{"paper":{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":12,"source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie wywiad dotyczący palenia papierosów. Zaznacz znakiem X,\nktóre zdania są zgodne z treścią nagrania (R - richtig), a które nie (F - falsch).\nR\nF\n1.1.\nHerr Brammsen wollte nicht mehr rauchen.\n1.2.\nDie App braucht die Information, wie viele Zigaretten man täglich raucht.\n1.3.\nDie App zeigt dem Nutzer an, wie viel Geld er als Nichtraucher spart.\n1.4.\nHerr Brammsen ist immer noch Raucher.\n1.5.\nHerr Brammsen lernte seine Frau durch die App kennen.","answer":"1.4 = F; 1.5 = F","answer_text":"1 pkt - poprawna odpowiedź.","solution":"**1.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**R - richtig (prawda)**\n\nStwierdzenie: *Herr Brammsen wollte nicht mehr rauchen.* (Pan Brammsen nie chciał już palić.) - zgodne z nagraniem.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nNa pytanie dziennikarki o motywację stworzenia aplikacji pan Brammsen odpowiada bezpośrednio:\n\n> Mężczyzna: \"Ich habe die App entwickelt, denn ich war selbst Raucher und wollte mit dem Rauchen aufhören.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Stworzyłem aplikację, ponieważ sam byłem palaczem i chciałem rzucić palenie.\"\n\n→ Konstrukcja **wollte aufhören** (chciał przestać) to dokładnie to samo co \"wollte nicht mehr rauchen\" (nie chciał już palić). Stwierdzenie z zadania jest parafrazą wypowiedzi z nagrania.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n- **wollte** = Präteritum od *wollen* (chcieć), 1. os. lp.\n- **mit dem Rauchen aufhören** = przestać palić (czasownik rozdzielnie złożony *aufhören* + przyimek *mit* + Dativ)\n- **nicht mehr rauchen** = już nie palić (negacja w czasie + przysłówek *mehr* = \"więcej / już\")\n\nObie konstrukcje wyrażają tę samą intencję: chęć zakończenia palenia. To **synonimiczne parafrazy** - klucz CKE akceptuje takie przekształcenia.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **R** (richtig)\n> - **0 pkt** - F, brak odpowiedzi, dwie odpowiedzi zaznaczone\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.5)** Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - czasowniki rozdzielnie złożone (trennbare Verben):**\n> *aufhören* (przestać) - w bezokoliczniku po modalnym czasownik zostaje w całości na końcu: *Ich wollte aufhören.* W Präsens prefiks odłącza się: *Ich höre auf.*\n>\n> 📖 **Reference - Präteritum modali:**\n> *wollen → ich wollte, du wolltest, er wollte* (regularne końcówki -te).\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Stwierdzenie z zadania używa konstrukcji \"nicht mehr rauchen\", a w nagraniu jest \"mit dem Rauchen aufhören\". To **różne sformułowania o tym samym znaczeniu** - trzeba rozumieć synonimy, nie tylko literalne sformułowania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie myl tej informacji z dalszą wypowiedzią: *\"sie hat mir geholfen und ich rauche nicht mehr\"* - to JUŻ EFEKT (rzucił), a pytanie dotyczy JEGO CHĘCI rzucenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** R/F to pułapkowe zadanie - wystarczy jedno słowo zmienić (np. \"Herr Brammsen wollte mehr rauchen\") i odpowiedź byłaby F. Czytaj uważnie pełne stwierdzenie.\n\n**1.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**R - richtig (prawda)**\n\nStwierdzenie: *Die App braucht die Information, wie viele Zigaretten man täglich raucht.* (Aplikacja potrzebuje informacji, ile papierosów dziennie się pali.) - zgodne z nagraniem.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nNa pytanie kobiety \"Wie funktioniert die App?\" pan Brammsen odpowiada:\n\n> Mężczyzna: \"Ganz einfach. Wenn die App das erste Mal gestartet wird, muss der Nutzer angeben, wie viele Zigaretten er pro Tag raucht.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Bardzo prosto. Gdy aplikacja jest uruchamiana po raz pierwszy, użytkownik musi podać, ile papierosów dziennie wypala.\"\n\n→ Stwierdzenie z zadania używa **täglich** (dziennie) - to synonim **pro Tag** (na dzień) z nagrania. Pełne pokrycie informacji.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n- **muss angeben** = musi podać (czasownik modalny *müssen* + Infinitiv *angeben*)\n- **wie viele Zigaretten** = ile papierosów (pytanie pośrednie w zdaniu podrzędnym - czasownik *raucht* na końcu)\n- **pro Tag** = na dzień (przyimek *pro* + Akkusativ)\n- **täglich** = dziennie (przysłówek od *Tag* + sufix *-lich*)\n\nW zdaniu podrzędnym po *angeben* czasownik *raucht* stoi na **końcu zdania** - typowa konstrukcja indirekte Frage.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **R**\n> - **0 pkt** - F, brak odpowiedzi, obie odpowiedzi zaznaczone\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.5)** Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - czasowniki rozdzielnie złożone:**\n> *angeben* (podać, oświadczyć) - *an-* + *geben*. W bezokoliczniku po modalnym: *muss angeben* (czasownik w całości na końcu).\n>\n> 📖 **Reference - pytania pośrednie (indirekte Fragen):**\n> Po *angeben* / *wissen* / *fragen* + pytanie pośrednie z czasownikiem na końcu:\n> *Sie muss angeben, wie viele Zigaretten sie raucht.* (Musi podać, ile papierosów pali.)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Synonim **täglich = pro Tag**. Klucz CKE testuje rozumienie parafraz - uczeń, który zna tylko jedno z tych słów, może uznać stwierdzenie za fałszywe.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Stwierdzenie nie mówi o tym, KIEDY aplikacja pyta o tę informację (przy pierwszym uruchomieniu), tylko CZY w ogóle jej potrzebuje. To wystarczy do oceny R.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *angeben* znaczy \"podać\" (informację), nie myl z *aufgeben* (zrezygnować) - to dwa różne rozdzielnie złożone czasowniki.\n\n**1.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**R - richtig (prawda)**\n\nStwierdzenie: *Die App zeigt dem Nutzer an, wie viel Geld er als Nichtraucher spart.* (Aplikacja pokazuje użytkownikowi, ile pieniędzy oszczędza jako niepalący.) - zgodne z nagraniem.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nW opisie funkcji aplikacji pan Brammsen mówi:\n\n> Mężczyzna: \"Die App kann berechnen und anzeigen, wie sich die Gesundheit verbessert, wenn man nicht raucht. Außerdem kann man erfahren, wie viel Geld in der Tasche bleibt.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Aplikacja może obliczyć i pokazać, jak zdrowie się poprawia, gdy się nie pali. Poza tym można się dowiedzieć, ile pieniędzy zostaje w kieszeni.\"\n\n→ Fraza **\"wie viel Geld in der Tasche bleibt\"** (ile pieniędzy zostaje w kieszeni) to dokładnie ile pieniędzy się **oszczędza** (sparen) jako niepalący.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i leksykalna\n- **anzeigen** = pokazywać, wyświetlać (rozdzielnie złożony: *an-* + *zeigen*)\n- **dem Nutzer** = użytkownikowi (Dativ - adresat akcji)\n- **sparen** = oszczędzać (regularny słaby czasownik)\n- **als Nichtraucher** = jako niepalący (*als* + Nominativ w funkcji okolicznika)\n\n**Synonimia:** *Geld in der Tasche bleibt* (pieniądze zostają w kieszeni) = *Geld sparen* (oszczędzać pieniądze). Klucz CKE testuje umiejętność dostrzegania synonimicznych konstrukcji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **R**\n> - **0 pkt** - F, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.5)** Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - przypadek Dativ z czasownikami informowania:**\n> *zeigen + jdm + Akk* (pokazać komuś coś) - adresat w Dativie, treść w Akkusativie.\n> *Die App zeigt **dem Nutzer** (Dat) an, wie viel Geld er spart.*\n>\n> 📖 **Reference - czasowniki rozdzielnie złożone w zdaniu podrzędnym:**\n> *anzeigen* w zdaniu z podmiotem *Die App*: *Die App zeigt an, wie viel * (prefiks *an-* na końcu zdania głównego, czasownik podstawowy *zeigt* na 2. pozycji).\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Geld in der Tasche bleibt\" to idiom = oszczędzanie pieniędzy. Dosłowne tłumaczenie (\"zostaje w kieszeni\") jest tym samym co \"sparen\" (oszczędzać) w kontekście kosztów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Stwierdzenie używa nieco innej leksyki (sparen vs in der Tasche bleiben), ale to OK - klucz CKE wymaga pokrycia informacyjnego, nie identycznej leksyki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie myl tej funkcji z drugą podaną w nagraniu - *was man dafür kaufen könnte* (co można za to kupić). To dodatkowa funkcja, niezwiązana z pytaniem o oszczędności.\n\n**1.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**F - falsch (fałsz)**\n\nStwierdzenie: *Herr Brammsen ist immer noch Raucher.* (Pan Brammsen jest wciąż palaczem.) - sprzeczne z nagraniem.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nNa pytanie kobiety \"Hat die App Ihnen geholfen, mit dem Rauchen aufzuhören?\" pan Brammsen odpowiada bezpośrednio:\n\n> Mężczyzna: \"Ja, sie hat mir geholfen und ich rauche nicht mehr.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Tak, pomogła mi i już nie palę.\"\n\n→ Sformułowanie **\"ich rauche nicht mehr\"** (już nie palę) bezpośrednio przeczy stwierdzeniu z zadania, że jest **immer noch Raucher** (wciąż palaczem).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n- **immer noch** = wciąż, nadal (kontynuacja stanu)\n- **nicht mehr** = już nie (przerwanie stanu, negacja)\n- **Raucher** (der) = palacz; **Nichtraucher** (der) = niepalący\n\n**Kontrast czasowy:** *immer noch* (kontynuacja teraźniejszości) vs *nicht mehr* (zmiana stanu - coś, co było, już nie jest). To opozycja semantyczna.\n\nWcześniej w nagraniu Brammsen mówił też: *\"ich war selbst Raucher\"* (Präteritum: BYŁEM palaczem) - czas przeszły wskazuje, że to przeszłość, a nie obecny stan.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **F** (falsch)\n> - **0 pkt** - R, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.5)** Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - opozycja \"immer noch\" vs \"nicht mehr\":**\n> - *immer noch* (wciąż) - stan trwa nadal: *Ich rauche immer noch.* (Wciąż palę.)\n> - *nicht mehr* (już nie) - stan się skończył: *Ich rauche nicht mehr.* (Już nie palę.)\n> Te dwie konstrukcje są przeciwstawne.\n>\n> 📖 **Reference - opozycja Präsens (rauche) vs Präteritum (war):**\n> *Ich war Raucher.* (Byłem palaczem - kiedyś.) ≠ *Ich bin Raucher.* (Jestem palaczem - teraz.)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna pułapka R/F - w nagraniu jest słowo *Raucher* (palacz), które może zwieść ucznia, by zaznaczyć R. Trzeba uważać na **kontekst czasowy** (war = byłem, vs ist = jest) i przeczenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Fraza *immer noch* (wciąż) wymaga, by stan trwał w teraźniejszości. *Nicht mehr* (już nie) wprost mu przeczy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Brammsen używa Präteritum *\"ich war Raucher\"* (byłem palaczem) - wskazuje to wprost na zmianę stanu w przeszłości.\n\n**1.5.** ## Poprawna odpowiedź\n**F - falsch (fałsz)**\n\nStwierdzenie: *Herr Brammsen lernte seine Frau durch die App kennen.* (Pan Brammsen poznał swoją żonę przez aplikację.) - niezgodne z nagraniem.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nNa pytanie kobiety o dalsze funkcje aplikacji pan Brammsen mówi:\n\n> Mężczyzna: \"Die App bietet eine Community für neue Nichtraucher. Die Teilnehmer haben Kontakt miteinander und können sich gegenseitig helfen. Es werden manchmal auch Freundschaften geschlossen. Eine Teilnehmerin hat mit der App sogar ihren Mann kennengelernt.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowego zdania:** \"Jedna uczestniczka poznała przez aplikację nawet swojego męża.\"\n\n→ Podmiotem zdania jest **\"Eine Teilnehmerin\"** (jakaś uczestniczka), a NIE pan Brammsen. Pan Brammsen jest tu **narratorem** opowiadającym o kimś innym.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n- **Eine Teilnehmerin** (Nominativ, fem.) = jakaś uczestniczka (rzeczownik z sufix *-in* tworzącym formę żeńską od *Teilnehmer*)\n- **hat kennengelernt** = Perfekt od *kennenlernen* (poznać - rozdzielnie złożony)\n- **ihren Mann** = jej męża (Akkusativ, masc., dzierżawczy *ihr* zgodny z *Teilnehmerin*)\n\n**KRYTYCZNE:** zaimek dzierżawczy *ihren* (jej) wskazuje, że mąż należy do TEJ UCZESTNICZKI, nie do pana Brammsena. Gdyby chodziło o pana Brammsena, byłoby *seine Frau* (jego żona) z czasownikiem *kennenlernen* w 1. os.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **F**\n> - **0 pkt** - R, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.5)** Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - sufix -in dla form żeńskich:**\n> *der Teilnehmer* (uczestnik) → *die Teilnehmerin* (uczestniczka)\n> *der Lehrer* → *die Lehrerin*; *der Student* → *die Studentin*\n>\n> 📖 **Reference - zaimki dzierżawcze (Possessivpronomen):**\n> Zgodność z **rodzajem właściciela**, NIE z przedmiotem:\n> *die Teilnehmerin → **ihr** Mann / **ihren** Mann* (jej mąż / jej męża)\n> *Herr Brammsen → **sein** Mann (gdyby)* - ale on nie ma męża, więc to się tu nie pojawia.\n>\n> 📖 **Reference - rozdzielnie złożone w Perfekt:**\n> *kennenlernen* → Partizip II = *kennengelernt* (prefiks pozostaje, *ge-* w środku)\n> *Sie hat ihren Mann kennengelernt.*\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna pułapka R/F: w nagraniu pada słowo *Mann* (mąż/mężczyzna) i jest mowa o poznaniu przez aplikację - uczeń, który nie zwraca uwagi na **podmiot zdania**, może błędnie zaznaczyć R.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz pułapki to zaimek *ihren* - jeśli rozpoznasz, że to znaczy \"jej\" (uczestniczki), wiesz, że to nie pan Brammsen jest tu podmiotem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pan Brammsen opowiada o sukcesie aplikacji jako twórca, ale OPISUJE doświadczenia innych użytkowników, nie własne. Czytaj uważnie kto jest sprawcą akcji.","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie pięć wypowiedzi dotyczących reklamy. Do każdej wypowiedzi\n(2.1.-2.5.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-F). Wpisz rozwiązania do tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nA. Diese Person erzählt, welche Werbung sie mag.\nB. Diese Person kritisiert die Werbung im Fernsehen.\nC. Diese Person erklärt, wie wir durch Werbung beeinflusst werden.\nD. Diese Person warnt vor dem Kauf von Produkten aus Werbeprospekten.\nE. Diese Person berichtet über die Verdienstmöglichkeiten in der Werbung.\nF. Diese Person informiert, was man gegen unerwünschte Papierwerbung tun kann.\n2.1.\nNummer 1\n2.2.\nNummer 2\n2.3.\nNummer 3\n2.4.\nNummer 4\n2.5.\nNummer 5\nMJNP-P0-100","answer":"2.1 = A; 2.2 = E; 2.3 = B; 2.4 = C; 2.5 = F","answer_text":"2. O ile zasady oceniania określone dla danego zadania nie stanowią inaczej, odpowiedź\nnie jest akceptowana, jeśli zdający:\n• popełnia błędy, które\n- zmieniają znaczenie wyrazu, np. raca do łóżka zamiast wraca do łóżka w zadaniu\n5.6.\n- powodują, że użyty wyraz nie byłby zrozumiany przez odbiorcę jako wyraz, którym\nzdający powinien uzupełnić tekst, np. nie przemieszcza swoich selfie zamiast nie\nzamieszcza swoich selfie w zadaniu 5.7.\n- powodują, że odpowiedź jest niejasna, dwuznaczna lub wieloznaczna, np. małą kasę\nzamiast 69 euro w zadaniu 5.5.\n• używa zapisu odzwierciedlającego brzmienie wyrazu zamiast zapisu w poprawnej\nformie ortograficznej, np. ojro zamiast euro w zadaniu 5.5.\n• udziela odpowiedzi, która\n- nie jest wystarczająco precyzyjna, np. wraca do sypialni zamiast wraca do łóżka\nw zadaniu 5.6.\n- nie łączy się logicznie i/lub nie jest spójna z fragmentami tekstu otaczającymi lukę;\nnie jest logiczną odpowiedzią na pytanie, np. strzela sobie raz dziennie zamiast raz\ndziennie w zadaniu 5.4.\n• udziela dwóch odpowiedzi, z których jedna jest poprawna, a druga - błędna, np. raz,\ndwa razy dziennie zamiast raz dziennie w zadaniu 5.4.\n• podaje poprawną odpowiedź, ale uzupełnia ją elementami, które nie są zgodne\nz tekstem, np. nie robi i nie zamieszcza swoich selfie zamiast nie zamieszcza swoich\nselfie w zadaniu 5.7.\n• udziela odpowiedzi w innym języku niż wymagany w danym zadaniu, np. geht ins Bett\nzurück zamiast wraca do łóżka w zadaniu 5.6.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. Diese Person erzählt, welche Werbung sie mag.**\n\n(Ta osoba opowiada, jaką reklamę lubi.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKobieta w Nummer 1 wprost mówi, jakie reklamy ją zachwycają:\n\n> Kobieta: \"Auf mich wirkt vor allem lustige Werbung. Mich begeistern witzige Werbeideen, wenn mich die Pointe überrascht und ich kurz über etwas nachdenken muss.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Działają na mnie przede wszystkim śmieszne reklamy. Zachwycają mnie dowcipne pomysły reklamowe, gdy puenta mnie zaskakuje i muszę przez chwilę nad czymś pomyśleć.\"\n\n→ Pełne pokrycie zdania A: kobieta **erzählt** (opowiada) **welche Werbung sie mag** (jaką reklamę lubi) - konkretnie lustige, witzige Werbung.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna sygnałów upodobania\nW wypowiedzi pojawiają się **typowe sygnały wyrażenia upodobania**:\n- **\"wirkt auf mich\"** (działa na mnie) = pozytywne wrażenie\n- **\"mich begeistern\"** (zachwycają mnie) = silne pozytywne emocje\n- **\"witzig\", \"lustig\"** (dowcipny, śmieszny) = pozytywne przymiotniki opisujące preferencje\n\nTo wszystko to **język subiektywnych preferencji**, nie krytyki (B), nie analizy mechanizmu wpływu (C), nie ostrzeżenia (D), nie zarobków (E), nie sposobu walki z reklamą (F).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B/C/D/E/F, brak odpowiedzi, więcej niż jedna litera\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.2)** Zdający określa główną myśl wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - czasowniki wyrażające upodobanie:**\n> *jdm gefallen + Nom* (komuś podobać się): *Die Werbung gefällt mir.*\n> *jdn begeistern + Akk* (kogoś zachwycać): *Mich begeistern witzige Ideen.* (akkusatyw w pozycji początkowej)\n> *auf jdn wirken*: *Auf mich wirkt lustige Werbung.*\n>\n> 📖 **Reference - szyk z Akkusativem na początku:**\n> *Mich begeistern witzige Werbeideen.* (Akk. + V + Subj.) - inwersja podkreśla obiekt emocji.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Erzählt, welche Werbung sie mag** | **POPRAWNA** - \"Auf mich wirkt lustige Werbung\" | - |\n| B | Kritisiert die Werbung im Fernsehen | Brak krytyki - przeciwnie, kobieta CHWALI dowcipne reklamy | Mylenie z 2.3 (kobieta-krytyczka) |\n| C | Erklärt, wie wir beeinflusst werden | Kobieta mówi o sobie, nie analizuje mechanizmu wpływu | Mylenie z 2.4 (mechanizm) |\n| D | Warnt vor dem Kauf | Brak ostrzeżenia - nie ma zakupów ani prospektów | - |\n| E | Berichtet über Verdienstmöglichkeiten | Brak informacji o zarobkach | Mylenie z 2.2 |\n| F | Informiert, was man gegen unerwünschte Papierwerbung tun kann | Brak tematu papierowej reklamy | Mylenie z 2.5 |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach matching kluczowe jest **uchwycenie głównej intencji**, nie pojedynczych słów. Kobieta MOŻE wspomnieć o telewizji, ale nie po to, by ją krytykować - tylko jako medium do oglądania reklamy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnały sympatii (mag, begeistern, gefallen) → zdanie A. Sygnały krytyki (nervt, hasse, dumm) → zdanie B.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Polski czasownik \"opowiadać\" (erzählen) sugeruje subiektywne wyrażenie - sprawdź, czy wypowiedź jest w 1. os. lp. i wyraża indywidualne preferencje.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**E. Diese Person berichtet über die Verdienstmöglichkeiten in der Werbung.**\n\n(Ta osoba opowiada o możliwościach zarobku w reklamie.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nMężczyzna w Nummer 2 przytacza konkretne stawki finansowe:\n\n> Mężczyzna: \"Mit so einer Rolle können Sie 100 bis 300 Euro pro Drehtag verdienen.\"\n>\n> \"Als Gage gibt es 50 bis 100 Euro pro Drehtag.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:**\n- \"Z taką rolą może Pan/Pani zarobić 100 do 300 euro za dzień zdjęciowy.\"\n- \"Jako gażę dostaje się 50 do 100 euro za dzień zdjęciowy.\"\n\n→ Cała wypowiedź to **prezentacja możliwości zarobku** w branży reklamowej - od ról z tekstem (Hauptdarsteller) po komparsa (Komparse). To dokładnie pokrycie zdania E.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna sygnałów zarobków\nKluczowe **markery finansowe**:\n- **verdienen** = zarabiać\n- **Gage** (die) = honorarium, gaża aktorska\n- **pro Drehtag** = za dzień zdjęciowy\n- **Verdienstmöglichkeiten** = możliwości zarobku (rzeczownik złożony: *Verdienst* + *Möglichkeiten*)\n\nLiczby (100-300 euro, 50-100 euro) służą do prezentacji **stawek** - typowe dla informacji o pracy/zarobkach.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **E**\n> - **0 pkt** - A/B/C/D/F\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.2)** Zdający określa główną myśl wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - rzeczowniki złożone (Komposita):**\n> *die Verdienstmöglichkeiten* = *Verdienst* (zarobek) + *Möglichkeit* (możliwość) + lm *-en*. Rodzajnik bierze się z **ostatniego elementu** złożenia.\n>\n> 📖 **Reference - czasownik modalny w pytaniu retorycznym:**\n> *Wollen Sie ?* (Czy chce Pan/Pani ?) - formalna forma 2. os. lp. (Sie), służy do zachęty/oferty.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Erzählt, welche Werbung sie mag | Brak preferencji estetycznych | - |\n| B | Kritisiert Fernsehwerbung | Brak krytyki | - |\n| C | Erklärt, wie wir beeinflusst werden | Brak mechanizmu wpływu | - |\n| D | Warnt vor dem Kauf | Brak ostrzeżenia o zakupach | Mylenie ról: tu chodzi o role aktorskie, NIE o produkty |\n| **E** | **Berichtet über Verdienstmöglichkeiten** | **POPRAWNA** - stawki 100-300 i 50-100 euro | - |\n| F | Informiert, was gegen Papierwerbung | Brak tematu reklamy papierowej | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach matching kluczowe są **kwoty pieniężne** - jeśli słyszysz Euro, verdienen, Gage, to ostrzeżenie, że chodzi o zarobki (E).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Mężczyzna zwraca się formalnie do słuchacza (*Wollen Sie ?*) - typowy ton reklamy zachęcającej do udziału w castingu. To nie krytyka.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie myl *Werbeprospekte* (prospekty reklamowe, papierowe) z *Werbespot* (spot reklamowy w filmie) - to różne rodzaje reklamy.\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. Diese Person kritisiert die Werbung im Fernsehen.**\n\n(Ta osoba krytykuje reklamę w telewizji.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKobieta w Nummer 3 wyraża negatywne emocje wobec reklamy telewizyjnej:\n\n> Kobieta: \"Ich hasse z. B. Werbung im Fernsehen, weil sie lange dauert, dumm ist und nervt.\"\n>\n> \"Also solche Werbung hasse ich wirklich.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:**\n- \"Nienawidzę np. reklamy w telewizji, bo trwa długo, jest głupia i denerwuje.\"\n- \"Więc takiej reklamy naprawdę nienawidzę.\"\n\n→ Wprost wyrażona **krytyka reklamy w telewizji** (Werbung im Fernsehen) - pełne pokrycie zdania B.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna sygnałów krytyki\nKluczowe **markery krytyki**:\n- **hassen** (nienawidzić) - najsilniejszy czasownik negatywnych emocji\n- **dumm** (głupi) - negatywny przymiotnik wartościujący\n- **nerven** (denerwować) - czasownik wyrażający irytację\n- **genervt** (zirytowana) - partycyp w roli przysłówka\n- **gar nicht geben** (w ogóle nie być) - radykalne życzenie\n- **Meiner Meinung nach** (moim zdaniem) - sygnał wyrażania opinii\n\nWszystkie te elementy budują **wyraźny obraz krytyki**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A/C/D/E/F\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.3)** Zdający określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - czasowniki wyrażające emocje negatywne (z Akkusativem):**\n> *hassen + Akk* (nienawidzić czegoś): *Ich hasse Werbung.