{"paper":{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":10,"source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":6,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-6)\nUsłyszysz dwukrotnie trzy teksty. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną\nz treścią nagrania.\nW zadaniach 1.1. i 1.2. zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\n1.1. Welche Feststellung ist eine Meinung und keine Tatsache?\nA. Die Deutschen tragen im Durchschnitt etwa 90 Euro bei sich.\nB. Mit Karte geben die Kunden bei Einkäufen höhere Beträge aus.\nC. Die jüngeren Menschen tragen weniger Bargeld bei sich als die älteren.\nTekst 2.\n1.2. Welche Schlussfolgerung kann man aus der Aussage des Mannes ziehen?\nA. Der Mann findet die Coronainfektion nicht gefährlich.\nB. Der Mann änderte seine Einstellung zur Coronainfektion.\nC. Der Mann hält Sport für die beste Schutzmaßnahme gegen das Coronavirus.\nW zadaniach 1.3.-1.6. zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nTekst 3. (do zadań 1.3.-1.6.)\n1.3. Nach welchen Kriterien soll man laut Aljoscha Neubauer seinen Beruf auswählen?\nA. Man soll sich nach den eigenen Interessen richten.\nB. Man soll einen Beruf auswählen, der Stabilität sichert.\nC. Man soll sich an den eigenen Begabungen orientieren.\nD. Man soll sich von Eltern oder Freunden beraten lassen.\n1.4. Was schätzen die Menschen bei sich selbst oft geringer ein, als es der\nWirklichkeit entspricht?\nA. Das Rechnen mit Zahlen.\nB. Die sprachlichen Fähigkeiten.\nC. Das räumliche Vorstellungsvermögen.\nD. Die Fähigkeit, gut Auto fahren zu können.\n1.5. Welche Differenzen zwischen den Fähigkeiten von Frauen und denen von\nMännern sieht Herr Neubauer?\nA. Frauen sind sprachlich begabter als Männer.\nB. Männer sind durchsetzungsfähiger als Frauen.\nC. Im Rechnen bleiben Frauen weit hinter Männern zurück.\nD. Bei Männern ist das räumliche Denken stärker entwickelt als bei Frauen.\nMJNP-R0-100\n1.6. In seiner letzten Aussage berichtet der Psychologe darüber,\nA. welche Fähigkeiten auf dem Arbeitsmarkt gefragt sind.\nB. wieso man sich vor der Berufswahl beraten lassen soll.\nC. was Jugendliche bei der Berufswahl am meisten beeinflusst.\nD. was Jugendliche durch die Teilnahme an Casting-Shows lernen können.","answer":null,"answer_text":"1 pkt - poprawna odpowiedź.","solution":"**1.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A. Über Herrn Guhts Erinnerungen an die Heimatstadt.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nPytanie wymaga określenia GŁÓWNEGO TEMATU rozmowy (Worüber sprechen die Personen?).\n\nKluczowe fragmenty transkrypcji:\n\n> „Ich habe heute daran zurückgedacht, wie ich jeden Morgen früh aufgestanden und auf den Fußballplatz gekommen bin.\"\n\n> „Ich erinnere mich daran, wie wir hier nach dem Unterricht gespielt haben \"\n\n> „Meine Lieblingskonditorei hat eine neue Inneneinrichtung aber der Käsekuchen schmeckt zum Glück wie in meiner Kindheit.\"\n\n**Wskazówki łączące:**\n1. **zurückgedacht** = wracać myślami (wspomnienia)\n2. **Ich erinnere mich** = pamiętam, wspominam\n3. **in meiner Kindheit** = w moim dzieciństwie\n4. Wymieniane: stara szkoła podstawowa, boisko, cukiernia, sernik z dzieciństwa\n\n→ **Wniosek:** rozmowa dotyczy WSPOMNIEŃ Herrn Guhta z rodzinnego miasta = opcja **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** - **POPRAWNA**: cała wypowiedź to wspomnienia (zurückgedacht, erinnere mich, Kindheit).\n- **B** (Pläne, seine Heimatstadt zu besuchen) - błędna. Herr Guht JUŻ JEST w mieście („nach fünfzehn Jahren haben Sie wieder dort gespielt\"), nie planuje wizyty.\n- **C** (Geschichte des Stadions) - błędna. Wzmianka o stadionie jest jedna („Der alte Fußballplatz sieht jetzt wie ein Stadion aus\"), ale to tylko obserwacja, nie temat główny.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego\n\n> Reference - Perfekt z czasownikami modalnymi/ruchu:\n> „Ich bin aufgestanden\" + „auf den Fußballplatz gekommen bin\" = Perfekt z sein (czasowniki ruchu/zmiany stanu). Sygnalizuje opowieść o przeszłych zdarzeniach.\n\n> Reference - czasownik zwrotny „sich erinnern an + Akk\":\n> „Ich erinnere mich daran, wie wir hier gespielt haben\" = pamiętam, jak tu graliśmy. Przyimek „an\" wymaga Akkusativu.\n\n> Reference - „zurückdenken an + Akk\":\n> = wracać myślami do czegoś. Synonim: sich erinnern an.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 1.1, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **A**\n> - **0 pkt** - wybór B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.1) Zdający określa główną myśl tekstu**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **die Erinnerung an + Akk** = wspomnienie o\n> - **sich erinnern an + Akk** = pamiętać\n> - **zurückdenken an + Akk** = wracać myślami\n> - **die Heimatstadt** = rodzinne miasto\n> - **die Kindheit** = dzieciństwo\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **Über Herrn Guhts Erinnerungen an die Heimatstadt** | **POPRAWNA - cała wypowiedź to wspomnienia** |\n| B | Über Pläne, seine Heimatstadt zu besuchen | On jest JUŻ w mieście - nie planuje, tylko przyjechał |\n| C | Über die Geschichte des Stadions | Stadion to tylko jedna wzmianka, nie temat |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: w pytaniu „Worüber sprechen die Personen?\" pytamy o GŁÓWNY TEMAT - nie o jeden szczegół (np. stadion). Sprawdź, co dominuje w wypowiedzi.\n\n> Uwaga: pułapka opcji C - wzmianka o stadionie jest, ale chodzi o WYGLĄD (sieht wie ein Stadion aus), nie historię budowy.\n\n**1.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A. Deutsche lesen immer häufiger E-Books.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nPytanie wymaga ODDZIELENIA FAKTU od OPINII (Meinung vs. Tatsache).\n\nKluczowe fragmenty transkrypcji:\n\n> „Ich dachte, dass Deutsche immer häufiger E-Books lesen. Doch laut einer aktuellen Umfrage tun das nur 14 Prozent der Deutschen.\"\n\n> „Die Mehrheit der Deutschen gibt nach wie vor an, Bücher am häufigsten in gedruckter Form zu lesen.\"\n\n> „Zu den beliebtesten Büchern der Deutschen gehören laut derselben Umfrage Kriminalromane.\"\n\n**Wskazówki łączące:**\n1. **„Ich dachte\"** = myślałem (osobiste przekonanie = OPINIA)\n2. **„Doch laut einer aktuellen Umfrage\"** = jednak według sondażu (FAKT obala opinię)\n3. **„nur 14 Prozent\"** = liczba z badania (FAKT)\n4. **„laut derselben Umfrage\"** = według tego samego sondażu (FAKT)\n\n→ **Wniosek:** Zdanie A („Deutsche lesen immer häufiger E-Books\") to OPINIA mówcy („Ich dachte, dass \") OBALONA przez fakt - odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** - **POPRAWNA**: poprzedzone „Ich dachte\" = osobiste przekonanie, NIE fakt.\n- **B** (Kriminalromane sind die Lieblingsbücher) - błędna. „laut derselben Umfrage\" = OPARTE NA SONDAŻU = FAKT.\n- **C** (Nur relativ wenige Deutsche lesen) - błędna. „nur 10 % der befragten Deutschen\" = LICZBA z badania = FAKT.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - Konjunktiv II i tryb przypuszczający vs. fakt:\n> „Ich dachte\" (Präteritum od „denken\") = subiektywne wyrażenie myślenia/przekonania. Zdanie po „dachte, dass \" to TREŚĆ MYŚLI, NIE potwierdzony fakt.\n\n> Reference - markery faktów w niemieckim:\n> - „laut + Dat\" = według\n> - „nach einer Umfrage\" = według sondażu\n> - „Studien zeigen\" = badania pokazują\n> - liczby procentowe → fakty\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 1.2, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **A**\n> - **0 pkt** - wybór B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe PR: **2.1) R Zdający oddziela fakty od opinii**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - Präteritum czasownika „denken\":\n> - Infinitiv: denken\n> - Präteritum: dachte (nieregularne!)\n> - Partizip II: gedacht\n> - „Ich dachte, dass \" = myślałem, że (= subiektywne)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| **A** | **„Ich dachte\" = wprost wskazuje na OPINIĘ** |\n| B | „laut Umfrage\" + statystyka = FAKT |\n| C | „10 % der befragten Deutschen\" = liczba z badania = FAKT |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: kluczowy sygnał opinii w niemieckim - czasowniki: **denken, glauben, meinen, finden, der Meinung sein, vermuten**. Wszystko po nich = subiektywna treść.\n\n> Uwaga: sygnały faktów - **laut, gemäß, nach, Studien zeigen, Statistiken belegen, eine Umfrage ergab**. Po nich = obiektywne dane.\n\n**1.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C. Er bewundert die Kunst Kae Sa Luk.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nPytanie wymaga określenia INTENCJI mówcy (Welche Intention verfolgt der Sprecher?).\n\nKluczowe fragmenty transkrypcji:\n\n> „Aber manche Menschen machen aus dem Essen, zum Beispiel aus Obst und Gemüse, richtige Kunstwerke!\"\n\n> „Man braucht für diese Arbeit sehr viel Geduld, Konzentration und ruhige Hände.\"\n\n> „Die einzigartigen Kunstwerke kann man in Restaurants und auf Märkten finden. Für Touristen sind sie eine echte Attraktion!\"\n\n**Wskazówki łączące:**\n1. **richtige Kunstwerke** = prawdziwe dzieła sztuki (pozytywny zachwyt)\n2. **einzigartige Kunstwerke** = unikatowe dzieła\n3. **echte Attraktion** = prawdziwa atrakcja\n4. Wykrzykniki na końcu zdań → entuzjazm\n5. Opis trudu: „sehr viel Geduld, Konzentration und ruhige Hände\" → uznanie dla artystów\n\n→ **Wniosek:** Mówca PODZIWIA sztukę Kae Sa Luk = opcja **C** (bewundern = podziwiać).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (lädt zu einem Kurs ein) - błędna. Brak zaproszenia na kurs. Nie ma „komm zu \", „melde dich an\".\n- **B** (empfiehlt Restaurants in Thailand) - błędna. Wzmianka o restauracjach jest, ale mówca NIE poleca konkretnych lokali - wymienia gdzie można te dzieła znaleźć.\n- **C** - **POPRAWNA**: pełen podziwu opis (Kunstwerke, einzigartig, echte Attraktion).\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - czasownik „bewundern + Akk\":\n> = podziwiać. „Ich bewundere die Kunst\" = podziwiam sztukę. Synonimy: schätzen, würdigen.\n\n> Reference - przymiotniki wartościujące (pozytywne):\n> - **richtig** = prawdziwy\n> - **einzigartig** = unikatowy\n> - **echt** = autentyczny\n> Wszystkie sygnalizują POZYTYWNĄ ocenę.\n\n> Reference - bezosobowe „man\":\n> „Man braucht\", „Man sagt\", „kann man finden\" = bezosobowe wyrażenie. Tłum: „trzeba\", „mówi się\", „można\".\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 1.3, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **C**\n> - **0 pkt** - wybór A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.4) Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **das Kunstwerk, -e** = dzieło sztuki\n> - **schnitzen** = rzeźbić (w drewnie/owocach)\n> - **die Geduld** = cierpliwość\n> - **die Attraktion, -en** = atrakcja\n> - **bewundern** = podziwiać\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Er lädt Köche zu einem Kae-Sa-Luk-Kurs ein | Brak zaproszenia na kurs |\n| B | Er empfiehlt Restaurants in Thailand | Restauracje to tylko miejsce wystąpienia dzieł, nie polecenie |\n| **C** | **Er bewundert die Kunst Kae Sa Luk** | **POPRAWNA - Kunstwerke, einzigartig, echte Attraktion** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pytanie o INTENCJĘ wymaga zidentyfikowania POSTAWY mówcy (positive vs. negative vs. neutral). Liczne pozytywne przymiotniki + wykrzykniki = podziw.\n\n> Uwaga: pułapka opcji A - w nagraniu jest słowo „Künstler\" (artyści), ale NIE oznacza to zaproszenia na kurs.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie pięć wypowiedzi dotyczących wolontariatu. Do każdej\nwypowiedzi (2.1.-2.5.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-F). Wpisz rozwiązania\ndo tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nA. Vor der Pensionierung war diese Person Musikerin.\nB. Diese Person bietet Kindern Hilfe bei den Hausaufgaben an.\nC. Dank dieser Person können sich die Kinder künstlerisch entwickeln.\nD. Diese Person ermöglicht es Kindern und Eltern, miteinander zu feiern.\nE. Diese Person veranstaltet Treffen mit bekannten Fußballern für Kinder.\nF. Nach der Arbeit engagiert sich die Person für die sportliche Entwicklung von Kindern.\n2.1.\nNummer 1\n2.2.\nNummer 2\n2.3.\nNummer 3\n2.4.\nNummer 4\n2.5.\nNummer 5\nMJNP-R0-100","answer":"2.1 = B; 2.2 = C; 2.3 = D; 2.4 = F; 2.5 = A","answer_text":"2. O ile zasady oceniania określone dla danego zadania nie stanowią inaczej, odpowiedź\nnie jest akceptowana, jeśli zdający:\n• popełnia błędy, które\n- zmieniają znaczenie wyrazu, np. […] Heldengedichte zamiast\n[…] Heldengeschichten w zadaniu 6.7.\n- powodują, że użyty wyraz nie byłby zrozumiany przez odbiorcę jako wyraz, którym\nzdający powinien uzupełnić tekst, np. die Reden […] zamiast die Gespräche […]\nw zadaniu 6.5.\n- powodują, że odpowiedź jest niejasna, dwuznaczna lub wieloznaczna, np. die\nspäteren Gespräche mit dem Kind zamiast die Gespräche über das Gelesene\nw zadaniu 6.5.\n• używa zapisu odzwierciedlającego brzmienie wyrazu zamiast zapisu w poprawnej\nformie ortograficznej, np. die Feter zamiast die Väter w zadaniu 6.8.\n• udziela odpowiedzi, która\n- nie jest wystarczająco precyzyjna, np. nur selten lesen zamiast nur selten vorlesen\nw zadaniu 6.6.\n- nie łączy się logicznie i/lub nie jest spójna z fragmentami tekstu otaczającymi lukę;\nnie jest logiczną odpowiedzią na pytanie, np. sie über die Bücher sprechen zamiast\ndie Gespräche über das Gelesene w zadaniu 6.5.\n• udziela dwóch odpowiedzi, z których jedna jest poprawna, a druga - błędna, np.\nGedichte und kürzere Heldengeschichten zamiast kürzere Heldengeschichten\nw zadaniu 6.7.\n• podaje poprawną odpowiedź, ale uzupełnia ją elementami, które nie są zgodne\nz tekstem, np. Die mentale und körperliche Stärke. zamiast Die mentale Stärke.\nw zadaniu 3.4.\n• udziela odpowiedzi w innym języku niż wymagany w danym zadaniu, np. ojcowie\nzamiast die Väter w zadaniu 6.8.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B. Diese Person bietet Kindern Hilfe bei den Hausaufgaben an.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty transkrypcji o Ingrid:\n\n> „Montags und donnerstags unterstützt sie schwächere Grundschüler bei ihren Schulaufgaben.\"\n\n> „Dabei zeigt sie ihnen auch, wie viel Spaß das Lernen machen kann und wie man effektiv lernt.\"\n\n**Wskazówki łączące:**\n1. **unterstützt** = wspiera\n2. **bei ihren Schulaufgaben** = przy ich pracach domowych\n3. **schwächere Grundschüler** = słabsze dzieci ze szkoły podstawowej\n4. Zdanie B mówi: „bietet Hilfe bei den Hausaufgaben an\" = oferuje pomoc przy pracach domowych\n\n→ **Wniosek:** „Schulaufgaben\" = „Hausaufgaben\" (synonim), „unterstützt\" = „bietet Hilfe an\" → odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (Vor der Pensionierung Musikerin) - błędna. Brak informacji o emeryturze i muzyce w wypowiedzi Ingrid (to opis Else, pyt. 2.5).\n- **B** - **POPRAWNA**: dokładny opis działalności Ingrid (pomoc przy pracach domowych).\n- **C** (künstlerisch entwickeln) - błędna. Brak działalności artystycznej (to Monika, pyt. 2.2).\n- **D** (mit Eltern feiern) - błędna. Brak świętowania z rodzicami (to Cornelia, pyt. 2.3).\n- **E** (Fußballer treffen) - błędna. Brak piłkarzy w wypowiedzi.\n- **F** (sportliche Entwicklung) - błędna. Brak sportu (to Michael, pyt. 2.4).\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - czasownik „unterstützen + Akk\":\n> = wspierać. „Ich unterstütze meine Freunde\" = wspieram moich przyjaciół. Synonim: helfen + Dat.\n\n> Reference - synonimy „Hausaufgaben\":\n> - die Hausaufgaben\n> - die Schulaufgaben\n> - die Aufgaben für die Schule\n\n> Reference - „bei + Dativ\" (przy czynności):\n> „bei den Hausaufgaben\" = przy pracach domowych. Przyimek „bei\" zawsze + Dativ.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 2.1, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **B**\n> - **0 pkt** - wybór A, C, D, E, F lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **die Lernbegleitung** = wsparcie w nauce\n> - **ehrenamtlich** = społecznie, wolontariacko\n> - **unterstützen + Akk** = wspierać\n> - **die Wurzeln im Ausland** = korzenie za granicą\n> - **sich gut integrieren** = dobrze się integrować\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna dla Ingrid |\n| A | Brak emerytury i muzyki |\n| **B** | **POPRAWNA - bei Schulaufgaben unterstützen** |\n| C | Brak działalności artystycznej |\n| D | Brak świętowania z rodzicami |\n| E | Brak piłkarzy |\n| F | Brak sportu, brak „nach der Arbeit\" |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: zadanie matching wymaga dopasowania UNIKATOWEGO zdania do KAŻDEJ wypowiedzi. Jeden zwrot („Hausaufgaben\") = jednoznaczny sygnał.\n\n> Uwaga: nie myl „Schulaufgaben\" (prace szkolne/domowe) z „Schularbeit\" (kartkówka w Austrii). W tym kontekście to synonim Hausaufgaben.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C. Dank dieser Person können sich die Kinder künstlerisch entwickeln.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty transkrypcji o Monice:\n\n> „Bei Monika können sie zusammen basteln, malen, Geschichten lesen, tanzen oder Theater spielen.\"\n\n> „Gemeinsame Aktivitäten sollen die Kreativität bei den Kindern wecken und die Fähigkeit zur Teamarbeit fördern.\"\n\n**Wskazówki łączące:**\n1. **basteln, malen, tanzen, Theater spielen** = majsterkowanie, malowanie, taniec, teatr - wszystko ARTYSTYCZNE\n2. **die Kreativität wecken** = budzić kreatywność\n3. Czasowniki działań twórczych dominują wypowiedź\n\n→ **Wniosek:** Monika umożliwia dzieciom ROZWÓJ ARTYSTYCZNY (künstlerisch entwickeln) = odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (Vor der Pensionierung Musikerin) - błędna. Monika jest „Rentnerin\" (jest na emeryturze) ALE brak informacji o byciu muzykiem przed emeryturą.\n- **B** (Hausaufgaben) - błędna. Brak pomocy przy pracach domowych (to Ingrid).\n- **C** - **POPRAWNA**: basteln, malen, tanzen, Theater spielen, Kreativität wecken.\n- **D** (mit Eltern feiern) - błędna. Brak rodziców (to Cornelia).\n- **E** (Fußballer) - błędna. Brak piłkarzy.\n- **F** (nach der Arbeit, Sport) - błędna. Monika jest na emeryturze (nie ma „Arbeit\").\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - przysłówek „künstlerisch\":\n> = artystycznie. „sich künstlerisch entwickeln\" = rozwijać się artystycznie. Adjektive od „die Kunst\" (sztuka).\n\n> Reference - czasownik „wecken + Akk\":\n> = budzić. „die Kreativität wecken\" = budzić kreatywność. Synonim: anregen, fördern.