylko lokalizacja, brak problemów |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Eltern* (rodzice) pojawia się w tekście, ale w kontekście ich AKCEPTACJI (*sie hatten nichts dagegen*), nie WIZYTY. Uczeń może błędnie zaznaczyć B słysząc *Eltern*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Uni* (uniwersytet) jest tylko PUNKTEM ODNIESIENIA dla lokalizacji mieszkania - nie głównym tematem. Uczeń może błędnie zaznaczyć C.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Skrót *WG* = *Wohngemeinschaft* (wspólnota mieszkaniowa, mieszkanie współdzielone) - typowe dla niemieckich studentów. To kluczowe słownictwo w arkuszach maturalnych.\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *haben die Schüler den ersten Platz belegt.* (Uczniowie zajęli pierwsze miejsce.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty wypowiedzi o dniu sportu szkolnego:\n\n> „Das Schülerteam musste bei starkem Regen gegen zwei Mannschaften antreten: zuerst gegen die Lehrermannschaft und dann gegen die Mannschaft der Eltern. **Die Schüler siegten in allen Disziplinen und bekamen tolle T-Shirts.** Die anderen Teams belegten den zweiten und dritten Platz. Unser Sportfest endete mit einem Konzert auf dem Sportplatz. **Zum Glück regnete es dann nicht mehr.**\" (Tekst 4.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Die Schüler siegten in allen Disziplinen* - uczniowie wygrali we WSZYSTKICH dyscyplinach.\n2. *Die anderen Teams belegten den zweiten und dritten Platz* - inne drużyny zajęły 2. i 3. miejsce → uczniowie zajęli 1. miejsce.\n3. *bekamen tolle T-Shirts* - to UCZNIOWIE dostali koszulki (nie rodzice).\n4. *Zum Glück regnete es dann nicht mehr* - na szczęście WTEDY (w czasie koncertu) już nie padało.\n\n**Wniosek:** uczniowie zajęli 1. miejsce - odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** (rodzice wygrali T-shirty) - odrzucona: w transkrypcji jednoznacznie: *Die Schüler bekamen tolle T-Shirts*. T-shirty dostali UCZNIOWIE jako nagroda za 1. miejsce, nie rodzice.\n\n**Opcja B** (koncert w deszczu) - odrzucona: choć początkowo był deszcz (*bei starkem Regen* - podczas zawodów), to PODCZAS KONCERTU już nie padało: *Zum Glück regnete es dann nicht mehr*. Słowo *dann* (wtedy) odnosi się do czasu koncertu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (haben die Schüler den ersten Platz belegt)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo sportowe:**\n> - `siegen` (czas. słaby) = zwyciężać\n> - `den ersten/zweiten/dritten Platz belegen` = zajmować 1./2./3. miejsce\n> - `Disziplin` (f., lm. *Disziplinen*) = dyscyplina (sportowa)\n> - `Mannschaft` (f.) = drużyna\n> - `Sporttag / Sportfest` = dzień sportu / festyn sportowy\n\n> 📖 **Reference - Präteritum w narracji (z sekcji 4):**\n> - *siegten, belegten, bekamen, endete, regnete* - wszystkie w Präteritum\n> - To typowy czas dla pisemnej narracji (relacja z wydarzenia).\n> - *bekommen* nieregularne: *bekam, bekamst, bekam, bekamen* (Prät.).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Rodzice dostali T-shirty | BŁĘDNA | T-shirty dostali UCZNIOWIE, nie rodzice |\n| B | Koncert w deszczu | BŁĘDNA | *Zum Glück regnete es dann nicht mehr* - koncert był bez deszczu |\n| **C** | **Uczniowie zajęli 1. miejsce** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka tekstowa: deszcz wspomniany jest dwukrotnie: *bei starkem Regen* (podczas zawodów) i *regnete es dann nicht mehr* (podczas koncertu). Uczeń musi rozróżnić MOMENTY akcji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** T-shirty są klasycznym pretekstem do pomyłki: opcja A sugeruje rodziców, ale w transkrypcji wprost jest *Die Schüler bekamen tolle T-Shirts* - to są UCZNIOWIE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sformułowanie *Die anderen Teams belegten den zweiten und dritten Platz* (inne drużyny zajęły 2. i 3. miejsce) IMPLIKUJE, że uczniowie zajęli 1. - dedukcja logiczna.\n\n**3.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *neue Kunden gewinnen.* (Pozyskać nowych klientów.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty rozmowy o nowym sklepie:\n\n> mężczyzna: „Wir haben unser Geschäft schon **vor drei Tagen eröffnet**, aber bis heute sind **nur zehn Kunden** zu uns gekommen. Ich glaube, wir sollten **mehr Werbung machen**.\"\n> kobieta: „Ja, du hast recht. **Vielleicht senden wir Postkarten mit Grüßen an die Nachbarn?**\"\n> ( )\n> kobieta: „Auf jeder Karte markieren wir den Weg von den Nachbarn zu unserem Geschäft. **Ich bin sicher, dass sie vorbeikommen und etwas kaufen.**\" (Tekst 5.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Geschäft schon vor drei Tagen eröffnet* - sklep JUŻ otwarty 3 dni temu (czyli wyklucza opcję B - nie otwierają).\n2. *nur zehn Kunden* - TYLKO 10 klientów (mało, problem do rozwiązania).\n3. *mehr Werbung machen* - robić więcej reklamy.\n4. *Postkarten an die Nachbarn* - pocztówki do sąsiadów (jako reklama).\n5. *Ich bin sicher, dass sie vorbeikommen und etwas kaufen* - sąsiedzi przyjdą i coś kupią → CEL: ZDOBYĆ KLIENTÓW.\n\n**Wniosek:** rozmówcy chcą **pozyskać nowych klientów** przez kampanię pocztówkową - odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja B** (otworzyć nowy sklep) - odrzucona: sklep JUŻ JEST otwarty (*Wir haben unser Geschäft schon vor drei Tagen eröffnet*). Praca PERFECT (*haben eröffnet*) = czynność zakończona.\n\n**Opcja C** (wysyłać zakupy klientom) - odrzucona: choć są wspomniane *Postkarten* (pocztówki), to są one ZACHĘTĄ do przyjścia, nie wysyłką zakupów. Klienci mają *vorbeikommen und etwas kaufen* (przyjść i coś kupić) - czyli kupować W SKLEPIE.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (neue Kunden gewinnen)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.4) Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo handlowe/marketingowe:**\n> - `Kunden gewinnen` = pozyskiwać klientów\n> - `Werbung machen` = robić reklamę\n> - `Geschäft eröffnen` = otwierać sklep\n> - `Postkarten senden` = wysyłać pocztówki\n> - `vorbeikommen` (czas. rozdz.) = wpaść (do sklepu), zajść\n\n> 📖 **Reference - Perfekt z *haben* (z sekcji 4):**\n> - *Wir haben eröffnet* = otworzyliśmy (czynność dokonana w przeszłości)\n> - Forma: *haben/sein* + Partizip II\n> - *eröffnen* (z prefiksem nierozdzielnym *er-*) → Partizip II BEZ *ge-*: *eröffnet*.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Pozyskać klientów** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Otworzyć sklep | BŁĘDNA | Sklep już otwarty 3 dni temu (Perfekt) |\n| C | Wysyłać zakupy | BŁĘDNA | Pocztówki = reklama, nie zakupy. Klienci mają *vorbeikommen* (przyjść) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Postkarten* (pocztówki) może sugerować opcję C (wysyłać klientom). Klucz: pocztówki idą do SĄSIADÓW jako REKLAMA, nie do klientów jako zakupy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czas Perfekt (*haben eröffnet*) wprost mówi, że sklep JUŻ JEST otwarty → opcja B jest wykluczona.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Kunden gewinnen* (pozyskiwać klientów) to klasyczny zwrot marketingowy - synonim *neue Kundschaft anziehen*.\n\n**3.6.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Treffen mit Arbeitsberatern.* (Spotkania z doradcami zawodowymi.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowy fragment opisujący ofertę workshopu:\n\n> „Was tun nach dem Abi? In unserem Workshop bekommt ihr Orientierung und Hilfe aus drei Perspektiven: In interaktiven Übungen erkennt ihr eure Stärken und Interessen. Danach lernt ihr das Ausbildungs- und Studienangebot kennen und könnt sehen, welches Studienfach für euch geeignet ist. Dann schaut ihr, welche berufliche Karriere bei welchen Arbeitgebern euch am meisten interessiert. Und **zum Schluss habt ihr die Möglichkeit, mit unseren Arbeitsberatern persönlich ins Gespräch zu kommen.**\" (Tekst 6.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Was tun nach dem Abi?* - pytanie kierowane do uczniów po maturze.\n2. Trzy etapy workshopu są wymienione, a NA KOŃCU: *mit unseren Arbeitsberatern persönlich ins Gespräch zu kommen*.\n3. *Arbeitsberater* - DORADCY ZAWODOWI (Beratung = doradztwo, Arbeit = praca).\n4. *persönlich ins Gespräch kommen* - osobiście wejść w rozmowę = osobiste spotkanie.\n\n**Wniosek:** workshop oferuje spotkania z **doradcami zawodowymi (Arbeitsberatern)** - odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** (ćwiczenia ze studentami) - odrzucona: ćwiczenia są wspomniane (*In interaktiven Übungen*), ale wykonują je SAMI UCZNIOWIE (rozpoznają swoje mocne strony), nie WSPÓLNIE ze studentami. Słowo *Studenten* nie pada.\n\n**Opcja B** (wizyty u pracodawców) - odrzucona: choć *Arbeitgeber* (pracodawcy) są wspomnieni, to tylko jako TEMAT DYSKUSJI (*welche Karriere bei welchen Arbeitgebern*), nie jako wizyty w ich firmach.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.6, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (Treffen mit Arbeitsberatern)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo doradztwa zawodowego:**\n> - `Arbeitsberater` (m.) = doradca zawodowy (Arbeit + Berater)\n> - `Berufsberatung` (f.) = doradztwo zawodowe\n> - `Workshop` (m.) = warsztat (angl. zapożyczenie)\n> - `Abitur / Abi` = matura (skrót *Abi* jest potoczny)\n> - `ins Gespräch kommen` = wejść w rozmowę (z kimś)\n\n> 📖 **Reference - Infinitiv mit zu (z sekcji 8):**\n> - *die Möglichkeit, mit X ins Gespräch zu kommen* = możliwość wejścia w rozmowę z X\n> - Konstrukcja: rzeczownik (*Möglichkeit, Chance*) + przecinek + *zu* + Infinitiv\n> - Czasownik na końcu.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Ćwiczenia ze studentami | BŁĘDNA | Ćwiczenia są SAMODZIELNE, *Studenten* nie pada |\n| B | Wizyty u pracodawców | BŁĘDNA | *Arbeitgeber* tylko TEMAT, nie wizyta |\n| **C** | **Spotkania z doradcami** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowa *Arbeitgeber* (pracodawca) i *Arbeitsberater* (doradca zawodowy) są bardzo podobne - uczeń może je pomylić. Klucz: *-geber* = ten kto daje (pracę), *-berater* = ten kto doradza.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Ćwiczenia (*Übungen*) są wykonywane SAMODZIELNIE przez uczniów (*ihr erkennt eure Stärken*), nie z udziałem studentów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Fraza *ins Gespräch kommen mit jemandem* (wejść w rozmowę z kimś) to idiom oznaczający spotkanie - synonim *sich treffen mit jemandem*.","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwe pytanie (A-F) do każdej części tekstu (4.1.-4.4.).\nWpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa pytania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. Wer kann an einem Marathonlauf teilnehmen?\nB. Was sollte man während des Laufs zu sich nehmen?\nC. Welche Kleidung eignet sich für einen Marathonlauf?\nD. Wie lange muss man sich auf einen Marathon vorbereiten?\nE. Wie regeneriert man sich nach einem Marathonlauf am besten?\nF. Wie wichtig ist die medizinische Betreuung bei einem Marathon?\nVON NULL AUF 42 - RICHTIG TRAINIEREN FÜR DEN MARATHON\n4.1.\nViele Menschen träumen davon, einmal 42,195 Kilometer zu laufen. Aber oft wissen sie gar\nnicht, ob ein Marathon die richtige Disziplin für sie ist. Grundsätzlich kann zwar jeder gesunde\nMensch diese Distanz laufen. Menschen, die übergewichtig sind, und Personen ab 35 Jahren\nsollten sich aber vor einem Marathonlauf von ihrem Arzt untersuchen lassen.\n4.2.\nUm an einem Marathon teilzunehmen, braucht man Geduld. Anfänger sollten drei Jahre\nregelmäßiges Training einplanen, denn der Körper braucht Zeit, um sich an die Belastung\nanzupassen. Einen generellen Zeitplan gibt es jedoch nicht - Umfang und Intensität\nder Trainingseinheiten muss man individuell anpassen. Und neben dem Zeitfaktor spielt auch\ndie gesunde Ernährung eine große Rolle.\n4.3.\nBeim Laufen verliert der Körper viel Flüssigkeit, vor allem wenn es warm ist. Deshalb sollte\nman während des Laufs jede Möglichkeit nutzen, etwas zu trinken. Es ist dann auch\nin Ordnung, etwas langsamer zu laufen, damit man leichter trinken kann. Zwischendurch kann\nman durchaus einmal zu einem Stück Banane greifen. Auch Süßigkeiten können manchmal\nhelfen.\nEJNP-P0-100\n4.4.\nKurz nach dem Lauf sollte man mit Getränken und leichtem Essen die Energiereserven wieder\nauffüllen. Die gestressten Muskeln brauchen Erholung. Deshalb sollte man die Laufkleidung\nzwei Wochen lang im Schrank lassen und sich lieber mit anderen Sportaktivitäten\nbeschäftigen, wie z. B. Schwimmen oder Radfahren.\nnach: www.stern.de\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJNP-P0-100","answer":"4.1 = A; 4.2 = D; 4.3 = B; 4.4 = E","answer_text":"4. Należy uznać, że zdający rozwinął dany podpunkt polecenia, jeśli odniósł się do niego\nw sposób bardziej szczegółowy, tzn. w realizacji podpunktu można wyodrębnić\na. przynajmniej trzy komunikatywne, minimalne odniesienia, np.\n• napisz, dlaczego się przeprowadzacie\nWir ziehen um, denn die neue Wohnung ist groß, hell und preiswert.\nb. jedno lub dwa bardziej rozbudowane, komunikatywne odniesienia, np.\nWir ziehen um, denn die neue Wohnung hat eine gute Lage. Sie liegt in der Innenstadt\nund ist dazu ruhig gelegen. (jedno rozbudowane odniesienie)\n5. W przypadku podpunktów polecenia, które składają się z dwóch członów:\na. jeśli zdający w minimalnym stopniu nawiązał do jednego członu, a drugiego\nnie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu, np.\n• napisz, którego z mebli nie chcesz zabrać do nowego mieszkania i dlaczego\nIch nehme den Kleiderschrank nicht mit.\nb. jeśli zdający nawiązał do obydwu członów w minimalnym stopniu, należy uznać,\nże odniósł się do danego podpunktu, np. Ich nehme den Kleiderschrank nicht mit, denn\ner ist zu alt.\nc. jeśli zdający rozbudował swoją wypowiedź tylko w zakresie jednego członu,\na drugiego nie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu, np. Das\nMöbel nehme ich nicht mit. Es gefällt mir nicht mehr, es ist zu alt und braucht Reparatur.\nd. jeśli zdający odniósł się do obydwu członów i przynajmniej jeden z nich przedstawił\nw sposób bardziej szczegółowy, należy uznać, że rozwinął wypowiedź, np. Ich nehme\nden Kleiderschrank nicht mit, denn er ist zu alt und braucht Reparatur.","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Wer kann an einem Marathonlauf teilnehmen?* (Kto może uczestniczyć w maratonie?