{"paper":{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":12,"source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie rozmowę na temat przygotowań do rozmowy kwalifikacyjnej.\nZaznacz znakiem X, które zdania są zgodne z treścią nagrania (R - richtig), a które nie\n(F - falsch).\nR\nF\n1.1. Onkel Heinz half Sandra am meisten bei der Vorbereitung auf\ndas Vorstellungsgespräch.\n1.2. Beim Vorstellungsgespräch hatte Sandra ihre Lieblingskleidung an.\n1.3. Um die Stelle musste Sandra mit einer Frau konkurrieren.\n1.4. Die Frage nach ihren Schwächen war für Sandra am schwierigsten.\n1.5. Sandra wartete eine Woche auf die Nachricht von der Firma.","answer":"1.2 = F; 1.3 = F; 1.4 = F","answer_text":"1 pkt - poprawna odpowiedź.","solution":"**1.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**R - richtig** - zdanie zgodne z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nSandra wymienia trzy źródła wsparcia w przygotowaniach:\n\n> \"Zuerst sammelte ich Informationen über die Firma im Internet. Ein Studienfreund hatte mir das empfohlen. Ich wollte auch einen Berufsberater um Tipps bitten, aber der hatte keine freien Termine. **Die größte Hilfe war mein Onkel Heinz**, mit dem ich typische Fragen und Antworten für Vorstellungsgespräche übte.\" (Sandra)\n\n**Hierarchia pomocy:**\n1. Studienfreund - tylko polecił szukanie info\n2. Berufsberater - nie miał terminu (zero pomocy)\n3. **Onkel Heinz - `die größte Hilfe`** (największa pomoc)\n\nZdanie zadania: `Onkel Heinz half Sandra am meisten` = wujek Heinz pomógł Sandrze najbardziej. **R**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (stopień najwyższy)\n\n| Tekst zadania | Transkrypcja |\n| `am meisten` (najbardziej) | `die größte Hilfe` (największa pomoc) |\n\nParafraza idealna: superlatyw `am meisten` ↔ rzeczownik `die größte Hilfe`. Obie formy wskazują NAJWIĘKSZY stopień pomocy.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - Stopniowanie nieregularne `viel`:**\n> Forma: viel → mehr → am meisten\n> `am meisten helfen` = pomagać najbardziej\n> Synonim: `die größte Hilfe sein` = być największą pomocą\n\n> 📖 **Reference - Präteritum `helfen`:**\n> helfen → ich half, du halfst, er half\n> Rządzi celownikiem (Dativ): `er half Sandra` (Sandra w celowniku - bez końcówki)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **R (richtig)**\n> - Uzasadnienie z klucza: `Die größte Hilfe war mein Onkel Heinz` - wujek był największą pomocą\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** F (falsch) - błędna interpretacja hierarchii pomocników\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: stopniowanie `viel/am meisten`, czasownik `helfen + Dat`, Präteritum `half`. Reference: § Stopniowanie + § Czasowniki z Dativem.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (`Studienfreund` jako kandydat):** Tekst wymienia kolegę ze studiów jako PIERWSZE źródło pomocy. Uczeń może pomyśleć, że to też pomoc. Ale on tylko *polecił* szukanie - to nie była główna pomoc.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`Berufsberater`):** Wymieniony, ale `hatte keine freien Termine` - nie udzielił pomocy w ogóle.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (umlaut):** `größte` musi mieć ö - bez umlautu staje się błędem ortograficznym (`groesste` to dozwolona pisownia tylko bez umlautu na klawiaturze).\n\n**1.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F - falsch** - zdanie NIEzgodne z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nSandra opisuje swój strój i ulubione ubrania:\n\n> \"Ich entschied mich für eine weiße Bluse und dunkle Jeans. **Mir war klar, dass ich zum Vorstellungsgespräch nicht meine Lieblingsklamotten, d. h. ein T-Shirt und einen langen Rock anziehen sollte**.\" (Sandra)\n\n**Analiza:**\n1. To, co MIAŁA na sobie: `weiße Bluse + dunkle Jeans` (biała bluzka + ciemne jeansy)\n2. Co stanowi `Lieblingsklamotten` (ulubione ciuchy): `T-Shirt + langer Rock`\n3. Konstrukcja `nicht anziehen sollte` = miała NIE zakładać ulubionych ubrań\n\nZdanie zadania: `hatte ihre Lieblingskleidung an` (miała na sobie ulubione ubranie). Tekst mówi PRZECIWNIE. **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (`anhaben` rozdzielne)\n\n**Czasownik `anhaben`** (mieć na sobie):\n- `hatte an` = Präteritum, prefiks `an` rozdzielny, na końcu zdania\n- W zadaniu: `hatte Lieblingskleidung an` = miała ulubione ubranie na sobie\n\nW tekście: `nicht meine Lieblingsklamotten anziehen sollte` = nie powinna zakładać.\n\nObie konstrukcje opisują UBIERANIE ulubionych ciuchów, ale w tekście wyraźna NEGACJA (`nicht`). **F**.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - czasowniki rozdzielne `anhaben`/`anziehen`:**\n> `anhaben` = mieć na sobie (stan)\n> `anziehen` = zakładać (czynność)\n> Präsens: ich ziehe an / ich habe an\n> Präteritum: ich zog an / ich hatte an\n> Prefiks `an-` rozdzielny - na końcu zdania głównego\n\n> 📖 **Reference - `Lieblings-` jako prefiks:**\n> `Lieblings-` = ulubiony\n> `Lieblingskleidung` (oficjalnie) = `Lieblingsklamotten` (potocznie)\n> Klamotten = ciuchy (Umgangssprache)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F (falsch)**\n> - Uzasadnienie z klucza: Sandra wybrała białą bluzkę i jeansy, a NIE swoje ulubione T-shirt i długą spódnicę\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** R (richtig)\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: czasowniki rozdzielne `anhaben/anziehen`, kompozytum `Lieblings-`, modal `sollte` w Konjunktiv II. Reference: § Czasowniki rozdzielne + § Modalverben.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (`weiße Bluse`):** Uczeń mógłby pomyśleć, że biała bluzka to ulubiony strój. Ale tekst wprost mówi, że ulubione to `T-Shirt + Rock`.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`Lieblingsklamotten` vs `Lieblingskleidung`):** Te słowa są synonimami - `Klamotten` to potoczne określenie `Kleidung`. Klucz wymaga rozumienia, że obie formy oznaczają to samo.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (negacja `nicht anziehen sollte`):** Konstrukcja `sollte nicht` w Konjunktiv II = nie powinna była. Sandra ŚWIADOMIE wybrała coś innego niż ulubione ciuchy.\n\n**1.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F - falsch** - zdanie NIEzgodne z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nSandra opisuje sytuację przed biurem:\n\n> \"Als ich zum Vorstellungsgespräch kam, **warteten zwei Personen vor dem Büro des Personalchefs. Zum Glück haben sie sich aber um eine andere Stelle beworben**. Nach einigen Minuten wurde ich ins Büro gebeten.\" (Sandra)\n\n**Analiza krytyczna:**\n1. Owszem, czekały DWIE osoby (`zwei Personen`)\n2. Płeć nie jest podana (`Personen` = osoby, neutralnie)\n3. KLUCZ: te osoby ubiegały się o `eine andere Stelle` (INNĄ posadę)\n4. Sandra NIE konkurowała z nimi o swoją stanowisko\n\nZdanie zadania mówi: `musste Sandra mit einer Frau konkurrieren` (musiała konkurować z kobietą). Tekst tego NIE potwierdza. **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (`konkurrieren um`)\n\n**Czasownik `konkurrieren um + Akk`:**\n- `um die gleiche Stelle konkurrieren` = konkurować o to samo miejsce pracy\n- Wymaga, by konkurenci ubiegali się o TĘ SAMĄ posadę\n\nW tekście:\n- `sie haben sich um eine andere Stelle beworben` = ubiegali się o INNĄ posadę\n- Brak konkurencji → **F**.\n\nDodatkowo: tekst NIE precyzuje, że któraś z dwóch osób była kobietą. Również z tego powodu odpowiedź to **F**.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `sich bewerben um + Akk`:**\n> `sich bewerben um + Akk` = ubiegać się o (posadę, stanowisko)\n> Perfekt: `sie haben sich beworben`\n> Zwrotny: zaimek `sich` w Akkusativie\n\n> 📖 **Reference - `konkurrieren um + Akk`:**\n> `konkurrieren um + Akk` = konkurować o\n> Wymaga wspólnego celu (ta sama posada/cena/nagroda)\n> Synonim: `sich gegen jemanden um etwas messen`\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F (falsch)**\n> - Uzasadnienie z klucza: dwie czekające osoby ubiegały się o INNĄ posadę - Sandra z nimi nie konkurowała\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** R (richtig)\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `sich bewerben um + Akk`, `konkurrieren um + Akk`, Perfekt z `sich`. Reference: § Czasowniki zwrotne + § Przyimki z Akkusativem.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (`zwei Personen`):** Tekst mówi o DWÓCH osobach. Uczeń mógłby pomyśleć, że to konkurencja. Ale tekst zaznacza `andere Stelle` (inna posada) - nie ma konkurencji.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (płeć nieznana):** Sandra mówi `zwei Personen`, NIE `zwei Frauen` lub `zwei Männer`. Brak informacji o płci to dodatkowy argument za F.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Zum Glück`):** Sygnał ulgi Sandry - \"na szczęście nie konkuruję z nimi\". To ważna wskazówka leksykalna potwierdzająca brak konkurencji.\n\n**1.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F - falsch** - zdanie NIEzgodne z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nSandra opisuje, jakie pytania były dla niej trudne:\n\n> \"Viele Bewerber haben Angst vor Fragen nach ihren Schwächen oder nach der gewünschten Bezahlung. Ich wurde auch danach gefragt, **aber ich wusste, wie man intelligent auf diese Fragen reagieren sollte**. **Die größten Schwierigkeiten machte mir die Frage, wie ich mich in drei Worten beschreiben würde**.\" (Sandra)\n\n**Hierarchia trudności:**\n1. Pytania o słabości i pensje - Sandra wiedziała, jak odpowiadać (`intelligent reagieren`)\n2. **Najtrudniejsze**: pytanie o opisanie siebie w 3 słowach (`die größten Schwierigkeiten`)\n\nZdanie zadania: `Die Frage nach ihren Schwächen war am schwierigsten` (Pytanie o słabości było najtrudniejsze). To NIEPRAWDA - najtrudniejsze było pytanie o samoopisanie. **F**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (`Schwächen` vs `sich beschreiben`)\n\n| Tekst zadania | Transkrypcja - sygnał trudności |\n| `Schwächen` (słabości) | `intelligent reagieren` - Sandra umiała odpowiadać |\n| - | `die größten Schwierigkeiten` → pytanie o `sich in drei Worten beschreiben` |\n\n**Wniosek:** trudność nie dotyczyła słabości, ale opisania siebie w 3 słowach. **F**.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `Schwierigkeiten machen + Dat`:**\n> `Schwierigkeiten machen mir` = sprawiać mi trudności\n> Konstrukcja: `X macht jemandem Schwierigkeiten`\n> Superlatyw: `die größten Schwierigkeiten machten mir`\n\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II w pytaniach pośrednich:**\n> `wie ich mich beschreiben würde` = jak bym się opisała\n> Würde + Infinitiv (zastępcza forma Konjunktiv II)\n> Hipotetyczny opis siebie\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F (falsch)**\n> - Uzasadnienie z klucza: najtrudniejsze było pytanie o opisanie siebie w trzech słowach, NIE pytanie o słabości\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** R (richtig)\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `Schwierigkeiten machen + Dat`, stopniowanie `groß/größte`, Konjunktiv II `würde + Infinitiv`. Reference: § Stopniowanie + § Konjunktiv II.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (`Schwächen` wymienione):** Tekst WSPOMINA pytania o słabości jako ogólnie trudne dla wielu kandydatów - uczeń może błędnie przypisać tę trudność Sandrze. Ale Sandra mówi `aber ich wusste, wie man reagieren sollte` (umiała odpowiadać).\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`Bewerber`):** Liczba mnoga = INNI kandydaci się boją. Sandra to nie wszystkie kandydatki.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`drei Worten`):** Liczba mnoga od `Wort` może być `Worte` (znaczeniowo: słowa w wypowiedzi) lub `Wörter` (oddzielne wyrazy). Tutaj `Worten` (Dativ Pl. od `Worte`) = wyrażenia opisujące siebie.\n\n**1.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**R - richtig** - zdanie zgodne z treścią nagrania.\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nSandra opisuje moment otrzymania wiadomości:\n\n> \"Ich denke, meine Antworten gefielen dem Personalchef. Denn **nach einer Woche bekam ich die Nachricht, dass ich angenommen wurde**.\" (Sandra)\n\n**Analiza chronologiczna:**\n1. Rozmowa kwalifikacyjna: w dniu spotkania\n2. Czekanie: `eine Woche` (tydzień)\n3. Wiadomość: `nach einer Woche` (po tygodniu)\n\nZdanie zadania: `Sandra wartete eine Woche auf die Nachricht` (Sandra czekała tydzień na wiadomość). To zgadza się z tekstem. **R**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (parafraza)\n\n| Tekst zadania | Transkrypcja |\n| `wartete eine Woche` | `nach einer Woche bekam` |\n| `auf die Nachricht` | `die Nachricht` |\n| `von der Firma` | (od pracodawcy - kontekst) |\n\n`warten auf etwas` (czekać na coś) + `nach einer Woche bekommen` (otrzymać po tygodniu) - informacje są równoważne. Czas oczekiwania = tydzień. **R**.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `warten auf + Akk`:**\n> `warten auf + Akk` = czekać na coś\n> `auf die Nachricht warten` (czekać na wiadomość)\n> Präteritum: ich wartete, du wartetest\n\n> 📖 **Reference - `nach + Dat` (przedział czasowy):**\n> `nach einer Woche` (po tygodniu - Dat. f. sg.)\n> Przyimek `nach` zawsze z Dativem\n> Określa moment po upływie podanego czasu\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.5, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **R (richtig)**\n> - Uzasadnienie z klucza: `nach einer Woche bekam ich die Nachricht` - czas oczekiwania = tydzień\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** F (falsch)\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `warten auf + Akk`, `nach + Dat` jako przedział czasu, Präteritum `wartete/bekam`, Passiv `wurde angenommen`. Reference: § Czasowniki z przyimkami + § Strona bierna.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (`nach einer Woche` jako `od tygodnia`):** Uczeń mógłby błędnie przetłumaczyć `nach` jako `od`. Ale `nach + czas` = PO upływie tego czasu (= czas oczekiwania w sumie).\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`angenommen werden`):** Strona bierna `wurde angenommen` = została przyjęta. To DODATKOWA informacja, ale nie zmienia faktu o tygodniu oczekiwania.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Denn` jako spójnik):** `Denn` (bo, ponieważ) - szyk normalny. Łączy wnioskowanie Sandry (`gefielen dem Personalchef`) z faktem (`bekam die Nachricht`).","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie pięć wypowiedzi dotyczących żywienia. Do każdej wypowiedzi\n(2.1.-2.5.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-F). Wpisz rozwiązania do tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nA. Diese Person zeigt ihre Freude über ihren Erfolg.\nB. Diese Person bittet einen Ernährungsberater um Hilfe.\nC. Diese Person berichtet über den Verlauf eines regionalen Projekts.\nD. Diese Person spricht über den Einfluss der Jahreszeiten auf die Ernährung.\nE. Diese Person lädt zu einer Sendung über die Nahrungsmittel der Zukunft ein.\nF. Diese Person richtet sich an Menschen, die Ernährungsspezialisten werden wollen.\n2.1.\nNummer 1\n2.2.\nNummer 2\n2.3.\nNummer 3\n2.4.\nNummer 4\n2.5.\nNummer 5\nMJNP-P0-100","answer":"2.1 = D; 2.2 = E; 2.3 = F; 2.4 = C; 2.5 = A","answer_text":"2. O ile zasady oceniania określone dla danego zadania nie stanowią inaczej, odpowiedź\nnie jest akceptowana, jeśli zdający:\n• popełnia błędy, które\n- zmieniają znaczenie wyrazu, np. zapowiadać wesołych historii zamiast opowiadać\nwesołych historii w zadaniu 5.6.\n- powodują, że użyty wyraz nie byłby zrozumiany przez odbiorcę jako wyraz, którym\nzdający powinien uzupełnić tekst, np. gier społecznościowych zamiast gier\ntowarzyskich w zadaniu 5.4.\n- powodują, że odpowiedź jest niejasna, dwuznaczna lub wieloznaczna, np. zabaw\nzamiast gier towarzyskich w zadaniu 5.4.\n• używa zapisu odzwierciedlającego brzmienie wyrazu zamiast zapisu w poprawnej\nformie ortograficznej\n• udziela odpowiedzi, która\n- nie jest wystarczająco precyzyjna, np. wielu zamiast 27 w zadaniu 5.7.\n- nie łączy się logicznie i/lub nie jest spójna z fragmentami tekstu otaczającymi lukę;\nnie jest logiczną odpowiedzią na pytanie, np. interesować się grami towarzyskimi\nzamiast interesujących gier towarzyskich w zadaniu 5.4.\n• udziela dwóch odpowiedzi, z których jedna jest poprawna, a druga - błędna, np. gier\ntowarzyskich i rozgrywek sportowych zamiast gier towarzyskich w zadaniu 5.4.\n• podaje poprawną odpowiedź, ale uzupełnia ją elementami, które nie są zgodne\nz tekstem, np. interesujących i tanich gier towarzyskich zamiast interesujących gier\ntowarzyskich w zadaniu 5.4.\n• udziela odpowiedzi w innym języku niż wymagany w danym zadaniu, np. interessante\nGesellschaftsspiele zamiast interesujących gier towarzyskich w zadaniu 5.4.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Diese Person spricht über den Einfluss der Jahreszeiten auf die Ernährung.* (Ta osoba mówi o wpływie pór roku na żywienie.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nKobieta porównuje preferencje żywieniowe w różnych porach roku:\n\n> \"Wer hat schon Lust auf Lebkuchen im Juni oder auf Erdbeeren im Januar? Irgendwie passt das nicht zusammen. **Im Sommer**, wenn es viel Licht gibt und die Temperaturen hoch sind, **dann haben wir Lust auf leichtere Speisen**, wie zum Beispiel Salate. **Im Winter**, wenn es kalt wird, **essen wir lieber energiereiche Produkte**.\" (Nummer 1)\n\n**Sygnały tematyki sezonowej:**\n1. `im Juni / im Januar` - konkretne miesiące\n2. `Im Sommer Im Winter ` - kontrast pór roku\n3. Każda pora → inne preferencje (sałatki vs energetyczne)\n4. `Lebkuchen im Juni` (piernik w czerwcu) - typowo zimowe, nieadekwatne latem\n\n**D** - wpływ pór roku na żywienie.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | brak osobistego sukcesu |\n| B | nie prosi o pomoc - sama wyjaśnia |\n| C | brak konkretnego projektu regionalnego |\n| **D** | **POPRAWNA - `Im Sommer Im Winter `** |\n| E | nie zaprasza na audycję o jedzeniu przyszłości |\n| F | nie kieruje wypowiedzi do specjalistów |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `im + miesiąc/pora roku`:**\n> `im Januar, im Juni` (w styczniu, w czerwcu) - przyimek `in + dem` ściągnięty do `im`\n> `im Sommer, im Winter` - pory roku z `der` (rodzaj męski)\n> Wymaga Dativu (kiedy?)\n\n> 📖 **Reference - kontrastowa konstrukcja `Im X , dann / Im Y , `:**\n> Forma porównania sytuacji zależnych od czasu\n> `Im Sommer, wenn dann ` (Gdy lato, wtedy )\n> Klasyczne ramy opisu wpływu pory roku\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - Uzasadnienie z klucza: opis wpływu pór roku na żywienie (`Im Sommer Im Winter `)\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, B, C, E, F\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `im + Dat` dla pory roku, stopień wyższy `leichtere/energiereiche`, `Lust haben auf + Akk`. Reference: § Przyimki czasowe + § Stopniowanie.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (`Ernährungsberater` na końcu):** Kobieta mówi `er ist unser bester Ernährungsberater` - uczeń może błędnie wybrać B (prośba o pomoc dietetyka). Ale tu chodzi o CIAŁO jako wewnętrznego \"dietetyka\" - nie prośba o pomoc.