*\n> *nerven + Akk* (denerwować kogoś): *Werbung nervt mich.*\n> Czasowniki te wymagają dopełnienia w Akkusativie.\n>\n> 📖 **Reference - wprowadzanie opinii:**\n> *Meiner Meinung nach * (Moim zdaniem ) - przyimek *nach* w postpozycji + Dativ rzeczownika\n> *Ich bin der Meinung, dass *\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II w życzeniach:**\n> *sollte geben* (Konjunktiv II od *sollen*) - wyraża postulat moralny: *manche Werbung sollte es gar nicht geben* (niektórej reklamy w ogóle nie powinno być).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Erzählt, welche Werbung sie mag | Przeciwnie - mówi, czego NIE LUBI | Mylenie z 2.1 (kobieta-fanka) |\n| **B** | **Kritisiert die Werbung im Fernsehen** | **POPRAWNA** - \"Ich hasse Werbung im Fernsehen\" | - |\n| C | Erklärt, wie beeinflusst | Nie analizuje mechanizmu | - |\n| D | Warnt vor dem Kauf | Brak ostrzeżenia o zakupach | - |\n| E | Berichtet Verdienst | Brak tematu zarobków | - |\n| F | Informiert über Papierwerbung | Mówi o telewizji, nie papierze | Mylenie z 2.5 |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Krytyka reklamy może dotyczyć **różnych mediów** (TV, papier, internet). Tutaj kobieta WYRAŹNIE wskazuje *im Fernsehen* (w telewizji) - to wyróżnia tę odpowiedź od zdania F (papierowa reklama).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnały emocji: hassen (nienawidzić), nerven (denerwować), dumm (głupi) - to język krytyki, nie obojętności.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Meiner Meinung nach* na początku zdania to charakterystyczny zwrot wprowadzający subiektywną opinię - uważaj, by nie pomylić go z obiektywnym wyjaśnianiem mechanizmu (C).\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. Diese Person erklärt, wie wir durch Werbung beeinflusst werden.**\n\n(Ta osoba wyjaśnia, jak reklama na nas wpływa.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nMężczyzna w Nummer 4 prowadzi obiektywną analizę mechanizmu działania reklamy:\n\n> Mężczyzna: \"Werbung löst Emotionen bei uns aus, besonders wenn sie uns bekannte Gesichter zeigt.\"\n>\n> \"Wir orientieren uns mit Vorliebe an den Großen, Starken und Erfolgreichen.\"\n>\n> \"Wenn ein bekannter Filmstar mit einem teuren Auto fährt, dann wollen wir auch ein solches Auto besitzen.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Reklama wywołuje w nas emocje, zwłaszcza gdy pokazuje nam znajome twarze. Orientujemy się chętnie według wielkich, silnych i odnoszących sukces.\"\n\n→ Mężczyzna **wyjaśnia mechanizm psychologiczny**: emocje → identyfikacja z idolami → chęć posiadania tych samych rzeczy. To dokładnie odpowiedź C.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna sygnałów wyjaśnienia\nKluczowe **markery analizy mechanizmu**:\n- **auslösen + Akk** (wywoływać) = mechanizm przyczynowo-skutkowy\n- **sich orientieren an + Dat** (orientować się według) = wzorowanie się\n- **\"Wir wollen so sein wie sie\"** = mechanizm naśladownictwa\n- Konstrukcja **\"Wenn , dann \"** (Jeśli , to ) = typowa dla wyjaśniania zasad\n- **\"Wir-Form\"** (forma my) = obiektywizacja, mówienie o ogólnym mechanizmie społecznym\n\nWypowiedź ma **charakter analityczny, nie osobisty** - to nie opinia, lecz wyjaśnienie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A/B/D/E/F\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.7)** Zdający wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - strona bierna (Vorgangspassiv):**\n> *werden + Partizip II*: *wir werden beeinflusst* (jesteśmy wpływani) - opis procesu, którego doświadczamy biernie.\n> *Wie werden wir durch Werbung beeinflusst?* (Jak jesteśmy wpływani przez reklamę?)\n>\n> 📖 **Reference - czasowniki refleksywne:**\n> *sich orientieren an + Dat* (orientować się według): *Wir orientieren uns an den Großen.* - zaimek zwrotny w Akkusativie.\n>\n> 📖 **Reference - zdania warunkowe realne:**\n> *Wenn ein Filmstar fährt, dann wollen wir auch * - Konjunktion *wenn* + zdanie podrzędne (V na końcu) + *dann* + zdanie główne (inwersja).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Erzählt, welche Werbung sie mag | Brak osobistych preferencji | - |\n| B | Kritisiert Fernsehwerbung | Brak krytyki - to analiza, nie potępienie | Mylenie analizy z krytyką |\n| **C** | **Erklärt, wie wir beeinflusst werden** | **POPRAWNA** - mechanizm emocji → naśladowanie idoli | - |\n| D | Warnt vor dem Kauf | Brak ostrzeżenia - neutralne wyjaśnienie | - |\n| E | Berichtet Verdienst | Brak tematu zarobków | - |\n| F | Informiert über Papierwerbung | Brak tematu reklamy papierowej | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwrot **\"Werbung löst Emotionen aus\"** + użycie formy **\"Wir\"** (my, ogólnie) = klasyczny język wyjaśnienia mechanizmu społecznego (C), nie subiektywnej opinii.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Mężczyzna NIE krytykuje reklamy ani nie ostrzega - jego ton jest analityczny, neutralny. Nie myl analizy z oceną negatywną.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja \"Wenn dann \" wskazuje na **regułę / mechanizm**, nie na pojedyncze wydarzenie z życia mówcy.\n\n**2.5.** ## Poprawna odpowiedź\n**F. Diese Person informiert, was man gegen unerwünschte Papierwerbung tun kann.**\n\n(Ta osoba informuje, co można zrobić przeciwko niechcianej reklamie papierowej.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKobieta w Nummer 5 przedstawia konkretne rozwiązanie problemu nadmiaru reklamy drukowanej:\n\n> Kobieta: \"Jeder deutsche Haushalt bekommt beispielsweise im Jahr etwa 33 Kilogramm gedruckte Reklame.\"\n>\n> \"Die Initiative ‚Letzte Werbung' will, dass alle Briefkästen in Deutschland den Aufkleber ‚Bitte keine Werbung!' bekommen.\"\n>\n> \"Wenn Sie der Umwelt helfen wollen, bestellen Sie bei uns solche Sticker für den Briefkasten.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Inicjatywa »Ostatnia reklama« chce, by wszystkie skrzynki na listy w Niemczech dostały naklejkę »Proszę bez reklamy!«. Jeśli chce Pan/Pani pomóc środowisku, zamówcie u nas takie naklejki na skrzynkę.\"\n\n→ Kobieta wprost **informuje, jak walczyć** z niechcianą reklamą papierową: zamówić naklejkę \"Bitte keine Werbung!\". Pełne pokrycie zdania F.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna apelu o rozwiązanie\nKluczowe **markery propozycji rozwiązania**:\n- **\"Bitte keine Werbung!\"** = standardowa fraza odmowy w Niemczech\n- **Aufkleber / Sticker** (naklejka) = konkretne narzędzie\n- **Briefkasten** (skrzynka pocztowa) = miejsce stosowania\n- **\"Wenn Sie bestellen Sie!\"** = imperatyw 2. os. lp. formalnej (zachęta)\n- **gedruckte Reklame / Werbeprospekte** = papierowa reklama\n- **Initiative** (inicjatywa) = oficjalne działanie zorganizowane\n\nKobieta wyraża **negatywne stanowisko wobec reklamy**, ale w ramach **prezentacji rozwiązania** (F), nie tylko krytyki (B).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **F**\n> - **0 pkt** - A/B/C/D/E\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.2)** Zdający określa główną myśl wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - strona bierna z Modalverb:**\n> *Wir werden mit Werbung konfrontiert* (jesteśmy konfrontowani z reklamą) - *werden + Partizip II*.\n> *Die meisten Werbeprospekte werden nicht gelesen* (większość prospektów nie jest czytana).\n>\n> 📖 **Reference - Imperatyw formalny (Sie):**\n> *Bestellen Sie !* (Zamówcie !) - pozycja: czasownik na 1. miejscu + Sie + obiekt.\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"wenn\":**\n> *Wenn Sie helfen wollen, bestellen Sie * - zdanie warunkowe; w zdaniu *wenn* czasownik na końcu (wollen), w zdaniu głównym imperatyw.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Erzählt, welche Werbung sie mag | Przeciwnie - krytyka nadmiaru reklamy | - |\n| B | Kritisiert Fernsehwerbung | Mówi o REKLAMIE PAPIEROWEJ (33 kg), nie telewizyjnej | Mylenie mediów |\n| C | Erklärt, wie beeinflusst werden | Nie analizuje mechanizmu wpływu | - |\n| D | Warnt vor dem Kauf | Brak ostrzeżenia przed konkretnymi produktami | Mylenie z F |\n| E | Berichtet Verdienst | Brak tematu zarobków | - |\n| **F** | **Informiert, was man gegen unerwünschte Papierwerbung tun kann** | **POPRAWNA** - informuje o naklejce, akcji \"Letzte Werbung\" | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Trzy żeńskie wypowiedzi (2.1, 2.3, 2.5) różnią się intencją: 2.1 to **upodobanie**, 2.3 to **krytyka**, 2.5 to **rozwiązanie**. Trzymaj się głównej intencji każdej.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zdanie D (\"warnt vor dem Kauf\") wymagałoby ostrzeżenia przed KONKRETNYMI PRODUKTAMI w prospektach - kobieta nie ostrzega przed produktami, tylko przed nadmiarem PAPIERU jako reklamy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz pułapki to fraza **\"Bitte keine Werbung!\"** - naklejka na skrzynki pocztowe to konkretne ROZWIĄZANIE, czyli F (\"informieren, was man tun kann\").","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie trzy teksty. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną\nz treścią nagrania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1. (do zadania 3.1.)\n3.1. Aus der Aussage des Mannes kann man den Schluss ziehen,\nA. dass sein Sohn einen Job fand.\nB. dass sein Sohn ihn um Geld bat.\nC. dass sein Sohn nicht im Haushalt hilft.\nTekst 2. (do zadania 3.2.)\n3.2. Die Sprecherin will\nA. von Einkaufslisten abraten.\nB. tägliche Einkäufe empfehlen.\nC. Tipps zum richtigen Einkaufen geben.\nTekst 3. (do zadań 3.3.-3.5.)\n3.3. Warum kaufte Rolf Mayer den Campingplatz in der Nähe von Porta Westfalica?\nA. Er konnte ihn sehr billig kaufen.\nB. Er wurde von seinem Partner dazu überredet.\nC. Er sah das touristische Potenzial des Objekts.\n3.4. In diesem Jahr will Herr Mayer auf dem Campingplatz\nA. einige neue Gebäude bauen.\nB. die Sanitäranlagen modernisieren.\nC. ein zweites Außenrestaurant eröffnen.\n3.5. Wann erwartet Herr Mayer dieses Jahr die ersten Gäste?\nA. Mitte Mai.\nB. An Ostern.\nC. Anfang Juli.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"3. Jeżeli lukę należy uzupełnić liczebnikiem, numerem telefonu, godziną lub wyrazem/\nwyrazami o wysokiej frekwencji w języku niemieckim, wówczas wymagana jest pełna\npoprawność zapisu.","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. dass sein Sohn ihn um Geld bat.** (że jego syn prosił go o pieniądze)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nZadanie wymaga **wyciągnięcia wniosku** (Schluss ziehen) z reakcji ojca. Kluczowe fragmenty:\n\n> Mężczyzna: \"Junger Mann! Heute ist erst der fünfzehnte und ich gebe dir das Taschengeld immer am ersten Tag des Monats.\"\n>\n> \"Ich sehe keinen Grund, warum wir das ändern sollten.\"\n>\n> \"Wenn das Geld nicht ausreicht, solltest du arbeiten \"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Młody człowieku! Dzisiaj jest dopiero 15-ty, a ja zawsze daję ci kieszonkowe pierwszego dnia miesiąca. Nie widzę powodu, dla którego mielibyśmy to zmienić.\"\n\n→ **Wniosek:** ojciec odmawia zmiany terminu kieszonkowego, co znaczy, że **syn poprosił o WCZEŚNIEJSZE pieniądze**. Klasyczny dialog: dziecko prosi o forsę, rodzic odmawia.\n\n## Sposób 2 - analiza pragmatyczna kontekstu\n**Kluczowe sygnały**, że to reakcja na prośbę:\n- **\"Heute ist erst der fünfzehnte\"** (Dziś jest dopiero 15-ty) - wskazuje, że ktoś sugeruje, że to wystarczająco późno na kolejną dawkę\n- **\"Ich sehe keinen Grund, das zu ändern\"** (Nie widzę powodu, by to zmieniać) - odrzucenie sugestii zmiany\n- **\"Wenn das Geld nicht ausreicht, solltest du arbeiten\"** (Jeśli pieniędzy nie wystarcza, powinieneś pracować) - sugeruje, że syn narzeka na brak pieniędzy\n\nTo **odpowiedź na implicite postawioną prośbę o dodatkowe pieniądze**. W żadnym fragmencie nie ma mowy o znalezieniu pracy przez syna (A) ani o pomocy w domu (C).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.7)** Zdający wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - czasowniki proszenia:**\n> *bitten + Akk + um + Akk* (prosić kogoś o coś): *Der Sohn bat seinen Vater um Geld.* (Syn prosił ojca o pieniądze.) - Präteritum od *bitten* = *bat*.\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"warum\":**\n> Pytania pośrednie: *Ich sehe keinen Grund, **warum** wir das ändern sollten.* (Nie widzę powodu, dlaczego mielibyśmy to zmienić.) - czasownik na końcu zdania podrzędnego.\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II w grzecznej radzie:**\n> *Du solltest arbeiten.* (Powinieneś pracować.) - *sollte* to Konjunktiv II od *sollen*, łagodniejsza forma rady.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Sein Sohn fand einen Job | Ojciec SUGERUJE, by syn pracował - nie ma informacji, że już znalazł | Mylenie sugestii z rzeczywistością |\n| **B** | **Sein Sohn bat ihn um Geld** | **POPRAWNA** - ojciec odpowiada odmownie na implicite prośbę o pieniądze | - |\n| C | Sein Sohn hilft nicht im Haushalt | Brak wzmianki o pomocy w domu | Mylenie z wątkami rodzicielskimi |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczne zadanie \"Schluss ziehen\" (wyciągnij wniosek) - musisz **wywnioskować** z odpowiedzi, jaka była PRZYCZYNA tej odpowiedzi. Tutaj jest to monolog ojca, więc syn nie jest słyszalny, ale jego prośba jest widoczna w reakcji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Zeitungen austragen* (roznosić gazety) to typowa praca dorywcza dla nastolatków w Niemczech - to **sugestia** ojca, nie fakt o synu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz to fraza **\"keinen Grund, das zu ändern\"** - ojciec ODMAWIA zmiany, więc syn musiał poprosić o coś związanego z kieszonkowym.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. Tipps zum richtigen Einkaufen geben.** (dawać wskazówki dotyczące prawidłowego robienia zakupów)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKobieta udziela serii **konkretnych porad**, jak racjonalnie robić zakupy:\n\n> Kobieta: \"Wer gut plant, kann an einem Tag für die ganze Woche einkaufen.\"\n>\n> \"Man muss einfach für jeden Tag einen Essensplan machen und alle Zutaten, die man dafür braucht, aufschreiben und so seine Einkaufsliste erstellen.\"\n>\n> \"Was ist noch zu beachten? Die beste Zeit zum Einkaufen ist früh morgens.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Kto dobrze planuje, może w jeden dzień zrobić zakupy na cały tydzień. Trzeba po prostu zrobić plan jedzenia na każdy dzień i spisać wszystkie składniki potrzebne - i tak stworzyć listę zakupów. Co jeszcze należy wziąć pod uwagę? Najlepszy czas na zakupy to wczesny ranek.\"\n\n→ Trzy konkretne **porady**: (1) planuj na cały tydzień, (2) zrób plan jedzenia + listę zakupów, (3) rób zakupy rano. To dokładnie **\"Tipps zum richtigen Einkaufen geben\"**.\n\n## Sposób 2 - analiza pragmatyczna intencji\nKluczowe **markery udzielania porad**:\n- **\"Wer gut plant, kann \"** (Kto dobrze planuje, może ) - uogólnienie z radą\n- **\"Man muss einfach \"** (Trzeba po prostu ) - bezpośrednia instrukcja\n- **\"Was ist noch zu beachten?\"** (Co jeszcze trzeba wziąć pod uwagę?) - retoryczne pytanie wprowadzające kolejną radę\n- **\"Die beste Zeit zum Einkaufen ist \"** (Najlepszy czas na zakupy to ) - wskazówka praktyczna\n\nTo wszystko **język poradnika**, nie odradzania (A) ani zachęcania do codziennych zakupów (B).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.3)** Zdający określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - zaimek nieokreślony \"man\":**\n> *Man muss einen Plan machen.* (Trzeba zrobić plan.) - *man* jest podmiotem uogólnionym, czasownik w 3. os. lp.\n>\n> 📖 **Reference - konstrukcja z pytaniem retorycznym:**\n> *Was ist noch zu beachten?* (Co jeszcze warto wziąć pod uwagę?) - *sein + zu + Infinitiv* = konstrukcja modalna (= *was muss man noch beachten?*).\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"wer\" jako zaimek względny:**\n> *Wer gut plant, kann * (Ten kto dobrze planuje, może ) - *wer* zastępuje *derjenige, der*; czasownik w zdaniu *wer-* na końcu.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Von Einkaufslisten abraten | Przeciwnie - kobieta ZALECA listę zakupów (\"Einkaufsliste erstellen\") | Pomylenie kierunku |\n| B | Tägliche Einkäufe empfehlen | Przeciwnie - pokazuje WADY codziennych zakupów (\"fünf Mal Schlange stehen\") | Mylenie krytyki z poleceniem |\n| **C** | **Tipps zum richtigen Einkaufen geben** | **POPRAWNA** - szereg konkretnych porad | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *abraten von* (odradzać) wymaga Dativu - to PRZECIWNA intencja do *empfehlen* (polecać). Kobieta NIE odradza list zakupów, więc A jest błędne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Liczba *fünf Mal die Woche* (pięć razy w tygodniu) służy KRYTYCE codziennych zakupów, nie ich poleceniu. Uważaj na konteks.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *empfehlen* (polecać) wymaga obiektu - tutaj kobieta poleca PLANOWANIE i ZAKUPY RAZ W TYGODNIU, nie codzienne. Sygnał intencji C.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. Er sah das touristische Potenzial des Objekts.** (Zobaczył potencjał turystyczny obiektu.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nMayer wprost mówi, co go zachęciło do zakupu kempingu:\n\n> Mężczyzna: \"Ich dachte mir: Schade, dass der Campingplatz so wenig Touristen anzieht. Er liegt doch in einer landschaftlich attraktiven Umgebung und es gibt hier viele schöne Ausflugsziele. Da muss man einfach mehr daraus machen.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Pomyślałem sobie: Szkoda, że kemping przyciąga tak mało turystów. Leży przecież w atrakcyjnej krajobrazowo okolicy i jest tu dużo pięknych celów wycieczek. Trzeba po prostu zrobić z tego więcej.\"\n\n→ Mayer dostrzegł **niewykorzystany potencjał turystyczny**: piękna okolica + cele wycieczek + zbyt mało turystów = okazja do rozwoju. To dokładnie odpowiedź C.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\nPrzeanalizujmy, co Mayer mówi o pozostałych opcjach:\n\n**Opcja A (billig kaufen):** w nagraniu Mayer mówi: *\"das Objekt nicht gerade billig war\"* (obiekt nie był specjalnie tani). Czyli WPROST przeczy A.\n\n**Opcja B (Partner überredete):** Mayer mówi: *\"mein Partner auch einige Zweifel hatte\"* (mój wspólnik też miał pewne wątpliwości). Czyli wspólnik raczej **odradzał**, nie namawiał. Przeczy B.\n\n**Opcja C:** wzmianki o *landschaftlich attraktive Umgebung* + *viele schöne Ausflugsziele* + *mehr daraus machen* = wprost wskazują na **potencjał turystyczny** (C).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.5)** Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Präteritum w narracji:**\n> *Ich dachte mir ich entschied mich * - czas przeszły prosty stosowany w pisemnych i formalnych narracjach (denken → dachte, entscheiden → entschied).\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"obwohl\":**\n> *Ich entschied mich für den Kauf, **obwohl** das Objekt nicht billig war.* (Zdecydowałem się na zakup, mimo że obiekt nie był tani.) - czasownik na końcu zdania podrzędnego.\n>\n> 📖 **Reference - czasowniki refleksywne z Akkusativem:**\n> *sich entscheiden für + Akk* (zdecydować się na coś): *Ich entschied mich für den Kauf.* - zaimek zwrotny *mich* w Akk.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Konnte ihn sehr billig kaufen | Nagranie wprost: \"nicht gerade billig\" | Odwrócenie sensu - uważaj na frazę \"nicht gerade\" |\n| B | Wurde vom Partner überredet | Partner miał WĄTPLIWOŚCI, nie namawiał | Mylenie ról uczestników |\n| **C** | **Sah das touristische Potenzial** | **POPRAWNA** - atrakcyjna okolica + cele wycieczek + \"mehr daraus machen\" | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Fraza **\"nicht gerade billig\"** to niemiecki idiom = \"raczej drogi\". Bezpośrednie tłumaczenie (\"nie do końca tani\") może wprowadzać w błąd - to LITOTĘ, łagodne wyrażenie negacji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Da muss man einfach mehr daraus machen* (Trzeba po prostu zrobić z tego więcej) - typowa fraza biznesowa o niewykorzystanym potencjale.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Partner Mayera *einige Zweifel hatte* (miał pewne wątpliwości) - to przeciwieństwo namawiania (überreden), więc B nie wchodzi w grę.\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. die Sanitäranlagen modernisieren.** (modernizować sanitariaty)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nMayer wprost wymienia, co planuje zrobić w tym roku:\n\n> Mężczyzna: \"Ich werde keine neuen Gebäude errichten. Das, was hier ist, will ich einfach modernisieren. Dazu zählen die Sanitäranlagen, die ich noch dieses Jahr vor der Saison umbauen will. Die Arbeiten laufen schon.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Nie postawię żadnych nowych budynków. To, co tu jest, chcę po prostu zmodernizować. Należą do tego sanitariaty, które chcę przebudować jeszcze w tym roku przed sezonem. Prace już trwają.\"\n\n→ Konkretny plan na ten rok: **modernizacja sanitariatów** (Sanitäranlagen umbauen). Pełne pokrycie odpowiedzi B.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n**Opcja A (neue Gebäude bauen):** Mayer wprost: *\"Ich werde keine neuen Gebäude errichten\"* (NIE postawię żadnych nowych budynków). PRZECZY A.\n\n**Opcja B (Sanitäranlagen modernisieren):** *\"Dazu zählen die Sanitäranlagen, die ich noch dieses Jahr umbauen will. Die Arbeiten laufen schon.\"* - POPRAWNA.\n\n**Opcja C (zweites Außenrestaurant eröffnen):** O restauracji Mayer mówi: *\"Das Restaurant braucht auch eine Modernisierung, aber das geht nicht so schnell. Dieses Jahr werden die Gäste nur das Außenrestaurant nutzen, das zum Glück in gutem Zustand ist.\"* - JEDNA restauracja zewnętrzna istnieje już, nie ma planów drugiej. PRZECZY C.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.5)** Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Futur I (czas przyszły):**\n> *Ich werde keine neuen Gebäude errichten.* (Nie postawię żadnych nowych budynków.) - *werden* + Infinitiv.\n>\n> 📖 **Reference - Modal verben + Infinitiv:**\n> *Ich will umbauen.* (Chcę przebudować.) - *wollen* + Infinitiv na końcu.\n>\n> 📖 **Reference - zdania względne (Relativsatz):**\n> *die Sanitäranlagen, **die** ich umbauen will* (sanitariaty, które chcę przebudować) - zaimek względny *die* (Akk. fem./pl.) + V na końcu zdania względnego.\n>\n> 📖 **Reference - czasownik rozdzielnie złożony \"umbauen\":**\n> *umbauen* = przebudować (rozdzielnie złożony: *um-* + *bauen*). W Perfekt: *habe umgebaut*.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Einige neue Gebäude bauen | Wprost: \"keine neuen Gebäude errichten\" | Mylenie modernizacji z budowaniem nowego |\n| **B** | **Die Sanitäranlagen modernisieren** | **POPRAWNA** - wprost wymieniona w nagraniu | - |\n| C | Ein zweites Außenrestaurant eröffnen | Jedyna restauracja zewnętrzna istnieje, nie planuje drugiej | Mylenie istniejącego z planem |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasowniki *errichten* (postawić) i *bauen* (budować) odnoszą się do NOWYCH budynków. Czasowniki *modernisieren* i *umbauen* - do **istniejących**. Mayer wprost wyklucza budowę nowych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Restauracja zewnętrzna (Außenrestaurant) JEST już na kempingu w dobrym stanie - Mayer mówi tylko, że TAM będą goście jadać, nie że TWORZY drugą.