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment 4.1.:\n\n> „Viele Menschen träumen davon, einmal 42,195 Kilometer zu laufen. Aber oft wissen sie gar nicht, ob ein Marathon die richtige Disziplin für sie ist. **Grundsätzlich kann zwar jeder gesunde Mensch diese Distanz laufen.** Menschen, die übergewichtig sind, und Personen ab 35 Jahren sollten sich aber vor einem Marathonlauf von ihrem Arzt untersuchen lassen.\" (Verlauf 4.1.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Marathon die richtige Disziplin für sie ist* - czy maraton to dyscyplina DLA NICH (kontekst kwalifikacji).\n2. *jeder gesunde Mensch* - KAŻDY zdrowy człowiek może przebiec.\n3. *Menschen, die übergewichtig sind* - osoby z nadwagą.\n4. *Personen ab 35 Jahren* - osoby od 35 lat.\n5. *vor einem Marathonlauf von ihrem Arzt untersuchen lassen* - powinni dać się zbadać przed maratonem.\n\n**Wniosek:** fragment opisuje, KTO MOŻE wziąć udział w maratonie (kategorie osób, zastrzeżenia medyczne) - pytanie **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**B** (jedzenie podczas biegu) - odrzucone: brak słów o jedzeniu/piciu w trakcie.\n\n**C** (odpowiednia odzież) - odrzucone: brak słów o ubraniu.\n\n**D** (czas przygotowań) - odrzucone: brak słów o tygodniach/miesiącach treningu.\n\n**E** (regeneracja po maratonie) - odrzucone: fragment dotyczy stanu PRZED maratonem (*vor einem Marathonlauf*), nie po.\n\n**F** (opieka medyczna podczas biegu) - częściowo podobne, ale fragment mówi o badaniu PRZED biegiem (kwalifikacja), nie o opiece W TRAKCIE.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C, D, E, F lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo maratońskie:**\n> - `Marathonlauf` (m.) = bieg maratoński\n> - `Distanz` (f.) = dystans\n> - `gesunder Mensch` = zdrowy człowiek\n> - `übergewichtig` (Adj.) = otyły, z nadwagą\n> - `untersuchen lassen` = dać się zbadać (konstrukcja z *lassen* + Infinitiv)\n\n> 📖 **Reference - Modalverb *können* (z sekcji 4):**\n> - *jeder kann diese Distanz laufen* = każdy może przebiec ten dystans\n> - Konstrukcja: modalny + Infinitiv (czasownik na końcu).\n> - *kann* (Präsens 3. os. l. poj. *können*).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Kto może uczestniczyć** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Co jeść/pić podczas | BŁĘDNA | Inny fragment (4.3.) |\n| C | Odpowiednia odzież | BŁĘDNA | Brak takiego fragmentu |\n| D | Czas przygotowań | BŁĘDNA | Inny fragment (4.2.) |\n| E | Regeneracja po | BŁĘDNA | Inny fragment (4.4.) |\n| F | Opieka medyczna podczas | BŁĘDNA | Tekst mówi o badaniu PRZED |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie F (opieka medyczna podczas) brzmi podobnie do treści fragmentu, ale fragment mówi o *vor einem Marathonlauf* (PRZED) - czyli o KWALIFIKACJI, nie o opiece W TRAKCIE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucze A i F są tematycznie blisko siebie (oba dotyczą zdrowia) - uczeń musi PRECYZYJNIE rozróżnić ZAKWALIFIKOWANIE (A) vs OPIEKĘ W TRAKCIE (F).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *jemanden untersuchen lassen* = dać się zbadać (komuś) - *lassen* + Infinitiv, czasownik kazualny.\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Wie lange muss man sich auf einen Marathon vorbereiten?* (Jak długo trzeba się przygotowywać do maratonu?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment 4.2.:\n\n> „Um an einem Marathon teilzunehmen, braucht man Geduld. **Anfänger sollten drei Jahre regelmäßiges Training einplanen**, denn der Körper braucht Zeit, um sich an die Belastung anzupassen. Einen generellen Zeitplan gibt es jedoch nicht - **Umfang und Intensität der Trainingseinheiten muss man individuell anpassen**. Und neben dem Zeitfaktor spielt auch die gesunde Ernährung eine große Rolle.\" (4.2.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *braucht man Geduld* - potrzeba cierpliwości (sygnał długiego procesu).\n2. *Anfänger sollten drei Jahre regelmäßiges Training einplanen* - początkujący powinni zaplanować TRZY LATA treningu.\n3. *der Körper braucht Zeit, um sich an die Belastung anzupassen* - ciało potrzebuje CZASU do adaptacji.\n4. *Umfang und Intensität individuell anpassen* - zakres i intensywność dostosować INDYWIDUALNIE.\n5. *Zeitfaktor* - CZYNNIK CZASOWY (kluczowe pojęcie!).\n\n**Wniosek:** fragment opisuje, JAK DŁUGO trzeba się przygotowywać do maratonu - pytanie **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A** (kto może uczestniczyć) - odrzucone: fragment dotyczy CZASU treningu, nie kategorii osób.\n\n**B** (jedzenie podczas) - odrzucone: *Ernährung* (odżywianie) jest wspomniana, ale tylko jako DODATEK do tematu CZASU.\n\n**C** (odzież) - odrzucone: brak słów o ubraniu.\n\n**E** (regeneracja po) - odrzucone: brak narracji o tym, co robić PO maratonie.\n\n**F** (opieka medyczna) - odrzucone: brak słów o lekarzu/medycynie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, C, E, F lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo treningowe:**\n> - `sich vorbereiten auf etwas` (Akk.) = przygotowywać się do czegoś\n> - `Training` (n.) = trening\n> - `Anfänger` (m.) = początkujący\n> - `regelmäßig` (Adj.) = regularny\n> - `Belastung` (f.) = obciążenie\n> - `sich anpassen an etwas` = dostosować się do czegoś\n> - `Zeitfaktor` (m.) = czynnik czasowy\n\n> 📖 **Reference - konstrukcja *Um zu + Infinitiv* (z sekcji 8):**\n> - *Um an einem Marathon teilzunehmen* = aby uczestniczyć w maratonie\n> - Zdanie celowe: cel czynności głównej.\n> - *teilnehmen* (czas. rozdz.) → *teilzunehmen* w konstrukcji z *zu*.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Kto może uczestniczyć | BŁĘDNA | Inny fragment (4.1.) |\n| B | Co jeść/pić | BŁĘDNA | Inny fragment (4.3.), tu tylko ogólne *Ernährung* |\n| C | Odzież | BŁĘDNA | Brak takiego fragmentu |\n| **D** | **Czas przygotowań** | **POPRAWNA** | - |\n| E | Regeneracja po | BŁĘDNA | Inny fragment (4.4.) |\n| F | Opieka medyczna | BŁĘDNA | Brak słów medycznych |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wzmianka o *Ernährung* (odżywianie) na końcu fragmentu może sugerować pytanie B, ale jest to TYLKO ZAPOWIEDŹ kolejnego fragmentu - główna myśl to CZAS treningu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Liczba *drei Jahre* (3 lata) i słowo *Zeitfaktor* są jednoznacznymi sygnałami pytania D.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *sich vorbereiten auf etwas* wymaga Akkusativu: *sich auf den Marathon vorbereiten*.\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Was sollte man während des Laufs zu sich nehmen?* (Co powinno się jeść/pić podczas biegu?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment 4.3.:\n\n> „Beim Laufen verliert der Körper viel Flüssigkeit, vor allem wenn es warm ist. **Deshalb sollte man während des Laufs jede Möglichkeit nutzen, etwas zu trinken.** Es ist dann auch in Ordnung, etwas langsamer zu laufen, damit man leichter trinken kann. **Zwischendurch kann man durchaus einmal zu einem Stück Banane greifen. Auch Süßigkeiten können manchmal helfen.**\" (4.3.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Beim Laufen* - podczas biegu (= *während des Laufs*).\n2. *Flüssigkeit verliert* - traci się płyn.\n3. *etwas zu trinken* - coś do picia.\n4. *Stück Banane greifen* - sięgnąć po kawałek BANANA.\n5. *Süßigkeiten* - słodycze.\n\n**Wniosek:** fragment opisuje, CO PIĆ I JEŚĆ podczas biegu (woda, banan, słodycze) - pytanie **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A** (kto może uczestniczyć) - odrzucone: fragment dotyczy NAWADNIANIA/JEDZENIA, nie kategorii osób.\n\n**C** (odzież) - odrzucone: brak słów o ubraniu.\n\n**D** (czas przygotowań) - odrzucone: fragment dotyczy biegu W TRAKCIE, nie treningu PRZED.\n\n**E** (regeneracja po) - odrzucone: fragment dotyczy WIN TRAKCIE biegu, nie po.\n\n**F** (opieka medyczna) - odrzucone: brak słów o lekarzu/medycynie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, C, D, E, F lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo jedzenia/picia podczas sportu:**\n> - `trinken` (czas. mocny) = pić\n> - `Flüssigkeit` (f.) = płyn, ciecz\n> - `Banane` (f.) = banan\n> - `Süßigkeiten` (lm., n. *Süßigkeit*) = słodycze\n> - `etwas zu sich nehmen` = coś zjeść/wypić (idiomatycznie)\n> - `nach etwas greifen` = sięgnąć po coś\n\n> 📖 **Reference - przyimek *während* + Genitiv (z sekcji 9):**\n> - *während des Laufs* = podczas biegu\n> - *während* wymaga Genitivu: *des* (Gen. l.poj. m./n.), *der* (Gen. l.poj. f. i l.mn.)\n> - Synonim: *beim Laufen* (przyimek *bei* + Dativ + Infinitiv jako rzeczownik).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Kto może uczestniczyć | BŁĘDNA | Inny fragment (4.1.) |\n| **B** | **Co jeść/pić podczas biegu** | **POPRAWNA** | - |\n| C | Odzież | BŁĘDNA | Brak takiego fragmentu |\n| D | Czas przygotowań | BŁĘDNA | Inny fragment (4.2.) |\n| E | Regeneracja po | BŁĘDNA | Inny fragment (4.4.) |\n| F | Opieka medyczna | BŁĘDNA | Brak słów medycznych |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Fraza *etwas zu sich nehmen* (dosłownie: brać coś do siebie) jest idiomatycznym wyrazem dla *jeść/pić* - występuje w pytaniu B.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Stück Banane* (kawałek banana) jest klasycznym pokarmem maratończyka (potas) - uczeń powinien rozpoznać kontekst sportowy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Synonimia *beim Laufen / während des Laufs* - oba znaczą „podczas biegu\", ale z różnymi przyimkami (*bei + Dativ* vs *während + Genitiv*).\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *Wie regeneriert man sich nach einem Marathonlauf am besten?* (Jak najlepiej zregenerować się po maratonie?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment 4.4.:\n\n> „**Kurz nach dem Lauf sollte man mit Getränken und leichtem Essen die Energiereserven wieder auffüllen.** Die gestressten Muskeln brauchen Erholung. Deshalb sollte man die Laufkleidung zwei Wochen lang im Schrank lassen und sich lieber **mit anderen Sportaktivitäten beschäftigen, wie z. B. Schwimmen oder Radfahren**.\" (4.4.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Kurz nach dem Lauf* - KRÓTKO PO BIEGU (sygnał czasu PO biegu).\n2. *Getränken und leichtem Essen* - napojami i lekkim jedzeniem.\n3. *Energiereserven auffüllen* - uzupełnić rezerwy energii.\n4. *gestressten Muskeln brauchen Erholung* - zestresowane mięśnie potrzebują REGENERACJI.\n5. *Laufkleidung zwei Wochen lang im Schrank lassen* - zostawić odzież biegową w szafie na 2 tygodnie.\n6. *Schwimmen oder Radfahren* - pływanie lub jazda na rowerze (lekkie alternatywy).\n\n**Wniosek:** fragment opisuje, JAK REGENEROWAĆ SIĘ PO maratonie (napoje, jedzenie, pływanie, rower) - pytanie **E**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A** (kto może uczestniczyć) - odrzucone: fragment dotyczy REGENERACJI, nie kwalifikacji.\n\n**B** (jedzenie podczas biegu) - odrzucone: jedzenie jest wspomniane, ale PO biegu (*Kurz nach dem Lauf*).\n\n**C** (odzież) - częściowo podobne, ale fragment mówi tylko o *zostawieniu* odzieży w szafie, nie o WYBORZE odzieży. Główna myśl to regeneracja.\n\n**D** (czas przygotowań) - odrzucone: fragment dotyczy stanu PO biegu, nie PRZED.\n\n**F** (opieka medyczna podczas) - odrzucone: brak lekarza, brak biegu w trakcie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, C, D, F lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo regeneracji:**\n> - `sich regenerieren` = regenerować się\n> - `Erholung` (f.) = wypoczynek, regeneracja\n> - `Energiereserven auffüllen` = uzupełniać rezerwy energii\n> - `gestresste Muskeln` = zestresowane mięśnie\n> - `Schwimmen` (n.) / `Radfahren` (n.) = pływanie / jazda na rowerze (rzeczowniki odczasownikowe)\n\n> 📖 **Reference - przyimek *nach* + Dativ (z sekcji 9):**\n> - *nach dem Lauf* = po biegu (Dat. l.poj. m. *dem*)\n> - *nach* + Dat. wymaga rodzajnika *dem/der/dem/den*.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Kto może uczestniczyć | BŁĘDNA | Inny fragment (4.1.) |\n| B | Co jeść/pić podczas | BŁĘDNA | Tu mowa o jedzeniu PO biegu |\n| C | Odzież | BŁĘDNA | *Laufkleidung* tylko jako element regeneracji |\n| D | Czas przygotowań | BŁĘDNA | Inny fragment (4.2.) |\n| **E** | **Regeneracja po** | **POPRAWNA** | - |\n| F | Opieka medyczna | BŁĘDNA | Brak lekarza |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Laufkleidung im Schrank lassen* (zostawić odzież biegową w szafie) może błędnie sugerować pytanie C (odzież), ale to ZALECENIE NIE-BIEGANIA, nie o WYBORZE odzieży.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *kurz nach* (krótko po) jest jednoznacznym sygnałem czasu PO biegu - pytanie E mówi *nach einem Marathonlauf*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Schwimmen* i *Radfahren* to RZECZOWNIKI (rodzaj nijaki) utworzone z bezokoliczników - wszystkie bezokoliczniki użyte jako rzeczowniki są neutrum.","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-3)\nPrzeczytaj trzy teksty dotyczące jedzenia. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,\nzgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\nDAS RESTAURANT „SUD“\nDas „Sud“ ist ein Restaurant für den kleinen Geldbeutel, denn es bietet drei Menüs an. Jedes\nkostet nur 7,50 Euro. Der mexikanische Koch macht hier alles selbst: Er besorgt frische\nProdukte vom Markt, kocht und probiert neue Rezepte aus. Für 7,50 Euro gibt es natürlich\nkeine Riesenportionen, außerdem ist das „Sud“ ein Selbstbedienungsrestaurant. Aber\ndie Speisen sind lecker und machen die Gäste glücklich. Mir hat es hier gut geschmeckt und\nich komme sicher noch einmal hierher.\nnach: www.morgenpost.de\n5.1. Warum hat die Person den Text geschrieben?\nA. Sie wollte das Restaurant empfehlen.\nB. Sie wollte ihr eigenes Lokal vorstellen.\nC. Sie wollte die Bedienung am Tisch loben.\nTekst 2.\nAUF VEGANE ART\nBei uns zu Hause kocht meine Mutter. Wir essen mittags und abends zusammen. Einmal habe\nich versucht, zwei Monate lang vegan zu leben. Eine Freundin von mir ernährt sich vegan und\nes hat mich gereizt, das auch einmal auszuprobieren. Ich informierte mich gründlich und\nbereitete mich gut vor, beendete das Experiment aber früher als geplant, denn das alles war\nmir zu kompliziert. Die Familie machte nicht mit und ich musste selbst kochen. Ständig musste\nich darauf achten, was ich essen darf, damit die Ernährung wirklich vegan ist.