{"paper":{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":12,"source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie pięć wypowiedzi dotyczących higieny jamy ustnej. Do każdej\nwypowiedzi (1.1.-1.5.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-F). Wpisz rozwiązania\ndo tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nA. Diese Person bittet einen Zahnarzt um Rat.\nB. Diese Person sagt eine Sendung mit einem Zahnarzt an.\nC. Diese Person macht Reklame für eine App zum Zähneputzen.\nD. Diese Person erzählt über ihren letzten Besuch beim Zahnarzt.\nE. Diese Person spricht darüber, wie ein guter Zahnarzt sein sollte.\nF. Diese Person wendet sich an Menschen, die vor dem Zahnarzt Angst haben.\n1.1.\nNummer 1\n1.2.\nNummer 2\n1.3.\nNummer 3\n1.4.\nNummer 4\n1.5.\nNummer 5\nMJNP-P0-100","answer":"1.1 = B; 1.2 = A; 1.3 = C; 1.4 = F; 1.5 = E","answer_text":"1 pkt - poprawna odpowiedź.","solution":"**1.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Diese Person sagt eine Sendung mit einem Zahnarzt an.* (Ta osoba zapowiada audycję z dentystą.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMówca pełni rolę prezentera/zapowiadacza audycji o higienie jamy ustnej:\n\n> \"Das Thema des heutigen Gesundheitsmagazins ist die Mundhygiene.\"\n\n> \"Wenn Sie Antworten auf diese Fragen hören wollen, bleiben Sie dran. Der Zahnarzt Doktor Martin Reiser wird Ihnen Tipps zur richtigen Mundhygiene geben.\"\n\n**Kluczowe sygnały gatunku zapowiedzi:**\n- *das Thema des heutigen Gesundheitsmagazins* (temat dzisiejszego magazynu zdrowotnego) - typowy zwrot prowadzącego\n- *bleiben Sie dran* (zostańcie z nami) - bezpośredni zwrot do słuchaczy\n- *Der Zahnarzt wird Ihnen Tipps geben* (Stomatolog udzieli wskazówek) - Futur I zapowiadający to, co nastąpi\n\nMówca zapowiada przyszłą część audycji z udziałem dentysty - idealne dopasowanie do **B** (*sagt eine Sendung an* = zapowiada audycję).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*bittet um Rat* - prosi o radę) - błąd. Mówca nie prosi o radę, sam jest gospodarzem audycji.\n- **B** - POPRAWNA: zapowiada audycję z dentystą.\n- **C** (*macht Reklame für eine App*) - brak wzmianki o aplikacji.\n- **D** (*erzählt über ihren letzten Besuch*) - brak opowieści o własnej wizycie.\n- **E** (*wie ein guter Zahnarzt sein sollte*) - brak opisu cech dobrego dentysty.\n- **F** (*wendet sich an Menschen, die Angst haben*) - brak adresowania do bojących się.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 1.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D, E, F lub brak odpowiedzi / wiele liter\n\nZadanie sprawdza wymaganie II.3) - określanie intencji nadawcy wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny - czasownik rozdzielnie złożony \"ansagen\"\n\n> 📖 **Reference - trennbares Verb \"ansagen\":**\n> Forma: *an + sagen* (rozdzielnie złożony)\n> Znaczenie: zapowiadać (audycję, program, wiadomość)\n> Präsens: *Er sagt die Sendung an.* (prefiks na końcu)\n> Perfekt: *Er hat die Sendung angesagt.*\n> Synonimy: *ankündigen, präsentieren, einleiten*\n> Kolokacja: *eine Sendung / einen Beitrag / das nächste Programm ansagen*\n\n> 📖 **Reference - Futur I:**\n> Forma: *werden + Infinitiv* na końcu zdania\n> *Der Zahnarzt wird Tipps geben* = Dentysta udzieli wskazówek\n> Sygnalizuje przyszłą czynność - typowe w zapowiedziach\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | prosi dentystę o radę | Mówca jest prezenterem, nie pacjentem |\n| **B** | **zapowiada audycję z dentystą** | **POPRAWNA** - \"Gesundheitsmagazin\", \"bleiben Sie dran\" |\n| C | reklama aplikacji do mycia zębów | Brak wzmianki o aplikacji w tekście 1 |\n| D | opowiada o ostatniej wizycie | Brak osobistej narracji o wizycie |\n| E | jaki powinien być dobry dentysta | Brak listy cech dentysty |\n| F | zwraca się do osób z lękiem | Brak adresowania do tych z fobią |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *bleiben Sie dran* to charakterystyczny dla radia/TV zwrot, oznaczający \"nie wyłączajcie, zaraz wracamy\". Rozpoznaj go jako sygnał, że to ZAPOWIEDŹ audycji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W matchingu zawsze pamiętaj, że jedno ze zdań A-F jest DYSTRAKTOREM. W tym arkuszu (zad. 1) dystraktorem jest D (*erzählt über ihren letzten Besuch beim Zahnarzt*) - żaden mówca nie opowiada o własnej wizycie.\n\n**1.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Diese Person bittet einen Zahnarzt um Rat.* (Ta osoba prosi dentystę o radę.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMatka pięcioletniego chłopca zwraca się do dr. Bauera z prośbą o pomoc i radę:\n\n> \"Herr Doktor Bauer, vielleicht können Sie mir helfen.\"\n\n> \"Ich weiß nicht, wie ich ihn zum Zähneputzen bringen kann. Ich habe gehört, dass es Zahnputz-Apps speziell für Kinder gibt. Soll ich die ausprobieren?\"\n\n> \"Was würden Sie mir raten, Herr Doktor Bauer?\"\n\n**Kluczowe sygnały prośby o radę:**\n- *können Sie mir helfen* (czy może mi Pan pomóc) - bezpośrednia prośba o pomoc\n- *Soll ich die ausprobieren?* (Czy mam to wypróbować?) - pytanie o radę\n- *Was würden Sie mir raten?* (Co by mi Pan poradził?) - Konjunktiv II w funkcji uprzejmej prośby o radę, finalna prośba\n\nIdealne dopasowanie do **A** (*bittet um Rat* = prosi o radę).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: matka pyta dentystę o radę dotyczącą dziecka.\n- **B** (*sagt eine Sendung an*) - błąd. Mówi: *Ich freue mich, dass ich in der Sendung bin* (cieszę się, że jestem w audycji) - to GOŚĆ audycji, nie prowadzący.\n- **C** (*Reklame für eine App*) - pułapka. Wspomina o aplikacjach, ale tylko pyta czy ma je wypróbować, NIE reklamuje.\n- **D** (*letzten Besuch*) - błąd. Brak relacji z wizyty.\n- **E** (*wie ein guter Zahnarzt sein sollte*) - błąd. Brak opisu cech dobrego dentysty.\n- **F** (*Menschen, die Angst haben*) - pułapka. Dziecko boi się Zahnpasty (*beginnt er zu schreien*), ale matka nie adresuje wypowiedzi do innych osób z lękiem.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 1.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C, D, E, F lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie II.3) - określanie intencji nadawcy wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny - Konjunktiv II w prośbach\n\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II w prośbach uprzejmych:**\n> Forma: *würden + Infinitiv* (forma zastępcza)\n> *Was würden Sie mir raten?* = Co by mi Pan poradził? (uprzejma prośba)\n> *Könnten Sie mir helfen?* = Czy mógłby mi Pan pomóc?\n> Funkcja: PROŚBA o radę / pomoc, formułowana grzecznie\n> Inne czasowniki: *hätte (haben), wäre (sein), könnte (können), möchte (mögen)*\n\n> 📖 **Reference - kolokacja \"jemanden um etwas bitten\":**\n> *jemanden (Akk) um etwas (Akk) bitten* = prosić kogoś o coś\n> *Diese Person bittet den Zahnarzt um Rat* = Ta osoba prosi dentystę o radę\n> Akuzativ x2: *einen Zahnarzt* + *um Rat*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **prosi dentystę o radę** | **POPRAWNA** - \"Was würden Sie mir raten?\" |\n| B | zapowiada audycję | Jest gościem, nie prowadzącą |\n| C | reklamuje aplikację | Tylko pyta, czy wypróbować |\n| D | opowiada o ostatniej wizycie | Brak takiej narracji |\n| E | jaki powinien być dobry dentysta | Brak takich charakterystyk |\n| F | zwraca się do osób z lękiem | Mówi o synu, nie adresuje do innych |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj odróżniać GOŚCIA audycji od PROWADZĄCEGO. Słowa *Ich freue mich, dass ich in der Sendung bin* sygnalizują, że mówca jest GOŚCIEM - to KLUCZ do odrzucenia B.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konjunktiv II *würden Sie raten* to typowa forma uprzejmej PROŚBY o radę - szukaj jej jako sygnału opcji A w zadaniach matching.\n\n**1.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Diese Person macht Reklame für eine App zum Zähneputzen.* (Ta osoba reklamuje aplikację do mycia zębów.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMówca prezentuje produkt swojej firmy - aplikację do higieny jamy ustnej. To klasyczny język reklamowy:\n\n> \"Unsere Firma hat eine App für Kinder und Erwachsene entwickelt, die zeigt, wie man die Zähne richtig putzt.\"\n\n> \"Laden Sie unsere App am besten gleich kostenlos herunter!\"\n\n**Kluczowe cechy języka reklamowego:**\n- *Wollen Sie sicher sein ?* - pytanie retoryczne otwierające (typowy chwyt reklamowy)\n- *Wir helfen Ihnen dabei* (My Wam w tym pomożemy) - obietnica korzyści\n- *Unsere Firma hat entwickelt* - wskazanie marki\n- *Laden Sie herunter!* - Imperativ jako call-to-action\n- *kostenlos* (bezpłatnie) - kluczowy argument sprzedażowy\n- *am besten gleich* (najlepiej od razu) - wezwanie do natychmiastowego działania\n\nIdealne dopasowanie do **C** (*macht Reklame* = reklamuje).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*bittet um Rat*) - błąd. Mówca nie pyta, lecz OFERUJE.\n- **B** (*sagt eine Sendung an*) - błąd. Brak struktury audycji.\n- **C** - POPRAWNA: opisuje i wzywa do pobrania aplikacji.\n- **D** (*letzten Besuch*) - brak osobistej narracji.\n- **E** (*wie ein guter Zahnarzt sein sollte*) - brak opisu dentysty.\n- **F** (*Menschen mit Angst*) - brak adresowania do bojących się.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 1.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **C**\n> - **0 pkt** - A, B, D, E, F lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie II.3) - określanie intencji nadawcy wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny - Imperativ formalny + Passiv\n\n> 📖 **Reference - Imperativ Sie-Form (forma grzecznościowa):**\n> Forma: *Verb-Stamm + en + Sie + *\n> *Laden Sie herunter!* = Pobierzcie ! / Proszę pobrać !\n> Charakterystyczne dla reklam i instrukcji.\n> Inne przykłady: *Kommen Sie! Hören Sie! Probieren Sie!*\n\n> 📖 **Reference - Passiv Präsens:**\n> Forma: *werden + Partizip II*\n> *Sie werden erinnert* = Zostaniesz przypomniany / przypomniany Ci zostanie\n> Czasownik *erinnern an* (Akk) = przypominać o czymś\n> *Sie werden an Ihren Kontrollbesuch erinnert* = Zostanie Państwu przypomniany kontrolny wizyt\n\n> 📖 **Reference - trennbare Verben:**\n> *herunterladen* = pobrać (rozdzielne!)\n> *Laden Sie herunter!* - prefiks *herunter* na końcu\n> *Ich lade die App herunter* - Präsens\n> *Ich habe die App heruntergeladen* - Perfekt (ge- między prefiksem a rdzeniem)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | prosi dentystę o radę | Mówca oferuje produkt, nie prosi |\n| B | zapowiada audycję | Brak elementów struktury programu |\n| **C** | **reklamuje aplikację** | **POPRAWNA** - \"Laden Sie unsere App herunter!\" |\n| D | opowiada o wizycie | Brak osobistej narracji |\n| E | jaki powinien być dentysta | Brak opisów cech |\n| F | osoby z lękiem | Brak adresowania do bojących się |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczne sygnały reklamowe to: *Wollen Sie ?*, *Wir helfen*, *unsere Firma*, *kostenlos*, *am besten gleich*, *Laden Sie herunter!* - zapamiętaj je jako PAKIET sygnałów reklamy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Kontrollbesuch* (kontrolny wizyt) - *Kontroll-* to złożone (Kompositum) z *Kontrolle* (kontrola). Niemieckie złożenia rzeczownikowe są bardzo częste i należy rozumieć je z kontekstu.\n\n**1.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F** - *Diese Person wendet sich an Menschen, die vor dem Zahnarzt Angst haben.* (Ta osoba zwraca się do ludzi, którzy boją się dentysty.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMówca otwiera pytaniem skierowanym bezpośrednio do osób z fobią dentystyczną:\n\n> \"Hatten Sie als Kind ein schlimmes Erlebnis bei einem Zahnarztbesuch und jetzt sind Sie ein Angstpatient?\"\n\n> \"Dann kommen Sie in unsere Zahnarztpraxis. Bei uns lernen Sie Zahnarztbesuche lieben!\"\n\n> \"Während des Besuchs läuft ruhige Musik oder Sie können eine Video-Brille mit Filmen bekommen. Das hilft Ihnen gegen den Stress.\"\n\n**Kluczowe sygnały zwrócenia się do osób z lękiem:**\n- *Angstpatient* (pacjent z lękiem) - bezpośrednie nazwanie odbiorcy\n- *schlimmes Erlebnis bei einem Zahnarztbesuch* (złe doświadczenie z wizyty) - odwołanie do traumy\n- *Das hilft Ihnen gegen den Stress* (To pomaga przeciw stresowi) - rozwiązanie problemu odbiorcy\n- *ruhige Musik, Video-Brille* - środki redukcji lęku\n\nIdealne dopasowanie do **F** (*wendet sich an Menschen, die Angst haben*).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*bittet um Rat*) - błąd. To gabinet, oferuje usługę, nie prosi o radę.\n- **B** (*sagt eine Sendung an*) - błąd. Reklama gabinetu, nie audycji.\n- **C** (*App*) - pułapka. Brak wzmianki o aplikacji - chodzi o gabinet stacjonarny w Berlinie.\n- **D** (*letzten Besuch*) - brak osobistej narracji o wizycie.\n- **E** (*wie ein guter Zahnarzt sein sollte*) - pułapka. Tekst mówi co OFERUJE konkretny gabinet, NIE jakie cechy POWINIEN mieć dentysta ogólnie.\n- **F** - POPRAWNA: ADRES wypowiedzi to *Angstpatienten*.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 1.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **F**\n> - **0 pkt** - A, B, C, D, E lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie II.4) - określanie kontekstu wypowiedzi (adresata).\n\n## Reference gramatyczny - \"sich wenden an\" + Akkusativ\n\n> 📖 **Reference - kolokacja \"sich an + Akkusativ wenden\":**\n> Forma: *sich (Akk) an + Akk wenden* = zwracać się do kogoś\n> *Ich wende mich an dich* = Zwracam się do ciebie\n> *Diese Person wendet sich an Menschen, die Angst haben* = Ta osoba zwraca się do osób, które się boją\n> Refleksywne + przyimek *an* z Akuzativem\n\n> 📖 **Reference - \"Angst haben vor\" + Dativ:**\n> Forma: *Angst haben vor + Dat* = bać się czegoś / kogoś\n> *Vor dem Zahnarzt Angst haben* = Bać się dentysty (przyimek *vor* z Dativem)\n> *Angstpatient* - Kompositum: *Angst* (lęk) + *Patient* (pacjent) = pacjent lękowy\n\n> 📖 **Reference - Präteritum w pytaniu:**\n> *Hatten Sie als Kind * = Czy mieliście jako dziecko\n> Präteritum *hatte* (od *haben*) - typowe w opisach przeszłych doświadczeń\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | prosi dentystę o radę | Mówca jest stroną oferującą |\n| B | zapowiada audycję | Reklama gabinetu, nie audycji |\n| C | reklama aplikacji | Reklama GABINETU (Praxis), nie aplikacji |\n| D | opowiada o wizycie | Brak narracji osobistej |\n| E | jaki powinien być dentysta | Reklama konkretnego gabinetu, nie cech ogólnych |\n| **F** | **zwraca się do osób z lękiem** | **POPRAWNA** - \"Angstpatient\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Angstpatient* (pacjent z lękiem) to KLUCZOWY sygnał opcji F. Bez tego słowa zadanie byłoby trudniejsze - szukaj go zawsze, gdy widzisz opcję F.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Reklama gabinetu (C tutaj to APP, nie gabinet) - UWAŻAJ na to rozróżnienie. Tekst 3 reklamuje APP, tekst 4 reklamuje GABINET - kontekst lęku determinuje F.\n\n**1.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *Diese Person spricht darüber, wie ein guter Zahnarzt sein sollte.* (Ta osoba mówi o tym, jaki powinien być dobry dentysta.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nCała wypowiedź to lista cech, jakimi powinien charakteryzować się dobry dentysta:\n\n> \"Deshalb ist es sehr wichtig, einen kompetenten Zahnarzt zu finden.\"\n\n> \"Er sollte freundlich sein und große Empathie für den Patienten haben.\"\n\n> \"Vor der Behandlung sollte der Zahnarzt den Patienten über alle Therapiemöglichkeiten informieren.\"\n\n**Kluczowe sygnały opisu cech idealnego dentysty:**\n- *kompetent* (kompetentny)\n- *freundlich* (przyjazny)\n- *große Empathie* (duża empatia)\n- *sollte informieren* (powinien informować)\n\nTrzykrotne użycie modalnego *sollte* (powinien) sygnalizuje normatywny charakter wypowiedzi - to są oczekiwania wobec dobrego dentysty. Idealne dopasowanie do **E**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*bittet um Rat*) - brak prośby.\n- **B** (*sagt eine Sendung an*) - brak struktury zapowiedzi.\n- **C** (*App*) - brak wzmianki o aplikacji.\n- **D** (*letzten Besuch*) - brak osobistej narracji o wizycie. Mówca mówi OGÓLNIE.\n- **E** - POPRAWNA: lista cech dobrego dentysty.\n- **F** (*Menschen mit Angst*) - pułapka. *Schmerzen* (ból) jest wymieniony, ale wypowiedź mówi o EMPATII dentysty wobec bólu, nie adresuje do osób z lękiem.