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Fraza *Die Arbeiten laufen schon* (prace już trwają) potwierdza, że modernizacja sanitariatów to KONKRETNY i już realizowany plan.\n\n**3.5.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. Mitte Mai.** (W połowie maja.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nMayer wprost określa, kiedy spodziewa się pierwszych gości:\n\n> Mężczyzna: \"Normalerweise startet die Saison an Ostern. Diesmal klappt das sicher nicht \"\n>\n> \"Ich denke, dass wir bis Mitte Mai fertig sind. Und wenn nicht, werden wir die Renovierungsarbeiten unterbrechen. Denn Mitte Mai kommen die ersten Urlaubsgäste zu uns.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Zwykle sezon zaczyna się na Wielkanoc. Tym razem to się na pewno nie uda Myślę, że do połowy maja będziemy gotowi. A jeśli nie, to przerwiemy prace renowacyjne. Bo w połowie maja przyjeżdżają do nas pierwsi goście urlopowi.\"\n\n→ Wprost: **w połowie maja przyjeżdżają pierwsi goście urlopowi**. Pełne pokrycie odpowiedzi A.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n**Opcja A (Mitte Mai):** *\"Mitte Mai kommen die ersten Urlaubsgäste zu uns\"* - POPRAWNA.\n\n**Opcja B (an Ostern):** Mayer mówi, że *\"normalerweise startet die Saison an Ostern. Diesmal klappt das sicher nicht\"* - w tym roku Wielkanoc NIE wyjdzie. PRZECZY B.\n\n**Opcja C (Anfang Juli):** w nagraniu jest mowa o *\"Anfang Juni\"* (na początku czerwca) - dotyczy *Jugendcamp* (młodzieży), a nie pierwszych gości urlopowych. Anfang JULI w ogóle się nie pojawia. PRZECZY C.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.5)** Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - wyrażenia czasu z miesiącami:**\n> *Mitte Mai* (w połowie maja) - *Mitte* + nazwa miesiąca bez rodzajnika.\n> *Anfang Juni* (na początku czerwca), *Ende April* (pod koniec kwietnia).\n> **Wszystkie miesiące są rodzaju męskiego: der Januar, der Mai, der Juni**.\n>\n> 📖 **Reference - przyimek \"an\" z dniami świątecznymi:**\n> *an Ostern* (na Wielkanoc), *an Weihnachten* (na Boże Narodzenie) - Dativ.\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"denn\":**\n> *Wir unterbrechen die Arbeiten, **denn** Mitte Mai kommen die Gäste.* - *denn* (bo) wprowadza zdanie współrzędne, szyk **normalny** (czasownik na 2. pozycji).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Mitte Mai** | **POPRAWNA** - wprost: \"Mitte Mai kommen die ersten Urlaubsgäste\" | - |\n| B | An Ostern | Wprost: \"Diesmal klappt das sicher nicht\" | Mylenie zwykłego rozpoczęcia sezonu z tym rokiem |\n| C | Anfang Juli | W nagraniu jest \"Anfang Juni\" dotyczące młodzieży, nie \"Juli\" | Mylenie miesięcy Juni/Juli |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Bardzo łatwo pomylić **Juni** (czerwiec) z **Juli** (lipiec) - opcja C celowo używa **Juli**, by sprawdzić uważność. *Anfang Juni* (młodzież) ≠ *Anfang Juli* (nie wymienione).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka B: zwykle sezon zaczyna się na Wielkanoc, ALE TYM RAZEM nie wyjdzie. Mayer wyraźnie to mówi: *\"Diesmal klappt das sicher nicht\"*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Trzymaj rozróżnienie między **Urlaubsgästen** (pierwsi goście urlopowi - Mitte Mai) i **Jugendlichen im Jugendcamp** (młodzież z obozu młodzieżowego - Anfang Juni). Pytanie dotyczy **pierwszych** gości.","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwe pytanie (A-F) do każdej oznaczonej części tekstu\n(4.1.-4.4.). Wpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa pytania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. Wie erstellt man einen Blog?\nB. Wie verdienen Blogger Geld?\nC. Wie findet man ein Thema für einen Blog?\nD. Wie wählt man die beste Blogging-Plattform?\nE. Welche Produkte kann man in einem Blog empfehlen?\nF. Wie kann ein Blogger viele Menschen für seine Artikel interessieren?\nBERUF BLOGGER\n4.1.\nAls Blogger brauchst du keine Vorkenntnisse. Schreib deinen ersten Artikel und wähle\npassende Fotos oder Videos dazu aus. Denk dir einen kurzen, passenden Titel aus, damit\nSuchmaschinen ihn finden. Veröffentliche deinen Artikel und warte auf Reaktionen. Ganz\nwichtig ist zunächst ein wenig Geduld, denn eine Community entsteht nicht von heute auf\nmorgen.\n4.2.\nDu willst einen Blog erstellen, weißt aber nicht, worüber du schreiben kannst. Dann solltest\ndu dich fragen: Was ist deine Leidenschaft? Vielleicht sammelst du Kochrezepte aus aller\nWelt, erkennst schon heute die Modetrends von morgen oder dekorierst deine Wohnung\ntäglich neu? Wenn du diese Frage beantwortet hast, kannst du mit dem Schreiben anfangen!\n4.3.\nEs ist wichtig, dass du dir schon vor deinem ersten Artikel genau überlegst, in welchem Stil\ndu schreiben möchtest. Dein Blog soll sich ja von anderen unterscheiden. Damit immer\nmöglichst viele Leser deine Texte lesen, kannst du die sozialen Medien, Networking-Events\nund andere Blogs nutzen und so für deinen Blog werben. Und beobachte immer\ndie Reaktionen deiner Leser. Was gefällt ihnen und was wird nicht beachtet?\nMJNP-P0-100\n4.4.\nEinige Blogger können tatsächlich davon leben, dass sie Texte und Bilder im Internet\npublizieren. Wie das geht? Vor allem brauchst du möglichst viele Leser, denn sie machen\ndeinen Blog interessant für Werbekunden. Wenn du genug Leser hast, dann kannst du\nWerbeplätze auf deiner Website verkaufen. Für jeden Klick auf eine Werbung bekommst du\ndann ein bisschen Geld.\nNa podstawie: www.jimdo.com/de\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":"4.1 = A; 4.2 = C; 4.3 = F; 4.4 = B","answer_text":"4. Jeżeli lukę należy uzupełnić wyrazem/wyrazami o niskiej frekwencji w języku niemieckim,\ndopuszczalne są błędy językowe i/lub ortograficzne, o ile nie zakłócają komunikacji,\na odpowiedź wskazuje, że zdający zrozumiał tekst.\n5. Jeżeli lukę należy uzupełnić dłuższym fragmentem tekstu lub zadanie wymaga\nodpowiedzi pełnym zdaniem, kluczowe jest przekazanie komunikatu.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUwaga!\n1. W zasadach oceniania rozwiązań zadań ustalanych dla konkretnych zadań w arkuszu\negzaminacyjnym mogą zostać określone wyjątki od powyższych zasad, np.\ndopuszczające uzgodniony katalog błędów w przypadku danego wyrazu.\n2. Akceptowane są również odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, jeżeli są\nmerytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.\nRozumienie ze słuchu\nZadanie 1.\nZadanie\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nPoprawna\nodpowiedź\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. Wie erstellt man einen Blog?** (Jak tworzy się bloga?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nFragment 4.1. opisuje **konkretne kroki tworzenia bloga**:\n\n> \"Als Blogger brauchst du keine Vorkenntnisse. Schreib deinen ersten Artikel und wähle passende Fotos oder Videos dazu aus. Denk dir einen kurzen, passenden Titel aus, damit Suchmaschinen ihn finden. Veröffentliche deinen Artikel und warte auf Reaktionen.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Jako bloger nie potrzebujesz żadnej wiedzy wstępnej. Napisz swój pierwszy artykuł i wybierz pasujące zdjęcia lub filmy. Wymyśl krótki, pasujący tytuł, żeby wyszukiwarki go znalazły. Opublikuj swój artykuł i czekaj na reakcje.\"\n\n→ Czteroetapowy **proces tworzenia bloga**: (1) artykuł, (2) zdjęcia/wideo, (3) tytuł, (4) publikacja. Pełne pokrycie pytania A.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\nKluczowe **markery instrukcji tworzenia**:\n- **Imperativy 2. os. lp.** (Schreib!, Wähle aus!, Denk dir aus!, Veröffentliche!) = instrukcje krok po kroku\n- **erstellen** (tworzyć, zakładać) - czasownik z pytania A pasuje do akcji opisanych w tekście\n- **\"keine Vorkenntnisse\"** (bez wiedzy wstępnej) = sygnał poradnika dla początkujących\n- **\"Community entsteht\"** (społeczność powstaje) = etap finalny tworzenia bloga\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B/C/D/E/F\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.1)** Zdający określa główną myśl fragmentu tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Imperatyw 2. os. lp. (du-Form):**\n> *Schreib!* (Pisz!) - bezokolicznik *schreiben* minus końcówka *-en*. Czasowniki silne często bez *-e* w 2. os.\n> *Wähle aus!* (Wybierz!) - *auswählen* (rozdzielnie złożone) → *wähle aus* (prefiks na końcu).\n> *Denk dir aus!* (Wymyśl!) - *sich ausdenken* (refleksywne).\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"damit\":**\n> *Denk dir einen Titel aus, **damit** Suchmaschinen ihn finden.* (Wymyśl tytuł, żeby wyszukiwarki go znalazły.) - *damit* = cel, czasownik na końcu zdania podrzędnego.\n>\n> 📖 **Reference - czasowniki rozdzielnie złożone:**\n> *aussuchen, ausdenken, ausarbeiten* - prefiks *aus-* na końcu zdania w Präsens/Imperatyw.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Wie erstellt man einen Blog?** | **POPRAWNA** - instrukcje krok po kroku | - |\n| B | Wie verdienen Blogger Geld? | Brak tematu zarabiania | Mylenie z 4.4 |\n| C | Wie findet man ein Thema? | Brak tematu wyboru tematyki | Mylenie z 4.2 |\n| D | Wie wählt man die beste Plattform? | Brak tematu platform blogowych | Pytanie podchwytliwe |\n| E | Welche Produkte empfehlen? | Brak rekomendacji produktów | - |\n| F | Wie kann ein Blogger viele Menschen interessieren? | Tu jest tworzenie, nie przyciąganie czytelników | Mylenie z 4.3 |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** W tym fragmencie pada *\"Community entsteht\"* (społeczność powstaje), co mogłoby wprowadzać w błąd na rzecz F. ALE chodzi tu o etap PO opublikowaniu bloga (społeczność musi się dopiero rozwinąć), nie o przyciąganie czytelników.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasowniki **erstellen / aufbauen / einrichten** = tworzyć, zakładać (coś nowego). To odpowiednik czynności *schreiben, auswählen, veröffentlichen* z tekstu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania matching wymagają **uchwycenia głównej myśli** każdego fragmentu, nie pojedynczych słów. Czytaj cały akapit i pytaj: \"Na jakie pytanie ten fragment odpowiada?\"\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. Wie findet man ein Thema für einen Blog?** (Jak znaleźć temat na bloga?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nFragment 4.2. odpowiada wprost na pytanie o **wybór tematu bloga**:\n\n> \"Du willst einen Blog erstellen, weißt aber nicht, worüber du schreiben kannst. Dann solltest du dich fragen: Was ist deine Leidenschaft?\"\n>\n> \"Vielleicht sammelst du Kochrezepte aus aller Welt, erkennst schon heute die Modetrends von morgen oder dekorierst deine Wohnung täglich neu?\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Chcesz założyć bloga, ale nie wiesz, o czym możesz pisać. Wtedy powinieneś zadać sobie pytanie: Co jest twoją pasją? Może zbierasz przepisy kulinarne z całego świata, rozpoznajesz już dziś trendy modowe jutra albo dekorujesz codziennie swoje mieszkanie na nowo?\"\n\n→ Fragment podaje **metodę szukania tematu**: zacznij od pasji + przykłady tematów (kuchnia, moda, dekoracja). Pełne pokrycie pytania C.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\nKluczowe **markery wyboru tematu**:\n- **\"worüber du schreiben kannst\"** (o czym możesz pisać) = pytanie tematyczne\n- **\"deine Leidenschaft\"** (twoja pasja) = klucz do tematu\n- **Konkretne przykłady tematów**: Kochrezepte, Modetrends, Wohnungsdekoration\n- **\"diese Frage beantwortet hast\"** (odpowiedziałeś na to pytanie) - proces decydowania\n\nTo wszystko to **metoda znajdowania tematyki**, nie sam proces pisania.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A/B/D/E/F\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.1)** Zdający określa główną myśl fragmentu tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - pytania pośrednie (indirekte Frage):**\n> *weißt aber nicht, **worüber** du schreiben kannst* (nie wiesz, o czym możesz pisać) - *worüber* = *über was* (o czym, Akk.), czasownik *kannst* na końcu zdania podrzędnego.\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II w grzecznej radzie:**\n> *Dann **solltest** du dich fragen.* (Wtedy powinieneś zadać sobie pytanie.) - *sollte* = Konj. II.\n>\n> 📖 **Reference - czasownik refleksywny w zdaniu warunkowym:**\n> *sich fragen* (zadać sobie pytanie) - *du fragst dich, ich frage mich*.\n> *Wenn du diese Frage beantwortet hast * (Gdy odpowiedziałeś na to pytanie ) - Perfekt w *wenn-Satz* dla zakończonego stanu.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Wie erstellt man einen Blog? | Tu jest WYBÓR TEMATU, nie technika tworzenia | Mylenie z 4.1 |\n| B | Wie verdienen Blogger Geld? | Brak tematu zarabiania | - |\n| **C** | **Wie findet man ein Thema für einen Blog?** | **POPRAWNA** - pasja jako klucz do tematu | - |\n| D | Wie wählt man die beste Plattform? | Brak tematu platform | - |\n| E | Welche Produkte empfehlen? | Brak rekomendacji produktów | - |\n| F | Wie kann ein Blogger viele Menschen interessieren? | Brak tematu marketingu | Mylenie z 4.3 |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **Thema** w pytaniu C odpowiada niemieckim frazom *\"worüber schreiben\"* / *\"Leidenschaft\"* / *konkretne tematy*. To synonimia tematyczna.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Fragment zaczyna się od *\"Du willst einen Blog erstellen, **aber** \"* - partykuła *aber* (ale) wprowadza nowy problem (BRAK TEMATU), nie kontynuację tworzenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Leidenschaft* (pasja) to kluczowe słowo w temacie blogowania - często wskazuje na pytanie o **wybór tematu / motywację**.\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**F. Wie kann ein Blogger viele Menschen für seine Artikel interessieren?** (Jak bloger może zainteresować wiele osób swoimi artykułami?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nFragment 4.3. wskazuje sposoby **przyciągania czytelników**:\n\n> \"Dein Blog soll sich ja von anderen unterscheiden.\"\n>\n> \"Damit immer möglichst viele Leser deine Texte lesen, kannst du die sozialen Medien, Networking-Events und andere Blogs nutzen und so für deinen Blog werben.\"\n>\n> \"Und beobachte immer die Reaktionen deiner Leser. Was gefällt ihnen und was wird nicht beachtet?\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Żeby zawsze jak najwięcej czytelników czytało twoje teksty, możesz wykorzystywać media społecznościowe, eventy networkingowe i inne blogi, i tak robić reklamę dla swojego bloga.\"\n\n→ Fragment dotyczy **marketingu bloga** - jak przyciągać i utrzymywać czytelników. Pełne pokrycie pytania F.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\nKluczowe **markery marketingu**:\n- **\"möglichst viele Leser\"** (jak najwięcej czytelników) = cel: szeroka publiczność\n- **\"die sozialen Medien nutzen\"** = social media marketing\n- **\"für deinen Blog werben\"** (reklamować swojego bloga)\n- **\"Reaktionen deiner Leser\"** (reakcje czytelników) = feedback / engagement\n- **\"sich von anderen unterscheiden\"** (wyróżniać się) = strategia pozycjonowania\n\nTo wszystko **strategia przyciągania uwagi** = pytanie F.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **F**\n> - **0 pkt** - A/B/C/D/E\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.1)** Zdający określa główną myśl fragmentu tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"damit\":**\n> *Damit immer möglichst viele Leser deine Texte lesen, kannst du * (Aby ) - *damit* + cel, czasownik na końcu zdania podrzędnego (*lesen*).\n>\n> 📖 **Reference - czasowniki refleksywne:**\n> *sich unterscheiden* (różnić się): *Dein Blog **soll sich** von anderen unterscheiden.* - zaimek zwrotny *sich* w Akk.\n>\n> 📖 **Reference - strona bierna:**\n> *Was **wird** nicht **beachtet**?* (Co nie jest brane pod uwagę / nie zauważane?) - Vorgangspassiv: *werden* + Partizip II.\n>\n> 📖 **Reference - werben für + Akk:**\n> *für etwas werben* (robić reklamę czegoś): *Du kannst für deinen Blog werben.* (Możesz robić reklamę dla swojego bloga.)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Wie erstellt man einen Blog? | Tworzenie było w 4.1; tu chodzi o marketing | Mylenie etapów |\n| B | Wie verdienen Blogger Geld? | Brak tematu zarabiania | Mylenie z 4.4 |\n| C | Wie findet man ein Thema? | Temat to 4.2; tu chodzi o czytelników | - |\n| D | Wie wählt man die beste Plattform? | Brak tematu platform | - |\n| E | Welche Produkte empfehlen? | Brak rekomendacji produktów | - |\n| **F** | **Wie kann Blogger Menschen interessieren?** | **POPRAWNA** - media społecznościowe, networking, reklama | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik **werben** (robić reklamę) jest kluczowym sygnałem marketingu. Nie myl z *werden* (stawać się) ani *bewerben* (ubiegać się).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wzmianka o *Reaktionen der Leser* (reakcje czytelników) służy STRATEGII przyciągania, nie tworzenia bloga ani wyboru tematu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *möglichst viele Leser* (jak najwięcej czytelników) = bezpośredni synonim pytania **Wie kann ein Blogger viele Menschen interessieren?**\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. Wie verdienen Blogger Geld?** (Jak blogerzy zarabiają pieniądze?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nFragment 4.4. opisuje mechanizm **zarabiania na blogu**:\n\n> \"Einige Blogger können tatsächlich davon leben, dass sie Texte und Bilder im Internet publizieren. Wie das geht?\"\n>\n> \"Vor allem brauchst du möglichst viele Leser, denn sie machen deinen Blog interessant für Werbekunden.\"\n>\n> \"Wenn du genug Leser hast, dann kannst du Werbeplätze auf deiner Website verkaufen. Für jeden Klick auf eine Werbung bekommst du dann ein bisschen Geld.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Niektórzy blogerzy mogą faktycznie z tego żyć, że publikują teksty i zdjęcia w Internecie. Jak to działa? Przede wszystkim potrzebujesz jak najwięcej czytelników Możesz sprzedawać miejsca reklamowe na swojej stronie. Za każde kliknięcie reklamy dostajesz trochę pieniędzy.\"\n\n→ Fragment opisuje **model biznesowy blogowania** = jak zarobić: czytelnicy → reklamodawcy → kliknięcia → pieniądze. Pełne pokrycie pytania B.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\nKluczowe **markery finansowe**:\n- **\"davon leben\"** (z czegoś żyć) = zarabiać na utrzymanie\n- **Werbekunden** (klienci reklamowi)\n- **Werbeplätze verkaufen** (sprzedawać miejsca reklamowe)\n- **\"ein bisschen Geld bekommen\"** (otrzymywać trochę pieniędzy)\n- **\"Für jeden Klick bekommst du Geld\"** = pay-per-click model\n\nTo wszystko **konkretny mechanizm zarabiania**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A/C/D/E/F\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.1)** Zdający określa główną myśl fragmentu tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"denn\":**\n> *brauchst du Leser, **denn** sie machen deinen Blog interessant* (potrzebujesz czytelników, BO oni czynią twojego bloga interesującym) - *denn* z normalnym szykiem (czasownik na 2. pozycji), wprowadza uzasadnienie.\n>\n> 📖 **Reference - \"davon leben\":**\n> *davon = von + dem* (z tego). *Sie können davon leben.* (Mogą z tego żyć.) - zaimek przyimkowy zastępujący wyrażenie.\n>\n> 📖 **Reference - przyimek \"für\" + Akk w kontekście pieniędzy:**\n> *Für jeden Klick bekommst du Geld.* (Za każde kliknięcie dostajesz pieniądze.) - *für + Akk* (cena/kompensata).\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"wenn\" + \"dann\":**\n> *Wenn du genug Leser hast, **dann** kannst du Werbeplätze verkaufen.* - zdanie warunkowe; w zdaniu *wenn-* V na końcu (*hast*), w zdaniu głównym z *dann* - inwersja.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Wie erstellt man einen Blog? | Tworzenie było w 4.1 | - |\n| **B** | **Wie verdienen Blogger Geld?** | **POPRAWNA** - reklamy + kliknięcia + miejsce reklamowe | - |\n| C | Wie findet man ein Thema? | Temat był w 4.2 | - |\n| D | Wie wählt man die beste Plattform? | Brak tematu platform | DODATKOWE - nie pasuje |\n| E | Welche Produkte empfehlen? | Brak rekomendacji produktów | DODATKOWE - nie pasuje |\n| F | Wie kann Blogger Menschen interessieren? | Tematyka czytelników była w 4.3 | Mylenie marketingu z monetyzacją |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Dwa zdania (D i E) **dodatkowe** - nie pasują do żadnego fragmentu. To celowy element zadań matching CKE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Fragment 4.4 wspomina o czytelnikach (*möglichst viele Leser*), ale tylko jako WARUNKU zarabiania, nie jako głównego tematu. Główna myśl = **zarabianie**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemiecki rzeczownik **Werbung** (reklama) + **Werbeplätze** (miejsca reklamowe) + **Werbekunden** (klienci reklamowi) = trzy słowa wokół tematu zarabiania na reklamach. To silny sygnał odpowiedzi B.","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":7,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-7)\nPrzeczytaj cztery teksty (A-D) związane z robieniem selfie. Wykonaj zadania 5.1.-5.7.\nzgodnie z poleceniami.\nTekst A\nENDLICH FERIEN\nMein Wecker klingelte und ich setzte mich auf. Heute war der letzte Schultag und dann hieß\nes Ferien! Sonne, Strand und jede Menge Selfies. Was gab es Besseres?\nApropos Selfie. Ich musste in einer halben Stunde in der Schule sein und ich musste noch\nein Guten-Morgen-Selfie machen! Ich ging zu meinem Schminktisch. Eilig schminkte ich\nmeine katzengrünen Augen und kämmte meine braunen Haare. Zurück in meinem Bett\ndeckte ich mich zu, setzte ein Lächeln auf und schoss mehrere Selfies. Dann wählte ich eins,\nmachte noch einen Filter drüber und postete es mit einem „Guten Morgen“.\nIch zog mich schnell an, weil es schon wirklich spät war. Auf dem Weg zur Schule sah ich\nJonas, meinen besten Freund, aber ich hatte keine Zeit für ihn. Ich musste doch meine alten\nBilder checken. Sie hatten schon mehrere Kommentare und 1000 Likes! Toll!\nVor der Schule schoss ich wieder ein Foto von mir und postete es mit dem Kommentar\n„Gleich endlich frei!“\nNa podstawie: Kreavity, „Selfie Girl - Pausiert”\nTekst B\nEIN BESONDERES SELBSTPORTRÄT\nMöchten Sie Ihr eigenes originelles Porträt haben? Schicken Sie uns Ihr Foto und unsere\nprofessionellen Designer machen es zu einem Kunstwerk. Entscheiden Sie selbst, ob Sie als\nMarilyn Monroe, Elvis Presley, Superman oder Fashion-Queen dargestellt werden. Mehr als\n15 verschiedene Bildstile stehen zur Auswahl, die sich beispielsweise an Comics oder etwa\nan Andy Warhol orientieren.\nSchon für 69 Euro können Sie ein Poster mit dem eigenen Porträt bekommen. Wenn Sie\nein Porträt für 100 und mehr Euro bestellen, bekommen Sie nicht nur das Poster, sondern\nauch die Bilddateien. Bei einer Bestellung für 150 Euro können Sie 25% Rabatt für\nein zweites Porträt erhalten.\nSo können Sie das Kunstwerk nicht nur in den eigenen vier Wänden bewundern - auch Ihre\nFreunde in den sozialen Netzwerken haben etwas davon.\nNa podstawie: www.starting-up.de\nMJNP-P0-100\nTekst C\nForum\nMacht ihr Selfies?\nMichi203\nIch glaube, dass fast alle jungen Leute Selfies machen, auch wenn sie das\nnicht zugeben. Ich sehe jeden Tag meine 15-jährige Schwester, wie sie verschiedene\nMienen macht und sich dabei mehrmals fotografiert. Ich mache nur dann ein Selfie, wenn\nich mit Freunden an einem schönen Ort bin.\nKlaara01\nIch mache ab und zu Selfies, aber ich poste sie nicht auf Instagram. Und ich\nwerde das nicht machen. Ich bin nicht der Meinung, dass sie jemandem gefallen können.