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`Salate` jako przykład):** Tekst używa konkretnych przykładów żywieniowych (sałatki, piernik). To NIE projekt regionalny (C).\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Jahreszeiten`):** Cztery pory roku w niemieckim: `der Frühling, der Sommer, der Herbst, der Winter`. Wszystkie męskie + `der`.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *Diese Person lädt zu einer Sendung über die Nahrungsmittel der Zukunft ein.* (Ta osoba zaprasza do audycji o jedzeniu przyszłości.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nMężczyzna otwiera reportaż radiowy:\n\n> \"**In der heutigen Reportage stellen wir die Wissenschaftler vom Karlsruher Institut für Technologie vor**, die alternative Lebensmittel entwickeln. Zurzeit arbeiten sie zum Beispiel an sogenanntem Laborfleisch **Wenn Sie erfahren wollen, was in 20 oder 50 Jahren auf den Teller kommt, bleiben Sie dran**.\" (Nummer 2)\n\n**Sygnały audycji o jedzeniu przyszłości:**\n1. `In der heutigen Reportage` - dzisiejsza audycja (reportaż)\n2. `bleiben Sie dran` = klasyczne zaproszenie do pozostania przy odbiorniku (`stay tuned`)\n3. `in 20 oder 50 Jahren auf den Teller kommt` = co znajdzie się na talerzu za 20-50 lat (jedzenie przyszłości)\n4. `alternative Lebensmittel`, `Laborfleisch` (mięso z laboratorium) - typowo przyszłościowe produkty\n\n**E** - zaproszenie na audycję o jedzeniu przyszłości.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | brak osobistego sukcesu, mężczyzna reprezentuje audycję |\n| B | nie prosi o pomoc - przedstawia treść audycji |\n| C | mówi o instytucie w Karlsruhe - to nie regionalny projekt, ale praca naukowa |\n| D | brak wpływu pór roku |\n| **E** | **POPRAWNA - `bleiben Sie dran` + `was in 20 oder 50 Jahren auf den Teller kommt`** |\n| F | nie kieruje się tylko do specjalistów |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `bleiben Sie dran`:**\n> Idiom radiowy/telewizyjny: \"zostańcie z nami / nie wyłączajcie\"\n> Sygnał ZAPROSZENIA do dalszego słuchania programu\n> Wskazuje, że mówca jest narratorem audycji\n\n> 📖 **Reference - Wenn-Satz w sensie warunkowym:**\n> `Wenn Sie erfahren wollen , bleiben Sie dran` = jeśli chcecie wiedzieć , zostańcie z nami\n> Reguła: szyk podrzędny w Wenn-Satz (werb na końcu) + szyk inverted po przecinku\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - Uzasadnienie z klucza: `bleiben Sie dran` (zaproszenie) + `was in 20 oder 50 Jahren auf den Teller kommt` (jedzenie przyszłości)\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, B, C, D, F\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: Wenn-Satz, Imperativ formalny `bleiben Sie`, czasowniki rozdzielne `stellen vor`. Reference: § Zdania warunkowe + § Imperativ.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (`Wissenschaftler`):** Tekst wspomina naukowców z Karlsruhe. Uczeń może błędnie wybrać F (osoby chcące zostać specjalistami). Ale tekst PREZENTUJE pracę naukowców, nie zaprasza do zostania nimi.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`Laborfleisch`):** To compound = mięso z laboratorium. Innowacyjne pojęcie potwierdzające tematykę przyszłości.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`auf den Teller kommen`):** Idiom = trafić na talerz (= zostać zjedzonym, być spożywanym).\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F** - *Diese Person richtet sich an Menschen, die Ernährungsspezialisten werden wollen.* (Ta osoba zwraca się do ludzi, którzy chcą zostać specjalistami od żywienia.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nKobieta reklamuje akademię medycyny naturalnej:\n\n> \"Interessiert Sie, was in unserem Essen steckt? Dann kommen Sie zu unserer Akademie für natürliche Medizin Bei uns können Sie erfahren, welchen Einfluss die Ernährung auf unser Wohlbefinden hat. **In unserer Akademie können Sie eine Ausbildung zum professionellen Ernährungsberater in der Region machen. Sie dauert 6 Monate**.\" (Nummer 3)\n\n**Sygnały adresatów (przyszłych specjalistów):**\n1. `Ausbildung zum professionellen Ernährungsberater` = kurs/szkolenie na zawodowego doradcę żywieniowego\n2. `Sie dauert 6 Monate` = trwa 6 miesięcy (szkoła zawodowa)\n3. `Besuchen Sie unsere Webseite und bestellen Sie unsere kostenlose Infobroschüre` - działania marketingowe skierowane do kandydatów\n\n**F** - kierowane do osób chcących zostać specjalistami żywieniowymi.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | brak osobistego sukcesu mówcy |\n| B | kobieta NIE prosi o pomoc - oferuje SZKOLENIE |\n| C | nie jest to projekt regionalny tylko stała oferta akademii |\n| D | brak pór roku |\n| E | nie jest to audycja - to reklama akademii |\n| **F** | **POPRAWNA - `Ausbildung zum Ernährungsberater`** |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `Ausbildung zu + Dat`:**\n> `Ausbildung zum Berater` = kurs (kształcenie) na doradcę\n> Przyimek `zu + Dat` - kierunek edukacji\n> `Ernährungsberater` = doradca/specjalista żywieniowy\n\n> 📖 **Reference - `sich richten an + Akk`:**\n> `sich richten an + Akk` = kierować się do (adresat)\n> `an Menschen, die werden wollen` (do ludzi, którzy chcą zostać )\n> Zdanie podrzędne `die-Relativsatz` z `werden wollen`\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F**\n> - Uzasadnienie z klucza: `Ausbildung zum professionellen Ernährungsberater` - adresaci to przyszli specjaliści\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, B, C, D, E\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `Ausbildung zu + Dat`, modal `können`, Imperativ `besuchen Sie`, `bestellen Sie`. Reference: § Przyimki + § Imperativ formalny.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (`B` - Ernährungsberater):** Tekst zawiera słowo `Ernährungsberater`. Uczeń może wybrać B (prośba o pomoc). Ale tu chodzi o SZKOLENIE NA doradcę, nie o proszenie doradcy o pomoc.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`in der Region`):** Słowo `Region` może sugerować C (projekt regionalny). Ale `in der Region` to tylko OKREŚLENIE LOKALIZACJI akademii.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Akademie für natürliche Medizin`):** Słowo `natürlich` w niemieckim ma 2 znaczenia - `naturalny` (medycyna naturalna) i `oczywisty`. Tu kontekst medyczny = naturalna.\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Diese Person berichtet über den Verlauf eines regionalen Projekts.* (Ta osoba opowiada o przebiegu regionalnego projektu.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nMężczyzna opisuje akcję żywieniową:\n\n> \"**200 Jugendliche haben im Sommer an unserem Malwettbewerb im Rahmen der Aktion „Zukunft muss gemeinsam schmecken\" teilgenommen**. Sie bekamen die Aufgabe, **ihre regionale Lieblingsspeise zu malen**. Danach wählte die Jury die zehn besten Arbeiten aus und die Autoren bekamen tolle Preise. Zum Schluss wurden die Gewinner ins Rathaus eingeladen, wo sie mit der Frau des Bürgermeisters **regionale Gerichte kochen** durften. Das Ziel unserer Aktion war, Jugendliche mit den Lebensmitteln aus der Region bekannt zu machen.\" (Nummer 4)\n\n**Sygnały opisu przebiegu (Verlauf) projektu:**\n1. `200 Jugendliche haben teilgenommen` - uczestnicy\n2. `Sie bekamen die Aufgabe` → `Danach wählte die Jury` → `Zum Schluss wurden eingeladen` - chronologia projektu\n3. `regional` × 3 (`regionale Lieblingsspeise`, `regionale Gerichte`, `Lebensmitteln aus der Region`)\n4. `unsere Aktion` - opis własnej akcji\n\n**C** - opis przebiegu regionalnego projektu.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | brak osobistego sukcesu mówcy - to organizator projektu |\n| B | nie prosi o pomoc |\n| **C** | **POPRAWNA - `regional` × 3 + chronologia Verlauf** |\n| D | brak wpływu pór roku (mimo `im Sommer`) |\n| E | nie zaprasza na audycję - opisuje wydarzenie z przeszłości |\n| F | nie kieruje do specjalistów |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `teilnehmen an + Dat`:**\n> `teilnehmen an + Dat` = brać udział w czymś\n> Perfekt: `haben teilgenommen` (rozdzielny czasownik)\n> `an + Wettbewerb` (w konkursie - Dat)\n\n> 📖 **Reference - `im Rahmen + Gen`:**\n> `im Rahmen einer Aktion` = w ramach akcji\n> Wymaga Genitivu\n> Typowe wyrażenie biurokratyczne/projektowe\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - Uzasadnienie z klucza: opis przebiegu regionalnego projektu (`regional` × 3 + chronologia)\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, B, D, E, F\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `teilnehmen an + Dat`, Präteritum w opisie (`wählte, bekamen, durften`), Passiv `wurden eingeladen`. Reference: § Czasowniki z przyimkami + § Passiv.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (`im Sommer`):** Tekst zaczyna się `im Sommer` - uczeń może wybrać D (wpływ pór roku). Ale to tylko CZAS przeprowadzenia projektu, nie temat o porach roku.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`Zukunft muss gemeinsam schmecken`):** Tytuł akcji zawiera słowo `Zukunft` - uczeń może pomyśleć o E (jedzenie przyszłości). Ale `gemeinsame Zukunft` = wspólna przyszłość, nie jedzenie z przyszłości.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Verlauf`):** Słowo z opcji C oznacza `przebieg` (chronologia wydarzeń). Sygnały chronologii: `bekamen → wählte → eingeladen → kochen durften`.\n\n**2.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Diese Person zeigt ihre Freude über ihren Erfolg.* (Ta osoba okazuje radość z własnego sukcesu.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nSofia dzwoni do Thomasa z radosną nowiną:\n\n> \"Thomas! Hier Sofia! Stell dir vor, **ich habe den diesjährigen Ideenwettbewerb der Hochschule Fulda gewonnen**. Mein Joghurt aus Kartoffeln, den ich „Khurt\" genannt habe, wurde zum besten Nahrungsmittel der Zukunft gewählt. **Die Jury war von meinem Rezept für diesen veganen Joghurt begeistert**. Ich habe schon in einer Radiosendung über meinen Joghurt erzählt. **Ich bin so glücklich**.\" (Nummer 5)\n\n**Sygnały radości z sukcesu:**\n1. `Stell dir vor` = wyobraź sobie (emocjonalna intro do dobrej wiadomości)\n2. `ich habe gewonnen` = wygrałam (osobisty sukces)\n3. `Mein Joghurt wurde zum besten gewählt` = mój jogurt został wybrany najlepszym\n4. `Die Jury war begeistert` = jury było zachwycone\n5. **`Ich bin so glücklich`** = jestem taka szczęśliwa (otwarte wyrażenie radości)\n\n**A** - radość z własnego sukcesu.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| **A** | **POPRAWNA - `Ich bin so glücklich` + `gewonnen`** |\n| B | nie prosi o pomoc - informuje o sukcesie |\n| C | brak projektu regionalnego - to konkurs ogólnopolski/uniwersytecki |\n| D | brak pór roku |\n| E | brak zaproszenia na audycję - wspomina, że JUŻ była w audycji |\n| F | nie kieruje do specjalistów |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `gewinnen` (Perfekt):**\n> gewinnen → ich gewinne, du gewinnst, er gewinnt\n> Perfekt: `ich habe gewonnen` (haben + Partizip II = `gewonnen`)\n> Nieregularne - Partizip II `gewonnen` (bez ge- bo prefiks ge-)\n\n> 📖 **Reference - `begeistert von + Dat`:**\n> `begeistert sein von + Dat` = być zachwyconym/oczarowanym czymś\n> `von meinem Rezept` (Dat. n. sg.)\n> Synonim: `entzückt sein, beeindruckt sein`\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.5, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - Uzasadnienie z klucza: `gewonnen` + `Ich bin so glücklich` = wyrażenie radości z sukcesu\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** B, C, D, E, F\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: Perfekt `habe gewonnen`, Passiv `wurde gewählt`, Adjektiv `glücklich`. Reference: § Perfekt + § Passiv + § Wyrażanie emocji.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (E - Nahrungsmittel der Zukunft):** Sofia wspomina jogurt jako `bestes Nahrungsmittel der Zukunft`. Uczeń może wybrać E (audycja o jedzeniu przyszłości). Ale Sofia OPISUJE swój produkt - nie ZAPRASZA na audycję.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`Radiosendung`):** Sofia mówi, że JUŻ rozmawiała w audycji. To wzmianka, nie zaproszenie do słuchania.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Khurt`):** Neologizm z `Kartoffel + Joghurt` (kartoflo-jogurt). Wegański produkt z ziemniaków.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie dwa teksty. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną\nz treścią nagrania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1. (do zadań 3.1.-3.3.)\n3.1. Wann begann Steffis Faszination für den BMX-Sport?\nA. Als sie ein BMX-Fahrrad zum Geburtstag bekam.\nB. Als eine BMX-Strecke in ihrer Stadt eröffnet wurde.\nC. Als sie sich ein BMX-Rennen im Fernsehen ansah.\n3.2. Wofür ist Steffi ihren Eltern besonders dankbar?\nA. Dass sie sie finanziell unterstützten.\nB. Dass sie bei ihrem ersten Rennen dabei waren.\nC. Dass sie ihr bei der Wahl der Sportdisziplin freie Hand ließen.\n3.3. In der letzten Aussage spricht Steffi darüber,\nA. wovor BMX-Fahrer Angst haben.\nB. warum junge Leute Spaß am Sport haben.\nC. welche Eigenschaften Sportler haben müssen.\nTekst 2. (do zadań 3.4. i 3.5.)\n3.4. Was inspirierte Bernward Koch zum Komponieren seines Albums „Becoming“?\nA. Die Natur in seiner Heimat.\nB. Seine Gespräche mit Studenten.\nC. Seine Reisen durch Amerika und Europa.\n3.5. Welche Intention hat die Sprecherin?\nA. Sie will den Unterricht bei einem Musiker empfehlen.\nB. Sie will sich bei einem Musiker für sein Konzert bedanken.\nC. Sie will die Zuhörer mit Leben und Werk eines Musikers bekannt machen.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"3. Jeżeli lukę należy uzupełnić liczebnikiem, numerem telefonu, godziną lub wyrazem/\nwyrazami o wysokiej frekwencji w języku niemieckim, wówczas wymagana jest pełna\npoprawność zapisu.","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Als eine BMX-Strecke in ihrer Stadt eröffnet wurde.* (Gdy trasa BMX została otwarta w jej mieście.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nSteffi opisuje początki swojej fascynacji BMX:\n\n> \"Aber als unser Bürgermeister eine Fernsehsendung über diese Sportart gesehen hatte, entschied er, dass Plessa eine BMX-Strecke bekommen soll. **Bei der Eröffnung der Strecke war ich auch dabei und konnte die BMX-Fahrer live beobachten. Ich war sofort fasziniert von dieser Sportart** und beschloss, selbst mit dem BMX-Fahren anzufangen.\" (Steffi)\n\n**Chronologia wydarzeń:**\n1. Burmistrz oglądał audycję TV (NIE Steffi - to on widział TV)\n2. Powstała trasa BMX w Plessie\n3. **`Bei der Eröffnung der Strecke war ich sofort fasziniert`** - to moment fascynacji\n4. Dopiero potem: trening, urodzinowy prezent (rower)\n\n**B** - fascynacja zaczęła się przy otwarciu trasy.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna/poprawna |\n| A | dostanie roweru na urodziny | rower był PÓŹNIEJ, GDY już była zafascynowana |\n| **B** | otwarcie trasy w mieście | **POPRAWNA - `sofort fasziniert` przy otwarciu** |\n| C | oglądanie zawodów BMX w TV | to BURMISTRZ oglądał audycję, nie Steffi |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `bei + Dat` (okazja/sytuacja):**\n> `bei der Eröffnung` = przy otwarciu (Dat. f. sg.)\n> Wyraża okoliczność, w której coś się dzieje\n> Synonim: `während der Eröffnung`\n\n> 📖 **Reference - `fasziniert sein von + Dat`:**\n> `fasziniert sein von + Dat` = być zafascynowanym czymś\n> `von dieser Sportart` (Dat. f. sg.)\n> Sygnał silnej emocji pozytywnej\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - Uzasadnienie z klucza: `Bei der Eröffnung der Strecke war ich auch dabei sofort fasziniert`\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, C\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `bei + Dat`, `fasziniert von + Dat`, Plusquamperfekt `gesehen hatte`, Passiv `eröffnet wurde`. Reference: § Przyimki + § Passiv.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (C - TV-Sendung):** Tekst wspomina audycję TV. Ale to BURMISTRZ ją oglądał (`unser Bürgermeister eine Fernsehsendung gesehen hatte`), nie Steffi.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (A - Geburtstag):** Rower był dopiero PÓŹNIEJ, gdy Steffi już trenowała. Fascynacja BYŁA wcześniej.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`sofort` - natychmiast):** Słowo klucz - Steffi zafascynowała się NATYCHMIAST przy otwarciu, nie po długim namyśle.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Dass sie ihr bei der Wahl der Sportdisziplin freie Hand ließen.* (Że dali jej wolną rękę przy wyborze dyscypliny sportowej.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nSteffi mówi, za co najbardziej dziękuje rodzicom:\n\n> \"Meine Eltern haben viel Zeit und Mühe in meine Sportkarriere investiert. Wenn es gut lief, dann haben sie mit mir gefeiert. Wenn es schlecht lief, dann haben sie mich getröstet. **Aber vor allem habe ich ihnen dafür zu danken, dass ich meine Sportart frei wählen durfte**. Sie haben mich immer beraten, aber zu nichts gezwungen.\" (Steffi)\n\n**Sygnały kluczowe:**\n1. `vor allem` = przede wszystkim (sygnał największej wdzięczności)\n2. `meine Sportart frei wählen durfte` = mogłam swobodnie wybrać dyscyplinę\n3. `Sie haben mich immer beraten, aber zu nichts gezwungen` = doradzali, ale nie zmuszali (= wolna ręka)\n\n**C** - wolna ręka przy wyborze dyscypliny.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna/poprawna |\n| A | wsparcie finansowe | tekst mówi o `Zeit und Mühe`, nie o pieniądzach |\n| B | byli na pierwszym wyścigu | tekst MÓWI PRZECIWNIE - NIE byli na pierwszym (`weil sie gerade im Urlaub waren`) |\n| **C** | wolna ręka przy wyborze | **POPRAWNA - `frei wählen durfte` + `vor allem`** |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `dankbar sein für + Akk / danken für + Akk`:**\n> `jemandem für + Akk danken` = dziękować komuś za coś\n> `vor allem dafür danken, dass ` = dziękować przede wszystkim za to, że\n> `dafür` = pronominaladverbium (zastępuje przyimek + obiekt)\n\n> 📖 **Reference - `dürfen` (Präteritum):**\n> dürfen → ich durfte, du durftest, er durfte\n> `frei wählen durfte` = mogła swobodnie wybrać (= miała pozwolenie)\n> Konstrukcja modalna z bezokolicznikiem na końcu\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - Uzasadnienie z klucza: `Aber vor allem habe ich ihnen dafür zu danken, dass ich meine Sportart frei wählen durfte`\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, B\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: modal `dürfen` (Präteritum), `dafür danken, dass `, `freie Hand lassen` (idiom), Konjunktion `als/wenn`. Reference: § Modalverben + § Idiomy.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (A - finanziell):** Tekst mówi o `Zeit und Mühe` (czas i wysiłek), nie o pieniądzach. Uczeń może błędnie zinterpretować `investiert` jako finansowe wsparcie.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (B - erstes Rennen):** Tekst MÓWI PRZECIWNIE - rodzice NIE byli na pierwszym wyścigu (`Nur einmal konnten sie nicht, und zwar zu meinem ersten Rennen, weil sie gerade im Urlaub waren`).\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`vor allem`):** Kluczowy sygnał - `vor allem` = przede wszystkim. Wskazuje, że to NAJWAŻNIEJSZA przyczyna wdzięczności.