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 1.5 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **E**\n> - **0 pkt** - A, B, C, D, F lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie II.2) - określanie głównej myśli wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny - Konjunktiv II \"sollte\"\n\n> 📖 **Reference - modalny \"sollte\" w funkcji normatywnej:**\n> Forma: *sollte + Infinitiv* (na końcu zdania)\n> Znaczenie 1: rada / zalecenie (*Du solltest mehr schlafen* = Powinieneś więcej spać)\n> Znaczenie 2: NORMATYWNE oczekiwanie (*Ein guter Zahnarzt sollte freundlich sein* = Dobry dentysta powinien być przyjazny)\n> *Sollte* to Konjunktiv II od *sollen* - łagodniejsze niż *muss/musste*.\n\n> 📖 **Reference - przyimek \"vor\" z Dativem (czas):**\n> *Vor der Behandlung* = przed leczeniem (Dativ - czas)\n> *Die Behandlung* (fem.) → *vor der Behandlung*\n> Inne czasowe użycia *vor + Dat*: *vor dem Essen, vor dem Schlafengehen, vor dem Frühstück*\n\n> 📖 **Reference - Kompositum \"Therapiemöglichkeiten\":**\n> *Therapie* (terapia) + *Möglichkeiten* (możliwości) = *Therapiemöglichkeiten* (możliwości terapeutyczne)\n> Składanie rzeczowników to typowa cecha niemieckiego - rozdziel je przy czytaniu na elementy składowe.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | prosi o radę | Mówca podaje wskazówki, nie pyta |\n| B | zapowiada audycję | Brak struktury programu |\n| C | reklama aplikacji | Brak aplikacji |\n| D | opowiada o wizycie | Brak narracji osobistej w przeszłości |\n| **E** | **jaki powinien być dobry dentysta** | **POPRAWNA** - lista cech \"sollte sein\" |\n| F | osoby z lękiem | Brak adresowania, ogólne porady |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Trzykrotne *sollte* w wypowiedzi to KLAROWNY sygnał opcji E (*wie ein guter Zahnarzt sein sollte*). Forma normatywna *sollte* = sygnał ZALECEŃ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W tym zadaniu (zad. 1) dystraktorem (zdaniem dodatkowym, niepasującym do żadnej wypowiedzi) jest **D** (*Diese Person erzählt über ihren letzten Besuch beim Zahnarzt*) - żadna z 5 wypowiedzi nie zawiera osobistej narracji o wizycie.","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":6,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-6)\nUsłyszysz dwukrotnie cztery teksty. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,\nzgodną z treścią nagrania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1. (do zadania 2.1.)\n2.1. Wo befindet sich der Sprecher?\nA. An einem Fluss.\nB. In einer Universität.\nC. In einem Fernsehstudio.\nTekst 2. (do zadania 2.2.)\n2.2. Wie wird die Frau ein Kleid für den Silvesterball bekommen?\nA. Sie wird ihr Hochzeitskleid ändern.\nB. Sie wird es in einem Einkaufszentrum kaufen.\nC. Sie wird es auf einer Online-Verleih-Plattform finden.\nTekst 3. (do zadania 2.3.)\n2.3. Warum arbeitet der Sprecher nicht mehr im Labor?\nA. Er war mit seinem Gehalt unzufrieden.\nB. Er hatte zu wenig Kontakt mit Menschen.\nC. Er sah in diesem Job keine Karrierechancen.\nTekst 4. (do zadań 2.4.-2.6.)\n2.4. Was hat Antonio an seiner Schule gut gefallen?\nA. Die Zusammenarbeit unter den Schülern war gut.\nB. Die Schüler wussten immer, warum sie etwas lernten.\nC. Die Lehrer motivierten die Schüler zur persönlichen Entwicklung.\n2.5. Was kann man aus Antonios Worten über das Debattieren in der Schule\nschließen?\nA. Das Debattieren war ein Pflichtfach.\nB. Die Schuldebatten waren gut organisiert.\nC. Die Schüler wurden nicht auf das Debattieren vorbereitet.\n2.6. Worüber würde Antonio am liebsten diskutieren?\nA. Über Politik.\nB. Über Umweltprobleme.\nC. Über Meinungsfreiheit.\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"2. Akceptuje się wyraz zapisany wielką literą zamiast małą i odwrotnie. Powyższe ustalenie\nstosuje się pod warunkiem, że zdający nie naruszył innych zasad pisowni, np. pisowni\nnazw własnych.\nZadania otwarte sprawdzające rozumienie ze słuchu oraz rozumienie tekstów\npisanych\n1. Odpowiedź musi być komunikatywna dla odbiorcy, zgodna z poleceniem oraz musi\nwskazywać, że zdający zrozumiał tekst.\n2. O ile zasady oceniania określone dla danego zadania nie stanowią inaczej, odpowiedź\nnie jest akceptowana, jeśli zdający:\n• popełnia błędy, które\n- zmieniają znaczenie wyrazu, np. chorobę dworską zamiast chorobę morską\nw zadaniu 5.7.\n- powodują, że użyty wyraz nie byłby zrozumiany przez odbiorcę jako wyraz, którym\nzdający powinien uzupełnić tekst, np. daremnie zamiast za darmo w zadaniu 5.6.\n- powodują, że odpowiedź jest niejasna, dwuznaczna lub wieloznaczna, np. ataki /\nataki na morzu zamiast chorobę morską w zadaniu 5.7.\n• używa zapisu odzwierciedlającego brzmienie wyrazu zamiast zapisu w poprawnej\nformie ortograficznej\n• udziela odpowiedzi, która\n- nie jest wystarczająco precyzyjna, np. chorobę zamiast chorobę morską w zadaniu\n5.7.\n- nie łączy się logicznie i/lub nie jest spójna z fragmentami tekstu otaczającymi lukę;\nnie jest logiczną odpowiedzią na pytanie, np. przy wyborze celu tego rejsu zamiast\ncel podróży w zadaniu 5.4.\n• udziela dwóch odpowiedzi, z których jedna jest poprawna, a druga - błędna, np.\nchorobę morską i klaustrofobię zamiast chorobę morską w zadaniu 5.7.\n• podaje poprawną odpowiedź, ale uzupełnia ją elementami, które nie są zgodne\nz tekstem, np. w środkowej i tylnej części statku zamiast w środkowej części statku\nw zadaniu 5.5.\n• udziela odpowiedzi w języku innym niż wymagany w danym zadaniu, np.\ndie Seekrankheit zamiast chorobę morską w zadaniu 5.7.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *An einem Fluss.* (Nad rzeką.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMówca to reporter relacjonujący wydarzenie ze stanowiska terenowego - z brzegu rzeki:\n\n> \"Hier vom Ufer aus sehe ich gerade, wie ein Teil der Gruppe ganz viel Plastikmüll aus dem Fluss herausholt.\"\n\n**Kluczowe sygnały lokalizacji:**\n- *Hier vom Ufer aus* (Stąd, z brzegu) - *Ufer* = brzeg rzeki/morza\n- *sehe ich gerade* (właśnie widzę) - relacja na żywo, obserwacja na miejscu\n- *aus dem Fluss herausholt* (wyciągają z rzeki) - bezpośrednia obserwacja akcji w rzece\n\nMówca przeciwstawia się studiu: *meine Kollegin im Studio* (moja koleżanka w studiu) - sygnalizuje, że ON sam jest na zewnątrz.\n\nIdealne dopasowanie do **A** (*an einem Fluss*).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: *Hier vom Ufer aus aus dem Fluss*.\n- **B** (*in einer Universität*) - pułapka. Uniwersytet w Kilonii jest wymieniony jako ORGANIZATOR projektu (*Universität Kiel*), ale to nie miejsce wypowiedzi.\n- **C** (*in einem Fernsehstudio*) - pułapka. *Studio* jest wymienione, ale to miejsce KOLEŻANKI mówcy, nie samego mówcy. *Gebe ich das Wort an meine Kollegin im Studio zurück* (oddaję głos koleżance w studiu) sygnalizuje, że MÓWCA jest poza studiem.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 2.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C, brak odpowiedzi lub wiele liter\n\nZadanie sprawdza wymaganie II.4) - określanie kontekstu wypowiedzi (miejsca).\n\n## Reference gramatyczny - przyimki lokatywne\n\n> 📖 **Reference - przyimek \"an\" z Dativem (lokalizacja):**\n> *an + Dativ* = przy, nad (powierzchnia pionowa lub wzdłuż linii)\n> *an einem Fluss* = nad rzeką (na brzegu)\n> *an der Wand* = na ścianie\n> Vs *in einem Fluss* = w rzece (wewnątrz)\n> Vs *auf einem Fluss* = na rzece (na powierzchni wody)\n\n> 📖 **Reference - przyimek \"aus\":**\n> *aus + Dativ* = z (skąd? wewnątrz → na zewnątrz)\n> *aus dem Fluss herausholen* = wyciągać z rzeki\n> *Vom Ufer aus* = z brzegu (perspektywa)\n\n> 📖 **Reference - Wechselpräpositionen:**\n> *an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor, zwischen*\n> *Dativ* (wo? - pozycja, gdzie?) lub *Akkusativ* (wohin? - ruch, dokąd?)\n> *an dem Fluss (am Fluss)* - pozycja → Dativ\n> *an den Fluss* - kierunek → Akkusativ\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **nad rzeką** | **POPRAWNA** - \"Hier vom Ufer aus\" |\n| B | na uniwersytecie | Universität Kiel = organizator, nie miejsce |\n| C | w studiu telewizyjnym | Studio = miejsce koleżanki, nie mówcy |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu z lokalizacją zwracaj uwagę na słowo *hier* (tutaj) - wskazuje BEZPOŚREDNIE miejsce mówcy. *Hier vom Ufer aus* = mówca JEST na brzegu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj rozróżnienie *Studio* (miejsce kogoś INNEGO) od mojej obecnej lokalizacji. Wzmianka o *Kollegin im Studio* sygnalizuje, że MÓWCA jest poza studiem.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Sie wird es auf einer Online-Verleih-Plattform finden.* (Znajdzie ją na platformie wypożyczeniowej online.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nLea odrzuca opcję modyfikacji własnej sukni i zakupu w centrum, a wybiera platformę online:\n\n> \"Ich wollte mein Hochzeitskleid kürzen und färben, aber das schaffe ich nicht.\"\n\n> \"Zum Glück kann ich mir ein Abendkleid auf einer Plattform ausleihen, die sich auf den Online-Verleih von Mode spezialisiert.\"\n\n**Sekwencja decyzji:**\n1. Sukienka ślubna - chciała przerobić, ale nie da rady (*das schaffe ich nicht*).\n2. Centrum handlowe - *zu viel bezahlen* (za drogo).\n3. **Platforma online** - *kostet wenig* (kosztuje mało) + *Kleider von Modedesignern* (sukienki projektantów).\n\nIdealne dopasowanie do **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Hochzeitskleid ändern*) - błąd. Lea WYRAŹNIE odrzuca tę opcję: *das schaffe ich nicht* (nie zdołam tego).\n- **B** (*Einkaufszentrum kaufen*) - błąd. Lea odrzuca z powodu kosztów: *muss ich für ein Abendkleid sehr viel bezahlen* (musiałabym dużo zapłacić).\n- **C** - POPRAWNA: wybiera platformę online.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 2.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **C**\n> - **0 pkt** - A, B, brak odpowiedzi lub wiele liter\n\nZadanie sprawdza wymaganie II.5) - znajdowanie informacji w wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny - Futur I i zwroty czasownikowe\n\n> 📖 **Reference - Futur I:**\n> Forma: *werden + Infinitiv* (na końcu zdania)\n> *Sie wird es finden* = Ona to znajdzie\n> *Was du anziehen wirst* = Co założysz\n> Pytanie zadania używa Futur I - odpowiedź musi pasować do tej formy.\n\n> 📖 **Reference - refleksywne czasowniki z Dativem:**\n> *sich (Dat) etwas (Akk) ausleihen* = wypożyczać sobie coś\n> *Ich kann mir ein Kleid ausleihen* = Mogę sobie wypożyczyć sukienkę\n> Tutaj *mir* (Dativ) bo *Kleid* już jest dopełnieniem bliższym (Akk).\n\n> 📖 **Reference - \"schaffen\":**\n> *etwas schaffen* = zdołać coś / dać radę z czymś\n> *Ich schaffe das* = Daję radę / poradzę sobie\n> *Das schaffe ich nicht* = Nie dam rady tego\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | przerobi suknię ślubną | \"das schaffe ich nicht\" - nie da rady |\n| B | kupi w centrum handlowym | \"sehr viel bezahlen\" - za drogo |\n| **C** | **wypożyczy online** | **POPRAWNA** - \"Plattform Online-Verleih\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst wymienia 3 opcje, ale tylko jedna jest WYBRANA. Trzymaj się dosłownie tego, co kobieta MÓWI, że zrobi (*zum Glück kann ich*), a nie tego, co odrzuca.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Online-Verleih* (wypożyczalnia online) - *Verleih* (m.) = wypożyczalnia, od *verleihen* (wypożyczać). Złożenie sygnalizuje dokładnie opcję C.\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Er hatte zu wenig Kontakt mit Menschen.* (Miał za mało kontaktu z ludźmi.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMówca explicite tłumaczy powód odejścia z laboratorium:\n\n> \"Ich wollte mehr mit Menschen arbeiten und im Labor war das nicht möglich.\"\n\n> \"Das Beste an meinem neuen Beruf ist für mich, dass ich durch das Fotografieren viele Leute kennenlernen kann.\"\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *mehr mit Menschen arbeiten* (więcej pracować z ludźmi) - wprost wyrażona potrzeba\n- *im Labor war das nicht möglich* (w lab. to nie było możliwe) - bezpośrednie wskazanie ograniczenia\n- *viele Leute kennenlernen* (poznawać wielu ludzi) - pozytyw nowej pracy\n\nIdealne dopasowanie do **B** (*zu wenig Kontakt mit Menschen*).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Gehalt unzufrieden*) - błąd. Tekst mówi: *einen gut bezahlten Job* (dobrze płatna praca) - pensja BYŁA dobra.\n- **B** - POPRAWNA: za mało kontaktu z ludźmi.\n- **C** (*keine Karrierechancen*) - błąd. Tekst mówi: *Als Biologe konnte ich dort Karriere machen* (mógł robić karierę) - szanse BYŁY.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 2.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C, brak odpowiedzi lub wiele liter\n\nZadanie sprawdza wymaganie II.5) - znajdowanie informacji w wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny - Perfekt + struktura kontrastu\n\n> 📖 **Reference - Perfekt z \"haben\":**\n> Forma: *haben + Partizip II* (na końcu zdania)\n> *Ich habe einen Job gefunden* = Znalazłem pracę\n> *Ich habe gemerkt, dass * = Zauważyłem, że\n> Partizip II: *gefunden* (finden), *gemerkt* (merken), *gemacht* (machen)\n\n> 📖 **Reference - konstrukcja \"machen + Adj\":**\n> *jemanden glücklich machen* = uszczęśliwiać kogoś\n> *Mein Job macht mich nicht glücklich* = Praca mnie nie uszczęśliwia\n> Konstrukcja kauzatywna: czasownik *machen* + dopełnienie + cecha.\n\n> 📖 **Reference - \"bei Null anfangen\":**\n> *Bei Null anfangen* = zaczynać od zera\n> Idiom: zaczynać karierę od początku, mimo wcześniejszego doświadczenia\n> Sygnał zmiany zawodowej.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | niezadowolenie z pensji | \"gut bezahlten Job\" - pensja była dobra |\n| **B** | **za mało kontaktu z ludźmi** | **POPRAWNA** - \"mehr mit Menschen arbeiten\" |\n| C | brak szans na karierę | \"konnte ich dort Karriere machen\" - szanse były |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wszystkie 3 opcje (Gehalt, Kontakt mit Menschen, Karrierechancen) wymienione są w tekście, ale tylko jedna jest POWODEM zmiany. Czytaj dokładnie: A i C są ZAPRZECZONE (gut bezahlt, Karriere machen).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz to przeciwieństwo: tekst opisuje co MÓWCA CHCIAŁ (mehr mit Menschen arbeiten), a w pytaniu opcja B opisuje to czego MU BRAKOWAŁO (zu wenig Kontakt) - dwie strony tego samego.\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Die Lehrer motivierten die Schüler zur persönlichen Entwicklung.* (Nauczyciele motywowali uczniów do osobistego rozwoju.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nAntonio explicite chwali nauczycieli za rozwijanie samodzielności:\n\n> \"Es war aber toll, dass sie uns dazu brachten, eigene Ideen zu entwickeln und selbstständig zu denken.\"\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *Es war aber toll* (Ale to było super) - sygnał pochwały (kontrast po krytyce)\n- *eigene Ideen zu entwickeln* (rozwijać własne pomysły) - osobisty rozwój\n- *selbstständig zu denken* (myśleć samodzielnie) - autonomiczna postawa\n\nTo dokładnie odpowiada **C** (*motivierten zur persönlichen Entwicklung*).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Zusammenarbeit gut*) - błąd. Tekst mówi: *gab es große Konkurrenz unter den Schülern und wir haben nur selten zusammengearbeitet* - współpraca była ZŁA, była konkurencja.\n- **B** (*Schüler wussten warum sie lernten*) - błąd. Tekst mówi: *die Lehrer uns nicht erklärten, wozu wir etwas lernen sollten* - nauczyciele NIE tłumaczyli celu.\n- **C** - POPRAWNA: nauczyciele motywowali do osobistego rozwoju.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 2.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **C**\n> - **0 pkt** - A, B, brak odpowiedzi lub wiele liter\n\nZadanie sprawdza wymaganie II.5) - znajdowanie informacji w wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny - Infinitiv mit \"zu\"\n\n> 📖 **Reference - Infinitiv mit \"zu\":**\n> Forma: * + zu + Infinitiv* (na końcu zdania)\n> *eigene Ideen zu entwickeln* = rozwijać własne pomysły\n> *selbstständig zu denken* = myśleć samodzielnie\n> Po niektórych czasownikach i konstrukcjach: *brachten uns dazu, zu*\n\n> 📖 **Reference - \"bringen dazu, zu\":**\n> *jemanden dazu bringen, etwas zu tun* = skłonić kogoś do zrobienia czegoś\n> *Sie brachten uns dazu, eigene Ideen zu entwickeln* = Skłonili nas do rozwijania własnych pomysłów\n> Idiomatyczna konstrukcja z *dazu* + Infinitivsatz.\n\n> 📖 **Reference - Präteritum w narracji:**\n> *erklärten, brachten, redeten, nahmen teil* - Präteritum charakterystyczny dla narracji pisanej i wywiadu retrospektywnego.