\n\n> Reference - czasowniki sztuki:\n> - **basteln** = majsterkować\n> - **malen** = malować\n> - **zeichnen** = rysować\n> - **tanzen** = tańczyć\n> - **Theater spielen** = grać w teatrze\n> - **schnitzen** = rzeźbić\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 2.2, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **C**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, D, E, F lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **die Rentnerin** = emerytka\n> - **die Kreativität** = kreatywność\n> - **die Teamarbeit** = praca zespołowa\n> - **gemeinsame Aktivitäten** = wspólne aktywności\n> - **das Gemeinschaftsgefühl** = poczucie wspólnoty\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna dla Moniki |\n| A | Brak informacji o muzyce przed emeryturą |\n| B | Brak pracy domowej |\n| **C** | **POPRAWNA - basteln, malen, tanzen, Kreativität wecken** |\n| D | Brak rodziców na imprezach |\n| E | Brak piłkarzy |\n| F | Monika jest na emeryturze, nie pracuje |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pułapka opcji A - Monika jest emerytką („Rentnerin\"), ale klucz wymaga, by przed emeryturą była MUZYKIEM. Brak takiej informacji.\n\n> Uwaga: w pytaniu szukaj zbiorczego określenia („künstlerisch\") odpowiadającego wielu szczegółom z tekstu (malen, tanzen, Theater).\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D. Diese Person ermöglicht es Kindern und Eltern, miteinander zu feiern.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty transkrypcji o Cornelii:\n\n> „Cornelia richtete einen Partyraum ein, in den sie nicht nur Kinder, sondern auch deren Eltern einlädt.\"\n\n> „Hier erzählen Foto-Collagen an den Wänden über gemeinsame Faschings- und Weihnachtsfeste.\"\n\n**Wskazówki łączące:**\n1. **Partyraum** = sala imprezowa\n2. **Kinder UND Eltern einlädt** = zaprasza dzieci i rodziców\n3. **Faschings- und Weihnachtsfeste** = święta karnawałowe i Bożego Narodzenia\n4. **gemeinsame Feste** = wspólne święta\n\n→ **Wniosek:** Cornelia UMOŻLIWIA dzieciom i rodzicom WSPÓLNE ŚWIĘTOWANIE = odpowiedź **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (Musikerin) - błędna. Brak informacji o muzyce.\n- **B** (Hausaufgaben) - błędna. Brak pomocy przy pracach domowych.\n- **C** (künstlerisch) - błędna. Brak sztuk plastycznych jako głównej działalności.\n- **D** - **POPRAWNA**: Partyraum, Eltern + Kinder, Faschings- + Weihnachtsfeste.\n- **E** (Fußballer) - błędna. Brak piłkarzy.\n- **F** (Sport nach der Arbeit) - błędna. Brak sportu i kontekstu pracy zawodowej.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - czasownik „ermöglichen + Dat + Akk\":\n> „Sie ermöglicht es Kindern, zu spielen\" = umożliwia dzieciom grę. Konstrukcja: ermöglichen + es + Dat + zu + Infinitiv.\n\n> Reference - „nicht nur , sondern auch\":\n> = nie tylko , lecz także. Konstrukcja stopniująca, dodająca informację.\n\n> Reference - czasownik „einladen\":\n> Präsens: ich lade ein, du lädst ein, er/sie/es lädt ein\n> Perfekt: ich habe eingeladen (Partizip II: eingeladen)\n> Wymaga Akkusativu (kogo zapraszamy).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 2.3, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **D**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, C, E, F lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **die Volontärin** = wolontariuszka\n> - **die Foto-Collage, -n** = kolaż fotograficzny\n> - **das Fest, -e** = święto, impreza\n> - **der Fasching** = karnawał (w Bawarii/Austrii)\n> - **Weihnachten** = Boże Narodzenie\n> - **das Gefühl der Zusammengehörigkeit** = poczucie przynależności\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna dla Cornelii |\n| A | Brak muzyki |\n| B | Brak prac domowych |\n| C | Brak działań artystycznych |\n| **D** | **POPRAWNA - Partyraum + Eltern + Feste** |\n| E | Brak piłkarzy |\n| F | Brak pracy zawodowej i sportu |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: „Fasching\" to specyficzne dla południowych Niemiec/Austrii określenie karnawału. Synonimy: Karneval (na zachodzie Niemiec), Fastnacht.\n\n> Uwaga: kluczowy zwrot „miteinander zu feiern\" (wspólnie świętować) odpowiada bezpośrednio „gemeinsame Faschings- und Weihnachtsfeste\" z tekstu.\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F. Nach der Arbeit engagiert sich die Person für die sportliche Entwicklung von Kindern.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty transkrypcji o Michaelu:\n\n> „Es ist nach 17:00 Uhr - Zeit, Feierabend zu machen.\"\n\n> „Dreimal die Woche fährt Michael direkt vom Büro in eine Mittelschule in Gerasdorf bei Wien.\"\n\n> „Dort bringt er Kindern ohne Bezahlung das Fußballspielen bei.\"\n\n**Wskazówki łączące:**\n1. **nach 17:00 Uhr / Feierabend / vom Büro** = PO PRACY\n2. **Fußballspielen beibringen** = uczyć gry w piłkę nożną (SPORT)\n3. **Kindern** = dzieciom\n4. **ohne Bezahlung** = bez wynagrodzenia (wolontariat)\n\n→ **Wniosek:** Michael PO PRACY angażuje się w SPORTOWY rozwój dzieci = odpowiedź **F**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (Musikerin vor der Pensionierung) - błędna. Michael pracuje (nie jest na emeryturze).\n- **B** (Hausaufgaben) - błędna. Brak pomocy przy pracach domowych.\n- **C** (künstlerisch) - błędna. Sport, nie sztuka.\n- **D** (Eltern feiern) - błędna. Brak rodziców i świętowania.\n- **E** (Treffen mit bekannten Fußballern) - błędna. Michael SAM uczy gry, NIE organizuje spotkań ze znanymi piłkarzami.\n- **F** - **POPRAWNA**: Feierabend + Fußballspielen + Kinder.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - czasownik „beibringen + Dat + Akk\":\n> = uczyć (kogoś czegoś). „Er bringt Kindern das Schwimmen bei\" = uczy dzieci pływania. Czasownik rozdzielnie złożony (bei | bringen).\n\n> Reference - czasownik zwrotny „sich engagieren für + Akk\":\n> = angażować się w. „Sie engagiert sich für die Umwelt\" = angażuje się w sprawy środowiska.\n\n> Reference - „der Feierabend\":\n> = koniec dnia pracy. „Feierabend machen\" = kończyć pracę. „Nach Feierabend\" = po pracy.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 2.4, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **F**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **der Feierabend** = koniec dnia pracy\n> - **direkt vom Büro** = bezpośrednio z biura\n> - **die Mittelschule** = szkoła średnia\n> - **das Fußballspielen** = gra w piłkę nożną (rzeczownik odczasownikowy)\n> - **ohne Bezahlung** = bez wynagrodzenia\n> - **die Liebe für + Akk** = miłość do\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna dla Michaela |\n| A | Michael nadal pracuje |\n| B | Brak pracy domowej |\n| C | Sport, nie sztuka |\n| D | Brak świętowania z rodzicami |\n| E | Michael sam uczy, nie organizuje spotkań ze znanymi |\n| **F** | **POPRAWNA - Feierabend + Fußballspielen + Kinder** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pułapka opcji E - w tekście jest „Fußball\" ALE Michael SAM uczy gry, NIE organizuje spotkań ze ZNANYMI piłkarzami („bekannten Fußballern\"). Słowo „bekannt\" jest tu kluczowe.\n\n> Uwaga: czasownik „beibringen\" jest rozdzielnie złożony - w Präsens prefiks idzie na koniec: „Er bringt Kindern das Spielen bei.\"\n\n**2.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A. Vor der Pensionierung war diese Person Musikerin.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty transkrypcji o Else:\n\n> „Tanz ist für die pensionierte Klavierspielerin Leidenschaft.\"\n\n**Wskazówki łączące:**\n1. **pensionierte** = emerytowana (czyli PRZED emeryturą pracowała)\n2. **Klavierspielerin** = pianistka (= muzyk grajacy na pianinie)\n3. Zdanie A mówi: „Vor der Pensionierung war diese Person Musikerin\" = przed emeryturą była muzykiem\n\n→ **Wniosek:** Else PRZED emeryturą była muzykiem (pianistką) = odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** - **POPRAWNA**: pensionierte Klavierspielerin = przed emeryturą muzyk.\n- **B** (Hausaufgaben) - błędna. Else prowadzi seminaria taneczne dla dorosłych, nie pomaga dzieciom.\n- **C** (künstlerisch entwickeln Kinder) - błędna. Else uczy dorosłych walca, nie dzieci.\n- **D** (Kinder und Eltern feiern) - błędna. Brak motywu wspólnego świętowania.\n- **E** (bekannte Fußballer) - błędna. Brak piłkarzy.\n- **F** (nach der Arbeit, sportliche Entwicklung) - błędna. Else jest na emeryturze (pensioniert), nie przychodzi \"nach der Arbeit\".\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - participium jako przymiotnik: \"pensionierte Klavierspielerin\":\n> „pensioniert\" to participium II od „pensionieren\" (przejsc na emeryture), uzyte jako przymiotnik przed rzeczownikiem. Konczowka -e (slaba odmiana po rodzajniku). = emerytowana pianistka.\n\n> Reference - sufixy zawodow feminine:\n> - der Klavierspieler (m) → die Klavierspielerin (f)\n> - der Musiker (m) → die Musikerin (f)\n> - Sufiks -in tworzy zenski odpowiednik zawodu.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 2.5, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **A**\n> - **0 pkt** - wybór B, C, D, E, F lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **pensioniert** = na emeryturze, emerytowany\n> - **die Klavierspielerin** = pianistka\n> - **ehrenamtlich** = społecznie, wolontariacko\n> - **die Leidenschaft** = pasja\n> - **der Volkstanz** = taniec ludowy\n> - **die Vorkenntnisse (pl)** = wiedza wstepna, doswiadczenie\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna dla Else |\n| **A** | **POPRAWNA - pensionierte Klavierspielerin = przed emeryturą muzyk** |\n| B | Else pracuje z dorosłymi, nie pomaga dzieciom przy zadaniach |\n| C | Uczy walca dorosłych, nie rozwija dzieci artystycznie |\n| D | Brak świętowania z rodzicami i dziećmi |\n| E | Brak piłkarzy |\n| F | Else jest na emeryturze - nie ma \"pracy po pracy\" |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: kluczowa informacja skryta w jednym słowie: „pensionierte Klavierspielerin\" = muzyk przed emeryturą. Nie pomyl z opcją C (artystyczny rozwój dzieci) - Else uczy taniec, ale dla dorosłych.\n\n> Uwaga: „Volkstanz\", „Walzer\" i \"Klavierspielerin\" wszystko należy do obszaru muzyki/sztuki - ale klucz A mówi KONKRETNIE o zawodzie przed emeryturą, co odpowiada słowu \"Musikerin\".","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie wywiad z nurkiem Svenem Penszukiem. Na podstawie\ninformacji zawartych w nagraniu odpowiedz na pytania 3.1.-3.4., tak aby jak\nnajbardziej precyzyjnie oddać sens wysłuchanego tekstu. Na pytania należy\nodpowiedzieć w języku niemieckim.\n3.1. Welches Hauptziel hat Sven Penszuk beim Freitauchen?\n3.2. Wodurch entstand Svens Faszination für das Freitauchen?\n3.3. Welchen von seinen Erfolgen schätzt Sven am meisten?\n3.4. Was ist Sven zufolge beim Freitauchen als Leistungssport genauso wichtig wie die\nkörperliche Fitness?\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ 1. ORAZ 2. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-R0-100","answer":null,"answer_text":"3. Jeżeli lukę należy uzupełnić liczebnikiem, numerem telefonu, godziną lub\nwyrazem/wyrazami o wysokiej frekwencji w języku niemieckim, wówczas wymagana jest\npełna poprawność zapisu.","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C. Man soll sich an den eigenen Begabungen orientieren.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nPytanie: wg jakich kryteriów Neubauer zaleca wybór zawodu?\n\nKluczowe fragmenty:\n\n> „Unsere Interessen können sich schnell ändern, sie werden vielfach auch von Stereotypen, von unserem Umfeld, von Eltern oder Freunden geprägt.\"\n\n> „Viel stabiler sind unsere Begabungen. Deshalb sollten wir bei der Wahl des Jobs eher auf unsere Begabungen achten. Wir sollten das machen, was wir können.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **Interessen ändern sich schnell** = zainteresowania szybko się zmieniają (NIE wiarygodne kryterium)\n2. **Begabungen sind stabiler** = uzdolnienia SA stabilniejsze (DOBRE kryterium)\n3. **auf Begabungen achten** = zwracać uwagę na uzdolnienia\n\n→ **Wniosek:** kryterium = własne uzdolnienia = odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (eigene Interessen) - błędna. Neubauer KRYTYKUJE oparcie się na zainteresowaniach (zmieniają się szybko).\n- **B** (Stabilität sichert) - błędna. Słowo „stabil\" pojawia się, ale o BEGABUNGEN, nie o stabilności finansowej.\n- **C** - **POPRAWNA**: „auf Begabungen achten\".\n- **D** (Eltern/Freunden beraten lassen) - błędna. Neubauer wymienia rodziców/przyjaciół jako ŹLE wpływający na zainteresowania.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - „sollen\" vs „sollten\":\n> „sollten\" = Konjunktiv II od „sollen\" → zalecenie/sugestia (powinno się). „Deshalb sollten wir achten\" = dlatego powinniśmy zwracać uwagę.\n\n> Reference - „sich orientieren an + Dat\":\n> = kierować się czymś, orientować się na. Synonim: „auf etw. achten\".\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 3.1, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **C**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **die Begabung, -en** = uzdolnienie, talent\n> - **das Interesse, -n** = zainteresowanie\n> - **stabil** = stabilny\n> - **prägen** = kształtować, wpływać\n> - **auf etw. achten** = zwracać uwagę na coś\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Neubauer odradza kierowanie się interessen - szybko się zmieniają |\n| B | \"Stabil\" dotyczy Begabungen, nie stabilności finansowej |\n| **C** | **POPRAWNA - \"auf Begabungen achten\"** |\n| D | Eltern/Freunde negatywnie wpływają na Interessen |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pułapka opcji A - wszyscy (Eltern, Freunde, Berufsberater) radzą „Folge deinen Interessen\", ale Neubauer temu ZAPRZECZA. Słowo „Aber\" wprowadza kontrargument.\n\n> Uwaga: slowo „stabil\" w odpowiedzi B to mylenie z fragmentem tekstu o stabilności Begabungen - kontekst jest inny.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B. Das Rechnen mit Zahlen.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nPytanie: co ludzie ZANIŻAJĄ (unterschätzen) w ocenie siebie?\n\nKluczowe fragmenty:\n\n> „Unsere sprachlichen Fähigkeiten überschätzen wir eher und beim Rechnen mit Zahlen ist es umgekehrt: Hier unterschätzen wir uns.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **überschätzen** = przeceniać (zawyżać ocenę)\n2. **unterschätzen** = nie doceniać (zaniżać ocenę)\n3. **sprachliche Fähigkeiten** → überschätzen (ZAWYŻAMY)\n4. **Rechnen mit Zahlen** → unterschätzen (ZANIŻAMY) = to jest odpowiedź\n\n→ **Wniosek:** ludzie ZANIŻAJĄ swoje umiejętności rachunkowe = odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (räumliches Denken) - błędna. O przestrzennym myśleniu mówi się w kontekście RÓŻNIC MIĘDZY PŁCIAMI, nie samooceny.\n- **B** - **POPRAWNA**: „beim Rechnen unterschätzen wir uns\".\n- **C** (sprachliche Fähigkeiten) - błędna. Fähigkeiten językowe są PRZECENIANE (überschätzen), nie niedoceniane.\n- **D** (Auto fahren) - błędna. Kierowcy są przykładem ogólnego zawyżania oceny (97 z 100 uważa, że jest ponadprzeciętnym kierowcą), ale to ZAWYŻANIE, nie ZANIŻANIE.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - „umgekehrt\":\n> = odwrotnie. Wskazuje na kontrast: „sprachlich = überschätzen\" KONTRA „Rechnen = unterschätzen\".\n\n> Reference - czasowniki oceny:\n> - **überschätzen** = przeceniać (über = za dużo)\n> - **unterschätzen** = nie doceniać (unter = za mało)\n> - **einschätzen** = oceniać (neutral)\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 3.2, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **B**\n> - **0 pkt** - wybór A, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **schätzen** = cenić, szanować\n> - **einschätzen** = oceniać\n> - **überschätzen** = przeceniać\n> - **unterschätzen** = niedoceniać\n> - **der Wirklichkeit entsprechen** = odpowiadać rzeczywistości\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Räumliches Denken - temat różnic miedzy płciami, nie samooceny |\n| **B** | **POPRAWNA - „beim Rechnen unterschätzen wir uns\"** |\n| C | Sprachliche Fähigkeiten → przeCENIAMY (überschätzen), nie zaniżamy |\n| D | Kierowcy to przykład zawyżania (überschätzen), nie zaniżania |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: kluczowy kontrast w zdaniu - „überschätzen\" (zawyżać) vs „unterschätzen\" (zaniżać). Pytanie pyta o ZANIŻANIE (geringer einschätzen als Wirklichkeit).\n\n> Uwaga: przykład z kierowcami (97/100) ilustruje ZAWYŻANIE samooceny ogólnie - nie jest odpowiedzią na pytanie o konkretne umiejętności.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D. Bei Männern ist das räumliche Denken stärker entwickelt als bei Frauen.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nPytanie: jakie RÓŻNICE między płciami dostrzega Neubauer?\n\nKluczowe fragmenty:\n\n> „In Wirklichkeit sind Männer und Frauen im sprachlichen Bereich gleich gut. Auch im Rechnen sind die Unterschiede fast null.\"\n\n> „Den einzigen Unterschied zwischen den Geschlechtern sehe ich in der Fähigkeit, die Beziehungen zwischen Objekten im Raum zu erkennen, also im räumlichen Denken. In diesem Bereich haben Frauen in der Regel größere Schwierigkeiten.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **Im sprachlichen Bereich gleich gut** = równi (brak różnicy)\n2. **Im Rechnen fast null** = prawie brak różnicy\n3. **Den einzigen Unterschied** = JEDYNA różnica\n4. **räumliches Denken** = myślenie przestrzenne\n5. **Frauen größere Schwierigkeiten** = kobiety mają więcej trudności → mężczyźni lepsi\n\n→ **Wniosek:** jedyna różnica = räumliches Denken, w którym KOBIETY mają trudności = mężczyźni lepsi = odpowiedź **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (Männer mutiger) - błędna. To STEREOTYP wymieniony przez Neubauera, który go NIE potwierdza.\n- **B** (Frauen sprachlich besser) - błędna. Neubauer OBALA ten stereotyp: „im sprachlichen Bereich gleich gut\".\n- **C** (Rechnen: Frauen weit hinter Männern) - błędna. „Im Rechnen sind die Unterschiede fast null\".\n- **D** - **POPRAWNA**: jedyna potwierdzona przez Neubauera różnica.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - „in Wirklichkeit\":\n> = w rzeczywistości. Sygnał obalania stereotypu. Po nim następuje PRAWDA wg Neubauera.\n\n> Reference - stopniowanie przymiotników:\n> „stärker entwickelt\" = Komparativ od „stark\" (silny). „Bei Männern stärker als bei Frauen\" = u mężczyzn mocniej rozwinięte niż u kobiet.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 3.3, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **D**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **das räumliche Denken** = myślenie przestrzenne\n> - **Unterschiede zwischen den Geschlechtern** = różnice między płciami\n> - **in der Regel** = z reguły\n> - **Schwierigkeiten haben** = mieć trudności\n> - **ausgleichen** = wyrównywać\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Neubauer wymienia odwagę jako STEREOTYP - go nie potwierdza |\n| B | Neubauer obala mit: \"im sprachlichen Bereich gleich gut\" |\n| C | Neubauer stwierdza: \"Im Rechnen fast null\" |\n| **D** | **POPRAWNA - jedyna różnica: räumliches Denken** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: Neubauer WYMIENIA stereotypy (odwaga, troska, jezyk) tylko po to, żeby je OBALIĆ. Kluczowe słowo „In Wirklichkeit\" = w rzeczywistości.\n\n> Uwaga: „Den einzigen Unterschied sehe ich\" - liczba pojedyncza „einzig\" (jedyny) - to precyzyjny sygnał, że to JEDYNA prawdziwa różnica.\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B. wieso man sich vor der Berufswahl beraten lassen soll.