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *welche Eigenschaften Sportler haben müssen.* (Jakie cechy muszą mieć sportowcy.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nW ostatniej wypowiedzi Steffi mówi o wymaganiach dla BMX-erów:\n\n> \"Ich glaube, dass **man für diese Sportart Eigenschaften braucht, die generell im Sport wichtig sind**. **Dazu gehören vor allem Fleiß und Disziplin**. Man sollte natürlich keine Angst vor Sprüngen mit dem Rad haben. Am wichtigsten ist aber der Spaß am Sport.\" (Steffi)\n\n**Sygnały głównego tematu (Eigenschaften):**\n1. `man für diese Sportart Eigenschaften braucht` = potrzebne są cechy\n2. `Fleiß und Disziplin` = pracowitość i dyscyplina (cechy)\n3. `keine Angst` = brak strachu (też cecha)\n4. `Spaß am Sport` = radość ze sportu (cecha/postawa)\n\nWszystkie wymienione to **CECHY** (Eigenschaften), które ma posiadać sportowiec. **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna/poprawna |\n| A | przed czym boją się BMX-erzy | tekst wspomina `keine Angst haben sollten` - czyli ŻE NIE powinni się bać, ale to mała część |\n| B | dlaczego młodzi mają radość ze sportu | tekst wspomina `Spaß`, ale jako CECHĘ, nie jako temat główny |\n| **C** | jakie cechy muszą mieć sportowcy | **POPRAWNA - `Eigenschaften Fleiß und Disziplin`** |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `brauchen + Akk`:**\n> `brauchen` = potrzebować (rządzi Akkusativem)\n> `man braucht Eigenschaften` (Akk. Pl.)\n> Konstrukcja: `etwas/jemanden brauchen für + Akk` = potrzebować czegoś dla\n\n> 📖 **Reference - `gehören zu + Dat`:**\n> `Dazu gehören Fleiß und Disziplin` = do tego należą pracowitość i dyscyplina\n> `gehören zu + Dat` rządzi celownikiem (`dazu` = pronominaladverb = `zu dem`)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - Uzasadnienie z klucza: `man für diese Sportart Eigenschaften braucht Fleiß und Disziplin`\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, B\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `brauchen + Akk`, `gehören zu + Dat`, modal `sollte`, superlatyw `am wichtigsten`. Reference: § Czasowniki z Akk + § Stopniowanie.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (A - Angst):** Tekst wspomina `Angst vor Sprüngen` - ale w sensie negatywnym (NIE powinni się bać). To nie temat główny.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (B - Spaß):** `Spaß am Sport` jest wymieniona jako `am wichtigsten`, ale to też CECHA/postawa, nie powód.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Eigenschaften`):** Niemiecki rzeczownik = cechy/właściwości. Wszystkie kategorie wymienione przez Steffi (Fleiß, Disziplin, brak strachu, radość) to cechy.\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Die Natur in seiner Heimat.* (Natura w jego ojczyźnie.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nProwadząca opisuje inspirację dla najnowszego albumu:\n\n> \"**Die Inspiration für sein letztes Album „Becoming\" waren die schönsten Naturlandschaften in der Heimat des Komponisten**.\" (Sprecherin)\n\n**Analiza:**\n1. `letztes Album` = ostatni album (tu: najnowszy, `Becoming`)\n2. `die schönsten Naturlandschaften` = najpiękniejsze pejzaże naturalne\n3. `in der Heimat des Komponisten` = w ojczyźnie kompozytora\n\nZdanie jest jednoznaczne - inspiracja: natura w ojczyźnie. **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna/poprawna |\n| **A** | natura w ojczyźnie | **POPRAWNA - `Naturlandschaften in der Heimat`** |\n| B | rozmowy ze studentami | tekst wspomina spotkania (`junge Menschen treffen`), ale to ogólnie, NIE dla `Becoming` |\n| C | podróże po Ameryce/Europie | podróże inspirują OGÓLNIE, NIE dla `Becoming` |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `Inspiration für + Akk waren + N`:**\n> `Die Inspiration waren die Landschaften` = inspiracją (były) krajobrazy\n> `sein` jako orzeczenie łączące podmiot z dopełnieniem (orzecznik)\n> Liczba mnoga `waren` zgodna z `Landschaften`\n\n> 📖 **Reference - Stopień najwyższy `schön/am schönsten`:**\n> `die schönsten Naturlandschaften` = najpiękniejsze pejzaże naturalne\n> Superlatyw + rzeczownik z rodzajnikiem określonym (`die`)\n> Odmiana słaba: `-en` w wszystkich przypadkach\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - Uzasadnienie z klucza: `Die Inspiration für sein letztes Album „Becoming\" waren die schönsten Naturlandschaften in der Heimat des Komponisten`\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** B, C\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: Genitiv `des Komponisten` (N-Deklination), `Heimat` (f. - sg. die Heimat), Superlatyw `die schönsten`. Reference: § Genitiv + § Stopniowanie.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (C - podróże):** Tekst mówi ogólnie, że `Inspirationen zum Beispiel auf Reisen` (np. na podróżach). Ale to ogólne źródło, NIE dla konkretnego albumu `Becoming`.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (B - Gespräche):** Tekst mówi, że Koch spotyka `interessante junge Menschen` - ale to NIE jest źródło inspiracji dla `Becoming`.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Komponisten` - N-Deklination):** Rzeczownik `Komponist` ma końcówkę `-en` we wszystkich przypadkach oprócz Nom. sg. → `des Komponisten` (Gen.).\n\n**3.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Sie will die Zuhörer mit Leben und Werk eines Musikers bekannt machen.* (Chce zapoznać słuchaczy z życiem i twórczością muzyka.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji listening\n\nProwadząca otwiera koncert prezentacją kompozytora:\n\n> \"Sehr geehrte Damen und Herren, **bevor das Konzert beginnt, möchte ich ein paar Worte über Bernward Koch und seine Musik sagen**. Bisher wurden vierzehn Musikalben des Komponisten veröffentlicht. **Er gibt selbst zu, dass es für ihn nie ein Problem war, Inspirationen für seine Musik zu finden** **Er reist sehr viel, weil er als Professor an europäischen und amerikanischen Hochschulen unterrichtet**.\" (Sprecherin)\n\n**Sygnały intencji prezentacji życia i twórczości:**\n1. `ein paar Worte über Bernward Koch und seine Musik sagen` = parę słów o muzyku i jego muzyce\n2. ŻYCIE: praca jako profesor, dużo podróży, spotkania z ludźmi\n3. TWÓRCZOŚĆ: 14 albumów, inspiracje, ostatni album `Becoming`, charakter (`meditativ und melodiös`)\n4. Funkcja `Worte über X sagen` = klasyczne intro do biografii\n\n**C** - zapoznaje słuchaczy z życiem i twórczością.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna/poprawna |\n| A | poleca naukę u muzyka | tekst wspomina, że jest profesorem, ale NIE poleca jego lekcji |\n| B | dziękuje za koncert | koncert się jeszcze NIE rozpoczął (`bevor das Konzert beginnt`) |\n| **C** | zapoznaje z życiem/twórczością | **POPRAWNA - `Worte über und seine Musik sagen`** |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `bevor + Nebensatz`:**\n> `bevor das Konzert beginnt` = zanim koncert się rozpocznie\n> Spójnik podrzędny `bevor` → szyk pobocznego (werb na końcu)\n> Sygnalizuje, że to PREZENTACJA PRZED wydarzeniem\n\n> 📖 **Reference - `bekannt machen mit + Dat`:**\n> `bekannt machen mit + Dat` = zapoznać z\n> `die Zuhörer mit Leben und Werk bekannt machen` = zapoznać słuchaczy z życiem i dziełem\n> Konstrukcja kauzatywna - `machen` z przymiotnikiem `bekannt`\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - Uzasadnienie z klucza: `möchte ich ein paar Worte über Bernward Koch und seine Musik sagen` - prezentacja osoby i dzieła\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, B\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `bevor + Nebensatz`, `bekannt machen mit + Dat`, modal `möchte`, Genitiv `eines Musikers`. Reference: § Spójniki podrzędne + § Konstrukcje czasownikowe.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (A - Professor/Unterricht):** Tekst wspomina, że Koch jest profesorem i uczy w szkołach wyższych. Ale to INFORMACJA o jego życiu - NIE polecenie lekcji u niego.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (B - bedanken):** Koncert jeszcze się NIE rozpoczął - prowadząca dopiero otwiera. NIE może dziękować za jeszcze nieodbywający się koncert.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Sehr geehrte Damen und Herren`):** Formalne otwarcie zapowiedzi - typowe dla intro prezentacji artysty.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwe pytanie (A-F) do każdej oznaczonej części tekstu\n(4.1.-4.4.). Wpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa pytania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. Was kritisiert Heike als Geschäftsfrau?\nB. Wie präsentiert Heike ihre Kollektion im Geschäft?\nC. Welche Vorteile hat die Lage von Heikes Geschäft?\nD. Was war für Heike bei der Gründung ihrer Boutique wichtig?\nE. Wie finden Kundinnen die Kleiderauswahl in Heikes Geschäft?\nF. Worauf achtet Heike bei der Wahl der Kleidung für ihr Geschäft?\nGUTE BERATUNG IST DER SCHLÜSSEL ZUM ERFOLG\n4.1.\n2011 eröffnete Heike Bentzinger ein Bekleidungsgeschäft. Kleidung, Schuhe, Taschen,\nSchmuck und andere Accessoires findet man in ihrer kleinen, aber feinen Boutique. Doch\nHeike wollte mehr als einfach nur Damenbekleidung verkaufen. Vor allem wollte sie die\nKundinnen beim Kleidungskauf persönlich betreuen.\n4.2.\nFür ihre Boutique wählt Heike Kleider, die der aktuellen Mode entsprechen. Um sich über\ndie neuesten Trends zu informieren, besucht sie Bekleidungsmessen. Aber sie orientiert sich\nnicht nur an der Mode. Genauso wichtig findet sie die Qualität der Stoffe. Denn sie glaubt,\ndass auch ein modisches Kleid nicht wirklich elegant aussieht, wenn die Qualität nicht\nstimmt.\n4.3.\nIn Heikes Geschäft sind die Kleider nach Farben geordnet, die miteinander harmonieren.\n„Auf diese Weise zeige ich meinen Kundinnen, wie man die Sachen passend miteinander\nkombinieren kann“, erklärt Heike. Auf den Ständern hängen nicht zu viele Kleidungsstücke,\ndeshalb hat man die ganze Kollektion im Blick.\nMJNP-P0-100\n4.4.\nHeikes Boutique befindet sich in einem Vorort, wo die Menschen langsamer leben als im\nStadtzentrum. Das ist für Heike ein positiver Aspekt, denn sie haben mehr Zeit für ihre\nEinkäufe. So kann sich Heike länger mit ihren Kundinnen unterhalten. Sie bemüht sich\nimmer, sie freundlich und kompetent zu beraten. Es freut sie, dass sie immer viele Besucher\nin der Boutique hat.\nNa podstawie: www.ilma.de\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":"4.1 = D; 4.2 = F; 4.3 = B; 4.4 = C","answer_text":"4. Jeżeli lukę należy uzupełnić wyrazem/wyrazami o niskiej frekwencji w języku niemieckim,\ndopuszczalne są błędy językowe i/lub ortograficzne, o ile nie zakłócają komunikacji,\na odpowiedź wskazuje, że zdający zrozumiał tekst.","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Was war für Heike bei der Gründung ihrer Boutique wichtig?* (Co było dla Heike ważne przy zakładaniu butiku?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.1 opisuje początki butiku:\n\n> \"**2011 eröffnete Heike Bentzinger ein Bekleidungsgeschäft**. Kleidung, Schuhe, Taschen, Schmuck und andere Accessoires findet man in ihrer kleinen, aber feinen Boutique. **Doch Heike wollte mehr als einfach nur Damenbekleidung verkaufen. Vor allem wollte sie die Kundinnen beim Kleidungskauf persönlich betreuen**.\" (4.1.)\n\n**Sygnały motywacji przy zakładaniu (Gründung):**\n1. `2011 eröffnete` = otworzyła w 2011 (moment założenia)\n2. `Doch Heike wollte mehr als ` = chciała czegoś więcej niż\n3. `Vor allem wollte sie persönlich betreuen` = przede wszystkim chciała osobiście obsługiwać klientki\n\nFragment dokładnie opisuje, CO BYŁO WAŻNE dla Heike przy zakładaniu butiku - osobiste podejście do klienta. **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna/poprawna |\n| A | krytyka biznesowa | brak krytyki w fragmencie |\n| B | prezentacja kolekcji | nie opisuje sposobu prezentacji |\n| C | zalety lokalizacji | brak wzmianki o lokalizacji |\n| **D** | co było ważne przy zakładaniu | **POPRAWNA - `wollte persönlich betreuen`** |\n| E | opinia klientek | brak ocen klientek |\n| F | wybór ubrań | nie opisuje kryteriów wyboru ubrań |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `bei + Dat` (okoliczność):**\n> `bei der Gründung` = przy zakładaniu (Dat. f. sg.)\n> Wyraża okoliczność/sytuację\n> `Gründung` = założenie, otwarcie firmy\n\n> 📖 **Reference - `wollen + Infinitiv`:**\n> `wollte betreuen` = chciała opiekować się\n> Modal `wollen` w Präteritum + bezokolicznik na końcu\n> Wyraża zamiar/cel\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - Uzasadnienie z klucza: `Vor allem wollte sie die Kundinnen beim Kleidungskauf persönlich betreuen`\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, B, C, E, F\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `bei der Gründung`, modal `wollen` (Prät.), `betreuen + Akk`, Kompozytum `Bekleidungsgeschäft`. Reference: § Przyimki + § Modalverben.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (F - Auswahl):** Fragment wymienia `Kleidung, Schuhe, Taschen, Schmuck` - uczeń może wybrać F (wybór ubrań). Ale to tylko WYLICZENIE asortymentu, nie kryteria wyboru.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`klein, aber fein`):** Kolokacja `klein aber fein` = mały, ale wykwintny. Wskazuje charakter, ale nie odpowiada na pytania B/C/E/F.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`vor allem`):** Sygnał głównej motywacji - to KLUCZ do D (najważniejsza intencja przy zakładaniu).\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F** - *Worauf achtet Heike bei der Wahl der Kleidung für ihr Geschäft?* (Na co Heike zwraca uwagę przy wyborze ubrań do sklepu?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.2 opisuje kryteria wyboru ubrań:\n\n> \"**Für ihre Boutique wählt Heike Kleider, die der aktuellen Mode entsprechen**. Um sich über die neuesten Trends zu informieren, besucht sie Bekleidungsmessen. Aber sie orientiert sich nicht nur an der Mode. **Genauso wichtig findet sie die Qualität der Stoffe**. Denn sie glaubt, dass auch ein modisches Kleid nicht wirklich elegant aussieht, wenn die Qualität nicht stimmt.\" (4.2.)\n\n**Kryteria wyboru ubrań:**\n1. `aktuellen Mode entsprechen` = zgodność z aktualną modą (kryterium 1)\n2. `Qualität der Stoffe` = jakość materiałów (kryterium 2)\n3. `modisch + Qualität` = oba ważne równo (`Genauso wichtig`)\n\nFragment dokładnie odpowiada na pytanie F (`Worauf achtet`). **F**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna/poprawna |\n| A | krytyka | brak krytyki |\n| B | prezentacja kolekcji | nie opisuje sposobu prezentacji |\n| C | zalety lokalizacji | brak wzmianki o lokalizacji |\n| D | co ważne przy zakładaniu | to fragment 4.1, nie 4.2 |\n| E | opinia klientek | brak ocen klientek |\n| **F** | na co zwraca uwagę przy wyborze ubrań | **POPRAWNA - `Mode + Qualität`** |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `achten auf + Akk`:**\n> `achten auf + Akk` = zwracać uwagę na coś\n> `Worauf achtet sie?` (na co zwraca uwagę?)\n> Pronominaladverbium `worauf` = `auf + was`\n\n> 📖 **Reference - `entsprechen + Dat`:**\n> `entsprechen + Dat` = odpowiadać czemuś, zgadzać się z czymś\n> `Kleider, die der Mode entsprechen` (Dat. f. sg.)\n> Czasownik rządzący celownikiem\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F**\n> - Uzasadnienie z klucza: kryteria wyboru ubrań - moda + jakość materiałów\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, B, C, D, E\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `achten auf + Akk`, `entsprechen + Dat`, Infinitiv mit zu `Um zu `, Konjunktion `wenn`. Reference: § Czasowniki z przyimkami + § Czasowniki z Dativem.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (D - Boutique-Gründung):** Fragment wspomina `ihre Boutique`, ale opisuje BIEŻĄCY wybór ubrań, nie założenie sklepu. D nie pasuje.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`Bekleidungsmessen`):** Targi mody - METODA poznawania trendów. To środek, nie kryterium.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`genauso wichtig`):** Sygnał drugiego kryterium równie ważnego co pierwsze. Heike ma DWA kryteria: moda I jakość.\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Wie präsentiert Heike ihre Kollektion im Geschäft?* (Jak Heike prezentuje swoją kolekcję w sklepie?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.3 opisuje aranżację sklepu:\n\n> \"In Heikes Geschäft **sind die Kleider nach Farben geordnet**, die miteinander harmonieren. „Auf diese Weise zeige ich meinen Kundinnen, wie man die Sachen passend miteinander kombinieren kann\", erklärt Heike. **Auf den Ständern hängen nicht zu viele Kleidungsstücke**, deshalb hat man die ganze Kollektion im Blick.\" (4.3.)\n\n**Sygnały prezentacji kolekcji:**\n1. `nach Farben geordnet` = uporządkowane według kolorów\n2. `auf den Ständern hängen` = wiszą na wieszakach\n3. `nicht zu viele Kleidungsstücke` = nie za dużo sztuk\n4. `die ganze Kollektion im Blick` = cała kolekcja widoczna\n\nFragment dokładnie opisuje SPOSÓB prezentacji kolekcji. **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna/poprawna |\n| A | krytyka | brak krytyki |\n| **B** | jak prezentuje kolekcję | **POPRAWNA - `nach Farben geordnet`, `auf Ständern hängen`** |\n| C | zalety lokalizacji | brak wzmianki o lokalizacji |\n| D | co ważne przy zakładaniu | nie o zakładaniu |\n| E | opinia klientek | brak ocen klientek |\n| F | wybór ubrań | nie o wyborze |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - Passiv stanu (Zustandspassiv):**\n> `Die Kleider sind geordnet` = ubrania są uporządkowane (stan)\n> `sein + Partizip II` (geordnet od `ordnen`)\n> Wyraża REZULTAT czynności, nie czynność samą\n\n> 📖 **Reference - `nach + Dat`:**\n> `nach Farben geordnet` = według kolorów\n> `nach` z Dativem (sortowanie/kryterium)\n> Tu: liczba mn. `Farben` bez końcówki (już -n)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - Uzasadnienie z klucza: `Kleider nach Farben geordnet auf den Ständern hängen nicht zu viele`\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, C, D, E, F\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: Zustandspassiv `sind geordnet`, `nach + Dat`, `auf + Dat` (wo? - pozycja), `im Blick haben` (idiom). Reference: § Passiv + § Przyimki Wechselpräpositionen.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (E - Kundinnen):** Fragment wspomina klientki (`meinen Kundinnen zeige`), ale opisuje Heike pokazującą NIE ich opinie.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`auf den Ständern`):** Dativ Pl. - `den Ständern` (pozycja, wo?). `Auf` to Wechselpräposition.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`die ganze Kollektion im Blick`):** Idiom `im Blick haben` = mieć w polu widzenia. Sygnalizuje SPOSÓB prezentacji.\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Welche Vorteile hat die Lage von Heikes Geschäft?* (Jakie zalety ma lokalizacja sklepu Heike?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.4 opisuje położenie sklepu i jego konsekwencje:\n\n> \"**Heikes Boutique befindet sich in einem Vorort, wo die Menschen langsamer leben als im Stadtzentrum**. **Das ist für Heike ein positiver Aspekt**, denn sie haben mehr Zeit für ihre Einkäufe. So kann sich Heike länger mit ihren Kundinnen unterhalten. Sie bemüht sich immer, sie freundlich und kompetent zu beraten. Es freut sie, dass sie immer viele Besucher in der Boutique hat.