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | dobra współpraca | \"große Konkurrenz selten zusammengearbeitet\" |\n| B | uczniowie znali cel nauki | Nauczyciele NIE tłumaczyli celu |\n| **C** | **nauczyciele motywowali do rozwoju** | **POPRAWNA** - \"eigene Ideen entwickeln\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Antonio kontrastuje dobre i złe strony szkoły. Słowo *aber toll* (ale super) jest sygnałem ZWROTU narracji - to co następuje po *aber* jest POZYTYWNE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Selbstständig* (samodzielny) i *eigene Ideen* (własne pomysły) to typowe synonimy *persönliche Entwicklung* (osobisty rozwój) - naucz się tego mapowania.\n\n**2.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Die Schüler wurden nicht auf das Debattieren vorbereitet.* (Uczniowie nie byli przygotowani do debatowania.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nAntonio krytycznie ocenia kulturę debat w szkole:\n\n> \"Die sogenannte Debattenkultur war vielen Schülern fremd und die Diskussionen waren oft chaotisch.\"\n\n> \"Meiner Meinung nach sollten die Schüler erst einmal lernen, wie man Diskussionen führt.\"\n\n**Kluczowe sygnały braku przygotowania:**\n- *Debattenkultur war fremd* (kultura debat była obca) - brak znajomości\n- *Diskussionen waren oft chaotisch* (dyskusje chaotyczne) - skutek braku przygotowania\n- *sollten erst einmal lernen* (powinni najpierw się nauczyć) - KONSEKWENCJA niewystarczającego przygotowania\n\nTo wniosek z analizy: jeśli kultura debat była obca i debaty chaotyczne, to uczniowie NIE BYLI PRZYGOTOWANI (C).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Pflichtfach*) - błąd. Tekst mówi: *Nur in manchen Fächern* (tylko w niektórych przedmiotach) - to nie był OBOWIĄZKOWY przedmiot.\n- **B** (*gut organisiert*) - błąd. Tekst mówi: *chaotisch* (chaotyczne) - debaty NIE były dobrze zorganizowane.\n- **C** - POPRAWNA: wniosek o braku przygotowania.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 2.5 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **C**\n> - **0 pkt** - A, B, brak odpowiedzi lub wiele liter\n\nZadanie sprawdza wymaganie II.7) - wyciąganie wniosków z wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny - Passiv Präteritum + przyimek \"auf\"\n\n> 📖 **Reference - Vorgangspassiv Präteritum:**\n> Forma: *wurde + Partizip II*\n> *Die Schüler wurden nicht vorbereitet* = Uczniowie nie zostali przygotowani\n> *vorbereitet* - Partizip II od *vorbereiten* (rozdzielny: vor-bereiten → vor-be-reitet, ale w PII bez ge- bo prefiks be-)\n> Strona bierna w Präteritum używana dla narracji w przeszłości.\n\n> 📖 **Reference - \"sich vorbereiten auf\" + Akk / \"jemanden vorbereiten auf\" + Akk:**\n> *auf das Debattieren vorbereiten* = przygotować do debatowania (akkuzativ po *auf*)\n> *Debattieren* - substantywizowany infinitiv (das + V → rzeczownik nijaki)\n\n> 📖 **Reference - modalny \"sollte\" w trybie życzenia:**\n> *sollten lernen* = powinni się nauczyć\n> Konjunktiv II z funkcją normatywno-postulatywną - to ZALECENIE / OCZEKIWANIE Antonia.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | obowiązkowy przedmiot | \"nur in manchen Fächern\" - tylko w niektórych |\n| B | dobrze zorganizowane | \"chaotisch\" - chaotyczne |\n| **C** | **nie byli przygotowani** | **POPRAWNA** - \"sollten erst einmal lernen\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** To zadanie wymaga WNIOSKOWANIA - odpowiedzi nie ma DOSŁOWNIE w tekście, ale wynika z opisu (debaty były chaotyczne + uczniowie nie znali kultury debat → wniosek: nie byli przygotowani).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *fremd* (obcy) w kontekście kulturowym to sygnał BRAKU znajomości - synonim *nicht vorbereitet sein* (nie być przygotowanym).\n\n**2.6.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Über Umweltprobleme.* (O problemach środowiska.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nAntonio wymienia kilka tematów debat, ale wskazuje ten, który osobiście preferuje:\n\n> \"Ich persönlich würde vor allem sofort bei einer Diskussion über die negativen Klimaveränderungen mitmachen. Ich bin sicher, dass dieses Thema fast alle Schüler interessieren würde.\"\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *ich persönlich* (osobiście) - własna preferencja\n- *vor allem sofort* (przede wszystkim natychmiast) - najwyższy priorytet\n- *negativen Klimaveränderungen* (negatywne zmiany klimatyczne) = *Umweltprobleme* (problemy środowiska)\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Politik*) - pułapka. Wymienione tematy *Grenzen der Meinungsfreiheit, Konflikte in der Welt* mogą być KLASYFIKOWANE jako politika, ale Antonio NIE wskazuje politiki jako preferencji.\n- **B** - POPRAWNA: *Klimaveränderungen* = problemy środowiska.\n- **C** (*Meinungsfreiheit*) - pułapka. *Grenzen der Meinungsfreiheit* (granice wolności słowa) jest wymienione jako PRZYKŁAD tematu interesującego młodzież, ale NIE Antonia osobiście.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 2.6 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C, brak odpowiedzi lub wiele liter\n\nZadanie sprawdza wymaganie II.2) - określanie głównej myśli wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny - Konjunktiv II + złożenia\n\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II \"würde + Infinitiv\":**\n> *Ich würde mitmachen* = Wziąłbym udział\n> *Das Thema würde interessieren* = Ten temat by interesował\n> Forma zastępcza Konjunktiv II - wyraża hipotetyczność, preferencję, życzenie.\n\n> 📖 **Reference - przyimek \"über\" + Akk (temat):**\n> *über etwas diskutieren / sprechen / mitmachen* = dyskutować / rozmawiać / brać udział NA TEMAT czegoś\n> *über die Klimaveränderungen* = o zmianach klimatycznych (Akk., bo *über* z tematem zawsze Akk.)\n\n> 📖 **Reference - Kompositum \"Klimaveränderungen\":**\n> *Klima* (klimat) + *Veränderungen* (zmiany) = *Klimaveränderungen* (zmiany klimatyczne)\n> *Umweltprobleme* (problemy środowiska) - szerszy hiperonim.\n> Synonim: *Klimawandel* (zmiana klimatu)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | polityka | Wymienione tematy, ale nie własna preferencja Antonia |\n| **B** | **problemy środowiska** | **POPRAWNA** - \"Klimaveränderungen\" |\n| C | wolność słowa | Wymieniona jako przykład, ale nie preferencja |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Klimaveränderungen* = *Umweltprobleme* - to typowa parafraza w listeningu. Klimat to część środowiska, więc problem klimatyczny = problem środowiskowy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Antonio wymienia 3 tematy (granice wolności słowa, konflikty w świecie, zmiany klimatyczne), ale tylko jeden ma znacznik *ich persönlich vor allem sofort* - szukaj tych sygnałów osobistej preferencji.","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie wywiad na temat stołówki szkolnej. Na podstawie informacji\nzawartych w nagraniu uzupełnij luki w zdaniach (3.1.-3.4.), tak aby jak najbardziej\nprecyzyjnie oddać sens wysłuchanego tekstu. Luki należy uzupełnić w języku\nniemieckim.\nDer größte Vorteil der Schulmensa ist für Monika 3.1.\nMonikas Lieblingsgericht in der Mensa ist jetzt 3.2.\nMonika findet es schade, dass in der Mensa 3.3.\nfehlen.\nMit der Mensa-App kann Monika 3.4.\nDas spielt für sie die größte Rolle.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ 1. ORAZ 2. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"3. Jeżeli lukę należy uzupełnić liczebnikiem, numerem telefonu, godziną lub\nwyrazem/wyrazami o wysokiej frekwencji w języku niemieckim, wówczas wymagana jest\npełna poprawność zapisu.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**eine große Auszahl an Gerichten** (duży wybór dań) - wpisana fraza do luki 3.1.\n\nForma końcowa zdania: *Der größte Vorteil der Schulmensa ist für Monika eine große Auswahl an Gerichten.*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMonika wprost wymienia, co jest dla niej najważniejsze:\n\n> \"Für mich ist es aber am wichtigsten, dass man in der Mensa eine große Auswahl an Gerichten hat.\"\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *für mich am wichtigsten* (dla mnie najważniejsze) = *größter Vorteil* (największa zaleta)\n- *eine große Auswahl an Gerichten* (duży wybór dań) - KONKRETNA odpowiedź\n\nPozostałe zalety wymienione przez Monikę (cena, miłe personel) są MNIEJ ważne dla niej osobiście, więc nie pasują do *größter Vorteil*.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna luki\n\nForma zdania: *Der größte Vorteil ist für Monika 3.1. * - w luce ma być DOPEŁNIENIE NOMINALNE (rzeczownik z rodzajnikiem) w mianowniku (Nom.) po *sein*.\n\n**Wzorzec:** *eine + Adj. + Nom.* (eine große Auswahl)\n**Konstrukcja:** *Auswahl an + Dat.* (wybór czegoś) → *an Gerichten* (Dat. lm., bo *Gerichte* lm. + n na końcu w Dat. lm.)\n\nAkceptowane warianty (z klucza CKE):\n- *die große Auswahl an Gerichten* (z rodzajnikiem określonym)\n- *eine Vielfalt von Gerichten* (synonim)\n- *eine Menge von Speisen*\n- *eine große Auswahl* (skrócone)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 3.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *eine große Auswahl an Gerichten* lub akceptowane warianty\n> - **0 pkt** - nettes Personal, preisgünstiges Essen, billigeres Essen, polski język, niespójne fragmenty\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - kolokacja \"eine Auswahl an + Dat\":**\n> *eine Auswahl an Gerichten / an Büchern / an Möglichkeiten* = wybór dań / książek / możliwości\n> Po *an* ZAWSZE Dativ - *Gericht* (n) → lm. *Gerichte* → Dat. lm. *Gerichten* (z końcówką -n).\n\n> 📖 **Reference - Dativ liczby mnogiej:**\n> W lm. WSZYSTKIE rzeczowniki w Dativie otrzymują końcówkę **-n** (jeśli już jej nie mają):\n> *die Gerichte → den Gerichten*\n> *die Kinder → den Kindern*\n> Wyjątek: rzeczowniki kończące się na *-s* w lm. (Autos → den Autos).\n\n> 📖 **Reference - stopniowanie przymiotnika \"groß\":**\n> *groß → größer → am größten*\n> *die größte Auswahl* / *der größte Vorteil* - Superlativ + -e końcówka (po der/die/das)\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** NIE WPISUJ całych fraz z nagrania (*hat eine große Auswahl an*) - luka oczekuje TYLKO RZECZOWNIKA z modyfikatorami, bez czasownika.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o końcówce **-n** w Dativie liczby mnogiej: *an Gerichten* (NIE *an Gerichte*). To częsty błąd.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE WYKLUCZA *duży wybór potraw/dań* (po polsku) - luka MUSI być wypełniona w języku niemieckim.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**Bratwurst** (kiełbasa pieczona) - wpisany rzeczownik do luki 3.2.\n\nForma końcowa zdania: *Monikas Lieblingsgericht in der Mensa ist jetzt Bratwurst.*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMonika wprost wymienia swoje OBECNE ulubione danie:\n\n> \"Früher habe ich sehr oft gebratenes Hähnchen oder Spaghetti mit Tomatensoße gegessen. Aber jetzt esse ich am liebsten Bratwurst.\"\n\n**Kluczowe rozróżnienie czasowe:**\n- *früher* (kiedyś / wcześniej) → gebratenes Hähnchen, Spaghetti\n- *aber jetzt* (ale teraz) → **Bratwurst** ✓\n\nPytanie używa *jetzt* (teraz) - szukamy OBECNEGO ulubionego dania.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna luki\n\nForma zdania: *Monikas Lieblingsgericht ist jetzt 3.2. * - luka oczekuje RZECZOWNIKA (Nominativ, bo po *sein*).\n\n**Bratwurst** (f) = kiełbasa pieczona\n- Rodzajnik: *die Bratwurst* (rodzaj żeński)\n- Liczba mnoga: *die Bratwürste*\n- Złożenie: *Brat-* (od *braten* = piec) + *Wurst* (kiełbasa)\n\nAkceptowane warianty (z klucza CKE):\n- *gebratene Wurst* (synonim - pieczona kiełbasa)\n- *gegrillte Wurst* (kiełbasa z grilla - zbliżona)\n- *Wurst* (skrócona - kiełbasa)\n- *Bratwürste* (lm.)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 3.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *Bratwurst* lub akceptowane warianty\n> - **0 pkt** - *gebratenes Hähnchen / Spaghetti* (to DAWNE ulubione), polski język, niezgodne fragmenty\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - kontrast czasowy \"früher\" vs \"jetzt\":**\n> *früher* = kiedyś / wcześniej (w przeszłości)\n> *jetzt* = teraz (obecnie)\n> Klasyczna konstrukcja kontrastu: *Früher aber jetzt * (Kiedyś , ale teraz )\n\n> 📖 **Reference - Komposita z czasownika \"braten\":**\n> *Bratwurst* = kiełbasa pieczona/smażona (Brat- = element czasownikowy *braten*)\n> *Bratkartoffeln* = ziemniaki smażone\n> *Bratpfanne* = patelnia\n> *Brathähnchen* = pieczony kurczak\n\n> 📖 **Reference - Superlativ \"am liebsten\":**\n> *gern → lieber → am liebsten* (nieregularne stopniowanie)\n> *Ich esse am liebsten Bratwurst* = Najchętniej jem kiełbasę pieczoną\n> *am liebsten + V* sygnalizuje preferencję - to klucz do znalezienia OBECNEGO ulubionego dania.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** NIE wpisuj *gebratenes Hähnchen* czy *Spaghetti mit Tomatensoße* - to ulubione W PRZESZŁOŚCI (*früher*). Pytanie pyta o *jetzt* (teraz).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE akceptuje WARIANTY (gebratene Wurst, Wurst), ale NIE polski (\"pieczona kiełbasa\") - odpowiedź MUSI być po niemiecku.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rzeczownik MUSI być z WIELKIEJ litery - *Bratwurst*, NIE *bratwurst*.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**bunte Blumen** (kolorowe kwiaty) - wpisana fraza do luki 3.3.\n\nForma końcowa zdania: *Monika findet es schade, dass in der Mensa bunte Blumen fehlen.*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMonika wprost wskazuje to, co JEDYNIE brakuje w stołówce:\n\n> \"Das Einzige, was mir in der Mensa fehlt, sind bunte Blumen.\"\n\n**Kluczowy sygnał:**\n- *Das Einzige fehlt* (jedyne, czego brakuje) = *schade, dass fehlen* (szkoda, że brakuje)\n- *bunte Blumen* (kolorowe kwiaty) - KONKRETNY brak\n\nPozostałe elementy stołówki są pozytywne (duża powierzchnia, miłe stoliki, obrazy) - Monika je chwali, więc nie pasują do luki *fehlen*.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna luki\n\nForma zdania: * dass in der Mensa 3.3. fehlen.* - luka oczekuje PODMIOTU (Nominativ) w liczbie mnogiej (bo *fehlen* w lm.).\n\n**bunte Blumen** = kolorowe kwiaty\n- *Blume* (f.) → lm. *die Blumen* (Nom. lm.)\n- *bunte* - końcówka -e silnej odmiany przed lm. Nominativ bez rodzajnika\n\nAkceptowane warianty:\n- *bunte Pflanzen* (kolorowe rośliny - synonim szeroki)\n- *Blumen* (kwiaty - skrócone)\n- *Pflanzen* (rośliny)\n- *bunte Blume* (drobny błąd - Sg. zamiast Pl.)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 3.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *bunte Blumen* lub warianty\n> - **0 pkt** - *große Tische, Bilder, freie Plätze* (niezgodne), polski język\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - czasownik \"fehlen\":**\n> *etwas (Nom) fehlt jemandem (Dat)* = komuś brakuje czegoś\n> *Mir fehlen die Blumen* = Brakuje mi kwiatów (mir = Dativ, die Blumen = Nominativ)\n> Zwróć uwagę: po polsku \"brakuje czego\" (Gen), po niemiecku PODMIOT w Nominativie!\n\n> 📖 **Reference - odmiana przymiotnika SILNA (bez rodzajnika):**\n> *bunte Blumen* (Nom. lm.) - końcówka **-e**\n> Bez rodzajnika, przymiotnik przyjmuje końcówki samego rodzajnika:\n> | Przypadek | M | F | N | Pl |\n> |-----------|---|---|---|----|\n> | Nom | -er | -e | -es | **-e** |\n> | Akk | -en | -e | -es | -e |\n> | Dat | -em | -er | -em | -en |\n\n> 📖 **Reference - konstrukcja \"das Einzige\":**\n> *Das Einzige, was * = Jedyne, co (z relatywne *was*)\n> *Einzige* odmienia się jak przymiotnik (das Einzige, dem Einzigen).\n> Synonim: *Das Einzige, das mir fehlt = was mir fehlt* (oba poprawne).\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** NIE wpisuj *große Tische* czy *verschiedene Bilder* - to elementy, które W STOŁÓWCE SĄ (i Monika je chwali). Brakuje TYLKO kwiatów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Liczba mnoga *Blumen* - bo *fehlen* (czasownik w lm.). *Blume* (lp.) brzmi gorzej, ale jest akceptowane jako drobny błąd.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o końcówce przymiotnika **-e** w lm. Nom. bez rodzajnika: *bunte* (NIE *bunten* - to byłoby w Dat.).\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**die ausgewählten Speisen bestellen** (zamawiać wybrane potrawy) - wpisana fraza do luki 3.4.\n\nForma końcowa: *Mit der Mensa-App kann Monika die ausgewählten Speisen bestellen. Das spielt für sie die größte Rolle.