\nMeine Freundinnen benutzen bei Selfies verschiedene Foto-Gadgets und ihre Porträts\nsind viel schöner als meine. Ich möchte das auch mal ausprobieren. Was würdet ihr mir\nempfehlen?\nTekst własny\nTekst D\nSELFIES UNTER JUGENDLICHEN\n74 Prozent der Jugendlichen machen Selfies. Aber nur 30 Prozent sagen, dass Selfies sehr\nwichtig für sie sind. Die Befragung zeigt: Die meisten finden das Selfie-Machen peinlich.\nDeshalb sagen sie: „Ich mache keine Selfies, das sind Porträts.“\nSelfie? Und wenn ja, wie oft?\nNa podstawie: ikw-jugendstudie.org\n74%\nJa\n26%\nNein\n36%\n24%\n14%\n26%\neinmal\nwöchentlich\neinmal täglich\nmehrmals\ntäglich\ngar keine\nSelfies\nMJNP-P0-100\nPrzeczytaj zdania 5.1.-5.3. Dopasuj do każdego zdania właściwy tekst (A-D). Wpisz\nrozwiązania do tabeli.\nUwaga: jeden tekst nie pasuje do żadnego zdania.\n5.1. Der Autor des Textes bietet einen interessanten Fotoservice an.\n5.2. Der Text erzählt von einem Mädchen, das die ganze Zeit nur daran denkt,\nSelfies zu posten.\n5.3. Dass die meisten Jugendlichen Selfies machen, wird in diesem Text als\neine Meinung dargestellt.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 5.1. DO 5.3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100\nPrzeczytaj wpis na blogu. Uzupełnij luki 5.4.-5.7. zgodnie z treścią tekstów A-D, tak\naby jak najbardziej precyzyjnie oddać ich sens. Luki należy uzupełnić w języku\npolskim.\nEksperci sądzą, że ludzie robią selfie, żeby zyskać akceptację w oczach innych. Pewnie\ndlatego selfie jest tak popularne wśród młodych ludzi. Prawie 25% badanych przyznało\nw ankiecie, że robi selfie 5.4.\nSelfie to taki współczesny autoportret. Niektórzy twierdzą, że może stać się nawet dziełem\nsztuki. Pewna firma oferuje przerobienie fotografii przysłanej przez klienta na wyjątkowy\nportret już za 5.5. To chyba\nniezbyt wygórowana kwota za artystyczny portret.\nWydaje się jednak, że młodym ludziom zależy raczej na liczbie zamieszczanych zdjęć, a nie\nna ich jakości. Najważniejsze, by pojawiały się wciąż nowe ujęcia ich twarzy w portalach\nspołecznościowych. Ci miłośnicy selfie często popadają w przesadę, jak pewna dziewczyna\nopisująca w pamiętniku swój poranek. Otóż zaraz po obudzeniu maluje się, a następnie\n5.6. ,\nżeby tam zrobić sobie poranne selfie. Potem w drodze do szkoły sprawdza zdjęcia, które\nwcześniej zamieściła na portalach społecznościowych, i cieszy się, że mają dużo lajków.\nNa szczęście są również osoby, które bardziej rozważnie obchodzą się ze swoim\nwizerunkiem, na przykład dziewczyna, która na jednym z forów stwierdza, że nigdy\n5.7.\nw sieci, i nie zamierza tego zmieniać.\nMJNP-P0-100","answer":"5.1 = B; 5.2 = A; 5.3 = C","answer_text":"5 maja 2023 r.\nData publikacji\ndokumentu:","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B** - *EIN BESONDERES SELBSTPORTRÄT*\n\nStwierdzenie: *Der Autor des Textes bietet einen interessanten Fotoservice an.* (Autor tekstu oferuje interesującą usługę fotograficzną.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu B\nTekst B to wprost **reklama usługi przetwarzania zdjęć w sztukę**:\n\n> \"Möchten Sie Ihr eigenes originelles Porträt haben? Schicken Sie uns Ihr Foto und unsere professionellen Designer machen es zu einem Kunstwerk.\"\n>\n> \"Mehr als 15 verschiedene Bildstile stehen zur Auswahl, die sich beispielsweise an Comics oder etwa an Andy Warhol orientieren.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Czy chciałby Pan/Pani mieć własny oryginalny portret? Proszę przysłać nam swoje zdjęcie, a nasi profesjonalni designerzy zrobią z niego dzieło sztuki.\"\n\n→ Tekst B oferuje konkretną **usługę fotograficzną** - przetworzenie zdjęcia klienta w dzieło sztuki. Pełne pokrycie zdania.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\nKluczowe **markery oferty usługowej**:\n- **\"Schicken Sie uns Ihr Foto\"** - bezpośrednia zachęta klienta (Imperatyw formalny)\n- **\"unsere professionellen Designer\"** - firma świadcząca usługę\n- **Ceny**: 69 Euro / 100 Euro / 150 Euro (oferta cenowa)\n- **Rabatt**: zniżka 25% na drugi portret\n- **Bildstile**: 15 stylów (Comics, Andy Warhol)\n\nTekst ma **strukturę reklamy** - od pytania zachęcającego po szczegóły oferty.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.4)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Imperatyw formalny (Sie-Form):**\n> *Schicken Sie!* (Proszę przysłać!) - pozycja: V na 1. miejscu, *Sie* na 2.\n> *Möchten Sie ?* (Czy chciałby Pan/Pani ?) - pytanie z czasownikiem modalnym *möchten*.\n>\n> 📖 **Reference - przyimek \"an\" z rodzajnikiem:**\n> *sich orientieren an + Dat* (orientować się według, wzorować się na): *Stile, die sich an Andy Warhol orientieren.*\n>\n> 📖 **Reference - rzeczownik z przymiotnikiem:**\n> *Ein **besonderes** Selbstporträt* (szczególny autoportret) - *Selbstporträt* (das, neut.), ein + Adj. *-es* (Akk. neut.).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Tekst | Treść | Dlaczego nie pasuje | Typowa pułapka |\n| A | ENDLICH FERIEN | Opowieść o dziewczynie i selfie, nie usługa | Mylenie z B |\n| **B** | **EIN BESONDERES SELBSTPORTRÄT** | **POPRAWNA** - reklama firmy z usługą fotograficzną | - |\n| C | Forum: Macht ihr Selfies? | Forum-dyskusja o robieniu selfie | - |\n| D | SELFIES UNTER JUGENDLICHEN | Wykres ze statystykami | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **Fotoservice** w stwierdzeniu = niem. *Fotodienstleistung* / *Foto-Service*. W tekście B kluczowe jest *unsere professionellen Designer machen es zu einem Kunstwerk* - to opis SERWISU.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Ceny i rabaty (69 Euro, 25%) to wyraźne sygnały oferty komercyjnej, niespotykane w opowiadaniu (A), forum (C) czy wykresie (D).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Möchten Sie ?* na początku to klasyczne zachętne pytanie reklamowe - zwraca uwagę potencjalnego klienta.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**A** - *ENDLICH FERIEN*\n\nStwierdzenie: *Der Text erzählt von einem Mädchen, das die ganze Zeit nur daran denkt, Selfies zu posten.* (Tekst opowiada o dziewczynie, która cały czas myśli tylko o publikowaniu selfie.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu A\nTekst A (z opowiadania *Selfie Girl*) opisuje dziewczynę OBSESYJNIE myślącą o selfie:\n\n> \"Heute war der letzte Schultag und dann hieß es Ferien! Sonne, Strand und jede Menge Selfies. Was gab es Besseres?\"\n>\n> \"Apropos Selfie. Ich musste in einer halben Stunde in der Schule sein und ich musste noch ein Guten-Morgen-Selfie machen!\"\n>\n> \"Auf dem Weg zur Schule sah ich Jonas, meinen besten Freund, aber ich hatte keine Zeit für ihn. Ich musste doch meine alten Bilder checken.\"\n>\n> \"Vor der Schule schoss ich wieder ein Foto von mir und postete es \"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Słońce, plaża i mnóstwo selfie. Co mogłoby być lepsze? Musiałam jeszcze zrobić Selfie na dobry rano! Nie miałam czasu dla niego. Musiałam sprawdzić swoje stare zdjęcia.\"\n\n→ **Cała narracja kręci się wokół selfie** - od momentu obudzenia po drogę do szkoły. To dokładnie obraz dziewczyny myślącej tylko o publikowaniu zdjęć.\n\n## Sposób 2 - analiza pragmatyczna\nKluczowe **markery obsesji selfie**:\n- **\"jede Menge Selfies\"** (mnóstwo selfie) = pasja\n- **\"Was gab es Besseres?\"** (Co mogło być lepsze?) = selfie jako priorytet życiowy\n- **\"ich musste\" + selfie** - czasownik modalny *müssen* sygnalizuje wewnętrzny przymus\n- **\"keine Zeit für ihn\"** (brak czasu dla przyjaciela) - selfie nad relacje społeczne\n- Przykład: pominęła chłopaka Jonasa, by sprawdzić zdjęcia z lajkami\n\nTo **wyraźny obraz uzależnienia od mediów społecznościowych**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.1)** Zdający określa główną myśl tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Präteritum w narracji:**\n> *Mein Wecker klingelte ich setzte mich auf ich musste ich schoss * - typowa narracja w czasie przeszłym prostym (literatura).\n>\n> 📖 **Reference - czasowniki rozdzielnie złożone:**\n> *Es heißt Ferien!* (Nadchodzą wakacje!) - wyrażenie idiomatyczne.\n> *Auf dem Weg zur Schule* - okolicznik miejsca w trakcie (Dativ).\n>\n> 📖 **Reference - czasownik modalny \"müssen\" w psychologicznym sensie:**\n> *Ich musste ein Selfie machen.* (Musiałam zrobić selfie.) - *müssen* w 1. os. wyraża wewnętrzny przymus, presję psychologiczną.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Tekst | Treść | Dlaczego nie pasuje | Typowa pułapka |\n| **A** | **ENDLICH FERIEN** | **POPRAWNA** - obsesyjna narracja o selfie | - |\n| B | EIN BESONDERES SELBSTPORTRÄT | Reklama usługi, nie opowieść o dziewczynie | - |\n| C | Forum: Macht ihr Selfies? | Forum z opiniami, nie narracja | - |\n| D | SELFIES UNTER JUGENDLICHEN | Statystyki, nie opowieść | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst A nazywa się \"Selfie Girl\" (autorka: Kreavity) - to literatura młodzieżowa o uzależnieniu od mediów społecznościowych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemiecki czasownik *posten* (wstawiać post, anglicyzm) używany w tekście A: *postete es mit einem „Guten Morgen\"* (zapostowała z napisem \"Dzień dobry\").\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Forma narracji w 1. os. lp. + Präteritum + powtarzające się odniesienia do selfie/zdjęć/Likes = typowa **wewnętrzna perspektywa obsesji**.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**C** - *Forum: Macht ihr Selfies?*\n\nStwierdzenie: *Dass die meisten Jugendlichen Selfies machen, wird in diesem Text als eine Meinung dargestellt.* (To, że większość młodych ludzi robi selfie, jest w tym tekście przedstawione jako opinia.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu C\nW tekście C użytkownik **Michi203** wprost zaznacza, że to jego OPINIA:\n\n> Michi203: \"**Ich glaube, dass** fast alle jungen Leute Selfies machen, auch wenn sie das nicht zugeben.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Sądzę, że prawie wszyscy młodzi ludzie robią selfie, nawet jeśli się do tego nie przyznają.\"\n\n→ Fraza **\"Ich glaube, dass \"** (Sądzę, że ) to klasyczny niemiecki marker opinii. Michi203 NIE podaje faktów, tylko własną hipotezę.\n\n## Sposób 2 - porównanie z tekstem D (fakty)\nW tekście D ta sama informacja jest podana jako **FAKT**:\n\n> \"74 Prozent der Jugendlichen machen Selfies.\"\n>\n> \"Aber nur 30 Prozent sagen, dass Selfies sehr wichtig für sie sind.\"\n\nTekst D opiera się na **konkretnych badaniach** (procenty, wykres, źródło ikw-jugendstudie.org) - to FAKTY.\n\n**Stwierdzenie** mówi: \"przedstawione **als eine Meinung**\" (jako OPINIA) - czyli szukamy tekstu z opinią, NIE z faktami. To tekst C.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.7)** Zdający wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w tekście.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Frazy wprowadzające opinię:**\n> *Ich glaube, dass * (Sądzę, że )\n> *Ich bin der Meinung, dass * (Jestem zdania, że )\n> *Meiner Meinung nach * (Moim zdaniem )\n> Wszystkie czasowniki opinii (glauben, denken, meinen) wprowadzają zdanie z *dass* + V na końcu.\n>\n> 📖 **Reference - strona bierna (Vorgangspassiv):**\n> *wird als Meinung dargestellt* (jest przedstawione jako opinia) - *werden + Partizip II*. *darstellen* (przedstawiać) → *dargestellt*.\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"auch wenn\":**\n> * auch wenn sie das nicht zugeben.* ( nawet jeśli się do tego nie przyznają.) - *auch wenn* = nawet gdy, V na końcu zdania podrzędnego.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Tekst | Treść | Dlaczego nie pasuje | Typowa pułapka |\n| A | ENDLICH FERIEN | Opowieść o jednej dziewczynie, brak uogólnień | - |\n| B | EIN BESONDERES SELBSTPORTRÄT | Reklama, brak tematu młodzieży | - |\n| **C** | **Forum: Macht ihr Selfies?** | **POPRAWNA** - \"Ich glaube\" = opinia | - |\n| D | SELFIES UNTER JUGENDLICHEN | Statystyki (74%), to FAKT, nie opinia | Pułapka: ta sama informacja, ale w formie faktu |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE testuje umiejętność **odróżniania faktów od opinii**. Marker opinii: *Ich glaube, ich denke, ich meine, meiner Meinung nach*. Marker faktu: liczby, procenty, źródła naukowe.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Trudność polega na tym, że TA SAMA informacja (większość młodych robi selfie) jest w **D** podana jako fakt (74%), a w **C** jako opinia (Ich glaube). Pytanie wskazuje **\"als eine Meinung\"** = szukamy opinii.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Forum (Internet-Forum) to typowy gatunek **wyrażania opinii** - sygnał, że tekst C zawiera subiektywne spostrzeżenia.\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**raz dziennie**\n\n(Akceptowane: jeden raz dziennie, 1x dziennie, raz w ciągu dnia, raz na dobę, raz na 24 h)\n\n## Sposób 1 - analiza wykresu w tekście D\nLuka dotyczy fragmentu polskiego: *\"Prawie 25% badanych przyznało w ankiecie, że robi selfie 5.4. \"*\n\nW tekście D wykres pokazuje rozkład częstotliwości:\n- **einmal wöchentlich** (raz w tygodniu) - 36%\n- **einmal täglich** (raz dziennie) - 24%\n- **mehrmals täglich** (kilka razy dziennie) - 14%\n- **gar keine Selfies** (w ogóle) - 26%\n\n→ **24% = \"prawie 25%\"** (przybliżenie do ćwierci) → odpowiada **einmal täglich** = po polsku **raz dziennie**.\n\n## Sposób 2 - analiza polskiego sformułowania\nFraza polska *\"prawie 25%\"* matematycznie pasuje do **24%**. Inne wartości z wykresu (36%, 14%, 26%) NIE pasują:\n- 36% = ponad jedna trzecia, nie \"prawie 25%\"\n- 14% = znacznie mniej niż 25%\n- 26% = \"ponad 25%\" - nie pasuje do \"prawie\"\n\nJedyna wartość zbliżona do **prawie 25%** to **24% (einmal täglich)** = **raz dziennie**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **raz dziennie** (lub równoważne)\n> - **Akceptowane warianty:** jeden raz dziennie, 1x dziennie, raz w ciągu dnia, raz na dobę, raz na 24 h\n> - **WYKLUCZONE:**\n> - *raz na tydzień / w tygodniu* - niezgodne z 24%\n> - *codziennie / każdego dnia* - niewystarczająco precyzyjne (codziennie może być też kilka razy)\n> - *einmal pro Tag* - zły język (luka po polsku!)\n> - *74% ludzi robi sobie codziennie selfie* - niezgodne ze strukturą zdania (luka po liczbie 25%)\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.4)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - wyrażenia częstotliwości po niemiecku:**\n> *einmal täglich* = raz dziennie (regularnie, raz na dzień)\n> *einmal wöchentlich* = raz w tygodniu\n> *einmal monatlich* = raz w miesiącu\n> *mehrmals täglich* = kilka razy dziennie\n>\n> 📖 **Reference - przysłówki częstotliwości:**\n> Sufiks **-lich** + nazwa okresu: *täglich, wöchentlich, monatlich, jährlich* (codziennie, co tydzień, co miesiąc, co rok).\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Luka jest po polsku - NIE wpisuj niemieckiego *einmal täglich*. Klucz CKE wymaga języka polskiego (\"raz dziennie\").\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Polski **codziennie** to NIE TO SAMO co **raz dziennie**. \"Codziennie\" oznacza tylko regularność (każdego dnia), nie częstotliwość w obrębie dnia. \"Raz dziennie\" precyzuje dokładnie 1 raz. Klucz CKE wymaga PRECYZJI.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka - 74% to wartość OGÓLNA Jugendlichen robiących selfie (a NIE \"prawie 25%\"). Nie myl z 24% (einmal täglich).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE bardzo strict pod kątem precyzji - używaj \"raz dziennie\" / \"jeden raz dziennie\", nie \"codziennie\".\n\n**5.5.** ## Poprawna odpowiedź\n**69 euro**\n\n(Akceptowane: 69 Euro, sześćdziesiąt dziewięć euro, niecałe 70 euro)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu B\nLuka dotyczy fragmentu polskiego: *\"Pewna firma oferuje przerobienie fotografii na wyjątkowy portret już za 5.5. \"*\n\nW tekście B czytamy:\n\n> \"Schon **für 69 Euro** können Sie ein Poster mit dem eigenen Porträt bekommen.\"\n>\n> \"Wenn Sie ein Porträt für 100 und mehr Euro bestellen, bekommen Sie nicht nur das Poster, sondern auch die Bilddateien.\"\n>\n> \"Bei einer Bestellung für 150 Euro können Sie 25% Rabatt für ein zweites Porträt erhalten.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Już za 69 euro może Pan/Pani otrzymać plakat z własnym portretem.\"\n\n→ Polskie **\"już za\"** = niem. **\"schon für\"** = **najniższa cena**. To **69 euro** (nie 100, nie 150).\n\n## Sposób 2 - analiza struktury cen\n3 progi cenowe w tekście B:\n- **69 euro** = poster z portretem (najmniejsza opcja)\n- **100+ euro** = poster + pliki graficzne\n- **150 euro** = 25% rabatu na drugi portret\n\nPolskie sformułowanie **\"już za\"** sygnalizuje **MINIMALNĄ cenę**. To **69 euro**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **69 euro** (lub równoważne)\n> - **Akceptowane warianty:** 69 Euro, 69 €, sześćdziesiąt dziewięć euro, niecałe 70 euro\n> - **WYKLUCZONE:**\n> - *100 euro* - to KOLEJNA cena (z plikami), nie minimalna\n> - *150 euro* - to cena z rabatem, nie minimalna\n> - *69 złotych* - zła waluta (chodzi o euro)\n> - *niewielkie pieniądze / parę euro* - niewystarczająco precyzyjne\n> - *kilkadziesiąt euro* - niewystarczająco precyzyjne\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.4)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - wyrażenia cenowe po niemiecku:**\n> *Schon für 69 Euro * (Już za 69 euro ) - *schon* = już (przysłówek z znaczeniem \"nawet od / minimum\")\n> *für + Akk* (za, w cenie): *für 100 Euro bestellen* (zamawiać za 100 euro).\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"wenn\" w warunkach handlowych:**\n> *Wenn Sie ein Porträt für 100 Euro bestellen, bekommen Sie * - *wenn* z V na końcu, w zdaniu głównym inwersja.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz **\"już za\"** = najmniejsza cena. W tekście jest *\"Schon für 69 Euro\"* (Już za 69 euro). To MINIMALNA cena, nie wyższa.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE wyklucza *\"kilkadziesiąt euro\"* czy *\"parę euro\"* - wymaga **dokładnej liczby**. \"Niecałe 70 euro\" jest akceptowane jako precyzja zbliżona do 69.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Waluta MUSI być euro, nie złotówki - tekst niemiecki, ceny w euro. Klucz wprost wyklucza \"69 złotych\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka: nie myl 69 euro z 100 euro (cena z dodatkowymi plikami) ani 150 euro (z 25% rabatem). Pytanie dotyczy MINIMALNEJ ceny startowej (\"już za\").\n\n**5.6.** ## Poprawna odpowiedź\n**wraca do łóżka**\n\n(Akceptowane: kładzie się ponownie do łóżka, idzie z powrotem do łóżka, idzie do łóżka)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu A\nLuka dotyczy fragmentu polskiego: *\" zaraz po obudzeniu maluje się, a następnie 5.6. , żeby tam zrobić sobie poranne selfie.\"*\n\nW tekście A czytamy:\n\n> \"Eilig schminkte ich meine katzengrünen Augen und kämmte meine braunen Haare. **Zurück in meinem Bett** deckte ich mich zu, setzte ein Lächeln auf und schoss mehrere Selfies.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Szybko pomalowałam swoje kocie zielone oczy i uczesałam brązowe włosy. **Z powrotem w moim łóżku** przykryłam się, nadałam uśmiech i strzeliłam kilka selfie.\"\n\n→ Fraza **\"Zurück in meinem Bett\"** (z powrotem w moim łóżku) wskazuje na ruch: poszła do łóżka, czyli **WRACA do łóżka**.\n\n## Sposób 2 - analiza pragmatyczna\nPolski fragment ma strukturę: *maluje się → 5.6. (ruch) → żeby tam zrobić selfie*. Słowo **\"tam\"** odnosi się do miejsca, do którego dziewczyna idzie. To miejsce z kontekstu to **łóżko** (Bett).\n\nLogika opowiadania:\n1. Wstaje, idzie do toaletki (Schminktisch) - *Ich ging zu meinem Schminktisch*\n2. Maluje się i czesze\n3. **Wraca do łóżka** (Zurück in meinem Bett)\n4. Robi selfie z uśmiechem\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.6, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **wraca do łóżka** (lub równoważne)\n> - **Akceptowane warianty:** kładzie się ponownie do łóżka, kładzie się jeszcze raz do łóżka, idzie z powrotem do łóżka, idzie do łóżka, kładzie się na łóżko z uśmiechem, czesze włosy i wraca z powrotem do łóżka\n> - **WYKLUCZONE:**\n> - *geht ins Bett* - zły język (luka po polsku!)\n> - *idzie* - niewystarczająco precyzyjne (gdzie?)\n> - *idzie do szkoły / toalety / przyjaciela* - niezgodne z tekstem\n> - *ścieli swoje łóżko* - niezgodne (przykrywa siebie, nie ścieli)\n> - *ubiera się* - niezgodne (ubiera się PÓŹNIEJ, po selfie)\n> - *przykrywa się / uśmiecha się* - nie łączy się logicznie z otaczającym lukę (lukę poprzedza \"a następnie\" sugerujące ruch, nie czynność)\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.4)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - okolicznik miejsca z \"zurück\":**\n> *Zurück in meinem Bett* (z powrotem w moim łóżku) - *zurück* = z powrotem; *in meinem Bett* (Dat. - *wo?*).\n>\n> 📖 **Reference - różnica wo/wohin:**\n> *Wohin? → ins Bett gehen* (iść DO łóżka, Akk. - kierunek)\n> *Wo? → im Bett liegen* (leżeć W łóżku, Dat. - pozycja)\n>\n> 📖 **Reference - Präteritum z czasownikami ruchu:**\n> *ging* (poszłam), *kam zurück* (wróciłam), *legte mich* (położyłam się).\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Polski tekst ma lukę WEW. zdania - odpowiedź musi pasować gramatycznie do *\"maluje się, a następnie 5.6.\"* + *\"żeby tam zrobić selfie\"*. Wymagana FORMA OSOBOWA czasownika (3. os. lp.).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"tam\"** (po niem. *dort*) odnosi się do miejsca, do którego dziewczyna idzie. W tekście to **łóżko** (Bett).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE wyklucza ogólnikowe odpowiedzi (\"idzie\") - wymaga precyzji (\"wraca do łóżka\"). To typowe dla zadań gap-fill po polsku.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka: nie myl z \"ubiera się\" - w tekście dziewczyna ubiera się PO selfie (*Ich zog mich schnell an, weil es schon wirklich spät war*), nie przed nim.\n\n**5.7.** ## Poprawna odpowiedź\n**nie publikuje swoich selfie**\n\n(Akceptowane: nie zamieszcza/wstawia/udostępnia swoich selfie/zdjęć/fotografii, nie rozpowszechnia swoich selfie)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu C\nLuka dotyczy fragmentu polskiego: *\" dziewczyna, która na jednym z forów stwierdza, że nigdy 5.7. w sieci, i nie zamierza tego zmieniać.\"*\n\nW tekście C czytamy wypowiedź Klaary01:\n\n> Klaara01: \"Ich mache ab und zu Selfies, aber **ich poste sie nicht auf Instagram. Und ich werde das nicht machen.**\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Robię od czasu do czasu selfie, ale nie umieszczam ich na Instagramie. I nie zamierzam tego robić.\"\n\n→ Dziewczyna **nie publikuje swoich selfie** w sieci (Instagram = sieć) i **nie zamierza tego zmieniać** (\"ich werde das nicht machen\" = przyszłość zaprzeczona).\n\n## Sposób 2 - analiza pragmatyczna\nNiemiecki czasownik **posten** (zapostować, opublikować) to anglicyzm wyrażający akcję wstawiania w media społecznościowe. Polskie synonimy: publikować, zamieszczać, wstawiać, udostępniać.\n\nPolska fraza **\"w sieci\"** = niem. **\"online\" / \"im Internet\" / \"auf Instagram\"** (na konkretnej platformie).\n\nDodatkowy kontekst: **\"i nie zamierza tego zmieniać\"** wskazuje na czynność, której się NIE robi i NIE chce się zmieniać - to dokładnie pasuje do *\"ich werde das nicht machen\"* (nie zamierzam zacząć).