\nnach: www.tageswoche.ch\n5.2. Wovon handelt der Text?\nA. Vom Leben in einer veganen Familie.\nB. Von den Vorteilen der veganen Ernährung.\nC. Von dem Versuch, sich vegan zu ernähren.\nEJNP-P0-100\nTekst 3.\nGLÜCKSMOMENTE\nDie Kellnerin brachte uns zwei Karten mit französischem und deutschem Text, und sie fragte\nMark, wie ihm der Wein schmeckte. Mark sagte: „superbe“, und ich musste meine Hand vor\nden Mund heben, um nicht zu lachen. Dieses fremde Wort klang für mich lustig. Das war aber\nnoch nicht alles. Mark las die Speisekarte auf Französisch vor und ich dachte, dass er\neinen Franzosen spielt, um mich zum Lachen zu bringen. Aber als die Kellnerin zurückkam\nund er mit ihr Französisch sprach, wurde mir klar, dass Mark diese Sprache wirklich sehr gut\nspricht. Warum hat er mir nie davon erzählt?\nnach: Hanns-Josef Ortheil, „Glücksmomente“\n5.3. Was hat den Erzähler überrascht?\nA. Mark konnte fließend Französisch.\nB. Im Restaurant wurde kein Wein serviert.\nC. Die Kellnerin brachte nur eine Speisekarte.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"5.1) Zdający opisuje [ ] przedmioty [ ].\n5.5) Zdający wyraża i uzasadnia [ ] opinie, poglądy i uczucia.","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Sie wollte das Restaurant empfehlen.* (Chciała polecić restaurację.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowe fragmenty recenzji restauracji „Sud\":\n\n> „Das „Sud\" ist ein Restaurant **für den kleinen Geldbeutel**, denn es bietet drei Menüs an. Jedes kostet nur 7,50 Euro. Der mexikanische Koch macht hier alles selbst: Er besorgt frische Produkte vom Markt, kocht und probiert neue Rezepte aus. Für 7,50 Euro gibt es natürlich keine Riesenportionen, außerdem ist das „Sud\" ein Selbstbedienungsrestaurant. **Aber die Speisen sind lecker und machen die Gäste glücklich. Mir hat es hier gut geschmeckt und ich komme sicher noch einmal hierher.**\" (Tekst 1.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *für den kleinen Geldbeutel* - dla niewielkiego budżetu (zaleta).\n2. *Der mexikanische Koch macht hier alles selbst* - szef sam wszystko robi (zaleta).\n3. *frische Produkte vom Markt* - świeże produkty z rynku (zaleta).\n4. *die Speisen sind lecker* - potrawy są pyszne.\n5. *machen die Gäste glücklich* - uszczęśliwiają gości.\n6. *Mir hat es hier gut geschmeckt* - mnie tutaj smakowało.\n7. *ich komme sicher noch einmal hierher* - na pewno tu jeszcze przyjdę.\n\n**Wniosek:** wszystkie pozytywne sygnały + osobiste polecenie (*ich komme sicher noch einmal*) wskazują na intencję polecenia restauracji - odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja B** (przedstawić własny lokal) - odrzucona: autor mówi *Mir hat es hier gut geschmeckt* - pisze jako GOŚĆ, nie właściciel. Brak słów *mein Restaurant, ich habe gegründet*.\n\n**Opcja C** (chwalić obsługę kelnerską) - odrzucona: restauracja jest *Selbstbedienungsrestaurant* (samoobsługowa) - NIE MA OBSŁUGI PRZY STOLE! Pochwała kelnerska jest niemożliwa.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (Sie wollte das Restaurant empfehlen)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.4) Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo restauracyjne:**\n> - `Restaurant` (n.) = restauracja\n> - `Selbstbedienungsrestaurant` = restauracja samoobsługowa\n> - `Bedienung` (f.) = obsługa (kelnerska)\n> - `Speisen` (lm., f. *Speise*) = potrawy\n> - `Geldbeutel` (m.) = portfel; *für den kleinen Geldbeutel* = dla niewielkiego budżetu\n> - `empfehlen` = polecać\n\n> 📖 **Reference - Perfekt z *schmecken* (z sekcji 4):**\n> - *Mir hat es geschmeckt* = mi smakowało (Perfekt: *haben* + *geschmeckt*)\n> - *schmecken* + Dativ: *jemandem schmeckt etwas* = komuś coś smakuje.\n> - Forma: *mir* (Dat. 1. os. l.poj.).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Polecić restaurację** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Przedstawić własny lokal | BŁĘDNA | Autor mówi jako GOŚĆ, nie właściciel |\n| C | Pochwalić obsługę | BŁĘDNA | Restauracja samoobsługowa, brak kelnera |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Selbstbedienungsrestaurant* (Selbst = sam + Bedienung = obsługa + Restaurant) wyklucza opcję C - uczeń musi rozpoznać złożenie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *Mir hat es hier gut geschmeckt* (mi tutaj smakowało) z *mir* (Dat.) sygnalizuje pierwszą osobę GOŚCIA, nie właściciela.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Geldbeutel* (portfel) w idiom *für den kleinen Geldbeutel* = dla budżetu niewielkiego - typowa fraza w recenzjach restauracji.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Von dem Versuch, sich vegan zu ernähren.* (O próbie odżywiania się wegańsko.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowe fragmenty tekstu „AUF VEGANE ART\":\n\n> „Bei uns zu Hause kocht meine Mutter. Wir essen mittags und abends zusammen. **Einmal habe ich versucht, zwei Monate lang vegan zu leben.** Eine Freundin von mir ernährt sich vegan und **es hat mich gereizt, das auch einmal auszuprobieren.** Ich informierte mich gründlich und bereitete mich gut vor, **beendete das Experiment aber früher als geplant, denn das alles war mir zu kompliziert**. Die Familie machte nicht mit und ich musste selbst kochen.\" (Tekst 2.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *habe ich versucht, zwei Monate lang vegan zu leben* - „spróbowałem żyć wegańsko przez 2 miesiące\" (próba!).\n2. *es hat mich gereizt, das auszuprobieren* - pociągało mnie, żeby spróbować.\n3. *Experiment* - eksperyment (samo słowo!).\n4. *beendete das Experiment aber früher als geplant* - zakończyłem eksperyment wcześniej niż planowałem.\n5. *die Familie machte nicht mit* - rodzina nie uczestniczyła.\n\n**Wniosek:** tekst opowiada o PRÓBIE/EKSPERYMENCIE odżywiania się wegańsko - odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** (życie w wegańskiej rodzinie) - odrzucona: rodzina autora NIE jest wegańska (*Die Familie machte nicht mit*). Autor PRÓBOWAŁ sam, rodzina jadła normalnie.\n\n**Opcja B** (zalety weganizmu) - odrzucona: tekst opisuje TRUDNOŚCI (*zu kompliziert*, *musste selbst kochen*, *Ständig musste ich darauf achten*), nie zalety. Wręcz przeciwnie - autor zrezygnował.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (Von dem Versuch, sich vegan zu ernähren)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.1) Zdający określa główną myśl tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo wegańskie/żywieniowe:**\n> - `vegan` (Adj.) = wegański\n> - `sich vegan ernähren` = odżywiać się wegańsko\n> - `Ernährung` (f.) = odżywianie, dieta\n> - `Versuch` (m.) = próba, eksperyment\n> - `Experiment` (n.) = eksperyment\n> - `kompliziert` (Adj.) = skomplikowany\n\n> 📖 **Reference - Perfekt z *versuchen* (z sekcji 4):**\n> - *Ich habe versucht, X zu tun* = próbowałem coś zrobić.\n> - Konstrukcja: *versuchen* + Infinitiv mit zu\n> - W Perfekt: *habe versucht*.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Życie w wegańskiej rodzinie | BŁĘDNA | Rodzina NIE jest wegańska |\n| B | Zalety weganizmu | BŁĘDNA | Tekst opisuje TRUDNOŚCI |\n| **C** | **Próba weganizmu** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pierwsze zdanie *Bei uns zu Hause kocht meine Mutter* (W domu gotuje moja mama) może błędnie sugerować opcję A (rodzina), ale to TYLKO TŁO - autor potem opisuje SWÓJ INDYWIDUALNY eksperyment.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *vegan* pojawia się 4 razy - uczeń może być zafiksowany na temat weganizmu i pomylić temat (próba) z opisem zalet diety.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *beendete das Experiment früher als geplant* (zakończył eksperyment wcześniej niż planowano) - sygnał, że to NIE udało się, ergo NIE zalety (opcja B).\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Mark konnte fließend Französisch.* (Mark mówił biegle po francusku.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment z tekstu „GLÜCKSMOMENTE\":\n\n> „Mark las die Speisekarte auf Französisch vor und ich dachte, dass er einen Franzosen spielt, um mich zum Lachen zu bringen. **Aber als die Kellnerin zurückkam und er mit ihr Französisch sprach, wurde mir klar, dass Mark diese Sprache wirklich sehr gut spricht. Warum hat er mir nie davon erzählt?**\" (Tekst 3.)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Mark las die Speisekarte auf Französisch vor* - czytał kartę po francusku.\n2. *ich dachte, dass er einen Franzosen spielt* - myślałem, że TYLKO udaje Francuza (= początkowo nie wierzyłem).\n3. *wurde mir klar, dass Mark diese Sprache wirklich sehr gut spricht* - DOTARŁO DO MNIE, że Mark NAPRAWDĘ bardzo dobrze mówi tym językiem.\n4. *Warum hat er mir nie davon erzählt?* - DLACZEGO MI NIGDY O TYM NIE POWIEDZIAŁ? (sygnał ZASKOCZENIA, niewiedzy).\n\n**Wniosek:** narratora zaskoczyło, że Mark biegle mówi po francusku (i nigdy mu o tym nie powiedział) - odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja B** (nie podawano wina) - odrzucona: pierwsze zdanie tekstu: *„Die Kellnerin brachte uns zwei Karten\"* + *„sie fragte Mark, wie ihm der Wein schmeckte\"* - wino BYŁO podawane.\n\n**Opcja C** (kelnerka przyniosła tylko jedną kartę) - odrzucona: pierwsze zdanie: *„Die Kellnerin brachte uns ZWEI Karten\"* (kelnerka przyniosła DWIE karty) - to wprost wyklucza C.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (Mark konnte fließend Französisch)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo językowe:**\n> - `fließend` (Adj./Adv.) = biegle, płynnie\n> - `eine Sprache sprechen` = mówić językiem\n> - `Französisch` (n.) = francuski\n> - `Speisekarte` (f.) = karta dań, menu\n> - `Kellnerin` (f.) = kelnerka\n> - `klar werden` (idiom) = stawać się jasne, dochodzić do świadomości\n\n> 📖 **Reference - Modalverb *können* (z sekcji 4):**\n> - *Mark konnte fließend Französisch* = Mark umiał biegle po francusku\n> - *können* z językiem (bez Infinitivu): umieć (mówić) jakimś językiem.\n> - Forma: *konnte* (Präteritum 3. os. l.poj.).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Mark mówił biegle po francusku** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Nie podawano wina | BŁĘDNA | Kelnerka pyta o wino w 2. zdaniu |\n| C | Jedna karta | BŁĘDNA | *zwei Karten* - DWIE karty |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst wprost mówi *„brachte uns zwei Karten\"* (przyniosła DWIE karty) - opcja C jest WYKLUCZONA na podstawie liczby.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *wurde mir klar* (stało mi się jasne) sygnalizuje uświadomienie/odkrycie - moment zaskoczenia narratora.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie retoryczne *Warum hat er mir nie davon erzählt?* (dlaczego mi nigdy o tym nie powiedział) jest mocnym sygnałem zaskoczenia i opcji A.","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.\nZakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nDER EIGENE CHEF SEIN\nBill Gates müssen sie nicht werden. Aber erfolgreich werden wollen sie alle, die rund\n70 Schülerinnen und Schüler, die sich auf Einladung der Organisation deutscher Unternehmer\nSTARTUP TEENS unweit des Berliner Alexanderplatzes getroffen haben. Das Ziel dieser\nOrganisation ist es, Schüler, egal welcher Schulform, zum Gründen eigener Firmen zu\ninspirieren. Dabei sollen den Schülern Online-Workshops, aber auch bundesweite\nVeranstaltungen helfen, wie die, die jetzt in Berlin stattfindet. Hier treffen sich junge\nUnternehmer, die aus ihren Ideen erfolgreiche Firmen machen konnten, mit den Schülern.\nEin Beispiel einer jungen Unternehmerin ist Lea. Ihre Idee für eine Firma kam ihr, als sie\nein deutsches Möbelhaus besuchte. Dort bemerkte sie, dass sich auf allen Deko-Artikeln\ndie gleichen Motive befanden, zum Beispiel Tulpen. „Ich finde das einfach langweilig“, sagt\nsie. Deshalb gründete Lea einen Online-Shop mit Kunst für das Zuhause, die sie als Poster,\naber auch als Duschvorhänge und Handtücher anbietet. Das Magazin Forbes zählt Lea zu\nden Top 30 unter 30 und damit zu den talentiertesten Gründern Europas … und das brachte\nihr Erfolg. Im Moment studiert Lea noch: „Viel wertvolles Wissen habe ich schon in den ersten\nSemestern meines Studiums in München, St. Gallen und Barcelona gesammelt. Man muss\ndoch die Schule und das Studium zu Ende machen, egal, wie gut die Idee für den eigenen\nStart ist“, sagt sie.\nDaniel, der jüngste Redner auf dem Podium, arbeitete ein Jahr lang mit einem Freund an\nder ersten Geschäftsidee. Leider mussten die jungen Unternehmer ihr Konzept aufgeben, weil\nsie nicht gut genug vorbereitet waren. Sie wussten nämlich gar nicht, ob die Konsumenten\nihr Produkt wirklich brauchen würden und ob Werbung nötig wäre. Dann haben die beiden\nFreunde ihre zweite Idee umgesetzt - eine App mit Informationen über Klimaveränderungen\nauf der ganzen Welt. Bevor die App entstand, hatten sich die Freunde gut über\ndie Softwarebranche informiert.\nAllen Schülern, die ihr eigener Chef werden möchten, steht Christoph zur Seite. Er ist Gründer\nder Berliner Startup Academy und hat einen Rat für junge Unternehmer: „Um eine gute Idee\nzu haben, muss man kein neuer Thomas Edison sein. Nehmt einfach den Rucksack und fahrt\nfür einige Zeit alleine weg, ohne Eltern. Das macht selbstständig und bereitet euch gut auf\nein eigenes Geschäft vor. Weil dabei gerade Selbstständigkeit am wichtigsten ist“.\nnach: www.welt.de\nEJNP-P0-100\n6.1. Was macht die Organisation STARTUP TEENS?\nA. Sie macht Online-Workshops für Studenten.\nB. Sie veranstaltet Treffen von Berliner Firmen.\nC. Sie hilft Jugendlichen, eine Lehrstelle zu finden.\nD. Sie motiviert junge Menschen, eine Firma zu gründen.\n6.2. Warum gründete Lea ihre Firma?\nA. Sie wollte ihr Studium finanzieren.\nB. Sie wollte im Magazin Forbes erscheinen.\nC. Sie wollte deutsche Künstler unterstützen.\nD. Sie wollte originelle Deko-Artikel verkaufen.\n6.3. Welchen Fehler haben Daniel und sein Freund bei ihrem ersten Projekt gemacht?\nA. Sie haben keine eigene Firma gegründet.\nB. Sie haben alleine an dem Projekt gearbeitet.\nC. Sie haben zu wenige Informationen gesammelt.\nD. Sie haben zu viel Geld für Werbung ausgegeben.\n6.4. Welchen Rat gibt Christoph jungen Unternehmern?\nA. Sie sollten ihre Eltern um Hilfe bitten.\nB. Sie sollten durch Reisen selbstständig werden.