*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMonika wymienia 3 funkcje aplikacji (sprawdzić menu, zapłacić, zamówić), ale wskazuje JEDNĄ najważniejszą:\n\n> \"Mit der App kann ich immer nachsehen, was in den nächsten Tagen auf der Speisekarte steht. Ich kann auch die Mahlzeiten bezahlen. Für mich ist es aber am wichtigsten, dass ich die ausgewählten Speisen über die App bestellen kann.\"\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *am wichtigsten* (najważniejsze) = *die größte Rolle* (największa rola)\n- *die ausgewählten Speisen bestellen* - KONKRETNA funkcja\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna luki\n\nForma zdania: *Mit der Mensa-App kann Monika 3.4. Das spielt für sie die größte Rolle.* - luka oczekuje BEZOKOLICZNIKA (na końcu zdania, po modalnym *kann*).\n\n**die ausgewählten Speisen bestellen**\n- *die ausgewählten* - Akk. lm. (po *bestellen* = zamawiać → Akk.)\n- *ausgewählten* - końcówka -en (Akk. lm. po rodzajniku określonym)\n- *Speisen* - lm. (Speise → Speisen)\n- *bestellen* - bezokolicznik na końcu, po modalnym *kann*\n\nAkceptowane warianty:\n- *die ausgewählten Mahlzeiten bestellen* (Mahlzeit = posiłek)\n- *ausgewählte Mahlzeiten bestellen* (bez rodzajnika - końcówka -e w Akk. lm. bez rodzajnika? Tu *-e* końcówka silnej deklinacji)\n- *die Speisen früher bestellen* (podstawowa info)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 3.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *die ausgewählten Speisen bestellen* lub warianty\n> - **0 pkt** - *die Speisekarte nachsehen* (inna funkcja), *die Mahlzeiten bezahlen* (inna funkcja), polski język\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Partizip II jako przymiotnik:**\n> *ausgewählt* (Partizip II od *auswählen* = wybierać) używane jako przymiotnik\n> *Auswählen* → *aus-ge-wählt* (rozdzielnie złożony, ge- między prefiksem a rdzeniem)\n> *die ausgewählten Speisen* = wybrane potrawy (już wybrane - Partizip II)\n\n> 📖 **Reference - końcówki przymiotnika po \"die\" w Akk. lm.:**\n> Słaba odmiana po rodzajniku określonym:\n> | Przypadek | Pl |\n> |-----------|----|\n> | Nom | -en |\n> | **Akk** | **-en** |\n> | Dat | -en |\n> | Gen | -en |\n> *die ausgewählten Speisen* (Akk. lm.) - końcówka -en.\n\n> 📖 **Reference - konstrukcja z modalnym:**\n> * kann + Infinitiv* (Infinitiv na końcu zdania)\n> *Monika kann die Speisen bestellen* = Monika może zamawiać potrawy.\n> Bezokolicznik *bestellen* na końcu.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** NIE wpisuj *die Speisekarte nachsehen* (sprawdzanie menu) ani *die Mahlzeiten bezahlen* (płacenie) - to INNE funkcje aplikacji, NIE NAJWAŻNIEJSZA.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o końcówce **-en** przymiotnika *ausgewählten* (po *die* w Akk. lm.). To częsty błąd uczniów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz wskazuje sygnał *am wichtigsten* (najważniejsze) - szukaj tego sygnału w transkrypcji, gdy pytanie pyta o *die größte Rolle* (największa rola).","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwe pytanie (A-F) do każdej oznaczonej części tekstu\n(4.1.-4.4.). Wpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa pytania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. Warum hat Markus früher keinen Tanzkurs besucht?\nB. Welche Fortschritte hat Markus im Tanzkurs gemacht?\nC. Wie hat Markus einen passenden Tanzkurs gefunden?\nD. Warum war Markus zu Beginn des Tanzkurses gestresst?\nE. Was hat Markus zur Anmeldung zu einem Tanzkurs motiviert?\nF. Was für eine Tanzpartnerin hat sich Markus im Tanzkurs gewünscht?\nMARKUS TANZT\n4.1.\nIch habe schon letztes Jahr daran gedacht, mich zu einem Tanzkurs anzumelden. Ich tat es\naber nicht, weil ich keine Tanzpartnerin hatte, und im Internet las ich, dass es zu viele Herren\nin Tanzkursen gibt. Außerdem war ich nicht sicher, ob ich genug Rhythmusgefühl habe,\num die komplizierten Schritte richtig zu tanzen.\n4.2.\nEines Tages bekam ich eine Einladung zur Hochzeit meiner Cousine. Das war ein guter\nGrund, sich zu einem Tanzkurs für Anfänger anzumelden. Ich wollte Schritte bekannter\nPaartänze wie Cha-Cha-Cha, Walzer, Jive oder Tango lernen. Mein Ziel war es,\nden Hochzeitsgästen mit meiner Tanzkunst zu imponieren.\n4.3.\nIn meiner ersten Tanzstunde machten mich zwei Sachen nervös. Erstens wusste ich nicht,\nob ich eine Tanzpartnerin bekommen würde. Zweitens hatte ich Angst, dass andere\nKursteilnehmer besser tanzen würden als ich. Es zeigte sich aber, dass alles perfekt\norganisiert war und ich mir unnötig Sorgen gemacht hatte.\nMJNP-P0-100\n4.4.\nMein Tanzkurs dauerte drei Monate. Von Woche zu Woche tanzte ich immer besser. Als ich\ndie Tanzschritte synchron zur Musik machen konnte, musste ich nicht mehr auf meine Beine\nschauen. Und endlich schaffte ich es, nicht auf den Fuß meiner Tanzpartnerin zu treten.\nSo hatte ich die Hoffnung, auf der Hochzeit meiner Cousine zum Star zu werden.\nNa podstawie: www.abtreff.de\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":"4.1 = A; 4.2 = E; 4.3 = D; 4.4 = B","answer_text":"4. Jeżeli lukę należy uzupełnić wyrazem/wyrazami o niskiej frekwencji w języku niemieckim,\ndopuszczalne są błędy językowe i/lub ortograficzne, o ile nie zakłócają komunikacji,\na odpowiedź wskazuje, że zdający zrozumiał tekst.","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Warum hat Markus früher keinen Tanzkurs besucht?* (Dlaczego Markus wcześniej nie chodził na kurs tańca?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.1. wymienia 3 powody, dla których Markus NIE zapisał się wcześniej na kurs:\n\n> \"Ich habe schon letztes Jahr daran gedacht, mich zu einem Tanzkurs anzumelden. Ich tat es aber nicht, weil ich keine Tanzpartnerin hatte, und im Internet las ich, dass es zu viele Herren in Tanzkursen gibt. Außerdem war ich nicht sicher, ob ich genug Rhythmusgefühl habe, um die komplizierten Schritte richtig zu tanzen.\"\n\n**Kluczowe powody:**\n1. *keine Tanzpartnerin* (brak partnerki)\n2. *zu viele Herren in Tanzkursen* (za dużo mężczyzn)\n3. *nicht sicher, ob ich genug Rhythmusgefühl habe* (niepewność co do rytmu)\n\n**Czasowy sygnał:**\n- *letztes Jahr* (w zeszłym roku) = *früher* (wcześniej)\n- *Ich tat es aber nicht* (ale tego nie zrobiłem) - bezpośrednie wyjaśnienie BRAKU akcji\n\nIdealne dopasowanie do **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: wyjaśnia, dlaczego *früher* (wcześniej) nie uczestniczył.\n- **B** (*Welche Fortschritte*) - brak opisu postępów w tym fragmencie.\n- **C** (*Wie hat gefunden*) - brak opisu znajdowania kursu.\n- **D** (*Warum gestresst*) - brak opisu stresu z początku kursu.\n- **E** (*Was hat motiviert*) - brak motywacji do zapisu.\n- **F** (*Was für eine Tanzpartnerin gewünscht*) - brak opisu wymarzonej partnerki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 4.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C, D, E, F lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.1) - określanie głównej myśli fragmentu tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Perfekt z \"haben\":**\n> *Ich habe gedacht* = Pomyślałem (Partizip II *gedacht* od *denken*)\n> *Ich habe gelesen* = Przeczytałem (Partizip II *gelesen* od *lesen*)\n> Pomocnicze *haben* dla większości czasowników przechodnich.\n\n> 📖 **Reference - Präteritum \"tat\" (tun):**\n> *Ich tat es nicht* = Nie zrobiłem tego\n> *Tun* (robić) → Präteritum: ich tat, du tatst, er tat, wir taten, ihr tatet, sie taten\n> *Tat* używane w piśmie, w mowie częściej *machte* (Präteritum) lub *habe gemacht* (Perfekt).\n\n> 📖 **Reference - \"daran denken\":**\n> *an etwas (Akk) denken* = myśleć o czymś\n> *daran denken, etwas zu tun* = myśleć o tym, żeby coś zrobić\n> *Daran* = zaimek przyimkowy: *da + an* (skondensowane).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **dlaczego wcześniej nie chodził** | **POPRAWNA** - \"Ich tat es aber nicht, weil \" |\n| B | postępy | Brak opisu postępów |\n| C | znalezienie kursu | Brak narracji o szukaniu |\n| D | stres na początku | Brak opisu stresu na pierwszej lekcji |\n| E | motywacja do zapisu | Brak wzmianki o impulsie |\n| F | wymarzona partnerka | Brak opisu cech partnerki |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał *früher* w pytaniu A pasuje do *letztes Jahr* w tekście - naucz się tego mapowania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *Ich tat es aber nicht* + *weil* sygnalizuje WYJAŚNIENIE braku akcji - to klasyczny sygnał odpowiedzi A (*Warum hat nicht *).\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *Was hat Markus zur Anmeldung zu einem Tanzkurs motiviert?* (Co zmotywowało Markusa do zapisania się na kurs tańca?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.2. opisuje konkretny IMPULS, który skłonił Markusa do zapisu:\n\n> \"Eines Tages bekam ich eine Einladung zur Hochzeit meiner Cousine. Das war ein guter Grund, sich zu einem Tanzkurs für Anfänger anzumelden.\"\n\n> \"Mein Ziel war es, den Hochzeitsgästen mit meiner Tanzkunst zu imponieren.\"\n\n**Kluczowe sygnały motywacji:**\n- *Einladung zur Hochzeit* (zaproszenie na wesele) - KONKRETNY bodziec\n- *Das war ein guter Grund anzumelden* (to był dobry powód, żeby się zapisać) - WPROST stwierdzona motywacja\n- *Mein Ziel war es zu imponieren* (moim celem było zaimponować) - sygnał motywacji\n\nIdealne dopasowanie do **E** (*motiviert*).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Warum früher nicht besucht*) - błąd, to fragment 4.1.\n- **B** (*Fortschritte*) - brak opisu postępów.\n- **C** (*Wie gefunden*) - brak opisu szukania.\n- **D** (*Warum gestresst*) - brak opisu stresu.\n- **E** - POPRAWNA: wyjaśnia bodziec.\n- **F** (*Was für eine Tanzpartnerin*) - brak opisu partnerki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 4.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **E**\n> - **0 pkt** - A, B, C, D, F lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.1) - określanie głównej myśli fragmentu tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Präteritum nieregularne \"bekommen\":**\n> *bekam* = otrzymałem (Präteritum od *bekommen*)\n> Konjugacja: ich bekam, du bekamst, er bekam, wir bekamen, ihr bekamt, sie bekamen\n> *Bekommen* (nieprzyimek przedrostka *be-*) - Partizip II *bekommen* (bez *ge-*).\n\n> 📖 **Reference - Infinitiv mit \"zu\" + Zweck:**\n> *Das war ein guter Grund, sich anzumelden* = To był dobry powód, żeby się zapisać\n> *anmelden* (rozdzielnie złożony) → *anzumelden* (zu między *an-* a *melden*)\n> *Mein Ziel war es, zu imponieren* - Infinitiv mit zu w roli celu.\n\n> 📖 **Reference - przyimek \"zu + Dativ\":**\n> *zur Hochzeit* = na wesele (Dat. fem.: zu der → zur)\n> *zur Anmeldung* = do zapisu (Dat.)\n> *zu einem Tanzkurs* = do kursu tańca\n> Po *zu* zawsze Dativ.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | dlaczego wcześniej nie chodził | Fragment 4.1. |\n| B | postępy w kursie | Brak postępów |\n| C | jak znalazł kurs | Brak narracji o szukaniu |\n| D | stres na początku | Brak opisu stresu |\n| **E** | **co zmotywowało** | **POPRAWNA** - \"Einladung zur Hochzeit guter Grund\" |\n| F | wymarzona partnerka | Brak opisu cech |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Grund* (powód) w tekście to BEZPOŚREDNIE wyjaśnienie *motiviert* w pytaniu. Niemiecki ma kilka synonimów: *Grund, Motiv, Anlass, Beweggrund*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *Das war ein guter Grund anzumelden* + *Mein Ziel war es zu imponieren* sygnalizuje DWA elementy motywacji: powód zewnętrzny (wesele) i wewnętrzny (chęć zaimponowania).\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Warum war Markus zu Beginn des Tanzkurses gestresst?* (Dlaczego Markus był zestresowany na początku kursu tańca?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.3. opisuje DWIE przyczyny stresu na PIERWSZEJ lekcji:\n\n> \"In meiner ersten Tanzstunde machten mich zwei Sachen nervös. Erstens wusste ich nicht, ob ich eine Tanzpartnerin bekommen würde. Zweitens hatte ich Angst, dass andere Kursteilnehmer besser tanzen würden als ich.\"\n\n> \"Es zeigte sich aber, dass alles perfekt organisiert war und ich mir unnötig Sorgen gemacht hatte.\"\n\n**Kluczowe sygnały stresu na początku:**\n- *In meiner ersten Tanzstunde* (na pierwszej lekcji) = *zu Beginn des Tanzkurses* (na początku kursu)\n- *machten mich zwei Sachen nervös* (dwie rzeczy mnie zestresowały) - KONKRETNE źródła stresu\n- *Erstens Zweitens * (po pierwsze, po drugie) - wyliczenie powodów\n- *Angst* (lęk) - sygnał stresu\n\nIdealne dopasowanie do **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Warum früher nicht besucht*) - fragment 4.1.\n- **B** (*Welche Fortschritte*) - brak opisu postępów w tym fragmencie.\n- **C** (*Wie hat gefunden*) - brak narracji o szukaniu.\n- **D** - POPRAWNA: dwa źródła stresu na pierwszej lekcji.\n- **E** (*Was hat motiviert*) - fragment 4.2.\n- **F** (*Was für eine Tanzpartnerin gewünscht*) - pułapka. Wspomniana *Tanzpartnerin*, ale w kontekście NIE WIEDZY czy ją dostanie, NIE opisu typu partnerki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 4.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C, E, F lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.1) - określanie głównej myśli fragmentu tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Präteritum + akkuzativ \"machten mich nervös\":**\n> *Etwas/jemand macht mich nervös* = Coś/ktoś mnie denerwuje\n> *Machten mich zwei Sachen nervös* - Präteritum *machten* (lm. od *machen*)\n> *Mich* - Akkusativ od *ich*.\n\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II w zdaniu zależnym:**\n> *ob ich eine Tanzpartnerin bekommen würde* = czy dostanę partnerkę (Konj. II)\n> *Würde + Infinitiv* - forma zastępcza dla niepewności/hipotetyczności.\n\n> 📖 **Reference - Plusquamperfekt:**\n> *ich mir unnötig Sorgen gemacht hatte* - *hatte gemacht* (Plusquamperfekt)\n> Forma: *hatte/war + Partizip II*\n> Użycie: czynność przeszła wobec innej przeszłej (*es zeigte sich dass ich mir Sorgen gemacht HATTE*)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | dlaczego wcześniej nie chodził | Fragment 4.1. |\n| B | postępy | Brak opisu postępów |\n| C | jak znalazł kurs | Brak narracji o szukaniu |\n| **D** | **stres na początku** | **POPRAWNA** - \"In meiner ersten Tanzstunde nervös\" |\n| E | motywacja do zapisu | Fragment 4.2. |\n| F | wymarzona partnerka | Brak opisu cech partnerki |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał *meiner ersten Tanzstunde* (na mojej pierwszej lekcji) = *zu Beginn des Tanzkurses* (na początku kursu) - synonimiczna parafraza.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowa *nervös, Angst, Sorgen machen* to KLASTER sygnałów STRESU - wszystkie wskazują na D.\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Welche Fortschritte hat Markus im Tanzkurs gemacht?* (Jakie postępy zrobił Markus na kursie tańca?)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.4. opisuje CHRONOLOGICZNIE postępy Markusa w nauce tańca:\n\n> \"Mein Tanzkurs dauerte drei Monate. Von Woche zu Woche tanzte ich immer besser. Als ich die Tanzschritte synchron zur Musik machen konnte, musste ich nicht mehr auf meine Beine schauen. Und endlich schaffte ich es, nicht auf den Fuß meiner Tanzpartnerin zu treten.\"\n\n**Kluczowe sygnały postępów:**\n- *Von Woche zu Woche tanzte ich immer besser* (z tygodnia na tydzień tańczyłem coraz lepiej) - progres\n- *Als ich die Tanzschritte synchron zur Musik machen konnte* (gdy mogłem robić kroki synchronicznie z muzyką) - osiągnięcie 1\n- *musste ich nicht mehr auf meine Beine schauen* (nie musiałem już patrzeć na nogi) - osiągnięcie 2\n- *endlich schaffte ich es, nicht auf den Fuß zu treten* (w końcu udało mi się nie deptać po stopach) - osiągnięcie 3\n\nIdealne dopasowanie do **B** (*Fortschritte gemacht*).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Warum früher nicht besucht*) - fragment 4.1.\n- **B** - POPRAWNA: lista konkretnych postępów.\n- **C** (*Wie gefunden*) - brak narracji o szukaniu.\n- **D** (*Warum gestresst*) - fragment 4.3.\n- **E** (*Was motiviert*) - fragment 4.2.\n- **F** (*Was für eine Tanzpartnerin*) - brak opisu cech.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 4.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D, E, F lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.1) - określanie głównej myśli fragmentu tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Komparativ \"immer besser\":**\n> *immer + Komparativ* = coraz + Comp.