**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nPytanie o OSTATNIĄ wypowiedź psychologa (letzten Aussage).\n\nKluczowe fragmenty ostatniego akapitu:\n\n> „Im Laufe des Lebens nähern sich Interessen und Fähigkeiten zwar an. Aber gerade in der Lebensphase, in der wir uns für einen Beruf entscheiden sollen, liegt beides besonders weit auseinander.\"\n\n> „Man sieht das in den Casting-Shows im Fernsehen: Nicht wenige Jugendliche wollen Popstar werden, obwohl sie absolut keine Begabung mitbringen.\"\n\n> „Daher empfehle ich eine psychologische Berufsberatung. Außerdem sollte man viel ausprobieren und sich selbst fragen: Kann ich das wirklich?\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **Interessen und Fähigkeiten weit auseinander** = powód, dla którego potrzebna jest porada\n2. **Casting-Shows** - ilustracja problemu (bez Begabung chcą byc gwiazdami)\n3. **Daher empfehle ich** = dlatego zalecam (wniosek z rozumowania)\n4. **psychologische Berufsberatung** = doradztwo zawodowe (= beraten lassen)\n\n→ **Wniosek:** psycholog WYJAŚNIA DLACZEGO (wieso) należy skorzystać z porady = odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (Fähigkeiten auf dem Arbeitsmarkt) - błędna. Brak informacji o rynku pracy.\n- **B** - **POPRAWNA**: „Daher empfehle ich eine Berufsberatung\" + uzasadnienie.\n- **C** (was Jugendliche beeinflusst) - błędna. Neubauer opisuje problem, nie główny czynnik wpływu.\n- **D** (was durch Casting-Shows lernen) - błędna. Casting-Shows to tylko ILUSTRACJA problemu, nie główny temat.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - spójnik „daher\":\n> = dlatego, z tego powodu. Wyraża SKUTEK/WNIOSEK z poprzednich zdań. Synonim: deshalb, deswegen.\n> Po „daher\" → inwersja: „Daher empfehle ich \"\n\n> Reference - zdanie pośrednie z „wieso\":\n> = dlaczego, z jakiego powodu. Pytanie o PRZYCZYNĘ. W zdaniu podrzędnym verb na końcu.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 3.4, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **B**\n> - **0 pkt** - wybór A, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.2) Zdający określa główną myśl [ ] części tekstu**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **die Berufsberatung** = doradztwo zawodowe\n> - **sich beraten lassen** = dać sobie poradzić\n> - **auseinander liegen** = bardzo się różnić, być daleko od siebie\n> - **ausprobieren** = próbować, testować\n> - **mitbringen** = przynosić ze sobą\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Brak informacji o Arbeitsmarkt |\n| **B** | **POPRAWNA - Daher empfehle ich Berufsberatung + uzasadnienie** |\n| C | Casting-Shows to ilustracja, nie główny temat o wpływach |\n| D | Casting-Shows to tylko przykład problemu, nie temat lekcji |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pułapka opcji D - Casting-Shows SA WSPOMNIANE, ale tylko jako ilustracja. Pytanie pyta o GŁÓWNY TEMAT ostatniej wypowiedzi.\n\n> Uwaga: „daher\" (spójnik skutku) + „empfehlen\" (zalecać) = schemat wywodu: problem → wniosek → zalecenie. Struktura typowa dla odpowiedzi na pytanie „wieso\".","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-5)\nPrzeczytaj tekst, który został podzielony na cztery części (A-D) oraz zdania\ngo dotyczące (4.1.-4.5.). Do każdego zdania dopasuj właściwą część tekstu.\nWpisz rozwiązania do tabeli.\nUwaga: jedna część tekstu pasuje do dwóch zdań.\n4.1. Der Aufenthalt in anderen Ländern hat Isabellas Denkweise beeinflusst.\n4.2. Nach ihren Auslandsreisen schätzte es Isabella, wieder bei sich zu Hause\nzu sein.\n4.3. Isabella hat nach dem Schulabschluss einen anderen Weg gewählt als ihre\nGleichaltrigen.\n4.4. Die ersten Wochen nach der Rückkehr in ihr Heimatland waren für Isabella\nschwierig.\n4.5. Während des Aufenthalts in einem fremden Land hat Isabella\ndie Einheimischen sympathisch gefunden.\nEIN LEBEN OHNE FESTES ZUHAUSE\nА. Isabella hat bei sozialen Projekten in vielen Ländern mitgearbeitet und war immer\nunterwegs. Sie hat ohne festes Zuhause gelebt, anders als ihre Freunde, die sich nach\ndem Abi Gedanken gemacht haben, ob sie während des Studiums in einem\nStudentenheim oder in einer WG wohnen werden. „Teilweise war es für mich sehr\nanstrengend, ständig unterwegs zu sein“, sagt sie. Immer dann, wenn sie sich in einem\nLand eingelebt hatte, musste sie es schon wieder verlassen.\nВ. Isabella hat keinen Luxus erwartet, wenn sie in neue Länder, u. a. nach Nepal oder\nKambodscha, gereist ist, sodass es nur besser werden konnte als in ihren Vorstellungen.\n„In Nepal habe ich für vier Wochen in einem Waisenhaus gelebt und in Kambodscha\neinen Monat lang in einer Englischschule Einheimische unterrichtet. Die Arbeit hat mir\neinen Einblick in das jeweilige Land ermöglicht. Durch den Aufenthalt in Asien sehe ich\ndie Welt mit anderen Augen“, sagt sie. „Besonders in Momenten, in denen ich Heimweh\nhatte, suchte ich Gesellschaft.“\nС. In Nepal hat sie sich sehr wohl gefühlt. An der Englischschule hat sie mit zwei anderen\ndeutschen Mädchen gearbeitet. In dem Dorf, wo sie gewohnt haben, waren sie Exoten.\nMenschen haben ihnen zugewunken oder sie zum Essen eingeladen. „Die Lebensweise\nder Einheimischen ist so locker, unkompliziert und spontan, ganz anders als\nin Deutschland. Auch das Ehepaar, das für uns gekocht hat, war sehr herzlich. Wenn wir\nvon einem unserer Ausflüge zurückkamen, hatten wir das Gefühl, dass wir nach Hause\nkommen. Ich bin wirklich glücklich, dass ich das erleben durfte.“\nMJNP-R0-100\nD. Als sie wieder in Deutschland war, hat sie sich fast zwei Monate lang ziemlich fremd\ngefühlt. Auch deshalb, weil sie noch viel Zeit bis zum Beginn ihres Studiums hatte, hing\nsie ein bisschen in der Schwebe. Sie hat nicht gearbeitet und auch keine Kurse besucht.\nSie fand Deutschland grau, die Deutschen größtenteils zurückhaltend und ihre\nHeimatstadt langweilig. Aber sie war trotzdem froh, wieder in einem richtigen Bett\nzu schlafen und ihre Familie und Freunde wieder um sich zu haben.\nNa podstawie: www.weltweiser.de\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-R0-100","answer":"4.1 = C; 4.2 = A; 4.3 = C; 4.4 = B","answer_text":"4. Jeżeli lukę należy uzupełnić wyrazem/wyrazami o niskiej frekwencji w języku niemieckim,\ndopuszczalne są błędy językowe i/lub ortograficzne, o ile nie zakłócają komunikacji,\na odpowiedź wskazuje, że zdający zrozumiał tekst.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZdanie zadania: Isabella po powrotach za granicę CENIŁA sobie pobyt w domu.\n\nKluczowy fragment z części **C**:\n\n> „Aber sie war trotzdem froh, wieder in einem richtigen Bett zu schlafen und ihre Familie und Freunde wieder um sich zu haben.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **trotzdem froh** = mimo to zadowolona (contrast = doceniała to)\n2. **wieder in einem richtigen Bett** = znowu we własnym łóżku (dom)\n3. **Familie und Freunde wieder um sich** = rodzina i przyjaciele znowu wokół niej\n\n→ **Wniosek:** część C mówi o tym, że Isabella ceniła sobie powrót do domu (mimo negatywnych odczuć wobec Niemiec).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** - opisuje trudności bycia w podróży, nie stosunek do domu.\n- **B** - opisuje pozytywne doświadczenia z Nepalu (goscinnosc Nepalczyków).\n- **C** - **POPRAWNA**: „froh, wieder schlafen\" i „Familie und Freunde\".\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - „schätzen\":\n> = cenić. „Sie schätzte es\" = ceniła sobie. Synonim: zu schätzen wissen, genießen.\n\n> Reference - Infinitivkonstruktion mit „froh\":\n> „froh sein, zu + Infinitiv\" = być szczęśliwym, że → „Sie war froh, wieder zu schlafen\" = była szczęśliwa, że znowu śpi (we własnym łóżku).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 4.1, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór **C**\n> - **0 pkt** - wybór A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **trotzdem** = mimo to\n> - **froh sein** = być szczęśliwym\n> - **wieder** = znowu\n> - **um sich haben** = mieć wokół siebie\n> - **schätzen** = cenić\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Opisuje trudności podróżowania, nie docenianie domu |\n| B | Opisuje goscinnosc Nepalczyków, nie stosunek do domu |\n| **C** | **POPRAWNA - froh, wieder Bett + Familie** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: slowo „trotzdem\" (mimo to) jest kluczowe - Isabella MIMO negatywnych odczuć do Niemiec DOCENIAŁA powrót. Kontrast wprowadzony przez „aber trotzdem\".\n\n> Uwaga: uwaga o części C pasującej do DWÓCH zdań (zad. 4.1 i 4.3) - obie sa poprawne dla C.\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZdanie zadania: Isabella po UKONCZENIU SZKOLY (Schulabschluss) wybrała INNĄ DROGĘ niż rówieśnicy.\n\nKluczowy fragment z części **A**:\n\n> „Sie hat ohne festes Zuhause gelebt, anders als ihre Freunde, die sich nach dem Abi Gedanken gemacht haben, ob sie während des Studiums in einem Studentenheim oder in einer WG wohnen werden.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **nach dem Abi** = po maturze (Abi = Abitur = matura = Schulabschluss)\n2. **anders als ihre Freunde** = inaczej niż przyjaciele = INNĄ DROGĘ\n3. Przyjaciele: martwili się o akademik/WG → normalna droga\n4. Isabella: zycie bez stalego domu, praca w projektach spolecznych\n\n→ **Wniosek:** część A bezposrednio mówi o wyborze innej drogi po maturze = odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** - **POPRAWNA**: „anders als ihre Freunde nach dem Abi\".\n- **B** - opisuje konkretne doswiadczenia w Nepalu/Kambodzy, nie porównanie ze rówieśnikami.\n- **C** - opisuje powrót do Niemiec i trudny czas readaptacji.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - relacyjny spójnik „anders als\":\n> = inaczej niż. Wyraża kontrast między dwiema opcjami. „Sie lebte anders als ihre Freunde\" = zyła inaczej niż jej przyjaciele.\n\n> Reference - „das Abitur\" (Abi):\n> = matura w Niemczech (odpowiednik polskiego egzaminu maturalnego). „nach dem Abi\" = po maturze = nach dem Schulabschluss.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 4.2, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór **A**\n> - **0 pkt** - wybór B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **der Schulabschluss** = ukonczenie szkoly\n> - **das Abitur (Abi)** = matura (Niemcy)\n> - **die Gleichaltrigen** = rówieśnicy\n> - **anders als** = inaczej niż\n> - **das Studentenheim** = akademik\n> - **die WG (Wohngemeinschaft)** = wspolne mieszkanie (flatshare)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| **A** | **POPRAWNA - anders als ihre Freunde + nach dem Abi** |\n| B | Opisuje doswiadczenia z zagranicy, nie decyzję po maturze |\n| C | Opisuje readaptację po powrocie, nie decyzję po maturze |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: „Abi\" = skrót od „Abitur\" (matura). Zrozumienie tego skrótu jest kluczowe do identyfikacji momentu „nach dem Schulabschluss\".\n\n> Uwaga: „Gleichaltrige\" (rówieśnicy) odpowiada „Freunde\" z tekstu - słowo zdania zadania jest bardziej formalne, ale znaczenie takie samo.\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZdanie zadania: pierwsze tygodnie po POWROCIE do ojczyzny były dla Isabelli trudne.\n\nKluczowe fragmenty z części **C**:\n\n> „Als sie wieder in Deutschland war, hat sie sich fast zwei Monate lang ziemlich fremd gefühlt.\"\n\n> „Sie fand Deutschland grau, die Deutschen größtenteils zurückhaltend und ihre Heimatstadt langweilig.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **wieder in Deutschland** = po powrocie do Niemiec (Heimatland)\n2. **zwei Monate lang ziemlich fremd gefühlt** = czula się obco przez dwa miesiące\n3. **Deutschland grau, Deutschen zurückhaltend, Heimatstadt langweilig** = negatywna ocena\n4. **in der Schwebe** = w zawieszeniu (przenośnia: niepewnosc, brak kierunku)\n\n→ **Wniosek:** część C opisuje trudny czas po powrocie = odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** - opisuje trudnosc bycia STALE W DRODZE, nie po powrocie.\n- **B** - opisuje pozytywne doswiadczenia za granicą (gościnosc Nepalczyków).\n- **C** - **POPRAWNA**: „fremd gefühlt\", „Deutschland grau\", „langweilig\".\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - Plurquamperfekt (había) vs Perfekt:\n> „Als sie wieder in Deutschland war\" = Plusquamperfekt kontekst (stan przeszly)\n> „hat sie sich gefühlt\" = Perfekt (zdarzenie)\n> Struktura: Als + Plusquamperfekt/Präteritum → konkluzja w Perfekt.\n\n> Reference - „sich fremd fühlen\":\n> = czuć się obco. Przymiotnik „fremd\" = obcy, nieznajomy. Synonim: sich nicht wohl fühlen, sich unwohl fühlen.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 4.3, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór **C**\n> - **0 pkt** - wybór A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **die Rückkehr** = powrót\n> - **das Heimatland** = ojczyzna\n> - **sich fremd fühlen** = czuć się obco\n> - **in der Schwebe hängen** = byc w zawieszeniu\n> - **zurückhaltend** = powściągliwy, wycofany\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Trudnosc bycia w ciągłej podróży, nie po powrocie |\n| B | Pozytywne doswiadczenia za granicą |\n| **C** | **POPRAWNA - fremd gefühlt + Deutschland grau** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: część C pasuje do DWÓCH zdań zadania (4.1 i 4.3) - tak jest zaznaczone w poleceniu (\"jedna część pasuje do dwóch zdań\").\n\n> Uwaga: „die ersten Wochen\" (pierwsze tygodnie) odpowiada „fast zwei Monate lang\" (prawie dwa miesiące) - kilka tygodni to odpowiednik.\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZdanie zadania: podczas pobytu w obcym kraju Isabella UWAZALA MIEJSCOWYCH za sympatycznych.\n\nKluczowe fragmenty z części **B**:\n\n> „Menschen haben sie immer herzlich begrüßt oder sie zum Essen eingeladen.\"\n\n> „Die Lebensweise der Menschen dort ist so locker, unkompliziert und spontan, ganz anders als in Deutschland. Auch das Ehepaar, das für uns gekocht hat, war sehr nett.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **herzlich begrüßt** = serdecznie witani (pozytywne)\n2. **zum Essen eingeladen** = zapraszani na posilek (gościnosc)\n3. **locker, unkompliziert und spontan** = luz, nieskomplikowani, spontaniczni\n4. **sehr nett** = bardzo mili (= sympathisch)\n\n→ **Wniosek:** część B opisuje pozytywne nastawienie do miejscowych = odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** - opisuje trudnosc podróżowania i koniecznosc opuszczania krajów. Brak opisu Einheimischen.\n- **B** - **POPRAWNA**: herzlich, locker, sehr nett.\n- **C** - opisuje powrót do Niemiec i poczucie obcości. Niemcy opisani jako „zurückhaltend\" (chłodni).\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - „jemanden sympathisch finden\":\n> = uważać kogoś za sympatycznego. Alternatywnie: jemanden nett finden, jemanden mögen.\n\n> Reference - „herzlich\":\n> = serdecznie (Adverb). Antonim: kühl, kalt, zurückhaltend (ta ostatnia o Niemcach w części C).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 4.4, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór **B**\n> - **0 pkt** - wybór A, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **die Einheimischen** = miejscowi, tubylcy\n> - **sympathisch** = sympatyczny\n> - **herzlich** = serdecznie\n> - **locker** = swobodny, rozluznionych\n> - **unkompliziert** = nieskomplikowany\n> - **spontan** = spontaniczny\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Opisuje trudnosc podróżowania, nie Einheimischen |\n| **B** | **POPRAWNA - herzlich, locker, sehr nett** |\n| C | Niemcy opisani jako „zurückhaltend\" - NEGATYWNIE |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: kontrast między B i C - w B miejscowi (Nepal) SA SYMPATYCZNI (herzlich), w C Niemcy SA CHŁODNI (zurückhaltend). To lustrzane odbicie.\n\n> Uwaga: „Einheimischen\" = miejscowi (w obcym kraju) vs „die Deutschen\" w C. Kluczowe słowo wskazujące na B.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-5)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto pięć fragmentów. Wpisz w każdą lukę (5.1.-5.5.)\nliterę, którą oznaczono brakujący fragment (A-F), tak aby otrzymać spójny i logiczny\ntekst.\nUwaga: jeden fragment został podany dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nKOMPLEXE THEMEN ALS COMIC\nJulia Schneider ist Comic-Essayistin und promovierte Volkswirtin. Ihr bisher bekanntester\nComic „Essay über künstliche Intelligenz“ von 2019 wurde ein internationaler Erfolg.\nWie lernt ein Computer, Hunde von Katzen zu unterscheiden? Wie funktioniert das deutsche\nSteuersystem? Wie funktionieren Algorithmen? 5.1. Außerdem geht sie in ihren\nComics auch auf das Thema möglicher Fehler und Gefahren der Technik ein.\nComics mochte sie schon lange und so entstand irgendwann die Idee, durch ein paar\nGrafiken und pointierte Texte das Thema künstliche Intelligenz zu vermitteln. Gemeinsam\nmit der Comiczeichnerin Lena Kadriye Ziyal entwickelte sie dann den Comicessay „Wir\nmüssen reden, KI“. Den Comic kann man über eine Creative-Commons-Lizenz, also frei\nverwendbar, in vielen Sprachen herunterladen. 5.2. Deshalb erhält sie zahlreiche\nEinladungen zu Ausstellungen und Vorträgen überall auf der Welt. „Mittlerweile haben den\nComic über 30.000 Leute auf der ganzen Welt heruntergeladen und das ist etwas, das ich\nmir nie hätte vorstellen können“, sagt sie. Genau das war aber die Idee: „Wir wollten ein\nProdukt anbieten, das für alle zugänglich ist.“\nAktuell bereitet sie ihr nächstes Buchprojekt über die Finanzwelt vor, „Money Matters“.\n5.3. Dieser Comic soll im Sommer erscheinen und wie ihre anderen Comics frei\nzugänglich sein. Parallel zu dem Buchprojekt „Money Matters“ arbeitet Julia Schneider seit\nBeginn der Corona-Krise an den „Corona Scribbles“. 5.4. Mit kurzen, persönlichen\nTexten und vereinfachten Schwarz-Weiß-Zeichnungen lädt sie die Leser auf eine Reise\ndurch verschiedene Aspekte der Corona-Realität ein. „Ich will den Leuten nicht sagen:\nSo ist die Welt“, sagt Schneider. Vielmehr will sie einfach ihre subjektive Sicht zeigen und\nihre Leser nicht nur online zum Meinungsaustausch einladen. 5.5. Eine Idee, die sie\nrealisieren will, wären Ausstellungen mit Comiczeichnungen in öffentlichen Räumen.\nNa podstawie: www.tagesspiegel.de\nMJNP-R0-100\nA. Julia freut sich, denn da dieser Download kostenlos ist, werden ihre frei verfügbaren\nComics mehr gelesen und haben ein sehr breites Publikum.\nB. Das sollte eine lose Comicserie über ihre Gedanken und Erlebnisse rund um\ndie Pandemie sein.\nC. Wegen ihres Studiums faszinieren sie künstlerische Themen, deswegen hat sie sich für\nComics entschieden.\nD. Die Wissenschaftlerin setzt sich mit diesen und anderen Themen aus den Bereichen\nWirtschaft, Innovation und Data Science auseinander.\nE. Es soll ein Comic-Handbuch über Geld sein, das das deutsche Steuersystem\nanschaulich erklärt.\nF. Deswegen überlegt sie momentan, wie sie ihre Konzepte aus der digitalen in die analoge\nWelt übertragen kann.