\" (4.4.)\n\n**Sygnały zalet lokalizacji (Vorteile + Lage):**\n1. `befindet sich in einem Vorort` = LOKALIZACJA: w przedmieściu\n2. `positiver Aspekt` = pozytywny aspekt = zaleta\n3. `mehr Zeit für ihre Einkäufe` = więcej czasu na zakupy (zaleta 1)\n4. `länger mit Kundinnen unterhalten` = dłuższe rozmowy (zaleta 2)\n5. `immer viele Besucher` = stale wielu klientów (zaleta 3)\n\n**C** - zalety lokalizacji w przedmieściu.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna/poprawna |\n| A | krytyka | brak krytyki - same zalety |\n| B | prezentacja | nie o aranżacji |\n| **C** | zalety lokalizacji | **POPRAWNA - `Vorort` + `positiver Aspekt`** |\n| D | co ważne przy zakładaniu | nie o zakładaniu |\n| E | opinia klientek | brak ocen klientek |\n| F | wybór ubrań | nie o ubraniach |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `sich befinden in + Dat`:**\n> `befindet sich in einem Vorort` = znajduje się na przedmieściu (Dat. m. sg.)\n> Reflexive konstrukcja z `sich`\n> `befinden` w 3. os. = `befindet sich`\n\n> 📖 **Reference - Stopień wyższy + `als`:**\n> `langsamer als im Stadtzentrum` = wolniej niż w centrum miasta\n> Stopień wyższy `langsamer` (od `langsam`)\n> `als` przed grupą porównawczą\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - Uzasadnienie z klucza: lokalizacja na przedmieściu + pozytywne aspekty (`positiver Aspekt`)\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, B, D, E, F\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `sich befinden in + Dat`, stopień wyższy + `als`, `sich bemühen + zu`, Adjektiv `freundlich/kompetent`. Reference: § Czasowniki zwrotne + § Stopniowanie.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (B - Besucher):** Fragment mówi o `viele Besucher` - uczeń może wybrać E. Ale to KONSEKWENCJA dobrej lokalizacji, a nie ocena klientek.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`Vorort` vs `Stadtzentrum`):** `Vorort` = przedmieście, `Stadtzentrum` = centrum miasta. Tekst kontrastuje obie lokalizacje.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Lage` = położenie/lokalizacja):** Słowo z opcji C - synonim `Standort, Position`. Tu odpowiednik `wo befindet sich` (gdzie się znajduje).","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":7,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-7)\nPrzeczytaj cztery teksty (A-D) związane z uroczystościami rodzinnymi. Wykonaj\nzadania 5.1.-5.7. zgodnie z poleceniami.\nTekst A\nNa podstawie: www.meinevent-online.de\nTekst B\nMels\nBlog\n12. März\nHallo an alle!\nAm Samstag war ich zum 80. Geburtstag meiner Oma eingeladen, wo ich\ndie gesamte Familie treffen sollte. Mit Schrecken dachte ich auch daran, wieder\nals Single am Kaffeetisch zu sitzen und die neugierigen Fragen meiner Onkel\nund Tanten zu beantworten. Vor allem wollen sie immer wissen, warum ich noch\nnicht verheiratet bin. Deshalb bat ich meinen Bekannten Sandro, an diesem Tag\nmeinen Freund zu spielen. Er war in seiner Rolle perfekt.\nDiesen Trick empfehle ich allen Singles bei Familienfeiern.\nMelanie\nNa podstawie: www.amazon.de\nFAMILIENTREFFEN MAL ANDERS\nWer kennt es nicht - die Familie wohnt nicht mehr an einem gemeinsamen Ort und man\nsieht sich sehr selten. So entsteht der Wunsch, eine große Familienfeier zu organisieren,\nbei der alle Verwandten zusammenkommen. Damit ihr auf der Feier nicht nur gemeinsam\nam Tisch sitzt und über alte Zeiten redet, bereitet unsere Event-Firma interessante\nGesellschaftsspiele für euch vor. Die sind bei allen unseren Kunden besonders beliebt.\nWir kümmern uns auch um Geschenke für Kinder.\nMüsst ihr bei der Feier eine Rede halten? Wir können euch bei dieser Aufgabe helfen.\nWir schreiben eine feierliche Rede für euch, die allen Familienmitgliedern gefallen wird.\nUnd ihr werdet auch Spaß daran haben.\nDamit das Fest ganz nach euren Wünschen und Vorstellungen abläuft, arbeiten wir bei\nder Planung eng mit euch zusammen. 98 Prozent unserer Kunden sind mit unseren\nDiensten sehr zufrieden. Weitere Informationen unter: www.meinevent-online.de.\nMJNP-P0-100\nTekst C\nWILLKOMMENE GÄSTE\nWenn Onkel Franz mit Tante Berta zu Besuch kam, war das immer ein Festtag. Wir Kinder\nfreuten uns sehr, weil die Tante nie vergaß, kleine Geschenke mitzubringen: Rotweingelee\nfür Mutter, Zigarren für Vater, für jedes der Kinder eine Schokolade. Tante Berta kannte\nunsere Vorlieben. Der absolute Höhepunkt auf jeder Familienfeier waren die lustigen\nGeschichten, die Onkel Franz meisterhaft erzählen konnte. Es machte ihm auch Spaß, jedes\nMal eine kurze Rede zu halten. Ich wunderte mich immer ein wenig darüber, denn ich meine,\ndass die Mehrheit der Menschen bei einer Familienfeier nicht so gern Reden hält.\nWir liebten Onkel Franz, obwohl er sehr neugierig war. Meine große Schwester fragte er zum\nBeispiel jedes Mal, warum sie noch bei den Eltern wohnt. Sie wusste aber, wie sie geschickt\ndarauf reagieren konnte.\nNa podstawie: Elisabeth Tondera, Das Zeitenkarussell\nTekst D\nNa podstawie: de.statista.com\n51%\n27%\n19%\n3%\n0%\n10%\n20%\n30%\n40%\n50%\n60%\nNicht gern, aber ich\nmache es.\nAbsolut nicht! Keine\nAhnung, was ich\nsagen könnte.\nPrima, ich halte gern\nReden.\nKeine Angaben.\nHalten Sie bei einer Familienfeier gern eine Rede?\nMJNP-P0-100\nPrzeczytaj zdania 5.1.-5.3. Dopasuj do każdego zdania właściwy tekst (A-D). Wpisz\nrozwiązania do tabeli.\nUwaga: jeden tekst nie pasuje do żadnego zdania.\n5.1. Dass die meisten Menschen bei Familienfeiern nur ungern Reden halten, wird\nin diesem Text als Meinung und nicht als Tatsache dargestellt.\n5.2. Aus diesem Text kann man schließen, dass sich die Person bei der letzten\nFamilienfeier besser als bei den vorigen Feiern fühlte.\n5.3. In diesem Text wird Hilfe bei der Organisation einer Feier angeboten.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 5.1. DO 5.3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100\nPrzeczytaj wiadomość, którą Anna napisała do Filipa. Uzupełnij luki 5.4.-5.7. zgodnie\nz treścią tekstów A-D, tak aby jak najbardziej precyzyjnie oddać ich sens. Luki należy\nuzupełnić w języku polskim.\nUwaga: w każdą lukę można wpisać maksymalnie pięć wyrazów.\nCześć Filip,\nza tydzień zamierzam zorganizować dla całej rodziny imprezę z okazji moich osiemnastych\nurodzin. W internecie znalazłam ogłoszenie firmy, która organizuje takie przyjęcia, i zleciłam\nprzygotowanie 5.4.\ndla wszystkich gości. Podobno są one teraz największym hitem uroczystości rodzinnych.\nZależy mi, żeby każdy z moich gości dobrze się bawił, a moje kuzynki nie musiały obawiać\nsię kłopotliwych pytań ze strony cioć i wujków. Nie chciałabym, żeby musiały udawać, że\n5.5. ,\njak zrobiła to jedna dziewczyna, która opublikowała swoją historię w sieci.\nCzytałam ostatnio o człowieku, który potrafił stworzyć uroczystą atmosferę za każdym\nrazem, gdy przyjeżdżał z żoną do rodziny. Szkoda, że nie potrafię tak jak on zabawiać gości,\n5.6.\ni wygłaszać przemówień rodzinnych. Co do wygłaszania takich przemówień, to nienawidzę\ntego robić. Nie jestem w tym odosobniona, bo według badania należę do grupy\n5.7. procent, które\nnie mają pojęcia, co mogłyby powiedzieć na takim przyjęciu.\nMoże miałbyś dla mnie jakieś rady w tej sytuacji? Będę musiała się dobrze przygotować.\nUściski\nAnna\nMJNP-P0-100","answer":"5.1 = C; 5.2 = B; 5.3 = A","answer_text":"5. Jeżeli lukę należy uzupełnić dłuższym fragmentem tekstu lub zadanie wymaga\nodpowiedzi pełnym zdaniem, kluczowe jest przekazanie komunikatu.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUwaga!\n1. W zasadach oceniania rozwiązań zadań ustalanych dla konkretnych zadań w arkuszu\negzaminacyjnym mogą zostać określone wyjątki od powyższych zasad, np.\ndopuszczające uzgodniony katalog błędów w przypadku danego wyrazu.\n2. Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są\nmerytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.\nRozumienie ze słuchu\nZadanie 1.\nZadanie\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nPoprawna\nodpowiedź\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - w tekście C wypowiedź o niechęci do przemówień jest przedstawiona jako OPINIA narratora, nie fakt.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nTekst C zawiera kluczową frazę:\n\n> \"Es machte ihm auch Spaß, jedes Mal eine kurze Rede zu halten. **Ich wunderte mich immer ein wenig darüber, denn ich meine, dass die Mehrheit der Menschen bei einer Familienfeier nicht so gern Reden hält**.\" (Tekst C)\n\n**Kluczowy sygnał OPINII:**\n- `ich meine, dass ` = uważam, że = OPINIA narratora\n- Nie cytuje statystyk, nie odwołuje się do badań\n- To osobista interpretacja autorki/autora tekstu C\n\nW przeciwieństwie: Tekst D pokazuje FAKTY z badania statystycznego (51% + 27% = 78% niechętnie lub wcale).\n\n**C** - opinia ubrana w `ich meine, dass`.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Tekst | Treść o przemówieniach | Czy opinia czy fakt? |\n| A | reklama firmy oferującej pisanie przemówień | brak danych statystycznych ani opinii o niechęci |\n| B | brak wzmianki o przemówieniach | nie pasuje |\n| **C** | `ich meine, dass die Mehrheit nicht so gern Reden hält` | **OPINIA - sygnał `ich meine, dass`** |\n| D | statystyki - 51%, 27%, 19%, 3% | FAKT (wykres badania) |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - Sygnały opinii vs fakty:**\n> **Opinia**: `ich meine, ich denke, ich glaube, meiner Meinung nach`\n> **Fakt**: statystyki, badania, dane procentowe, daty\n> Sygnał w C: `ich meine, dass ` = wyraźnie zaznacza, że to subiektywna opinia\n\n> 📖 **Reference - `die Mehrheit` (rzeczownik abstrakcyjny):**\n> `die Mehrheit der Menschen` = większość ludzi\n> Liczba poj. (Singular) → werb w l. poj. `hält` (od `halten`)\n> Tutaj orzeczenie zgodne z `Mehrheit` (sg.)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - Uzasadnienie z klucza: w tekście C `ich meine` = OPINIA. W tekście D są fakty.\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, B, D\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `ich meine, dass + Nebensatz`, `die Mehrheit + sg.`, `gern Reden halten` (idiom). Reference: § Spójniki + § Rzeczowniki abstrakcyjne.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (D - wykres):** Tekst D pokazuje dane statystyczne - to FAKT, nie opinia. Uczeń może wybrać D, ale zdanie zadania pyta o OPINIĘ.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (A - reklama):** Tekst A oferuje pisanie przemówień - to sugeruje, że ludzie ich nie lubią. Ale to NIE jest sformułowanie opinii o niechęci.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Tatsache` vs `Meinung`):** `Tatsache` = fakt, `Meinung` = opinia. Sygnały: `ich meine`, `ich glaube`, `meines Erachtens` → opinia.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - tekst Mels Blog opisuje sytuację, w której Melanie czuła się lepiej niż wcześniej.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nTekst B (Mels Blog):\n\n> \"Am Samstag war ich zum 80. Geburtstag meiner Oma eingeladen, wo ich die gesamte Familie treffen sollte. **Mit Schrecken dachte ich auch daran, wieder als Single am Kaffeetisch zu sitzen und die neugierigen Fragen meiner Onkel und Tanten zu beantworten** Deshalb bat ich meinen Bekannten Sandro, an diesem Tag meinen Freund zu spielen. **Er war in seiner Rolle perfekt. Diesen Trick empfehle ich allen Singles bei Familienfeiern**.\" (Tekst B)\n\n**Wnioskowanie (Schluss ziehen):**\n1. `Mit Schrecken dachte ich auch daran` = bała się powtórki sytuacji z PRZESZŁOŚCI\n2. `wieder als Single` = znów jako singielka (`wieder` = już wcześniej tak było)\n3. `Sandro perfekt` = trik zadziałał\n4. `empfehle ich allen Singles` = poleca innym - bo TO ZADZIAŁAŁO\n\nWniosek: tym razem (z Sandro) Melanie czuła się LEPIEJ niż na poprzednich uroczystościach (gdy była sama). **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Tekst | Czy odnosi się do osobistych odczuć? |\n| A | reklama firmy - brak osobistych doświadczeń |\n| **B** | **TAK - Melanie opisuje swoje uczucia i porównuje z przeszłością** |\n| C | wspomnienia o wujku - narrator opisuje wujka, nie siebie na porównawczych uroczystościach |\n| D | wykres statystyczny - brak osobistych odczuć |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `wieder` jako sygnał powtórzenia:**\n> `wieder als Single` = znów jako singielka\n> Implicytnie wskazuje na powtarzanie się sytuacji w przeszłości\n> Sygnał, że poprzednie razy były podobne\n\n> 📖 **Reference - `Mit Schrecken denken an + Akk`:**\n> `mit Schrecken an etwas denken` = myśleć ze zgrozą o czymś\n> Wyrażenie sygnalizujące NEGATYWNE wspomnienia\n> Implicytnie: sytuacje PRZED zmianą były złe\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - Uzasadnienie z klucza: `Mit Schrecken dachte ich auch daran ` (poprzednie były złe), `Diesen Trick empfehle ich` (ten zadziałał) - tym razem lepiej\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** A, C, D\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `Mit Schrecken denken an + Akk`, `Sandro spielen`, Infinitiv mit zu (`zu beantworten`), stopniowanie `besser als`. Reference: § Czasowniki z przyimkami + § Stopniowanie.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (`wieder`):** Kluczowe słowo - sygnalizuje POWTARZAJĄCĄ się sytuację z przeszłości. Bez `wieder` byłaby tylko jedna sytuacja.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`Trick`):** Sandro to nie był prawdziwy chłopak, tylko `Bekannter` (znajomy) udający chłopaka. Słowo `Trick` (sztuczka) sygnalizuje strategię.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (wnioskowanie):** Zadanie wymaga `schließen` (wywnioskować) - odpowiedź nie jest dosłownie napisana, ale wynika ze słów `Mit Schrecken` (poprzednie były złe) + `Trick empfehlen` (działa).\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - tekst A (Familientreffen mal anders) oferuje pomoc w organizacji uroczystości.\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nTekst A (FAMILIENTREFFEN MAL ANDERS):\n\n> \"Damit ihr auf der Feier nicht nur gemeinsam am Tisch sitzt und über alte Zeiten redet, **bereitet unsere Event-Firma interessante Gesellschaftsspiele für euch vor** **Wir können euch bei dieser Aufgabe helfen. Wir schreiben eine feierliche Rede für euch**, die allen Familienmitgliedern gefallen wird **Damit das Fest ganz nach euren Wünschen und Vorstellungen abläuft, arbeiten wir bei der Planung eng mit euch zusammen**. 98 Prozent unserer Kunden sind mit unseren Diensten sehr zufrieden.\" (Tekst A)\n\n**Sygnały oferty pomocy:**\n1. `unsere Event-Firma` = nasza firma eventowa\n2. `bereitet vor` = przygotowuje (gry towarzyskie)\n3. `Wir können euch helfen` = możemy wam pomóc\n4. `Wir schreiben Rede für euch` = piszemy przemówienie\n5. `arbeiten wir eng mit euch zusammen` = współpracujemy\n6. `unsere Dienste` = nasze usługi\n\n**A** - bezpośrednia oferta pomocy w organizacji.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Tekst | Czy oferuje pomoc w organizacji? |\n| **A** | **TAK - `Event-Firma`, `Wir können helfen`, `unsere Dienste`** |\n| B | osobiste doświadczenie Melanie - brak oferty usług |\n| C | wspomnienia rodzinne - brak oferty |\n| D | wykres statystyczny - brak oferty |\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `helfen + Dat` (jemandem) + `bei + Dat`:**\n> `Wir können euch bei dieser Aufgabe helfen`\n> `helfen` rządzi celownikiem (`euch` = Dat. 2pl.)\n> `bei + Dat` = przy (czym? - czasie, sytuacji)\n\n> 📖 **Reference - Passiv `wird angeboten`:**\n> `wird Hilfe angeboten` = oferowana jest pomoc\n> Forma: `werden + Partizip II` (Vorgangspassiv)\n> Pasywna konstrukcja w zadaniu\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - Uzasadnienie z klucza: firma eventowa oferuje pomoc - `unsere Event-Firma`, `Wir können euch bei dieser Aufgabe helfen`\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** B, C, D\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `helfen + Dat`, modal `können`, Vorgangspassiv `wird angeboten`, `damit + Nebensatz` (zdanie celowe). Reference: § Czasowniki z Dat + § Passiv + § Spójniki celowe.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Pułapka 1 (B/C - osobiste):** Teksty B i C opisują własne doświadczenia z uroczystościami, ale NIE oferują pomocy.\n\n> ⚠️ **Pułapka 2 (`98 Prozent`):** Tekst A zawiera procent (`98% zufrieden`), ale to dane firmy, nie wykres jak w D.\n\n> ⚠️ **Pułapka 3 (`Gesellschaftsspiele`):** Compound = gry towarzyskie (gry, w które gra się w grupach). Inne usługi firmy: `Geschenke für Kinder`, `Rede schreiben`.\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**interesujących gier towarzyskich** (lub: gier towarzyskich)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu A\n\nWiadomość Anny mówi, że zleciła przygotowanie czegoś, co jest teraz \"największym hitem uroczystości rodzinnych\". Tekst A (Event-Firma):\n\n> \"bereitet unsere Event-Firma **interessante Gesellschaftsspiele** für euch vor. **Die sind bei allen unseren Kunden besonders beliebt**.\" (Tekst A)\n\nKlucz semantyczny:\n- `interessante Gesellschaftsspiele` (niem.) = interesujące gry towarzyskie (pol.)\n- `besonders beliebt` = szczególnie lubiane (= \"hit uroczystości\")\n- Anna napisała po polsku: `zleciłam przygotowanie dla wszystkich gości` → uzupełnienie: **interesujących gier towarzyskich**\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (tłumaczenie na polski)\n\n| Tekst A (niem.) | Luka 5.4 (pol.) |\n| `interessante Gesellschaftsspiele` | interesujące gry towarzyskie |\n| `für euch vor` | dla wszystkich gości |\n| `besonders beliebt` | największym hitem |\n\nParafraza idealna - tłumaczenie `interessante Gesellschaftsspiele` na `interesujące gry towarzyskie`.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> 📖 **Reference - `Gesellschaftsspiel`:**\n> `Gesellschaft` = towarzystwo, `Spiel` = gra\n> `Gesellschaftsspiel` = gra towarzyska (gra grupowa)\n> Liczba mnoga: `Gesellschaftsspiele`\n> Odpowiednik pol.: gry towarzyskie, zabawy integracyjne\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - **interesujących gier towarzyskich** (lub: gier towarzyskich, zabaw towarzyskich, wspólnych gier)\n> - Akceptowane warianty: gier towarzyskich, zabaw towarzyskich, zabaw integracyjnych, wspólnych gier\n> - **WYKLUCZONE (0 pkt):** Gesellschaftsspiele (po niem.), gier (za ogolne), gier spolecznosciowych (dotyczy internetu), prezentow/imprezy (niezgodne)\n\n## Reference gramatyczny\n\nZadanie polega na precyzyjnym przetlumaczeniu fragmentu tekstu A na jezyk polski. Wazne: `interessante` = interesujacych (przymiotnik w dopelniaczu lm). Reference: tlumaczenie kompozytow.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba odpowiedzi | Dlaczego blad |\n| Gesellschaftsspiele | zly jezyk - luka wymaga polskiego |\n| gier (tylko) | za malo precyzyjne - brak przymiotnika/doprecyzowania |\n| niespodzianek | niezgodne z tekstem A |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Maksymalnie 5 wyrazow w luce. \"Interesujacych gier towarzyskich\" = 3 wyrazy - miesci sie.