\nC. Sie sollten intensiv an ihren Projekten arbeiten.\nD. Sie sollten die Berliner Startup Academy besuchen.\n6.5. Wovon handelt der Text?\nA. Von den Erfahrungen junger Menschen im Ausland.\nB. Von den Schulproblemen der Berliner Jugendlichen.\nC. Von einer Umweltschutzinitiative an deutschen Schulen.\nD. Von einem Treffen der Schüler mit jungen Unternehmern.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"6. Wyrażenia takie jak np. interessant, bemerkenswert są traktowane jako jedno odniesienie\nsię do podpunktu polecenia.\n7. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą wyrażeń synonimicznych lub wzajemnie\nwykluczających się słów/wyrażeń, lub za pomocą równorzędnych słów odnoszących się do\njednego aspektu, jest traktowana jako jedno odniesienie, np.\n• opisz pamiątkę z dzieciństwa znalezioną podczas pakowania\nDie Jacke, die ich gefunden habe, ist blau, grau und grün. / Diese Legosteine, die ich\nfand, habe ich von meiner Tante, meinem Onkel und meinem Opa.\n• napisz, jakie emocje wywołała w Tobie ta pamiątka\nIch wurde traurig und froh.","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Sie motiviert junge Menschen, eine Firma zu gründen.* (Motywuje młodych ludzi do założenia firmy.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment opisujący misję STARTUP TEENS:\n\n> „Bill Gates müssen sie nicht werden. Aber erfolgreich werden wollen sie alle, die rund 70 Schülerinnen und Schüler, die sich auf Einladung der Organisation deutscher Unternehmer STARTUP TEENS unweit des Berliner Alexanderplatzes getroffen haben. **Das Ziel dieser Organisation ist es, Schüler, egal welcher Schulform, zum Gründen eigener Firmen zu inspirieren.** Dabei sollen den Schülern Online-Workshops, aber auch bundesweite Veranstaltungen helfen, wie die, die jetzt in Berlin stattfindet. Hier treffen sich junge Unternehmer, die aus ihren Ideen erfolgreiche Firmen machen konnten, mit den Schülern.\" (1. akapit)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Organisation deutscher Unternehmer STARTUP TEENS* - organizacja przedsiębiorców niemieckich.\n2. *Das Ziel dieser Organisation* - CEL tej organizacji.\n3. *Schüler zum Gründen eigener Firmen zu inspirieren* - INSPIROWAĆ uczniów do zakładania własnych firm.\n4. *egal welcher Schulform* - niezależnie od typu szkoły (= każdy uczeń).\n5. *junge Unternehmer* + *Schüler* - łączenie młodych przedsiębiorców z uczniami.\n\n**Wniosek:** organizacja MOTYWUJE młodych do założenia firmy - odpowiedź **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** (workshopy dla studentów) - odrzucona: workshopy są dla SCHÜLER (uczniów), nie STUDENTÓW. To kluczowa pułapka.\n\n**Opcja B** (spotkania firm berlińskich) - odrzucona: spotkanie jest *bundesweite Veranstaltung* (ogólnokrajowe wydarzenie), nie tylko dla firm berlińskich. Spotkanie organizują przedsiębiorcy z UCZNIAMI, nie firma z firmą.\n\n**Opcja C** (pomóc znaleźć praktykę/Lehrstelle) - odrzucona: *Lehrstelle* (miejsce praktyki) nie jest celem - celem jest GRÜNDUNG (założenie własnej firmy), czyli być WŁASNYM SZEFEM.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D (Sie motiviert junge Menschen, eine Firma zu gründen)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo biznesowe:**\n> - `Firma gründen / Unternehmen gründen` = założyć firmę/przedsiębiorstwo\n> - `Unternehmer` (m.) = przedsiębiorca\n> - `Gründer` (m.) = założyciel\n> - `Schüler` ≠ `Student` (uczeń ≠ student!)\n> - `Schulform` (f.) = typ szkoły (Gymnasium, Realschule, Hauptschule)\n> - `Lehrstelle` (f.) = miejsce praktyki (Ausbildung)\n\n> 📖 **Reference - Infinitiv mit zu (z sekcji 8):**\n> - *Das Ziel ist es, X zu tun* = celem jest robić X\n> - Konstrukcja: *Ziel* + *zu + Infinitiv*\n> - *Schüler zum Gründen zu inspirieren* (zu + Infinitiv jako uzupełnienie *inspirieren*).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Workshopy dla studentów | BŁĘDNA | Workshopy dla SCHÜLER (uczniów), nie studentów |\n| B | Spotkania firm berlińskich | BŁĘDNA | Wydarzenie ogólnokrajowe, dla uczniów |\n| C | Pomoc w praktyce | BŁĘDNA | Cel to FIRMA, nie praktyka |\n| **D** | **Motywuje do firmy** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna pułapka *Schüler* vs *Student* - w niemieckim *Schüler* = UCZEŃ (szkoła), *Student* = STUDENT (uczelnia). To są RÓŻNE poziomy edukacyjne!\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *eigene Firma* (własna firma) jest jednoznacznie powiązane z opcją D - to klucz słów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *inspirieren zu + Dativ* = inspirować do (np. *zum Gründen* = do założenia).\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Sie wollte originelle Deko-Artikel verkaufen.* (Chciała sprzedawać oryginalne artykuły dekoracyjne.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment o motywacji Lei:\n\n> „Ein Beispiel einer jungen Unternehmerin ist Lea. Ihre Idee für eine Firma kam ihr, als sie ein deutsches Möbelhaus besuchte. **Dort bemerkte sie, dass sich auf allen Deko-Artikeln die gleichen Motive befanden, zum Beispiel Tulpen. „Ich finde das einfach langweilig\", sagt sie. Deshalb gründete Lea einen Online-Shop mit Kunst für das Zuhause, die sie als Poster, aber auch als Duschvorhänge und Handtücher anbietet.**\" (2. akapit)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Möbelhaus besuchte* - odwiedziła sklep meblowy.\n2. *die gleichen Motive zum Beispiel Tulpen* - TE SAME motywy, np. tulipany (= nieoryginalne).\n3. *Ich finde das einfach langweilig* - uważam to za nudne.\n4. *Deshalb gründete Lea einen Online-Shop mit Kunst für das Zuhause* - DLATEGO Lea założyła sklep online ze sztuką do domu.\n5. *Poster, Duschvorhänge, Handtücher* - plakaty, zasłony prysznicowe, ręczniki = ARTYKUŁY DEKORACYJNE.\n\n**Wniosek:** Lea chciała sprzedawać ORYGINALNE artykuły dekoracyjne (nie nudne tulipany) - odpowiedź **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** (sfinansować studia) - odrzucona: motywacja BAZOWA Lei to nuda istniejących motywów, nie finansowanie studiów. Studia są wspomniane DALEJ (*Im Moment studiert Lea noch*), ale to nie POWÓD założenia firmy.\n\n**Opcja B** (znaleźć się w Forbes) - odrzucona: pojawienie się w Forbes to SKUTEK sukcesu, nie POWÓD założenia firmy. Tekst: *Das Magazin Forbes zählt Lea zu den Top 30* - informacja PO sukcesie.\n\n**Opcja C** (wspierać niemieckich artystów) - odrzucona: tekst nie wspomina o wspieraniu artystów. Sklep oferuje SZTUKĘ (*Kunst*), ale nie konkretnie wsparcie niemieckich artystów.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D (Sie wollte originelle Deko-Artikel verkaufen)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo wnętrz/dekoracji:**\n> - `Deko-Artikel` = artykuły dekoracyjne (skrót od *Dekorations-Artikel*)\n> - `Möbelhaus` (n.) = sklep meblowy\n> - `Online-Shop` = sklep internetowy\n> - `Poster` (n.) = plakat\n> - `Duschvorhang` (m.) = zasłona prysznicowa\n> - `Handtuch` (n., lm. *Handtücher*) = ręcznik\n> - `originell` (Adj.) = oryginalny (≠ langweilig = nudny)\n\n> 📖 **Reference - spójnik *deshalb* (z sekcji 8):**\n> - *Deshalb* = dlatego (przyczyna → skutek)\n> - Po *deshalb* INWERSJA (czasownik na 2. pozycji): *Deshalb gründete Lea *\n> - Synonimy: *deswegen, daher, aus diesem Grund*.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Sfinansować studia | BŁĘDNA | Studia nie są motywacją |\n| B | Forbes | BŁĘDNA | Forbes to SKUTEK sukcesu |\n| C | Wspierać artystów | BŁĘDNA | Brak takiej intencji w tekście |\n| **D** | **Oryginalne dekoracje** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Magazin Forbes* (opcja B) jest wymienione w tekście, ale jako DOWÓD SUKCESU Lei (Top 30 under 30), nie jako POWÓD założenia firmy. Klucz: rozróżnij PRZYCZYNĘ vs SKUTEK.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Spójnik *Deshalb* (dlatego) jednoznacznie łączy nudę motywów (przyczyna) z założeniem sklepu (skutek). To jest STRUKTURALNA wskazówka na pytanie *Warum?*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Kunst für das Zuhause* (sztuka do domu) = artykuły dekoracyjne - synonimia D.\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Sie haben zu wenige Informationen gesammelt.* (Zebrali za mało informacji.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment o pierwszym projekcie Daniela:\n\n> „Daniel, der jüngste Redner auf dem Podium, arbeitete ein Jahr lang mit einem Freund an der ersten Geschäftsidee. **Leider mussten die jungen Unternehmer ihr Konzept aufgeben, weil sie nicht gut genug vorbereitet waren. Sie wussten nämlich gar nicht, ob die Konsumenten ihr Produkt wirklich brauchen würden und ob Werbung nötig wäre.** Dann haben die beiden Freunde ihre zweite Idee umgesetzt - eine App mit Informationen über Klimaveränderungen auf der ganzen Welt. **Bevor die App entstand, hatten sich die Freunde gut über die Softwarebranche informiert.**\" (3. akapit)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *nicht gut genug vorbereitet* - niewystarczająco dobrze przygotowani.\n2. *wussten nämlich gar nicht, ob die Konsumenten ihr Produkt wirklich brauchen würden* - NIE WIEDZIELI, czy konsumenci potrzebują produktu.\n3. *ob Werbung nötig wäre* - czy reklama była konieczna.\n4. Kontrast: w 2. projekcie *hatten sich die Freunde gut über die Softwarebranche informiert* - UCZYLI SIĘ z błędu (zebrali informacje).\n\n**Wniosek:** błąd to ZA MAŁO INFORMACJI - odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** (nie założyli własnej firmy) - odrzucona: TEKST sugeruje, że pracowali rok nad pomysłem - wskazuje to na zaawansowaną pracę nad firmą.\n\n**Opcja B** (pracowali sami) - odrzucona: pracowali *mit einem Freund* (z kolegą) - nie samodzielnie.\n\n**Opcja D** (za dużo na reklamę) - odrzucona: tekst mówi *ob Werbung nötig wäre* (czy reklama BYŁA POTRZEBNA) - NIE WIEDZIELI o reklamie, nie wydali za dużo. Plus: jeszcze nie weszli na rynek z produktem.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (Sie haben zu wenige Informationen gesammelt)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo biznesowe/badań rynku:**\n> - `Informationen sammeln` = zbierać informacje\n> - `sich informieren über etwas` (Akk.) = informować się o czymś\n> - `Konsument` (m.) = konsument\n> - `Konzept aufgeben` = porzucić koncept\n> - `Werbung` (f.) = reklama\n> - `Softwarebranche` (f.) = branża oprogramowania\n\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II w mowie zależnej (z sekcji 4):**\n> - *ob die Konsumenten ihr Produkt brauchen würden* = czy konsumenci POTRZEBOWALIBY produktu\n> - *ob Werbung nötig wäre* = czy reklama BYŁABY potrzebna\n> - Konjunktiv II: *würden* (würden + Inf.), *wäre* (od *sein*).\n> - Wyraża hipotetyczne przyszłe stany.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Nie założyli firmy | BŁĘDNA | Pracowali rok nad projektem |\n| B | Pracowali sami | BŁĘDNA | Pracowali *mit einem Freund* |\n| **C** | **Za mało informacji** | **POPRAWNA** | - |\n| D | Za dużo na reklamę | BŁĘDNA | Nie wiedzieli, czy reklama potrzebna |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Werbung* (reklama) pojawia się w tekście, ale w kontekście NIEWIEDZY (*ob Werbung nötig wäre*), nie wydania pieniędzy. Uczeń może błędnie zaznaczyć D.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kontrast 1. i 2. projektu jest kluczem: 1. = bez informacji (porażka), 2. = z informacjami (sukces). To MORAŁ historii Daniela.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *zu wenige Informationen* (za mało informacji) jest synonimem *nicht gut genug vorbereitet* (niewystarczająco przygotowani) - synonimia w wyrażeniu pojęcia.\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Sie sollten durch Reisen selbstständig werden.* (Powinni stać się samodzielni przez podróże.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKluczowy fragment z rad Christopha:\n\n> „Allen Schülern, die ihr eigener Chef werden möchten, steht Christoph zur Seite. Er ist Gründer der Berliner Startup Academy und hat einen Rat für junge Unternehmer: **„Um eine gute Idee zu haben, muss man kein neuer Thomas Edison sein. Nehmt einfach den Rucksack und fahrt für einige Zeit alleine weg, ohne Eltern. Das macht selbstständig und bereitet euch gut auf ein eigenes Geschäft vor. Weil dabei gerade Selbstständigkeit am wichtigsten ist\".**\" (4. akapit)\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *Rat für junge Unternehmer* - RADA dla młodych przedsiębiorców.\n2. *Nehmt einfach den Rucksack und fahrt für einige Zeit alleine weg* - weźcie plecak i wyjedźcie na jakiś czas SAMI.\n3. *ohne Eltern* - BEZ RODZICÓW.\n4. *Das macht selbstständig* - to czyni SAMODZIELNYM.\n5. *Selbstständigkeit am wichtigsten ist* - SAMODZIELNOŚĆ jest najważniejsza.\n\n**Wniosek:** rada to PODRÓŻE (Reisen) jako droga do SAMODZIELNOŚCI - odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** (prosić rodziców o pomoc) - odrzucona: WPROST OPOZYCJA - Christoph mówi *ohne Eltern* (bez rodziców) i *alleine* (samodzielnie). Rada wyklucza pomoc rodziców.\n\n**Opcja C** (intensywnie pracować nad projektami) - odrzucona: rada Christopha to PODRÓŻOWANIE i samodzielność, NIE intensywna praca nad projektem. To inny aspekt - rozwój charakteru, nie konkretnego biznesplanu.\n\n**Opcja D** (odwiedzać Startup Academy) - odrzucona: Christoph jest ZAŁOŻYCIELEM Startup Academy, ale nie zaleca jej odwiedzin jako głównej rady. Główna rada to PODRÓŻE.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B (Sie sollten durch Reisen selbstständig werden)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo samodzielności:**\n> - `selbstständig werden` = stawać się samodzielnym\n> - `Selbstständigkeit` (f.) = samodzielność\n> - `eigener Chef` = własny szef (= przedsiębiorca)\n> - `Rucksack` (m.) = plecak\n> - `Rat geben` = dawać radę\n> - `vorbereiten auf etwas` = przygotowywać na coś\n\n> 📖 **Reference - Imperativ ihr-form (z sekcji 4):**\n> - *Nehmt einfach den Rucksack* = weźcie plecak\n> - *fahrt für einige Zeit alleine weg* = jedźcie na jakiś czas sami\n> - Imperativ 2. os. lm. = forma jak Präsens 2. os. lm. (BEZ *ihr*).\n> - *nehmen → ihr nehmt → Nehmt!*\n> - *wegfahren → ihr fahrt weg → Fahrt weg!