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.7, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **nie publikuje swoich selfie** (lub równoważne)\n> - **Akceptowane warianty:** nie zamieszcza/wstawia/udostępnia/rozpowszechnia swoich selfie/zdjęć/fotografii, nie publikuje swoich selfi (z drobnym błędem ortograficznym), nie opublikowała posta na Instagramie\n> - **WYKLUCZONE:**\n> - *nie wykorzystuje fotogadżetów* - niezgodne (Klaara mówi, że KOLEŻANKI używają, a ona by chciała wypróbować)\n> - *nie upiększy swoich portretów* - niezgodne\n> - *nie robi selfie* - niezgodne (Klaara MUSI robić selfie *\"ab und zu\"*)\n> - *nie podaje do publicznej wiadomości* - wieloznaczne, nie pasuje do kontekstu mediów społecznościowych\n> - *nie wrzuca/wstawia fotografii do sieci* - nie łączy się logicznie z \"w sieci\" (powtórzenie)\n> - *nie zamieszcza swoich obrazów* - niewystarczająco precyzyjne (Bilder ≠ Selfies)\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.4)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - czasowniki z anglicyzmów:**\n> *posten* (publikować, wrzucać post) - *ich poste, du postest, er postet*. Partizip II: *gepostet*.\n> *Ich poste sie nicht auf Instagram.* (Nie umieszczam ich na Instagramie.)\n>\n> 📖 **Reference - Futur I w wyrażaniu intencji:**\n> *Ich werde das nicht machen.* (Nie zamierzam tego robić / Nie zrobię tego.) - *werden + Infinitiv* dla zapowiedzi przyszłej decyzji.\n>\n> 📖 **Reference - fraza \"ab und zu\":**\n> *ab und zu* = od czasu do czasu, sporadycznie. Synonimy: *manchmal, hin und wieder, gelegentlich*.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klaara01 ROBI selfie (\"Ich mache ab und zu Selfies\") - różnica polega na tym, że ich NIE PUBLIKUJE. To kluczowe dla wypełnienia luki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Polski **\"w sieci\"** = social media / Internet - luka wymaga czasownika typu \"publikuje, zamieszcza, wstawia\", a NIE \"wrzuca do sieci\" (bo \"w sieci\" już jest w zdaniu).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wymagana **forma osobowa** (3. os. lp. cz. teraźniejszego) - \"nie publikuje\", nie \"nie publikować\". Klucz CKE wymaga gramatycznej zgodności z otaczającym zdaniem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka: nie myl z drugą częścią wypowiedzi Klaary (chce wypróbować foto-gadżety) - to NIE jest temat luki. Luka dotyczy braku publikacji.","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.\nZakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nALLY UND DIE VIELEN TIERE\nIm Norden von Petershagen gibt es einen Hof für arme Tiere. Für die Besitzer des Hofes,\nAlly und Jens Salzmann, ist dieser Ort eine Lebensaufgabe - und vor allem\neine Herzenssache. Ally hat fast jedem Tier auf ihrem Hof einen Namen gegeben.\nBei den aktuell etwa 2000 Bewohnern ist das eine Leistung.\nSie kennt die Geschichte von jedem Tier auf ihrem Hof. Viele sind aus schlechter Haltung,\nmanche musste die Polizei sogar ihren Besitzern wegnehmen. Es gibt auch Tiere, die man\nverletzt im Freien fand und auf den Hof brachte. Ally nimmt aber keine Tiere auf, die alleine\nin ihrer natürlichen Umwelt überleben können. Auf jeden Fall rettet Ally alle Tiere vor\ndem sicheren Tod. Sie bekommen Nahrung, eine Haltung, die ihnen Stress erspart, und\ntierärztliche Hilfe.\n„Der Tag auf der Farm beginnt um fünf Uhr früh“, sagt Jens Salzmann. „Zusammen mit drei\nMitarbeitern füttern wir die Tiere. Dann muss man Hühner, Gänse und Enten rauslassen und\ndanach ist man mit dem Saubermachen beschäftigt. Die nächste Fütterung steht\nselbstverständlich auch schon an. 180 Tonnen Heu verbrauchen wir jedes Jahr auf dem Hof.\nFeierabend ist nie.“\nJens ist hauptberuflich Orgelbauer und studierter Architekt. Er hat sein Architektenbüro und\nseine Werkstatt auf dem Hof. Außerdem unterstützt er seine Frau mit viel Engagement.\nSchon bei ihrem ersten Date hatte sie ihm klar gemacht, dass sie sich aktiv für Tiere einsetzt\nund dass dieses Engagement in ihrem Leben an erster Stelle steht. „Mir hat diese\nEinstellung sofort gefallen“, sagt Jens.\nAlly Salzmann kümmert sich an 365 Tagen rund um die Uhr um ihre Tiere. Die Eheleute\nerzählen, dass die Kosten unglaublich hoch sind. Jens sagt offen, dass sie früher nicht alle\nRechnungen aus der eigenen Tasche bezahlen konnten. Die Unterstützung von\nder Gemeinde war damals auch nicht ausreichend. Deshalb gründete das Paar vor sechs\nJahren den Verein „Allys kleine Farm“. Seither sind Spenden möglich - und auch sehr\nwillkommen. Ally und Jens bekommen Geld von ganz fremden Menschen. Damit lässt sich\ndie Farm ganz gut finanzieren. Von der Gemeinde bekommen sie keine Unterstützung mehr.\n„Wir vermitteln keine Tiere an neue Besitzer“, sagt die Farm-Chefin, „und das ist\nder Unterschied zum Tierheim“. Wenn wir auf dem Hof beispielsweise einen „Tag\nder offenen Tür“ organisieren, beantworten wir alle Bitten um Tieradoption mit „nein“.\nDie Tiere sollen auf dem Gelände in aller Ruhe ihren Lebensabend verbringen und\nzusammen sein. Denn unter den Katzen, Pferden, Eseln, Hühnern oder Schwänen bestehen\ndurchaus Freundschaften. Diese zu zerstören, würde Ally Salzmann nie erlauben.\nNa podstawie: www.news-dasmagazin.de\nMJNP-P0-100\n6.1. Welche Tiere nimmt Ally Salzmann auf ihrem Hof nicht auf?\nA. Tiere, die tierärztliche Hilfe brauchen.\nB. Tiere, die eine besondere Haltung verlangen.\nC. Tiere, die von ihren Besitzern schlecht behandelt wurden.\nD. Tiere, die in der freien Natur problemlos überleben können.\n6.2. Im dritten Abschnitt wird beschrieben,\nA. wie die Arbeit auf dem Hof abläuft.\nB. wie sich die Tiere auf dem Hof verhalten.\nC. wie man jeden Morgen den Hof sauber macht.\nD. wie das Futter für die Tiere auf den Hof kommt.\n6.3. Ally hat ihrem jetzigen Mann beim ersten Treffen gesagt,\nA. dass er auf seinen Hauptberuf verzichten soll.\nB. dass er seine Einstellung zur Arbeit ändern soll.\nC. dass Tiere für sie im Leben am wichtigsten sind.\nD. dass sie auf dem Hof eine Werkstatt eröffnen will.\n6.4. Wie finanzieren Ally und Jens Salzmann heute ihren Hof?\nA. Sie erhalten Geld von der Gemeinde.\nB. Sie organisieren verschiedene Events.\nC. Sie bezahlen alles aus der eigenen Tasche.\nD. Sie bekommen Spenden von fremden Menschen.\n6.5. Warum lässt Ally ihre Tiere nicht adoptieren?\nA. Sie hat kein Vertrauen zu neuen Besitzern.\nB. Sie will die Tiere nicht voneinander trennen.\nC. Sie will dem Tierheim keine Konkurrenz machen.\nD. Sie hat Jens das bei ihrem ersten Date versprochen.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"6. Wyrażenia takie jak np. eine rote Bluse, der grüne Anzug, gesunde Ernährung fördern\n(für gesunde Ernährung sein), der erste Frühlingstag, traktowane są jako jedno\nodniesienie do podpunktu polecenia.","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**D. Tiere, die in der freien Natur problemlos überleben können.** (Zwierzęta, które mogą bez problemu przeżyć w wolnej naturze.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nW akapicie drugim Ally precyzuje, jakich zwierząt NIE przyjmuje:\n\n> \"Ally nimmt aber keine Tiere auf, die alleine in ihrer natürlichen Umwelt überleben können. Auf jeden Fall rettet Ally alle Tiere vor dem sicheren Tod.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Ally nie przyjmuje jednak zwierząt, które mogą same przeżyć w swoim naturalnym środowisku. W każdym razie Ally ratuje wszystkie zwierzęta przed pewną śmiercią.\"\n\n→ Wprost: Ally **nie przyjmuje zwierząt, które dają sobie radę same w naturze**. To dokładnie odpowiedź D (*in der freien Natur problemlos überleben können* = w wolnej naturze bez problemu przeżyją).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n**Opcja A (tierärztliche Hilfe):** W tekście: *\"Sie bekommen Nahrung, eine Haltung, die ihnen Stress erspart, und tierärztliche Hilfe\"* - zwierzęta DOSTAJĄ pomoc weterynaryjną → te zwierzęta SĄ PRZYJMOWANE. PRZECZY A.\n\n**Opcja B (besondere Haltung):** Brak takiego kryterium w tekście. Ally przyjmuje różnorodne zwierzęta (2000 sztuk), nie wyklucza tych z wymagającą hodowlą.\n\n**Opcja C (schlecht behandelt):** W tekście: *\"Viele sind aus schlechter Haltung, manche musste die Polizei sogar ihren Besitzern wegnehmen\"* - Ally przyjmuje zwierzęta źle traktowane. PRZECZY C.\n\n**Opcja D:** *\"keine Tiere die alleine in ihrer natürlichen Umwelt überleben können\"* - POPRAWNA.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.4)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - zdanie względne (Relativsatz):**\n> *Tiere, **die** in der Natur überleben können* (zwierzęta, które mogą przeżyć w naturze) - zaimek względny *die* (Nom. lm) + V *können* na końcu zdania względnego.\n>\n> 📖 **Reference - przeczenie z \"kein\":**\n> *Ally nimmt **keine** Tiere auf * (Ally nie przyjmuje żadnych zwierząt ) - *kein* + lm = *keine*; odmiana jak *ein*.\n>\n> 📖 **Reference - przyimek \"in\" z miejscem (wo?):**\n> *in der freien Natur* (w wolnej naturze) - *in + Dat. fem.* = *der*.\n>\n> 📖 **Reference - czasownik rozdzielnie złożony \"aufnehmen\":**\n> *aufnehmen* (przyjmować) - *auf-* + *nehmen*. W Präsens: *Ally nimmt auf * (prefiks na końcu).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Tierärztliche Hilfe | Te zwierzęta WŁAŚNIE są przyjmowane, by dostać pomoc | Mylenie kierunku |\n| B | Besondere Haltung | Brak takiego kryterium | - |\n| C | Schlecht behandelt | Te zwierzęta SĄ przyjmowane (z policji) | Mylenie kierunku |\n| **D** | **In freier Natur überleben können** | **POPRAWNA** - \"keine Tiere, die alleine überleben können\" | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie zawiera **NEGACJĘ** (*nicht aufnimmt*) - szukamy zwierząt, których Ally NIE PRZYJMUJE. Łatwo pomylić, jeśli czytasz pobieżnie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Synonimia: niem. *natürliche Umwelt* = pol. *naturalne środowisko* = niem. *freie Natur* (wolna natura). To samo znaczenie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zdania A i C opisują zwierzęta, które WŁAŚNIE są przyjmowane (potrzebują pomocy / źle traktowane) - to typowy odwrót pułapki.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. wie die Arbeit auf dem Hof abläuft.** (jak przebiega praca na farmie)\n\n## Sposób 1 - analiza akapitu trzeciego\nTrzeci akapit zawiera **chronologiczny opis dnia pracy** Jensa:\n\n> Jens Salzmann: \"Der Tag auf der Farm beginnt um fünf Uhr früh. Zusammen mit drei Mitarbeitern füttern wir die Tiere. Dann muss man Hühner, Gänse und Enten rauslassen und danach ist man mit dem Saubermachen beschäftigt. Die nächste Fütterung steht selbstverständlich auch schon an. 180 Tonnen Heu verbrauchen wir jedes Jahr auf dem Hof. Feierabend ist nie.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Dzień na farmie zaczyna się o piątej rano. Razem z trzema pracownikami karmimy zwierzęta. Potem trzeba wypuścić kury, gęsi i kaczki, a następnie jest się zajętym sprzątaniem. Kolejne karmienie naturalnie też już się zbliża. 180 ton siana zużywamy każdego roku na farmie. Końca dnia roboczego nigdy nie ma.\"\n\n→ Czteroetapowy opis: (1) karmienie poranne, (2) wypuszczenie kur, (3) sprzątanie, (4) kolejne karmienie. To dokładnie **\"jak przebiega praca\"** (A).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n**Opcja A (wie die Arbeit abläuft):** POPRAWNA - opis pełnego cyklu pracy.\n\n**Opcja B (wie sich die Tiere verhalten):** Brak opisu zachowań zwierząt - akapit dotyczy LUDZI pracujących.\n\n**Opcja C (wie man den Hof sauber macht):** Sprzątanie to TYLKO JEDEN element (Saubermachen), nie temat całego akapitu.\n\n**Opcja D (wie das Futter auf den Hof kommt):** Brak informacji o dostawie paszy - akapit mówi o ZUŻYCIU paszy (180 ton/rok), nie dostawie.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C, D, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.1)** Zdający określa główną myśl fragmentu tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - czasowniki rozdzielnie złożone:**\n> *ablaufen* (przebiegać) - *ab-* + *laufen*. *Wie läuft die Arbeit ab?*\n> *rauslassen* (wypuszczać) - *raus-* + *lassen*. *Man muss die Hühner rauslassen.*\n>\n> 📖 **Reference - pytania pośrednie z czasownikiem na końcu:**\n> *Im Abschnitt wird beschrieben, **wie** die Arbeit abläuft.* - *wie* + V na końcu (*abläuft*).\n>\n> 📖 **Reference - strona bierna (Vorgangspassiv):**\n> *Im dritten Abschnitt **wird beschrieben**.* (W trzecim akapicie jest opisywane.) - *werden + Partizip II*.\n>\n> 📖 **Reference - \"man\" jako podmiot ogólny:**\n> *Dann **muss man** Hühner rauslassen.* (Następnie trzeba wypuścić kury.) - *man* uogólnia.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Wie die Arbeit auf dem Hof abläuft** | **POPRAWNA** - opisuje pełny cykl pracy | - |\n| B | Wie sich die Tiere verhalten | Brak opisu zachowań zwierząt | Mylenie kierunku |\n| C | Wie man jeden Morgen den Hof sauber macht | Sprzątanie to tylko 1 etap, nie cały akapit | Mylenie szczegółu z głównym tematem |\n| D | Wie das Futter auf den Hof kommt | Akapit o ZUŻYCIU paszy, nie dostawie | Mylenie 180 ton z dostawą |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Główna myśl akapitu = **JAK PRZEBIEGA praca** (proces). Pojedyncze elementy (sprzątanie, karmienie) to tylko etapy całości.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wzmianka *\"180 Tonnen Heu verbrauchen wir\"* dotyczy ZUŻYCIA paszy (cz. *verbrauchen* = zużywać), nie dostawy. Nie myl z opcją D.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Fraza *\"Feierabend ist nie\"* (Końca dnia roboczego nigdy nie ma) podkreśla **niekończącą się pracę** - sygnał, że akapit dotyczy PRACY, nie szczegółów.\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. dass Tiere für sie im Leben am wichtigsten sind.** (że zwierzęta są dla niej w życiu najważniejsze)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nW akapicie czwartym wprost opisana jest pierwsza randka Ally i Jensa:\n\n> \"Schon bei ihrem ersten Date hatte sie ihm klar gemacht, dass sie sich aktiv für Tiere einsetzt und dass dieses Engagement in ihrem Leben an erster Stelle steht.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Już przy ich pierwszej randce dała mu jasno do zrozumienia, że aktywnie angażuje się na rzecz zwierząt i że to zaangażowanie w jej życiu jest na pierwszym miejscu.\"\n\n→ Wprost: zaangażowanie dla zwierząt **steht an erster Stelle** (jest na pierwszym miejscu) = **am wichtigsten** (najważniejsze). Pełne pokrycie odpowiedzi C.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\nKluczowe **markery pierwszeństwa**:\n- **\"an erster Stelle stehen\"** (stać na pierwszym miejscu) = idiom = być najważniejszym\n- **\"sich aktiv für etwas einsetzen\"** (aktywnie angażować się na rzecz czegoś) = pełne zaangażowanie\n- **\"klar gemacht\"** = postawiła sprawę jasno\n\nTo wszystko podkreśla, że **dla Ally zwierzęta są priorytetem**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.4)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Plusquamperfekt (czas zaprzeszły):**\n> *Schon bei ihrem ersten Date **hatte** sie ihm klar **gemacht**.* (Już przy pierwszej randce dała mu jasno do zrozumienia.) - *haben/sein* w Präteritum + Partizip II. Używany dla wydarzenia WCZEŚNIEJSZEGO względem innego przeszłego.\n>\n> 📖 **Reference - czasownik refleksywny \"sich einsetzen\":**\n> *sich einsetzen für + Akk* (angażować się na rzecz): *Sie setzt sich für Tiere ein.* (Angażuje się na rzecz zwierząt.) - *ein-* rozdziela się.\n>\n> 📖 **Reference - stopień najwyższy:**\n> *am wichtigsten* (najważniejszy) - przyimek *am* + Adj. + sufix *-sten*. Synonimicznie: *steht an erster Stelle* (jest na pierwszym miejscu).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Auf seinen Hauptberuf verzichten | Ally nigdy nie żądała, by Jens zrezygnował z pracy (Jens nadal pracuje jako Orgelbauer/architekt) | Spekulacja |\n| B | Einstellung zur Arbeit ändern | Brak takiej rozmowy w tekście | - |\n| **C** | **Tiere sind im Leben am wichtigsten** | **POPRAWNA** - \"Engagement an erster Stelle\" | - |\n| D | Werkstatt eröffnen | To JENS otworzył warsztat (jako Orgelbauer/Architekt), nie Ally | Mylenie ról |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Wcześniej w tekście: *\"Er hat sein Architektenbüro und seine Werkstatt auf dem Hof\"* - TO JENS ma warsztat (Werkstatt) na farmie, nie Ally. Łatwo pomylić ról w opcji D.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Idiom *\"an erster Stelle stehen\"* (stać na pierwszym miejscu) = niem. odpowiednik polskiego \"być priorytetem\". Synonim: *Tiere sind am wichtigsten*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Ally **NIE narzuca Jensowi swojej drogi** - informuje go o własnych priorytetach. Jens akceptuje: *\"Mir hat diese Einstellung sofort gefallen\"*. To różni się od opcji A i B.\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**D. Sie bekommen Spenden von fremden Menschen.** (Otrzymują darowizny od obcych ludzi.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nW akapicie piątym (o finansowaniu) opisany jest model dzisiejszego finansowania farmy:\n\n> \"Deshalb gründete das Paar vor sechs Jahren den Verein „Allys kleine Farm\". Seither sind Spenden möglich - und auch sehr willkommen. Ally und Jens bekommen Geld von ganz fremden Menschen. Damit lässt sich die Farm ganz gut finanzieren. Von der Gemeinde bekommen sie keine Unterstützung mehr.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Od tamtej pory możliwe są darowizny - i są bardzo mile widziane. Ally i Jens dostają pieniądze od zupełnie obcych ludzi. Tym można farmę całkiem dobrze finansować. Od gminy nie dostają już żadnego wsparcia.\"\n\n→ Wprost: **dziś dostają darowizny od obcych ludzi** (Spenden von fremden Menschen). Pełne pokrycie odpowiedzi D.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n**Opcja A (Geld von der Gemeinde):** Wprost przeczy tekst: *\"Von der Gemeinde bekommen sie **keine** Unterstützung mehr\"* (Od gminy NIE dostają już wsparcia). PRZECZY A.\n\n**Opcja B (Events organisieren):** *\"Tag der offenen Tür\"* jest wspomniany, ale NIE jako źródło finansowania - to dzień otwarty, by ludzie mogli przyjść (i odmówić adopcji). PRZECZY B.\n\n**Opcja C (aus eigener Tasche):** *\"Jens sagt offen, dass sie **früher** nicht alle Rechnungen aus der eigenen Tasche bezahlen konnten\"* - to PRZESZŁOŚĆ, dziś jest inaczej. PRZECZY C.\n\n**Opcja D:** *\"Ally und Jens bekommen Geld von ganz fremden Menschen\"* - POPRAWNA.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.4)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"seither\":**\n> *Seither sind Spenden möglich.* (Od tamtej pory darowizny są możliwe.) - *seither* = od tamtego czasu, kontynuacja w teraźniejszości.\n>\n> 📖 **Reference - strona bierna z \"sich lassen\":**\n> *Damit lässt sich die Farm finanzieren.* (Tym można finansować farmę.) - *sich lassen + Infinitiv* = potencjalna strona bierna (= *kann finanziert werden*).\n>\n> 📖 **Reference - \"keine mehr\":**\n> *Sie bekommen **keine** Unterstützung **mehr**.* (Nie dostają już żadnego wsparcia.) - *kein* + rzeczownik + *mehr* = już nie.\n>\n> 📖 **Reference - czasownik \"bezahlen aus + Dat\":**\n> *aus der eigenen Tasche bezahlen* (płacić z własnej kieszeni) - idiom.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Geld von der Gemeinde | Wprost: \"keine Unterstützung mehr\" | Mylenie z przeszłością |\n| B | Events organisieren | Brak wzmianki o finansowaniu eventami | Mylenie z \"Tag der offenen Tür\" |\n| C | Aus eigener Tasche | To było PRZESZŁOŚCIĄ (früher), nie teraz | Mylenie \"früher\" z \"heute\" |\n| **D** | **Spenden von fremden Menschen** | **POPRAWNA** - od 6 lat darowizny przez Verein | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie pyta o **HEUTE** (dziś) - szukaj informacji w czasie teraźniejszym. Frazy *früher* (kiedyś), *vor sechs Jahren* (6 lat temu) odnoszą się do przeszłości.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemiecki *Spenden* (darowizny, lm) = źródło finansowania od osób prywatnych. *Spende* (lp.) = jedna darowizna.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał chronologii: **\"Seither\"** (od tamtego czasu) wprowadza obecny stan rzeczy, podczas gdy **\"früher\"** (wcześniej) wskazuje na przeszłość. Tutaj pytanie dotyczy obecnego stanu = po *seither*.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. Sie will die Tiere nicht voneinander trennen.** (Nie chce rozdzielać zwierząt od siebie.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\nW ostatnim akapicie Ally wyjaśnia powód odmowy adopcji:\n\n> Farm-Chefin: \"Wir vermitteln keine Tiere an neue Besitzer, und das ist der Unterschied zum Tierheim.\"\n>\n> \"Die Tiere sollen auf dem Gelände in aller Ruhe ihren Lebensabend verbringen und zusammen sein. Denn unter den Katzen, Pferden, Eseln, Hühnern oder Schwänen bestehen durchaus Freundschaften. Diese zu zerstören, würde Ally Salzmann nie erlauben.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Zwierzęta mają na terenie w spokoju spędzać swoje schyłki życia i być razem. Bo wśród kotów, koni, osłów, kur i łabędzi naprawdę istnieją przyjaźnie. Zniszczenia tych przyjaźni Ally Salzmann nigdy by nie pozwoliła.\"\n\n→ Ally chce, by zwierzęta **\"zusammen sein\"** (być razem) - adopcja rozdzieliłaby przyjaźnie. Pełne pokrycie odpowiedzi B.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n**Opcja A (kein Vertrauen):** Brak wzmianki o braku zaufania do potencjalnych właścicieli. Tekst nie sugeruje braku zaufania.\n\n**Opcja B (Tiere nicht trennen):** Wprost: *\"zusammen sein Freundschaften diese zu zerstören würde Ally nie erlauben\"* - POPRAWNA.\n\n**Opcja C (keine Konkurrenz machen):** Wzmianka: *\"das ist der Unterschied zum Tierheim\"* (to różnica wobec schroniska) - Ally tylko ZAZNACZA różnicę, NIE mówi, że unika konkurencji.\n\n**Opcja D (Jens versprochen):** Brak takiej obietnicy w tekście. Ally rozmawiała z Jensem o priorytecie zwierząt (zad. 6.3), ale NIE obiecywała braku adopcji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.4)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II w mocnym wykluczeniu:**\n> *Diese zu zerstören, **würde** Ally **nie erlauben**.* (Zniszczenia tych przyjaźni Ally NIGDY by nie pozwoliła.) - *würde + Infinitiv* = Konjunktiv II, wyrażenie hipotetyczne; *nie* = nigdy.\n>\n> 📖 **Reference - czasowniki refleksywne wzajemne:**\n> *voneinander trennen* (rozdzielić od siebie) - *voneinander* = od siebie nawzajem. Synonim z tekstu: *zusammen sein* (być razem) - opozycja semantyczna.\n>\n> 📖 **Reference - czasownik modalny \"lassen\":**\n> *Ally lässt ihre Tiere nicht adoptieren.* (Ally nie pozwala adoptować swoich zwierząt.) - *lassen* + Infinitiv (causative).\n>\n> 📖 **Reference - przyimki z Akkusativem:**\n> *unter den Katzen* - *unter* + Dat. (wśród).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Kein Vertrauen zu Besitzern | Brak wzmianki o nieufności | Spekulacja |\n| **B** | **Tiere nicht voneinander trennen** | **POPRAWNA** - \"Freundschaften zu zerstören würde sie nie erlauben\" | - |\n| C | Tierheim Konkurrenz | Ally zaznacza tylko RÓŻNICĘ wobec schroniska | Mylenie różnicy z konkurencją |\n| D | Jens versprochen | Brak takiej obietnicy w tekście | Mylenie z 6.3 |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowa fraza: **\"Freundschaften zu zerstören\"** (niszczenie przyjaźni) = niem. odpowiednik **\"die Tiere voneinander trennen\"** (rozdzielać zwierzęta). To synonimia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konjunktiv II **würde nie erlauben** (nigdy by nie pozwoliła) wyraża silne wykluczenie. To kategoryczna odmowa, podkreślająca powód B.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie kluczowe: **WARUM** (dlaczego). Szukaj **przyczyny / motywacji**, nie konsekwencji. Tutaj motywacja Ally to ochrona więzi między zwierzętami.","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto cztery zdania. Wpisz w każdą lukę (7.1.-7.4.