\n\n> Uwaga 2: Klucz CKE akceptuje tez krotsze: \"gier towarzyskich\" (bez \"interesujacych\") - wystarczajaco precyzyjne.\n\n> Uwaga 3: Gry towarzyskie to inaczej gry plaszczyznowe (planszowe, karciane) grane w grupie - rozroznic od gier komputerowych/internetowych.\n\n**5.5.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**maja chlopaka** (lub: maja partnera, sa w zwiazku)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu B\n\nWiadomosc Anny mowi o kuzyncach, ktore mialyby udawac to samo co bohaterka tekstu B. Tekst B (Mels Blog):\n\n> \"Mit Schrecken dachte ich auch daran, wieder als Single am Kaffeetisch zu sitzen und die neugierigen Fragen meiner Onkel und Tanten zu beantworten. Vor allem wollen sie immer wissen, warum ich noch nicht verheiratet bin. Deshalb **bat ich meinen Bekannten Sandro, an diesem Tag meinen Freund zu spielen**. Er war in seiner Rolle perfekt.\" (Tekst B)\n\n**Klucz semantyczny:**\n1. `als Single sitzen` = siedziec jako singielka\n2. `Sandro meinen Freund zu spielen` = Sandro gral jej chlopaka\n3. Melanie UDAWALA, ze MA chlopaka\n4. Luka: `udawac, ze ` = **maja chlopaka**\n\n## Sposob 2 - analiza leksykalna\n\n| Tekst B (niem.) | Luka 5.5 (pol.) |\n| `meinen Bekannten meinen Freund zu spielen` | udawac, ze maja chlopaka |\n| `als Single sitzen` | sytuacja wyjsciowa: brak partnera |\n\nParafraza: `meinen Freund spielen` = udawac chlopaka = `udawac, ze maja chlopaka`.\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `jemanden bitten, etwas zu tun` = prosic kogos, zeby cos zrobil. `meinen Freund spielen` = grac chlopaka. Konstrukcja Infinitiv mit zu: `bat zu spielen`.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 5.5, max 1 pkt): **maja chlopaka** / maja partnera / sa w zwiazku / znalazly partnera. WYKLUCZONE: sa zamezne, szukaja partnera, sa zakochane.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `Freund` = chlopak (partner), `Bekannter` = znajomy (platonic). `Freund` w kontekscie par NIE = przyjaciel. Reference: leksyka relacji miedzyludzkich.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba odpowiedzi | Dlaczego blad |\n| sa zamezne | Melanie udawala tylko zwiazek, nie malzenstwo |\n| szukaja partnera | NIE - udaja, ze juz maja |\n| sa zakochane | za malo precyzyjne, niezgodne z tekstem |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `Freund` ma dwa znaczenia: (1) przyjaciel, (2) chlopak. Kontekst (`Single`, `verheiratet`) wskazuje jednoznacznie na znaczenie (2).\n\n> Uwaga 2: Maks. 5 wyrazow. `maja chlopaka` = 2 wyrazy. `sa w zwiazku` = 3 wyrazy. Obie formy mieszcza sie w limicie.\n\n> Uwaga 3: Forma osobowa wymagana: `maja` (3 os. l. mn.), NIE `miec chlopaka` (bezokolicznik niezgodny z kontekstem).\n\n**5.6.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**opowiadac wesołych historii** (lub: opowiadac smiesznych historyjek, swietnie opowiadac)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu C\n\nAnna pisze, ze nie potrafi robic tego, co wujek z tekstu C. Tekst C:\n\n> \"**Der absolute Hohepunkt auf jeder Familienfeier waren die lustigen Geschichten, die Onkel Franz meisterhaft erzahlen konnte**. Es machte ihm auch Spas, jedes Mal eine kurze Rede zu halten.\" (Tekst C)\n\n**Klucz semantyczny:**\n- `lustige Geschichten erzahlen` = opowiadac wesole/smieszne historie\n- `meisterhaft` = mistrzowsko, po mistrzowsku\n- Luka: `zabawiać gosci, i wygłaszac przemowien` - struktura: OPOWIADAC HISTORII\n- Kontekst w lisce Anny: trzy czynnosci wujka (zabawianie gosci, opowiadanie historii, przemowienia)\n\n## Sposob 2 - analiza leksykalna\n\n| Tekst C (niem.) | Luka 5.6 (pol.) |\n| `lustige Geschichten` | wesołe/smieszne historyjki |\n| `meisterhaft erzahlen konnte` | opowiadac (mistrzowsko/swietnie) |\n\nStruktura luki w liscie: `zabawiać gosci, i wygłaszać przemowien rodzinnych` - luka to srodkowy element listy trzech czynnosci.\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `Geschichten erzahlen` = opowiadac historyjki. Czasownik `erzahlen` + Dopelniacz rzeczownika (pol.) lub z `von`. `lustig/lustvoll` = wesoły, smieszny, radosny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 5.6, max 1 pkt): **opowiadac wesołych historii** / opowiadac smiesznych historii / opowiadac historyjek / swietnie opowiadac. WYKLUCZONE: lustige Geschichten erzahlen (zly jezyk), opowiadac (za malo precyzyjne), robic prezenty (niezgodne).\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `Geschichten erzahlen` = opowiadac historyjki. `lustvoll/lustig` = wesoly, smieszny. Reference: leksyka rozrywki i opowiadania.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba odpowiedzi | Dlaczego blad |\n| robic prezenty | to cecha cioci Berty, nie wujka |\n| zadawac pytania | NIE - wujek zadawal wscibskie pytania, ale to nie jest pozytywna cecha |\n| opowiadac (tylko) | za malo precyzyjne, brak obiektu |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Trzy czynnosci wujka w liscie: (1) zabawianie gosci, (2) opowiadanie historii, (3) wygłaszanie przemowien. Luka 5.6 to srodkowy element.\n\n> Uwaga 2: `lustvoll` i `lustig` to rozne slowa: `lustig` = wesoly/smieszny, `Lust` = ochota/pragnienie. Kontekst wskazuje na `lustig` = wesoly.\n\n> Uwaga 3: Maks. 5 wyrazow. `opowiadac wesołych historii` = 3 wyrazy. Miesci sie w limicie.\n\n**5.7.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**27** (lub: dwadziescia siedem)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu D\n\nAnna pisze, ze nalezy do grupy procentowej, ktora nie ma pojecia, co mowic na przyjeciu. Tekst D (Wykres):\n\n> 51% - Nicht gern, aber ich mache es.\n> **27% - Absolut nicht! Keine Ahnung, was ich sagen konnte.**\n> 19% - Prima, ich halte gern Reden.\n> 3% - Keine Angaben.\n\n**Klucz semantyczny:**\n- Anna: `nie mam pojecia, co moglabym powiedziec` = `Keine Ahnung, was ich sagen konnte`\n- W wykazie wynika z grupy 27%\n- Luka: `grupy procent` = **27**\n\n## Sposob 2 - analiza leksykalna (parafraza)\n\n| List Anny (pol.) | Tekst D (niem.) | Wartosc |\n| `nie mam pojecia, co moglabym powiedziec` | `Keine Ahnung, was ich sagen konnte` | **27%** |\n\nParafraza idealna: `nie mam pojecia` = `Keine Ahnung`. Anna identyfikuje sie z grupe 27%.\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `Keine Ahnung` = nie mam pojecia (idiom). `was ich sagen konnte` = co moglabym powiedziec (Konjunktiv II). Wykres statystyczny: identyfikacja grupy przez opis.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 5.7, max 1 pkt): **27** / dwadziescia siedem / okolo 25 / niewiele ponad 25. WYKLUCZONE: 51, 19, 3 (inne wartosci), ponad 50.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: czytanie wykresu statystycznego. `Keine Ahnung` = idiom wyrazajacy brak wiedzy. Reference: rozumienie danych statystycznych.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba odpowiedzi | Dlaczego blad |\n| 51 | ta grupa `Nicht gern, ale mache es` - niezgodne z `nie mam pojecia` |\n| 19 | ta grupa `Prima, ich halte gern Reden` - PRZECIWNA postawa |\n| 3 | `Keine Angaben` - brak odpowiedzi |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Kluczowa parafraza: `nie mam pojecia, co moglabym powiedziec` (pol.) = `Keine Ahnung, was ich sagen konnte` (niem.). To bezposrednie przetłumaczenie opisu grupy 27%.\n\n> Uwaga 2: Nie myl z 51%! Tamta grupa `nie lubi, ale to robi` - Anna pisze, ze NIENAWI DZIE tego robic i nie ma pojecia. To inna, silniejsza postawa (= 27%).\n\n> Uwaga 3: `okolo 25` i `niewiele ponad 25` sa takze akceptowane jako przyblizenia liczby 27.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.\nZakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nDER TRAUM VON HARVARD\nWenn im Herbst das neue Semester an der Harvard-Universität in den USA beginnt, wird\nLaura dabei sein. Auf ihrem Instagram-Kanal kann man den Moment sehen, in dem sie\ndie Nachricht über ihre Annahme öffnet. Ihr Freudenschrei spricht für sich. „Ich bin an\nder besten Universität der Welt angenommen“, sagt Laura in dem Video zu ihrer Mutter,\ndie wegen Lauras Schrei in ihr Zimmer kommt. Als die Mutter Laura umarmt, kommen ihnen\nGlückstränen in die Augen. Dann beginnen beide einen Freudentanz. Ein paar Minuten\nspäter informiert Laura alle auf Twitter und Instagram über ihren Erfolg.\nDass Laura im Ausland studieren will, hat sie früh entschieden. Als sie zwölf Jahre alt war,\nwollte sie wie die damalige Freundin ihres Bruders an der bekannten britischen Universität in\nOxford ihr Studium absolvieren. Mit 14 sah sie den Film „Natürlich blond“, in dem\ndie Hauptfigur Jura an der Harvard-Universität studiert. Seitdem war Laura klar, wo sie ihr\nStudium beginnen will. Deshalb suchte sie Informationen über Harvard im Internet und las\njedes Jahr das Ranking der besten Universitäten der Welt. Das alles gab ihr die Sicherheit,\ndass ihre Entscheidung richtig war.\nFür ihren Traum musste Laura nicht nur einen Notendurchschnitt von 1,0 haben, sondern\nauch zeigen, dass sie in den Gebieten Sport, Ökologie oder soziales Engagement aktiv ist.\nDiese Bedingungen waren für Laura kein Problem. Seit drei Jahren hilft sie als Freiwillige in\neinem Seniorenheim. Als Bewerberin brauchte sie auch ein Empfehlungsschreiben von ihren\nLehrern. Damit hatte sie überhaupt keine Probleme, weil ihre Lehrer sicher waren, dass sie\nsich für das Studium in Harvard eignet. Schwierig war für Laura der Test in Englisch, mit dem\nsie ihre Englischkenntnisse für das Studium in den USA dokumentieren musste. Die\nVorbereitung darauf kostete Laura sehr viel Zeit und Energie, aber sie schrieb den Test mit\ngutem Ergebnis und bekam das notwendige Zertifikat.\nBevor Laura in die USA kommt, muss sie genug Geld für ihr Studium haben. Insgesamt\nbetragen die Kosten für ein Jahr an der Universität Harvard fast 70.000 Euro. Laura\nbekommt in den USA ein Stipendium in Höhe von etwa 35.000 Euro, weitere 20.000 Euro\nhaben ihr ihre Eltern geschenkt, obwohl sie sie nicht darum gebeten hat. In Amerika wurde\nihr ein bezahltes Praktikum versprochen, wo sie 5.000 Euro verdienen wird. Für\ndie fehlenden 10.000 Euro muss sie jetzt eine Firma suchen, die ihr Studium sponsern kann.\nSo wird Laura ihr erstes Jahr finanzieren.\nNa podstawie: www.mads.de\nMJNP-P0-100\n6.1. Wie war Lauras erste Reaktion auf die positive Nachricht von der Uni Harvard?\nA. Sie schrie vor Freude.\nB. Sie begann zu weinen.\nC. Sie tanzte wie verrückt.\nD. Sie schrieb einen Tweet.\n6.2. Laura kam auf die Idee, in Harvard zu studieren,\nA. weil viele Internetnutzer die Uni Harvard empfahlen.\nB. weil die Uni Harvard ganz oben im Hochschulranking stand.\nC. weil die Freundin ihres Bruders ein Studium in Harvard begann.\nD. weil ein Film über eine Jurastudentin in Harvard sie dazu inspirierte.\n6.3. Was war für Laura bei der Bewerbung für die Uni Harvard am schwierigsten?\nA. Soziales Engagement zu zeigen.\nB. Sich auf den Englischtest vorzubereiten.\nC. Die Empfehlung der Lehrer zu bekommen.\nD. Den Notendurchschnitt von 1,0 zu erreichen.\n6.4. Um ihr Studium zu finanzieren, muss Laura\nA. noch einen Sponsor finden.\nB. noch ein bezahltes Praktikum suchen.\nC. sich noch um ein Stipendium bewerben.\nD. noch ihre Familie um finanzielle Hilfe bitten.\n6.5. Der Text handelt von einer Person,\nA. die das Studium an der Uni Harvard zu teuer findet.\nB. die ihr erstes Studienjahr an der Uni Harvard absolviert hat.\nC. die ihren Traum vom Studium in den USA aufgeben musste.\nD. die in den USA studieren kann, so wie sie es sich gewünscht hat.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"6. Wyrażenia takie jak np. ein modernes/klassisches Theaterstück, im Internet surfen, im\nInternet suchen, an einer Besprechung teilnehmen, eine Werbung ansehen/lesen,\nRegisseur eines Theaterstücks są traktowane jako jedno odniesienie się do podpunktu\npolecenia.","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**A** - Sie schrie vor Freude. (Krzyczala z radosci.)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu\n\nTekst opisuje sekwencje reakcji Laury:\n\n> \"Auf ihrem Instagram-Kanal kann man den Moment sehen, in dem sie die Nachricht uber ihre Annahme offnet. **Ihr Freudenschrei spricht fur sich**. 'Ich bin an der besten Universitat der Welt angenommen', sagt Laura in dem Video zu ihrer Mutter, die wegen **Lauras Schrei** in ihr Zimmer kommt. Als die Mutter Laura umarmt, kommen ihnen Gluekstranen in die Augen. Dann beginnen beide einen Freudentanz.\" (Tekst)\n\n**Chronologia reakcji:**\n1. **`Freudenschrei`** (krzyk radosci) - PIERWSZA reakcja\n2. Slowa do matki - po krzyku\n3. Lzy szczescia - po przyjeciu przez matke\n4. Taniec radosci - na koncu\n\nZdanie A: `Sie schrie vor Freude` = krzyczala z radosci. **A** - pierwsza reakcja.\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego bledna/poprawna |\n| **A** | krzyk z radosci | **POPRAWNA - `Freudenschrei spricht fur sich`** |\n| B | zaczela plakac | Lzy przyszly POZNIEJ (`als die Mutter umarmt`) |\n| C | zaczela tancowac | Taniec byl OSTATNI (`Dann beginnen beide einen Freudentanz`) |\n| D | napisala tweeta | Dopiero `Ein paar Minuten spater` - po wszystkich innych reakcjach |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `Freudenschrei` = Freude (radosc) + Schrei (krzyk). Rzeczownik zlozony. `spricht fur sich` = mowi samo za siebie (nie wymaga komentarza). Sygnalizuje INTENSYWNOSC krzyku.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 6.1, max 1 pkt): **A**. WYKLUCZONE: B, C, D.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `Freudenschrei` (kompozytum: Freude + Schrei), `vor Freude schreien` = krzyczec z radosci, `fur sich sprechen` (idiom). Reference: kompozyty + idiomy.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Typowa pulapka |\n| B (plakac) | Tekst mowi o `Gluekstranen` (lzach szczescia) - ale to pozniejsza reakcja |\n| C (tancowac) | `Freudentanz` jest na koncu, nie na poczatku |\n| D (tweet) | Tweet byl `Ein paar Minuten spater` (kilka minut pozniej) |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Zadanie pyta o PIERWSZA reakcje. Wszystkie opcje (A-D) sa w tekscie, ale w innej kolejnosci chronologicznej.\n\n> Uwaga 2: `Freudenschrei` to siloraz wyrazajacy radosc poprzez krzyk - typowe dla niemczyzny tworzenie nowych slow.\n\n> Uwaga 3: `spricht fur sich` = idiom oznaczajacy, ze cos jest tak oczywiste, ze nie wymaga wyjasnien.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**D** - weil ein Film uber eine Jurastudentin in Harvard sie dazu inspirierte. (Bo film o studentce prawa w Harvardzie ja zainspirowala.)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu\n\nTekst opisuje ewolucje planow Laury:\n\n> \"Als sie zwolf Jahre alt war, wollte sie wie die damalige Freundin ihres Bruders an der bekannten britischen Universitat in Oxford ihr Studium absolvieren. **Mit 14 sah sie den Film 'Naturlich blond', in dem die Hauptfigur Jura an der Harvard-Universitat studiert. Seitdem war Laura klar, wo sie ihr Studium beginnen will**.\" (Tekst)\n\n**Chronologia:**\n1. Wiek 12 lat: chciala do Oxfordu (jak dziewczyna brata)\n2. Wiek 14 lat: film `Naturlich blond` -> ZMIANA planu na Harvard\n3. `Seitdem` (od tamtej pory) = film byl PUNKTEM ZWROTNYM\n\n**D** - film o studentce prawa w Harvardzie byl inspiracja.\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego bledna/poprawna |\n| A | uzytkownicy internetu polecali | Laura szukala info w internecie POZNIEJ, to nie byla inspiracja do wyboru |\n| B | Harvard na szczycie rankingu | Rankingi tez szukala POZNIEJ (potwierdzenie, nie inspiracja) |\n| C | dziewczyna brata zaczela studiac w Harvardzie | NIE - dziewczyna brata studiowala w OXFORDZIE, nie Harvardzie |\n| **D** | film o studentce prawa w Harvardzie | **POPRAWNA - `sah sie den Film Seitdem war klar`** |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `Seitdem` = od tamtej pory (sygnalizuje punkt zwrotny). `war Laura klar` = Laura wiedziala (bezosobowe + Dativ). Konstrukcja: `es war mir klar` -> `war Laura klar`.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 6.2, max 1 pkt): **D**. WYKLUCZONE: A, B, C.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `Seitdem` (sygnalizuje zmiane), `war klar` (byc oczywistym/jasnym), `Hauptfigur` = glowna postac. Reference: wyrazenia czasu + leksyka kina.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Typowa pulapka |\n| C (dziewczyna brata) | Dziewczyna brata = inspiracja do Oxfordu, NIE do Harvardu |\n| B (ranking) | Ranking byl potwierdzeniem decyzji, nie jej przyczyna |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Kluczowe slowo `Seitdem` po wzmianie o filmie - to sygnalizuje, ze film byl PUNKTEM ZWROTNYM.\n\n> Uwaga 2: `Hauptfigur Jura studiert in Harvard` - forma czasu terazniejszego w zdaniu podrzednym (opis tresci filmu).\n\n> Uwaga 3: NIE mylic dziewczyny brata z filmem. Dziewczyna = Oxford, film = Harvard.\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**B** - Sich auf den Englischtest vorzubereiten. (Przygotowanie sie do testu z angielskiego.)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu\n\nTekst opisuje wymagania i trudnosci podczas skladania podania:\n\n> \"Fur ihren Traum musste Laura nicht nur einen Notendurchschnitt von 1,0 haben, sondern auch zeigen, dass sie in den Gebieten Sport, Okologie oder soziales Engagement aktiv ist. Diese Bedingungen waren fur Laura kein Problem. Seit drei Jahren hilft sie als Freiwillige in einem Seniorenheim. Als Bewerberin brauchte sie auch ein Empfehlungsschreiben von ihren Lehrern. Damit hatte sie uberhaupt keine Probleme, weil ihre Lehrer sicher waren, dass sie sich fur das Studium in Harvard eignet. **Schwierig war fur Laura der Test in Englisch** **Die Vorbereitung darauf kostete Laura sehr viel Zeit und Energie**, aber sie schrieb den Test mit gutem Ergebnis.\" (Tekst)\n\n**Hierarchia trudnosci:**\n1. Srednia 1,0 + aktywnosc - `kein Problem`\n2. List polecajacy - `uberhaupt keine Probleme`\n3. **Test z angielskiego** - `Schwierig` + `sehr viel Zeit und Energie` = NAJTRUDNIEJSZE\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego bledna/poprawna |\n| A | aktywnosc spoleczna | `kein Problem` - wolontariat przez 3 lata |\n| **B** | przygotowanie do testu z angielskiego | **POPRAWNA - `Schwierig war sehr viel Zeit und Energie`** |\n| C | zdobycie listu polecajacego | `uberhaupt keine Probleme` - nauczyciele chcieli pisac |\n| D | srednia 1,0 | wymieniona jako warunek, ale nie jako trudnosc |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `schwierig` = trudny. `kosten Zeit und Energie` = kosztowac czas i energie. `sich vorbereiten auf + Akk` = przygotowywac sie do czegos.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 6.3, max 1 pkt): **B**. WYKLUCZONE: A, C, D.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `schwierig sein` vs `kein Problem sein`, `kosten + Akk` (Zeit, Geld), `sich eignen fur + Akk` = nadawac sie do. Reference: wyrazy wartosciujace.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Dowod z tekstu |\n| A (aktywnosc) | `Diese Bedingungen waren fur Laura kein Problem` |\n| C (list polecajacy) | `hatte sie uberhaupt keine Probleme` |\n| D (srednia) | tekst jej nie opisuje jako trudnosci |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `Schwierig` na poczatku zdania = inwersja (emfaza). Silny sygnał trudnosci.