*\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Prosić rodziców | BŁĘDNA | WPROST opozycja: *ohne Eltern* |\n| **B** | **Stać się samodzielnym przez podróże** | **POPRAWNA** | - |\n| C | Intensywnie pracować | BŁĘDNA | Rada to charakter, nie projekt |\n| D | Odwiedzać Academy | BŁĘDNA | Brak takiej rady |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Christoph jest założycielem Startup Academy (informacja w tekście), ale jego RADA dotyczy PODRÓŻY, nie Academy. Uczeń może błędnie zaznaczyć D widząc nazwę firmy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *ohne Eltern* (bez rodziców) jest jednoznaczne - opcja A (prosić rodziców) jest WYKLUCZONA.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *durch* (przez) w opcji B jest synonimem niemieckiego *dabei* (przy tym, w ten sposób) - *durch Reisen selbstständig werden* = poprzez podróże stać się samodzielnym.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Von einem Treffen der Schüler mit jungen Unternehmern.* (O spotkaniu uczniów z młodymi przedsiębiorcami.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nGłówna myśl tekstu „DER EIGENE CHEF SEIN\":\n\n> „Bill Gates müssen sie nicht werden. Aber erfolgreich werden wollen sie alle, **die rund 70 Schülerinnen und Schüler, die sich auf Einladung der Organisation deutscher Unternehmer STARTUP TEENS unweit des Berliner Alexanderplatzes getroffen haben.** ( ) **Hier treffen sich junge Unternehmer, die aus ihren Ideen erfolgreiche Firmen machen konnten, mit den Schülern.**\" (1. akapit)\n\nTekst opisuje TROJE młodych przedsiębiorców mówiących do uczniów:\n1. **Lea** - założycielka sklepu z dekoracjami online (2. akapit).\n2. **Daniel** - twórca aplikacji o klimacie (3. akapit).\n3. **Christoph** - założyciel Berliner Startup Academy (4. akapit).\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. *70 Schülerinnen und Schüler* - 70 UCZNIÓW.\n2. *junge Unternehmer treffen sich mit den Schülern* - młodzi PRZEDSIĘBIORCY spotykają się z UCZNIAMI.\n3. *Veranstaltung, die jetzt in Berlin stattfindet* - wydarzenie, które ODBYWA SIĘ w Berlinie.\n4. Cała struktura tekstu: jeden akapit per młody przedsiębiorca.\n\n**Wniosek:** główna myśl to SPOTKANIE uczniów z młodymi przedsiębiorcami - odpowiedź **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** (doświadczenia młodych za granicą) - odrzucona: choć Lea studiuje w Monachium, St. Gallen i Barcelonie, to NIE GŁÓWNA myśl tekstu. Tylko jedna wzmianka.\n\n**Opcja B** (problemy szkolne berlińskich młodzieży) - odrzucona: tekst NIE opisuje problemów szkolnych - uczniowie chcą zostać PRZEDSIĘBIORCAMI, brak słów o problemach z nauką.\n\n**Opcja C** (inicjatywa ochrony środowiska w szkołach) - odrzucona: Daniel ma aplikację o klimacie, ale to TYLKO JEDEN przykład - NIE GŁÓWNA tematyka tekstu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D (Von einem Treffen der Schüler mit jungen Unternehmern)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.1) Zdający określa główną myśl tekstu.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - słownictwo spotkań biznesowych:**\n> - `Treffen` (n.) = spotkanie\n> - `sich treffen mit jemandem` = spotykać się z kimś\n> - `Veranstaltung` (f.) = wydarzenie, impreza\n> - `Unternehmer` (m.) = przedsiębiorca\n> - `Schülerin/Schüler` = uczennica/uczeń\n\n> 📖 **Reference - Genitivus rzeczownikowy (z sekcji 3):**\n> - *Treffen der Schüler mit jungen Unternehmern* = spotkanie uczniów z młodymi przedsiębiorcami\n> - *der Schüler* (Gen. lm.) - przynależność (czyje spotkanie? - uczniów)\n> - *mit + Dativ*: *jungen Unternehmern* (Dat. lm. + końcówka -n)\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Doświadczenia za granicą | BŁĘDNA | Tylko studia Lei - jedna wzmianka |\n| B | Problemy szkolne | BŁĘDNA | Tekst optymistyczny, brak problemów |\n| C | Ochrona środowiska | BŁĘDNA | Tylko aplikacja Daniela |\n| **D** | **Spotkanie z przedsiębiorcami** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst zawiera różne podrzędne tematy (studia za granicą, klimat, Startup Academy), które mogą zmylić ucznia szukającego głównej myśli. Klucz: szukać RAMA OGÓLNEGO (jak spina się WSZYSTKO razem).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pierwszy akapit wprost wskazuje na SPOTKANIE - to jest TYTUŁ wydarzenia, którego pozostałe akapity są ELEMENTAMI.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Główna myśl nie jest BRACIĄ szczegółów, lecz CAŁOŚCIĄ tekstu. Należy zadać sobie pytanie: o czym jest CAŁY tekst?","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-3)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto trzy zdania. Wpisz w każdą lukę (7.1.-7.3.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: dwa zdania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej luki.\nJUGENDLICHE UND UMWELTSCHUTZ\nRedaktion:\nEngagieren sich Jugendliche gerne in Umweltschutzorganisationen?\nExpertin:\nViele Jugendliche wollen vor allem ihre Eltern und Freunde zu mehr\nUmweltschutz motivieren. Aber mehr als ein Drittel engagiert sich auch selbst\nin einer Organisation. Doch oft werden die Teenies bei der Arbeit ungeduldig.\n7.1. Es dauert den Jugendlichen zu lange, bis sie die Ergebnisse\neiner Umweltaktion sehen.\nRedaktion:\nSind junge Leute denn bereit, für eine saubere Umwelt etwas an ihrem\nVerhalten zu ändern?\nExpertin:\nJa, auf jeden Fall. Die meisten wollen einfach selbst aktiv sein und ökologisch\nleben. Jugendliche zwischen 15 und 17 sind Wassersparer. Zu Hause sorgen\nsie auch dafür, dass der Müll richtig getrennt wird. 7.2. Meistens sind sie\nmit dem Fahrrad unterwegs, weil es ein umweltfreundliches Verkehrsmittel ist.\nIm Allgemeinen gilt die Regel: Der Umweltschutz wird einfach im Laufe\nder Jahre immer wichtiger für die Jugendlichen.\nRedaktion: Ein eigenes Auto ist also für Jugendliche und junge Erwachsene kein\nStatussymbol mehr.\nExpertin:\nJa, das stimmt. Und das kann man leicht erklären. Zwei Drittel der Jugendlichen\nwohnen heute im städtischen Raum. Neben dem Fahrrad benutzen sie oft auch\ndie öffentlichen Verkehrsmittel. 7.3. Immer mehr 18-Jährige verschieben\nden Besuch einer Fahrschule auf einen späteren Zeitpunkt. Mobilität ist\nJugendlichen immer noch wichtig, aber dafür brauchen sie kein Auto.\nnach: www.focus.de\nA. Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird.\nB. Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert.\nC. Aber sie diskutieren gern mit Passanten über aktuelle Umweltfragen.\nD. Leider überlassen sie die Gestaltung ihrer Zukunft den Erwachsenen.\nE. Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"7.2) Zdający [ ] przekazuje informacje i wyjaśnienia.\n7.7) Zdający wyraża emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie).\nKażda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:\n• treść\n• spójność i logika wypowiedzi\n• zakres środków językowych\n• poprawność środków językowych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTreść\nW ocenie treści bierze się najpierw pod uwagę, do ilu podpunktów z polecenia zdający się\nodniósł w swojej wypowiedzi, a następnie ile z tych podpunktów rozwinął w zadowalającym\nstopniu. Za wypowiedź przyznaje się od 0 do 4 punktów, zgodnie z poniższą tabelą.\nDo ilu podpunktów\nzdający się odniósł?\nIle podpunktów rozwinął?\n4\n3\n2\n1\n0\n4\n4 p.\n4 p.\n3 p.\n2 p.\n2 p.\n3\n3 p.\n3 p.\n2 p.\n1 p.\n2\n2 p.\n1 p.\n1 p.\n1\n1 p.\n0 p.\n0\n0 p.\nDla przykładu, za wypowiedź zdającego, który odniósł się do 2 podpunktów i oba rozwinął,\nprzyznaje się 2 punkty.\nUwagi dodatkowe dotyczące oceniania treści\n1. W ocenie treści egzaminator kieruje się:\na. nadrzędnymi ustaleniami dotyczącymi sposobu oceniania wypowiedzi podanymi\nw punktach 2-18 poniżej oraz przyjętymi w danej sesji egzaminacyjnej dla konkretnego\nzadania\nb. w przypadku wątpliwości, rozważeniem następujących kwestii:\n- w jakim stopniu jako czytelnik czuje się poinformowany w zakresie kluczowego\nelementu danego podpunktu z polecenia?\n- w jaki sposób zdający realizuje dany podpunkt, np. za pomocą ilu zdań i jakich,\nza pomocą ilu czasowników/określników, jak złożona jest wypowiedź, jak wiele\nszczegółów przekazuje?","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert.* (Oczekują, że coś szybko się zmieni.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\nKluczowy fragment z luką 7.1.:\n\n> „Viele Jugendliche wollen vor allem ihre Eltern und Freunde zu mehr Umweltschutz motivieren. Aber mehr als ein Drittel engagiert sich auch selbst in einer Organisation. **Doch oft werden die Teenies bei der Arbeit ungeduldig. 7.1. Es dauert den Jugendlichen zu lange, bis sie die Ergebnisse einer Umweltaktion sehen.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. PRZED luką: *die Teenies bei der Arbeit ungeduldig* - młodzież jest NIECIERPLIWA przy pracy.\n2. PO luce: *Es dauert den Jugendlichen zu lange, bis sie die Ergebnisse einer Umweltaktion sehen* - trwa za długo, zanim zobaczą wyniki.\n3. Logika: NIECIERPLIWOŚĆ + ZA DŁUGO CZEKAĆ = oczekują SZYBKICH zmian.\n4. Opcja B: *Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert* - oczekują SZYBKIEJ zmiany. IDEALNIE łączy obie strony!\n\n**Wniosek:** opcja **B** spina logicznie *ungeduldig* (niecierpliwy) z *zu lange* (za długo).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A** (*Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird* - Albo żeby światło było wyłączone) - odrzucone: zdanie wymaga POPRZEDZIAJĄCEGO *dafür* (np. *sorgen sie dafür, dass*), brak kontekstu o oszczędzaniu prądu w tym akapicie. To zdanie pasuje do luki 7.2.\n\n**C** (*Aber sie diskutieren gern mit Passanten über aktuelle Umweltfragen* - Ale chętnie dyskutują z przechodniami) - odrzucone: brak logiki łączącej z niecierpliwością. Przechodzień nie pasuje do kontekstu pracy w organizacji.\n\n**D** (*Leider überlassen sie die Gestaltung ihrer Zukunft den Erwachsenen* - Niestety zostawiają kształtowanie przyszłości dorosłym) - odrzucone: tekst MÓWI ODWROTNIE (młodzież się ANGAŻUJE), więc D jest sprzeczne z całym tekstem.\n\n**E** (*Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein* - Dlatego zwykle nie potrzebują prawa jazdy) - odrzucone: prawo jazdy nie pasuje do tematu zaangażowania w pracę organizacji. Pasuje do luki 7.3.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - zdanie dopełnieniowe z *dass* (z sekcji 8):**\n> - *erwarten, dass * = oczekiwać, że\n> - Po *dass* WERB NA KOŃCU: * dass sich schnell etwas **verändert***.\n> - Czasowniki zwrotne: *sich verändern* = zmieniać się.\n\n> 📖 **Reference - *Es dauert* + Dat. (z sekcji 10):**\n> - *Es dauert den Jugendlichen zu lange* = trwa za długo dla młodzieży\n> - *Dauern* + Dativ osoby + Adv. czasu\n> - Synonim: *Es ist den Jugendlichen zu lang*.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Albo światło wyłączone | BŁĘDNA | Brak kontekstu, pasuje do 7.2 |\n| **B** | **Oczekują szybkich zmian** | **POPRAWNA** | - |\n| C | Dyskutują z przechodniami | BŁĘDNA | Brak logicznej spójności |\n| D | Zostawiają dorosłym | BŁĘDNA | Sprzeczne z tekstem |\n| E | Nie potrzebują prawa jazdy | BŁĘDNA | Pasuje do 7.3 |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Luki sentence completion wymagają sprawdzenia spójności PRZED i PO luce. *ungeduldig* + *zu lange* = SZYBKO (opcja B).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dwie zostały zostawione DO ZGUBIENIA (A i E pasują do innych luk, ale dwa pozostałe - C i D - są CAŁKIEM zbędne w arkuszu).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *sich verändern* (zmieniać się) używa zaimka zwrotnego w Akkusativie *sich*.\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird.* (Albo żeby (zadbać, by) światło było wyłączone.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\nKluczowy fragment z luką 7.2.:\n\n> „Jugendliche zwischen 15 und 17 sind Wassersparer. **Zu Hause sorgen sie auch dafür, dass der Müll richtig getrennt wird. 7.2. Meistens sind sie mit dem Fahrrad unterwegs, weil es ein umweltfreundliches Verkehrsmittel ist.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. PRZED luką: *sorgen sie dafür, dass der Müll richtig getrennt wird* - dbają o to, by śmieci były PRAWIDŁOWO SORTOWANE.\n2. Struktura: *sorgen für + dafür, dass* - dbać o coś.\n3. PO luce: temat zmienia się na rowery (nowy akapit logiczny).\n4. Opcja A: *Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird* - ALBO o to, żeby światło BYŁO WYŁĄCZONE. Słowo *Oder* (albo) DODAJE kolejny przykład działania w domu.\n\n**Wniosek:** opcja **A** pasuje IDEALNIE - kolejny przykład PROEKOLOGICZNYCH działań w domu (po sortowaniu śmieci).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (struktura paralelna)\n\nKonstrukcja PRZED luką: *sorgen dafür, dass + Vorgangspassiv (der Müll wird getrennt)*.\n\nOpcja A: *Oder dafür, dass + Vorgangspassiv (das Licht wird ausgeschaltet)*.\n\n**Paralelizm gramatyczny:**\n- Obie strony zachowują identyczną strukturę: *dafür, dass + werden-Passiv*.\n- Spójnik *Oder* + ten sam paralelizm = KOLEJNY ELEMENT LISTY działań.\n\nTo jednoznacznie wskazuje na opcję A.\n\n## Sposób 3 - eliminacja błędnych opcji\n\n**B** (*Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert*) - odrzucone: pasuje do luki 7.1.\n\n**C** (*Aber sie diskutieren gern mit Passanten*) - odrzucone: spójnik *Aber* (ale) sygnalizuje KONTRAST, ale tekst kontynuuje TEMAT (działania w domu), nie wprowadza kontrastu.\n\n**D** (*Leider überlassen sie die Gestaltung der Zukunft den Erwachsenen*) - odrzucone: sprzeczne z tekstem (młodzież SAMA działa).\n\n**E** (*Deshalb brauchen sie keinen Führerschein*) - odrzucone: prawo jazdy nie pasuje do tematu sortowania śmieci. Pasuje do 7.3.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Vorgangspassiv (z sekcji 4):**\n> - *Der Müll wird getrennt* = śmieci są sortowane (czynność).\n> - *Das Licht wird ausgeschaltet* = światło jest wyłączane (czynność).\n> - Forma: *werden* + Partizip II.\n> - W zdaniach z *dass*: czasownik *werden* na KOŃCU.\n\n> 📖 **Reference - czasownik *sorgen für* (z sekcji 10):**\n> - *sorgen für etwas* (Akk.) = dbać o coś, troszczyć się o coś\n> - Konstrukcja z *dass*: *sorgen dafür, dass * (dbać o to, żeby )\n> - Po *dass* WERB NA KOŃCU.\n\n> 📖 **Reference - czasownik rozdzielny *ausschalten* (z sekcji 4):**\n> - *ausschalten* = wyłączać (prefiks *aus-* rozdzielny)\n> - Partizip II: *ausgeschaltet* (z *ge-* w środku: aus**ge**schaltet).