\n> *immer besser* = coraz lepiej\n> *immer schneller* = coraz szybciej\n> Konstrukcja sygnalizująca STOPNIOWY POSTĘP.\n\n> 📖 **Reference - Präteritum nieregularne:**\n> *tanzen → tanzte* (regularne)\n> *müssen → musste* (nieregularne)\n> *schaffen → schaffte* (regularne)\n> *können → konnte* (nieregularne)\n> *Treten → trat* (nieregularne, ale tu w bezokoliczniku po *zu treten*).\n\n> 📖 **Reference - \"als\" jako spójnik czasowy:**\n> *Als ich die Tanzschritte machen konnte* = Gdy mogłem robić kroki\n> *Als* (jednorazowa czynność w przeszłości) vs *wenn* (powtarzalna).\n> W zdaniu zależnym z *als* - werb na końcu (*konnte*).\n\n> 📖 **Reference - \"jemandem auf den Fuß treten\":**\n> *jemandem (Dat.) auf den Fuß (Akk.) treten* = nadepnąć komuś na nogę\n> Akuzativ kierunkowy *auf den Fuß* + Dativ posiadacza *meiner Tanzpartnerin*.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | dlaczego wcześniej nie chodził | Fragment 4.1. |\n| **B** | **postępy** | **POPRAWNA** - \"Von Woche zu Woche immer besser\" |\n| C | jak znalazł kurs | Brak narracji o szukaniu |\n| D | stres na początku | Fragment 4.3. |\n| E | motywacja do zapisu | Fragment 4.2. |\n| F | wymarzona partnerka | Brak opisu cech |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dystraktorami w zad. 4 są C (*Wie hat gefunden*) i F (*Was für eine Tanzpartnerin gewünscht*) - żaden z 4 fragmentów ich nie obejmuje.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Fortschritte machen* = robić postępy - typowa kolokacja. Sygnał *immer besser, endlich schaffte ich es* = postępy.","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":7,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-7)\nPrzeczytaj cztery teksty (A-D) związane z rejsem statkiem wycieczkowym. Wykonaj\nzadania 5.1.-5.7. zgodnie z poleceniami.\nTekst A\nURLAUB AUF DEM WASSER\nBis vor einigen Jahren waren Kreuzfahrten ein exklusiver Luxus für reiche Menschen. Heute\nändert sich das. Kreuzfahrten sind billiger geworden und immer mehr Menschen können sich\nsolche Reisen leisten. Wenn Sie eine solche Reise beispielsweise ein Jahr im Voraus\nreservieren, erhalten Sie bis zu 50 % Rabatt. Nach statistischen Daten von Reisebüros\nwerden Kreuzfahrten vor allem von Senioren gekauft. Moderne Kreuzfahrtschiffe bieten\nkomfortable Kabinen mit Meerblick und eine fantastische Verpflegung. Für Unterhaltung\nan Bord sorgen Künstler mit Konzerten, Musicals, Theaterprogrammen und akrobatischen\nShows. Außerdem gibt es Swimmingpools, Fitnessstudios, Kletterwände und so weiter. Trotz\ndieser Vorteile sind Kreuzfahrten nicht jedem zu empfehlen. Kreuzfahrtschiffe sind zwar sehr\ngroß, aber jemand, der manchmal Klaustrophobie-Attacken hat, würde sich sicher nicht wohl\nin seiner Kabine fühlen.\nNa podstawie: www.germanpokerdays.com\nTekst B\nLieber Dominik,\nich bin gestern von meiner ersten (und definitiv letzten!) Kreuzfahrt zurückgekommen\nund möchte dir von meinen Eindrücken erzählen. Auf der Reise habe ich zwar viel\ngesehen, aber leider war sehr vieles nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte. Zwei Tage\nlang hatte ich nämlich die Seekrankheit. Meine Kabine befand sich im vorderen Teil des\nSchiffes und mich nervte dort jede Bewegung des Schiffes. Von anderen Passagieren\nhabe ich erfahren, dass eine Kabine in der Mitte des Schiffes viel ruhiger ist. Nächstes\nJahr werde ich meinen Urlaub in einem Hotel an Land verbringen.\nIch habe noch viel mehr zu berichten, aber das erzähle ich dir, wenn wir uns sehen.\nLiebe Grüße\nMoritz\nNa podstawie: www.businessinsider.de\nMJNP-P0-100\nTekst C\nSO WERDEN TRÄUME WAHR\nWir saßen am Ufer und beobachteten das Kreuzfahrtschiff Queen of the Seas. Schon früher\nhatten wir solche Kreuzfahrtschiffe gesehen und uns immer wieder gefragt, wie teuer\neine Reise damit wohl sein könnte. Und warum wir noch nie mitgefahren sind.\nMeine Frau meinte, dass wir nicht genug Geld für solche Reisen haben und meist Senioren\nKreuzfahrten kaufen. Das sah ich ganz anders.\n„Man könnte mich aber einladen, zu einer Lesung zum Beispiel. Auf einem solchen Schiff\ngibt es bestimmt ein großes Kulturprogramm“, sagte ich.\nZwei Monate später bekam ich tatsächlich eine Einladung. Ein Reisebüro aus Hannover lud\nmich ein, deutsche Kreuzfahrttouristen auf ihrer Fahrt von Barcelona nach Miami\nzu unterhalten.\n„Sie werden mit der Queen of the Seas reisen und bekommen Ihre eigene Kabine“, schrieb\nmir der Direktor des Reisebüros. Ich musste nichts zahlen und meine Frau auch nicht.\nIch war glücklich. Ein bekannter Schriftsteller wird eben überall gebraucht.\nNa podstawie: Wladimir Kaminer, Die Kreuzfahrer, Dresden 2018.\nTekst D\nNa podstawie: de.statista.com\n21\n50\n67\n68\n72\n85\nSport\nUnterhaltung\nVerpflegung\nKabinenausstattung\nPreis\nReiseziel\nWorauf achten Sie bei der Wahl einer Kreuzfahrt?\n%\n%\n%\n%\n%\n%\nMJNP-P0-100\nPrzeczytaj zdania 5.1.-5.3. Dopasuj do każdego zdania właściwy tekst (A-D). Wpisz\nrozwiązania do tabeli.\nUwaga: jeden tekst nie pasuje do żadnego zdania.\n5.1. In diesem Text steht, was den Menschen bei einer Kreuzfahrt wichtig ist.\n5.2. Dass meistens ältere Leute Kreuzfahrten kaufen, wird in diesem Text als\nTatsache und nicht als Meinung dargestellt.\n5.3. Aus dem Text kann man schließen, dass der Autor von seiner Kreuzfahrt\nenttäuscht war.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 5.1. DO 5.3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nPrzeczytaj SMS-y, które pisali Natalia i Dominik. Uzupełnij luki 5.4.-5.7. zgodnie\nz treścią tekstów A-D, tak aby jak najbardziej precyzyjnie oddać ich sens. Luki należy\nuzupełnić w języku polskim.\nUwaga: w każdą lukę można wpisać maksymalnie cztery wyrazy.\nMJNP-P0-100\nCześć Dominik! Co robicie w wakacje?\nCześć Natalia! Chcemy spędzić tydzień na statku wycieczkowym.\nŚwietny pomysł! Czym się kierowaliście przy wyborze tego rejsu?\nNie jesteśmy oryginalni. W pewnej ankiecie największa grupa turystów\nstwierdziła, że najważniejszy jest 5.4.\nMy uważamy tak samo.\nZarezerwowaliście już kajutę?\nTak. Nasza kajuta znajduje się 5.5.\nNasz znajomy ostrzegł nas przed wyborem innej lokalizacji.\nOn dowiedział się dopiero w trakcie rejsu, które miejsce na statku jest najlepsze.\nSzkoda, że nie stać mnie w tej chwili na rejs. Też bym chętnie pojechała.\nOstatnio czytałem w jakiejś książce, że pewien pisarz mógł\n5.6. wybrać\nsię z osobą towarzyszącą na rejs w zamian za spotkania autorskie\nz pasażerami. Wystarczy więc, że zostaniesz sławną pisarką.\nBardzo zabawne! Jedziecie całą rodziną?\nNie. Moja młodsza siostra mówi, że na statku będzie zbyt mało młodych\nludzi, więc nie chce jechać. Poza tym obawia się, że tak jak nasz\nznajomy, który niedawno wrócił z rejsu, będzie miała 5.7.\ni będzie bardzo cierpiała.\nMam nadzieję, że Wy będziecie się dobrze czuli.\nDzięki. Przyślę Ci zdjęcia.\nMJNP-P0-100","answer":"5.1 = D; 5.2 = A; 5.3 = B","answer_text":"5. Jeżeli lukę należy uzupełnić dłuższym fragmentem tekstu lub zadanie wymaga\nodpowiedzi pełnym zdaniem, kluczowe jest przekazanie komunikatu.\nUwaga!\n1. W zasadach oceniania rozwiązań zadań ustalanych dla zadań w konkretnym arkuszu\negzaminacyjnym mogą zostać określone wyjątki od powyższych zasad, np.\ndopuszczające uzgodniony katalog błędów w przypadku danego wyrazu.\n2. Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są\nmerytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.\nRozumienie ze słuchu\nZadanie 1.\nZadanie\nPodstawa programowa1\nPoprawna\nodpowiedź\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nWersja arkusza\nA\nB","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - Tekst D (wykres) - *In diesem Text steht, was den Menschen bei einer Kreuzfahrt wichtig ist.* (W tym tekście jest, co jest ważne dla ludzi przy wyborze rejsu.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nTekst D to wykres tytułowy *Worauf achten Sie bei der Wahl einer Kreuzfahrt?* (Na co zwracają Państwo uwagę przy wyborze rejsu?). Wynika z niego, że dla ludzi ważne są (po procentach):\n\n> Reiseziel: 85%, Preis: 72%, Kabinenausstattung: 68%, Verpflegung: 67%, Unterhaltung: 50%, Sport: 21%\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *Worauf achten Sie* (na co zwracają Państwo uwagę) = *was wichtig ist* (co jest ważne)\n- *bei der Wahl einer Kreuzfahrt* (przy wyborze rejsu) = *bei einer Kreuzfahrt* (w kontekście rejsu)\n- Procenty - najbardziej obiektywne źródło informacji, co jest ważne dla największej grupy\n\nIdealne dopasowanie do **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*URLAUB AUF DEM WASSER*) - tekst o cenach, demografii klientów, zaletach i wadach rejsów - nie o tym, co jest ważne dla klientów.\n- **B** (*List Moritza*) - relacja osobista jednego klienta o JEGO rejsie (negatywna).\n- **C** (*SO WERDEN TRÄUME WAHR*) - narracja o pisarzu, który dostał zaproszenie.\n- **D** - POPRAWNA: wykres preferencji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie określonych informacji w tekście.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"worauf\":**\n> *worauf* = na co (zaimek pytający przyimkowy)\n> Forma: *wo + auf*\n> *Worauf achten Sie?* = Na co zwracają Państwo uwagę?\n> Inne analogiczne: *womit* (czym), *wovon* (o czym), *wonach* (na co/po co)\n\n> 📖 **Reference - \"achten auf\" + Akk:**\n> *achten auf etwas (Akk)* = zwracać uwagę na coś\n> *Ich achte auf den Preis* = Zwracam uwagę na cenę (Akk.)\n> Czasownik z rządem - uczyć się pakietem: *czasownik + przyimek + przypadek*.\n\n> 📖 **Reference - \"bei der Wahl\":**\n> *bei + Dat* = przy / podczas\n> *bei der Wahl* = przy wyborze (Wahl = wybór, fem. → der Wahl Dat.)\n> *bei einer Kreuzfahrt* = w kontekście rejsu (Kreuzfahrt fem. → einer Dat.)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | URLAUB AUF DEM WASSER | O cenach i demografii, nie preferencjach |\n| B | List Moritza | Osobista relacja o własnym rejsie |\n| C | SO WERDEN TRÄUME WAHR | Narracja o pisarzu |\n| **D** | **wykres preferencji** | **POPRAWNA** - \"Worauf achten Sie\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał *was den Menschen wichtig ist* (co ważne dla ludzi) odpowiada DOSŁOWNIE pytaniu z wykresu *Worauf achten Sie* (na co zwracają uwagę). To zawsze sygnalizuje opcję D (statystyki preferencji).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst A wspomina o ZALETACH rejsów (komfortowe kabiny, rozrywka), ale nie odpowiada na pytanie *co dla LUDZI jest ważne* - to perspektywa ZALECEŃ, nie BADAŃ.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - Tekst A - *Dass meistens ältere Leute Kreuzfahrten kaufen, wird in diesem Text als Tatsache und nicht als Meinung dargestellt.* (To, że głównie starsze osoby kupują rejsy, jest w tym tekście przedstawione jako fakt, a nie opinia.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nTekst A formułuje twierdzenie o seniorach OBIEKTYWNIE, podpierając STATYSTYKĄ:\n\n> \"Nach statistischen Daten von Reisebüros werden Kreuzfahrten vor allem von Senioren gekauft.\"\n\n**Kluczowe sygnały FAKTU:**\n- *Nach statistischen Daten* (według danych statystycznych) - źródło obiektywne\n- *von Reisebüros* (z biur podróży) - instytucjonalne źródło\n- *werden Kreuzfahrten gekauft* - Passiv obiektywizujący\n\nKontrast z tekstem C:\n\n> \"Meine Frau meinte, dass wir nicht genug Geld für solche Reisen haben und meist Senioren Kreuzfahrten kaufen.\"\n\nW tekście C ta sama informacja jest podana jako OPINIA żony (*meinte* = sądziła, miała opinię).\n\nIdealne dopasowanie do **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: fakt z poparciem statystycznym.\n- **B** (*List Moritza*) - brak wzmianki o demografii klientów.\n- **C** (*SO WERDEN TRÄUME WAHR*) - wzmianka o seniorach, ale jako OPINIA żony, nie fakt.\n- **D** (*wykres*) - wykres pokazuje PREFERENCJE, nie demografię.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C, D lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.8) - odróżnianie faktów od opinii.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Vorgangspassiv Präsens:**\n> Forma: *werden + Partizip II*\n> *werden Kreuzfahrten gekauft* = rejsy są kupowane (Pl., Präsens Passiv)\n> Funkcja: obiektywizacja - podmiot agensa schowany (*von Senioren* zaznacza wykonawcę).\n\n> 📖 **Reference - sygnały faktu vs opinii:**\n> **Fakt**: *Nach Daten / Studien / Forschungen zeigen / Statistik / Untersuchungen*\n> **Opinia**: *Ich meine, glaube, finde / meiner Meinung nach / Ich bin der Ansicht*\n> Czasowniki: *meinen, glauben, denken, finden* (po podmiocie osobowym) sygnalizują OPINIĘ.\n\n> 📖 **Reference - \"meist/meistens\":**\n> *meist* / *meistens* = najczęściej / zazwyczaj\n> *meist Senioren* = głównie seniorzy\n> *meistens* - bardziej formalna / standardowa forma.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **fakt poparty statystyką** | **POPRAWNA** - \"Nach statistischen Daten\" |\n| B | List Moritza | Brak wzmianki o demografii |\n| C | SO WERDEN TRÄUME WAHR | Wzmianka jako OPINIA, nie fakt |\n| D | wykres | Pokazuje preferencje, nie demografię |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** To zadanie wymaga UMIEJĘTNOŚCI ROZRÓŻNIANIA stylu obiektywnego od subiektywnego. *Nach statistischen Daten* = sygnał FAKTU; *meinte* (sądziła) = sygnał OPINII.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** TA SAMA informacja może być przedstawiona jako FAKT lub OPINIA - różnica jest w SPOSOBIE PRZEKAZU, nie w treści. Tu seniorzy są w obu (A i C) tekstach, ale tylko A traktuje to obiektywnie.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - Tekst B (list Moritza) - *Aus dem Text kann man schließen, dass der Autor von seiner Kreuzfahrt enttäuscht war.* (Z tekstu można wnioskować, że autor był rozczarowany swoim rejsem.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nMoritz w liście do Dominika wprost wyraża rozczarowanie:\n\n> \"ich bin gestern von meiner ersten (und definitiv letzten!) Kreuzfahrt zurückgekommen\"\n\n> \"Auf der Reise habe ich zwar viel gesehen, aber leider war sehr vieles nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte.\"\n\n> \"Nächstes Jahr werde ich meinen Urlaub in einem Hotel an Land verbringen.\"\n\n**Kluczowe sygnały rozczarowania:**\n- *(und definitiv letzten!)* (i zdecydowanie ostatniej!) - wykrzyknik podkreślający odrzucenie\n- *leider* (niestety) - sygnał negatywnego doświadczenia\n- *nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte* (nie tak, jak sobie wyobrażałem) - niespełnione oczekiwania\n- *zwei Tage lang hatte ich nämlich die Seekrankheit* (przez 2 dni miałem chorobę morską) - negatywny epizod\n- *Nächstes Jahr in einem Hotel an Land* (przyszły rok w hotelu na lądzie) - wybór alternatywy\n\nIdealne dopasowanie do **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*URLAUB AUF DEM WASSER*) - tekst informacyjny, neutralny.\n- **B** - POPRAWNA: list pełen rozczarowania.\n- **C** (*SO WERDEN TRÄUME WAHR*) - narracja pozytywna o pisarzu, który DOSTAŁ rejs za darmo.\n- **D** (*wykres*) - wykres statystyczny bez emocji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.7) - wyciąganie wniosków z tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"enttäuscht sein von + Dat\":**\n> *von etwas (Dat) enttäuscht sein* = być rozczarowanym czymś\n> *Ich bin von der Reise enttäuscht* = Jestem rozczarowany podróżą\n> Partizip II *enttäuscht* używane jako przymiotnik (od *enttäuschen* = rozczarować).\n\n> 📖 **Reference - \"nicht so, wie\":**\n> *nicht so, wie + Konjunktiv II* = nie tak, jak (rzeczywistość vs wyobrażenie)\n> *Es war nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte* = Nie było tak, jak sobie wyobrażałem\n> Plusquamperfekt *vorgestellt hatte* - wyobrażenie BYŁO przed rzeczywistym doświadczeniem.\n\n> 📖 **Reference - sygnały rozczarowania:**\n> *leider* (niestety), *enttäuscht* (rozczarowany), *schade* (szkoda), *nicht so, wie *\n> Wykrzykniki w nawiasach *( !)* - sygnał emocji negatywnej.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | URLAUB AUF DEM WASSER | Tekst informacyjny |\n| **B** | **list Moritza** | **POPRAWNA** - \"leider letzten! Hotel an Land\" |\n| C | SO WERDEN TRÄUME WAHR | Pozytywny - dostał za darmo |\n| D | wykres | Statystyka bez emocji |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *enttäuscht* (rozczarowany) nie pojawia się DOSŁOWNIE w tekście B - trzeba je WYWNIOSKOWAĆ z sygnałów (*leider, nicht so wie , letzten, Hotel an Land statt Schiff*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wykrzykniki w nawiasie *(definitiv letzten!)