\n\n> Uwaga 2: `sehr viel Zeit und Energie` = bardzo duzo czasu i energii. `Sehr viel` to wzmocnienie superlativne - najtrudniejszy aspekt.\n\n> Uwaga 3: Laura zdala ten test (`mit gutem Ergebnis`) - wiec trudnosc polega na PRZYGOTOWANIU, nie na zdaniu samego testu.\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**A** - noch einen Sponsor finden. (Jeszcze znalezc sponsora.)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu\n\nTekst bilansuje finansowanie studiow Laury:\n\n> \"Insgesamt betragen die Kosten fur ein Jahr an der Universitat Harvard fast 70.000 Euro. Laura bekommt in den USA ein Stipendium in Hohe von etwa 35.000 Euro, weitere 20.000 Euro haben ihr ihre Eltern geschenkt, obwohl sie sie nicht darum gebeten hat. In Amerika wurde ihr ein bezahltes Praktikum versprochen, wo sie 5.000 Euro verdienen wird. **Fur die fehlenden 10.000 Euro muss sie jetzt eine Firma suchen, die ihr Studium sponsern kann**. So wird Laura ihr erstes Jahr finanzieren.\" (Tekst)\n\n**Bilans finansowy:**\n- Koszty: 70.000 EUR\n- Stypendium: 35.000 EUR\n- Rodzice: 20.000 EUR\n- Praktyka: 5.000 EUR\n- Suma: 60.000 EUR\n- **Brakuje: 10.000 EUR -> musí znalezc sponsora**\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego bledna/poprawna |\n| **A** | znalezc sponsora | **POPRAWNA - `muss sie jetzt eine Firma suchen, die sponsern kann`** |\n| B | szukac praktyki | praktyka JUZ jest obiecana (`wurde versprochen`) |\n| C | ubiegac sie o stypendium | stypendium JUZ dostaje (`bekommt`) |\n| D | prosic rodzine o pomoc | rodzice JUZ dali 20.000 EUR |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `fehlend` = brakujacy. `die fehlenden 10.000 Euro` = brakujace 10.000 EUR. `sponsern` = sponsorowac (zapozyczenie). `muss + Infinitiv` = musiec.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 6.4, max 1 pkt): **A**. WYKLUCZONE: B, C, D.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `fehlend` (imieslow), `in Hohe von` (kwota), `versprechen + Dat` (obiecac komus), `betragen` = wynosic (o kwotach). Reference: leksyka finansowa.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Dowod z tekstu |\n| B (praktyka) | `wurde ihr ein bezahltes Praktikum versprochen` - JUZ obiecana |\n| C (stypendium) | `bekommt ein Stipendium` - JUZ ma |\n| D (rodzina) | `20.000 Euro haben ihr ihre Eltern geschenkt` - JUZ dali |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Wszystkie inne zrodla finansowania sa JUZ zapewnione. Jedyne, czego brakuje = sponsor = 10.000 EUR.\n\n> Uwaga 2: `obwohl sie sie nicht darum gebeten hat` = choc nie prosila (o pieniadze od rodzicow). To podkreslenie hojnosci rodzicow, nie obowiazek szukania kolejnych.\n\n> Uwaga 3: Matematyka: 35.000 + 20.000 + 5.000 = 60.000 z 70.000. Brakuje 10.000.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**D** - die in den USA studieren kann, so wie sie es sich gewunscht hat. (Ktora moze studiowac w USA tak jak sobie zyczyla.)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu (glowna mysl)\n\nTytul: `Der Traum von Harvard` (Marzenie o Harvardzie). Caly tekst opisuje droge Laury do spelnienia marzenia:\n\n> \"**Wenn im Herbst das neue Semester an der Harvard-Universitat in den USA beginnt, wird Laura dabei sein**. Auf ihrem Instagram-Kanal kann man den Moment sehen, in dem sie die Nachricht uber ihre **Annahme** offnet. 'Ich bin an der besten Universitat der Welt **angenommen**', sagt Laura.\" (Tekst)\n\n**Glowna mysl:**\n1. Laura MARZY o Harvardzie (od 14 roku zycia)\n2. Laura jest PRZYJETA (`angenommen`)\n3. `wird dabei sein` = bedzie tam (przyszlosc pewna)\n4. Cel osiagniety = marzenie spelnione\n\n**D** - studiowanie w USA zgodnie z zyczeniem.\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego bledna/poprawna |\n| A | Harvard jest za drogi | NIE - Laura jest zachwycona, text nie krytykuje kosztow |\n| B | absolwentka pierwszego roku | NIE - tekst opisuje przyszlosc (`wird dabei sein`, Futur) |\n| C | musiala porzucic marzenie | PRZECIWNIE - marzenie sie spelnia |\n| **D** | moze studiowac w USA jak chciala | **POPRAWNA - `wird dabei sein` + `angenommen`** |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `Futur I: wird + Infinitiv` = zaplanowana/przewidywana przyszlosc. `angenommen werden` = zostac przyjetym. `Traum von X` = marzenie o X (genetiv po `von`).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 6.5, max 1 pkt): **D**. WYKLUCZONE: A, B, C.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `Futur I` jako pewna przyszlosc, Passiv `angenommen werden`, `sich etwas wunschen` = zyczyc sobie czegos. Reference: czasy + strona bierna.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Dowod z tekstu |\n| A (za drogi) | Laura jest podekscytowana, szuka finansowania, ale NIE narzeka na koszty |\n| B (juz absolwentka) | `wird dabei sein` = Futur (przyszlosc), NIE teraz |\n| C (porzucila marzenie) | CALY tekst jest o tym, ze marzenie sie SPELNIA |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Tytul `Der Traum von Harvard` sygnalizuje tematyke i wynik - to historia spelnienia marzenia.\n\n> Uwaga 2: `Wenn im Herbst das neue Semester beginnt, wird Laura dabei sein` = jesienia nowego semestru = czas przyszly, ale pewny. Nie jest tam jeszcze.\n\n> Uwaga 3: Slowo `angenommen` (przyjeta) to kluczowe slowo calego tekstu - pojawia sie juz na poczatku.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto cztery zdania. Wpisz w każdą lukę (7.1.-7.4.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nTAGESAUSFLUG NACH KAIRO\nVor ein paar Jahren entschied ich mich mit meinen vier Freunden für einen Urlaub in\nÄgypten. So flogen wir für eine Woche nach Hurghada. 7.1. Deshalb hatten wir nur\nwenig Zeit für die Besichtigung des Landes. Damit es aber nicht zu langweilig war, machten\nwir am dritten Tag einen Tagesausflug nach Kairo. Um 4:30 Uhr morgens holte uns\nein klimatisierter Bus ab und nach fünf Stunden waren wir in der ägyptischen Hauptstadt.\n7.2. Danach stand ein Besuch auf einem Basar auf dem Programm und zum Schluss\nbesuchten wir die Sphinx und die Pyramiden von Gizeh. Die Besichtigung war an diesem\nTag sehr anstrengend, weil die ganze Zeit die Sonne schien und wir viel zu Fuß unterwegs\nwaren. 7.3. Das war aber nicht möglich. Unser Bus ging nämlich kaputt. Deshalb\nhaben wir beschlossen, zu viert mit einem Taxi zurück nach Hurghada zu fahren. Im Auto\nwar es ziemlich eng und die Klimaanlage war kaputt. Obwohl es schon später Abend war,\nwar es immer noch sehr heiß. 7.4. Deshalb mussten wir mitten in der Nacht an einer\nTankstelle anhalten und so lange warten, bis der Motor sich abgekühlt hatte. Erst am frühen\nMorgen kamen wir nach Hurghada zurück. Zu unserer Überraschung stand unser Bus aber\nschon vor dem Hotel.\nNa podstawie: www.daggis-welt.de\nA. Unser junger Reiseleiter konnte uns dabei leider nicht helfen.\nB. Aus beruflichen Gründen konnten wir nicht länger in Ägypten bleiben.\nC. Diese Hitze war nicht nur für uns zu viel, sondern auch für den Motor des Taxis.\nD. Dort sahen wir uns zuerst den legendären Pharao Tutenchamun im Nationalmuseum an.\nE. Wir hofften daher, uns während der Rückfahrt nach Hurghada im klimatisierten Bus zu\nerholen.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"7. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą synonimicznych wyrazów/wyrażeń lub\nwzajemnie wykluczających się wyrazów/wyrażeń, lub za pomocą równorzędnych\nwyrazów/wyrażeń jest traktowana jako jedno odniesienie, np.\n• wyjaśnij, w jaki sposób dowiedziałeś(-aś) się o tym festiwalu\nIch habe über das Internet von diesem Festival erfahren, als ich im Internet surfte.\n• przedstaw program tego festiwalu\nAuf dem Programm stand eine Vorstellung, die interessant aber langweilig war.\nAm ersten, zweiten und dritten Tag des Festivals konnten wir an Workshops\nteilnehmen.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**B** - Aus beruflichen Grunden konnten wir nicht langer in Agypten bleiben. (Z powodow zawodowych nie mogliśmy dłużej zostac w Egipcie.)\n\n## Sposob 1 - analiza kontekstu\n\nLuka 7.1 jest po `fur eine Woche nach Hurghada` i przed `Deshalb hatten wir nur wenig Zeit fur die Besichtigung`. Schemat: [POBYT: tydzien] + [LUKA 7.1] + [Deshalb: malo czasu]\n\n> \"So flogen wir fur eine Woche nach Hurghada. **7.1. ** Deshalb hatten wir nur wenig Zeit fur die Besichtigung des Landes.\"\n\n**Logika luki:**\n- `Deshalb` = dlatego (konsekwencja)\n- `hatten wir nur wenig Zeit` = mielismy malo czasu\n- PRZYCZYNA malo czasu = KROTKI POBYT (tydzien)\n- `Aus beruflichen Grunden konnten wir nicht langer bleiben` = PRZYCZYNA krotkiego pobytu\n\nStruktura przyczynowo-skutkowa: B (powody zawodowe) -> krotki pobyt -> malo czasu.\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego bledna/poprawna |\n| A | mlody przewodnik nie mogl pomoc | nie pasuje (nie ma jeszcze problemow z autobusem/powrotem) |\n| **B** | powody zawodowe = nie mogli zostac dluzej | **POPRAWNA - Ursache fur kurzen Aufenthalt** |\n| C | upal nie tylko dla nas ale i dla silnika taksowki | kontekst taksowki jest dopiero pozniej |\n| D | najpierw zobaczyli muzeum | to pasuje do 7.2, nie 7.1 |\n| E | mieli nadzieje odpoczac w klimatyzowanym busie | kontekst powrotu jest pozniej |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `deshalb` = dlatego (spojnik koniunkcyjny wynikowy, szyk inwersyjny). Sprawdz: zdanie przed deshalb musi byc PRZYCZYNA zjawiska opisanego po deshalb.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 7.1, max 1 pkt): **B**. WYKLUCZONE: A, C, D, E.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `deshalb` (konsekwencja), `aus Grunden` = z powodow (Gen. lm), `beruflich` = zawodowy. Reference: spojniki logiczne.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Brak zwiazku |\n| A | przewodnik bez kontekstu w luce 7.1 |\n| C | taksowka pojawia sie dopiero pozniej |\n| D | to co sie stalo `Dort` (= w Kairze) = pasuje do 7.2 |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Kluczowy sygnał - `Deshalb` po luce. Zdanie B podaje PRZYCZYNE, dlatego pasuje przed `Deshalb`.\n\n> Uwaga 2: `aus beruflichen Grunden` = z powodow zawodowych. Typowe wyrażenie w niemczyzna.\n\n> Uwaga 3: Kolejnosc narracji: lot do Hurghady -> krotki pobyt (powody zawodowe, zdanie B) -> malo czasu -> wycieczka do Kairu.\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**D** - Dort sahen wir uns zuerst den legendaren Pharao Tutenchamun im Nationalmuseum an. (Tam najpierw obejrzeliśmy legendarnego faraona Tutanchamona w Muzeum Narodowym.)\n\n## Sposob 1 - analiza kontekstu\n\nLuka 7.2 jest po przybyciu do Kairu i przed opisem bazaru. Schemat: [przyjazd do Kairu] + [LUKA 7.2] + [Danach: basar -> Sfinks]\n\n> \" und nach funf Stunden waren wir in der agyptischen Hauptstadt. **7.2. ** Danach stand ein Besuch auf einem Basar auf dem Programm und zum Schluss besuchten wir die Sphinx und die Pyramiden von Gizeh.\"\n\n**Logika luki:**\n- `Danach` = potem (nawiazanie do poprzedniej czynnosci)\n- Sekwencja zwiedzania: najpierw LUKA 7.2, potem basar, na koncu Sfinks/Piramidy\n- D: `Dort sahen wir uns ZUERST an` = `Dort` (= w Kairze) + `zuerst` (najpierw = PRZED bazarem)\n\n**D** - pierwsze miejsce zwiedzania w Kairze: muzeum z Tutanchamonem.\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego bledna/poprawna |\n| A | przewodnik nie mogl pomoc | nie pasuje do momentu przybycia |\n| B | powody zawodowe (juz uzyto) | juz uzyto w 7.1 |\n| C | upal + silnik | kontekst powrotu, nie przyjazdu |\n| **D** | `Dort` + `zuerst` + muzeum | **POPRAWNA - pierwsze zwiedzanie w Kairze** |\n| E | nadzieja na odpoczynek (juz uzyto) | juz uzyto w 7.3 |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `sich etwas ansehen` (rozdzielny) = obejrzec cos. `sich Akk ansehen` = obejrzec. `zuerst` = najpierw (sygnalizuje pierwszy element listy czynnosci). `Dort` = tam (anaforyczne = w Kairze).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 7.2, max 1 pkt): **D**. WYKLUCZONE: A, B, C, E.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `sich ansehen` (Akk.), `zuerst dann zum Schluss` (sekwencja czasowa), `Dort` = anaforyczny zaimek miejsca. Reference: czasowniki rozdzielne + slowa sekwencji.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Problem |\n| A | nie pasuje - to pojawi sie pozniej gdy autobus sie zepsuje |\n| C | to juz w drodze powrotnej taksowka |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `Dort` w zdaniu D = anaforyczne nawiazanie do `in der agyptischen Hauptstadt` (= w Kairze). To sygnał, ze zdanie D pasuje bezposrednio po przybyciu.\n\n> Uwaga 2: `zuerst` (najpierw) wskazuje POCZATEK listy zwiedzania: muzeum -> basar -> Sfinks/Piramidy.\n\n> Uwaga 3: Tutanchamun = Tutenchamun (transkrypcja niem.). W muzeum Egipskim w Kairze jest rzeczywiscie slynna kolekcja Tutanchamona.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**E** - Wir hofften daher, uns wahrend der Ruckfahrt nach Hurghada im klimatisierten Bus zu erholen. (Dlatego mielismy nadzieje odpoczac podczas powrotu do Hurghady klimatyzowanym busem.)\n\n## Sposob 1 - analiza kontekstu\n\nLuka 7.3 jest po opisie wyczerpujacego zwiedzania i przed informacja, ze bus sie zepsul. Schemat: [zwiedzanie = mecząca] + [LUKA 7.3] + [Das war aber nicht moglich. Unser Bus ging kaputt.]\n\n> \"Die Besichtigung war an diesem Tag sehr anstrengend, weil die ganze Zeit die Sonne schien und wir viel zu Fus unterwegs waren. **7.3. ** Das war aber nicht moglich. Unser Bus ging namlich kaputt.\"\n\n**Logika luki:**\n- `Das war aber nicht moglich` (ale to nie bylo mozliwe) + `aber` = KONTRAST\n- Cos, czego NIE dali rady zrobic\n- E: `hofften uns zu erholen` (mielismy nadzieje odpoczac) = nadzieja, ktora sie NIE spelnila\n- `daher` (dlatego) = nawiazuje do wyczerpujacego zwiedzania\n\n**E** - nadzieja na odpoczynek, ktora zostala zniweczona zepsuciem busa.\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego bledna/poprawna |\n| A | przewodnik nie mogl pomoc | brak przewodnika w tym kontekscie |\n| B | powody zawodowe (juz uzyto w 7.1) | juz uzyto |\n| C | upal + silnik | logicznie pasuje pozniej (7.4) |\n| D | muzeum (juz uzyto w 7.2) | juz uzyto |\n| **E** | nadzieja na odpoczynek w klimatyzowanym busie | **POPRAWNA - `hofften` + kontrast z `nicht moglich`** |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `hoffen + zu + Infinitiv` = miec nadzieje cos zrobic. `sich erholen` (refleksywny) = odpoczywac/regenerowac sie. `daher` = dlatego (wynikowy, szyk inwersyjny). Kontrast `aber` przed `nicht moglich` wskazuje, ze nadzieja NIE zostala spelniona.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 7.3, max 1 pkt): **E**. WYKLUCZONE: A, B, C, D.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `hoffen + zu + Inf`, `sich erholen`, `klimatisiert` = klimatyzowany. Kontrast `aber` sygnalizuje niespelnione oczekiwanie. Reference: Infinitiv mit zu + spojniki.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Problem |\n| C (upal + silnik) | dopasowuje sie do 7.4: `Deshalb mussten wir anhalten ` |\n| A (przewodnik) | nigdzie nie bylo mowy o braku zdolnosci przewodnika w tym miejscu |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Kluczowy sygnał - `Das war aber nicht moglich` po luce. `aber` = kontrast = luka zawiera nadzieje/plan, ktory sie nie spelnil.\n\n> Uwaga 2: `daher` w zdaniu E = nawiazanie do wyczerpujacego zwiedzania. Logika: meczące zwiedzanie -> dlatego nadzieja na odpoczynek.\n\n> Uwaga 3: `im klimatisierten Bus` (w klimatyzowanym busie) - ironicznie autobus sie potem psuje, a taksowka nie ma klimatyzacji.\n\n**7.4.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**C** - Diese Hitze war nicht nur fur uns zu viel, sondern auch fur den Motor des Taxis. (Ten upal byl nie tylko dla nas za duzy, ale rowniez dla silnika taksowki.)\n\n## Sposob 1 - analiza kontekstu\n\nLuka 7.4 jest po opisie upalu w taksowce i przed informacja o zatrzymaniu na stacji benzynowej. Schemat: [taksowka bez klimatyzacji, bardzo goraco] + [LUKA 7.4] + [Deshalb mussten wir anhalten bis der Motor sich abgekuhlt hatte]\n\n> \"Im Auto war es ziemlich eng und die Klimaanlage war kaputt. Obwohl es schon spater Abend war, war es immer noch sehr heis. **7.4. ** Deshalb mussten wir mitten in der Nacht an einer Tankstelle anhalten und so lange warten, bis der Motor sich abgekuhlt hatte.\"\n\n**Logika luki:**\n- `Deshalb` (dlatego) = konsekwencja\n- `der Motor sich abgekuhlt hatte` = silnik sie ochlodzil\n- PRZYCZYNA zatrzymania = silnik sie PRZEGRZAŁ\n- C: `Diese Hitze war fur den Motor zu viel` = upal byl za duzy dla silnika = przyczyna przegrzania\n\n**C** - upal przegrzal silnik taksowki.\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego bledna/poprawna |\n| A | przewodnik nie mogl pomoc | brak kontekstu przewodnika tutaj |\n| B | powody zawodowe (juz uzyto) | juz uzyto w 7.1 |\n| **C** | upal za duzy dla ludzi i silnika | **POPRAWNA - `bis der Motor sich abgekuhlt hatte`** |\n| D | muzeum (juz uzyto) | juz uzyto w 7.2 |\n| E | nadzieja na odpoczynek (juz uzyto) | juz uzyto w 7.3 |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `nicht nur sondern auch ` = nie tylko ale rowniez (para spojnikowa). `zu viel fur + Akk` = za duzo dla. `Deshalb` (konsekwencja) wskazuje ze luka 7.4 to PRZYCZYNA.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 7.4, max 1 pkt): **C**. WYKLUCZONE: A, B, D, E.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `nicht nur sondern auch` (korelacja), `fur + Akk zu viel` (zbyt duzo dla), `sich abkuhlen` (refleksywny = stygnac). Reference: spojniki korelacyjne + reflexive Verben.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Problem |\n| B, D, E | juz uzyte we wczesniejszych lukach |\n| A | kontekst przewodnika nie pasuje |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `nicht nur sondern auch` to KLASYCZNA korelacja niemczyzna. Paralelizm: upal szkodzi nie tylko nam (ludziom), ale i silnikowi.\n\n> Uwaga 2: `bis der Motor sich abgekuhlt hatte` = czas zaprzeszly (Plusquamperfekt) wskazuje na czynnosc zakonczona PRZED inna czynnioscia.\n\n> Uwaga 3: Zdanie A mowi o mlodym przewodniku - to jest zdanie niepasujace do ZADNEGO z lukow (extra sentence, ktore zostalo).","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-3)\nUzupełnij poniższe minidialogi (8.1.-8.3.). Wybierz spośród podanych opcji brakującą\nwypowiedź, tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n8.1.\nX:\nY: Wie soll ich das machen?\nX: Am besten in Würfel.\nA. Leg bitte die Kartoffeln auf den Teller!\nB. Mach bitte eine Soße für die Kartoffeln!\nC. Schneide bitte noch ein paar Kartoffeln!\n8.2.\nX: Darf ich dein Fahrrad nehmen?\nY:\nX: Warum nicht? Du brauchst es heute doch nicht.\nA. Nein, das geht nicht.\nB. Nein, das stimmt nicht.\nC. Nein, das ist nicht wahr.\n8.3.\nX: Wohin hast du meine Tasche gelegt?\nY:\nX: Dort liegt sie aber nicht.\nA. Auf das Sofa.\nB. Unter dem Bett.\nC. Zwischen den Sesseln.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"8. Pospolite modyfikatory występujące przed przymiotnikiem lub przysłówkiem (np. sehr,\nviel, wenig) oraz zaimki nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia.\n9. Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia, chyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**C** - Schneide bitte noch ein paar Kartoffeln! (Pokroj jeszcze kilka ziemniakow!)\n\n## Sposob 1 - analiza kontekstu dialogu\n\nDialog:\n> X:\n> Y: Wie soll ich das machen? (Jak mam to zrobic?)\n> X: Am besten in Wurfel. (Najlepiej w kostke.)\n\n**Analiza kluczowej wskazowki:**\n- `Am besten in Wurfel` = najlepiej w kostke\n- `Wurfel` to ksztalt, jaki sie uzyskuje podczas KROJENIA\n- Krojenie w kostke = `in Wurfel schneiden`\n- Wiec X pierwotnie PROSI o pokrojenie czegos\n- Y pyta: `Wie soll ich das machen?` = jak mam to KROIC?\n\nJedyna opcja z krojeniem (`schneiden`) = **C**.\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego bledna/poprawna |\n| A | Leg die Kartoffeln auf den Teller (ulozy ziemniaki) | na pytanie `Wie soll ich das machen?` nie pasuje odpowiedz `in Wurfel` |\n| B | Mach eine Sose fur die Kartoffeln (zrob sos) | na pytanie o `Wie machen?` odpowiedz `in Wurfel` nie pasuje do sosu |\n| **C** | Schneide noch ein paar Kartoffeln (pokroj) | **POPRAWNA - `in Wurfel schneiden` = kroic w kostke** |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `schneiden` = kroic (niem.). `in Wurfel schneiden` = kroic w kostke. `Wurfel` = kostka (geometryczna). Imperativ du-form: `schneid(e)!`.\n> Przyimek `in` + Akk. (ruch/przeksztalcenie): `in Wurfel` = na kostki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 8.1, max 1 pkt): **C**. WYKLUCZONE: A, B.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `schneiden` (kroic, Imperativ: `schneide!`), `in Wurfel schneiden` = kroic w kostke, `am besten` = najlepiej (superlatyw przysłowka). Reference: gotowanie/kuchnia.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Dlaczego nie |\n| A (legen) | `auf den Teller legen` nie pasuje do `in Wurfel` |\n| B (Sose) | `Sose machen` nie pasuje do `in Wurfel` (sosu nie kroi sie w kostke) |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Kluczowe slowo to `Wurfel` (kostka). To ksztalt zwiazany z KROJENIEM, nie z ukladaniem lub gotowaniem sosu.\n\n> Uwaga 2: `Am besten in Wurfel` to skrocona odpowiedz = `Am besten schneidest du sie in Wurfel` (najlepiej pokroj je w kostke).\n\n> Uwaga 3: `noch ein paar` = jeszcze kilka. `ein paar` = kilka (nieodmienne z rzeczownikiem w lm).\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**A** - Nein, das geht nicht. (Nie, to nie wyjdzie/nie da rady.)\n\n## Sposob 1 - analiza kontekstu dialogu\n\nDialog:\n> X: Darf ich dein Fahrrad nehmen? (Czy moge wziac twoj rower?)\n> Y: ** **\n> X: Warum nicht? Du brauchst es heute doch nicht. (Dlaczego nie? Przecie dzi dzisiaj go nie potrzebujesz.)\n\n**Analiza:**\n- X pyta o pozwolenie (`darf ich nehmen`)\n- X w swoim drugiej kwestii reaguje na ODMOWE (pyta `Warum nicht?`)\n- Y zatem ODMAWIA\n- Odpowiedz Y = odmowa z powodow praktycznych\n\n**A** `das geht nicht` = to sie nie da/nie mozliwe = ODMOWA.\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego bledna/poprawna |\n| **A** | Nein, das geht nicht | **POPRAWNA - idiomatyczna odmowa** |\n| B | Nein, das stimmt nicht (to nieprawda) | negacja faktu, nie odmowa pozyczenia - nie pasuje do kontekstu |\n| C | Nein, das ist nicht wahr (to nie jest prawda) | negacja faktu, nie odmowa - rowniez nie pasuje |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `Das geht nicht` = to nie wyjdzie/nie mozna/odmawiam. Idiom wyrazajacy odmowe lub niemozliwosc.\n> `Das stimmt nicht / Das ist nicht wahr` = to nieprawda. Sa to zaprzeczenia faktow, NIE odpowiedzi na prosbe.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 8.2, max 1 pkt): **A**. WYKLUCZONE: B, C.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `gehen` jako modalne (w tym sensie nie = ruszac sie, ale = byc mozliwym/pasowacym). `darf ich nehmen` = pytanie o pozwolenie (`durfen`). Reference: funkcje komunikacyjne - odmowa.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Problem |\n| B (stimmt nicht) | `stimmen` = zgadzac sie/byc prawdziwym. Odpowiedz na prosby = nie pasuje |\n| C (nicht wahr) | Negacja prawdziwosci twierdzenia - rowniez nie pasuje do odmowy |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `Das geht nicht` to bardzo czesty idiom niemczyzna = nie da rady, niemozliwe. Nie mylic z `Ich gehe nicht` (nie ide).\n\n> Uwaga 2: B i C brzmia podobnie, ale sa odmowami twierdzenia, NIE odmowami prosbe. Kluczowy kontekst to `Darf ich nehmen` = prosba.\n\n> Uwaga 3: `Warum nicht? Du brauchst es heute doch nicht` - X argumentuje, ze Y nie potrzebuje roweru. To typowy kontrargument po odmowie.\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**A** - Auf das Sofa. (Na sofe.)\n\n## Sposob 1 - analiza kontekstu dialogu\n\nDialog:\n> X: Wohin hast du meine Tasche gelegt? (Gdzie (dokad) polozyles moja torbe?)\n> Y: ** **\n> X: Dort liegt sie aber nicht. (Ale tam jej nie ma.)\n\n**Analiza gramatyczna:**\n- Pytanie `Wohin?` = dokad? = KIERUNEK (ruch)\n- `Wohin` wymaga **Akkusativu** przy Wechselprapositionen\n- Y odpowiada na `Wohin?` - musi podac kierunek z Akk.\n\n**A** `Auf das Sofa` - `auf` + Akk. (`das Sofa`) = kierunek.\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Przypadek | Pasuje do Wohin? |\n| **A** | Auf das Sofa (na sofe) | **Akkusativ** | **TAK - Wohin?** |\n| B | Unter dem Bett (pod lozkiem) | Dativ | NIE - to Wo? (gdzie?) |\n| C | Zwischen den Sesseln (miedzy fotelami) | Dativ | NIE - to Wo? (gdzie?) |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: Wechselprapositionen (an, auf, hinter, in, neben, uber, unter, vor, zwischen):\n> - Wohin? (dokad?) = **Akkusativ** (ruch/kierunek)\n> - Wo? (gdzie?) = **Dativ** (pozycja/stan)\n> Przykladowe formy: `auf das Sofa` (Akk.) vs `auf dem Sofa` (Dat.).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 8.3, max 1 pkt): **A**. WYKLUCZONE: B, C.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `Wohin vs Wo` -> Akkusativ vs Dativ. `Sofa` = neutrum (das Sofa -> das Sofa w Akk.). `legen` = kladc (ruch) vs `liegen` = lezec (stan). Reference: Wechselprapositionen.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Przypadek | Pytanie, na ktore odpowiada |\n| B (unter dem Bett) | Dativ | Wo? (gdzie? = pozycja) |\n| C (zwischen den Sesseln) | Dativ | Wo? (gdzie? = pozycja) |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Para minimalna: `legen` (kladc, czynnosc kierunkowa) - `liegen` (lezec, stan). `Wohin hast du gelegt?` = gdzie (w jakim kierunku) polozyles? -> odpowiedz: Akk.\n\n> Uwaga 2: `Sofa` = neutrum (das Sofa). W Akkusativie neutrum nie zmienia formy rodzajnika: `das -> das` (Sofa). W Dativie: `dem Sofa`.\n\n> Uwaga 3: X mowi `Dort liegt sie aber nicht` = tam nie lezy. Uzywa `liegen` (pozycja) z Dativem `dort`. Ale pytanie bylo z `Wohin` (Akk.).","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-4)\nW zadaniach 9.1.-9.4. spośród podanych opcji wybierz wyraz, który poprawnie\nuzupełnia luki w obydwu zdaniach. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n9.1.\nKannst du mir den Weg zum Rathaus ?\nIch will dir meine Haustiere\nA. erzählen\nB. schützen\nC. zeigen\n9.2.\nMartin zieht bald in eine größere um.\nIn der wird ein neuer Flughafen gebaut.\nA. Nähe\nB. Stadt\nC. Wohnung\n9.3.\nMein Nachbar ist Spanien.\nDie Konferenz findet einer Woche statt.\nA. aus\nB. seit\nC. in\n9.4.\nIn diesem Supermarkt gibt es immer Gemüse.\nIch glaube, dass das kein Hotel ist.\nA. billiges\nB. frisches\nC. modernes\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"9 maja 2024 r.\nData publikacji\ndokumentu:","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**C** - zeigen (pokazac)\n\n## Sposob 1 - analiza obydwu zdan\n\n> Zdanie 1: `Kannst du mir den Weg zum Rathaus ?`\n> Zdanie 2: `Ich will dir meine Haustiere `\n\n**Sprawdzenie opcji C (`zeigen`) dla obydwu zdan:**\n1. `Kannst du mir den Weg zeigen?` = Czy mozesz mi pokazac droge? PASUJE!\n2. `Ich will dir meine Haustiere zeigen.` = Chce ci pokazac moje zwierzeta domowe. PASUJE!\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Obie? |\n| A (erzahlen) | `den Weg erzahlen` = nie pasuje (erzahlen rz. von/uber) | `Haustiere erzahlen` = nie pasuje | NIE |\n| B (schutzen) | `den Weg schutzen` = chronic droge = nie pasuje | `Haustiere schutzen` = chronic zwierzeta = nie pasuje | NIE |\n| **C (zeigen)** | `den Weg zeigen` = pokazac droge | `Haustiere zeigen` = pokazac zwierzeta | **OBE TAK** |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `zeigen + Dat + Akk` = pokazywac komus cos. `jemandem den Weg zeigen` = pokazac komus droge. `jdm. die Haustiere zeigen` = pokazac komus zwierzeta domowe. Rządzi 2 dopełnieniami: Dativ (osoba) + Akkusativ (obiekt).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 9.1, max 1 pkt): **C (zeigen)**. WYKLUCZONE: A, B.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `zeigen + Dat + Akk`, `erzahlen von + Dat` (nie akceptuje Akk obiektu bezposrednio), `schutzen + Akk` = chronic. Reference: leksyka z kolokacjami + rzad.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Problem |\n| A (erzahlen) | `erzahlen den Weg` jest gramatycznie niepoprawne (brak prepozycji `von`) |\n| B (schutzen) | `Weg schutzen` i `Haustiere schutzen` = chronic (nie pokazywac) - semantycznie nie pasuje |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `zeigen + Dat + Akk` - dwa dopelnienia: osoba w Dat, obiekt w Akk. `mir` = Dat, `den Weg` = Akk, `dir` = Dat, `meine Haustiere` = Akk.\n\n> Uwaga 2: `erzahlen` wymaga od/o: `erzahlen von + Dat` lub `erzahlen uber + Akk`. Nie akceptuje bezposredniego Akkusatiwu rzeczy.\n\n> Uwaga 3: `Haustier` = zwierze domowe (pet). Kompozytum: `Haus` + `Tier` = domowe + zwierze.\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**B** - Stadt (miasto)\n\n## Sposob 1 - analiza obydwu zdan\n\n> Zdanie 1: `Martin zieht bald in eine grossere um.`\n> Zdanie 2: `In der wird ein neuer Flughafen gebaut.`\n\n**Sprawdzenie opcji B (`Stadt`) dla obydwu zdan:**\n1. `Martin zieht bald in eine grossere Stadt um.` = Martin wkrotce przeprowadza sie do wiekszego miasta. PASUJE!\n2. `In der Stadt wird ein neuer Flughafen gebaut.` = W miescie bedzie budowane nowe lotnisko. PASUJE!\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Obie? |\n| A (Nahe) | `in eine grossere Nahe umziehen` = przeprowadzic sie do wiekszej pobliskosci = nie pasuje | `in der Nahe Flughafen gebaut` = lotnisko budowane w poblizu = moze ok, ale brzmi nienaturalnie | NIE |\n| **B (Stadt)** | `in eine grossere Stadt umziehen` = przeprowadzic sie do wiekszego miasta | `in der Stadt Flughafen` = w miescie lotnisko | **OBE TAK** |\n| C (Wohnung) | `in eine grossere Wohnung umziehen` = moze ok (wieksze mieszkanie) | `in der Wohnung Flughafen gebaut` = w mieszkaniu budowane lotnisko = ABSURD | NIE |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `umziehen (in + Akk)` = przeprowadzac sie do (miasto, Akk.). Passiv: `wird gebaut` = jest budowany. `in der Stadt` (Dat.) = w miescie (pozycja).\n> `Stadt` (f., die Stadt, Pl. Stadte) - rodzaj zenski. Akk.: `eine grossere Stadt`, Dat.: `der Stadt`.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 9.2, max 1 pkt): **B (Stadt)**. WYKLUCZONE: A, C.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `umziehen in + Akk` (ruch -> Akk), `in der + Dat` (pozycja/miejsce). `Stadt` odmiana: Nom sg `die Stadt`, Akk sg `die Stadt`, Dat sg `der Stadt`. Reference: Wechselprapositionen.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Problem |\n| A (Nahe) | `in der Nahe` = w poblizu (wyrażenie stale), ale `in eine grossere Nahe umziehen` jest nienaturalne |\n| C (Wohnung) | `in der Wohnung Flughafen gebaut` = lotnisko w mieszkaniu = semantyczny absurd |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `umziehen` = przeprowadzac sie (rozdzielny: `zieht um`). Kiedy mowa o mieście, miasto jest w Akkusativie: `in eine Stadt`.\n\n> Uwaga 2: `Nahe` = poblize, bliskosc. Typowa kolokacja: `in der Nahe` (w poblizu) lub `in die Nahe` (w okolice). `eine grossere Nahe` jest sztucznym wyrazeniem.\n\n> Uwaga 3: Lotnisko (`Flughafen`) to infrastruktura miejska - naturalnie budowane `in einer Stadt`.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**C** - in (w/za)\n\n## Sposob 1 - analiza obydwu zdan\n\n> Zdanie 1: `Mein Nachbar ist Spanien.`\n> Zdanie 2: `Die Konferenz findet einer Woche statt.`\n\n**Sprawdzenie opcji C (`in`) dla obydwu zdan:**\n1. `Mein Nachbar ist in Spanien.` = Moj sasiad jest w Hiszpanii. PASUJE!\n2. `Die Konferenz findet in einer Woche statt.` = Konferencja odbedzie sie za tydzien. PASUJE!\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Obie? |\n| A (aus) | `aus Spanien` = z Hiszpanii (OK) | `aus einer Woche` = z tygodnia = nie pasuje | NIE |\n| B (seit) | `seit Spanien` = od Hiszpanii = nie istnieje | `seit einer Woche` = od tygodnia (OK) | NIE |\n| **C (in)** | `in Spanien` = w Hiszpanii | `in einer Woche` = za tydzien | **OBE TAK** |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `in + nazwy krajow` = w kraju (kraj bez rodzajnika). `in Spanien` = w Hiszpanii.\n> `in + Dativ + czas` = za (przedział czasu): `in einer Woche` = za tydzien, `in einem Monat` = za miesiac.\n> Odroznienie: `seit einer Woche` = od tygodnia (= JUZ przez tydzien). `in einer Woche` = za tydzien (= w przyszlosci).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 9.3, max 1 pkt): **C (in)**. WYKLUCZONE: A, B.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `in + kraj (bez rodzajnika)`, `in + Dat + czas` = za (przyszlosc). `seit + Dat` = od (przeszlosc trwajaca). `aus + Dat` = z (pochodzenie). Reference: przyimki miejsca i czasu.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Problem |\n| A (aus) | `aus einer Woche` nie istnieje jako zwrot |\n| B (seit) | `seit Spanien` nie istnieje; `seit + kraj` jest niemozliwe |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `in + kraj (bez rodzajnika)` = w danym kraju. Wyjatki: kraje z rodzajnikiem: `in die Schweiz` (do), `in der Schweiz` (w).\n\n> Uwaga 2: `in einer Woche` (za tydzien, Futur) NIE mylic z `seit einer Woche` (od tygodnia, Pres./Perf.). Kontekst: `findet statt` = odbedzie sie = przyszlosc -> `in einer Woche`.\n\n> Uwaga 3: `stattfinden` = odbywac sie (rozdzielny). Tutaj Futur niezakonczone: `findet statt` (Prasens z kontekstem przyszlosci).\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**A** - billiges (tanie)\n\n## Sposob 1 - analiza obydwu zdan\n\n> Zdanie 1: `In diesem Supermarkt gibt es immer Gemuese.`\n> Zdanie 2: `Ich glaube, dass das kein Hotel ist.`\n\n**Sprawdzenie opcji A (`billiges`) dla obydwu zdan:**\n1. `immer billiges Gemuese` = zawsze tanie warzywa. PASUJE!\n2. `kein billiges Hotel ist` = nie jest tanio/niedrogi hotel. PASUJE!\n\n**Odmiana przymiotnika:**\n- Zdanie 1: bez rodzajnika + Gemuese (neutrum) -> silna odmiana -> Nominativ n. = `-es` -> `billiges`\n- Zdanie 2: `kein` + Hotel (neutrum) -> mieszana odmiana -> Nominativ n. = `-es` -> `billiges`\n\n## Sposob 2 - eliminacja blednych opcji\n\n| Opcja | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Obie? |\n| **A (billiges)** | `billiges Gemuese` = tanie warzywa | `kein billiges Hotel` = niedrogi hotel | **OBE TAK** |\n| B (frisches) | `frisches Gemuese` = swieze warzywa (OK) | `kein frisches Hotel` = nieswiezy hotel = ABSURD | NIE |\n| C (modernes) | `modernes Gemuese` = nowoczesne warzywa = ABSURD | `kein modernes Hotel` = niemoderny hotel = OK | NIE |\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `billig` = tani. Odmiana silna (bez rodzajnika): Neutrum Nom./Akk. sg. -> `-es` = `billiges`. Odmiana mieszana (po `kein`): Neutrum Nom. -> `-es` = `billiges`.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 9.4, max 1 pkt): **A (billiges)**. WYKLUCZONE: B, C.\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: odmiana przymiotnika w obu kontekstach. Silna (bez rodzajnika): `-es` dla n. Nom. Mieszana (po kein): `-es` dla n. Nom. Reference: odmiana przymiotnikow.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Opcja | Problem semantyczny |\n| B (frisches) | `frisches Hotel` = nieswiezy hotel = nie istnieje jako pojecie |\n| C (modernes) | `modernes Gemuese` = nowoczesne warzywa = absurd |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Oba rzeczowniki to neutrum: `Gemuese` (das) i `Hotel` (das). Konczowka przymiotnika = `-es` w obu kontekstach.\n\n> Uwaga 2: `billig` vs `gunstig` - synonimy. `billig` = tani (potocznie). `gunstig` = korzystny cenowo (bardziej neutralne). Tutaj B i C sa mylace semantycznie.\n\n> Uwaga 3: `kein billiges Hotel` = `nicht ein billiges Hotel` = nie jest tanio. Negacja z `kein` + przymiotnik + rzeczownik.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-3)\nPrzeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (10.1.-10.3.), przekształcając jeden z wyrazów\nz ramki w taki sposób, aby powstał spójny i logiczny tekst. Wymagana jest pełna\npoprawność gramatyczna i ortograficzna wpisywanych wyrazów.\nUwaga: dwa wyrazy zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej luki.\nAuto\ngroß\nproduzieren\nTier\ntransportieren\nWARUM BRAUCHEN DIE ALPEN UNSEREN SCHUTZ?\nDa die Alpen im Herzen Europas liegen, führen viele internationale Verkehrswege durch das\nGebirge. Handelswaren, die beispielsweise von Deutschland nach Italien\n10.1. werden, müssen über die Alpen. Jedes Jahr fahren\nmehr als zehn Millionen LKWs auf den Bergstraßen. Dazu kommen Millionen von Touristen,\ndie in den Bergen Urlaub machen oder auf der Durchreise sind. Die Umweltbelastung durch\nden Verkehr ist in den Bergen oft 10.2. als anderswo.\nEin weiteres Problem ist der Klimawandel. Die Temperaturen steigen in den Alpen fast\ndoppelt so schnell wie in anderen Teilen der Welt. Seit dem späten 19. Jahrhundert ist es\nhier fast zwei Grad wärmer geworden. Die Folgen: Die Eismassen werden schneller zu\nWasser als je zuvor, und die Bäume wachsen immer häufiger nur in niedrigeren\nGebirgslagen. Immer mehr Pflanzen und 10.3. haben\neinen kleineren Lebensraum. Das führt dazu, dass die Ökosysteme in den Alpen bedroht\nsind.\nNa podstawie: www.bmu.de\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"10. Realizację poszczególnych podpunktów polecenia ocenia się w całej wypowiedzi;\nodniesienia do tego samego podpunktu polecenia mogą wystąpić w różnych częściach\npracy.","solution":"**10.1.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**transportiert**\n\n## Sposob 1 - analiza zdania\n\n> `Handelswaren, die beispielsweise von Deutschland nach Italien 10.1. werden, mussen uber die Alpen.`\n\n**Analiza struktury zdania:**\n1. `Handelswaren` = podmiot (towary handlowe)\n2. `die werden` = zdanie wzgledne z Passiv (strona bierna)\n3. Wzor: `X, die V2 werden` = X, ktore sa V-owane\n4. V2 = Partizip II od `transportieren`\n\n**Tworzenie Partizip II od `transportieren`:**\n- Konczowka `-ieren` -> brak `ge-` + stem + `-t`\n- `transportieren` -> `transportiert` (NIE `getransportiert`)\n\n## Sposob 2 - analiza gramatyczna (Passiv)\n\n> Schemat Vorgangspassiv Prasens: `werden + Partizip II`\n> `transportiert werden` = byc transportowanym\n> Zdanie wzgledne: `die transportiert werden` = ktore sa transportowane\n\n**Partizip II od `transportieren`:**\n1. Czasownik na `-ieren` = bez `ge-` w P II\n2. Forma: rdzen + `-t` = `transport-` + `-iert` = `transportiert`\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: Partizip II - zasada dla `-ieren`: brak `ge-`, tylko stem + `-t`. Przyklady: `studieren -> studiert`, `telefonieren -> telefoniert`, `transportieren -> transportiert`.