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nINTERVIEW MIT EINEM SCHÜLERSPRECHER\nRedakteur:\nArno, warum hast du dich entschieden, Schülersprecher zu werden?\nArno:\nBis zur 9. Klasse war ich schon einige Jahre lang Klassensprecher und habe\nauch bei verschiedenen Schulaktionen geholfen. 7.1. Und man kann\nauch seinen Mitschülern eine große Freude machen.\nRedakteur:\nHast du während deiner Zeit als Schülersprecher etwas Besonderes\norganisiert?\nArno:\nJa, natürlich, zum Beispiel Benefiz-Events, die bei uns regelmäßig stattfinden:\nDas Sommerfest oder den Adventsbasar. Für diese Veranstaltungen bereitet\njede Klasse etwas vor und verkauft es dann. So sammeln wir Geld. 7.2.\nDort haben wir eine Partnerschaft mit einer Schule, die wir seit Jahren\nfinanziell unterstützen.\nRedakteur:\nHattest du auch mal Schwierigkeiten in deinem Amt?\nArno:\nSchwierigkeiten gibt es natürlich immer. Es kann zum Beispiel etwas in\nder Planung nicht klappen. 7.3. Aber das vergisst man meist schnell\nwieder, weil es eben Kleinigkeiten sind.\nRedakteur:\nWelche Eigenschaften sollte man als Schülersprecher mitbringen?\nArno:\nZuverlässigkeit, Motivation und Höflichkeit sind auf jeden Fall sehr wichtig.\n7.4. Deshalb sollte man jedem Mitschüler gegenüber höflich sein und\nstets freundlich auftreten.\nNa podstawie: www.yaez.de\nA. Natürlich können wir auch weniger Zeit investieren.\nB. Ich habe gemerkt, dass mir das großen Spaß macht.\nC. Oder es gibt Meinungsunterschiede zwischen Schülern und Lehrern.\nD. Man sollte aber nicht vergessen, dass man alle Schüler repräsentiert.\nE. Das Besondere daran ist, dass wir die gesamte Summe nach Ägypten spenden.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"7. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą synonimicznych wyrazów/wyrażeń lub\nwzajemnie wykluczających się wyrazów/wyrażeń, lub za pomocą równorzędnych\nwyrazów/wyrażeń jest traktowana jako jedno odniesienie, np.\n• poinformuj, co nie podobało Ci się w organizacji balu\nEs gab nur Tee und Kaffee.\n• opisz kostium, w którym wystąpiłeś(-aś) na balu\nDas Kleid war lang und kurz.\n• napisz, w jaki sposób nauczyciele pomogli Wam w realizacji tego projektu\nUnsere Lehrer haben Kostüme gemacht und vorbereitet.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. Ich habe gemerkt, dass mir das großen Spaß macht.** (Zauważyłem, że sprawia mi to wielką przyjemność.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\nKontekst poprzedzający lukę 7.1:\n\n> Arno: \"Bis zur 9. Klasse war ich schon einige Jahre lang Klassensprecher und habe auch bei verschiedenen Schulaktionen geholfen.\"\n\nKontekst po luce:\n\n> \"**Und** man kann auch seinen Mitschülern eine große Freude machen.\"\n\n**Pytanie redaktora:** \"Warum hast du dich entschieden, Schülersprecher zu werden?\" (Dlaczego zdecydowałeś się zostać rzecznikiem uczniów?)\n\n→ Arno wymienia **POWODY swojej decyzji**. Po opowieści o doświadczeniach jako Klassensprecher musi przyjść drugi powód. Zdanie B *\"Ich habe gemerkt, dass mir das großen Spaß macht\"* (Zauważyłem, że to mi sprawia przyjemność) IDEALNIE pasuje jako wniosek z doświadczeń + sygnał motywacji.\n\nSpójnik **\"Und\"** w zdaniu po luce wprowadza KOLEJNY powód - radość czerpana ze sprawiania przyjemności kolegom. To kontynuacja motywacyjnej narracji.\n\n## Sposób 2 - analiza logicznego powiązania\nStruktura odpowiedzi Arna:\n1. **Doświadczenie** (Klassensprecher, Schulaktionen)\n2. **Luka 7.1.** → odkrycie: to mi się podoba (Spaß macht)\n3. **\"Und\" + drugi powód** → można sprawiać przyjemność innym\n\nTo klasyczna struktura **\"odkrycie pasji + altruizm\" = MOTYWACJA**.\n\nInne opcje (A, C, D, E) NIE pasują:\n- A (weniger Zeit) - nie pasuje do motywacji\n- C (Meinungsunterschiede) - dotyczy trudności, nie motywacji\n- D (alle Schüler repräsentieren) - pasuje do cech osobowości, nie motywacji\n- E (nach Ägypten spenden) - dotyczy benefit-eventów (pasuje do 7.2)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D, E\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.5)** Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"dass\" w zdaniu podrzędnym:**\n> *Ich habe gemerkt, **dass** mir das großen Spaß macht.* (Zauważyłem, że sprawia mi to wielką przyjemność.) - *dass* + V na końcu zdania (*macht*).\n>\n> 📖 **Reference - czasownik \"Spaß machen\":**\n> *Etwas macht mir Spaß.* (Coś sprawia mi przyjemność.) - *jdm Spaß machen + Nom* (Dativ adresata + Nominativ przedmiotu).\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"und\" jako kolejny element:**\n> *Und man kann auch seinen Mitschülern eine große Freude machen.* - *und* wprowadza kolejny element listy/argument; **normalny szyk** (V na 2. pozycji).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego nie pasuje | Typowa pułapka |\n| A | Natürlich können wir auch weniger Zeit investieren | Nie pasuje do tematu motywacji | - |\n| **B** | **Ich habe gemerkt, dass mir das großen Spaß macht** | **POPRAWNA** - odkrycie pasji jako motywacja | - |\n| C | Oder es gibt Meinungsunterschiede zwischen Schülern und Lehrern | Pasuje do 7.3 (trudności), nie do motywacji | - |\n| D | Man sollte aber nicht vergessen, dass man alle Schüler repräsentiert | Pasuje do 7.4 (cechy charakteru) | - |\n| E | Das Besondere daran ist, dass wir die gesamte Summe nach Ägypten spenden | Pasuje do 7.2 (Benefiz-Events + Ägypten) | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach matching ze zdaniami brakującymi szukaj **logicznego mostka** między poprzedzającym i następującym fragmentem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"und\"** w kontekście po luce sygnalizuje, że poprzedzające zdanie musi być **listą argumentów** (motywacji), nie tematycznie odrębnym.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *merken* (zauważać, zorientować się) wprowadza **wnioskowanie z doświadczenia** - pasuje do refleksji nad ścieżką do pełnienia funkcji.\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**E. Das Besondere daran ist, dass wir die gesamte Summe nach Ägypten spenden.** (Wyjątkowość polega na tym, że całą sumę przekazujemy do Egiptu.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\nKontekst poprzedzający lukę 7.2:\n\n> Arno: \"Für diese Veranstaltungen bereitet jede Klasse etwas vor und verkauft es dann. So sammeln wir Geld.\"\n\nKontekst po luce:\n\n> \"**Dort** haben wir eine Partnerschaft mit einer Schule, die wir seit Jahren finanziell unterstützen.\"\n\n→ Po luce pojawia się **\"Dort\"** (tam) - przysłówek miejsca, który MUSI mieć referencję wcześniej. Zdanie E *\" nach Ägypten spenden\"* (przekazujemy do Egiptu) wprowadza miejsce - **Egipt** - do którego odnosi się późniejsze **\"dort\"**.\n\nStruktura logiczna:\n1. Sammeln Geld (zbieramy pieniądze)\n2. **Luka 7.2.** → Geld geht nach Ägypten (pieniądze idą do Egiptu)\n3. \"Dort\" (= w Egipcie) wspieramy szkołę partnerską\n\n## Sposób 2 - analiza koherencji tekstu\nKluczowe sygnały **łączenia z miejscem**:\n- **\"nach Ägypten\"** (do Egiptu) - kraj jako cel\n- **\"Dort\"** (tam) - anafora odsyłająca do wcześniej wymienionego miejsca\n- **\"die gesamte Summe\"** - łączy z poprzedzającym \"Geld\"\n\nFraza **\"Das Besondere daran ist, dass \"** (Wyjątkowość polega na tym, że ) jest klasyczną konstrukcją wyróżniającą specjalny aspekt opowiadanej sprawy - pasuje do tonu pochwały eventów.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **E**\n> - **0 pkt** - A, B, C, D\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.5)** Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - fraza \"das Besondere daran\":**\n> *Das Besondere daran ist, dass * (Wyjątkowość polega na tym, że ) - *daran = an + dem* (przy tym, w tym).\n>\n> 📖 **Reference - przyimek \"nach\" z krajami:**\n> *nach Ägypten* (do Egiptu) - *nach* + nazwa kraju (bez rodzajnika dla nazw państw zwykłych).\n> *nach Polen, nach Deutschland, nach Frankreich.*\n>\n> 📖 **Reference - anafora przysłówkowa:**\n> *Dort* (tam) zastępuje wcześniej wymienione miejsce (Egipt). To **mostek tekstowy** typowy dla koherencji.\n>\n> 📖 **Reference - czasownik \"spenden\":**\n> *Geld spenden + (an / für)* (przekazywać pieniądze): *Wir spenden das Geld nach Ägypten.* (Przekazujemy pieniądze do Egiptu.)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego nie pasuje | Typowa pułapka |\n| A | Natürlich können wir auch weniger Zeit investieren | Nie dotyczy benefit-eventów ani Egiptu | - |\n| B | Ich habe gemerkt, dass mir das großen Spaß macht | Pasuje do 7.1 | - |\n| C | Oder es gibt Meinungsunterschiede | Pasuje do 7.3 | - |\n| D | Man sollte nicht vergessen | Pasuje do 7.4 | - |\n| **E** | **Das Besondere daran ist, dass wir nach Ägypten spenden** | **POPRAWNA** - wprowadza miejsce dla \"Dort\" | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"Dort\"** (tam) po luce jest WAŻNYM SYGNAŁEM - musi mieć referencję miejscową wcześniej. Tylko zdanie E wprowadza miejsce (Egipt).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Frazy zaczynające się od *\"Das Besondere ist, dass \"* / *\"Das Interessante ist, dass \"* podkreślają wyjątkowy aspekt opowiadanej rzeczy - typowe dla narracji z efektem zaskoczenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik **spenden** (przekazywać darowiznę) różni się od *geben* (dawać) - kontekst dobroczynności / fundraisingu.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. Oder es gibt Meinungsunterschiede zwischen Schülern und Lehrern.** (Albo są różnice zdań między uczniami a nauczycielami.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\nKontekst poprzedzający lukę 7.3:\n\n> Arno: \"Schwierigkeiten gibt es natürlich immer. Es kann zum Beispiel etwas in der Planung nicht klappen.\"\n\nKontekst po luce:\n\n> \"Aber das vergisst man meist schnell wieder, weil es eben Kleinigkeiten sind.\"\n\n**Pytanie redaktora:** \"Hattest du auch mal Schwierigkeiten in deinem Amt?\" (Czy miałeś też trudności w swojej funkcji?)\n\n→ Arno wymienia PRZYKŁADY trudności:\n1. **\"Es kann etwas in der Planung nicht klappen\"** (Coś może nie wyjść w planowaniu)\n2. **Luka 7.3.** → kolejny przykład trudności (poprzedzony \"Oder\" = albo)\n3. **\"Aber das vergisst man schnell\"** (Ale szybko się o tym zapomina)\n\nSpójnik **\"Oder\"** (Albo) na początku zdania C sygnalizuje **drugi przykład trudności** - różnice zdań między uczniami a nauczycielami.\n\n## Sposób 2 - analiza koherencji tematu \"Schwierigkeiten\"\nLista trudności w pracy Schülersprechera:\n- Problem 1: Planung klappt nicht (planowanie nie wychodzi)\n- Problem 2: **Meinungsunterschiede** (różnice zdań) - luka C\n- Komentarz: są to drobiazgi (Kleinigkeiten), o których się szybko zapomina\n\nSpójnik **\"Oder\"** wprowadzający kolejny przykład = klasyczna struktura wymieniania.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B, D, E\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.5)** Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"oder\":**\n> *Oder es gibt Meinungsunterschiede.* (Albo są różnice zdań.) - *oder* (lub, albo) jako spójnik wprowadzający alternatywny przykład; szyk normalny.\n>\n> 📖 **Reference - rzeczownik złożony \"Meinungsunterschied\":**\n> *Meinung* (zdanie, opinia) + *Unterschied* (różnica) = *Meinungsunterschied* (różnica zdań). Rodzajnik z ostatniego elementu: *der Unterschied* → *der Meinungsunterschied*. Lm: *die Meinungsunterschiede*.\n>\n> 📖 **Reference - fraza \"es gibt + Akk\":**\n> *Es gibt Meinungsunterschiede.* (Są różnice zdań.) - *es gibt* + Akkusativ.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego nie pasuje | Typowa pułapka |\n| A | Natürlich können wir auch weniger Zeit investieren | DODATKOWE zdanie, nie pasuje nigdzie | - |\n| B | Ich habe gemerkt, dass mir das großen Spaß macht | Pasuje do 7.1 (motywacja) | - |\n| **C** | **Oder es gibt Meinungsunterschiede** | **POPRAWNA** - kolejny przykład trudności | - |\n| D | Man sollte aber nicht vergessen, dass man alle Schüler repräsentiert | Pasuje do 7.4 (cechy) | - |\n| E | Das Besondere daran ist, dass wir nach Ägypten spenden | Pasuje do 7.2 (events) | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Spójnik **\"Oder\"** na początku zdania = sygnał alternatywy / drugiego przykładu. Łatwo go rozpoznać i powiązać z poprzedzającym \"zum Beispiel\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"Kleinigkeiten\"** (drobiazgi) w zdaniu po luce wskazuje, że Arno minimalizuje znaczenie trudności - to spójne z tonem \"to nic takiego\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zdanie A *\"Natürlich können wir auch weniger Zeit investieren\"* to **DODATKOWE zdanie**, które nie pasuje do żadnej luki - typowa pułapka w zadaniach matching.\n\n**7.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**D. Man sollte aber nicht vergessen, dass man alle Schüler repräsentiert.** (Nie powinno się jednak zapomnieć, że reprezentuje się wszystkich uczniów.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\nKontekst poprzedzający lukę 7.4:\n\n> Arno: \"Zuverlässigkeit, Motivation und Höflichkeit sind auf jeden Fall sehr wichtig.\"\n\nKontekst po luce:\n\n> \"**Deshalb** sollte man **jedem Mitschüler gegenüber höflich sein und stets freundlich auftreten**.\"\n\n**Pytanie redaktora:** \"Welche Eigenschaften sollte man als Schülersprecher mitbringen?\" (Jakie cechy powinno się mieć jako rzecznik uczniów?)\n\n→ Logika:\n1. Wymieniono cechy: niezawodność, motywacja, uprzejmość\n2. **Luka 7.4.** → uzasadnienie: dlaczego uprzejmość?\n3. **\"Deshalb\"** (dlatego) wprowadza wniosek: trzeba być uprzejmym wobec WSZYSTKICH\n\nZdanie D *\"Man sollte aber nicht vergessen, dass man **alle Schüler** repräsentiert\"* (Trzeba pamiętać, że reprezentuje się WSZYSTKICH uczniów) wyjaśnia, **dlaczego** trzeba być uprzejmym wobec każdego - bo jest się reprezentantem **wszystkich**.\n\nSpójnik **\"jedem Mitschüler\"** (każdemu koledze) w zdaniu po luce idealnie współbrzmi z **\"alle Schüler\"** (wszystkich uczniów) ze zdania D.\n\n## Sposób 2 - analiza koherencji argumentacyjnej\nStruktura argumentacji Arna:\n- **Cechy:** Zuverlässigkeit, Motivation, **Höflichkeit**\n- **Powód (D):** reprezentujesz WSZYSTKICH uczniów\n- **Wniosek (Deshalb):** musisz być uprzejmy wobec KAŻDEGO\n\nSygnał **\"aber\"** (ale, jednak) w zdaniu D wprowadza dodatkową przestrogę / niuans po wymienieniu cech.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C, E\n> - Wymaganie szczegółowe: **III.5)** Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II w grzecznej radzie:**\n> *Man **sollte** nicht vergessen.* (Nie powinno się zapomnieć.) - *sollte* = Konjunktiv II od *sollen*.\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"deshalb\":**\n> *Deshalb sollte man höflich sein.* (Dlatego należy być uprzejmym.) - *deshalb* (dlatego) wprowadza wniosek, **inwersja** (V na 2. pozycji).\n>\n> 📖 **Reference - przyimek \"gegenüber\" w postpozycji:**\n> *jedem Mitschüler **gegenüber** höflich sein* (być uprzejmym wobec każdego kolegi) - *gegenüber* + Dat. (postpozycja: po rzeczowniku).\n>\n> 📖 **Reference - czasownik \"repräsentieren\":**\n> *Man **repräsentiert** alle Schüler.* (Reprezentuje się wszystkich uczniów.) - zwykły czasownik (regularny -ieren).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego nie pasuje | Typowa pułapka |\n| A | Natürlich können wir auch weniger Zeit investieren | DODATKOWE zdanie, nie pasuje | - |\n| B | Ich habe gemerkt, dass mir das großen Spaß macht | Pasuje do 7.1 | - |\n| C | Oder es gibt Meinungsunterschiede | Pasuje do 7.3 | - |\n| **D** | **Man sollte nicht vergessen, dass man alle Schüler repräsentiert** | **POPRAWNA** - uzasadnia \"deshalb höflich sein\" | - |\n| E | Das Besondere daran ist, dass wir nach Ägypten spenden | Pasuje do 7.2 | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Spójnik **\"Deshalb\"** (dlatego) w zdaniu PO luce wymaga, by przed luką była PRZYCZYNA - czyli zdanie D, które wyjaśnia, dlaczego trzeba być uprzejmym wobec każdego.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Połączenie semantyczne: **\"alle Schüler\"** (wszystkich uczniów, D) ↔ **\"jedem Mitschüler\"** (każdemu koledze, zdanie po luce) = wzajemna ekwiwalencja.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dodatkowe zdanie (A) o oszczędzaniu czasu jest **dystraktorem** - nie pasuje do tematu cech osobowości.","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-3)\nUzupełnij poniższe minidialogi (8.1.-8.3.). Wybierz spośród podanych opcji brakujący\nfragment wypowiedzi, tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst. Zakreśl jedną z liter:\nA, B albo C.\n8.1.\nX: Wann sind die neuen Nachbarn eingezogen?\nY:\nA. Für zwei Tage.\nB. Vor einer Woche.\nC. Zwei Monate lang.\n8.2.\nX: Ich habe Schnupfen und Husten.\nY: Du hast\nA. dich wohl erkältet.\nB. es kaputt gemacht.\nC. mir schon damals geholfen.\n8.3.\nX: Kann man hier in der Nähe frische Brötchen bekommen?\nY: Ja. Gleich um die Ecke gibt es\nA. eine Eisdiele\nB. eine Bäckerei\nC. eine Bücherei\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"8. Pospolite modyfikatory występujące przed przymiotnikiem lub przysłówkiem (np. sehr,\nviel, wenig) oraz zaimki nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. Vor einer Woche.** (Tydzień temu.)\n\n## Sposób 1 - analiza pytania i odpowiedzi\nDialog: *\"Wann sind die neuen Nachbarn eingezogen?\"* (Kiedy nowi sąsiedzi się wprowadzili?)\n\nPytanie **\"Wann?\"** (Kiedy?) wymaga odpowiedzi określającej **MOMENT w czasie** (punkt na osi czasu) lub **odstęp czasu w przeszłości**.\n\n**Vor einer Woche** = tydzień temu (punkt w przeszłości, od dziś) → pasuje do pytania \"kiedy się wprowadzili?\".\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\nTrzy typy okolicznika czasu:\n- **vor + Dat** (temu, w przeszłości) - *vor einer Woche, vor zwei Tagen, vor einem Jahr*\n- **für + Akk** (na, długość planowana) - *für zwei Tage, für eine Stunde*\n- **(Akkusativ) + lang** (przez, długość trwania) - *zwei Monate lang, eine Stunde lang*\n\n**Eingezogen sind = Perfekt** (cz. dokonany) - wskazuje WYDARZENIE zakończone. Pasuje do *vor einer Woche* (moment w przeszłości), NIE do *für zwei Tage* (zaplanowany pobyt) ani *zwei Monate lang* (długość trwania).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - przyimki czasu:**\n> - **vor + Dat.** (temu): *vor einer Woche* (tydzień temu), *vor zwei Jahren* (dwa lata temu)\n> - **für + Akk.** (na): *für zwei Wochen* (na dwa tygodnie - zaplanowana długość)\n> - **(Akk.) + lang** (przez): *zwei Wochen lang* (przez dwa tygodnie - długość trwania)\n> - **seit + Dat.** (od): *seit einer Woche* (od tygodnia - kontynuacja do teraz)\n>\n> 📖 **Reference - czasownik rozdzielnie złożony \"einziehen\":**\n> *einziehen* (wprowadzać się) - *ein-* + *ziehen*. Czasownik ruchu → Perfekt z *sein*:\n> *Die Nachbarn **sind** eingezogen.* (Sąsiedzi się wprowadzili.)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Für zwei Tage | *für* = NA (planowana długość), nie pasuje do pytania \"kiedy?\" | Pomylenie typu okolicznika |\n| **B** | **Vor einer Woche** | **POPRAWNA** - *vor* = TEMU (moment w przeszłości) | - |\n| C | Zwei Monate lang | *(Akk.) lang* = PRZEZ (długość), nie moment | Pomylenie typu okolicznika |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie **\"Wann?\"** = KIEDY (moment w czasie). Pytanie **\"Wie lange?\"** = JAK DŁUGO (długość trwania). Każde wymaga innego typu okolicznika.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Przyimek **\"vor + Dativ\"** to klasyczna konstrukcja \"X temu\". *Vor einer Woche* (tydzień temu) → *eine Woche* przechodzi w Dativ = *einer Woche*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik **einziehen** (wprowadzać się) jest **czasownikiem ruchu/zmiany stanu** - w Perfekt zawsze z *sein*, nie *haben*.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. dich wohl erkältet.** (chyba się przeziębiłeś)\n\nPełne zdanie: *\"Du hast dich wohl erkältet.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\nDialog:\n- X: *\"Ich habe Schnupfen und Husten.\"* (Mam katar i kaszel.)\n- Y: *\"Du hast \"*\n\nKatar (Schnupfen) + kaszel (Husten) = typowe objawy **przeziębienia** (Erkältung). Logiczna odpowiedź:\n\n**\"Du hast dich wohl erkältet\"** = Chyba się przeziębiłeś. (Refleksywny czasownik *sich erkälten* w Perfekt.)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i leksykalna\nFunkcja każdej opcji:\n- **A. \"dich wohl erkältet\"** - Perfekt refleksywnego *sich erkälten*; *wohl* = chyba, prawdopodobnie\n- **B. \"es kaputt gemacht\"** - Perfekt od *kaputtmachen* (zepsuć); nie pasuje do choroby\n- **C. \"mir schon damals geholfen\"** - Perfekt od *helfen + Dat*; znaczy \"pomogłeś mi już wtedy\" - brak związku z chorobą\n\nTylko opcja A logicznie odpowiada na objawy.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - czasowniki refleksywne w Perfekt:**\n> *sich erkälten* (przeziębić się) → *Ich habe **mich** erkältet.* (Przeziębiłem się.)\n> *Du hast **dich** erkältet.* (Przeziębiłeś się.)\n> Zaimek zwrotny w Akkusativie + *haben* + Partizip II.\n>\n> 📖 **Reference - Partykuła \"wohl\":**\n> *Du hast dich **wohl** erkältet.* (Chyba się przeziębiłeś.) - *wohl* = chyba, prawdopodobnie; wyraża przypuszczenie.\n>\n> 📖 **Reference - Perfekt z \"haben\":**\n> Wszystkie czasowniki przechodnie + refleksywne tworzą Perfekt z *haben* (NIE *sein*).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **dich wohl erkältet** | **POPRAWNA** - przeziębienie pasuje do objawów | - |\n| B | es kaputt gemacht | Dotyczy psucia rzeczy, nie zdrowia | - |\n| C | mir schon damals geholfen | Dotyczy pomocy w przeszłości | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** *sich erkälten* (przeziębić się) jest refleksywne - ZAWSZE z *sich*. Bez *sich* nie istnieje *\"Du hast erkältet\"*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *wohl* (chyba) to **partykuła modalna** wyrażająca przypuszczenie / wnioskowanie. Inne podobne: *vielleicht* (może), *wahrscheinlich* (prawdopodobnie).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemieckie objawy choroby: **Schnupfen** (katar), **Husten** (kaszel), **Fieber** (gorączka), **Halsschmerzen** (ból gardła), **Kopfschmerzen** (ból głowy). Razem = **Erkältung** (przeziębienie).\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. eine Bäckerei** (piekarnia)\n\nPełne zdanie: *\"Gleich um die Ecke gibt es eine Bäckerei.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\nDialog:\n- X: *\"Kann man hier in der Nähe frische Brötchen bekommen?\"* (Czy można tu w pobliżu dostać świeże bułki?)\n- Y: *\"Ja. Gleich um die Ecke gibt es \"* (Tak. Zaraz za rogiem jest )\n\nKluczowe słowo: **Brötchen** (bułki) → kupuje się je w **Bäckerei** (piekarni).\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna trzech sklepów\nFałszywi przyjaciele (podobnie brzmiące, różne znaczenia):\n- **Eisdiele** (die) - lodziarnia (od *Eis* = lody)\n- **Bäckerei** (die) - piekarnia (od *backen* = piec)\n- **Bücherei** (die) - biblioteka (od *Buch* = książka)\n\nTylko **Bäckerei** sprzedaje świeże bułki. *Eisdiele* sprzedaje lody, a *Bücherei* udostępnia książki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - sufix -ei dla miejsc/sklepów:**\n> Często rzeczowniki rodzaju żeńskiego: *die Bäckerei, die Bücherei, die Konditorei, die Metzgerei, die Druckerei*.\n> Tworzą się z czasowników/rzeczowników + sufix *-ei*.\n>\n> 📖 **Reference - fraza \"es gibt + Akk\":**\n> *Es gibt eine Bäckerei.* (Jest piekarnia.) - *es gibt* + Akkusativ.\n>\n> 📖 **Reference - przyimek lokalny \"um\":**\n> *gleich um die Ecke* (zaraz za rogiem) - *um + Akk* (wokół, dookoła). Idiom = bardzo blisko.