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Albo światło wyłączone** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Oczekują szybkich zmian | BŁĘDNA | Pasuje do 7.1 |\n| C | Dyskutują z przechodniami | BŁĘDNA | Brak kontekstu kontrastu |\n| D | Zostawiają dorosłym | BŁĘDNA | Sprzeczne z tekstem |\n| E | Nie potrzebują prawa jazdy | BŁĘDNA | Pasuje do 7.3 |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Spójnik *Oder* (albo) z opcji A sygnalizuje DOŁĄCZENIE do listy - pasuje po *sorgen dafür, dass der Müll getrennt wird*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Paralelizm gramatyczny (*dafür, dass + Passiv*) jest mocną wskazówką struktury luki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Vorgangspassiv (*wird getrennt, wird ausgeschaltet*) jest typowe dla relacji proekologicznych - czynności wykonywane PRZEZ młodzież.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein.* (Dlatego zazwyczaj nie potrzebują prawa jazdy.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\nKluczowy fragment z luką 7.3.:\n\n> „Zwei Drittel der Jugendlichen wohnen heute im städtischen Raum. **Neben dem Fahrrad benutzen sie oft auch die öffentlichen Verkehrsmittel. 7.3. Immer mehr 18-Jährige verschieben den Besuch einer Fahrschule auf einen späteren Zeitpunkt.** Mobilität ist Jugendlichen immer noch wichtig, aber dafür brauchen sie kein Auto.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. PRZED luką: *benutzen sie oft auch die öffentlichen Verkehrsmittel* - używają TRANSPORTU PUBLICZNEGO.\n2. PO luce: *Immer mehr 18-Jährige verschieben den Besuch einer Fahrschule* - coraz więcej 18-latków ODKŁADA wizytę w szkole jazdy.\n3. Opcja E: *Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein* - DLATEGO zazwyczaj nie potrzebują PRAWA JAZDY.\n4. Logika: TRANSPORT PUBLICZNY → BRAK POTRZEBY PRAWA JAZDY → ODKŁADAJĄ SZKOŁĘ JAZDY.\n5. *Deshalb* (dlatego) = łącznik PRZYCZYNA → SKUTEK (transport publiczny → brak prawa jazdy).\n\n**Wniosek:** opcja **E** spina logicznie transport publiczny z odkładaniem szkoły jazdy.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A** (*Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird*) - odrzucone: pasuje do luki 7.2., temat to oświetlenie/dom, nie transport.\n\n**B** (*Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert*) - odrzucone: pasuje do luki 7.1., temat to niecierpliwość, nie transport.\n\n**C** (*Aber sie diskutieren gern mit Passanten*) - odrzucone: brak logicznej spójności z transportem.\n\n**D** (*Leider überlassen sie die Gestaltung der Zukunft den Erwachsenen*) - odrzucone: sprzeczne z aktywnym zaangażowaniem młodzieży opisanym w tekście.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - spójnik *deshalb* (z sekcji 8):**\n> - *Deshalb* = dlatego (PRZYCZYNA → SKUTEK)\n> - Po *deshalb* INWERSJA: *Deshalb **brauchen** sie keinen Führerschein* (czasownik na 2. pozycji).\n> - Synonimy: *deswegen, daher, aus diesem Grund*.\n\n> 📖 **Reference - negacja *kein/keine* (z sekcji 2):**\n> - *keinen Führerschein* = żadnego prawa jazdy\n> - *Führerschein* (m., Akk.) → *keinen* (Akk. masc.)\n> - Negacja *kein* zastępuje *ein/eine/ein* w negacji rzeczowników.\n\n> 📖 **Reference - czasownik rozdzielny *verschieben* (z sekcji 4):**\n> - *verschieben* - TU NIE jest rozdzielny (ver- = nierozdzielny prefiks).\n> - *verschieben auf einen späteren Zeitpunkt* = odkładać na późniejszy termin.\n> - Akkusativ: *den Besuch* (l.poj. m.).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Albo światło wyłączone | BŁĘDNA | Inny temat (oświetlenie) |\n| B | Oczekują szybkich zmian | BŁĘDNA | Pasuje do 7.1 |\n| C | Dyskutują z przechodniami | BŁĘDNA | Brak spójności |\n| D | Zostawiają dorosłym | BŁĘDNA | Sprzeczne z tekstem |\n| **E** | **Brak prawa jazdy** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Führerschein* (prawo jazdy) z opcji E i *Fahrschule* (szkoła jazdy) z kolejnego zdania są TEMATYCZNIE POŁĄCZONE - to klucz spójności.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Deshalb* (dlatego) sygnalizuje SKUTEK - luka logicznie kontynuuje przyczynę z poprzedniego zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *in der Regel* (zazwyczaj, z reguły) = idiom oznaczający REGUŁĘ, normalność. *In + Dat. (der Regel)*.","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nDER HUT\n„Dieser Hut! Wo hat sie ihn nur her? Und wie sage ich ihr, dass er schrecklich ist?“, denkt\nMarc. Seine Freundin Hanna präsentiert ihm gerade ihren neuen Hut. „Schau mal, Marc, er\nhat nur 120 Euro gekostet. In Paris 8.1. ihn alle!“ Marc muss schnell eine Antwort\ngeben. Aber er kann ihr nicht sagen, dass sie schrecklich aussieht. Also greift er zu\neiner besonderen Methode. Er drückt es so aus: „Hanna, dieser Hut ist wirklich originell! Ich\nglaube, ich habe auch schon 8.2. Foto davon gesehen. Wie heißt diese bekannte\nSchauspielerin aus Paris? Ja, ich glaube, sie hatte den gleichen Hut auf. Es ist nur\nein bisschen 8.3. , dass die rote Farbe nicht so gut zu dem wunderschönen Blau deiner\nAugen passt. Aber liebe Hanna, am wichtigsten ist, dass 8.4. der Hut gefällt.“ „Glaubst\ndu das wirklich?“, fragt Hanna. Jetzt denkt sie selbst darüber nach, 8.5. sie den Hut\nnicht vielleicht zurückgeben sollte. Auch wenn Marc ihn ganz toll findet …\nnach: www.dw.com\n8.1.\nA. tragen\nB. ziehen\nC. kleiden\n8.2.\nA. einem\nB. eines\nC. ein\n8.3.\nA. spät\nB. wenig\nC. schade\n8.4.\nA. dir\nB. ihm\nC. ihnen\n8.5.\nA. ob\nB. weil\nC. damit\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"8. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą co najmniej trzech słów/wyrażeń odnoszących\nsię do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.\n• opisz pamiątkę z dzieciństwa znalezioną podczas pakowania\nIch fand meinen Teddybären. Er ist schön. Er ist weiß und weich.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *tragen* (nosić, mieć na sobie).\n\nPełne zdanie: *In Paris **tragen** ihn alle!* (W Paryżu wszyscy go noszą!)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> „Schau mal, Marc, er hat nur 120 Euro gekostet. **In Paris 8.1. ihn alle!**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. Hanna pokazuje Marcowi swój NOWY KAPELUSZ (*Hut*).\n2. Zaimek *ihn* (jego, Akkusativ masc.) odnosi się do *Hut* (kapelusz, rodzaj męski).\n3. Czasownik powinien znaczyć NOSIĆ (kapelusz) - typowa kolokacja po niemiecku.\n\n**Wniosek:** poprawna kolokacja to *einen Hut tragen* = nosić kapelusz. Odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (kolokacje)\n\n**Niemieckie czasowniki dla ubrań/akcesoriów:**\n- **tragen** (nosić, mieć na sobie) - typowa kolokacja z odzieżą: *einen Hut/eine Hose/ein Kleid tragen*.\n- **ziehen** (ciągnąć) - bez kontekstu odzieżowego. Wyjątek: *anziehen* (ubierać się) → ale TU nie ma *an-*.\n- **kleiden** (ubierać; refleksywne: *sich kleiden*) - bardziej formalne, w sensie OGÓLNYM (jak ubrać się), nie konkretny element.\n\nKolokacja *tragen* + akcesoria jest klasyczna w niemieckim - uczeń powinien ją znać.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (tragen)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - kolokacje z odzieżą (z sekcji 10):**\n> - `etwas tragen` = nosić coś (na sobie)\n> - *einen Hut tragen* = nosić kapelusz\n> - *eine Brille tragen* = nosić okulary\n> - *einen Bart tragen* = nosić brodę\n> - Tylko *tragen* pasuje do trwałego stanu noszenia.\n\n> 📖 **Reference - czasownik *tragen* (nieregularny, z sekcji 4):**\n> - Präsens: *ich trage, du **trägst**, er/sie/es **trägt***, wir tragen, ihr tragt, sie tragen\n> - W 2. i 3. os. l.poj. zmiana: *a → ä* (Umlaut)\n> - Perfekt: *ich habe getragen* (Partizip II nieregularny).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **tragen (nosić)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | ziehen (ciągnąć) | BŁĘDNA | *ziehen* znaczy „ciągnąć\"; bez prefiksu *an-* nie znaczy „ubierać\" |\n| C | kleiden (ubierać) | BŁĘDNA | *sich kleiden* = ubierać SIĘ (ogólnie), nie konkretny element |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *anziehen* (ubierać się/coś na siebie) JEST z prefiksem rozdzielnym *an-*. *Ziehen* sam (bez *an-*) NIE znaczy ubierać - znaczy „ciągnąć\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *kleiden* można usłyszeć w kontekście *Diese Farbe kleidet dich gut* (ten kolor ci pasuje) - ale nie w kontekście „mieć coś na sobie\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE punktuje TYLKO formę DOKŁADNIE jak w opcjach (Infinitiv: *tragen*). W tekście mogłaby być koniugowana forma (*tragen* w 3. os. l. mn. = *tragen*) - tu Infinitiv = forma odmieniona.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *ein* (rodzajnik nieokreślony Akkusativ rodzaju nijakiego).\n\nPełne zdanie: *Ich glaube, ich habe auch schon **ein** Foto davon gesehen.* (Wydaje mi się, że widziałem już zdjęcie tego.)\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> „Hanna, dieser Hut ist wirklich originell! Ich glaube, **ich habe auch schon 8.2. Foto davon gesehen.**\"\n\n**Analiza gramatyczna:**\n1. *das Foto* - rzeczownik rodzaju NIJAKIEGO (n.).\n2. Czasownik *sehen* (widzieć) wymaga AKKUSATIVU (dopełnienie bliższe).\n3. Akkusativ rodzajnika nieokreślonego dla NIJAKIEGO = *ein* (taki sam jak Nominativ dla n.).\n4. Tabela:\n\n| Przypadek | Maskulin | Feminin | **Neutrum** |\n| Nom | ein | eine | **ein** |\n| Akk | einen | eine | **ein** |\n| Dat | einem | einer | einem |\n| Gen | eines | einer | eines |\n\n**Wniosek:** poprawna forma to *ein Foto* (Akk. n.) - odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A** (*einem*) - odrzucone: to Dativ (rodzaj m./n.). Po *sehen* potrzebny Akk., nie Dat.\n\n**B** (*eines*) - odrzucone: to Genitiv (rodzaj m./n.). Po *sehen* potrzebny Akk., nie Gen.\n\n**C** (*ein*) - POPRAWNA: Akkusativ rodzaju nijakiego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (ein)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - rodzajnik nieokreślony (z sekcji 2):**\n> - Akkusativ neutrum: *ein* (taki sam jak Nominativ neutrum).\n> - Akkusativ maskulin: *einen* (DIFFERENT od Nom. m. *ein*).\n> - Akkusativ feminin: *eine* (taki sam jak Nom. f.).\n> - Tylko rodzaj MĘSKI rozróżnia Nom. (*ein*) vs Akk. (*einen*).\n\n> 📖 **Reference - czasownik *sehen* + Akkusativ (z sekcji 3):**\n> - *sehen* jest czasownikiem przechodnim → wymaga Akkusativu.\n> - *Ich sehe **ein Foto*** (widzę zdjęcie - Akk. n.).\n> - *Ich sehe **einen Hund*** (widzę psa - Akk. m.).\n> - *Ich sehe **eine Frau*** (widzę kobietę - Akk. f.).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | einem (Dat. m./n.) | BŁĘDNA | Po *sehen* potrzebny Akk., nie Dat. |\n| B | eines (Gen. m./n.) | BŁĘDNA | Po *sehen* potrzebny Akk., nie Gen. |\n| **C** | **ein (Akk. n.)** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Uczniowie często myślą, że Akkusativ ZAWSZE ma końcówkę -*en* lub -*es*, ale rodzaj NIJAKI w Akk. = TAKI SAM jak Nominativ (*ein*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *das Foto* (zdjęcie) jest rodzaju NIJAKIEGO - pamiętaj o tym (mimo zapożyczenia z włoskiego *fotografia* = fem.).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *sehen* (widzieć) - Präsens nieregularny: *ich sehe, du **siehst**, er **sieht***. Tu Perfekt: *habe gesehen*.\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *schade* (przykro, szkoda).\n\nPełne zdanie: *Es ist nur ein bisschen **schade**, dass die rote Farbe nicht so gut zu dem wunderschönen Blau deiner Augen passt.* (Tylko trochę szkoda, że czerwony kolor nie pasuje tak dobrze do pięknego niebieskiego twoich oczu.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> „Es ist nur ein bisschen 8.3. , **dass die rote Farbe nicht so gut zu dem wunderschönen Blau deiner Augen passt**.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. Marc dyplomatycznie krytykuje kapelusz Hanny.\n2. Po luce: *dass die rote Farbe NICHT SO GUT passt* - czerwony NIE PASUJE.\n3. Konstrukcja *Es ist schade, dass * = SZKODA, że (klasyczna konstrukcja niemieckie).\n4. Słowa *nur ein bisschen* (tylko trochę) sygnalizują UMNIEJSZONĄ żalkę - dyplomatyczne sformułowanie.\n\n**Wniosek:** poprawna forma to *schade* (szkoda) - odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\n\n**Trzy opcje:**\n- **schade** (Adj./Part.) = szkoda, przykro. Konstrukcja: *Es ist schade, dass *. To IDIOMATYCZNE wyrażenie żalu.\n- **spät** (Adj.) = późny. Konstrukcja: *Es ist spät, dass * - NIE pasuje semantycznie (spóźnione nie pasuje do koloru).\n- **wenig** (Adv./Adj.) = mało. Konstrukcja: *Es ist wenig * - NIE PASUJE gramatycznie do *dass*-Satz.\n\n**Wniosek:** tylko *schade* tworzy poprawną konstrukcję semantyczną i gramatyczną z *dass*.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (schade)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - wyrażenia z *Es ist * (z sekcji 10):**\n> - *Es ist schade, dass * = szkoda, że\n> - *Es ist wichtig, dass * = ważne jest, żeby\n> - *Es ist möglich, dass * = możliwe jest, że\n> - *Es ist klar, dass * = jasne jest, że\n> - Po *dass* WERB NA KOŃCU zdania.\n\n> 📖 **Reference - przymiotniki niedeklinowalne (z sekcji 6):**\n> - *schade* (szkoda, przykro) - predykatywny przymiotnik, nie odmienia się.\n> - Używany TYLKO w roli orzecznikowej (po czasowniku *sein*): *Es ist schade.*\n> - NIE używany jako przydawka (NIE: *ein schader Tag*).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | spät (późny) | BŁĘDNA | Nie pasuje semantycznie do koloru |\n| B | wenig (mało) | BŁĘDNA | Nie tworzy konstrukcji z *dass* |\n| **C** | **schade (szkoda)** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *Es ist schade, dass * jest IDIOMATYCZNA i bardzo częsta w mowie codziennej (i pisanym niemieckim). Uczeń powinien ją znać.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Schade* można też usłyszeć samodzielnie: *Schade!* = Szkoda! (wykrzyknik żalu).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Wie schade!* = Jaka szkoda! - częsta reakcja na niefortunne wydarzenia.\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *dir* (tobie, Dativ 2. os. l.poj.).\n\nPełne zdanie: *Aber liebe Hanna, am wichtigsten ist, dass **dir** der Hut gefällt.* (Ale droga Hanno, najważniejsze jest, że TOBIE kapelusz się podoba.)\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> „Aber liebe Hanna, am wichtigsten ist, **dass 8.4. der Hut gefällt.**\"\n\n**Analiza:**\n1. Czasownik *gefallen* (podobać się) - RZĄDZI CELOWNIKIEM (Dativ).