* w niemieckim wzmacniają emocjonalny kategoryzm - sygnał silnego rozczarowania.\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**cel podróży** - wpisana fraza po polsku do luki 5.4.\n\nForma końcowa: *W pewnej ankiecie największa grupa turystów stwierdziła, że najważniejszy jest cel podróży. My uważamy tak samo.*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu D (wykres)\n\nWykres pokazuje wyniki ankiety *Worauf achten Sie bei der Wahl einer Kreuzfahrt?* z procentami:\n\n> Reiseziel: 85%\n> Preis: 72%\n> Kabinenausstattung: 68%\n> Verpflegung: 67%\n> Unterhaltung: 50%\n> Sport: 21%\n\n**NAJWYŻSZY procent (85%) - Reiseziel** (cel podróży) → odpowiedź pasująca do luki *najważniejszy jest*.\n\n## Sposób 2 - analiza pytania i tłumaczenie\n\n**Reiseziel** = cel podróży\n- *Reise* (podróż) + *Ziel* (cel) - złożenie\n- Dosłowne tłumaczenie: cel podróży\n\nLuka oczekuje POLSKIEGO terminu (uwaga w poleceniu: *Luki należy uzupełnić w języku polskim*).\n\nAkceptowane warianty:\n- *cel rejsu/wyprawy*\n- *kierunek podróży*\n- *miejsce docelowe*\n- *destynacja podróży*\n- *kierunek*\n- *wybór celu*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *cel podróży* lub akceptowane warianty (po polsku)\n> - **0 pkt** - *sport, program rozrywkowy, wyposażenie kajuty, wyżywienie, cena*, niemiecki *Reiseziel*, polski niezwiązany z 85% kategorią\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Komposita w niemieckim:**\n> *Reiseziel* = *Reise* (podróż) + *Ziel* (cel)\n> *Kabinenausstattung* = *Kabine* (kajuta) + Ausstattung (wyposażenie) [Fugen-n]\n> *Klimaveränderungen* = *Klima* + *Veränderungen*\n> Dwa rzeczowniki łączą się - drugi określa znaczenie główne (Grundwort), pierwszy precyzuje (Bestimmungswort).\n\n> 📖 **Reference - Superlativ \"der wichtigste\":**\n> *wichtig → wichtiger → am wichtigsten / der wichtigste*\n> *Der wichtigste Aspekt* = najważniejszy aspekt\n> *am wichtigsten + sein* = być najważniejszym\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o JĘZYKU luki - w tym zadaniu (5.4-5.7) luki są po POLSKU. NIE wpisuj *Reiseziel* po niemiecku.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czytaj DOKŁADNIE wartości procentowe - NAJWIĘKSZA grupa to 85%, czyli *Reiseziel*. NIE wybieraj *Preis* (72%) ani innych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz akceptuje WARIANTY: *cel rejsu, kierunek podróży, destynacja, miejsce docelowe* - wszystkie odpowiadają *Reiseziel*.\n\n**5.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**w środkowej części statku** - wpisana fraza po polsku do luki 5.5.\n\nForma końcowa: *Nasza kajuta znajduje się w środkowej części statku. Nasz znajomy ostrzegł nas przed wyborem innej lokalizacji.*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu B (list Moritza)\n\nMoritz w liście opisuje JEGO doświadczenie z kajutą z przodu statku i wskazuje, gdzie powinno być LEPIEJ:\n\n> \"Meine Kabine befand sich im vorderen Teil des Schiffes und mich nervte dort jede Bewegung des Schiffes.\"\n\n> \"Von anderen Passagieren habe ich erfahren, dass eine Kabine in der Mitte des Schiffes viel ruhiger ist.\"\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *im vorderen Teil* (z przodu) - ZŁA lokalizacja u Moritza\n- *in der Mitte des Schiffes* (na środku statku) - DOBRA lokalizacja (rada od innych pasażerów)\n- *viel ruhiger* (znacznie spokojniej)\n\nDominik wybiera tę DOBRĄ lokalizację, ponieważ znajomy go ostrzegł.\n\n## Sposób 2 - analiza kontekstu pytania\n\nKontekst SMS: *Nasz znajomy ostrzegł nas przed wyborem innej lokalizacji. On dowiedział się dopiero w trakcie rejsu, które miejsce na statku jest najlepsze.*\n\n→ Znajomy = Moritz; \"inna lokalizacja\" = przód statku; \"najlepsze miejsce\" = środek statku.\n\nLuka oczekuje POLSKIEGO opisu lokalizacji (zgodnie z poleceniem).\n\nAkceptowane warianty:\n- *na środku statku*\n- *w centralnej części statku*\n- *w środkowej części statku*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.5 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *w środkowej części statku* lub warianty\n> - **0 pkt** - *z przodu statku* (przeciwna lokalizacja), niezbyt precyzyjne (\"na statku\"), niemiecki *in der Mitte*\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"in der Mitte + Gen\":**\n> *in der Mitte + Gen* = na środku czegoś\n> *in der Mitte des Schiffes* = na środku statku (Gen. n.)\n> *Schiff* (n) → des Schiffes (Gen.)\n\n> 📖 **Reference - opozycja \"vorderer/hinterer/mittlerer Teil\":**\n> *im vorderen Teil* = z przodu\n> *im hinteren Teil* = z tyłu\n> *im mittleren Teil* = w środku\n> Końcówka *-en* przymiotnika po *im* (dem) - odmiana słaba w Dat. m.\n\n> 📖 **Reference - Perfekt \"habe erfahren\":**\n> *Ich habe erfahren* = Dowiedziałem się (Partizip II *erfahren* - bez ge-, bo prefiks er-)\n> *Erfahren* (nierozdzielne) - Präteritum *erfuhr*, Perfekt *habe erfahren*.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ kto co mówi: Moritz BYŁ w *vorderen Teil* (źle), ale RADA dotyczy *Mitte* (dobrze). Dominik wybiera DOBRĄ lokalizację.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz WYKLUCZA *w dobrej lokalizacji* / *na statku* - wymaga PRECYZYJNEJ lokalizacji (środek).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o JĘZYKU luki - POLSKI. NIE wpisuj *in der Mitte des Schiffes* po niemiecku.\n\n**5.6.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**bez opłaty** - wpisana fraza po polsku do luki 5.6.\n\nForma końcowa: *pewien pisarz mógł bez opłaty wybrać się z osobą towarzyszącą na rejs w zamian za spotkania autorskie z pasażerami.*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu C (SO WERDEN TRÄUME WAHR)\n\nW tekście C pisarz dostaje zaproszenie i wprost mówi o BRAKU kosztów:\n\n> \"Ein Reisebüro aus Hannover lud mich ein, deutsche Kreuzfahrttouristen auf ihrer Fahrt von Barcelona nach Miami zu unterhalten.\"\n\n> \"Sie werden mit der Queen of the Seas reisen und bekommen Ihre eigene Kabine\"\n\n> \"Ich musste nichts zahlen und meine Frau auch nicht.\"\n\n**Kluczowe sygnały bezpłatności:**\n- *Ich musste nichts zahlen* (nie musiałem nic płacić) - bezpośrednie potwierdzenie\n- *meine Frau auch nicht* (moja żona również) - dotyczy też towarzyszki\n- *Ein bekannter Schriftsteller wird eben überall gebraucht* (znany pisarz wszędzie jest potrzebny) - wyjaśnienie wymiany (występ za podróż)\n\n## Sposób 2 - analiza pytania\n\nKontekst SMS: *pewien pisarz mógł 5.6. wybrać się z osobą towarzyszącą na rejs w zamian za spotkania autorskie z pasażerami.*\n\n→ Luka oczekuje informacji o WARUNKACH FINANSOWYCH wybrania się na rejs (po polsku, max 4 wyrazy).\n\n**bez opłaty** - najprostsza precyzyjna odpowiedź.\n\nAkceptowane warianty:\n- *bez zapłaty / bez płacenia*\n- *bezpłatnie*\n- *za darmo*\n- *gratis*\n- *gratis czyli bez żadnej opłaty*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.6 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *bez opłaty* lub warianty (bezpłatnie, za darmo, gratis)\n> - **0 pkt** - *za niewielką opłatą, za wysoką cenę, z 50% rabatem* (niezgodne), *bez pieniędzy* (niewystarczająco precyzyjne), niemiecki *umsonst*\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"nichts zahlen müssen\":**\n> *Ich muss nichts zahlen* = Nie muszę nic płacić\n> *Müssen + nichts* - negacja czasownika modalnego z zaimkiem przeczącym\n> Vs *Ich muss nicht zahlen* (nie muszę płacić) - *nichts* (nic) podkreśla DOSŁOWNIE zero kosztów\n\n> 📖 **Reference - Passiv Futur I:**\n> *Sie werden reisen / bekommen* = Pojedziecie / dostaniecie\n> Forma: *werden + Infinitiv* (na końcu)\n> Tu Futur I (zapowiedź przyszłości), nie Passiv (mimo podobnej formy *werden*).\n\n> 📖 **Reference - \"in Zamian za\":**\n> Po polsku: w zamian za + Acc\n> Po niemiecku: *als Gegenleistung für* / *im Austausch gegen* + Akk\n> W tekście C wymiana: rejs ZA SPOTKANIA AUTORSKIE (unterhalten).\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst A wspomina o RABACIE 50% (*bis zu 50% Rabatt*) - to PUŁAPKA, dotyczy A, nie C. Pisarz w C zaPŁACIŁ ZERO, nie 50%.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz akceptuje TYLKO PRECYZYJNE warianty (bez opłaty, gratis, za darmo). NIE *bez pieniędzy* (zbyt ogólne) ani *za grosze* (= niska cena, nie zero).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o JĘZYKU luki - POLSKI. NIE wpisuj *umsonst* czy *nichts zahlen* po niemiecku.\n\n**5.7.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**chorobę morską** - wpisana fraza po polsku do luki 5.7.\n\nForma końcowa: *tak jak nasz znajomy, który niedawno wrócił z rejsu, będzie miała chorobę morską i będzie bardzo cierpiała.*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu B (list Moritza)\n\nMoritz wprost mówi o swojej dolegliwości w trakcie rejsu:\n\n> \"Auf der Reise habe ich zwar viel gesehen, aber leider war sehr vieles nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte. Zwei Tage lang hatte ich nämlich die Seekrankheit.\"\n\n**Kluczowy zwrot:**\n- *die Seekrankheit* = choroba morska\n- *Zwei Tage lang* (przez 2 dni) - okres dolegliwości\n\n## Sposób 2 - analiza pytania\n\nKontekst SMS: *tak jak nasz znajomy, który niedawno wrócił z rejsu, będzie miała 5.7. i będzie bardzo cierpiała.*\n\n→ \"Nasz znajomy\" = Moritz; \"niedawno wrócił z rejsu\" = *bin gestern zurückgekommen*; \"będzie cierpiała\" = sygnał choroby/dolegliwości.\n\nLuka oczekuje POLSKIEJ NAZWY dolegliwości (max 4 wyrazy).\n\n**chorobę morską** - Acc. (po *będzie miała* = haben).\n\nAkceptowane warianty:\n- *chorobę lokomocyjną*\n- *kinetozę* (termin medyczny)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.7 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *chorobę morską* lub warianty (chorobę lokomocyjną, kinetozę)\n> - **0 pkt** - *klaustrofobię* (z tekstu A o innych ludziach), *stres* (zbyt ogólne), polskie niezbyt precyzyjne, niemiecki *Seekrankheit*\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Komposita medyczne:**\n> *die Seekrankheit* = choroba morska (*See* = morze + *Krankheit* = choroba)\n> *die Reisekrankheit* = choroba podróżna / lokomocyjna\n> *die Klaustrophobie* = klaustrofobia\n> Drugi rzeczownik (Krankheit) określa znaczenie GŁÓWNE, pierwszy precyzuje.\n\n> 📖 **Reference - \"Zwei Tage lang\":**\n> *Zwei Tage lang* = przez dwa dni (Akk. czasu)\n> Konstrukcja czasowa z *lang*: *eine Woche lang, einen Monat lang, ein Jahr lang*\n> Wskazuje OKRES trwania.\n\n> 📖 **Reference - \"haben + Krankheit\" vs \"krank sein\":**\n> *Ich habe die Seekrankheit* = Mam chorobę morską (haben + konkretna nazwa)\n> *Ich bin seekrank* = Jestem chory na morzu (sein + przymiotnik)\n> Polskie: *mieć chorobę* - czasownik *mieć* + Acc.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ: tekst A wspomina o KLAUSTROFOBII (*jemand, der manchmal Klaustrophobie-Attacken hat*) - to PUŁAPKA. Klucz wskazuje, że \"znajomy\" odsyła do Moritza z tekstu B (Seekrankheit).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE WYKLUCZA polskie zbyt ogólne (*chorobę, chorobę na morzu, objawy choroby*) - wymaga PRECYZJI (*chorobę morską* / *chorobę lokomocyjną*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o JĘZYKU luki - POLSKI. NIE wpisuj *die Seekrankheit* po niemiecku. Też pamiętaj o Akkusativie (po *mieć*): *chorobę MORSKĄ* (Akk. fem. -ą).","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.\nZakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nDER BERGDOKTOR\nDer Bergdoktor gehört zu den erfolgreichsten Fernsehserien in Deutschland. Brigitte Schulz\nwar aber nie ein Fan dieser Serie. Sie sah sich nur ein paar Folgen an. Sie meint, dass die\nSchauspieler ihre Rollen echt gut spielten. Die Handlung findet sie aber unrealistisch und\ndas Bergpanorama in der Serie kitschig. Außerdem stört sie, dass der Titelsong auf Englisch\ngesungen wird. Aber ihre Freundin Anne, die ein großer Fan von Der Bergdoktor ist, findet\nden Song perfekt.\nAus einem Interview mit Hans Sigl, der die Rolle des Bergdoktors spielt, erfuhr Anne, dass\nsich die Fans dieser Serie jedes Jahr bei einem Bergdoktor-Fan-Tag treffen. Er wird im Dorf\nGoing in der Tiroler Region „Wilder Kaiser“ organisiert, wo die Serie produziert wird. Anne\nwollte unbedingt an dieser Veranstaltung teilnehmen. Ihr Traum war es, die Schauspieler\nund die Drehorte einmal selbst zu sehen. Brigitte machten solche Events keinen Spaß, aber\nals ihre Freundin sie zu dieser Veranstaltung einlud, konnte sie nicht Nein sagen.\nSo standen Brigitte und Anne an einem Samstag auf dem Dorfplatz in Going, wo sich über\n850 Fans trafen. Sie wurden persönlich von Hans Sigl begrüßt. Als Überraschung sang die\nFilm-Tochter des Bergdoktors ein Lied. Hans Sigl hatte am Fan-Tag viele Aufgaben. Er gab\nden Fans Preise für Drehbuch-Ideen, die sie mitgebracht hatten, und interviewte seine\nSchauspielkollegen. Brigitte war vor allem von seinem Talent als Interviewer fasziniert. Er\nstellte interessante Fragen und sorgte dabei für eine familiäre Atmosphäre. Zum Schluss\nwurden noch Fotos gemacht und der Schauspieler verteilte Autogramme an seine Fans.\nBrigitte und Anne konnten auch mit Hans Sigl sprechen und einiges über ihn erfahren. Ihm\nist z. B. der enge Kontakt zu seinen Fans wichtig, deshalb postet er auf seiner offiziellen\nFacebook-Seite persönlich. Die Freundinnen waren überrascht, dass Hans Sigl mit der\nRegion „Wilder Kaiser“ nicht nur beruflich, sondern auch privat verbunden ist. In seiner\nFreizeit geht er gerne wandern und Golf spielen. Auf ihre Frage, welche anderen Drehorte er\ndenn selbst einmal gerne besuchen würde, antwortete er: „Das Hobbitland aus Der Herr der\nRinge würde mir, glaube ich, sehr gut gefallen.“\nAm Ende des Fan-Tages erfuhren die Fans, dass im Sommer die nächsten Folgen der Serie\nDer Bergdoktor produziert werden. Das war auch für die Region „Wilder Kaiser“ eine tolle\nNachricht. Über 70 % der Sommergäste entscheiden sich, dort Urlaub zu machen, weil ihnen\nDer Bergdoktor so gut gefällt. Deshalb ist der Film auch für die Entwicklung dieser Region\nsehr wichtig.\nNa podstawie: www.filmtourismus.de\nMJNP-P0-100\n6.1. Bei der Serie Der Bergdoktor gefiel Brigitte Schulz\nA. die Titelmusik zum Film.\nB. die realistische Handlung.\nC. die schauspielerische Leistung.\nD. die Darstellung der Berglandschaft.\n6.2. Warum nahm Brigitte am Bergdoktor-Fan-Tag teil?\nA. Weil sie auf ein tolles Event hoffte.\nB. Weil sie die Schauspieler interviewen wollte.\nC. Weil sie den Drehort des Films interessant fand.\nD. Weil sie von ihrer Freundin eine Einladung zu dem Event bekam.\n6.3. Brigitte bewunderte den Schauspieler Hans Sigl am meisten,\nA. als er den Fans Autogramme gab.\nB. als er Interviews mit anderen Schauspielern führte.\nC. als er alle Teilnehmer mit einem Song begrüßte.\nD. als er den Fans zu ihren Drehbuch-Ideen gratulierte.\n6.4. Welche Information über Hans Sigl steht im vierten Abschnitt des Textes?\nA. Er kümmert sich selbst um seine Facebook-Seite.\nB. Er unternimmt nicht besonders gern Bergwanderungen.\nC. Er ist mit der Region „Wilder Kaiser“ nur durch die Arbeit verbunden.\nD. Er findet es schade, dass er nicht in Der Herr der Ringe mitgespielt hat.\n6.5. Was ist das Hauptthema des letzten Abschnitts des Textes?\nA. Die Suche nach einem Urlaubsziel.\nB. Der Plan für den nächsten Fan-Tag.\nC. Die Bedeutung der Serie für die Region.\nD. Das Hauptmotiv in den neuen Folgen der Serie.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"6.\nWyrażenia takie jak np. das Jubiläum/Datum (den Jahrestag) feiern, unser\nSchulgebäude, die Mannschaft unserer Schule, unsere Fußballmannschaft, unsere\nVolleyballmannschaft, die Zeitung unserer Klasse, Klassenchronik, Klassenfahrt, an\neinem Wettbewerb teilnehmen, das Ende / den Beginn des Schuljahres feiern, zur\nErinnerung an den Patron (Schutzpatron) unserer Schule są traktowane jako jedno\nodniesienie do podpunktu polecenia.","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *die schauspielerische Leistung.* (gra aktorska)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nW pierwszym akapicie tekstu Brigitte ocenia poszczególne elementy serialu *Der Bergdoktor*:\n\n> \"Sie meint, dass die Schauspieler ihre Rollen echt gut spielten.\"\n\n> \"Die Handlung findet sie aber unrealistisch und das Bergpanorama in der Serie kitschig.\"\n\n> \"Außerdem stört sie, dass der Titelsong auf Englisch gesungen wird.