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Eine Eisdiele | Lodziarnia - sprzedaje lody, nie bułki | Podobne brzmienie do Bäckerei |\n| **B** | **Eine Bäckerei** | **POPRAWNA** - piekarnia | - |\n| C | Eine Bücherei | Biblioteka - udostępnia książki, nie sprzedaje pieczywa | Podobne brzmienie do Bäckerei |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Trzy sklepy/miejsca z sufixem *-ei* brzmią podobnie. Klucz różnicowania:\n> - **Eis-** (lody) → Eisdiele\n> - **Back-** (piec/wypiekać) → Bäckerei\n> - **Buch-** (książka) → Bücherei\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemieckie **Brötchen** (bułki) to drobne pieczywo na śniadanie. Inne pieczywo: *Brot* (chleb), *Croissant* (rogalik), *Brezel* (precel).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wszystkie 3 opcje są rodzaju żeńskiego (die) - sufix *-ei* zawsze daje rzeczownik żeński. Stąd we zdaniu *eine* (Akk. fem.).","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-4)\nW zadaniach 9.1.-9.4. spośród podanych opcji wybierz tę, która jest tłumaczeniem\nfragmentu podanego w nawiasie, poprawnie uzupełniającym lukę w zdaniu. Zakreśl\njedną z liter: A, B albo C.\n9.1.\nDer Zug aus Frankfurt (wjeżdża na tor 7)\nA. fährt von Gleis 7 ab\nB. fährt auf Gleis 7 ein\nC. steht auf Gleis 7 zur Abfahrt bereit\n9.2.\nDie Kekse sind lecker, (poczęstujcie się proszę)\nA. greift bitte zu\nB. räumt bitte auf\nC. nehmt bitte teil\n9.3.\nDu isst nicht so gesund. Du solltest (częściej jeść owoce)\nA. häufiger Obst essen\nB. besseres Obst essen\nC. manchmal Obst essen\n9.4.\nZwei Fahrkarten nach Berlin für den ICE, bitte. (Tam i z powrotem)\nA. Ab und zu\nB. Hier und da\nC. Hin und zurück\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"9. Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia, chyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. fährt auf Gleis 7 ein** (wjeżdża na tor 7)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\nPolskie *\"wjeżdża na tor 7\"* = niem. **\"fährt auf Gleis 7 ein\"**.\n\nKluczowy czasownik: **einfahren** (wjeżdżać do/na) - rozdzielnie złożony.\n- *ein-* = do środka, kierunek wjazdu\n- *fahren* = jechać\n\nW zdaniu rozdzielnym: *Der Zug **fährt** auf Gleis 7 **ein**.* (V na 2. pozycji + prefiks na końcu).\n\n## Sposób 2 - analiza pozostałych opcji (eliminacja)\n- **A. \"fährt ab\"** = *abfahren* (odjeżdżać). To PRZECIWIEŃSTWO wjeżdżania.\n- **B. \"fährt ein\"** = *einfahren* (wjeżdżać). POPRAWNE.\n- **C. \"steht zur Abfahrt bereit\"** = jest gotowy do odjazdu. To stan przed odjazdem, NIE wjazd.\n\nPolskie *wjeżdża* (kierunek IN/PRZYBYWA) ≠ *odjeżdża* (kierunek OUT) ani *jest gotowy do odjazdu* (stan).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - czasowniki rozdzielnie złożone (Verkehr):**\n> - **einfahren** (wjeżdżać) - *Der Zug fährt ein.*\n> - **abfahren** (odjeżdżać) - *Der Zug fährt ab.*\n> - **ankommen** (przyjeżdżać, docierać) - *Der Zug kommt an.*\n> - **abrollen / wegfahren** (odjeżdżać)\n>\n> Prefiksy *ein-* i *aus-* wskazują kierunek (do środka / na zewnątrz).\n>\n> 📖 **Reference - przyimek \"auf\" z \"Gleis\":**\n> *auf Gleis 7* (na tor 7) - *auf + Akk* (kierunek), Wechselpräposition.\n> *auf dem Gleis stehen* (stać na torze) - *auf + Dat* (pozycja).\n>\n> 📖 **Reference - rzeczowniki kolejowe:**\n> *das Gleis* (tor), *der Bahnsteig* (peron), *die Abfahrt* (odjazd), *die Ankunft* (przyjazd), *die Verspätung* (opóźnienie).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Fährt von Gleis 7 ab | *abfahren* = ODJEŻDŻAĆ, przeciwne do *einfahren* | Mylenie kierunku |\n| **B** | **Fährt auf Gleis 7 ein** | **POPRAWNA** - *einfahren* = wjeżdżać | - |\n| C | Steht auf Gleis 7 zur Abfahrt bereit | Statyczny stan przed odjazdem, nie ruch wjazdu | Mylenie ruchu ze stanem |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Prefiksy *ein-/aus-* są opozycją kierunków: *einsteigen* (wsiadać) / *aussteigen* (wysiadać), *einziehen* (wprowadzać się) / *ausziehen* (wyprowadzać się).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Przyimek **\"von\"** w opcji A wskazuje punkt początkowy (Z tora 7), nie cel. To inny semantycznie kierunek niż \"na tor 7\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemiecka kolej używa zwrotów: *einfahren* (wjazd pociągu), *anhalten* (zatrzymywać się), *abfahren* (odjeżdżać). Klasyczne ogłoszenia: *\"Der Zug fährt jetzt auf Gleis 5 ein.\"*\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. greift bitte zu** (poczęstujcie się proszę)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\nPolskie *\"poczęstujcie się proszę\"* = niem. **\"greift bitte zu\"**.\n\nKluczowy czasownik: **zugreifen** (sięgnąć po, poczęstować się) - rozdzielnie złożony.\n- *zu-* = w kierunku\n- *greifen* = chwytać, sięgać\n\nW imperatywie 2. os. lm.: *greift bitte **zu**!* (V na 1. pozycji + prefiks na końcu).\n\nKontekst zdania: *\"Die Kekse sind lecker\"* (Ciastka są pyszne) → zachęta do poczęstunku.\n\n## Sposób 2 - analiza pozostałych opcji (eliminacja)\n- **A. \"greift zu\"** = *zugreifen* (poczęstować się). POPRAWNE w kontekście jedzenia.\n- **B. \"räumt auf\"** = *aufräumen* (posprzątać). Nie pasuje do zachęty na ciastka.\n- **C. \"nehmt teil\"** = *teilnehmen* (brać udział). Pasuje do imprezy / wydarzenia, nie jedzenia.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Imperatyw 2. os. lm. (ihr-Form):**\n> *greift!* (chwytajcie!) - bezokolicznik *greifen* minus *-en* + końcówka *-t*.\n> *räumt!*, *nehmt!* - analogicznie.\n>\n> 📖 **Reference - czasowniki rozdzielnie złożone w Imperatywie:**\n> *zugreifen* → *Greift zu!* (Poczęstujcie się!)\n> *aufräumen* → *Räumt auf!* (Posprzątajcie!)\n> *teilnehmen* → *Nehmt teil!* (Weźcie udział!)\n> Prefiks na końcu zdania w czasie teraźniejszym/imperatywie.\n>\n> 📖 **Reference - pozycja \"bitte\" w grzecznej prośbie:**\n> *Greift **bitte** zu.* (Poczęstujcie się, proszę.) - *bitte* zazwyczaj po czasowniku lub po podmiocie.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Greift bitte zu** | **POPRAWNA** - *zugreifen* = poczęstować się | - |\n| B | Räumt bitte auf | *aufräumen* = posprzątać; nie pasuje do jedzenia | - |\n| C | Nehmt bitte teil | *teilnehmen* = brać udział (w wydarzeniu); nie do jedzenia | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemiecki **zugreifen** to idiom = poczęstować się (jedzeniem) lub skorzystać z okazji (zakupowej). *\"Greifen Sie zu!\"* = \"Proszę się częstować!\" lub \"Skorzystaj z okazji!\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o trzech znaczeniach prefiksu *zu-*: ZAMKNĄĆ (*zumachen*), DODAĆ (*zugeben*), W KIERUNKU (*zugreifen*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemieckie zachęty kulinarne: *\"Greifen Sie zu!\"* / *\"Lassen Sie es sich schmecken!\"* / *\"Guten Appetit!\"* - wszystkie są uprzejmymi formami częstowania.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. häufiger Obst essen** (częściej jeść owoce)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\nPolskie *\"częściej jeść owoce\"* = niem. **\"häufiger Obst essen\"**.\n\n**häufiger** = stopień wyższy od **häufig** (często) lub **oft** (często, synonim).\n\n## Sposób 2 - analiza pozostałych opcji (eliminacja)\n- **A. \"häufiger Obst essen\"** = częściej jeść owoce (Komparativ od häufig). POPRAWNE.\n- **B. \"besseres Obst essen\"** = lepsze owoce jeść (stopień wyższy od *gut*). Pol. \"częściej\" ≠ \"lepsze\".\n- **C. \"manchmal Obst essen\"** = czasami jeść owoce. \"Manchmal\" ≠ \"częściej\".\n\nPolskie *częściej* (przysłówek stopnia wyższego określający częstotliwość) → niem. *häufiger / öfter*.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - stopniowanie przysłówków:**\n> *häufig* (często) → *häufiger* (częściej) → *am häufigsten* (najczęściej)\n> *oft* (często) → *öfter* (częściej) - synonim *häufiger*\n> *gut* (dobrze) → *besser* (lepiej) → *am besten* (najlepiej)\n>\n> 📖 **Reference - modale verben + Infinitiv:**\n> *Du **solltest** häufiger Obst **essen**.* (Powinieneś częściej jeść owoce.) - *sollte* (Konj. II) + Infinitiv na końcu.\n>\n> 📖 **Reference - rzeczownik \"das Obst\":**\n> *das Obst* (owoce - zbiorowo, neutrum, lp.) - UŻYWA SIĘ JAKO RZECZOWNIK NIEMIENNY, bez liczby mnogiej. NIE *\"Öbste\"* / *\"Obste\"*.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Häufiger Obst essen** | **POPRAWNA** - *häufiger* = częściej | - |\n| B | Besseres Obst essen | *besseres* = lepsze (przymiotnik), nie \"częściej\" | Mylenie stopni różnych przymiotników |\n| C | Manchmal Obst essen | *manchmal* = czasami, nie \"częściej\" | Mylenie częstotliwości z stopniem |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Polskie **\"częściej\"** to STOPIEŃ WYŻSZY od **\"często\"**. Niemiecki ekwiwalent: *häufiger* (od *häufig*) lub *öfter* (od *oft*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemiecki **\"Obst\"** to rzeczownik **zbiorowy** (nie ma lm) - używamy go bez końcówki *-s*. Synonim: *Früchte* (lm od *Frucht*), ale to bardziej formalne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *\"Du solltest mehr X tun\"* (Powinieneś więcej X robić) jest klasyczną radą zdrowotną - pasuje też do *\"häufiger / öfter / öfter mal\"*.\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. Hin und zurück** (Tam i z powrotem)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\nPolskie *\"Tam i z powrotem\"* = niem. **\"Hin und zurück\"**.\n\nKontekst: kupowanie biletów kolejowych - klasyczna sytuacja, gdzie pasażer określa, czy bilet jest w jedną stronę, czy w obie. *Hin und zurück* = bilet powrotny.\n\n## Sposób 2 - analiza pozostałych opcji (eliminacja)\nTrzy idiomy złożone z dwóch przysłówków:\n- **A. \"Ab und zu\"** = od czasu do czasu (czasowo)\n- **B. \"Hier und da\"** = tu i tam (przestrzennie, ale bez kierunku)\n- **C. \"Hin und zurück\"** = tam i z powrotem (kierunkowo, powrotnie)\n\nTylko **Hin und zurück** opisuje **podróż w dwóch kierunkach** (tam + powrót).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - przysłówki kierunkowe \"hin\" i \"her\":**\n> *hin* = w kierunku OD MÓWIĄCEGO (tam)\n> *her* = w kierunku DO MÓWIĄCEGO (tu)\n> *hingehen, kommen her* - kierunki w przestrzeni.\n>\n> 📖 **Reference - niemieckie idiomy złożone (Zwillingsformel):**\n> - *ab und zu* = od czasu do czasu (= manchmal)\n> - *hier und da* = tu i tam (= an verschiedenen Orten)\n> - *hin und zurück* = tam i z powrotem (= bilet powrotny)\n> - *immer und ewig* = wiecznie\n> - *nach und nach* = stopniowo\n>\n> 📖 **Reference - kupowanie biletów:**\n> *eine Fahrkarte nach Berlin, einfach* (bilet w jedną stronę)\n> *eine Fahrkarte nach Berlin, hin und zurück* (bilet powrotny)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Ab und zu | Czasowy idiom = od czasu do czasu | Mylenie czasu z przestrzenią |\n| B | Hier und da | Przestrzenny ale BEZ KIERUNKU = tu i tam | Mylenie z hin und zurück |\n| **C** | **Hin und zurück** | **POPRAWNA** - bilet powrotny | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemieckie *Zwillingsformeln* (sformułowania bliźniacze) - par stałych przysłówków, zawsze w tej samej kolejności. *Nie* *zurück und hin*, tylko *hin und zurück*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Polski *tam i z powrotem* zawiera **kierunek powrotny** - to dokładnie *hin und zurück* (najpierw TAM, potem WSTECZ).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Hier und da* (tu i tam) jest statyczne, opisuje **różne miejsca**, ale nie ruch w obie strony jak *hin und zurück*.","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-3)\nPrzeczytaj tekst. Uzupełnij go, wpisując w każdą lukę (10.1.-10.3.) jeden wyraz z ramki\nw odpowiedniej formie, tak aby powstał spójny i logiczny tekst. Wymagana jest pełna\npoprawność gramatyczna i ortograficzna wpisywanych wyrazów.\nUwaga: dwa wyrazy zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej luki.\nmein\nUmzug\nneu\nkönnen\nmachen\nNEUE NACHBARN WILLKOMMEN HEISSEN\nWenn sich ein 10.1. Nachbar nicht von allein vorstellt, muss\nkeine böse Absicht dahinter stecken. Vielleicht hat er gerade großen Stress oder er hat\nvielleicht schon bei Ihnen geklingelt, als Sie gerade nicht zu Hause waren.\nNach 10.2. Erfahrung hat eine freundliche und lockere\nBeziehung zu den Nachbarn nur positive Seiten. Aus einem „Treppengespräch“\n10.3. sich sogar eine Freundschaft entwickeln. Wenn es\nIhnen also wichtig ist, Ihren Nachbarn willkommen zu heißen, dann klingeln Sie einfach zu\neiner günstigen Zeit und stellen Sie sich kurz vor. Und bitte: Das Lächeln nicht vergessen.\nNa podstawie: www.conflict-manager.com\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"10. Realizację poszczególnych podpunktów polecenia ocenia się w całej wypowiedzi;\nodniesienia do tego samego podpunktu polecenia mogą wystąpić w różnych częściach\npracy.","solution":"**10.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**neuer**\n\nPełne zdanie: *\"Wenn sich ein **neuer** Nachbar nicht von allein vorstellt \"*\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\nWyraz z ramki: **neu** (nowy) - przymiotnik.\nKontekst: *\"ein Nachbar\"* (jakiś sąsiad).\n\nKluczowe ustalenia:\n- **der Nachbar** = sąsiad (rodzaj **męski**)\n- **ein** = rodzajnik nieokreślony, **Nominativ masc.**\n- Pozycja: **podmiot zdania podrzędnego** (sich vorstellt → Nominativ)\n\nOdmiana przymiotnika po *ein* + Nom. masc. → końcówka **-er**.\n\n**Forma:** *ein neu**er** Nachbar* (jakiś nowy sąsiad).\n\n## Sposób 2 - tabela odmiany przymiotników (mieszana)\nPo *ein* (rodzajnik nieokreślony) - **odmiana mieszana**:\n\n| Przypadek | M | F | N |\n| Nom | ein neu**er** Nachbar | eine neu**e** Frau | ein neu**es** Buch |\n| Akk | einen neu**en** Nachbarn | eine neu**e** Frau | ein neu**es** Buch |\n| Dat | einem neu**en** Nachbarn | einer neu**en** Frau | einem neu**en** Buch |\n| Gen | eines neu**en** Nachbarn | einer neu**en** Frau | eines neu**en** Buches |\n\nTutaj: **Nominativ Maskulin → neuer**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **neuer**\n> - **WYKLUCZONE:** neue, neues, neuen, neu (brak końcówki) - wszystkie złe formy\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - odmiana przymiotników po ein/eine/ein (mieszana):**\n> Nom: ein**er** / ein**e** / ein**es**\n> Akk: ein**en** / ein**e** / ein**es**\n> Dat/Gen: ein**en** dla wszystkich rodzajów\n>\n> 📖 **Reference - rzeczownik \"der Nachbar\":**\n> *der Nachbar* - N-deklination (słaba): w Akk/Dat/Gen lp. → *den Nachbarn, dem Nachbarn, des Nachbarn*. W Nominativie lp. → *der Nachbar* (bez końcówki).\n>\n> 📖 **Reference - funkcja podmiotu w zdaniu \"wenn-\":**\n> *Wenn sich **ein neuer Nachbar** nicht vorstellt * - *ein neuer Nachbar* w **Nominativie** jako podmiot zdania podrzędnego.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Po rodzajniku **ein** (nieokreślonym) odmiana przymiotnika jest **MIESZANA** - końcówki różnią się od odmiany słabej (po *der*). W Nom. masc. → *-er*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka: po *der* byłoby *der **neue** Nachbar* (słaba odmiana, *-e*). Tutaj jest *ein* → mieszana, *-er*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik refleksywny **sich vorstellen** (przedstawiać się) - rozdzielnie złożony: *Er stellt sich vor.* Tutaj w zdaniu *\"sich nicht von allein vorstellt\"* czasownik na końcu (zdanie podrzędne).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE wymaga **pełnej poprawności gramatycznej** - *neue* lub *neuen* nie zostaną zaakceptowane jako poprawne.\n\n**10.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**meiner**\n\nPełne zdanie: *\"Nach **meiner** Erfahrung hat eine freundliche und lockere Beziehung zu den Nachbarn nur positive Seiten.\"*\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\nWyraz z ramki: **mein** (mój / moja / moje) - zaimek dzierżawczy.\nKontekst: *\"Nach Erfahrung \"* (Z mojego doświadczenia ).\n\nKluczowe ustalenia:\n- **die Erfahrung** = doświadczenie (rodzaj **żeński**)\n- Przyimek **nach** = po, według - **wymaga Dativu**\n- Pozycja: Dativ Singular Femininum\n\nOdmiana zaimka dzierżawczego po Dat. fem. → końcówka **-er**.\n\n**Forma:** *nach **meiner** Erfahrung* (z mojego doświadczenia).\n\n## Sposób 2 - tabela odmiany zaimków dzierżawczych\nZaimki dzierżawcze odmieniają się jak **ein/eine/ein**:\n\n| Przypadek | M | F | N | Pl |\n| Nom | mein | meine | mein | meine |\n| Akk | meinen | meine | mein | meine |\n| **Dat** | meinem | **meiner** | meinem | meinen |\n| Gen | meines | meiner | meines | meiner |\n\nTutaj: **Dativ Femininum → meiner**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **meiner**\n> - **WYKLUCZONE:** meine, mein, meinen, meinem, meines\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - przyimek \"nach\" + Dat:**\n> *nach* wymaga zawsze Dativu:\n> - czasowo: *nach dem Mittagessen* (po obiedzie)\n> - przestrzennie z miastami/krajami: *nach Berlin* (do Berlina) - bez rodzajnika\n> - opiniowo: *nach **meiner** Meinung / nach **meiner** Erfahrung* (z mojego zdania / doświadczenia)\n>\n> 📖 **Reference - rzeczowniki z końcówką \"-ung\":**\n> Wszystkie rzeczowniki z sufixem **-ung** są rodzaju **żeńskiego**:\n> *die Erfahrung* (doświadczenie), *die Lösung* (rozwiązanie), *die Wohnung* (mieszkanie), *die Übung* (ćwiczenie).\n>\n> 📖 **Reference - frazy opiniujące:**\n> *Meiner Meinung nach * (Moim zdaniem )\n> *Nach meiner Erfahrung * (Z mojego doświadczenia )\n> *Meiner Ansicht nach * (Według mojego poglądu )\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Przyimek **\"nach\"** ZAWSZE wymaga Dativu - niezależnie od kontekstu. Klasyczny błąd: pisać *\"nach **mein** Erfahrung\"* (brak odmiany).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wszystkie rzeczowniki na *-ung* (Erfahrung, Lösung, Wohnung) są **żeńskie** → w Dativie zaimek dzierżawczy ma końcówkę *-er*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka: w Nom. fem. byłoby *meine Erfahrung* (mojе doświadczenie jest). Tutaj jest Dat. fem. → *meiner Erfahrung*.\n\n**10.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**kann**\n\nPełne zdanie: *\"Aus einem ‚Treppengespräch‘ **kann** sich sogar eine Freundschaft entwickeln.\"* (Z ‚rozmowy na klatce‘ może nawet rozwinąć się przyjaźń.)\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\nWyraz z ramki: **können** (móc, umieć) - czasownik modalny.\nKontekst: *\"Aus einem ‚Treppengespräch‘ sich sogar eine Freundschaft entwickeln.\"*\n\nKluczowe ustalenia:\n- **eine Freundschaft** = przyjaźń (rodzaj **żeński**, lp.) - podmiot zdania w **Nominativie**\n- Osoba/liczba: **3. osoba lp.** (sie / es / eine Freundschaft)\n- Czasownik modalny **können** + Infinitiv (*sich entwickeln*) na końcu zdania\n\n**Forma 3. os. lp. Präsens od *können* → kann.**\n\n## Sposób 2 - odmiana czasownika modalnego \"können\"\nCzasowniki modalne mają **nieregularną** odmianę w lp. Präsens (zmiana samogłoski rdzenia, brak końcówek w 1. i 3. os. lp.):\n\n| Osoba | Forma |\n| ich | **kann** |\n| du | kannst |\n| er / sie / es | **kann** |\n| wir | können |\n| ihr | könnt |\n| sie / Sie | können |\n\nPodmiot *eine Freundschaft* → 3. os. lp. → **kann**.\n\n## Sposób 3 - szyk zdania i konstrukcja modalna\nW zdaniu z czasownikiem modalnym:\n- **Modal** stoi na 2. pozycji (jako orzeczenie odmienione)\n- **Infinitiv** zmysłu pełnego (tu: *entwickeln*) stoi na końcu zdania\n- Zaimek zwrotny *sich* po modalnym\n\nKolejność: *Aus einem Treppengespräch (1)* - **kann (2)** - *sich sogar eine Freundschaft entwickeln (koniec)*.\n\nInwersja: zdanie zaczyna się od okolicznika *Aus einem Treppengespräch*, więc podmiot *eine Freundschaft* jest PO orzeczeniu - typowy szyk wyjątkowy w niemieckim (Inversion).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 10.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **kann**\n> - **WYKLUCZONE:** können (bezokolicznik), kannst (2. os.), könnte (Konj. II - \"mogłaby\"), konnte (Präteritum - \"mogła\")\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - czasowniki modalne (Modalverben):**\n> *können, müssen, dürfen, sollen, wollen, mögen* - wszystkie ze zmianą samogłoski w lp. Präsens (oprócz *sollen*).\n> *können → kann, kannst, kann, können, könnt, können*\n>\n> 📖 **Reference - konstrukcja \"Modal + Infinitiv\":**\n> *Eine Freundschaft **kann** sich aus einem Gespräch **entwickeln**.* (Przyjaźń może rozwinąć się z rozmowy.) - Modal na 2. pozycji, Infinitiv na końcu.\n>\n> 📖 **Reference - czasownik refleksywny \"sich entwickeln\":**\n> *sich entwickeln* (rozwijać się) - zaimek *sich* w Akkusativie. Z modalnym: *Es kann sich entwickeln.*\n>\n> 📖 **Reference - szyk z inwersją:**\n> Gdy zdanie zaczyna się od okolicznika (np. *Aus einem Treppengespräch*), czasownik nadal na 2. pozycji, a podmiot za nim: *Aus einem X **kann** eine Freundschaft entstehen.*\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Podmiotem zdania jest **eine Freundschaft** (3. os. lp. fem.), NIE *Treppengespräch* (które stoi w Dativie po *aus*). Sprawdzaj zawsze podmiot, nie pierwsze słowo zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *kann* (Präsens - \"może\") vs *könnte* (Konj. II - \"mogłaby\", hipotetycznie) vs *konnte* (Präteritum - \"mogła kiedyś\"). Kontekst wymaga **realnej możliwości w teraźniejszości** → *kann*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE w zadaniach word formation jest **bardzo strict** - wymaga DOKŁADNEJ formy. *können* (bezokolicznik) nie zostanie zaakceptowane, chociaż jest tym samym czasownikiem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik modalny **NIE** dostaje końcówki *-t* w 3. os. lp. - *er kann* (NIE *er kannt*). To wyjątek dla wszystkich Modalverben.","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-3)\nUzupełnij zdania 11.1.-11.3., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy\nw odpowiedniej formie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba\nnatomiast - jeśli jest to konieczne - dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne\ni gramatycznie poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna\nwpisywanych fragmentów zdań.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając w to\nwyrazy już podane.\n11.1. (für / wer / haben)\ner dieses Geschenk gekauft?\n11.2. (auf / diese Webseite / geben / es)\nviele Informationen.\n11.3. Die Filmabende werden einmal (die Woche / organisieren)\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"11. Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych\npodpunktów polecenia, np.\n• wyjaśnij, dlaczego zaproponowaliście uczestnikom przebranie się w takie\nwłaśnie kostiumy\n• napisz, w jaki sposób nauczyciele pomogli Wam w realizacji tego projektu\nWir hatten keine Idee für originelle Kostüme. Unsere Lehrer haben uns\nvorgeschlagen, dass wir uns als Obst oder Gemüse verkleiden.","solution":"**11.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**Für wen hat** (akceptowane także: **Für wen hatte**)\n\nPełne zdanie: *\"**Für wen hat** er dieses Geschenk gekauft?\"* (Dla kogo on kupił ten prezent?)\n\n## Sposób 1 - analiza struktury zdania\nWyrazy w nawiasach (kolejność stała): **für / wer / haben**\nKontekst: *\" er dieses Geschenk gekauft?\"* - pytanie + Partizip II *gekauft* (kupił) na końcu.\n\nKluczowe ustalenia:\n1. *gekauft* na końcu + *haben* → konstrukcja **Perfekt** (czas przeszły złożony)\n2. Pytanie wymaga **W-Frage** (zaimek pytajny na początku, czasownik na 2. pozycji)\n3. Przyimek **für** wymaga **Akkusativu** → *wer (Nom.)* → **wen (Akk.)**\n4. Podmiot *er* (3. os. lp.) → forma czasownika *haben* → **hat**\n\n**Konstrukcja:** *Für wen* (W1, przyimek + zaimek pytajny w Akk.) + *hat* (W2, czasownik posiłkowy) + *er* (podmiot) + *dieses Geschenk* (dopełnienie) + *gekauft* (Partizip II na końcu) + ?