\n2. Konstrukcja: *jemandem (Dat) gefällt etwas (Nom)* = komuś podoba się coś.\n3. *Der Hut* (kapelusz) - to PODMIOT (Nom., bo to *kapelusz się podoba*).\n4. Brakuje OSOBY, której się podoba (Dat.).\n5. Marc mówi do Hanny (forma *du*) → Dativ od *du* = *dir*.\n\n**Tabela Dativ zaimków osobowych:**\n| Os | Nom | Akk | Dat |\n| 1 sg | ich | mich | **mir** |\n| 2 sg | du | dich | **dir** |\n| 3 sg m | er | ihn | **ihm** |\n| 3 sg f | sie | sie | **ihr** |\n| 3 sg n | es | es | **ihm** |\n| 3 pl | sie | sie | **ihnen** |\n\n**Wniosek:** poprawna forma to *dir* (Dativ 2. os. l.poj.) - odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A** (*dir*, Dat. 2. os. l.poj.) - POPRAWNA: Marc mówi do Hanny (forma *du*).\n\n**B** (*ihm*, Dat. 3. os. l.poj. m./n.) - BŁĘDNA: nikt w 3. os. l.poj. nie został wprowadzony. Hanna NIE jest *er/es*.\n\n**C** (*ihnen*, Dat. 3. os. l.mn.) - BŁĘDNA: nikt w l.mn. nie został wprowadzony. Marc mówi do JEDNEJ osoby - Hanny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (dir)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - czasownik *gefallen* + Dativ (z sekcji 10):**\n> - *jemandem gefällt etwas* = komuś podoba się coś\n> - *Das Buch gefällt **mir*** = Mi się podoba książka.\n> - *Der Hut gefällt **dir*** = Tobie się podoba kapelusz.\n> - Podmiot: rzecz (Nom.); osoba: Dativ.\n> - Inne czasowniki z Dativem: *helfen, danken, gefallen, gehören, schmecken*.\n\n> 📖 **Reference - zaimki osobowe Dativ (z sekcji 7):**\n> - *mir, dir, ihm, ihr, ihm, uns, euch, ihnen, Ihnen*\n> - *du → dir* (Dat. 2. os. l.poj.)\n> - Pamiętaj: *du* w pisanej formie nieformalnej, *Sie* w formalnej.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **dir (Dat. 2. os. l.poj.)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | ihm (Dat. 3. os. l.poj. m./n.) | BŁĘDNA | Nikt w 3. os. l.poj. nie wprowadzony |\n| C | ihnen (Dat. 3. os. l.mn.) | BŁĘDNA | Marc mówi do JEDNEJ osoby |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *gefallen* (podobać się) to klasyczny przykład czasownika z DATIVEM - uczeń powinien go znać razem z *helfen, danken, gehören, schmecken*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Mylenie *dich* (Akk.) z *dir* (Dat.) jest częstym błędem. Pamiętaj: po *gefallen* zawsze Dativ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *Es gefällt mir* (podoba mi się) - *Es* to PODMIOT (Nom.), *mir* to OSOBA (Dat.). PODMIOT i OBIEKT są OPÓWNIE polskie.\n\n**8.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *ob* (czy - spójnik pytania zależnego).\n\nPełne zdanie: *Jetzt denkt sie selbst darüber nach, **ob** sie den Hut nicht vielleicht zurückgeben sollte.* (Teraz sama zastanawia się, **czy** nie powinna może oddać kapelusza.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> „Jetzt denkt sie selbst darüber nach, **8.5. sie den Hut nicht vielleicht zurückgeben sollte.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. Główne zdanie: *denkt sie selbst darüber nach* - zastanawia się sama nad tym (*nachdenken über + Akk.*).\n2. Po *darüber nachdenken* oczekujemy zdania dopełnieniowego wprowadzonego przez *ob* (czy) - klasyczna konstrukcja w języku niemieckim: *nachdenken, ob *\n3. W zdaniu zależnym pytamy: **czy** ona powinna zwrócić kapelusz?\n\n**Wniosek:** poprawna forma to *ob* - odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (spójniki podrzędne)\n\nPorównanie trzech opcji:\n\n- **ob** (czy) - wprowadza ZDANIE PYTANIA ZALEŻNEGO (Indirekter Fragesatz). Używamy po czasownikach *fragen, überlegen, nachdenken, nicht wissen*. Przykład: *Ich weiß nicht, **ob** er kommt.*\n- **weil** (ponieważ) - wprowadza zdanie PRZYCZYNOWE. Odpowiada na pytanie *Warum?*. Nie pasuje tu, bo nie szukamy powodu.\n- **damit** (żeby, aby) - wprowadza zdanie CELOWE (Finalsatz). Odpowiada na pytanie *Wozu?*. Nie pasuje tu, bo nie ma celu.\n\nKonstrukcja *nachdenken, ob * jest IDIOMATYCZNA - zawsze z *ob*, nie z *weil* ani *damit*.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (ob)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - zdanie pytania zależnego z *ob* (z sekcji 8):**\n> - *ob* = czy (w zdaniu zależnym)\n> - Używamy po: *fragen, wissen, nachdenken, überlegen, sich fragen, nicht sicher sein*\n> - Przykłady: *Ich frage mich, ob er kommt.* / *Wir wissen nicht, ob sie Zeit hat.*\n> - Po *ob* WERB NA KOŃCU zdania zależnego: * ob sie zurückgeben **sollte**.*\n\n> 📖 **Reference - czasownik rozdzielny *nachdenken über* (z sekcji 4):**\n> - *nachdenken über + Akk.* = zastanawiać się nad czymś\n> - Rozdzielny prefiks: *nach-*: *Sie denkt **nach**.* / *Sie dachte **nach**.*\n> - Z *darüber*: *Sie denkt **darüber** nach* = zastanawia się nad tym.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **ob (czy)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | weil (ponieważ) | BŁĘDNA | Szukamy pytania zależnego, nie przyczyny |\n| C | damit (żeby) | BŁĘDNA | Szukamy pytania zależnego, nie celu |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Uczniowie mylą *ob* (czy - pytanie zależne) z *dass* (że - zdanie dopełnieniowe twierdzące). Klucz: po *nachdenken* z wątpliwością zawsze *ob*, po *wissen/sagen/denken* z twierdzeniem - *dass*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Po spójnikach podrzędnych (*ob, weil, damit, dass, wenn*) ZAWSZE werb na końcu: *ob sie zurückgeben **sollte*** - nie *ob sollte sie zurückgeben*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *damit* (żeby) NIE MYLIĆ z *da* + *mit* (z tym) - to dwa osobne słowa. *Damit* jednym słowem = spójnik celowy.","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-5)\nW zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych opcji (A-C) wybierz tę, która jest\ntłumaczeniem fragmentu podanego w nawiasie. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n9.1. Der Arzt hat gemeint, ich sollte (zostać w domu)\nA. zu Hause bleiben\nB. nach Hause gehen\nC. das Haus verlassen\n9.2. (Nie mieliśmy ochoty) , auf die Party zu gehen.\nA. Wir hatten keine Lust\nB. Wir hatten kein Glück\nC. Wir hatten keinen Spaß\n9.3. Der junge Mann kaufte eine Hose, die (były za szerokie)\nA. ganz schön war\nB. so teuer war\nC. zu weit war\n9.4. (Powiedz mi) endlich, wer das Spiel gewonnen hat!\nA. Sag mir\nB. Versprich mir\nC. Unterhalte mich\n9.5. Letztes Wochenende (wróciliśmy z podróży)\nA. sagten wir eine Reise ab\nB. bereiteten wir eine Reise vor\nC. kamen wir von einer Reise zurück\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"9. Zaimki oraz pospolite modyfikatory takie jak np. sehr, genug, ein bisschen nie są\ntraktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *zu Hause bleiben* (zostać w domu).\n\nPełne zdanie: *Der Arzt hat gemeint, ich sollte **zu Hause bleiben**.* (Lekarz powiedział, że powinienem zostać w domu.)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFragment do przetłumaczenia: **(zostać w domu)**.\n\n**Kluczowe rozróżnienie leksykalne:**\n- *zostać w domu* = przebywać w miejscu (NIE wychodzić) = **zu Hause bleiben**\n\n**Analiza opcji:**\n- **A** *zu Hause bleiben* = zostać w domu (być/pozostać w miejscu)\n- **B** *nach Hause gehen* = iść DO domu (ruch w kierunku domu)\n- **C** *das Haus verlassen* = opuścić dom (wyjść z domu)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (przyimki + bleiben)\n\nKluczowa opozycja: *zu Hause* vs *nach Hause*:\n\n> 📖 **Reference - przyimki z *Haus* (z sekcji 9 + 10):**\n> - *zu Hause* (Dativ) = w domu, u siebie (stan/pozycja - pytanie: **wo?**)\n> - *nach Hause* (kierunek) = do domu (ruch - pytanie: **wohin?**)\n> - *von zu Hause* = z domu (odejście - pytanie: **woher?**)\n\nCzasownik *bleiben* = pozostawać, zostawać (stan, nie ruch) → wymaga **zu Hause** (stan).\n\nCzasownik *gehen* = iść (ruch) → wymaga **nach Hause** (kierunek).\n\nStąd: *zostać w domu* = stan (nie ruchomy) → *zu Hause bleiben* = opcja **A**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (zu Hause bleiben)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *zu Hause / nach Hause / von zu Hause* (z sekcji 9, 10):**\n> - *zu Hause* = w domu (wo?) - po: *sein, bleiben, arbeiten, schlafen*\n> - *nach Hause* = do domu (wohin?) - po: *gehen, kommen, fahren, kommen*\n> - *von zu Hause* = z domu (woher?) - po: *kommen, abfahren*\n> - To STAŁE idiomy, nie odmienne (uczyć na pamięć!).\n\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II / Modalverb *sollen* w mowie zależnej (z sekcji 4):**\n> - *Der Arzt hat gemeint, ich **sollte** zu Hause bleiben.*\n> - *sollte* = Konjunktiv II od *sollen* (powinien)\n> - W mowie zależnej używany do oddania zalecenia/rady lekarza.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **zu Hause bleiben (zostać w domu)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | nach Hause gehen (iść do domu) | BŁĘDNA | *nach Hause* = ruch, nie stan; *gehen* ≠ zostać |\n| C | das Haus verlassen (opuścić dom) | BŁĘDNA | *verlassen* = wychodzić - przeciwne znaczenie |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd Polaków: pisanie *nach Hause bleiben* zamiast *zu Hause bleiben*. Pamiętaj: *bleiben* = stan → *zu Hause*; *gehen/kommen/fahren* = ruch → *nach Hause*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *verlassen* (opuścić, porzucić) jest NIEROZDZIELNYM czasownikiem (ver- = prefiks nierozdzielny). Perfekt: *Das Haus **verlassen*** → *Ich habe das Haus **verlassen***.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kontekst medyczny (*der Arzt*) + polecenie (*sollte*) = klasyczna sytuacja, w której lekarz każe ZOSTAĆ w domu (*zu Hause bleiben*).\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Wir hatten keine Lust* (Nie mieliśmy ochoty).\n\nPełne zdanie: ***Wir hatten keine Lust**, auf die Party zu gehen.* (Nie mieliśmy ochoty iść na imprezę.)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFragment do przetłumaczenia: **(Nie mieliśmy ochoty)**.\n\n**Kluczowe rozróżnienia leksykalne:**\n- *Lust* (die, f.) = ochota, chęć (kolokacja: *Lust haben* = mieć ochotę)\n- *Glück* (das, n.) = szczęście (kolokacja: *Glück haben* = mieć szczęście)\n- *Spaß* (der, m.) = zabawa, radość (kolokacja: *Spaß haben* = bawić się, czerpać radość)\n\n**Nie mieliśmy ochoty** = *wir hatten keine Lust* - opcja **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (negacja *kein*)\n\nWszystkie opcje mają negację *kein*, ale z RÓŻNYMI formami:\n- **keine Lust** - *die Lust* (f.) → Akk. f. = *keine* (brak końcówki po feminine)\n- **kein Glück** - *das Glück* (n.) → Akk. n. = *kein* (brak końcówki po neutrum)\n- **keinen Spaß** - *der Spaß* (m.) → Akk. m. = *keinen* (końcówka *-en* po masculine)\n\n*Lust haben auf etwas (Akk.) / Lust haben zu + Infinitiv* = mieć ochotę na coś / robić coś.\n\nW zdaniu: *Lust haben, auf die Party zu gehen* - *Lust* + *zu-Infinitiv*.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (Wir hatten keine Lust)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - kolokacje z *haben* (z sekcji 10):**\n> - *Lust haben* (+ auf Akk. / zu Inf.) = mieć ochotę\n> - *Glück haben* = mieć szczęście\n> - *Spaß haben* (+ bei Dat. / an Dat.) = bawić się, mieć frajdę\n> - *Hunger haben* = być głodnym; *Angst haben* = bać się\n> - *Zeit haben* = mieć czas; *Recht haben* = mieć rację\n\n> 📖 **Reference - negacja *kein* + rodzaj rzeczownika (z sekcji 2):**\n> - *keine Lust* (f., Akk.) → *die Lust* jest feminin\n> - *kein Glück* (n., Akk.) → *das Glück* jest neutrum\n> - *keinen Spaß* (m., Akk.) → *der Spaß* jest maskulin\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **keine Lust (brak ochoty)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | kein Glück (brak szczęścia) | BŁĘDNA | *Glück* = szczęście, nie ochota |\n| C | keinen Spaß (brak zabawy) | BŁĘDNA | *Spaß* = zabawa, nie ochota |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Lust* (ochota) NIE MYLIĆ z *Lust* w sensie angielskim (lust = pożądanie). Po niemiecku *Lust haben* to neutralne wyrażenie oznaczające CHĘĆ/OCHOTĘ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rodzaj *die Lust* (f.) - stąd *keine Lust* (Akk. f. = keine, bez końcówki). Porównaj: *keinen Spaß* (Akk. m. = -en) vs *keine Lust* (Akk. f. = -e → zero tutaj).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czas Präteritum: *hatten* (3. os. l.mn. od *haben*: *wir hatten*). NIE *wir haben gehabt* - Präteritum jest tu bardziej naturalne w narracji przeszłej.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *zu weit war* (była za szeroka).\n\nPełne zdanie: *Der junge Mann kaufte eine Hose, die **zu weit war**.* (Młody mężczyzna kupił spodnie, które były za szerokie.)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFragment do przetłumaczenia: **(były za szerokie)**.\n\n**Kluczowe rozróżnienia:**\n- *za szerokie* = za duże, zbyt szerokie → **zu weit**\n- *ganz schön* = całkiem ładne (pozytywna ocena)\n- *so teuer* = takie drogie (cena)\n\n**Uwaga krytyczna - różnica liczby (PUŁAPKA CKE!):**\n- PO POLSKU: *spodnie* = liczba mnoga → *były za szerokie*\n- PO NIEMIECKU: *die Hose* = LICZBA POJEDYNCZA → *war* (nie: *waren*)\n- *die Hose* jest feminin singular w języku niemieckim!\n\n**Wniosek:** *były za szerokie* = *zu weit war* (singular!) - opcja **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\n\n**Przymiotnik *weit*:**\n- *weit* = szeroki (o ubraniach: za luźny, za szeroki), daleki\n- *zu weit* = za szeroki, zbyt luźny\n- Kolokacja: *Die Hose ist zu weit* = spodnie są za szerokie/luźne.\n\n**Eliminacja pozostałych opcji:**\n- **A** (*ganz schön war*) = całkiem ładne - NIE ma sensu w kontekście \"za szerokie\"\n- **B** (*so teuer war*) = takie drogie - NIE znaczy \"szerokie\"\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (zu weit war)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - *die Hose* - liczba gramatyczna (z sekcji 5):**\n> - *die Hose* (f.) = spodnie (SINGULAR w niemieckim)\n> - *die Hosen* = spodnie (liczba mnoga, rzadziej używana)\n> - Porównaj: polskie \"spodnie\" (lm.) = niemieckie *die Hose* (lp.)\n> - Podobnie: *die Brille* (okulary, lp.), *die Schere* (nożyczki, lp.)\n\n> 📖 **Reference - *zu* + przymiotnik (stopień nadmierności, z sekcji 6):**\n> - *zu + Adj.* = za (zbyt )\n> - *zu groß* = za duży; *zu klein* = za mały; *zu weit* = za szeroki; *zu eng* = za ciasny\n> - *zu* jest nieodmienne.