\"\n\n**Bilans ocen Brigitte:**\n- ✓ aktorzy: *echt gut spielten* (POZYTYW)\n- ✗ akcja: *unrealistisch* (NEGATYW)\n- ✗ panorama gór: *kitschig* (NEGATYW)\n- ✗ piosenka: *stört sie* (NEGATYW)\n\nJedynym POZYTYWEM w ocenie Brigitte jest GRA AKTORSKA → odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Titelmusik*) - błąd. *stört sie, dass der Titelsong auf Englisch gesungen wird* - JEJ przeszkadza piosenka. (To ANNE lubi piosenkę, nie Brigitte.)\n- **B** (*realistische Handlung*) - błąd. *Handlung findet sie unrealistisch* - akcja jest NIEREALISTYCZNA.\n- **C** - POPRAWNA: aktorzy grali dobrze.\n- **D** (*Darstellung der Berglandschaft*) - błąd. *Bergpanorama kitschig* - panorama gór jest KICZOWATA.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 6.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **C**\n> - **0 pkt** - A, B, D, brak odpowiedzi lub wiele liter\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie określonych informacji w tekście.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - czasownik \"meinen\" + dass:**\n> *Sie meint, dass * = Ona sądzi, że\n> *Meinen* = sądzić, mieć zdanie\n> Po *dass* - szyk podrzędny (werb na końcu): *dass die Schauspieler ihre Rollen echt gut spielten*\n\n> 📖 **Reference - \"finden + Akk + Adj\":**\n> *jemand findet etwas + Adj* = ktoś uważa coś za\n> *Sie findet die Handlung unrealistisch* = Uważa akcję za nierealistyczną\n> Konstrukcja oceniająca z podwójną walencją (Akk + Adj).\n\n> 📖 **Reference - Passiv \"wird gesungen\":**\n> *Der Song wird gesungen* = Piosenka jest śpiewana (Vorgangspassiv Präsens)\n> Forma: *werden + Partizip II*\n\n> 📖 **Reference - przymiotnik \"schauspielerisch\":**\n> *Schauspieler* (aktor) + *-isch* (sufiks adj.) = *schauspielerisch* (aktorski)\n> *die schauspielerische Leistung* = gra aktorska\n> Końcówka *-e* (po *die*, słaba odmiana Nom. fem. sg.).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | utwór tytułowy | \"stört sie\" - drażni ją |\n| B | realistyczna akcja | \"unrealistisch\" - nierealistyczna |\n| **C** | **gra aktorska** | **POPRAWNA** - \"echt gut spielten\" |\n| D | panorama gór | \"kitschig\" - kiczowata |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ kto co MYŚLI. *Anne findet den Song perfekt* - to ANNE (przyjaciółka). *Brigitte* myśli inaczej - opcję A trzeba odrzucić.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Schauspieler* (aktor) i *Rollen spielen* (grać role) to klastry leksykalne sygnalizujące GRĘ AKTORSKĄ. Naucz się tych połączeń.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Weil sie von ihrer Freundin eine Einladung zu dem Event bekam.* (Ponieważ dostała od swojej przyjaciółki zaproszenie na imprezę.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nW drugim akapicie tekstu wprost wyjaśniony jest powód udziału Brigitte:\n\n> \"Brigitte machten solche Events keinen Spaß, aber als ihre Freundin sie zu dieser Veranstaltung einlud, konnte sie nicht Nein sagen.\"\n\n**Bilans sytuacji:**\n- *Brigitte machten solche Events keinen Spaß* (takie eventy nie sprawiały jej radości) - preferencja negatywna\n- *aber* (ale) - kontrast\n- *als ihre Freundin sie einlud* (kiedy przyjaciółka ją zaprosiła) - PRZYCZYNA\n- *konnte sie nicht Nein sagen* (nie mogła powiedzieć nie) - skutek zaproszenia\n\nIdealne dopasowanie do **D** (*Einladung* = zaproszenie).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*tolles Event*) - błąd. Brigitte NIE liczyła na tolerancję eventu (*machten ihr keinen Spaß*).\n- **B** (*Schauspieler interviewen*) - błąd. To HANS SIGL przeprowadzał wywiady, nie Brigitte. Brigitte tylko go obserwowała.\n- **C** (*Drehort interessant*) - błąd. To ANNE marzyła o zobaczeniu *Drehorte*, nie Brigitte.\n- **D** - POPRAWNA: dostała zaproszenie od przyjaciółki.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 6.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie określonych informacji w tekście.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"Spaß machen\" + Dat:**\n> *Etwas macht jemandem Spaß* = Coś sprawia komuś radość\n> *Events machten Brigitte keinen Spaß* = Eventy nie sprawiały Brigitte radości\n> *Brigitte* = Dativ (jako pośrednik korzyści)\n\n> 📖 **Reference - \"einladen\" + Akk + zu + Dat:**\n> *jemanden (Akk) zu etwas (Dat) einladen* = zaprosić kogoś na coś\n> *Ihre Freundin lud sie zu dieser Veranstaltung ein* = Jej przyjaciółka zaprosiła ją na to wydarzenie\n> *Einladen* (trennbar) → Präteritum *lud ein*, Perfekt *hat eingeladen*.\n\n> 📖 **Reference - \"als\" jako spójnik czasowy:**\n> *Als ihre Freundin sie einlud* = Kiedy jej przyjaciółka ją zaprosiła\n> *Als* - jednorazowa czynność przeszła (vs *wenn* - powtarzalna).\n> Werb na końcu w zdaniu zależnym: *einlud*.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | tolerancja | \"machten ihr keinen Spaß\" |\n| B | wywiady z aktorami | Hans Sigl, nie Brigitte przeprowadzał |\n| C | drehort interessant | To Anne marzyła |\n| **D** | **zaproszenie od przyjaciółki** | **POPRAWNA** - \"ihre Freundin sie einlud\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał *konnte sie nicht Nein sagen* (nie mogła odmówić) sygnalizuje, że Brigitte zgodziła się NIECHĘTNIE, z grzeczności wobec przyjaciółki. To wprost wskazuje na D.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ kto co robi. Anne = marzy o drehortach. Hans Sigl = interviewuje innych aktorów. Brigitte = OBSERWUJE (i nie chciała przyjść!).\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *als er Interviews mit anderen Schauspielern führte.* (gdy przeprowadzał wywiady z innymi aktorami)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nTrzeci akapit tekstu wprost wskazuje, kiedy Brigitte najbardziej podziwiała Hansa Sigla:\n\n> \"Hans Sigl hatte am Fan-Tag viele Aufgaben. Er gab den Fans Preise für Drehbuch-Ideen, die sie mitgebracht hatten, und interviewte seine Schauspielkollegen. Brigitte war vor allem von seinem Talent als Interviewer fasziniert. Er stellte interessante Fragen und sorgte dabei für eine familiäre Atmosphäre.\"\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *Brigitte war vor allem fasziniert* (Brigitte była przede wszystkim zafascynowana) - sygnał MAKSYMALNEGO podziwu\n- *von seinem Talent als Interviewer* (jego talentem jako rozmówcy) - KONKRETNY aspekt\n- *interessante Fragen* + *familiäre Atmosphäre* - uzasadnienie podziwu\n\nIdealne dopasowanie do **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Autogramme gab*) - pułapka. Hans rozdawał autografy *zum Schluss* (na końcu), ale Brigitte nie była tym SZCZEGÓLNIE zafascynowana.\n- **B** - POPRAWNA: talent jako interviewer.\n- **C** (*alle Teilnehmer mit einem Song begrüßte*) - błąd. Hans Sigl WITAŁ uczestników osobiście, ale to JEGO CÓRKA FILMOWA śpiewała piosenkę (*Als Überraschung sang die Film-Tochter des Bergdoktors ein Lied*).\n- **D** (*zu Drehbuch-Ideen gratulierte*) - pułapka. Hans NIE gratulował, lecz *gab Preise für Drehbuch-Ideen* (dał nagrody za pomysły).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 6.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie określonych informacji w tekście.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"fasziniert sein von + Dat\":**\n> *von etwas (Dat) fasziniert sein* = być zafascynowanym czymś\n> *Brigitte war von seinem Talent fasziniert* = Brigitte była zafascynowana jego talentem\n> *Talent* (n) → von dem → vom Talent (Dat. sg.)\n\n> 📖 **Reference - Präteritum w narracji:**\n> *Er gab, interviewte, stellte, sorgte, war* - Präteritum użyte w narracji tekstu pisanego (akapity 3-4)\n> *gab* (geben → gab), *war* (sein → war), *stellte* (stellen → stellte)\n\n> 📖 **Reference - \"als Interviewer\":**\n> *als + N* = jako (funkcja, rola)\n> *als Interviewer* = jako rozmówca/dziennikarz\n> *als Aktor, als Schauspieler, als Schriftsteller* - funkcja zawodowa\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | autografy | Wymienione, ale nie szczególny podziw |\n| **B** | **wywiady** | **POPRAWNA** - \"Talent als Interviewer fasziniert\" |\n| C | piosenka powitalna | Śpiewała córka filmowa, nie Hans |\n| D | gratulacje za pomysły | Hans dał NAGRODY, nie gratulował |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ na sygnał *vor allem* (przede wszystkim) - wskazuje to JEDEN GŁÓWNY powód podziwu. Inne aktywności Hansa (autografy, piosenka, nagrody) były obecne, ale NIE BYŁY tym, co Brigitte SZCZEGÓLNIE doceniła.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Preise geben* (dawać nagrody) ≠ *gratulieren* (gratulować) - to różne czynności. Klucz CKE wymaga DOSŁOWNEGO mapowania tekst→opcja.\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Er kümmert sich selbst um seine Facebook-Seite.* (Sam zajmuje się swoim profilem Facebook.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nCzwarty akapit tekstu opisuje OSOBISTE podejście Hansa do social media:\n\n> \"Ihm ist z. B. der enge Kontakt zu seinen Fans wichtig, deshalb postet er auf seiner offiziellen Facebook-Seite persönlich.\"\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *enge Kontakt zu seinen Fans wichtig* (bliski kontakt z fanami ważny) - motywacja\n- *postet persönlich* (OSOBIŚCIE publikuje) = *kümmert sich selbst um* (sam się zajmuje)\n- *persönlich* podkreśla, że NIE jest to delegowane na agencję / asystenta\n\nIdealne dopasowanie do **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: sam zarządza Facebookiem.\n- **B** (*nicht besonders gern Bergwanderungen*) - błąd. Tekst mówi przeciwnie: *In seiner Freizeit geht er gerne wandern und Golf spielen* (lubi wędrówki).\n- **C** (*Wilder Kaiser nur durch die Arbeit*) - błąd. Tekst mówi: *mit der Region „Wilder Kaiser\" nicht nur beruflich, sondern auch privat verbunden ist* (nie tylko zawodowo, ale i prywatnie).\n- **D** (*schade, dass nicht in Der Herr der Ringe mitgespielt*) - błąd. Hans powiedział: *Das Hobbitland würde mir sehr gut gefallen* (chciałby odwiedzić), nie żałował niegrania.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 6.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C, D lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie określonych informacji w tekście.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - refleksyw \"sich kümmern um + Akk\":**\n> *sich um etwas / jemanden kümmern* = troszczyć się o coś / kogoś\n> *Er kümmert sich um seine Facebook-Seite* = Troszczy się o swój Facebook\n> Zaimek refleksywny *sich* (Akk.) - bo *sich kümmern um* zawsze Akk.\n\n> 📖 **Reference - \"nicht nur , sondern auch\":**\n> *nicht nur , sondern auch* = nie tylko , lecz także\n> *nicht nur beruflich, sondern auch privat* = nie tylko zawodowo, lecz także prywatnie\n> *sondern* (nie *aber!*) - używane po negacji *nicht*.\n\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II \"würde gefallen\":**\n> *würde + Infinitiv* = hipotetyczność\n> *Das Hobbitland würde mir gefallen* = Hobbitland by mi się spodobał\n> Wyraża LIBĘ / hipotetyczne życzenie.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **sam zajmuje się Facebookiem** | **POPRAWNA** - \"persönlich postet\" |\n| B | niezbyt lubi wędrówki | \"geht gerne wandern\" - lubi |\n| C | Wilder Kaiser tylko zawodowo | \"nicht nur beruflich, sondern privat\" |\n| D | żałuje niegrania w Władcy Pierścieni | Tylko chciałby ODWIEDZIĆ |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *persönlich* (osobiście) = *selbst* (sam) - synonimiczna parafraza. Klucz wymaga rozpoznania tego mapowania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *nicht nur , sondern auch * jest KRYTYCZNA - wskazuje, że Hans jest związany z regionem ZARÓWNO zawodowo, JAK I prywatnie. Eliminuje opcję C.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Die Bedeutung der Serie für die Region.* (Znaczenie serialu dla regionu.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nOstatni akapit tekstu mówi o związku serialu z rozwojem regionu Wilder Kaiser:\n\n> \"Am Ende des Fan-Tages erfuhren die Fans, dass im Sommer die nächsten Folgen der Serie Der Bergdoktor produziert werden. Das war auch für die Region „Wilder Kaiser\" eine tolle Nachricht.\"\n\n> \"Über 70 % der Sommergäste entscheiden sich, dort Urlaub zu machen, weil ihnen Der Bergdoktor so gut gefällt.\"\n\n> \"Deshalb ist der Film auch für die Entwicklung dieser Region sehr wichtig.\"\n\n**Kluczowe sygnały tematu znaczenia dla regionu:**\n- *tolle Nachricht für die Region* (świetna wiadomość dla regionu)\n- *70% der Sommergäste weil ihnen Der Bergdoktor gefällt* (70% gości letnich z powodu serialu)\n- *für die Entwicklung dieser Region sehr wichtig* (dla rozwoju regionu bardzo ważny)\n\nIdealne dopasowanie do **C** (*Bedeutung für die Region*).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Suche nach einem Urlaubsziel*) - błąd. Akapit nie jest o szukaniu celu wakacji, lecz o wpływie serialu na turystykę.\n- **B** (*Plan für den nächsten Fan-Tag*) - błąd. Akapit nie planuje kolejnego eventu.\n- **C** - POPRAWNA: znaczenie serialu dla regionu.\n- **D** (*Hauptmotiv in den neuen Folgen*) - błąd. Akapit informuje o PRODUKCJI nowych odcinków, ale NIE opisuje ich treści/motywu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 6.5 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **C**\n> - **0 pkt** - A, B, D lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.1) - określanie głównej myśli fragmentu tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"deshalb\":**\n> *deshalb* = dlatego (spójnik skutku, z inwersją)\n> *Deshalb ist der Film wichtig* = Dlatego film jest ważny (czasownik na 2. pozycji po *deshalb*)\n> Vs *weil* (bo) - werb na końcu w zdaniu zależnym.\n\n> 📖 **Reference - \"Bedeutung für + Akk\":**\n> *die Bedeutung für etwas / jemanden* = znaczenie dla czegoś / kogoś\n> *die Bedeutung der Serie für die Region* = znaczenie serialu dla regionu\n> Po *für* - Akkusativ (*die Region*).\n\n> 📖 **Reference - Passiv \"werden produziert\":**\n> * werden produziert* = są produkowane (Passiv Präsens lm.)\n> Forma: *werden + Partizip II*\n> Tu nie *werden* jako Futur I, lecz Passiv (kto produkuje? nieznany / nie ważny).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | szukanie celu wakacji | Akapit nie o tym |\n| B | plan kolejnego Fan-Tag | Brak takiego planu |\n| **C** | **znaczenie dla regionu** | **POPRAWNA** - \"für die Entwicklung dieser Region wichtig\" |\n| D | motyw w nowych odcinkach | Tylko informacja o PRODUKCJI |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie o GŁÓWNĄ MYŚL fragmentu wymaga syntezy CAŁEGO akapitu, nie cytatu. Tu akapit ma 3 zdania: (1) info o produkcji, (2) info o 70% turystów, (3) wniosek o znaczeniu - wszystkie LOGICZNIE prowadzą do *Bedeutung für die Region* (C).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *deshalb* (dlatego) wprowadza KONKLUZJĘ akapitu - *Deshalb ist der Film sehr wichtig* - to dosłowna formuła głównej myśli.","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto cztery zdania. Wpisz w każdą lukę (7.1.-7.4.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nWIE LERNTE ICH MINIMALISMUS?\nMeine erste eigene Wohnung hatte nur zwei Zimmer, aber ich hatte auch nur zwei\nMöbelstücke: ein altes Bett und einen Sessel. Die leeren Ecken und die weißen Wände\nmachten einen so kalten Eindruck, dass ich das ändern wollte. 7.1. Deshalb kaufte ich\nMöbel, Lampen, Vasen und Pflanzen. Bald war die Wohnung voll von Sachen, die ich immer\nwieder pflegen und putzen musste.\nNach einigen Jahren hatte ich das Gefühl, dass mich das unfrei machte. Als ich dann letztes\nJahr in eine neue Wohnung zog, wollte ich mich von einem großen Teil meiner Sachen\ntrennen. 7.2. So konnte ich nach dem Umzug neu beginnen. Nur mein altes Bett aus\nHolz, das ich von meinen Großeltern bekommen hatte, wollte ich mitnehmen.\n7.3. Außerdem würde ich sicher niemanden finden, der dieses schwere Möbel in den\nvierten Stock tragen würde. Also verkaufte ich auch das.\nAls ich in meine neue, leere Wohnung einzog, versprach ich mir selbst, nie wieder so viele\nDinge anzusammeln. Bisher klappt das ganz gut. Das sieht man an meinem Küchenschrank.\n7.4. Das reicht, um ein leckeres Essen zuzubereiten. Auch in meinem Kleiderschrank\ngibt es nur Sachen, die ich wirklich brauche. Das ist mein kleiner Schritt in Richtung\nMinimalismus.\nNa podstawie: www.utopia.de\nA. Es war aber zu groß für die neue Wohnung.\nB. Darin habe ich nur einen großen und einen kleinen Kochtopf.\nC. Bücher und Kleidung kann ich auch heute noch nicht wegwerfen.\nD. Damit meine Wohnung gemütlich aussah, brauchte ich viele neue Dinge.\nE. Deshalb verkaufte ich die meisten Möbel und kleinere Dinge verschenkte ich.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"7.