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-R0-100","answer":null,"answer_text":"5. Jeżeli lukę należy uzupełnić dłuższym fragmentem tekstu lub zadanie wymaga\nodpowiedzi pełnym zdaniem, kluczowe jest przekazanie komunikatu.\nUwaga!\n1. W zasadach oceniania rozwiązań zadań ustalanych dla konkretnych zadań w arkuszu\negzaminacyjnym mogą zostać określone wyjątki od powyższych zasad, np.\ndopuszczające uzgodniony katalog błędów w przypadku danego wyrazu.\n2. Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są\nmerytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.\nRozumienie ze słuchu\nZadanie 1.\nZadanie\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nPoprawna\nodpowiedź\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nWersja arkusza\nA\nB","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nLuka 5.1. stoi po serii pytan retorycznych (Wie lernt ein Computer ? Wie funktioniert das Steuersystem ? Wie funktionieren Algorithmen?) i przed zdaniem o tematach bledów technologii.\n\nFragment D:\n> „Die Wissenschaftlerin setzt sich mit diesen und anderen Themen aus den Bereichen Wirtschaft, Innovation und Data Science auseinander.\"\n\n**Wskazówki spójności:**\n1. **diesen und anderen Themen** = „tych i innych tematach\" → nawiązanie do PYTAN RETORYCZNYCH przed luką (Computer, Steuersystem, Algorithmen)\n2. **Wirtschaft** = gospodarka (Steuersystem = system podatkowy → gospodarka)\n3. **Innovation und Data Science** = sciągają razem pytania o algorytmy i AI\n4. Zdanie po luce: „Außerdem geht sie auch auf Fehler und Gefahren der Technik ein\" → logiczna kontynuacja tematów Julii\n\n→ **Wniosek:** fragment D łączy pytania retoryczne z opisem zainteresowań Julii = odpowiedź **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (Download kostenlos) - pasuje do 5.2 (kontekst Creative-Commons-Lizenz).\n- **B** (lose Comicserie / Pandemie) - pasuje do 5.3 (kontekst Corona Scribbles).\n- **C** (Studium, künstlerische Themen) - nie pasuje: Julia jest Volkswirtin, nie artystką.\n- **D** - **POPRAWNA**: „diesen Themen\" = anaphora do pytan retorycznych.\n- **E** (digitale → analoge Welt) - pasuje do 5.4 (kontekst „nicht nur online\").\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - zaimek wskazujący „diesen\":\n> = tych (Dativ pl. od „dieser\"). „Mit diesen Themen\" = z tymi tematami. Anaforyczne nawiązanie do poprzednich zdań.\n\n> Reference - „sich auseinandersetzen mit + Dat\":\n> = zajmować sie czymś, analizować coś. Czasownik rozdzielny: „Sie setzt sich mit auseinander\".\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 5.1, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór **D**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, C, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6) Zdający rozpoznaje związki między częściami tekstu**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **promovierte** = z doktoratem\n> - **die Volkswirtin** = ekonomistka (dr ekonomii)\n> - **Data Science** = nauka o danych\n> - **sich auseinandersetzen mit** = zajmować sie, analizować\n> - **künstliche Intelligenz** = sztuczna inteligencja\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego nie pasuje do luki 5.1 |\n| A | Dotyczy popularności darmowego pobrania (pasuje do 5.2) |\n| B | Dotyczy Corona Scribbles (pasuje do 5.3) |\n| C | Julia to ekonomistka, nie artystka ze studiów |\n| **D** | **POPRAWNA - diesen Themen = anaphora do pytan** |\n| E | Dotyczy przejscia digital → analog (pasuje do 5.4) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: klucz do lukowego zadania to SPÓJNOSC (Kohärenz). Fragment D zawiera „diesen Themen\" - zaimek wskazujący odnoszący sie do KONKRETNYCH PYTAN przed luką.\n\n> Uwaga: fragment C (artystyczne tematy ze studiów) jest PUŁAPKĄ - Julia rzeczywiscie tworzy komiksy, ale jej zawód to Volkswirtin (ekonomistka), nie artystka.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nLuka 5.2. stoi po: „Den Comic kann man über eine Creative-Commons-Lizenz, also frei verwendbar, in vielen Sprachen herunterladen.\" i przed: „Deshalb erhält sie zahlreiche Einladungen zu Ausstellungen \"\n\nFragment A:\n> „Julia freut sich, denn da dieser Download kostenlos ist, werden ihre frei verfügbaren Comics mehr gelesen und haben ein sehr breites Publikum.\"\n\n**Wskazówki spójności:**\n1. **PRZED luką**: Creative-Commons-Lizenz, frei verwendbar, herunterladen = DARMOWE POBIERANIE\n2. Fragment A: **da dieser Download kostenlos ist** = nawiązanie do darmowego pobierania\n3. **breites Publikum** = szerokie grono odbiorców\n4. **PO luce**: „Deshalb erhält sie zahlreiche Einladungen\" = SKUTEK szerokiego grona czytelników\n5. Logika: darmowy pobór → szerokie grono → zaproszenia\n\n→ **Wniosek:** fragment A łączy darmowe pobieranie (przed) z szeroką publicznością → zaproszeniami (po) = odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** - **POPRAWNA**: Download kostenlos + breites Publikum → logicznie prowadzi do Einladungen.\n- **B** (Corona Scribbles) - pasuje do 5.3.\n- **C** (artystyczne tematy) - nie pasuje kontekstowo.\n- **D** (Wissenschaftstthemen) - już użyte w 5.1.\n- **E** (digitale → analoge Welt) - pasuje do 5.4.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - spójnik „denn\":\n> = bowiem, gdyż. Spójnik współrzędny przyczyny. NIE zmienia szyku (normalny szyk po nim): „denn da dieser Download kostenlos ist \"\n\n> Reference - „da\" w funkcji spójnika przyczynowego:\n> = ponieważ (w zdaniu podrzędnym). Różnica od „weil\": „da\" używane gdy przyczyna jest juz znana, „weil\" - nowa informacja.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 5.2, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór **A**\n> - **0 pkt** - wybór B, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6) Zdający rozpoznaje związki między częściami tekstu**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **die Creative-Commons-Lizenz** = licencja Creative Commons (wolne uzywanie)\n> - **frei verwendbar** = swobodnie uzywany\n> - **das Publikum** = publicznosc, grono czytelników\n> - **herunterladen** = pobierać (plik)\n> - **zugänglich** = dostepny\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego nie pasuje do luki 5.2 |\n| **A** | **POPRAWNA - Download kostenlos + breites Publikum** |\n| B | Corona Scribbles (pasuje do 5.3) |\n| C | Artystyczne tematy ze studiów (nie pasuje) |\n| D | Juz użyte w 5.1 |\n| E | digital → analog (pasuje do 5.4) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: slowo „deshalb\" PO luce jest KLUCZOWE - wskazuje na SKUTEK. Fragment A musi byc PRZYCZYNĄ zaproszenia (Einladungen). Szerokie grono (breites Publikum) = przyczyna zainteresowania miedzynarodowego.\n\n> Uwaga: Creative-Commons-Lizenz = licencja zezwalajaca na darmowe rozprowadzanie. „frei verwendbar\" = mozna uzywac swobodnie.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nLuka 5.3. stoi po: „Seit Beginn der Corona-Krise arbeitet Julia Schneider an den 'Corona Scribbles'.\" i przed: „Mit kurzen, persönlichen Texten und vereinfachten Schwarz-Weiß-Zeichnungen \"\n\nFragment B:\n> „Das sollte eine lose Comicserie über ihre Gedanken und Erlebnisse rund um die Pandemie sein.\"\n\n**Wskazówki spójności:**\n1. **PRZED luką**: Corona Scribbles = projekt Julii - ale bez opisu, czym SA\n2. Fragment B: **eine lose Comicserie über die Pandemie** = definicja/opis Corona Scribbles\n3. **PO luce**: „Mit kurzen, persönlichen Texten\" = kontynuacja opisu projektu (szczegóły)\n4. Logika: nazwa projektu (Corona Scribbles) → opis co to jest (fragment B) → szczegóły\n\n→ **Wniosek:** fragment B definiuje czym SA „Corona Scribbles\" = odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (Download kostenlos) - juz użyte w 5.2.\n- **B** - **POPRAWNA**: definiuje Corona Scribbles.\n- **C** (artystyczne tematy) - nie pasuje kontekstowo.\n- **D** (Wissenschaftstthemen) - juz użyte w 5.1.\n- **E** (digitale → analoge) - pasuje do 5.4.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - „rund um + Akk\":\n> = wokół, na temat. „Erlebnisse rund um die Pandemie\" = doswiadczenia zwiazane z pandemia.\n\n> Reference - „das Konjunktiv II mit Modalverb\":\n> „Das sollte sein\" = Konjunktiv II od „sollen\" + Infinitiv = coś miało byc czymś (narracja o planach/intencjach). Tu: projekt miał być serią komiksów.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 5.3, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór **B**\n> - **0 pkt** - wybór A, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6) Zdający rozpoznaje związki między częściami tekstu**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **die Pandemie** = pandemia\n> - **das Erlebnis, -se** = doswiadczenie\n> - **lose** = luźny, nieregularny\n> - **rund um** = wokół, dotyczacy\n> - **die Scribbles** = rysunki, szkice\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego nie pasuje do luki 5.3 |\n| A | Juz użyte w 5.2 |\n| **B** | **POPRAWNA - opis Corona Scribbles jako Comicserie** |\n| C | Artystyczne tematy ze studiów (nie pasuje) |\n| D | Juz użyte w 5.1 |\n| E | digital → analog (pasuje do 5.4) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: technika: zdanie przed luką NAZYWA projekt (Corona Scribbles), ale go NIE OPISUJE. Fragment musi zawierać OPIS/DEFINICJĘ. Fragment B to robi: „eine lose Comicserie über \"\n\n> Uwaga: „Das sollte sein\" = forma z Konjunktiv II czasownika „sollen\" w narracji - sygnalizuje opis intencji/planów autorki.\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nLuka 5.4. stoi po: „ ihre Leser nicht nur online zum Meinungsaustausch einladen.\" i przed: „Eine Idee, die sie realisieren will, wären Ausstellungen mit Comiczeichnungen in öffentlichen Räumen.\"\n\nFragment E:\n> „Deswegen überlegt sie momentan, wie sie ihre Konzepte aus der digitalen in die analoge Welt übertragen kann.\"\n\n**Wskazówki spójności:**\n1. **PRZED luką**: „nicht nur online\" = nie tylko ONLINE → sygnał przejscia do OFFLINE\n2. Fragment E: **aus der digitalen in die analoge Welt** = z cyfrowego do analogowego (OFFLINE)\n3. **PO luce**: „Ausstellungen in öffentlichen Räumen\" = ANALOGOWE wystawy = konkretyzacja\n4. **Deswegen** = dlatego właśnie (nawiązanie przyczynowo-skutkowe)\n\n→ **Wniosek:** fragment E łączy „nicht nur online\" z planami analogowych wystaw = odpowiedź **E**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (Download kostenlos) - juz użyte w 5.2.\n- **B** (Corona Scribbles) - juz użyte w 5.3.\n- **C** (artystyczne tematy) - nie pasuje.\n- **D** (Wissenschaftstthemen) - juz użyte w 5.1.\n- **E** - **POPRAWNA**: digital → analog, łączy online z planami wystaw.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - „nicht nur , sondern auch\":\n> = nie tylko , lecz takze. Fragment odpowiada na implikację „nicht nur online\" = chce tez offline.\n\n> Reference - przysłówek „momentan\":\n> = aktualnie, teraz. „Sie überlegt momentan\" = aktualnie zastanawia sie. Synonim: zurzeit, gerade.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 5.4, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór **E**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6) Zdający rozpoznaje związki między częściami tekstu**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **digital** = cyfrowy\n> - **analog** = analogowy, fizyczny\n> - **übertragen auf** = przenosic, adaptowac\n> - **der Meinungsaustausch** = wymiana poglądów\n> - **öffentlicher Raum** = przestrzen publiczna\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego nie pasuje do luki 5.4 |\n| A | Juz użyte w 5.2 |\n| B | Juz użyte w 5.3 |\n| C | Artystyczne tematy ze studiów |\n| D | Juz użyte w 5.1 |\n| **E** | **POPRAWNA - digital → analog, most do wystaw** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: kluczowe slowo w zdaniu PRZED luką to „nicht nur online\" - sygnalizuje potrzebę DOPEŁNIENIA informacją o offline. Fragment E zawiera właśnie „digitale → analoge Welt\".\n\n> Uwaga: po wyeliminowaniu A (5.2), B (5.3), D (5.1) jedyna opcja dla 5.4 to C lub E. C nie pasuje kontekstowo - E jest jedyna logiczna.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":8,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-8)\nPrzeczytaj dwa teksty związane z kulturą. Wykonaj zadania 6.1.-6.8. zgodnie\nz poleceniami.\nTekst 1.\nMAX FRISCH ODER DAS EUROPÄISCHE IN PERSON\nAn mein Treffen mit Max Frisch kann ich mich gut erinnern. Es war im Oktober 1964 in\nKastens Hotel „Luisenhof“ in Hannover. Ich freute mich sehr, denn ich hatte eine Schwäche\nfür seine Romane und Tagebücher. Kaum im „Luisenhof“ angekommen, ging ich gleich nach\nunten. Von einer Galerie in der ersten Etage sah ich einen Herrn, der in der Hotelhalle hin\nund her ging. Es war Max Frisch. Ich hatte keine Bedenken, auf ihn zuzugehen und mich ihm\nhöflich vorzustellen. Denn ich war sicher, dass hier nichts schiefgehen könne. In der Tat:\nKaum hatte Frisch meinen Namen gehört, da hellte sich sein Gesicht auf. Herzlich drückte er\nmir die Hand. Ich hatte seinen Roman „Mein Name sei Gantenbein“ gerühmt. Meine Kritik,\nnur sie war die Ursache der herzlichen Begrüßung im Foyer.\nAber die nächste Arbeit Frischs, die Erzählung „Der Mensch erscheint im Holozän“, missfiel\nmir. Über dieses Buch dürfte ich mich nicht äußern. Denn sosehr mich das Thema\ninteressierte, so empfand ich die Erzählung doch als fremd und mühselig geschrieben.\nIch bedauere es nicht, dass ich es bei manchen Büchern für angebracht hielt, zu schweigen.\nIm Gegenteil, ich könnte mir sogar vorwerfen, dass ich zu manchen Publikationen nicht\ngeschwiegen habe. Weil ich es damals vorgezogen habe, über diese Erzählung nicht zu\nschreiben, waren die eher distanzierten, aber doch korrekten Beziehungen zwischen Frisch\nund mir nicht gefährdet.\nIch erinnere mich gern an einen Besuch im Mai 1980 in seiner Züricher Wohnung in der\nStockerstraße. Wichtiger und auch folgenreicher war aber mein Besuch in seinem nächsten\nDomizil, ebenfalls in der Züricher Innenstadt, in der Stadelhoferstraße. Er habe diese\nWohnung gewählt, weil es hier alles, was er dringend brauche, in der Nähe gebe - er nannte\nan erster Stelle eine Apotheke. Die Wohnung sei sehr schön, aber der Bau einer S-Bahn-\nLinie in ihrer unmittelbaren Nähe mache ihm zu schaffen. Der Lärm sei unerträglich.\nDennoch habe er sie genommen, auch weil es für ihn schwierig war, eine geeignete\nWohnung zu finden.\nViele Züricher Bürger, behauptete Frisch, wollten mit ihm nichts zu tun haben. Er attackierte\ndie Schweiz munter und kräftig. Ihn verbinde mit diesem Staat, erklärte er mir, bloß noch\nder Reisepass. Ich glaubte ihm kein Wort. Warum er denn in Zürich lebe? Er könne doch\nwohnen, wo er wolle, er habe es ja auch in Berlin versucht, in New York und Rom. Aber\nZentrum seiner Existenz sei doch Zürich geblieben. Er sei eben, sagte ich lachend, alles\nzugleich und auf einmal: ein urbaner europäischer Autor, ein schweizerischer Heimatdichter\nund ein bodenständiger Kosmopolit. Frisch protestierte nicht.\nNa podstawie: Marcel Reich-Ranicki, Mein Leben\nMJNP-R0-100\nW zadaniach 6.1.-6.4. z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią\ntekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\n6.1. Was lässt sich aus dem ersten Abschnitt schlussfolgern?\nA. Der Autor und Max Frisch waren eng befreundet.\nB. Max Frisch hat von dem Autor noch nie zuvor gehört.\nC. Dies war die erste Begegnung von Max Frisch und dem Autor.\nD. Max Frisch und der Autor haben sich lange nicht mehr gesehen.\n6.2. Im zweiten Abschnitt erklärt der Autor,\nA. warum Max Frisch eine Erzählung schrieb.\nB. warum sich Max Frisch von ihm distanzierte.\nC. warum er sich für Frischs Schaffen interessierte.\nD. warum er ein Werk von Frisch nicht öffentlich kritisierte.\n6.3. Was gefiel Max Frisch an seiner Wohnung in der Stadelhoferstraße?\nA. Die Wohnung lag am Stadtrand.\nB. In der Nähe gab es eine Apotheke.\nC. Sie war in einer ruhigen Straße gelegen.\nD. Er hatte es nicht weit zu der S-Bahn-Linie.\n6.4. Wie steht der Autor zu den Äußerungen von Max Frisch über seine Heimat?\nA. Der Autor stimmt Max Frischs Sicht auf die Schweiz zu.\nB. Der Autor befürchtet, dass Max Frisch seine Heimat bald verlassen wird.\nC. Der Autor glaubt Max Frisch, dass dieser seine Heimat nicht leiden kann.\nD. Der Autor findet, dass Max Frischs Kritik an der Schweiz nicht ernst gemeint ist.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-R0-100\nTekst 2.\nDAS BUCH IST TOT - ODER DOCH NICHT?\nUnsere Kinder spielen nur noch auf dem Smartphone und Computer. Lesen ist ihnen zu\nlangweilig. Das hört man immer wieder. Doch stimmt das überhaupt? Leider ja. Nur\nein Drittel der Kinder und Jugendlichen liest täglich oder mehrmals die Woche. Vor allem\nJungs interessieren sich weniger für Bücher - was negative Folgen in der Schule haben\nkann. Denn Lesen will gelernt sein.\nVon großer Bedeutung ist der Umgang mit Büchern zu Hause, da sind sich Fachleute einig.\n„Wir wissen, dass die sprachliche Anregung im Elternhaus eine wichtige Rolle spielt“, sagt\nSascha Schroeder, Professor für Pädagogische Psychologie an der Universität Göttingen.\nVor allem durch das Vorlesen fördern Eltern das Sprachvermögen ihrer Kinder.\nErstaunlicherweise sind nicht die Inhalte oder die Illustrationen der Bücher dabei am\nwichtigsten, sondern das, was später kommt, nämlich die Gespräche über das Gelesene.\nMit einem guten Kinderbuch bieten die Eltern ihren Kindern viel wertvollere Anregungen als\nFernsehen und Spiele am Tablet.\n15 Minuten - so lange sollten Eltern ihren Kindern täglich vorlesen, empfiehlt die Stiftung\nLesen. Doch davon sind wir in Deutschland weit entfernt. „Ich finde es sehr schade, dass fast\nein Drittel der Eltern nur selten vorliest“, sagt Simone Ehmig, Leiterin des Instituts für Lese-\nund Medienforschung der Stiftung Lesen. „Diese Kinder bringen dann\neine Bildungsbenachteiligung in die Schule mit, die sie später schwer aufholen können.“\n„Ein großes Problem ist die Motivation, in der Freizeit ein Buch in die Hand zu nehmen“, sagt\nder Nürnberger Erziehungswissenschaftler Wolfgang Tischner. „Jungen lesen anders als\nMädchen. Während Mädchen lieber längere Liebesromane oder Gedichte wählen,\nbevorzugen Jungen in der Regel kürzere Heldengeschichten. Sie interessieren sich nicht für\nlange Bücher. In Kitas und Schulen wird das oft kaum berücksichtigt. Die Erzieherinnen und\nLehrerinnen treffen unbewusst eine eher weibliche Bücherauswahl“, erläutert Tischner.\nDer Erziehungswissenschaftler hat an der Technischen Hochschule Nürnberg viele Jahre\nzur Leseförderung für Jungen geforscht. Seiner Erfahrung nach fehlt es den Jungen an\nRollenvorbildern, denn zu Hause lesen meist die Mütter oder ihre älteren Schwestern vor.\n„Bei ihnen prägt sich ein: Lesen ist weiblich, also nur Frauensache“, sagt Tischner. „Das\nmuss geändert werden.“\nNa podstawie: www.elektroniknet.de\nMJNP-R0-100\nUzupełnij luki 6.5.-6.8. w streszczeniu zgodnie z treścią tekstu, tak aby jak najbardziej\nprecyzyjnie oddać jego sens. Luki należy uzupełnić w języku niemieckim.