\n\n## Sposób 2 - odmiana zaimka pytajnego \"wer\"\nZaimek **wer** (kto) odmienia się przez wszystkie 4 przypadki:\n\n| Przypadek | Forma | Pytanie |\n| Nominativ | wer | Wer kommt? (Kto przychodzi?) |\n| **Akkusativ** | **wen** | **Für wen? / Wen siehst du?** |\n| Dativ | wem | Mit wem? / Wem hilfst du? |\n| Genitiv | wessen | Wessen Buch? (Czyja książka?) |\n\nPo **für** (Akk.) → **wen**.\n\n## Sposób 3 - Perfekt z czasownikiem \"kaufen\"\nKonstrukcja **Perfekt** = *haben / sein* (odmienione) + *Partizip II* na końcu.\n\n- **kaufen** (kupować) - czasownik regularny, słaby\n- Partizip II: *ge-* + rdzeń + *-t* → **gekauft**\n- Czasownik tranzytywny → wymaga *haben* (NIE *sein*)\n- 3. os. lp. (*er*) → **hat**\n\n**Pełne:** *Er **hat** ein Geschenk **gekauft**.* (On kupił prezent.)\n\nAlternatywnie **Plusquamperfekt** (zaprzeszły) - klucz CKE akceptuje:\n- *hatte* (Präteritum od *haben*) + Partizip II\n- *Für wen **hatte** er dieses Geschenk **gekauft**?* (Dla kogo on był kupił ten prezent?)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **Für wen hat** lub **Für wen hatte**\n> - **WYKLUCZONE:** *Für wer hat* (zła forma Akk.), *Wen für hat* (zła kolejność), *Für wen haben* (zła osoba), *Für wen ist* (sein, nie haben)\n> - Liczba słów: **3** (mieści się w limicie max 5)\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - zaimek pytajny \"wer\":**\n> *wer (Nom.) - wen (Akk.) - wem (Dat.) - wessen (Gen.)*\n> Po przyimkach Akk. (für, durch, gegen, ohne, um) → **wen**.\n> Po przyimkach Dat. (mit, von, zu, bei) → **wem**.\n>\n> 📖 **Reference - przyimek \"für\" + Akkusativ:**\n> *für mich, für dich, für ihn, für sie, für **wen***. *Für + Akk.* - bez wyjątków.\n>\n> 📖 **Reference - Perfekt:**\n> Konstrukcja: *haben/sein (W2) + + Partizip II (koniec)*.\n> *kaufen → gekauft* (regularne, słabe).\n> Czasowniki tranzytywne (mające dopełnienie w Akk.) → **haben**.\n>\n> 📖 **Reference - W-Frage (pytanie z zaimkiem pytajnym):**\n> Szyk: *Zaimek pytajny (W1) + czasownik posiłkowy (W2) + podmiot + + Partizip/Infinitiv?*\n> Przykład: *Für wen **hat** er gekauft? / Wann **hat** er gekauft? / Wo **hat** er gekauft?*\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** **Für + Akk.** zawsze. Polskie \"dla kogo\" tłumaczy się jako *für wen* - NIE *für wer*. To jeden z najczęstszych błędów na maturze.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W Perfekt podmiot to *er* (3. os. lp.) → *hat* (NIE *hast*, NIE *habe*, NIE *haben*). Sprawdzaj zgodność osoby z czasownikiem posiłkowym.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE pozwala także na Plusquamperfekt (*hatte gekauft*) - to też poprawne, jeśli kontekst sugeruje wcześniejszą czynność. Ale **Perfekt (*hat*) to wybór bezpieczniejszy**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Limit słów: max 5 (wliczając podane *für, wer, haben*). Tutaj wpisujemy 3 słowa (*Für wen hat*), więc bez problemu mieści się w limicie.\n\n**11.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**Auf dieser Webseite gibt es** (akceptowane także: **Auf dieser Webseite gab es** lub **Auf diesen Webseiten gibt es**)\n\nPełne zdanie: *\"**Auf dieser Webseite gibt es** viele Informationen.\"* (Na tej stronie internetowej jest wiele informacji.)\n\n## Sposób 1 - analiza struktury zdania\nWyrazy w nawiasach (kolejność stała): **auf / diese Webseite / geben / es**\nKontekst: *\" viele Informationen.\"* - uzupełnienie z dopełnieniem *viele Informationen*.\n\nKluczowe ustalenia:\n1. **es gibt** = jest, są, istnieje, znajduje się (idiom z *geben*)\n2. *gibt* = 3. os. lp. Präsens od *geben*\n3. **auf** + miejsce statyczne (wo? - gdzie?) → **Dativ**\n4. **die Webseite** (rodzaj żeński) → w Dativie *der Webseite*\n5. **diese** (ten/ta/to) odmienia się jak rodzajnik określony → Dat. fem. → **dieser**\n\n**Konstrukcja:** *Auf dieser Webseite* (Dat. fem., okolicznik) + *gibt* (W2) + *es* (formalne podmiot) + *viele Informationen* (dopełnienie w Akk.) + .\n\nInwersja: zdanie zaczyna się od okolicznika *Auf dieser Webseite*, więc po nim natychmiast czasownik *gibt*, a *es* (formalne podmiot) idzie po orzeczeniu.\n\n## Sposób 2 - konstrukcja \"es gibt + Akkusativ\"\nIdiom **\"es gibt\"** (= jest, są, istnieje) jest bardzo charakterystyczny dla niemieckiego:\n\n- **Zawsze 3. os. lp.** (es) - niezależnie od liczby rzeczy, które są\n- **Dopełnienie zawsze w Akkusativie**\n- W Präsens: *es gibt*\n- W Präteritum: *es gab*\n- W Perfekt: *es hat gegeben*\n- W Futur: *es wird geben*\n\n**Przykłady:**\n- *Es gibt **einen Park** in der Stadt.* (Jest park w mieście.)\n- *Es gibt **viele Bücher** hier.* (Jest tu wiele książek.) - *viele Bücher* w Akk.\n- *Hier **gibt es** Brot.* (Tu jest chleb.) - inwersja: *es* po czasowniku.\n\nW naszym zdaniu: *gibt es* z inwersją (po okoliczniku *Auf dieser Webseite*).\n\n## Sposób 3 - przyimek \"auf\" + Dativ (Wechselpräposition)\n**auf** to przyimek zmiennej rekcji (Wechselpräposition):\n- **Akkusativ** → ruch / kierunek (wohin?): *Ich gehe **auf die** Webseite.* (Idę na stronę.)\n- **Dativ** → pozycja / stan (wo?): *Ich bin **auf der** Webseite.* (Jestem na stronie.)\n\nW zdaniu *Auf Webseite gibt es Informationen* - pytamy **gdzie?** (statyczna lokalizacja) → **Dativ**.\n\nOdmiana zaimka *diese* (rodzajnik wskazujący - odmienia się jak *der/die/das*):\n\n| Przypadek | M | **F** | N | Pl |\n| Nom | dieser | diese | dieses | diese |\n| Akk | diesen | diese | dieses | diese |\n| **Dat** | diesem | **dieser** | diesem | **diesen** + n |\n| Gen | dieses | dieser | dieses | dieser |\n\n**die Webseite** (lp. fem.) → Dat. fem. → **auf dieser Webseite**.\n**die Webseiten** (lm.) → Dat. lp. → **auf diesen Webseiten** (klucz CKE akceptuje obie liczby).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie:\n> - **Auf dieser Webseite gibt es** (Präsens, lp. fem. Dat.)\n> - LUB **Auf dieser Webseite gab es** (Präteritum)\n> - LUB **Auf diesen Webseiten gibt es** (lm. Dat.)\n> - **WYKLUCZONE:** *Auf diese Webseite gibt es* (Akk. zamiast Dat.), *Auf der Webseite gibt es* (brak *dieser*), *Es gibt auf dieser Webseite* (zła kolejność - zmiana struktury)\n> - Liczba słów: **5** (mieści się w limicie max 5)\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - idiom \"es gibt\":**\n> Zawsze 3. os. lp. + dopełnienie w **Akkusativie**.\n> *Es gibt + Akk* = jest, są, istnieje, występuje.\n> Czasy: *es gibt (Präs.) → es gab (Prät.) → es hat gegeben (Perf.) → es wird geben (Fut.)*\n>\n> 📖 **Reference - Wechselpräposition \"auf\":**\n> *auf + Akk.* (wohin? → ruch): *Ich gehe auf die Straße.*\n> *auf + Dat.* (wo? → pozycja): *Ich bin auf der Straße.*\n> Z **Webseite / Internet / Computer** → zazwyczaj Dativ (statyczna lokalizacja).\n>\n> 📖 **Reference - zaimek wskazujący \"dieser\":**\n> Odmienia się jak rodzajnik określony **der/die/das**.\n> Dat. fem. lp. → **dieser** (= *der*).\n>\n> 📖 **Reference - szyk z inwersją:**\n> Po okoliczniku na początku zdania → czasownik na 2. pozycji, podmiot za nim:\n> *Auf der Webseite **gibt** es Informationen.* (NIE: *Auf der Webseite es gibt *)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"es gibt\" + Akk** - wiele osób błędnie pisze *\"es gibt viele Informationen**en**\"* (zbędna końcówka) lub *\"es gibt viele**r** Informationen\"* (zła deklinacja). *Informationen* to lm. - w Akk. lm. końcówka *-en* jest tylko dla *die Pluralartikel + n* w Dativie, w Akk. NIE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka: *auf die Webseite* (Akk.) ≠ *auf der/dieser Webseite* (Dat.). Klucz pyta **gdzie** (na stronie, statycznie) → Dat.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Inwersja po okoliczniku: *Auf X **gibt es** Y* (nie: *Auf X **es gibt** Y*). Czasownik musi być na 2. pozycji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE akceptuje 3 warianty (Präs. lp., Prät. lp., Präs. lm.) - wszystkie dają 1 pkt. Najprostszy: *Auf dieser Webseite gibt es*.\n\n**11.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**in der Woche organisiert** (akceptowane także: **die Woche organisiert**)\n\nPełne zdanie: *\"Die Filmabende werden einmal **in der Woche organisiert**.\"* (Wieczory filmowe są organizowane raz w tygodniu.)\n\n## Sposób 1 - analiza struktury zdania (Passiv)\nWyrazy w nawiasach (kolejność stała): **die Woche / organisieren**\nKontekst: *\"Die Filmabende **werden** einmal \"* - czasownik *werden* + Partizip II na końcu = **Vorgangspassiv** (strona bierna).\n\nKluczowe ustalenia:\n1. *werden* + Partizip II = **Passiv** (strona bierna): \"są organizowane\"\n2. *organisieren* → Partizip II → **organisiert** (czasownik na *-ieren*: BRAK prefiksu *ge-*)\n3. *einmal* (raz) + częstotliwość → **\"in der Woche\"** (w tygodniu) lub potocznie samo **\"die Woche\"**\n4. Partizip II na **końcu zdania**\n\n**Konstrukcja:** *Die Filmabende* (podmiot) + *werden* (W2) + *einmal* + **in der Woche** (okolicznik czasu) + **organisiert** (Partizip II) + .\n\n## Sposób 2 - Vorgangspassiv (czynność)\n**Vorgangspassiv** opisuje **czynność, której podlega podmiot** (nie wykonuje jej sam).\n\nKonstrukcja: *werden* (odmienione) + *Partizip II* (na końcu zdania)\n\nCzasy Passiv:\n| Czas | Konstrukcja | Przykład |\n| **Präsens** | werden + P II | Die Filmabende **werden** organisiert. |\n| Präteritum | wurde + P II | Die Filmabende **wurden** organisiert. |\n| Perfekt | ist worden + P II | Die Filmabende **sind** organisiert **worden**. |\n| Futur I | wird werden + P II | Die Filmabende **werden** organisiert **werden**. |\n\nW zdaniu *Die Filmabende werden organisiert* → **Präsens Passiv**.\n\n## Sposób 3 - Partizip II czasowników na \"-ieren\"\nCzasowniki obce (zapożyczenia z łaciny/francuskiego) z sufiksem **-ieren** mają **specjalny Partizip II**:\n- **BRAK prefiksu *ge-*** (chociaż akcent jest na *-ier-*)\n- Końcówka **-t**\n\nPrzykłady:\n- *organisieren* → **organisiert** (organizowany)\n- *studieren* → **studiert** (studiowany)\n- *telefonieren* → **telefoniert** (telefonowany)\n- *fotografieren* → **fotografiert** (fotografowany)\n- *passieren* → **passiert** (się stać)\n\nW zdaniu: *Die Filmabende werden **organisiert** (NIE *georganisiert*).\n\n## Sposób 4 - wyrażenia czasu \"einmal in der Woche\" / \"einmal die Woche\"\nKlucz CKE akceptuje **dwa warianty** wyrażenia częstotliwości:\n\n1. **\"einmal in der Woche\"** - z przyimkiem **in** + Dat. fem. (preferowane)\n- *in + Dat.* dla okresów czasu: *in der Woche, in der Nacht, im Monat*\n2. **\"einmal die Woche\"** - bez przyimka, **Akkusativ** czasu (potoczne, ale poprawne)\n- *Ich gehe **jeden Tag** in die Schule.* - Akk. częstotliwości\n- *Wir treffen uns **die ganze Woche**.* - Akk. trwania\n\n**Inne synonimy:** *wöchentlich* (cotygodniowo), *pro Woche* (na tydzień).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie:\n> - **in der Woche organisiert** (z przyimkiem *in* + Dat.)\n> - LUB **die Woche organisiert** (Akk. czasu, bez przyimka)\n> - **WYKLUCZONE:** *die Woche organisieren* (bezokolicznik zamiast P II), *geordert* (zły czasownik), *georganisiert* (zły P II - czasowniki *-ieren* NIE mają *ge-*), *in die Woche organisiert* (zła rekcja - *in* + Akk. zamiast Dat.)\n> - Liczba słów: **3-4** (mieści się w limicie max 5)\n> - Wymaganie szczegółowe: **I.1)** Zdający posługuje się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Vorgangspassiv:**\n> *werden + Partizip II* (Partizip II na końcu zdania).\n> Czasy: *wird/wurde/ist worden/wird werden + P II*.\n> Z podmiotem *Die Filmabende* (lm.) → *werden* (lm.).\n>\n> 📖 **Reference - Partizip II czasowników \"-ieren\":**\n> Bez prefiksu *ge-*, końcówka *-t*.\n> *organisieren → organisiert*, *studieren → studiert*, *funktionieren → funktioniert*.\n>\n> 📖 **Reference - wyrażenia częstotliwości:**\n> *einmal **in** der Woche* (Dat.) = *einmal **die** Woche* (Akk.) = raz w tygodniu.\n> Inne: *zweimal in der Woche, dreimal im Monat, einmal im Jahr*.\n>\n> 📖 **Reference - przyimek \"in\" + Dativ dla okresów czasu:**\n> *in der Woche, in der Nacht, im Sommer, im Mai, im Jahr 2023* - wszystkie Dat.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasowniki na **-ieren** NIE dostają prefiksu *ge-* w Partizip II. Najczęstszy błąd: pisanie *\"georganisiert\"* zamiast *organisiert*. To NIE jest forma poprawna - klucz CKE odlicza punkty.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *werden + Infinitiv* (czas przyszły, Futur I) vs *werden + Partizip II* (Passiv). Tutaj jest **Partizip II** (*organisiert*), więc Passiv, nie Futur.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE akceptuje OBIE wersje (*in der Woche* i *die Woche*). Bezpieczniej jest jednak pisać **z przyimkiem** *in der Woche* - to standardowa forma.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *die Woche* (Nom./Akk.) ≠ *der Woche* (Dat./Gen.). W *in DER Woche* końcówka *-r* od Dativu fem. (jak *der* dla *die*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Limit słów: max 5. Tutaj zazwyczaj 4 słowa (*in der Woche organisiert*) lub 3 słowa (*die Woche organisiert*) - bez problemu w limicie.","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":12,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (0-12)\nWraz z kolegami zorganizowaliście w szkole bal przebierańców. Każdy uczestnik miał\nprzebrać się za owoc lub za warzywo. W e-mailu do kolegi z Niemiec:\n• wyjaśnij, dlaczego zaproponowaliście uczestnikom przebranie się w takie właśnie\nkostiumy\n• napisz, w jaki sposób nauczyciele pomogli Wam w realizacji tego projektu\n• opisz kostium, w którym wystąpiłeś(-aś) na balu\n• poinformuj, co nie podobało Ci się w organizacji balu.\nNapisz swoją wypowiedź w języku niemieckim. Podpisz się jako XYZ.\nRozwiń swoją wypowiedź w każdym z czterech podpunktów, tak aby osoba nieznająca\npolecenia w języku polskim uzyskała wszystkie wskazane w nim informacje. Pamiętaj,\nże długość wypowiedzi powinna wynosić od 80 do 130 wyrazów (nie licząc wyrazów\npodanych na początku wypowiedzi). Oceniane są: umiejętność pełnego przekazania\ninformacji (5 punktów), spójność i logika wypowiedzi (2 punkty), zakres środków językowych\n(3 punkty) oraz poprawność środków językowych (2 punkty).\nCZYSTOPIS\nLieber Markus,\nmeine Klasse hat letzten Monat in der Schule einen Kostümball\norganisiert. Jeder von uns hat sich als Gemüse oder Obst verkleidet.\nMJNP-P0-100\nTreść\nSpójność\ni logika\nZakres środków\njęzykowych\nPoprawność środków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4-5\n0-1-2\n0-1-2-3\n0-1-2\nMJNP-P0-100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"12. Jeśli zdający traktuje poszczególne podpunkty polecenia jak zadawane pytania i tworzy\nwypowiedź przez odpowiadanie na te pytania, nie dbając o precyzyjne przekazanie\ninformacji wymaganych w każdym podpunkcie polecenia, prowadzi to do obniżenia\npunktacji za treść oraz może powodować obniżenie punktacji za spójność i logikę\nwypowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n**E-mail w języku niemieckim, 80-130 słów, obejmujący wszystkie 4 podpunkty z polecenia.**\n\nKrótkie streszczenie: e-mail do kolegi z Niemiec o szkolnym balu przebierańców tematycznym \"owoce i warzywa\" - opisuje powód takiego tematu (zdrowe odżywianie), pomoc nauczycieli (dekoracje, muzyka), własny kostium (np. truskawka/marchewka) i wadę organizacji (np. mała sala, słaba muzyka).\n\n## Sposób 1 - wzorcowa wypowiedź (118 słów)\n\nPełen e-mail (treść w polu *parent_informacja* daje już zwrot otwierający - *Lieber Markus, meine Klasse hat letzten Monat in der Schule einen Kostümball organisiert. Jeder von uns hat sich als Gemüse oder Obst verkleidet.* - od tego kontynuujemy):\n\n> **Lieber Markus,**\n>\n> meine Klasse hat letzten Monat in der Schule einen Kostümball organisiert. Jeder von uns hat sich als Gemüse oder Obst verkleidet.\n>\n> Wir haben dieses Thema gewählt, weil wir zeigen wollten, wie wichtig gesunde Ernährung für junge Leute ist. Außerdem sind solche Kostüme bunt und lustig, also macht das Vorbereiten viel Spaß.\n>\n> Die Lehrer haben uns sehr geholfen. Sie haben die Aula dekoriert, Musik vorbereitet und auch einen Wettbewerb für das beste Kostüm organisiert. Frau Kowalska hat uns sogar Stoffe für die Kostüme gegeben.\n>\n> Ich war als rote Erdbeere verkleidet. Mein Kostüm war ein großes Kleid mit grünen Blättern auf dem Kopf. Alle haben gelacht!\n>\n> Leider war die Aula zu klein und es war sehr heiß. Nächstes Mal sollten wir einen größeren Raum mieten.\n>\n> Schreib mir bald!\n>\n> **Viele Grüße,**\n> **XYZ**\n\n**Liczba słów (bez podanych na początku):** ok. 118 - w limicie 80-130.\n\n## Sposób 2 - analiza realizacji wszystkich 4 podpunktów\n\n| Podpunkt z polecenia | Realizacja w e-mailu | Kluczowe struktury |\n| **1. Dlaczego kostiumy owoce/warzywa?** | *\"Wir haben dieses Thema gewählt, **weil** wir zeigen wollten, wie wichtig gesunde Ernährung für junge Leute ist.\"* | *weil* + Nebensatz; modal *wollten*; pośrednie pytanie *wie wichtig* |\n| **2. Jak pomogli nauczyciele?** | *\"Die Lehrer haben uns sehr geholfen. Sie haben die Aula **dekoriert**, Musik **vorbereitet** und einen Wettbewerb **organisiert**.\"* | Perfekt 3×; wyliczanie z *und*; pośrednie dopełnienie *uns* (Dat.) |\n| **3. Opis własnego kostiumu** | *\"Ich war als rote Erdbeere verkleidet. Mein Kostüm war ein großes Kleid mit grünen Blättern auf dem Kopf.\"* | *als + Nom.* (jako); odmiana przymiotnika (*rote, großes, grünen*); przyimek *mit + Dat.* |\n| **4. Co się nie podobało?** | *\"**Leider** war die Aula zu klein und es war sehr heiß. **Nächstes Mal sollten wir** einen größeren Raum mieten.\"* | Sygnał *leider*; *zu + Adj.* (za mały); Konj. II *sollten*; Komparativ *größer* |\n\n## Sposób 3 - struktura kompozycyjna i linking words\n\n**Schemat wypowiedzi:**\n1. **Nawiązanie** (już dane): *Lieber Markus, meine Klasse hat organisiert. Jeder hat sich verkleidet.*\n2. **Akapit 1** - powód wyboru kostiumów (podpunkt 1): zaczynamy od *Wir haben gewählt, weil *\n3. **Akapit 2** - pomoc nauczycieli (podpunkt 2): zaczynamy od *Die Lehrer haben uns sehr geholfen.*\n4. **Akapit 3** - własny kostium (podpunkt 3): *Ich war als verkleidet.*\n5. **Akapit 4** - wada organizacji (podpunkt 4): zaczynamy od *Leider *\n6. **Zakończenie**: *Schreib mir bald! Viele Grüße, XYZ.*\n\n**Linking words (wymagane do 2 pkt za spójność):**\n- **Przyczyna:** *weil* (ponieważ), *denn* (gdyż)\n- **Dodanie:** *außerdem* (poza tym), *auch* (też), *und* (i)\n- **Kontrast:** *aber* (ale), *leider* (niestety), *jedoch* (jednak)\n- **Sugestia:** *nächstes Mal sollten wir * (następnym razem powinniśmy )\n- **Konkluzja:** *also* (więc), *deshalb* (dlatego)\n\n## Schemat oceniania CKE - punktacja szczegółowa (max 12 pkt)\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 12, max 12 pkt):**\n>\n> ### Treść (5 pkt) - kluczowe!\n> Za każdy z czterech podpunktów oddzielnie:\n> - **0 pkt** - brak realizacji LUB niezrozumiałe LUB nie po niemiecku\n> - **1 pkt** - pełne przekazanie informacji w sposób komunikatywny\n>\n> Punktacja całościowa za treść:\n> | Liczba zrealizowanych podpunktów | Pkt |\n> |---|---|\n> | 0 podpunktów | 0 pkt |\n> | 1 podpunkt | 1 pkt |\n> | 2 podpunkty | 2 pkt |\n> | 3 podpunkty | 3-4 pkt (zależy od rozwinięcia) |\n> | **4 podpunkty (wszystkie)** | **5 pkt** |\n>\n> ### Spójność i logika (2 pkt)\n> - **2 pkt** - pełna spójność i logika; linking words; akapity wyraźne\n> - **1 pkt** - ogólnie spójna z drobnymi usterkami\n> - **0 pkt** - chaos kompozycyjny\n>\n> ### Zakres językowy (3 pkt)\n> - **3 pkt** - szeroki zasób leksykalno-gramatyczny, urozmaicone struktury (Perfekt, modal, Konjunktiv II, Passiv, weil-Sätze)\n> - **2 pkt** - wystarczający zasób\n> - **1 pkt** - ograniczony zasób\n> - **0 pkt** - bardzo ubogi\n>\n> ### Poprawność językowa (2 pkt)\n> - **2 pkt** - sporadyczne błędy niezakłócające komunikacji\n> - **1 pkt** - błędy częściowo zakłócają komunikację\n> - **0 pkt** - błędy poważnie utrudniają zrozumienie\n>\n> ### KRYTERIA AUTOMATYCZNEGO 0 PKT:\n> - Wypowiedź **krótsza niż 80 słów** lub **dłuższa niż 130 słów** → automatycznie 0 pkt za zakres i poprawność\n> - Wypowiedź nie po niemiecku\n> - Niezrealizowanie żadnego podpunktu\n\n## Reference gramatyczny - struktury, które MUSISZ użyć\n\n> 📖 **Reference - Perfekt (do opowiadania o przeszłości):**\n> *haben + Partizip II* na końcu zdania.\n> *Wir **haben** das Thema **gewählt**. Die Lehrer **haben** uns **geholfen**.*\n> Czasowniki *-ieren* bez *ge-*: *organisieren → organisiert, dekorieren → dekoriert*.\n>\n> 📖 **Reference - Nebensatz z \"weil\" (przyczyna):**\n> *weil* + cała propozycja z czasownikiem **na końcu**.\n> *Wir haben das Thema gewählt, **weil** wir gesunde Ernährung **zeigen wollten**.*\n>\n> 📖 **Reference - \"als + Nominativ\" (jako):**\n> *Ich war **als rote Erdbeere** verkleidet.* (Byłem przebrany za czerwoną truskawkę.)\n> *als + Nom.* - kostium / rola.\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II \"sollten\" (sugestia):**\n> *sollten + Infinitiv* na końcu = powinniśmy / wypadałoby.\n> *Nächstes Mal **sollten wir** einen größeren Raum **mieten**.*\n>\n> 📖 **Reference - Komparativ przymiotnika z odmianą:**\n> *groß → größer (Komparativ) → am größten (Superlativ)*\n> *einen größeren Raum* (Akk. masc. - odmiana mieszana po *einen*).\n>\n> 📖 **Reference - przyimek \"mit + Dat.\":**\n> *mit grünen Blättern* (Dat. lm. - końcówka *-en*).\n> *mit + Dat.* - towarzystwo, narzędzie.\n>\n> 📖 **Reference - sygnały zwrotów epistolarnych (e-mail nieformalny):**\n> - Otwarcie: *Lieber Markus, / Liebe Anna, / Hallo Markus,*\n> - Zamknięcie: *Viele Grüße / Liebe Grüße / Bis bald / Tschüss*\n> - Podpis: imię (tu: **XYZ** zgodnie z poleceniem)\n\n## Alternatywne kostiumy do podpunktu 3\nGdyby uczeń chciał inny kostium niż Erdbeere, można użyć:\n\n| Kostium | Niemiecki | Odmiana |\n| pomidor | die Tomate | als rote Tomate |\n| marchewka | die Karotte / die Möhre | als orange Karotte |\n| jabłko | der Apfel | als grüner Apfel |\n| banan | die Banane | als gelbe Banane |\n| ogórek | die Gurke | als grüne Gurke |\n| arbuz | die Wassermelone | als grün-rote Wassermelone |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Limit słów 80-130** - przekroczenie automatycznie obniża punktację. Liczy się słowa, NIE łącznie z podanym wstępem (*Lieber Markus, meine Klasse hat verkleidet.*). Zalicz słownie ok. 100-115 słów dla bezpieczeństwa.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Musi być wszystkie 4 podpunkty rozwinięte. Brak jednego = automatyczny spadek do max 4 pkt za treść. Każdy podpunkt min. 2 zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasowniki *-ieren* (organisieren, dekorieren, fotografieren) BEZ *ge-* w Partizip II. *organisiert*, NIE *georganisiert*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Po *als* (jako) → **Nominativ**. *Ich war **als rote Erdbeere** verkleidet* (NIE *als roter Erdbeere* lub *als roten Erdbeere*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rzeczowniki ZAWSZE z **wielkiej litery**: *Kostümball, Erdbeere, Aula, Wettbewerb*. To częste zaniedbanie i powoduje obniżenie punktów za poprawność.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Umlauty **ä, ö, ü** i **ß** są **OBOWIĄZKOWE**. NIE *Costumball* (ang.) - *Kostümball*. NIE *Strasse* (szwajc.) - *Straße*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Spójność akapitów - używaj **linking words** (*weil, außerdem, leider, also*) między zdaniami i akapitami. To kluczowe dla 2 pkt za spójność.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Podpis **XYZ** zgodnie z poleceniem - nie wymyślaj imienia, NIE pisz swojego prawdziwego imienia.","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"}]}