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 10.1, max 1 pkt): **transportiert**. WYKLUCZONE: getransportiert, transportieren (bezokolicznik), transporte (bledna forma).\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: Partizip II od `-ieren` = brak `ge-`. Vorgangspassiv Prasens: `werden + P II`. Relativsatz (zdanie wzgledne) ze strona bierna. Reference: Passiv + Partizip II.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba | Blad |\n| getransportiert | zbedne `ge-` przy czasowniku na `-ieren` |\n| transportieren | bezokolicznik, nie P II |\n| transportierten | bledna forma |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: ZAPAMIЕТAJ: wszystkie czasowniki na `-ieren` tworza P II BEZ `ge-`: `studiert, telefoniert, transportiert, analysiert`.\n\n> Uwaga 2: Passiv = `werden + P II`. W zdaniu wzglednym `werden` jest na koncu: `die transportiert werden`.\n\n> Uwaga 3: `Handelswaren` = towary handlowe. Kompozytum: `Handel` (handel) + `Waren` (towary).\n\n**10.2.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**grosser** (z umlatem: größer)\n\n## Sposob 1 - analiza zdania\n\n> `Die Umweltbelastung durch den Verkehr ist in den Bergen oft 10.2. als anderswo.`\n\n**Analiza struktury zdania:**\n1. `ist als anderswo` = jest niz gdzie indziej\n2. Slowo `als` sygnalizuje POROWNANIE\n3. Porownanie: wyzszy / niski stopien przymiotnika + `als`\n4. Ramka zawiera: `gross` -> stopien wyzszy = `grosser`\n\n**Tworzenie stopnia wyzszego od `gross`:**\n- `gross` (wielki/duzy) -> stopien wyzszy: `grosser` + UMLAUT = **grosser** (graficznie: größer)\n- Nieregularnosc: `gross` -> `grosser` (z umlatem na `o`)\n\n## Sposob 2 - analiza gramatyczna (stopniowanie)\n\n> Stopniowanie regularnych przymiotnikow: dodaj `-er`\n> `gross -> grosser -> am grossten` (z umlatem)\n> Porownanie: `[Przymiotnik w stopniu wyzszym] + als + [obiekt porownawczy]`\n\n**Zdanie:** `ist oft grosser als anderswo` = jest czesto wieksza niz gdzie indziej.\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: Stopniowanie z umlatem: `alt -> alter`, `jung -> junger`, `gross -> grosser`, `kurz -> kurzer`, `warm -> warmer`. Porownanie nierownosciowe: `[st. wyzszy] + als`. Rownosc: `genauso [st. rowny] wie`.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 10.2, max 1 pkt): **grosser** (größer). WYKLUCZONE: gross (stopien rowny), am grossten (superlatyw), gros (bledna pisownia).\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `gross -> grosser -> am grossten` (z umlatem). `als` sygnalizuje stopien wyzszy. `als anderswo` = niz gdzie indziej. Reference: stopniowanie przymiotnikow.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba | Blad |\n| gross (stopien rowny) | brak `als` -> tu konieczny stopien wyzszy |\n| am grossten (superlatyw) | `als` wymaga WYZSZEGO, nie najwyzszego stopnia |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `als` + stopien wyzszy = porownanie nierownosciowe. `wie` + stopien rowny = porownanie rownosciowe. Tu jest `als` -> grosser.\n\n> Uwaga 2: `gross` ma umlaut w stopniowaniu: `gross -> grosser -> am grossten`. Bez umlautu bylby bledny (gross -> grossen to nie to samo).\n\n> Uwaga 3: `anderswo` = gdzie indziej. Synonim: `woanders`, `an anderen Orten`.\n\n**10.3.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**Tiere** (z duzej litery - rzeczownik)\n\n## Sposob 1 - analiza zdania\n\n> `Immer mehr Pflanzen und 10.3. haben einen kleineren Lebensraum.`\n\n**Analiza struktury:**\n1. `Pflanzen und ` = rosliny i (lista podmiotow)\n2. `haben einen Lebensraum` = maja mniejsza przestrzen zyciowa\n3. Temat tekstu = ekosystemy Alp, zagrozenie flory i fauny\n4. Slowo z ramki: `Tier` (zwierze) -> liczba mnoga: **Tiere**\n\n**Tworzenie liczby mnogiej od `Tier`:**\n- `das Tier` (neutrum, sg.) -> l. mn. = `die Tiere` (konczowka `-e`)\n- W zdaniu: podmiot = Nom. pl. -> `Tiere`\n\n## Sposob 2 - analiza gramatyczna (liczba mnoga)\n\n> `Pflanzen` = l. mn. od `Pflanze` (f.) -> `Pflanzen` (konczowka `-n`)\n> `Tiere` = l. mn. od `Tier` (n.) -> `Tiere` (konczowka `-e`)\n\n**Uzasadnienie l. mn.:**\n- `immer mehr Pflanzen` = coraz wiecej roslin (l. mn.) -> rownolegly element `Tiere` tez l. mn.\n- Orzeczenie `haben` (l. mn.) potwierdza podmiot w l. mn.\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: Tworzenie l. mn. od neutrum - konczowka `-e`: `Tier -> Tiere`, `Buch -> Bucher (+ umlaut)`, `Kind -> Kinder`. Konczowka `-e` dla wielu neutrum. Waznie: DUZA LITERA!\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 10.3, max 1 pkt): **Tiere**. WYKLUCZONE: Tier (l. poj.), tiere (mala litera), Tierren (bledna forma).\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `das Tier -> die Tiere` (l. mn. z `-e`). Rzeczowniki pisane ZAWSZE wielka litera. `Lebensraum` = przestrzen zyciowa. Reference: l. mn. rzeczownikow + wielka litera.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba | Blad |\n| Tier (l. poj.) | orzeczenie `haben` (l. mn.) wymaga l. mn. podmiotu |\n| tiere | mala litera = bledna ortografia (kluczowe!) |\n| Tierren | bledna konczowka l. mn. |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: BEZWZGLEDNIE DUZA LITERA. Klucz CKE odejmuie punkt za male 't'.\n\n> Uwaga 2: `das Tier` -> l. mn. `die Tiere` (konczowka `-e`, bez umlautu). Nie mylic z: `das Buch -> die Bucher` (umlaut + `-er`).\n\n> Uwaga 3: Kontekst: `Pflanzen und Tiere` = rosliny i zwierzeta. To standardowe polaczenie w kontekscie ekologicznym (flora i fauna).","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-3)\nPrzetłumacz na język niemiecki fragmenty zdań podane w nawiasach (11.1.-11.3.), tak\naby otrzymać zdania logiczne i gramatycznie poprawne. Wymagana jest pełna\npoprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów zdań.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów.\n11.1. Ich habe zu wenig Geld, um (pojechać za granicę)\n11.2. Heute Abend bleibt Martin lieber zu Hause, (ponieważ pada deszcz)\n11.3. Kinder, wenn ihr mir helfen wollt, dann könnt ihr (umyć samochód)\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"11. Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych\npodpunktów polecenia, np.\n• przedstaw program tego festiwalu\n• napisz, która grupa teatralna zwyciężyła na festiwalu […]\nDie ABC-Gruppe, Gewinnerin des ersten Preises, trat während des Festivals jeden\nTag um 20 Uhr auf.","solution":"**11.1.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**ins Ausland zu fahren** (lub: ins Ausland zu reisen / ins Ausland zu gehen / in das Ausland zu fahren)\n\n## Sposob 1 - analiza zdania\n\n> `Ich habe zu wenig Geld, um (pojechac za granice) `\n\n**Poltumaczenie:**\n- `Ich habe zu wenig Geld` = mam za malo pieniedzy\n- `um zu + Infinitiv` = zeby (zdanie celowe)\n- `pojechac` = fahren / reisen / gehen (czasownik ruchu)\n- `za granice` = ins Ausland (Akkusativ, kierunek)\n\n**Pelne tlumaczenie:** `um ins Ausland zu fahren`\n\n## Sposob 2 - analiza gramatyczna\n\n> **Konstrukcja `um zu + Infinitiv`:**\n> - Wyraza CEL czynnosci z perspektywy podmiotu\n> - `zu` + Infinitiv na koncu zdania pobocznego\n> - `um` otwiera zdanie, `zu + Inf` je zamyka\n> Przyklad: `Ich spare Geld, um ein Auto zu kaufen.`\n\n> **`za granice` = `ins Ausland`:**\n> - `in` + Akkusativ (kierunek, ruch)\n> - `das Ausland` -> `in das Ausland` = `ins Ausland` (ściagniete)\n> - Akkusativ bo `fahren` = ruch (Wohin?)\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `um zu + Infinitiv` = zeby cos zrobic. `ins Ausland fahren` = jechac za granice. `in + Ausland (Akk.)` = za granice (kierunek). NIE `im Ausland` (to Dativ = za granica, juz tam). Reference: Infinitiv mit zu + przyimki miejsca/kierunku.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 11.1, max 1 pkt): **ins Ausland zu fahren** / ins Ausland zu reisen / ins Ausland zu gehen / in das Ausland zu fahren. WYKLUCZONE: im Ausland zu fahren (bledny Dativ), Ausland fahren (brak przyimka), zu fahren ins Ausland (bledny szyk).\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `um zu + Infinitiv` (zdanie celowe), `ins Ausland` (Akk. = za granice), rozroznienie `ins Ausland` (jechac) vs `im Ausland` (byc). Reference: Infinitivkonstruktionen + Wechselprapositionen.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba | Blad |\n| im Ausland zu fahren | Dativ = za granica (juz tam), nie za granice (kierunek) |\n| zu fahren ins Ausland | bledny szyk: `zu + Inf` MUSI byc na koncu |\n| Ausland zu fahren | brak przyimka `in` |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `ins = in + das` (ściagniete). Mozna pisac tez rozdzielnie `in das Ausland`.\n\n> Uwaga 2: `um zu` - `um` NA POCZATKU zdania pobocznego, `zu + Inf` NA KONCU. Szyk: `um ins Ausland zu fahren` (POPRAWNE), NIE `um zu fahren ins Ausland`.\n\n> Uwaga 3: Maks. 5 wyrazow: `ins Ausland zu fahren` = 4 wyrazy. Miesci sie w limicie.\n\n**11.2.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**weil es regnet** (lub: da es regnet / denn es regnet / denn es gibt Regen)\n\n## Sposob 1 - analiza zdania\n\n> `Heute Abend bleibt Martin lieber zu Hause, (poniewaz pada deszcz) `\n\n**Poltumaczenie:**\n- `Heute Abend bleibt Martin lieber zu Hause` = Dzisiaj wieczorem Martin woli zostac w domu\n- `poniewaz` = weil / da / denn (spojniki przyczyny)\n- `pada deszcz` = es regnet\n\n**Pelne tlumaczenie:** `weil es regnet` (lub `denn es regnet`)\n\n## Sposob 2 - analiza gramatyczna (szyk)\n\n> **Opcja 1: `weil` / `da` (spojniki podrzedne):**\n> - Szyk zdania podrzednego: czasownik na KONCU\n> - ` , weil es regnet.` = `weil` + podmiot + czasownik na koncu\n> - ` , da es regnet.` = tak samo\n\n> **Opcja 2: `denn` (spojnik wspolrzedny):**\n> - Szyk zdania glownego: normalny (Vf na 2. miejscu)\n> - ` , denn es regnet.` = `denn` + podmiot + orzeczenie\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `weil / da` = poniewaz (Nebensatz - czasownik na koncu). `denn` = bo/poniewaz (Hauptsatz - normalny szyk). `es regnet` = pada deszcz (bezosobowe). NIE `weil es regnet es` (dwa podmioty). Reference: spojniki przyczy + szyk.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 11.2, max 1 pkt): **weil es regnet** / da es regnet / denn es regnet / denn es gibt Regen. WYKLUCZONE: weil es regnet (zly szyk: weil es regnet es), wegen Regen (przyimek, nie spojnik), wegen des Regens (Genitiv, nie zdanie).\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `weil + Nebensatz` (werb na koncu), `denn + Hauptsatz` (normalny szyk), `es regnet` = pada deszcz. Reference: spojniki przyczynowe + szyk zdania.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba | Blad |\n| weil es regnet es | podwojny podmiot - zly szyk |\n| wegen des Regens | przyimek z Genitiwem, nie spojnik zdaniowy |\n| weil es regen | bledna forma - `regnen` wymaga 3. os. poj. `regnet` |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `weil` = Nebensatz (zdanie podrzedne): `weil es regnet`. `denn` = Hauptsatz (zdanie glowne): `denn es regnet`. Obie formy sa POPRAWNE.\n\n> Uwaga 2: `es regnet` = unpersonliches Verb (bezosobowy) = pada deszcz. Podmiot `es` jest fikcyjny (zastepczy). Podobnie: `es schneit`, `es hagelt`.\n\n> Uwaga 3: Maks. 5 wyrazow: `weil es regnet` = 3 wyrazy. `denn es gibt Regen` = 4 wyrazy. Obie mieszcza sie.\n\n**11.3.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**das Auto waschen** (lub: den Wagen waschen / den PKW waschen / das Auto sauber machen)\n\n## Sposob 1 - analiza zdania\n\n> `Kinder, wenn ihr mir helfen wollt, dann konnt ihr (umyc samochod) `\n\n**Poltumaczenie:**\n- `Kinder, wenn ihr mir helfen wollt` = Dzieci, jesli chcecie mi pomoc\n- `dann konnt ihr` = to mozecie\n- `umyc samochod` = das Auto waschen\n\n**Pelne tlumaczenie:** `dann konnt ihr das Auto waschen`\n\n## Sposob 2 - analiza gramatyczna\n\n> **Czasownik modalny `konnen` + Infinitiv:**\n> - `konnt ihr` = mozecie (2. os. l. mn.)\n> - Po `konnen` bezokolicznik NA KONCU zdania\n> - Schemat: `Modal + + Infinitiv`\n> Przyklad: `Ihr konnt das Auto waschen.` = mozecie umyc samochod\n\n> **Tlumaczenie `umyc samochod`:**\n> - `umyc` = waschen (myc)\n> - `samochod` = das Auto (neutrum, Akk. = das Auto)\n> - Alternatywy: `der Wagen` -> `den Wagen` (Akk. m.), `der PKW` -> `den PKW`\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `waschen + Akk` = myc cos. `das Auto` (neutrum) w Akkusativie = `das Auto` (bez zmiany). Po modalu Infinitiv na koncu. `wenn + Nebensatz dann + Hauptsatz` = jesli to Reference: Modalverben + Infinitiv + Wenn-dann.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 11.3, max 1 pkt): **das Auto waschen** / den Wagen waschen / den PKW waschen / das Auto sauber machen. WYKLUCZONE: Auto waschen (brak rodzajnika), das Auto zu waschen (zbedne `zu` po modalu), das Auto gewaschen (P II zamiast Inf).\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `Modal + Infinitiv` (bez `zu`!), `das Auto` w Akk. = `das Auto`, `waschen` = myc (nieregularne: wascht/wusch/gewaschen). Reference: Modalverben + Infinitiv.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba | Blad |\n| das Auto zu waschen | po modalu NIE uzywamy `zu` przed Infinitiwem |\n| Auto waschen | brak rodzajnika przed rzeczownikiem (po modalnym) |\n| das Auto wascht | forma osobowa zamiast bezokolicznika |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Po modalu (`konnen, mussen, wollen` etc.) bezokolicznik BEZ `zu`. `Ich kann gehen` (nie: `zu gehen`). Wyjatek: `scheinen, brauchen` - z `zu`.\n\n> Uwaga 2: `das Auto` (neutrum) -> Akkusativ = `das Auto` (bez zmiany). `der Wagen` (maskulinum) -> Akkusativ = `den Wagen`.\n\n> Uwaga 3: Maks. 5 wyrazow: `das Auto waschen` = 3 wyrazy. `das Auto sauber machen` = 4 wyrazy. Obie formy mieszcza sie.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":12,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (0-12)\nPodczas Festiwalu Teatralnego oglądałeś(-aś) przedstawienia przygotowane przez\nzespoły młodzieżowe. W e-mailu do koleżanki z Niemiec:\n• wyjaśnij, w jaki sposób dowiedziałeś(-aś) się o tym festiwalu\n• przedstaw program tego festiwalu\n• napisz, która grupa teatralna zwyciężyła na festiwalu i co najbardziej podobało\nCi się w jej występie\n• podziel się obawami dotyczącymi przyszłości tego festiwalu.\nNapisz swoją wypowiedź w języku niemieckim. Podpisz się jako XYZ.\nRozwiń swoją wypowiedź w każdym z czterech podpunktów, tak aby osoba nieznająca\npolecenia w języku polskim uzyskała wszystkie wskazane w nim informacje. Pamiętaj,\nże długość wypowiedzi powinna wynosić od 80 do 130 wyrazów (nie licząc wyrazów\npodanych na początku wypowiedzi). Oceniane są: umiejętność pełnego przekazania\ninformacji (5 punktów), spójność i logika wypowiedzi (2 punkty), zakres środków językowych\n(3 punkty) oraz poprawność środków językowych (2 punkty).\nCZYSTOPIS\nLiebe Anna,\nstell Dir vor, ich habe mir während des Festivals einige Theaterstücke\nangesehen.\nMJNP-P0-100\nTreść\nSpójność\ni logika\nZakres środków\njęzykowych\nPoprawność środków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4-5\n0-1-2\n0-1-2-3\n0-1-2\nMJNP-P0-100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"12. Jeśli zdający traktuje poszczególne podpunkty polecenia jak zadawane pytania i tworzy\nwypowiedź przez odpowiadanie na te pytania, nie dbając o precyzyjne przekazanie\ninformacji wymaganych w każdym podpunkcie polecenia, prowadzi to do obniżenia\npunktacji za treść oraz może powodować obniżenie punktacji za spójność i logikę\nwypowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**E-mail do koleżanki z Niemiec o Festiwalu Teatralnym (80-130 slow)**\n\nPelny przykladowy tekst (wzorcowy, ~110 slow):\n\nLiebe Anna,\nstell Dir vor, ich habe mir wahrend des Festivals einige Theaterstucke angesehen.\n\nVon dem Festival habe ich durch eine Anzeige in unserer Schulzeitung erfahren. Es war wirklich eine uberraschende Entdeckung!\n\nDas Festival dauerte drei Tage. Jeden Tag gab es zwei oder drei Auffuhrungen: Komodien, Dramen und sogar ein Musikspiel. Das Programm war sehr abwechslungsreich.\n\nDen ersten Preis gewann eine Gruppe aus Krakau. Ihr Stuck war besonders kreativ und voller Energie. Am meisten hat mir ihre professionelle Darstellung und das originelle Buhnenbi ld gefallen.\n\nLeider mache ich mir Sorgen um die Zukunft des Festivals. Die finanzielle Unterstutzung ist sehr gering und immer weniger junge Menschen interessieren sich fur das Theater.\n\nViele Gru ße,\nXYZ\n\n## Sposob 1 - analiza wymagania (4 podpunkty)\n\n| Podpunkt | Wymaganie | Realizacja w tekscie |\n| 1 | Skad wiedziałes o festiwalu | `durch eine Anzeige in unserer Schulzeitung erfahren` |\n| 2 | Program festiwalu | `dauerte drei Tage Komodien, Dramen, Musikspiel abwechslungsreich` |\n| 3 | Zwyciezca i co sie podobalo | `Gruppe aus Krakau kreativ professionelle Darstellung Buhnenbild` |\n| 4 | Obawy o przyszlosc | `Sorgen um die Zukunft finanzielle Unterstutzung gering weniger junge Menschen` |\n\n## Sposob 2 - analiza struktury i jezyka\n\n**Struktura e-maila:**\n- Salutation: `Liebe Anna,` - nieformalna\n- Temat: juz podany w zadaniu\n- 4 akapity dla 4 podpunktow\n- Zamkniecie: `Viele Grusse, XYZ`\n\n**Kluczowe struktury jezykowe:**\n- `habe erfahren` (Perfekt od erfahren = dowiedziec sie)\n- `dauerte Tage` (Prateritum od dauern)\n- `gab es` (Prateritum od geben, nieregularne)\n- `gewann` (Prateritum od gewinnen, nieregularne)\n- `am meisten hat mir gefallen` (Perfekt + porownanie)\n- `mache mir Sorgen um + Akk` (idiom: martwic sie o)\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: Writing Short (PP, 80-130 slow). Format: e-mail nieformalny. Salutation: `Liebe(r) [Name],`. Closing: `Viele Grusse / Liebe Grusse / Bis bald, [Name]`. Body: 2-3 akapity z informacjami. Linking words: `außerdem` (poza tym), `leider` (niestety), `besonders` (szczeglnie).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 12, max 12 pkt):\n> - Tresc (5 pkt): 4 podpunkty rozniete\n> - Spojnosc i logika (2 pkt): logiczna kolejnosc, akapity\n> - Zakres jezykowy (3 pkt): roznorodne struktury\n> - Poprawnosc jezykowa (2 pkt): gramatyka, ortografia\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: Perfekt (erfahren, gefallen), Prateritum narracyjne (dauerte, gab, gewann), `machen sich Sorgen um + Akk` (idiom), `am meisten + gefallen`. Reference: Perfekt vs Prateritum + idiomy.\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1 (DLUGOSC): 80-130 slow. Sprawdz liczbe slow przed oddaniem. Zbyt krotki lub zbyt dlugi tekst = utrata punktow za tresc.\n\n> Uwaga 2 (PODPIS): Podpisac jako XYZ. Nie zapomnij zamkniecia (`Viele Grusse`).\n\n> Uwaga 3 (WSZYSTKIE 4 PUNKTY): Kazdy niepokryty podpunkt = utrata 1-2 punktow. Priorytet: napisac cos o KAZDEM z 4 wymaganych elementow, nawet krotko.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"}]}