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie sześć wyrazów.\nDie Wissenschaftler sind einer Meinung: Eltern können durch Vorlesen das Sprachvermögen\nihrer Kinder fördern. Dabei ist es interessant, dass 6.5.\ndie entscheidende Rolle spielen. Sie bringen den Kindern den meisten Nutzen.\nLaut Stiftung Lesen sollten Eltern ihren Kindern 15 Minuten pro Tag vorlesen. Wie ist es in\nDeutschland? Die Leiterin des Instituts für Lese- und Medienforschung der Stiftung Lesen,\nSimone Ehmig, bedauert, dass etwa 30 % der Eltern 6.6.\n, was zu Lernschwierigkeiten\nihrer Kinder in der Schule führen kann.\nDer Nürnberger Erziehungswissenschaftler Wolfgang Tischner behauptet, dass Jungen,\nanders als Mädchen, lieber 6.7.\nlesen. Außerdem finden die Jungen das Lesen weiblich und lesen deswegen\nseltener und nicht so gern. Der Grund dafür sind fehlende Rollenvorbilder. Wenn allerdings\n6.8. ihren Kindern zu Hause\nvorlesen würden, wäre das viel besser - glaubt Tischner.\nMJNP-R0-100","answer":null,"answer_text":"6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że wielu ludzi\npublikuje informacje o swoim życiu w internecie, nie jest tezą.","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B. Weil er kein Geld für einen exotischen Urlaub mit mehr Luxus hat.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie: DLACZEGO narrator od dziewięciu lat spędza wakacje na Majorce?\n\nKluczowe fragmenty:\n\n> „Die Wahrheit ist aber, mir hängt Mallorca zum Hals raus. Gern würde ich meine Familie mit einem exotischen Urlaub in einem Luxushotel überraschen, doch leider fehlt mir dazu das nötige Kleingeld.\"\n\n> „Im Zuge der wirtschaftlichen Krise im Zeitungsgewerbe musste ich den Laden aber wieder verkleinern, und das Geld war knapp.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **mir hängt Mallorca zum Hals raus** = mam dość Majorki (idiom)\n2. **Gern würde ich** = chętnie bym (Konjunktiv II = życzenie)\n3. **fehlt mir das nötige Kleingeld** = brak mi potrzebnych pieniędzy\n4. Brak pieniędzy = powód pozostania na Majorce\n\n→ **Wniosek:** narrator jedzie na Majorkę, bo NIE MA pieniędzy na egzotyczny luksus = odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (schöne Fotos) - błędna. Wzmianka o zdjęciach jest, ale ironicznie (\"moglibysmy siedziec w domu i ogladac stare zdjecia\").\n- **B** - **POPRAWNA**: „fehlt mir Kleingeld\" + „Gern würde ich\" (życzenie kontra rzeczywistosc).\n- **C** (Frau beharrt) - błędna. To zona NARZEKA na jego decyzje finansowe, ale nie ona nalega na Majorkę.\n- **D** (bequem, Kind) - błędna. Narrator wspomina wygodę (woran wir sind), ale to nie jest przyczyna - przyczyna to brak pieniędzy.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - idiom „jmdm. hängt etw. zum Hals raus\":\n> = mieć czegoś dość po uszy. „Mir hängt Mallorca zum Hals raus\" = mam dość Majorki.\n\n> Reference - Konjunktiv II „Gern würde ich überraschen\":\n> = Chętnie bym zaskoczył (życzenie nierealne). Struktura: würden + Infinitiv = nierealne pragnienie.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 6.1, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **B**\n> - **0 pkt** - wybór A, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **das Kleingeld** = drobne (tu: pieniądze na wydatki)\n> - **fehlen** = brakować. „Es fehlt mir Geld\" = brakuje mi pieniędzy\n> - **exotisch** = egzotyczny\n> - **beträchtliches Vermögen** = znaczny majątek\n> - **Aktien** = akcje giełdowe\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Zdjecia to ironiczna uwaga o rutynie, nie powód |\n| **B** | **POPRAWNA - fehlt Kleingeld** |\n| C | Zona narzeka, ale narrator decyduje z powodów finansowych |\n| D | Wygoda jest ZALETĄ, nie przyczyną wyboru Majorki |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: tekst jest IRONICZNY - narrator mówi, ze Majorka jest wygodna (zalety), ale naprawdę tam jedzie bo NIE MA PIENIĘDZY. Klucz to „Die Wahrheit ist aber\" - po tym idzie prawdziwy powód.\n\n> Uwaga: Konjunktiv II „Gern würde ich überraschen\" = nierealne życzenie (nie ma pieniędzy). Gdyby miał - pojechałby gdzie indziej.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C. den Urlaubsgewohnheiten einer deutschen Familie.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie o GŁÓWNY TEMAT (Hauptthema) tekstu.\n\nKluczowe elementy tekstu:\n- Narrator (Toni) i jego rodzina jeżdzą na Majorkę od 9 lat z rzędu\n- Opisuje rutynę urlopową (hotel, plaża, jedzenie, pogoda - zawsze takie same)\n- Opowiada o historii finansowej, która wyjaśnia DLACZEGO nie stać go na inne wakacje\n- Ironicznie omawia zalety i wady takiego urlopowania\n\n**Wskazówki:**\n1. Tekst skupia sie na JEDNEJ RODZINIE (Toni, żona, córka Anna)\n2. Temat = nawyki urlopowe (co roku to samo miejsce)\n3. Słowo kluczowe w opcji C: **Urlaubsgewohnheiten** = nawyki urlopowe, **einer deutschen Familie** = jednej rodziny\n\n→ **Wniosek:** główny temat = nawyki urlopowe pewnej niemieckiej rodziny = odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (teuerste Urlaubsziele) - błędna. Tekst mówi, że Majorka jest POPULARNA wśród Niemców, ale nie o najdroższych celach.\n- **B** (Urlaubsangebote für Familien) - błędna. Brak ofert turystycznych. Tekst to osobista narracja.\n- **C** - **POPRAWNA**: Urlaubsgewohnheiten (nawyk co-roku-Majorka) + einer deutschen Familie (Toni + żona + Anna).\n- **D** (überraschende Urlaubserlebnisse) - błędna. Nic zaskakującego się nie wydarzyło - właśnie RUTYNA jest tematem.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - „die Gewohnheiten\" (pl):\n> = nawyki, zwyczaje. „Urlaubsgewohnheiten\" = nawyki urlopowe. Synonim: Routinen, Bräuche.\n\n> Reference - literacka fikcja vs reportaż:\n> Tekst to fragment literacki (Rita Falk) - narracja pierwszoosobowa (Ich-Erzähler). Narrator = postac fikcyjna.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 6.2, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **C**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.1) Zdający określa główną myśl tekstu**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **die Gewohnheit, -en** = nawyk, zwyczaj\n> - **in Folge** = z rzędu (consecutively)\n> - **die Baleareninsel** = wyspa balearyjska\n> - **der Vorzug, -züge** = zaleta\n> - **woran wir sind** = co nas czeka (idiom: znamy sytuację)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Tekst nie omawia najdroższych celów urlopowych |\n| B | Brak ofert turystycznych dla rodzin |\n| **C** | **POPRAWNA - nawyki urlopowe jednej rodziny** |\n| D | Wakacje są RUTYNOWE, nie zaskakujące |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pytanie o GŁÓWNY TEMAT wymaga spojrzenia na CAŁOŚĆ tekstu, nie jeden szczegół. Tekst od początku do końca = o rutynie (nawykach) urlopowych rodziny.\n\n> Uwaga: pułapka opcji D - tytuł tekstu mógłby sugerować zaskoczenie, ale treść to MONOTONIA i RUTYNA, nie niespodzianki.\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C. dort ein Konzert ihrer Lieblingssänger erleben zu können.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie: Co jest dla wielu Niemców ważne przy wyborze miejsca urlopu?\n\nKluczowy fragment:\n\n> „Über die Hälfte der deutschen Reisenden würde einen Kurzstreckenflug buchen, um ein Konzert ihres Lieblingskünstlers zu besuchen.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **über die Hälfte** = ponad połowa (= wielu)\n2. **Kurzstreckenflug buchen** = zarezerwować krótki lot (= wybór miejsca docelowego)\n3. **Konzert des Lieblingskünstlers** = koncert ulubionego artysty (= Lieblingssänger)\n4. Cel podróży = koncert ulubionego artysty\n\n→ **Wniosek:** odpowiedź **C** bezpośrednio parafrazuje ten fragment.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (Kontakte zu Einheimischen) - błędna. Tekst mówi ODWROTNIE: „nur wenige daran interessiert, das Leben der Einheimischen kennenzulernen\".\n- **B** (preisgünstige Restaurants) - błędna. Niemcy gotowi wydać DUŻO pieniędzy na wyjątkowe restauracje (nie cenowe, a unikatowość).\n- **C** - **POPRAWNA**: Kurzstreckenflug für Konzert = podróżują ze względu na koncert.\n- **D** (Filmstars begegnen) - błędna. Niemcy inspirują się filmami do wyboru miejsca (68%), ale NIE po to, żeby spotkać gwiazdy.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - „um zu + Infinitiv\" (cel):\n> = żeby, w celu. „Er bucht einen Flug, um ein Konzert zu besuchen\" = rezerwuje lot, żeby odwiedzic koncert. Zdanie celowe.\n\n> Reference - „über die Hälfte\":\n> = ponad polowa. Synonim: mehr als 50 %. „Über die Hälfte der Deutschen\" = wiecej niz 50% Niemców.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 6.3, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **C**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **der Lieblingskünstler** = ulubiony artysta\n> - **der Kurzstreckenflug** = krotki lot (short-haul)\n> - **buchen** = rezerwować\n> - **voll im Trend liegen** = byc w modzie\n> - **die Destination** = cel podróży\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Tekst WPROST mówi: tylko nieliczni interesują sie miejscowymi |\n| B | Restauracje - ważne, ale chodziło o unikatowość, nie cenę |\n| **C** | **POPRAWNA - Kurzstreckenflug für Konzert** |\n| D | Inspiracja filmem = wybór miejsca z filmów, nie spotkanie gwiazd |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pułapka opcji A - tekst wprost WYKLUCZA zainteresowanie miejscowymi: „nur wenige daran interessiert\".\n\n> Uwaga: „Lieblingskünstler\" i „Lieblingssänger\" = synonimy w tym kontekscie (artysta muzyczny = piosenkarz). Klucz używa „Lieblingskünstler\", opcja C mowi „Lieblingssänger\".\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B. In einer Reisegruppe kommt es manchmal zu Konflikten.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie: co jest NAJCZĘŚCIEJ WYMIENIANYM ARGUMENTEM PRZECIW wycieczkom grupowym?\n\nKluczowy fragment:\n\n> „Von einer Gruppenreise schreckt die meisten Befragten nämlich die Tatsache ab, dass es über einen längeren Zeitraum nicht immer harmonisch zugeht. Sie befürchten, dass es unter den Mitreisenden zu Spannungen oder gar Streitereien kommen kann, die den Urlaub verderben.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **die meisten Befragten** = większosc badanych (= meistgenanntes Argument)\n2. **abschrecken** = odstraszac\n3. **Spannungen oder gar Streitereien** = napięcia lub kłótnie = KONFLIKTY\n4. Tekst WPROST mówi: to największy strach\n\n→ **Wniosek:** główny argument PRZECIW = konflikty między uczestnikami = odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** (Kosten zu hoch) - błędna. Gruppenreisen są TAŃSZE niż indywidualne (Vorteil, nie Nachteil).\n- **B** - **POPRAWNA**: Spannungen, Streitereien = konflikty.\n- **C** (Reisedatum) - błędna. Tekst mówi ODWROTNIE: „Erstaunlicherweise sehen sie keine Schwierigkeiten bei der Wahl des Reisetermins\".\n- **D** (Reiseziel) - błędna. Tekst mówi, że przy „Freiraum lässt sich ein Zielort letztendlich festlegen\" = można sie dogadać.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - „abschrecken\":\n> = odstraszac. „Von einer Gruppenreise schreckt ab\" = odstraszac od podróży grupowej. Synonim: abhalten von, hindern an.\n\n> Reference - gradacja „oder gar\":\n> = lub wrecz, a nawet. Wskazuje na eskalację: najpierw Spannungen (napięcia), potem gar Streitereien (wrecz kłótnie).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 6.4, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **B**\n> - **0 pkt** - wybór A, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **der Befragte** = osoba ankietowana\n> - **abschrecken** = odstraszac\n> - **die Spannung, -en** = napięcie\n> - **die Streiterei, -en** = kłótnia, waśn\n> - **verderben** = psuć\n> - **Erstaunlicherweise** = ku zaskoczeniu, zaskakująco\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna |\n| A | Gruppenreisen SA TAŃSZE - zaleta, nie wada |\n| **B** | **POPRAWNA - Spannungen/Streitereien = konflikty** |\n| C | Termin podróży NIE jest problematyczny (Erstaunlicherweise!) |\n| D | Reiseziel = można dogadac (letztendlich festlegen) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pułapka opcji D - różne wyobrażenia (Urlaubsvorstellungen) SĄ wspomniane, ale tekst mówi, że MOŻNA sie dogadac przy Freiraum.\n\n> Uwaga: pułapka opcji C - słowo „Erstaunlicherweise\" (zaskakująco) to wskazówka, że termin NIE jest problemem (wbrew oczekiwaniom). Zaskoczenie = odwrócenie intuicji.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C. Es fällt Urlaubern schwer, von der Arbeit abzuschalten.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie: która informacja to FAKT (nie opinia)?\n\nKluczowe fragmenty:\n\n> **Opcja A:** „Viele Reisende sind der Ansicht, dass man auch im Urlaub ohne Smartphones nicht auskommen kann.\" → „sind der Ansicht\" = mają zdanie/pogląd = OPINIA\n\n> **Opcja B:** „Immer mehr Menschen finden aber, dass es ihnen richtig guttun würde, einfach mal auf das Internet zu verzichten.\" → „finden\" = uważają, sądzą = OPINIA\n\n> **Opcja C:** „Studien zeigen, dass mehr als ein Drittel der Reisenden Schwierigkeiten hat, im Urlaub von der Arbeit abzuschalten.\" → „Studien zeigen\" = badania pokazują = FAKT\n\n> **Opcja D:** „Reiseexperten vermuten, dass die Zahl der Buchungen für die sogenannten Digital Detox Camps immer weiter steigen wird.\" → „vermuten\" = przypuszczają = OPINIA/PRZYPUSZCZENIE\n\n→ **Wniosek:** jedyny FAKT poparty badaniami = opcja **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n- **A** - „sind der Ansicht\" = opinia (jak w zad. 1.2 z listening)\n- **B** - „finden\" = subiektywna ocena = opinia\n- **C** - **POPRAWNA**: „Studien zeigen\" = markery faktu z badań\n- **D** - „vermuten\" = przypuszczać = opinia/przewidywanie\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - markery FAKTU:\n> - **Studien zeigen** = badania pokazują\n> - **laut einer Umfrage** = według sondażu\n> - **Statistiken belegen** = statystyki potwierdzają\n> - **Es wurde festgestellt** = stwierdzono\n\n> Reference - markery OPINII:\n> - **sind der Ansicht / Meinung** = mają zdanie/pogląd\n> - **finden / denken / glauben** = uważać, myśleć\n> - **vermuten** = przypuszczać\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 6.5, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **C**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.1) R Zdający oddziela fakty od opinii**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **abschalten** = wyłączyć sie, odpocząć psychicznie od pracy\n> - **der Digital Detox** = cyfrowy detoks (odstawienie technologii)\n> - **die Auszeit** = przerwa, urlop od czegoś\n> - **vermuten** = przypuszczać\n> - **der Ansicht sein** = mieć zdanie na temat\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Marker w tekscie | Fakt czy opinia? |\n| A | \"sind der Ansicht\" | OPINIA |\n| B | \"finden\" | OPINIA |\n| **C** | **\"Studien zeigen\"** | **FAKT** |\n| D | \"vermuten\" | PRZYPUSZCZENIE/OPINIA |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pułapka opcji D - przyszłe trendowanie BRZMI jak fakt, ale „Reiseexperten vermuten\" = EKSPERCi TYLKO PRZYPUSZCZAJĄ. To prognoza, nie potwierdzony fakt.\n\n> Uwaga: schemat jak w listening 1.2 - szukaj markera informacji: fakty mają \"Studien/Statistiken zeigen\", opinie mają \"denken/finden/vermuten/der Ansicht sein\".","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":6,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-6)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nWARUM SOLLEN WIR DAS KLIMA RETTEN?\nWir Menschen sind für die Klimarettung zuständig, denn, da sind sich die meisten Forscher\neinig, wir Menschen haben die starke Klimaerwärmung verursacht. Zwar gab es schon\nwärmere Epochen in der Geschichte der Erde, doch noch 7.1. erwärmte sich\ndas Klima so schnell. Dies hat zur Folge, dass viele Tierarten aussterben, da sie sich nicht\nschnell genug an die Veränderungen 7.2. können. Die Evolution verändert Tiere\nnämlich nur langsam. Die globale Erwärmung entsteht 7.3. zu hohen CO2-Ausstoß.\nSchon immer wurde auch CO2 produziert, allerdings nicht so viel wie jetzt. Früher konnten\ndie Pflanzen deshalb das gesamte CO2 aufnehmen und in für uns lebenswichtigen\nSauerstoff umwandeln. Viele denken, dass CO2 die Pflanzen besser wachsen lässt, aber die\nWahrheit sieht leider ganz anders aus. Mehrere Studien belegen, dass das\nPflanzenwachstum nicht zunehmen, sondern ganz im 7.4. zurückgehen wird. Einigen\nStudien zufolge werden im Jahre 2100 die 7.5. der globalen Erwärmung nicht mehr\nrückgängig zu machen sein. Das heißt, wir müssen sofort handeln. Schon jetzt wird das\nWasser knapp. 7.6. das Klima sich noch weiter erwärmt, werden die nächsten\nGenerationen - unsere Kinder und Enkelkinder - unter einer extremen Wasserknappheit\nleiden.\nNa podstawie: www.kindersache.de\n7.1.\nA. nie\nB. kaum\nC. immer\nD. einmal\n7.2.\nA. anzupassen\nB. anpassen\nC. angepasst\nD. anpasst\n7.3.\nA. für\nB. auf\nC. mit\nD. durch\n7.4.\nA. Laufe\nB. Sinne\nC. Beitrag\nD. Gegenteil\n7.5.\nA. Folgen\nB. Tatsachen\nC. Lösungen\nD. Prinzipien\n7.6.\nA. Als\nB. Wie\nC. Wenn\nD. Obwohl\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-R0-100","answer":null,"answer_text":"7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność\nz rozwinięciem wypowiedzi.\nDie Sozialen Netzwerke ermöglichen es uns, uns im\nInternet zu präsentieren und Ereignisse aus dem Leben\nmit anderen zu teilen, was natürlich positiv zu betrachten\nist, aber wir sollten nicht vergessen, dass das auch mit\nGefahren verbunden ist.\nViele Menschen können davon profitieren, Informationen\nüber ihr Leben mit anderen im Internet zu teilen, auch\nwenn sie wissen, dass das gefährlich sein kann.\nteza zgodna z tematem,\nzapowiada oczekiwaną\nstrukturę rozprawki\nIst die Selbstdarstellung im Internet gefährlich für\nJugendliche?\nteza odbiegająca od tematu\n(teza jest pytaniem, które nie\nzapowiada struktury\nrozprawki)\nDas Internet hat viele Vorteile, aber ist auch mit Gefahren\nverbunden.\nteza niezgodna z tematem\nViele Menschen veröffentlichen ohne Bedenken\nInformationen über ihr Leben im Internet.\nViele Menschen behaupten, dass man ohne Internet nicht\nleben kann. Ich bin anderer Meinung.\nbrak tezy\nViele Menschen beschreiben Situationen aus ihrem\nprivaten Leben in Internetforen. Das finde ich positiv.\nteza odbiegająca od tematu\n(teza jednostronna)\nDie Menschen veröffentlichen viele persönliche\nInformationen im Internet. Ist das eine gute Idee?\nteza odbiegająca od tematu\n(teza jest pytaniem, które nie\nzapowiada struktury\nrozprawki)\nWarum lohnt es sich, ein Konto in Sozialen Medien zu\nerstellen und dort Einträge regelmäßig über sich selbst zu\nposten?\nteza odbiegająca od tematu\n(teza jednostronna)\nElementy tematu\n1. Elementami są: (1) korzyści wynikające z publikowania informacji o swoim życiu\nw internecie i (2) zagrożenia z tym związane.\n2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, nie bierze się\ngo pod uwagę, oceniając dany element.