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | ganz schön war (całkiem ładne) | BŁĘDNA | Pozytywna ocena, nie opisuje rozmiaru |\n| B | so teuer war (takie drogie) | BŁĘDNA | Dotyczy ceny, nie rozmiaru |\n| **C** | **zu weit war (za szeroka)** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** KLUCZOWA PUŁAPKA: po polsku *spodnie były* (l.mn. → *były*), po niemiecku *die Hose war* (l.poj. → *war*). Uczeń często niepoprawnie tłumaczy l.mn. → *waren*, ale CKE wymaga *war* (singular).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *weit* ma dwa znaczenia: 1) szeroki/luźny (o ubraniach), 2) daleki (o odległości: *weit entfernt* = daleko). W kontekście ubrań = luźny/szeroki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *zu weit* (za szeroki) vs *zu eng* (za ciasny) - para antonimów przy opisie ubrań. Oba ważne słownictwo maturalne.\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Sag mir* (Powiedz mi).\n\nPełne zdanie: ***Sag mir** endlich, wer das Spiel gewonnen hat!* (Powiedz mi wreszcie, kto wygrał grę!)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFragment do przetłumaczenia: **(Powiedz mi)**.\n\n**Kluczowe rozróżnienia leksykalne:**\n- *sagen* = mówić, powiedzieć → Imperativ du-form: **Sag!**\n- *versprechen* = obiecywać → Imperativ: *Versprich!*\n- *unterhalten* = zabawiać, rozmawiać → Imperativ: *Unterhalte!*\n\n**Powiedz mi** = *Sag mir* - opcja **A**.\n\nZaimek *mir* = Dativ od *ich* - bo *sagen* + komuś = Dativ (*jemandem etwas sagen*).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (Imperativ + Dativ)\n\n**Tryb rozkazujący (Imperativ) - du-form:**\n- *sagen* → nieregularność brak: *Sag!* (odcinamy -en, dodajemy opcjonalne -e, tu bez -e)\n- *versprechen* → zmiana rdzenna (e → i): *Versprich!* (a nie *Versprich!*)\n- *unterhalten* → zmiana rdzenna (a → ä): *Unterhalte!* (du unterhältst → Unterhalte)\n\n**Zaimek Dativ *mir*:**\n- *sagen* rządzi Dativem osoby + Akkusativem rzeczy: *jdm. etwas sagen*\n- *Sag mir (Dat.) etwas (Akk.)!* = Powiedz mi coś!\n- Opcja B: *Versprich mir* = Obiecaj mi (też Dativ, ale inne znaczenie czasownika)\n- Opcja C: *Unterhalte mich* = Baw mnie (Akkusativ *mich*, nie Dativ!)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (Sag mir)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Imperativ du-form (z sekcji 4):**\n> - Forma podstawowa: rdzeń czasownika (opcjonalnie + -e)\n> - Czasowniki ze zmianą e → i/ie: *geben → Gib!*, *sprechen → Sprich!*, *versprechen → Versprich!*, *sehen → Sieh!*\n> - Czasowniki ze zmianą a → ä: NIE przenoszą umlautu do Imperativu: *fahren → Fahr!* (nie *Fähr!*)\n> - *sagen* (regularne) → *Sag!*\n\n> **Reference - rząd czasownika *sagen* (z sekcji 10):**\n> - *jdm. (Dat.) etwas (Akk.) sagen* = powiedzieć komuś coś\n> - *mir* = Dativ od *ich* (1. os. l.poj.)\n> - Porównaj: *sagen* (Dat. osoby) vs *unterhalten* (Akk. osoby: *mich unterhalten*)\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Sag mir (Powiedz mi)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Versprich mir (Obiecaj mi) | BŁĘDNA | *versprechen* = obiecywać, nie mówić/powiedzieć |\n| C | Unterhalte mich (Baw mnie) | BŁĘDNA | *unterhalten* = zabawiać; też inny zaimek: *mich* (Akk.) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** *sagen* (mówić/powiedzieć) KONIECZNIE odróżniać od *erzählen* (opowiadać) i *sprechen* (mówić, rozmawiać). W poleceniu \"Powiedz mi\" = *Sag mir* - jednorazowe przekazanie informacji.\n\n> **Uwaga:** Forma Imperativu *Sag* (bez końcowego -e) jest poprawna. Forma *Sage* też istnieje, ale jest rzadka i bardziej formalna. Klucz CKE akceptuje *Sag mir*.\n\n> **Uwaga:** Pułapka z zaimkiem: opcja C ma *mich* (Akkusativ), a nie *mir* (Dativ) - *unterhalten + Akk.* (zabawiać kogoś). To wskazówka gramatyczna, że C nie może znaczyć \"powiedz mi\".\n\n**9.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *kamen wir von einer Reise zurück* (wróciliśmy z podróży).\n\nPełne zdanie: *Letztes Wochenende **kamen wir von einer Reise zurück**.* (W ostatni weekend wróciliśmy z podróży.)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFragment do przetłumaczenia: **(wróciliśmy z podróży)**.\n\n**Kluczowe rozróżnienia leksykalne:**\n- *zurückkommen* = wracać, przybyć z powrotem → *kamen zurück* (Präteritum + rozdzielny prefiks)\n- *absagen* = odwoływać (np. wizytę, podróż) → *sagten ab*\n- *vorbereiten* = przygotowywać → *bereiteten vor*\n\n**Wróciliśmy z podróży** = *kamen wir von einer Reise zurück* - opcja **C**.\n\nPrzyimek *von + Dativ*: *von einer Reise* = z podróży (*die Reise* → Dat. sg. f. = *einer Reise*).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (czasowniki rozdzielne w Präteritum + szyk)\n\n**Czasowniki rozdzielne (trennbare Verben) w Präteritum:**\n\n**Opcja A:** *absagen* (ab- + sagen)\n- Präteritum: *sagten ab* (*wir sagten eine Reise ab* = odwołaliśmy podróż)\n- Znaczenie: anulowanie, odwołanie planowanego wyjazdu\n\n**Opcja B:** *vorbereiten* (vor- + bereiten)\n- Präteritum: *bereiteten vor* (*wir bereiteten eine Reise vor* = przygotowywaliśmy podróż)\n- Znaczenie: planowanie, pakowanie przed wyjazdem\n\n**Opcja C:** *zurückkommen* (zurück- + kommen)\n- Präteritum: *kamen zurück* (*wir kamen von einer Reise zurück* = wróciliśmy z podróży)\n- Prefiks *zurück-* na końcu zdania - szyk inwersji (*Letztes Wochenende* → czasownik na 2. pozycji)\n\n**Szyk inwersji:** *Letztes Wochenende* (okolicznik czasu) → pozycja 1, *kamen* → pozycja 2, *wir* → pozycja 3, , *zurück* → na końcu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (kamen wir von einer Reise zurück)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - czasowniki rozdzielne w Präteritum (z sekcji 4):**\n> - Prefiks rozdzielny zostaje na końcu zdania: *wir kamen zurück*, *wir sagten ab*, *wir bereiteten vor*\n> - Präteritum *kommen* (nieregularne): kommen → kam (ich), kamen (wir/sie)\n> - Präteritum *sagen* (regularne): sagen → sagte, sagten\n> - Präteritum *vorbereiten* (regularne): vorbereiten → bereitete vor, bereiteten vor\n\n> **Reference - przyimek *von* + Dativ (z sekcji 9):**\n> - *von + Dat.* wskazuje punkt wyjścia / pochodzenie\n> - *von einer Reise* = z podróży (*die Reise* → Dat.sg.f. = *einer Reise*)\n> - Porównaj: *auf eine Reise gehen* (Akk., cel) vs *von einer Reise zurückkommen* (Dat., punkt wyjścia)\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | sagten wir eine Reise ab (odwołaliśmy podróż) | BŁĘDNA | *absagen* = odwoływać, NIE wracać |\n| B | bereiteten wir eine Reise vor (przygotowaliśmy podróż) | BŁĘDNA | *vorbereiten* = przygotowywać, NIE wracać |\n| **C** | **kamen wir von einer Reise zurück (wróciliśmy z podróży)** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Trzy czasowniki są fałszywymi przyjaciółmi semantycznymi - wszystkie dotyczą podróży (*Reise*), ale mają RÓŻNE znaczenia: *absagen* (odwołać), *vorbereiten* (przygotować), *zurückkommen* (wrócić). Czytaj znaczenie czasownika, nie tylko słowo *Reise*!\n\n> **Uwaga:** Szyk inwersji! Po okoliczniku *Letztes Wochenende* odmieniony czasownik jest na 2. pozycji: *kamen*, a prefiks *zurück* na końcu. Typowy błąd ucznia: pisanie *wir zurückkamen* (razem) zamiast *kamen wir zurück* (rozdzielnie).\n\n> **Uwaga:** Przyimek *von + Dat.*: *von **einer** Reise* (f., Dativ → *einer*). NIE *von eine Reise* (brak odmiany) i NIE *von der Reise* (rodzajnik określony, gdy mowa o konkretnej wcześniej wspomnianej podróży).","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":10,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-10)\nTwoja rodzina przeprowadza się do nowego mieszkania. W e-mailu do kolegi z Niemiec:\n• napisz, dlaczego się przeprowadzacie\n• opisz pamiątkę z dzieciństwa znalezioną podczas pakowania\n• napisz, jakie emocje wywołała w Tobie ta pamiątka\n• napisz, którego z mebli nie chcesz zabrać do nowego mieszkania i dlaczego.\nRozwiń swoją wypowiedź w każdym z czterech podpunktów, pamiętając, że jej długość\npowinna wynosić od 80 do 130 słów (nie licząc słów w zdaniu, które jest podane). Oceniane\nsą: umiejętność pełnego przekazania informacji (4 punkty), spójność i logika wypowiedzi\n(2 punkty), bogactwo językowe (2 punkty) oraz poprawność językowa (2 punkty).\nPodpisz się jako XYZ.\nCZYSTOPIS\nHallo Markus,\nnächste Woche ziehen wir in eine neue Wohnung um.\nEJNP-P0-100\nTreść\nSpójność\ni logika\nZakres środków\njęzykowych\nPoprawność środków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4\n0-1-2\n0-1-2\n0-1-2\nEJNP-P0-100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"10. Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia,\nchyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nWzorcowy e-mail do kolegi z Niemiec o przeprowadzce (~110 słów, 4 wymagania spełnione).\n\nHallo Markus,\n\nnächste Woche ziehen wir in eine neue Wohnung um.\n\nWir ziehen um, weil unsere alte Wohnung zu klein geworden ist - meine Schwester braucht jetzt ein eigenes Zimmer. Beim Packen habe ich ein altes Foto von mir als Kind gefunden. Auf dem Foto stehe ich im Garten mit unserem Hund Rex. Das Foto hat mich sehr bewegt und ich wurde ein bisschen traurig, weil Rex schon seit Jahren nicht mehr lebt. Es hat mir aber auch Freude gemacht, an diese schöne Zeit zu denken. Unser altes Sofa nehme ich nicht mit - es ist zu groß und sehr abgenutzt. Im neuen Zimmer kaufen wir etwas Modernes.\n\nViele Grüße,\nXYZ\n\n## Sposób 1 - analiza wymagań CKE\n\nZadanie wymaga 4 podpunktów - każdy musi być **rozwinięty** (nie tylko jedno zdanie):\n\n**1. Powód przeprowadzki:**\n> *Wir ziehen um, weil unsere alte Wohnung zu klein geworden ist - meine Schwester braucht jetzt ein eigenes Zimmer.*\n- Konstrukcja: *weil* + Nebensatz (czasownik na końcu: *geworden ist*)\n- Rozwinięcie: konkretna przyczyna (za mała) + dodatkowy detail (siostra potrzebuje pokoju)\n\n**2. Opis pamiątki z dzieciństwa:**\n> *Beim Packen habe ich ein altes Foto von mir als Kind gefunden. Auf dem Foto stehe ich im Garten mit unserem Hund Rex.*\n- Opis konkretny: zdjęcie z psem Rex, ogród\n- Użyto Perfekt (*habe gefunden*) dla opisania niedawnej czynności\n\n**3. Emocje:**\n> *Das Foto hat mich sehr bewegt und ich wurde ein bisschen traurig, weil Rex schon seit Jahren nicht mehr lebt. Es hat mir aber auch Freude gemacht, an diese schöne Zeit zu denken.*\n- Dwie emocje: smutek (*traurig*) + radość (*Freude*) - bogactwo leksykalne\n- Uzasadnienie emocji (*weil Rex nicht mehr lebt*)\n\n**4. Mebel niezabrany + powód:**\n> *Unser altes Sofa nehme ich nicht mit - es ist zu groß und sehr abgenutzt.*\n- Konkretny mebel: sofa\n- Dwa powody: za duże (*zu groß*) + zużyte (*abgenutzt*)\n\n## Sposób 2 - struktury gramatyczne i leksykalne\n\n**Użyte struktury warte uwagi:**\n- *weil* + Nebensatz: *weil unsere alte Wohnung zu klein geworden ist* (Plusquamperfekt: *geworden ist* = Perfekt passiv stanu)\n- *beim + Infinitiv-Nomen*: *beim Packen* = podczas pakowania (skrót od *beim Packen von Sachen*)\n- *Infinitiv mit zu*: *Freude gemacht, an diese schöne Zeit **zu denken*** (celowy bezokolicznik)\n- *seit + Dativ*: *seit Jahren* = od lat (Dativ: *Jahren* bez rodzajnika)\n- Rozdzielny czasownik: *mitnehmen* → *nehme nicht mit* (prefiks *mit-* na końcu, Präsens)\n\n**Słownictwo emocjonalne:**\n- *bewegen* (jdn. bewegen) = wzruszać (kogoś)\n- *traurig werden* = zasmuci się\n- *Freude machen* = sprawiać radość\n- *an etwas denken* = myśleć o czymś\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10, max 10 pkt):**\n> - **Treść (0-4 pkt):** 4 podpunkty - powód przeprowadzki / opis pamiątki / emocje / mebel + powód. Każdy podpunkt z rozwinięciem = 1 pkt. UWAGA: samo wymienienie bez rozwinięcia = 0.5 pkt (CKE wymaga rozwinięcia każdego punktu).\n> - **Spójność i logika (0-2 pkt):** logiczny przepływ, spójniki (weil, aber, auch), akapity.\n> - **Zakres środków językowych (0-2 pkt):** różnorodna leksyka, struktury złożone (weil-Sätze, Infinitiv mit zu), słownictwo emocjonalne.\n> - **Poprawność środków językowych (0-2 pkt):** poprawna gramatyka (Nebensatz, Perfekt, Präsens), ortografia, umlauty.\n> - Wymagania szczegółowe: 5.1 opisuje przedmioty, 5.5 wyraża opinie i uczucia, 7.2 przekazuje informacje, 7.7 wyraża emocje.\n> - Forma: e-mail nieformalny (Hallo, Viele Grüße) + podpis XYZ.\n> - Długość: 80-130 słów (nie licząc podanego zdania wstępnego).\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - *weil* + Nebensatz (z sekcji 8):**\n> - *weil* = bo, ponieważ - spójnik podrzędny\n> - Czasownik na końcu: *Wir ziehen um, **weil** die Wohnung zu klein **geworden ist**.*\n> - Perfekt auxiliar na końcu: * geworden **ist*** (Zustandspassiv Perfekt)\n\n> **Reference - *beim + Infinitiv jako rzeczownik* (z sekcji 9):**\n> - *beim Packen* = während des Packens = podczas pakowania\n> - Infinitiv jako rzeczownik: wielka litera, rodzaj nijaki: *das Packen*\n> - Przykłady: *beim Essen* (przy jedzeniu), *beim Lernen* (podczas nauki)\n\n> **Reference - rozdzielny czasownik *mitnehmen* (z sekcji 4):**\n> - *mitnehmen* (wziąć ze sobą, zabrać) → prefiks *mit-* rozdzielny\n> - Präsens: *Ich nehme das Sofa nicht **mit***.\n> - Perfekt: *Ich habe das Sofa nicht **mitgenommen***.\n\n## Dlaczego inne struktury byłyby słabsze\n\n| Słabsza wersja | Lepsza wersja | Dlaczego |\n| *Ich bin traurig.* | *Das Foto hat mich sehr bewegt und ich wurde traurig* | bogatsza leksyka, Perfekt + Präteritum |\n| *Das Sofa ist alt.* | *Das Sofa ist zu groß und sehr abgenutzt* | dwie cechy = pełniejsze rozwinięcie |\n| *Ich denke an die Zeit.* | *Es hat mir Freude gemacht, an diese schöne Zeit zu denken* | Infinitiv mit zu = wyższy poziom |\n| *Wir ziehen um. Die Wohnung ist klein.* | *Wir ziehen um, weil die Wohnung zu klein geworden ist* | Nebensatz z *weil* = spójność |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Najczęstszy błąd: niepełne rozwinięcie podpunktów. CKE wymaga, by każdy z 4 punktów był rozwinięty - samo zdanie *Ich habe ein Foto gefunden* bez opisu = niepełny punkt 2. Zawsze dodaj detal!\n\n> **Uwaga:** Szyk w *weil*-Satz: czasownik na KOŃCU. Błąd: *weil die Wohnung ist zu klein* (złe) → poprawnie: *weil die Wohnung zu klein ist/geworden ist*.\n\n> **Uwaga:** Długość: 80-130 słów BEZ podanego zdania wstępnego (*Hallo Markus, nächste Woche ziehen wir in eine neue Wohnung um.*). Licz słowa samodzielnie napisanej części! Zbyt krótki e-mail (poniżej 80 słów) = automatyczna strata punktów za treść.","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"}]}