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nfragmenty nie na temat\nfragmenty odbiegające od tematu\nZgodność z tematem\nNapisz rozprawkę, w której przedstawisz korzyści i zagrożenia\nwynikające z publikowania informacji o swoim życiu w internecie.\n1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:\n• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)\n• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.\n- opis platform, stron, na których można publikować informacje w internecie\n- opis form prezentowania informacji o sobie (posty, zdjęcia, filmy)\n- porady, jak publikować posty w mediach społecznościowych.\nFragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.\n2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:\n• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami\ntematu (X, Y), np.\n- przedstawienie technik robienia selfie\n- informacje na temat tworzenia stron internetowych\n- zastosowanie sztucznej inteligencji do tworzenia postów w mediach\nspołecznościowych.\nTakie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli\nwystępują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.\nw Tabeli A.\n3. Fragmenty wypracowania nie na temat:\n• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.\n- zasady użytkowania platform streamingowych\n- przebieg lekcji online\n- zasady przygotowania prezentacji multimedialnej\n- zalety i wady pracy zdalnej.\ngg\n„główka”\nelementy tematu\nC\nD\nX\nY\nA\nB\nTakie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana\nna poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane\nw liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków\njęzykowych.\n4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany\nza odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,\nuznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).\n5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,\nale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana\nna poziom niższy (maksymalnie poziom 1).\n6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany\nfragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.\nTen sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią\nwstępu/zakończenia.\n7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia\nz dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja\noceniana jest na 0.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A. nie**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKontekst luki 7.1.: „ doch noch erwärmte sich das Klima so schnell.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. Zdanie to KONTRAST do poprzedniego (wcześniej były cieplejsze epoki, ALE )\n2. **doch** = jednak (wprowadza kontrast/zaprzeczenie)\n3. **noch** + luka + erwärmte = całe zdanie = dotychczas nigdy\n4. Sensowne znaczenie: „ jeszcze NIGDY klimat nie ocieplał się tak szybko\"\n\n**Uzupełnione zdanie:** „doch noch **nie** erwärmte sich das Klima so schnell.\" = ale jeszcze nigdy klimat nie ocieplał się tak szybko.\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n- **A** (nie) - **POPRAWNA**: „noch nie\" = jeszcze nigdy. Logicznie: w historii było cieplej, ale tak szybko NIGDY.\n- **B** (kaum) - błędna. „noch kaum\" (jeszcze prawie nie) nie pasuje logicznie do kontekstu wyjątkowości szybkości.\n- **C** (immer) - błędna. „noch immer\" = wciąż/nadal (czas teraźniejszy). Czasownik „erwärmte\" to Präteritum - oznacza ograniczony czas w przeszłości.\n- **D** (einmal) - błędna. „noch einmal\" = jeszcze raz - nie pasuje do twierdzenia o unikalności.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - „noch nie\":\n> = jeszcze nigdy (do tej pory). Przysłówek przeczący w kontekście historycznym. Antonim: schon immer.\n> Przykład: „Noch nie war das Klima so heiß.\" = Jeszcze nigdy klimat nie był tak gorący.\n\n> Reference - „zwar doch \" (Konzessivkonstruktion):\n> = wprawdzie jednak Wyraża ustępstwo + kontrast.\n> „Zwar gab es wärmere Epochen, doch noch nie erwärmte sich das Klima so schnell.\" = Wprawdzie były cieplejsze epoki, jednak jeszcze nigdy tak szybko.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 7.1, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **A**\n> - **0 pkt** - wybór B, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **Leksyka - poprawne użycie przysłówka**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - przysłówki temporalne:\n> - **noch nie** = jeszcze nigdy\n> - **noch immer** = wciąż, nadal\n> - **noch einmal** = jeszcze raz\n> - **noch kaum** = prawie nigdy jeszcze\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Wyrażenie | Znaczenie | Dlaczego błędna |\n| **A** | **noch nie** | **jeszcze nigdy** | **POPRAWNA** |\n| B | noch kaum | prawie jeszcze nie | Zbyt slabe - kontekst mówi o UNIKALNOŚCI |\n| C | noch immer | wciąż, nadal | Nie pasuje do Präteritum + kontekstu historycznego |\n| D | noch einmal | jeszcze raz | Sugeruje powtórzenie, a nie wyjątkowość |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: „noch nie\" vs „nie mehr\" - różnica: „noch nie\" = do tej pory nigdy (jeszcze sie nie zdarzało), „nie mehr\" = już nie (kiedyś było, teraz nie).\n\n> Uwaga: struktura „zwar doch\" sygnalizuje kontrast i wymaga logicznego zaprzeczenia w drugiej czesci - \"jeszcze NIGDY\" to własciwe zaprzeczenie do \"wczesniejebywały cieplejsze epoki\".\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B. anpassen**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKontekst luki 7.2.: „ da sie sich nicht schnell genug an die Veränderungen können.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. **können** = czasownik modalny (na końcu zdania podrzędnego)\n2. Reguła: po **czasowniku modalnym** → BEZOKOLICZNIK (Infinitiv) bez \"zu\"\n3. Czasownik główny musi byc w formie bezokolicznika\n4. „sich anpassen\" = przystosować sie (czasownik rozdzielny: an|passen)\n\n**Uzupełnione zdanie:** „ da sie sich nicht schnell genug an die Veränderungen **anpassen** können.\" = gdyż nie potrafią wystarczajaco szybko przystosować sie do zmian.\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n- **A** (anzupassen) - błędna. „anzupassen\" = Infinitiv mit zu (po przymiotnikach/czasownikach wymagajacych zu). Po modalnym können → BEZ zu.\n- **B** - **POPRAWNA**: Infinitiv bez zu = poprawna forma po können.\n- **C** (angepasst) - błędna. „angepasst\" = Partizip II (do Perfekt: hat sich angepasst). Nie po modalnym.\n- **D** (anpasst) - błędna. „anpasst\" = 3 os. l. poj. Präsens (er/sie/es anpasst). Zdanie ma juz können na końcu - nie może byc drugie czasy w tym samym zdaniu.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - modalny + Infinitiv (bez zu):\n> Reguła: **können/müssen/dürfen/sollen/wollen/möchten + Infinitiv** - bez zu.\n> W zdaniu podrzędnym (Nebensatz): modalny na końcu, Infinitiv PRZED modalnym.\n> Schemat: „ dass sie sich anpassen **können**\" (Infinitiv + modalny na końcu)\n\n> Reference - zeitownik zwrotny „sich anpassen an + Akk\":\n> = przystosowywać sie do. „Tiere passen sich an die Umgebung an\" = zwierzęta przystosowują sie do środowiska.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 7.2, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **B**\n> - **0 pkt** - wybór A, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **Gramatyka - Infinitiv po modalnym**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowe zasady:\n> - **Modalny + Infinitiv** (bez zu): können, müssen, dürfen, sollen, wollen\n> - W Nebensatz: Infinitiv przed modalnym\n> - **Infinitiv mit zu**: po „sein\", „haben\", przymiotnikach (es ist wichtig, zu lernen), po „brauchen nicht\"\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Forma | Dlaczego błędna |\n| A | anzupassen | Infinitiv MIT zu - po können NIE używamy zu |\n| **B** | **anpassen** | **POPRAWNA - Infinitiv bez zu po können** |\n| C | angepasst | Partizip II - nie pasuje po modalnym |\n| D | anpasst | Präsens 3. os. - zdanie ma juz können (dwa czasowniki w formie osobowej) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: najczestszy błąd Polaków = użycie „anzupassen\" (mit zu) zamiast „anpassen\". Po czasownikach modalnych ZAWSZE bezokolicznik BEZ zu.\n\n> Uwaga: „sich anpassen\" jest czasownikiem rozdzielnym. W Infinitiv pisze sie razem: anpassen (nie: an passen). W Präsens: er passt sich an (prefiks na koniec).\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D. durch**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKontekst luki 7.3.: „Die globale Erwärmung entsteht zu hohen CO2-Ausstoß.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. Znaczenie zdania: globalne ocieplenie POWSTAJE (entsteht) przez/wskutek zbyt wysokiej emisji CO2\n2. Szukamy przyimka wyrażajacego PRZYCZYNĘ/SPRAWCĘ procesu\n3. „durch + Akkusativ\" = przez, wskutek, za sprawą (przyczyna/instrument)\n\n**Uzupełnione zdanie:** „Die globale Erwärmung entsteht **durch** zu hohen CO2-Ausstoß.\" = Globalne ocieplenie powstaje przez zbyt wysokie emisje CO2.\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n- **A** (für) - błędna. „für + Akk\" = dla, z powodu (korzysc lub cel), np. „für die Umwelt\" (dla środowiska). Nie wyraża sprawcy procesu fizycznego.\n- **B** (mit) - błędna. „mit + Dat\" = z, razem z, za pomocą. Np. „mit dem Auto\" (autem). Nie wyraża przyczyny.\n- **C** (auf) - błędna. „auf + Akk/Dat\" = na (Wechselpräposition). Nie pasuje do kontekstu przyczyny powstawania.\n- **D** - **POPRAWNA**: „durch\" = przez, wskutek (przyczyna/sprawca). „entsteht durch\" = powstaje wskutek.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - przyimek „durch + Akk\":\n> = przez, wskutek, za pomoca.\n> 1. Przyczyna/sprawca: „durch Überhitzung\" = przez przegrzanie\n> 2. Środek: „durch das Fenster\" = przez okno\n> 3. Czas: „durch die ganze Nacht\" = przez całą noc\n> Przykład: „Die Krankheit entsteht durch Bakterien.\" = Choroba powstaje przez bakterie.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 7.3, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **D**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **Gramatyka - przyimek przyczynowy**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - przyimki wyrażajace przyczynę:\n> - **durch + Akk** = przez, wskutek (sprawca/mechanizm)\n> - **wegen + Gen** = z powodu (powód formalny, np. wegen des Wetters)\n> - **dank + Gen/Dat** = dzięki (pozytywna przyczyna)\n> - **aufgrund + Gen** = na podstawie, z powodu (formalny)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Przyimek | Znaczenie | Dlaczego błędna |\n| A | für | dla, z powodu korzyści | Wyraża cel/korzysć, nie sprawcę fizycznego procesu |\n| B | mit | z, razem z | Wyraża towarzyszenie, nie przyczynę |\n| C | auf | na | Lokalizacja/kierunek, nie przyczyna |\n| **D** | **durch** | **przez, wskutek** | **POPRAWNA - sprawca procesu** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pułapka opcji B (mit) - w polskim mówimy: \"ocieplenie JEST SPOWODOWANE emisjami\" i chciałoby sie użyć \"mit\" (z), ale po niemiecku sprawca procesu to „durch\", nie „mit\".\n\n> Uwaga: „der CO2-Ausstoß\" (Akkusativ: den CO2-Ausstoß) - po „durch\" wymagany Akkusativ.\n\n**7.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C. Wenn**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nKontekst luki 7.4.: „ das Klima sich noch weiter erwärmt, werden die nächsten Generationen leiden.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. Zdanie główne: „werden leiden\" = Futur I (przyszłosc)\n2. Zdanie podrzędne (luka na początku): warunek dla tej przyszłości\n3. Znaczenie: JEŚLI klimat bedzie sie nagrzewać → kolejne pokolenia bedą cierpieć\n4. = zdanie WARUNKOWE o przyszłości\n\n**Uzupełnione zdanie:** „**Wenn** das Klima sich noch weiter erwärmt, werden die nächsten Generationen leiden.\" = Jeśli klimat bedzie sie dalej ocieplać, kolejne pokolenia bedą cierpieć.\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n- **A** (Als) - błędna. „Als\" = gdy (jednorazowe zdarzenie w PRZESZŁOŚCI: Als ich jung war = kiedy byłem młody ). Nie dla przyszłości i nie dla warunkowości.\n- **B** (Wie) - błędna. „Wie\" = jak (porównanie: wie ein Hund = jak pies; lub pytanie: wie geht es dir?). Nie wprowadza warunku.\n- **C** - **POPRAWNA**: „Wenn\" = jeśli (warunek w przyszłości LUB powtarzalne zdarzenia). Z Futur I w zdaniu głównym → wyraznie warunkowe.\n- **D** (Obwohl) - błędna. „Obwohl\" = chociaż, mimo że (przyzwolenie). Sens byłby: mimo że klimat sie nagrzewa, bedą cierpieć - nielogiczne.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - spójniki temporalne/warunkowe:\n> - **Als** = kiedy (JEDNORAZOWE zdarzenie w PRZESZŁOŚCI)\n> - **Wenn** = jeśli/gdy (WARUNEK lub POWTARZALNE zdarzenia w przeszłości + przyszłosc)\n> - **Während** = podczas gdy (równoczesnosc)\n> - **Sobald** = jak tylko (natychmiastowy skutek)\n> Zasada: PRZESZŁOŚĆ jednorazowa → als. PRZYSZŁOSC/WARUNEK → wenn.\n\n> Reference - Konditionalsatz (zdanie warunkowe):\n> Struktura: Wenn + Nebensatz (Verb am Ende), Hauptsatz (Verb an 2. Stelle).\n> Przykład: Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 7.4, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wybór litery **C**\n> - **0 pkt** - wybór A, B, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **Gramatyka - spójnik warunkowy**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - als vs wenn:\n> - **Als** - TYLKO przeszłosc jednorazowa\n> - **Wenn** - PRZYSZŁOSC (warunek) + teraźniejszosc + powtarzalna przeszłosc\n> Test: czy zdarzenie jest JEDNORAZOWE i w PRZESZŁOŚCI? → als. Wszystko inne → wenn.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Spójnik | Użycie | Dlaczego błędna |\n| A | Als | Jednokrotna przeszłosc | Zdanie mówi o PRZYSZŁOŚCI |\n| B | Wie | Porównanie | Nie wprowadza warunku |\n| **C** | **Wenn** | **Warunek/przyszłosc** | **POPRAWNA** |\n| D | Obwohl | Przyzwolenie (chociaż) | Zmienia sens na nielogiczny |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: KLUCZOWA REGUŁA: „als\" TYLKO dla jednorazowego zdarzenia w PRZESZŁOŚCI. Wszelkie przyszłe zdarzenia i warunki → „wenn\".\n\n> Uwaga: Futur I „werden leiden\" w zdaniu głównym to SYGNAŁ, że szukamy warunku przyszłego = wenn.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (8.1.-8.4.) jednym wyrazem z ramki\nw odpowiedniej formie, tak aby powstał spójny i logiczny tekst. Wymagana jest pełna\npoprawność gramatyczna i ortograficzna wpisywanych wyrazów.\nUwaga: dwa wyrazy podano dodatkowo i nie pasują do żadnej luki.\nfehlen\nLebensmittel\ndie\ngelten\ndas\npassend\nPICKNICK-LECKEREIEN\nDas Wort „Picknick“ kommt aus dem Französischen und bedeutet Mahlzeit im Freien aus\nmitgebrachten Speisen. Mitgenommen werden kann also alles, was kalt schmeckt, leicht zu\nessen ist und in 8.1. Sonne nicht schlecht wird. Daher solltet ihr\nzum Beispiel auf Kartoffelsalat oder Fisch verzichten. Beides wird schnell ungenießbar, wenn\nes zu viel Wärme abbekommt. Immer gut eignen sich geschnittenes Obst oder Gemüse und\neine 8.2. Soße dazu. Wie wäre es mit gekochten Eiern, einem\nKörnerbrötchen, Brezeln oder Muffins und Müslikeksen? Alles, was man ohne Besteck essen\nkann, ist genau richtig für ein Picknick.\nIm Sommer 8.3. eine Regel: Viel trinken! Neben Wasser und Saft\nkann man sich auch ganz einfach selbst Eistee oder Limonade zubereiten und mitnehmen.\nBei allen 8.4. ist auch eine Regel zu beachten: Alles muss gut\nverpackt sein. Packt alles in eine Kühltasche, so bleibt das Essen länger frisch!\nNa podstawie: www.kindersache.de\nMJNP-R0-100","answer":"D","answer_text":"8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**der**\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\nKontekst luki 8.1.: „ und in Sonne nicht schlecht wird.\"\n\n**Kroki rozumowania:**\n1. Rzeczownik: **die Sonne** (rodzaj: femininum, rodzajnik określony = die)\n2. Przyimek: **in** = Wechselpräposition (an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor, zwischen)\n3. Pytanie: Akk czy Dat?\n- **wohin?** (ruch) → Akk\n- **wo?** (miejsce/stan) → Dat\n4. Kontekst: „in der Sonne nicht schlecht wird\" = jedzenie JEST (stan) w slońcu → **wo?** → **Dativ**\n5. Dativ femininum: **die Sonne → der Sonne**\n\n**Uzupełnione zdanie:** „ und in **der** Sonne nicht schlecht wird.\" = i nie psuje sie na slońcu.\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji z ramki\n\nPozostałe słowa z ramki: fehlen, Lebensmittel, die, gelten, das, passend\n- **die** - mianownik lub biernik żeński. Tutaj po in + stan → potrzebny Dativ: die → **der**\n- **das** - neutrum. Ale „Sonne\" jest femininum, nie pasuje.\n\n→ Wyraz to **die**, odmieniamy do Dativu → **der**.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - Wechselpräposition „in\":\n> - „in + Akk\" = dokąd (ruch): „in die Sonne gehen\" (wychodzic na słońce)\n> - „in + Dat\" = gdzie (stan): „in der Sonne liegen\" (leżeć na słońcu)\n> Tutaj: jedzenie JEST/LEŻY w słońcu (stan) → **in der Sonne** (Dativ femininum)\n\n> Reference - Dativ femininum:\n> - Nom: **die** Sonne\n> - Akk: **die** Sonne\n> - **Dat**: **der** Sonne\n> - Gen: **der** Sonne\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 8.1, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wpisanie **der**\n> - Akceptowane: \"derr\" (dysleksja)\n> - **0 pkt** - die, das, dem lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: **Gramatyka - Dativ femininum po Wechselpräposition**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - deklinacja rodzajnika określonego:\n> | Przypadek | Mask | Fem | Neutr | Pl |\n> |-----------|------|-----|-------|----|\n> | Nom | der | die | das | die |\n> | Akk | den | die | das | die |\n> | **Dat** | dem | **der** | dem | den+n |\n> | Gen | des | der | des | der |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: „in die Sonne\" (Akk, ruch) vs „in der Sonne\" (Dat, stan). W tym zdaniu mówimy o STANIE jedzenia, nie ruchu - Dativ.\n\n> Uwaga: femininum w Dativie ma TAKI SAM rodzajnik jak Genitiv (der) - nie mylic z „der Mann\" (maskulinum Nom).\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**passende**\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\nKontekst luki 8.2.: „ Immer gut eignen sich geschnittenes Obst oder Gemüse und eine Soße dazu.\"\n\n**Kroki rozumowania:**\n1. Wyraz z ramki: **passend** (przymiotnik)\n2. Przymiotnik stoi jako PRZYDAWKA (Attribut) przed rzeczownikiem → wymaga końcówki\n3. Rzeczownik: **die Soße** (femininum)\n4. Rodzajnik poprzedzajacy: **eine** (rodzajnik nieokreślony, femininum)\n5. Przypadek: **Akkusativ** (nach eignen sich und eine Soße → dopełnienie)\n6. Odmiana mieszana (po rodzajniku nieokreślonym):\n- Feminin Akkusativ: **-e** (eine passend**e** Soße)\n\n**Odpowiedź:** „eine **passende** Soße\" = odpowiedni sos.\n\n## Sposób 2 - tabela odmian\n\nOdmiana przymiotnika po ein/eine/ein (mieszana):\n| Przypadek | Mask | Fem | Neutr |\n| Nom | -er | **-e** | -es |\n| **Akk** | -en | **-e** | -es |\n| Dat | -en | -en | -en |\n| Gen | -en | -en | -en |\n\nFemin Akk po ein → **-e** → **passende**.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - odmiana przymiotnika po rodzajniku nieokreślonym (mieszana):\n> Zasada: gdzie rodzajnik NIE POKAZUJE rodzaju (w Nom/Akk femininum/neutrum), przymiotnik ma \"mocną\" końcówkę.\n> eine **-e** Soße (femin Akk) - przymiotnik musi pokazac \"e\" (feminin). Ale po eine rodzajnik juz pokazuje, wiec końcówka -e (slaba).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 8.2, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wpisanie **passende**\n> - Akceptowane: \"pasende\"\n> - **0 pkt** - passend, passenden, passender lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: **Gramatyka - odmiana przymiotnika**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **passend** = odpowiedni, pasujacy\n> - **die Soße, -n** = sos\n> - **sich eignen** = nadawac sie\n> - **eine passende Soße** = odpowiedni sos\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pułapka - piszac z pamieci można napisac \"passend\" (bez końcówki). Ale przymiotnik przed rzeczownikiem ZAWSZE ma końcówkę. Brak końcówki = błąd.\n\n> Uwaga: „passend\" vs „geeignet\" - oba znaczą \"odpowiedni\", ale tu wymagamy użycia wyrazu z ramki, wiec tylko \"passend\" w odpowiedniej formie.\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**gilt**\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\nKontekst luki 8.3.: „Im Sommer eine Regel: Viel trinken!\"\n\n**Kroki rozumowania:**\n1. Wyraz z ramki: **gelten** (czasownik, bezokolicznik)\n2. Podmiot zdania: **eine Regel** (femininum sg.) = 3. osoba l. pojedynczej\n3. Czas: Präsens (ogólna zasada = czas teraźniejszy)\n4. Szyk: inwersja (Im Sommer = okolicznik na 1. miejscu → czasownik na 2. pozycji)\n5. Koniugacja **gelten** w Präsens (nieregularne! zmiana samogłoski):\n- ich gelte, du **giltst**, er/sie/es **gilt**, wir gelten, ihr geltet, sie gelten\n\n**Odpowiedź:** „Im Sommer **gilt** eine Regel.\" = Latem obowiązuje jedna zasada.\n\n## Sposób 2 - koniugacja\n\n| Osoba | Forma |\n| ich | gelte |\n| du | giltst |\n| er/sie/es | **gilt** |\n| wir | gelten |\n| ihr | geltet |\n| sie/Sie | gelten |\n\nPodmiot: **eine Regel** (3. os. l. poj.) → **gilt**.\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - czasowniki nieregularne ze zmianą samogłoski (e → i):\n> Typ: e → i w 2. i 3. os. l. poj.\n> - geben → er **gibt**\n> - nehmen → er **nimmt**\n> - **gelten** → er **gilt**\n> - treffen → er **trifft**\n> - sprechen → er **spricht**\n\n> Reference - Inversion (inwersja):\n> Gdy okolicznik stoi na 1. pozycji, czasownik musi byc na 2. miejscu.\n> „**Im Sommer** **gilt** eine Regel.\" (1=Im Sommer, 2=gilt, podmiot po czasowniku)\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 8.3, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wpisanie **gilt**\n> - Akceptowane: \"gielt\"\n> - **0 pkt** - gelten, gelte, gilt (zła forma) lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: **Gramatyka - nieregularna odmiana czasownika**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **gelten** = obowiązywać, mieć znaczenie\n> - **eine Regel gilt** = zasada obowiązuje\n> - **die Regel, -n** = zasada, reguła\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: pułapka - pisanie „geltet\" (stara/błędna forma) lub „gelten\" (bezokolicznik zamiast formy osobowej). Podmiot to 3. os. l. poj. → gilt.\n\n> Uwaga: zmiana e → i w 3. os. l. poj. jest nieregularna. Podobne: geben → gibt, sprechen → spricht, treffen → trifft. Nauczyc sie całej grupy!\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**Lebensmitteln**\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\nKontekst luki 8.4.: „Bei allen ist auch eine Regel zu beachten \"\n\n**Kroki rozumowania:**\n1. Wyraz z ramki: **Lebensmittel** (rzeczownik, l. mnoga: die Lebensmittel)\n2. Przyimek: **bei** = ZAWSZE Dativ\n3. Przymiotnik: **allen** = Dativ Plural\n4. Reguła: rzeczownik w **Dativ Plural** zawsze dostaje końcówkę **-n** (jeśli jej nie ma)\n5. Mianownik pl.: die Lebensmittel (już bez -n)\n6. Dativ pl.: den Lebens**mittel**n → **Lebensmitteln**\n\n**Odpowiedź:** „Bei allen **Lebensmitteln**\" = przy wszystkich produktach spożywczych.\n\n## Sposób 2 - odmiany Dativ Plural\n\nReguła Dativ Plural: WSZYSTKIE rzeczowniki w Dativie liczby mnogiej dostają końcówkę **-n**, CHYBA ŻE już kończą sie na -n lub -s.\n- die Lebensmittel → Dat Pl: den Lebensmittel**n**\n- die Bücher → Dat Pl: den Bücher**n**\n- die Autos → Dat Pl: den Autos (już na -s, bez dodatkowego -n)\n- die Frauen → Dat Pl: den Frauen (już na -n, bez dodatkowego -n)\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - przyimek „bei + Dat\":\n> = przy, u, podczas. „bei allen Lebensmitteln\" = przy wszystkich produktach. Bei wymaga DATIVU.\n\n> Reference - Dativ Plural -n:\n> Zasada: we WSZYSTKICH rzeczownikach w Dativ Pl dodajemy -n (chyba ze konczy sie na -n lub -s).\n> „allen\" = odmiana nieokreslona Dat Pl (z zaimkiem: allen Lebensmittel**n**).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 8.4, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wpisanie **Lebensmitteln** (WIELKA litera jako rzeczownik!)\n> - Akceptowane: \"lebensmiteln\" (mała litera, brak jednego t)\n> - **0 pkt** - Lebensmittel (brak -n), lebensmitteln (mała litera) - ale CKE akceptuje małą literę\n> - Wymaganie szczegółowe: **Gramatyka - Dativ Plural**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowa leksyka:\n> - **das Lebensmittel, -** (pl. die Lebensmittel) = artykuł spożywczy\n> - **bei + Dat** = przy, u, podczas\n> - **alle Lebensmittel** → **allen Lebensmitteln** (Dat Pl)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: NAJCZESTSZY BŁĄD = zapomnienie o -n w Dativ Plural. „Lebensmittel\" (bez -n) to mianownik lub biernik, nie Dativ!\n\n> Uwaga: Rzeczowniki ZAWSZE z WIELKIEJ LITERY w języku niemieckim. Lebensmittel(n) - WIELKA LITERA L.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-4)\nPrzetłumacz na język niemiecki fragmenty podane w nawiasach, tak aby otrzymać\nlogiczne i gramatycznie poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność\nortograficzna wpisywanych fragmentów zdań.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów.\n9.1. (Aby wszystko dobrze zrozumieć)\n, sollte man immer gut zuhören.\n9.2. Jonas, ich möchte gerne wissen, (czy Markus zobaczył)\n, was auf dem Schulhof passiert ist.\n9.3. Weißt du vielleicht, (jak obsługuje się tę pralkę)\n?\n9.4. Wohin möchtest du (zaprosić swoich przyjaciół)\n? Ins Restaurant?\nMJNP-R0-100","answer":null,"answer_text":"9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.\nPodsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi\n1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność\nz rozwinięciem wypowiedzi.\n2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu\npisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /\nnegatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.\nPrzykłady schematycznego zakończenia rozprawki\nWie man sieht, kann die Selbstdarstellung im Internet sowohl Vor- als auch Nachteile\nhaben.\nZusammenfassend steht eines fest: Die Selbstdarstellung hat positive und negative\nSeiten.\nUwagi dodatkowe:\nJeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem wad i/lub zalet,\nsegmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY\nTemat\nOstatnio uczestniczyłeś(-aś) w kursie tańca zorganizowanym w Twojej szkole. Napisz\nartykuł do gazety szkolnej, w którym:\n• wyrazisz swoją opinię na temat organizacji zajęć na tym kursie\n• opiszesz sytuację, w której skorzystałeś(-aś) z umiejętności zdobytych na tym kursie.\nW artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska\nspołecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie\nomawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,\nkomentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować\npróbę kształtowania opinii czytelników.\nDobrze napisany artykuł:\n• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika\n• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,\nnp. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,\nużywając barwnego języka\n• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat\nporuszany w tekście\n• zawiera zakończenie zgodne z treścią artykułu.\nWstęp\n1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się\nw nim do kursu tańca zorganizowanego w jego szkole. Zdający może zasygnalizować\nproblematykę umiejętności tanecznych, nie wspominając o konkretnym kursie, np.\nOft hört man, dass Tanzen nicht jedermanns Sache ist und man es einfach im Blut haben\nmuss. Das stimmt aber nicht. Natürlich gibt es Menschen, die eine Begabung für das\nTanzen haben. Das heißt aber nicht, dass Menschen ohne dieses Talent nicht so gut\ntanzen könnten wie die, die es besitzen.\n2. Zdający nie musi sygnalizować we wstępie własnej opinii na temat organizacji zajęć na\nkursie tańca lub odnosić się do sytuacji, w której skorzystał z umiejętności zdobytych na\nkursie.\n3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu\nprzedstawionego w temacie.\nPrzykłady wstępów zgodnych z tematem\ni ciekawych (2 pkt)\nPrzykłady wstępów schematycznych\n(1 pkt)\nDu willst mit dem Tanzen anfangen, aber\nDu traust dich einfach nicht, einen Tanzkurs\nzu besuchen? Vergiss nicht, dass jeder mal\nangefangen hat. Und der Einstieg ins\nTanzen ist gar nicht so schwer, wie man\ndenkt.\nIch wollte schon immer tanzen lernen. Es\nist toll, wenn man dann in der Disco mit\njemandem tanzen kann.\nFür Euch sorgt Tanzen eher für Probleme,\nals Euch von Sorgen zu befreien? Ihr\nbeneidet Eure Freunde, die richtig gut\ntanzen können, und bewundert Tänzer auf\nder Bühne?\nWenn Ihr diese Fragen mit „ja“ beantworten\nmüsst, dann solltet Ihr diesen Artikel lesen.\nWelche Vorteile bringt es, Tanzen zu\nlernen? Diese Frage stellte ich mir, als in\nunserer Schule ein Tanzkurs organisiert\nwurde.\nElementy tematu\nElementami są: (1) opinia zdającego na temat organizacji zajęć na kursie tańca oraz (2) opis\nsytuacji, w której zdający skorzystał z umiejętności zdobytych na tym kursie.\n(1.) opinia zdającego na temat organizacji zajęć na kursie tańca\nAby uznać pierwszy element tematu za zrealizowany, wymagane jest wyrażenie własnej\noceny/opinii przez zdającego na temat organizacji zajęć na kursie tańca. Zdający może\nprzedstawić pozytywną, negatywną lub neutralną opinię. Opinia ta powinna zawierać\ninformacje dotyczące np.\n- liczebności grupy\n- stopnia zaawansowania uczestników zajęć\n- terminu i częstotliwości zajęć\n- intensywności zajęć\n- osoby prowadzącej zajęcia\n- sposobu prowadzenia zajęć\n- sali, w której odbywał się kurs\n- wyboru muzyki tanecznej.\n1. Autor opinii powinien wypowiadać się we własnym imieniu, zaznaczając subiektywność\nswojego punktu widzenia. Może to zrobić za pomocą takich sformułowań jak np.: meiner\nMeinung (Ansicht) nach …, ich finde …, ich halte das für …\n2. Akceptowana jest opinia/ocena kilku osób (np. uczestników kursu), pod warunkiem, że\nz kontekstu wynika, że piszący należy do tej grupy, np. unserer Meinung (Ansicht)\nnach …, meine Freunde und ich halten das für …, wir alle denken so\n3. Jeżeli z kontekstu nie wynika, że przedstawiona opinia jest również opinią zdającego, to\ntaka wypowiedź jest kwalifikowana na poziom niższy, np. der Meinung meiner Freunde\nnach …, meine Freunde halten das für …\n4. Zdający nie musi poinformować, że kurs został zorganizowany w jego szkole, ale\nkontekst nie powinien tego wykluczać.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n(2.) opis sytuacji, w której zdający skorzystał z umiejętności zdobytych na kursie\ntańca.\nAby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagany jest opis sytuacji, która stwarza\nmożliwość wykorzystania umiejętności tanecznych np.\n- na balu szkolnym\n- na dyskotece\n- na imprezie urodzinowej\n- na spotkaniu towarzyskim, np. na randce\n- na weselu lub innej uroczystości rodzinnej\n- w pracy dorywczej, np. jako animator.\nZgodność z tematem\nOstatnio uczestniczyłeś(-aś) w kursie tańca zorganizowanym w Twojej szkole.\nNapisz artykuł do gazety szkolnej, w którym:\n• wyrazisz swoją opinię na temat organizacji zajęć na tym kursie\n• opiszesz sytuację, w której skorzystałeś(-aś) z umiejętności zdobytych na tym kursie.\n1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:\n• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)\n• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.\n- informacja o tym, dlaczego w szkole zdającego został zorganizowany kurs\n- informacja o zainteresowaniu uczniów kursem tańca w szkole\n- opis umiejętności tanecznych zdającego lub jego koleżanek i kolegów.\nFragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.\n2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:\n• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami\ntematu (X, Y), dotyczące np.\n- popularności telewizyjnych show związanych z tańcem\n- filmów o tańcu\n- turniejów tanecznych.\nTakie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli\nwystępują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.\nw Tabeli A.\n3. Fragmenty wypracowania nie na temat:\n• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.\n- ocena kursów organizowanych w szkole (bez nawiązania do kursu tańca)\n- oferta/opis zajęć pozalekcyjnych.\nelement 1.\nelement 2.\n„główka”\nTakie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana\nna poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane\nw liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków\njęzykowych.\n4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany\nza odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,\nuznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).\n5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,\nale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana\nna poziom niższy (maksymalnie poziom 1).\n6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany\nfragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.\nTen sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią\nwstępu/zakończenia.\n7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia\nz dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja\noceniana jest na 0.\n8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.\nPodsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi\nRozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność\nz rozwinięciem wypowiedzi.\nPrzykłady schematycznego zakończenia artykułu\nNach dem Tanzkurs kann ich feststellen, dass Tanzen viel Spaß macht.\nHoffentlich werden solche Tanzkurse häufiger in unserer Schule organisiert.\nElementy charakterystyczne dla formy\nNie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen\nund Herren.\nSpójność i logika wypowiedzi\nW ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu\nwypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom\n(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie\nzawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.\n2 pkt Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na\npoziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.\n1 pkt Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie\nzdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.\n0 pkt Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na\npoziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nJeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2-3 krótkie zdania), który\njest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,\nprzyznaje się 0 punktów.\nDodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi\n1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:\n• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest\nwcześniej wspomniane\n• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych\n(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)\n• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.\nsprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst\n• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami\nrozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego\ntaką właśnie realizację danego podpunktu).\n2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność\ni logikę wypowiedzi.\n3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać\n2 punkty w tym kryterium.\n4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,\nczytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności\ni logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub\nwiększym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności\ni logiki i/lub przekazania komunikatu.\n5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,\nbraku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest\nsprzeczne z zasadami logiki.\n6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator\nzaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie\nkomunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy\njęzykowe.\n7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/\nniekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość\npracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych\nzaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.\nZakres środków językowych\nW ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję\nśrodków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.\n3 pkt\nszeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się\nnaturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków\njęzykowych\n2 pkt\nzadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów\ncharakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją\nużytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim\nstopniu pospolitości\n1 pkt\nograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu\npospolitości\n0 pkt\nbardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim\nstopniu pospolitości\nALBO\nzakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia\nJeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości\nstylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć\no 1 punkt (maksymalnie do zera).\nPraca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi\nokreślone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana\nna poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale\nzadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.\nPod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się\nzróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które\numożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.\nPod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się\nśrodki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę\nswobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.\nPod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało\nzróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają\nzdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie\nproste środki językowe.\nPod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się\nśrodki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu\nzrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki\njęzykowe.\nPrzez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania\nznaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa\nswoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,\nstosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych\nprecyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nsich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern\nOnline-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.\nPrzez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do\nwybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek\nleksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi\npotocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne\nposługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się\nza uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,\njeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki\nwystępują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.\nDo zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne\nużyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający\nstosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,\njest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich\nbei unserem Hotel angekomen.\nPoprawność środków językowych\nW ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,\nleksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.\nPoprawność językowa\n(leksykalno-gramatyczna)\nPoprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)\nnieliczne błędy zapisu\nliczne LUB bardzo liczne błędy\nzapisu\nnieliczne błędy językowe\n3 pkt\n2 pkt\nliczne błędy językowe\n2 pkt\n1 pkt\nbardzo liczne błędy językowe\n1 pkt\n0 pkt\n1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy\nlub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.\n2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.\n3. W wypowiedziach zdających ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: z dysleksją,\nz dysgrafią, z dysortografią w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie\nzakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.\nJeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się\n0 punktów.\nZasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami\nkomunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy korzystali z pomocy\nnauczyciela wspomagającego.\n4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek\nliczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia\nwyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co\n„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.\nOznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych\nBłędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie\noznacza się rodzaju błędu na marginesie.\nRODZAJ BŁĘDU\nSPOSÓB OZNACZENIA\nPRZYKŁAD\nbłąd językowy (leksykalny,\ngramatyczny)\npodkreślenie linią prostą\nMarek lubić czekoladę.\nbłąd językowy spowodowany\nbrakiem wyrazu\nznak √ w miejscu\nbrakującego wyrazu\nMarek √ czekoladę.\nbłąd ortograficzny\notoczenie wyrazu kołem\nSłońce gżeje.\nbłąd językowy i ortograficzny\nw jednym wyrazie\npodkreślenie linią prostą\ni otoczenie kołem\nSłońce gżać w lecie.\nbłędy w spójności/logice\npodkreślenie linią falistą\nZałożyłem kurtkę, bo było\ngorąco.\nfragment odbiegający\nod tematu\nobjęcie nawiasami\nkwadratowymi\nFragment odbiegający od\ntematu.\nfragment nie na temat\notoczenie ciągłą linią\nFragment nie na temat.\nbłędy interpunkcyjne\n(wyłącznie na poziomie\nrozszerzonym)\notoczenie zbędnego znaku\nkółkiem\nznak √ w kółku w miejscu\nbrakującego znaku\ninterpunkcyjnego\nByło ciepło , i deszczowo.\nZrobiłem to √ ponieważ…\nBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe\ni oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.\nUsterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane\n„pionową falą” na marginesie.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUwagi dodatkowe\n1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:\n• nieczytelna LUB\n• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB\n• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB\n• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za\nwypowiedź sformułowaną przez zdającego).\n2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika\nlub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub\nod innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu\nz języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub\npodczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez\nzdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,\nw porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu\nczęść pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.\n3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium\nzgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich\npracach nie oznacza się błędów.\n4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach\noznacza się błędy.\n5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),\nprzyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.\n6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie\npo 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.\n7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów\nortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano\ntakie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem\ndyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów\ndostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku\nszkolnym (takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego). Błąd ortograficzny\nzmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią i\nz dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności\nśrodków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,\nz zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy\nkorzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.\n8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,\nnazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,\ntytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja\nbyła komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,\ngrupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak\nmiłość”, die Zeitschrift „Świat Dysku”.\nJeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe\nwyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. Ich\nlese Nowe Horyzonty. - 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie jest podkreślane\nlinią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla\nrealizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.\n9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących\npostępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta\nindywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za\nzakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała\nwypowiedź nie będzie podlegała ocenie.\n10. Praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli wyraz Brudnopis przekreślono i obok\nzostało napisane Czystopis.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**Um alles gut zu verstehen**\n\n(lub: Um alles richtig zu verstehen / Damit man alles gut versteht)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFrazę do przetłumaczenia: **(Aby wszystko dobrze zrozumieć)**\n\n**Analiza struktury:**\n1. **Aby** = cel → w niemieckim: **um zu + Infinitiv** (najczesciej) lub **damit + Nebensatz**\n2. **wszystko** = alles\n3. **dobrze** = gut (lub richtig)\n4. **zrozumieć** = verstehen (lub begreifen)\n\n**Wersja 1 (um zu):**\n„Um alles gut zu verstehen\" = 5 wyrazów (Um / alles / gut / zu / verstehen) - MIESCI sie w limicie 5 słów.\n\n**Wersja 2 (damit):**\n„Damit man alles gut versteht\" = 5 wyrazów - też miesci sie.\n\n## Sposób 2 - konstruowanie zdania krok po kroku\n\n**Wariant 1: Um zu + Infinitiv:**\n- Struktura: Um + [Akkusativ] + [Adv] + zu + [Infinitiv]\n- Um **alles** **gut** zu **verstehen**\n- Koniecznie: „zu\" przed bezokolicznikiem (Infinitiv mit zu w zdaniu celowym)\n- Skompletowane zdanie: „**Um alles gut zu verstehen**, sollte man immer gut zuhören.\"\n\n**Wariant 2: Damit + Nebensatz:**\n- Struktura: Damit + podmiot + [obiekt] + [Adv] + czasownik (na końcu)\n- Damit **man** **alles** **gut** **versteht**\n- Skompletowane zdanie: „**Damit man alles gut versteht**, sollte man immer gut zuhören.\"\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - konstrukcja celowa „um zu + Infinitiv\":\n> = aby, w celu. Podmiot zdania głównego i podrzędnego MUSI być ten sam.\n> Struktura: Um [Akkusativ] zu [Infinitiv]\n> Przykład: \"Ich lerne, um die Prüfung zu bestehen.\"\n\n> Reference - „damit + Nebensatz\":\n> = żeby, aby (podmiot zdań może być różny lub taki sam).\n> Struktura: Damit [Subj] [Obj] [V_Ende]\n> Przykład: \"Ich erkläre, damit alle verstehen.\"\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 9.1, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - Um alles gut/richtig zu verstehen/begreifen\n> - **1 pkt** - Damit man alles gut versteht/begreift\n> - Akceptowane: \"Um alles gut zu ferstehen\" (fonetyczny błąd v→f)\n> - **0 pkt** - brak zu, zła forma czasownika, >5 wyrazów\n> - Wymaganie szczegółowe: **Gramatyka - zdanie celowe**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowe słownictwo:\n> - **verstehen** = rozumieć\n> - **begreifen** = pojmować, rozumieć (synonim)\n> - **um zu + Inf** = aby (cel, ten sam podmiot)\n> - **damit + Nebensatz** = aby (cel, niekoniecznie ten sam podmiot)\n> - **alles** = wszystko (Akkusativ: alles)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: NIE zapominaj o \"zu\" przed bezokolicznikiem! \"Um alles gut **verstehen**\" (bez zu) = BŁĄD. Musi być: \"Um alles gut **zu verstehen**\".\n\n> Uwaga: limit 5 wyrazów. Policz: Um (1) alles (2) gut (3) zu (4) verstehen (5) = 5 słów. OK!\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**ob Markus gesehen hat**\n\n(lub: ob Markus sah)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFraza do przetłumaczenia: **(czy Markus zobaczył)**\n\n**Analiza struktury:**\n1. **czy** (w pytaniu posrednim) = **ob** (NIE: dass, NIE: wenn)\n2. **Markus** = podmiot (bez zmiany)\n3. **zobaczył** = przeszłosc jednorazowa → Perfekt: **hat gesehen** lub Präteritum: **sah**\n\n**Wersja 1 (Perfekt):**\n„ob Markus gesehen hat\" = ob (1) Markus (2) gesehen (3) hat (4) = 4 słowa - OK\n\nUwaga: w Nebensatz czasownik pomocniczy (hat) NA KOŃCU, Partizip II (gesehen) PRZED nim.\nSzyk Nebensatz Perfekt: **ob** Markus **gesehen hat** (Partizip II + Hilfverb na końcu)\n\n**Wersja 2 (Präteritum):**\n„ob Markus sah\" = ob (1) Markus (2) sah (3) = 3 słowa - OK\n\n## Sposób 2 - konstruowanie zdania\n\nStruktura pytania pośredniego (indirekte Frage):\n- Spójnik **ob** + podmiot + [reszta] + **czasownik na końcu**\n- „ich möchte wissen, ob Markus gesehen hat\"\n- Perfekt w Nebensatz: **ob Markus gesehen hat** (gesehen = Partizip II, hat = Hilfverb)\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - pytanie pośrednie z „ob\" (indirekte Frage):\n> = czy (pytanie tak/nie w mowie zależnej)\n> Struktura: ob + podmiot + [reszta] + **V na końcu**\n> Przykład: \"Ich frage, ob er kommt.\" (Er kommt? → ob er kommt)\n\n> Reference - szyk Perfekt w Nebensatz:\n> Zazwyczaj: ob Markus das **gesehen** **hat**\n> Partizip II (gesehen) + Hilfverb (hat) na końcu zdania\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 9.2, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - ob Markus gesehen hat\n> - **1 pkt** - ob Markus sah\n> - Akceptowane: \"ob Markus gezehen hat\" (fonetyczny błąd)\n> - **0 pkt** - brak ob, zły szyk (hat gesehen zamiast gesehen hat), >5 wyrazów\n> - Wymaganie szczegółowe: **Gramatyka - pytanie pośrednie + Perfekt**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowe:\n> - **ob** = czy (pytanie pośrednie tak/nie)\n> - **sehen** (Infinitiv) → Perfekt: **hat gesehen** (Partizip II: gesehen)\n> - Präteritum od sehen: **sah** (nieregularne)\n> - Szyk Nebensatz: Verb/Hilfverb na końcu\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: BŁĄD SZYKU - \"ob Markus **hat gesehen**\" = BŁĘDNY szyk (w Nebensatz Perfekt czasownik pomocniczy idzie NA KONIEC: gesehen hat).\n\n> Uwaga: nie pisac \"ob Markus **hat sehen**\" - Partizip II = gesehen (nie sehen). Czasownik „sehen\" ma nieregularne Partizip II: **gesehen**.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**wie man die Waschmaschine bedient**\n\n(lub: wie man diese Waschmaschine bedient)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFraza do przetłumaczenia: **(jak obsługuje się tę pralkę)**\n\n**Analiza struktury:**\n1. **jak** (pytanie pośrednie o sposób) = **wie**\n2. **obsługuje się** = konstrukcja bezosobowa → **man bedient** (man = bezosobowe \"się\")\n3. **tę** = ten konkretny obiekt → **die** lub **diese**\n4. **pralkę** = **die Waschmaschine** (Akkusativ: die Waschmaschine)\n5. Szyk Nebensatz: wie man die Waschmaschine **bedient** (verb na końcu)\n\n**Uzupełnione zdanie:** „Weißt du vielleicht, **wie man die Waschmaschine bedient**?\"\n\n**Policz wyrazy:** wie (1) man (2) die (3) Waschmaschine (4) bedient (5) = 5 słów - OK!\n\n## Sposób 2 - konstruowanie\n\nStruktura pytania pośredniego (W-Frage):\n- W-Wort + podmiot + [reszta] + Verb na końcu\n- **wie** + **man** + **die Waschmaschine** + **bedient**\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - zaimek bezosobowy **man**:\n> = sie (bezosobowe). Używane, gdy podmiot = nieznana osoba lub ogólnie.\n> \"Man sagt\" = Mówi się. \"Man bedient\" = obsługuje się.\n\n> Reference - pytanie pośrednie z W-Wort:\n> Spójnik W-pytajny + podmiot + [reszta] + Verb na końcu.\n> Przykład: \"Ich weiß nicht, **wie man das macht**.\" = Nie wiem, jak się to robi.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 9.3, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - wie man die/diese Waschmaschine bedient\n> - Akceptowane: \"wie man die washmashine bedient\" (fonetyczny błąd pisowni)\n> - **0 pkt** - brak man, zły szyk (bedient na złym miejscu), >5 wyrazów\n> - Wymaganie szczegółowe: **Gramatyka - zaimek man + pytanie pośrednie**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowe:\n> - **bedienen + Akk** = obsługiwać (urzadzenie). \"man bedient die Maschine\"\n> - **die Waschmaschine** = pralka (f. → Akk: die Waschmaschine)\n> - **man** = bezosobowe \"sie/się\"\n> - **wie** = jak (pytanie pośrednie o sposób)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: kluczowe słowo „tę\" (this particular) - klucz akceptuje die i diese. Możliwości: die Waschmaschine (ze spójnikiem die) lub diese Waschmaschine.\n\n> Uwaga: **bedient** = Präsens 3. os. l. poj. od \"bedienen\". Szyk: czasownik NA KOŃCU Nebensatz. NIE: wie man bedient die Waschmaschine (błędny szyk).\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**deine Freunde einladen**\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFraza do przetłumaczenia: **(zaprosić swoich przyjaciół)**\n\nKontekst zdania: „Wohin möchtest du ? Ins Restaurant?\" - pytanie o miejsce.\n\n**Analiza struktury:**\n1. **zaprosić** = **einladen** (czasownik rozdzielny: ein|laden)\n2. Kontekst: po **möchtest** (modalny) → bezokolicznik BEZ zu: **einladen**\n3. **swoich** (twoje) = **deine** (zaimek dzierżawczy 2. os. l. poj.)\n4. **przyjaciół** = **Freunde** (l. mnoga od der Freund)\n5. Przypadek: **deine Freunde** = Akkusativ l. mn. (kogo zapraszasz?)\n\n**Odmiana dein + Freunde (Akk Pl):**\n- Nom Pl: **keine** Freunde\n- Akk Pl: **deine** Freunde (taka sama jak Nom dla pluralnych)\n\n**Policz wyrazy:** deine (1) Freunde (2) einladen (3) = 3 słowa - OK!\n\n## Sposób 2 - konstruowanie\n\nStruktura zdania z modalnym (Fragesatz):\n- Wohin möchtest du [dopełnienie] [Infinitiv] ?\n- **deine Freunde** + **einladen**\n- „Wohin möchtest du **deine Freunde einladen**?\"\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference\n\n> Reference - modalny + Infinitiv (ohne zu):\n> Po möchten/können/müssen/sollen/wollen → Infinitiv BEZ zu.\n> „Möchtest du einladen\" = chcesz zaprosić.\n\n> Reference - zaimek dzierżawczy **dein** w Akk Pl:\n> - Nominativ Pl: deine Freunde\n> - Akkusativ Pl: **deine Freunde** (takie same!)\n> Tabela: mein/dein/sein/ihr → Akk Pl zawsze -e (meine, deine, seine)\n\n> Reference - czasownik rozdzielny **einladen**:\n> ein|laden = zapraszać. W bezokoliczniku: **einladen** (prefiks nie odłącza sie).\n> W Präsens: er lädt ein (prefiks na końcu).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> Klucz CKE - zad. 9.4, max 1 pkt:\n> - **1 pkt** - deine Freunde einladen\n> - Akceptowane: \"daine freunde einladen\"\n> - **0 pkt** - deinen/deinem (błędny przypadek), laden (bez ein), >5 wyrazów\n> - Wymaganie szczegółowe: **Gramatyka - dzierżawczy + Infinitiv rozdzielny**\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - kluczowe:\n> - **einladen** = zapraszać (czasownik rozdzielny, Infinitiv: einladen)\n> - **deine Freunde** = twoich przyjaciół (Akk Pl zaimka dzierżawczego dein)\n> - Po möchtest → Infinitiv bez zu\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: błąd „deinen Freunde\" - Akk Pl dzierżawczego to **deine** (nie deinen). deinen = Akk Sg maskulin (deinen Freund = twojego przyjaciela).\n\n> Uwaga: czasownik rozdzielny **einladen** - w bezokoliczniku JEDEN wyraz. W Präsens: Er lädt ein (prefiks odłaczony). W Infinitiv/Perfekt: **einladen/eingeladen** (razem).","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":13,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-13)\nWypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać\nod 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej\nw poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.\n1. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz korzyści i zagrożenia wynikające z publikowania\ninformacji o swoim życiu w internecie.\n2. Ostatnio uczestniczyłeś(-aś) w kursie tańca zorganizowanym w Twojej szkole. Napisz\nartykuł do gazety szkolnej, w którym:\n• wyrazisz swoją opinię na temat organizacji zajęć na tym kursie\n• opiszesz sytuację, w której skorzystałeś(-aś) z umiejętności zdobytych na tym kursie.\nCZYSTOPIS\nMJNP-R0-100\nMJNP-R0-100\nZgodność z poleceniem\nSpójność\ni logika\nZakres\nśrodków\njęzykowych\nPoprawność\nśrodków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4-5\n0-1-2\n0-1-2-3\n0-1-2-3\nElementy treści (0-1-2)\nElementy formy (0-1)\n1\n2\n3\n4\n5\n1\n2\n3\n4\nMJNP-R0-100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"10 maja 2024 r.\nData publikacji\ndokumentu:","solution":"## Poprawna odpowiedź - Zadanie 10 (Writing Long)\n\nZadanie 10 oferuje DWA TEMATY do wyboru. Uczniowi wystarczy napisać JEDEN.\n\n**Temat 1 - Rozprawka (Erörterung):** publikowanie prywatnych informacji w internecie - korzyści i zagrożenia.\n\n**Temat 2 - Artykuł (Artikel):** kurs tańca w szkole - opinia o organizacji + sytuacja z użycia umiejętności.\n\nPełne wzorcowe teksty i analiza dla KAŻDEGO tematu dostępne w polach `claude_rozwiazanie_sonnet_txt` poszczególnych tematów powyżej.\n\n**Kryteria oceny (wspólne):** 13 punktów = Treść (5) + Spójnosc (2) + Zakres językowy (3) + Poprawnosc (3).","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"}]}