\nRealizacja podpunktu polecenia za pomocą synonimicznych wyrazów/wyrażeń lub\nwzajemnie wykluczających się wyrazów/wyrażeń, lub za pomocą równorzędnych\nwyrazów/wyrażeń odnoszących się do jednego aspektu jest traktowana jako jedno\nodniesienie, np.\n• opisz jeden z eksponatów, który zaprezentowaliście na tej wystawie\nIn der Ausstellung zeigten wir schöne und wunderbare Fotos.\n• przedstaw reakcję osób zwiedzających wystawę\nDie Besucher waren glücklich aber unzufrieden.\n• przedstaw reakcję osób zwiedzających wystawę\nDie Besucher fanden die Ausstellung super, prima und toll.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Damit meine Wohnung gemütlich aussah, brauchte ich viele neue Dinge.* (Aby moje mieszkanie wyglądało przytulnie, potrzebowałem wielu nowych rzeczy.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 7.1.\n\n**Kontekst PRZED luką:**\n> \"Die leeren Ecken und die weißen Wände machten einen so kalten Eindruck, dass ich das ändern wollte.\"\n\n**Kontekst PO luce:**\n> \"Deshalb kaufte ich Möbel, Lampen, Vasen und Pflanzen. Bald war die Wohnung voll von Sachen, die ich immer wieder pflegen und putzen musste.\"\n\n**Logika:**\n- PRZED: zimny wygląd → chcę zmienić\n- LUKA: PRZYCZYNA/CEL nabywania rzeczy\n- PO: *Deshalb kaufte ich * (Dlatego kupiłem )\n\n**D** (*Damit meine Wohnung gemütlich aussah, brauchte ich viele neue Dinge*) idealnie uzasadnia, DLACZEGO potrzebował wielu rzeczy → po niej *deshalb kaufte ich* (dlatego kupiłem konkretne rzeczy).\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Es war aber zu groß für die neue Wohnung*) - nie pasuje, kontekst nie wskazuje na coś dużego.\n- **B** (*Darin habe ich nur einen großen und einen kleinen Kochtopf*) - nie pasuje, brak wzmianki o szafie kuchennej.\n- **C** (*Bücher und Kleidung kann ich auch heute noch nicht wegwerfen*) - nie pasuje, mówca chciał coś ZMIENIĆ, nie wzmianki o trudności wyrzucania.\n- **D** - POPRAWNA: cel kupowania (przytulność).\n- **E** (*Deshalb verkaufte ich die meisten Möbel*) - nie pasuje, kontekst dotyczy KUPOWANIA, nie sprzedaży.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 7.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C, E lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.5) - rozpoznawanie związków między częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - spójnik celu \"damit\":**\n> *damit* = aby / żeby (cel z różnym podmiotem)\n> *Damit meine Wohnung gemütlich aussah, brauchte ich Dinge* = Aby mieszkanie wyglądało przytulnie, potrzebowałem rzeczy\n> Vs *um zu* (cel z tym samym podmiotem)\n> Po *damit* - werb na końcu zdania zależnego (*aussah*).\n\n> 📖 **Reference - Präteritum \"aussehen\":**\n> *aussehen* (rozdzielnie) → Präteritum *sah aus* / *aussah* (zdanie zależne)\n> *gemütlich aussehen* = wyglądać przytulnie\n> W zdaniu głównym: prefiks na końcu (*Es sieht gemütlich aus*).\n> W zdaniu zależnym: prefiks łączy się z werbem (* , damit es gemütlich aussieht*).\n\n> 📖 **Reference - \"brauchen\":**\n> *brauchen* = potrzebować + Akk\n> *Ich brauche neue Dinge* = Potrzebuję nowych rzeczy\n> *Brauchen* w Präteritum: ich brauchte, du brauchtest\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | za duże dla nowego mieszkania | Tu mowa o starym, pełnym pustki mieszkaniu |\n| B | szafa kuchenna z 2 garnkami | Brak kontekstu kuchennego |\n| C | nie potrafię wyrzucać książek | Tu mówca CHCE coś ZMIENIĆ, nie zachować |\n| **D** | **przytulność wymagała rzeczy** | **POPRAWNA** - uzasadnia \"Deshalb kaufte ich\" |\n| E | sprzedałem większość mebli | Tu mowa o KUPOWANIU, nie sprzedaży |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał *Deshalb kaufte ich * (Dlatego kupiłem ) po luce wymaga w luce UZASADNIENIA (powodu kupowania) - to klasyczny związek przyczynowo-skutkowy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Spójnik *damit* (aby/żeby) w opcji D sygnalizuje CEL kupowania (przytulność) - pasuje do *kalter Eindruck, ich wollte ändern* (zimny wygląd, chcę zmienić).\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *Deshalb verkaufte ich die meisten Möbel und kleinere Dinge verschenkte ich.* (Dlatego sprzedałem większość mebli, a mniejsze rzeczy rozdałem.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 7.2.\n\n**Kontekst PRZED luką:**\n> \"Als ich dann letztes Jahr in eine neue Wohnung zog, wollte ich mich von einem großen Teil meiner Sachen trennen.\"\n\n**Kontekst PO luce:**\n> \"So konnte ich nach dem Umzug neu beginnen.\"\n\n**Logika:**\n- PRZED: chęć pozbycia się rzeczy\n- LUKA: KONKRETNE działania (jak się pozbył)\n- PO: *So konnte ich neu beginnen* (Dzięki temu mogłem zacząć od nowa)\n\n**E** (*Deshalb verkaufte ich die meisten Möbel und kleinere Dinge verschenkte ich*) - opisuje KONKRETNĄ METODĘ pozbywania się (sprzedaż + rozdawanie), idealnie pasująca do *So* po luce.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*zu groß für die neue Wohnung*) - nie pasuje do kontekstu pozbywania się WIELU rzeczy.\n- **B** (*Kochtopf in der Küche*) - nie pasuje, brak kontekstu kuchennego.\n- **C** (*Bücher und Kleidung kann ich nicht wegwerfen*) - pułapka. To dotyczy TERAŹNIEJSZOŚCI (*heute noch*), nie wcześniejszej przeprowadzki.\n- **D** (*Damit meine Wohnung gemütlich aussah*) - nie pasuje, dotyczy poprzedniej fazy (kupowania).\n- **E** - POPRAWNA: konkretne działania pozbywania się.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 7.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **E**\n> - **0 pkt** - A, B, C, D lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.5) - rozpoznawanie związków między częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"sich trennen von + Dat\":**\n> *sich von etwas (Dat) trennen* = pozbyć się czegoś / rozstać się z czymś\n> *Ich wollte mich von Sachen trennen* = Chciałem się pozbyć rzeczy\n> *Sich* (Akk.) - refleksyw + *von + Dat* - z czego.\n\n> 📖 **Reference - spójnik wynikowy \"deshalb\" + inwersja:**\n> *deshalb* = dlatego (z inwersją w zdaniu głównym)\n> *Deshalb verkaufte ich Möbel* = Dlatego sprzedałem meble (werb na 2. pozycji)\n> Vs *weil + werb na końcu* w zdaniu zależnym.\n\n> 📖 **Reference - \"So\" jako anaforyczne:**\n> *So konnte ich neu beginnen* = Dzięki temu mogłem zacząć od nowa\n> *So* odsyła do poprzedniego sposobu - sygnalizuje KONSEKWENCJĘ.\n\n> 📖 **Reference - Präteritum \"verkaufte, verschenkte\":**\n> *verkaufen* → *verkaufte* (regularne, prefiks ver-)\n> *verschenken* → *verschenkte* (regularne, prefiks ver-)\n> Prefiks *ver-* nieprzedzielny → Partizip II bez ge- (verkauft, verschenkt).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | za duże dla nowego mieszkania | Nie pasuje do WIELU rzeczy |\n| B | szafa kuchenna | Brak kontekstu kuchennego |\n| C | nie wyrzucam książek | To TERAŹNIEJSZOŚĆ |\n| D | przytulność wymagała rzeczy | Faza KUPOWANIA |\n| **E** | **sprzedałem + rozdałem** | **POPRAWNA** - sposób pozbywania się |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał *So konnte ich neu beginnen* (Dzięki temu mogłem zacząć od nowa) po luce wymaga w luce KONKRETNEGO sposobu (verkaufte + verschenkte). *So* zawsze odsyła do metody.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ czas: opcja C dotyczy TERAŹNIEJSZOŚCI (*heute noch*), gdy luka 7.2 dotyczy PRZESZŁOŚCI (przeprowadzka). Sprawdzaj zgodność czasów.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Es war aber zu groß für die neue Wohnung.* (Ale było za duże na nowe mieszkanie.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 7.3.\n\n**Kontekst PRZED luką (koniec poprzedniego akapitu):**\n> \"Nur mein altes Bett aus Holz, das ich von meinen Großeltern bekommen hatte, wollte ich mitnehmen.\"\n\n**Kontekst PO luce:**\n> \"Außerdem würde ich sicher niemanden finden, der dieses schwere Möbel in den vierten Stock tragen würde. Also verkaufte ich auch das.\"\n\n**Logika:**\n- PRZED: chciał zabrać łóżko\n- LUKA: PIERWSZY problem / przeszkoda\n- PO: *Außerdem* (Ponadto) - DRUGI problem (waga + 4. piętro)\n- WNIOSEK: *Also verkaufte ich auch das* (Więc sprzedałem też to)\n\n**A** (*Es war aber zu groß für die neue Wohnung*) - wprowadza PIERWSZY problem (rozmiar), do którego dochodzi DRUGI (waga, *Außerdem*).\n\nSpójnik *aber* sygnalizuje KONTRAST z poprzednią chęcią zabrania.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: rozmiar jako problem.\n- **B** (*Kochtopf*) - nie pasuje, brak kontekstu kuchennego.\n- **C** (*Bücher und Kleidung*) - nie pasuje, dotyczy KSIĄŻEK, nie łóżka.\n- **D** (*Damit gemütlich aussah*) - nie pasuje, faza KUPOWANIA.\n- **E** (*verkaufte Möbel*) - nie pasuje, już opisane w 7.2.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 7.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C, D, E lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.5) - rozpoznawanie związków między częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - spójnik kontrastu \"aber\":**\n> *Es war aber zu groß* = Ale było za duże\n> *Aber* - spójnik współrzędny, szyk NORMALNY (werb na 2. pozycji)\n> Vs *sondern* (lecz) po negacji NICHT.\n> Łączy KONTRAST z poprzednim zdaniem (chęć zabrania ↔ za duże).\n\n> 📖 **Reference - \"zu + Adj\":**\n> *zu + Adj* = za + przymiotnik (przesada)\n> *zu groß* = za duże\n> *zu schwer* = za ciężkie\n> *zu klein* = za małe\n\n> 📖 **Reference - \"Außerdem\":**\n> *Außerdem* = ponadto / oprócz tego (DODATKOWY argument)\n> Z inwersją: *Außerdem würde ich niemanden finden* (czasownik na 2. pozycji)\n> Sygnalizuje, że w luce musi być PIERWSZY argument (skoro *außerdem* podaje DRUGI).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **za duże dla mieszkania** | **POPRAWNA** - pierwszy problem |\n| B | szafa kuchenna | Brak kontekstu |\n| C | książki i ubrania | O łóżku, nie książkach |\n| D | przytulność | Faza kupowania |\n| E | sprzedałem meble | Już użyte w 7.2. |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał *Außerdem* (Ponadto) po luce wymaga, by W LUCE BYŁ PIERWSZY argument tej samej kategorii. *Außerdem niemand würde tragen* (problem z transportem) → przed nim potrzeba INNEGO problemu z łóżkiem → ROZMIAR (A).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Spójnik *aber* w opcji A sygnalizuje KONTRAST z chęcią zabrania łóżka - to klasyczna struktura przeszkody.\n\n**7.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Darin habe ich nur einen großen und einen kleinen Kochtopf.* (W niej mam tylko duży i mały garnek.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 7.4.\n\n**Kontekst PRZED luką:**\n> \"Bisher klappt das ganz gut. Das sieht man an meinem Küchenschrank.\"\n\n**Kontekst PO luce:**\n> \"Das reicht, um ein leckeres Essen zuzubereiten.\"\n\n**Logika:**\n- PRZED: minimalizm widać w szafie kuchennej\n- LUKA: ZAWARTOŚĆ szafy (przykład minimalizmu)\n- PO: *Das reicht * (To wystarcza, żeby ) - odsyła do MAŁEJ ilości\n\n**B** (*Darin habe ich nur einen großen und einen kleinen Kochtopf*) - DARIN (w niej) odsyła do *Küchenschrank*; *nur* (tylko) sygnalizuje minimalizm; *das reicht* po luce odsyła do garnków.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*zu groß für neue Wohnung*) - nie pasuje, dotyczy mebli.\n- **B** - POPRAWNA: zawartość szafy kuchennej.\n- **C** (*Bücher und Kleidung nicht wegwerfen*) - nie pasuje. Tekst PO luce mówi *Auch in meinem Kleiderschrank gibt es nur Sachen, die ich wirklich brauche* - KLEIDUNG dotyczy SZAFY UBRANIOWEJ, nie kuchennej. C dotyczy negatywnej części (nie umie wyrzucać), ale tekst chwali minimalizm.\n- **D** (*Damit gemütlich aussah*) - nie pasuje, faza kupowania.\n- **E** (*verkaufte Möbel*) - nie pasuje, użyte w 7.2.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 7.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D, E lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.5) - rozpoznawanie związków między częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - zaimki przyimkowe \"darin\":**\n> *darin* = w nim/niej (do rzeczowników nieosobowych)\n> Forma: *da + in*\n> *Darin* odsyła ANAFORYCZNIE do *Küchenschrank* (in dem)\n> Inne analogiczne: *damit* (z tym), *davon* (o tym), *darauf* (na tym)\n\n> 📖 **Reference - Infinitiv mit \"zu\" + Zweck \"um zu\":**\n> *Das reicht, um Essen zuzubereiten* = To wystarczy, żeby przygotować jedzenie\n> *um + Infinitiv mit zu* - cel z tym samym podmiotem\n> *zubereiten* (rozdzielnie) → *zuzubereiten* (zu między zu- a -bereiten)\n\n> 📖 **Reference - \"reichen\":**\n> *etwas reicht* = coś wystarczy\n> *Das reicht* = To wystarczy\n> *Reichen* z Inf. mit zu - cel.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | za duże dla mieszkania | Dotyczy mebli, nie szafy |\n| **B** | **dwa garnki** | **POPRAWNA** - \"darin nur\" minimalizm |\n| C | nie wyrzucam książek | Sprzeczne z chwalonym minimalizmem |\n| D | przytulność | Faza kupowania |\n| E | sprzedałem meble | Użyte w 7.2. |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zaimek przyimkowy *darin* (w niej) wymaga, by W POPRZEDZAJĄCYM zdaniu był rzeczownik nieosobowy z przyimkiem *in*. Tu *Küchenschrank* (w szafie) - *darin* odsyła do niego.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Das reicht, um zu kochen* (to wystarczy, żeby gotować) po luce sygnalizuje, że w LUCE musi być ILE rzeczy (= MAŁA ilość: dwa garnki) - to klasyczny minimalizm.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu 7 dystraktorem (zdaniem niepasującym) jest **C** - autor twierdzi że POTRAFI utrzymywać minimalizm, więc \"nie potrafię wyrzucać książek\" by zaprzeczyło to wszystkiemu, co już chwalił.","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-3)\nUzupełnij poniższe minidialogi (8.1.-8.3.). Wybierz spośród podanych opcji brakującą\nwypowiedź, tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n8.1.\nX: Das macht 24,50 Euro.\nY:\nX: Vielen Dank!\nA. Getrennt, bitte!\nB. Gib mir bitte dein Geld!\nC. Bitte sehr, das stimmt so!\n8.2.\nX:\nY: Sagen Sie mir bitte, wo der Frühstücksraum ist.\nX: Die erste Tür rechts.\nA. Darf ich Sie etwas fragen?\nB. Kann ich etwas für Sie tun?\nC. Soll ich hier auf Sie warten?\n8.3.\nX: Nimm am besten ein Taxi zum Flughafen!\nY:\nX: Natürlich. Hoffentlich kommt es bald.\nA. Gute Idee. Kannst du es mir bestellen?\nB. Weißt du vielleicht, wo mein Flugticket ist?\nC. Rufst du mich bitte gleich nach der Landung an?\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"8.\nPospolite modyfikatory występujące przed przymiotnikiem lub przysłówkiem (np. sehr,\nviel, wenig) oraz zaimki nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Bitte sehr, das stimmt so!* (Proszę bardzo, reszty nie trzeba!)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\n**Dialog:**\n> X (kelner): Das macht 24,50 Euro.\n> Y (klient):\n> X (kelner): Vielen Dank!\n\n**Logika:**\n- X podaje SUMĘ rachunku (24,50 €)\n- Luka: REAKCJA klienta = WRĘCZENIE pieniędzy + komentarz\n- X dziękuje *Vielen Dank!* - sygnalizuje, że klient ZAPŁACIŁ z napiwkiem\n\n**C** (*Bitte sehr, das stimmt so!* = Proszę bardzo, reszty nie trzeba!) idealnie pasuje:\n- *Bitte sehr* - uprzejme wręczenie\n- *das stimmt so* (to się zgadza tak) = idiom napiwku (klient daje WIĘCEJ niż rachunek i mówi, że to jest OK)\n- Sygnalizuje napiwek, co tłumaczy *Vielen Dank!* kelnera\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Getrennt, bitte!* = osobno proszę) - błąd. To zdanie używa się PRZED rachunkiem (poprosić o osobne rachunki), nie PO podaniu sumy.\n- **B** (*Gib mir bitte dein Geld* = Daj mi proszę swoje pieniądze) - błąd. Klient nie prosi kelnera o pieniądze; to niegrzeczna i nielogiczna prośba.\n- **C** - POPRAWNA: wręczenie z napiwkiem.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 8.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **C**\n> - **0 pkt** - A, B lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny - idiomy płacenia\n\n> 📖 **Reference - idiomy płatnicze w restauracji:**\n> *Das macht Euro.* = To kosztuje euro (rachunek)\n> *Stimmt so!* / *Das stimmt so!* = Reszty nie trzeba / dla Pana(i) napiwek\n> *Zusammen oder getrennt?* = Razem czy osobno? (pytanie kelnera)\n> *Ich möchte zahlen, bitte!* = Chciałbym/abym zapłacić, proszę.\n> *Quittung, bitte!* = Paragon, proszę.\n\n> 📖 **Reference - \"bitte sehr\":**\n> *Bitte sehr* = Proszę bardzo (przy wręczaniu czegoś)\n> Vs *Bitte!* (proszę - zwykła grzeczność, np. zapraszanie)\n> Vs *Bitte schön!* (synonim *bitte sehr*)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Osobno, proszę! | Mówi się PRZED rachunkiem, nie po |\n| B | Daj mi pieniądze! | Niegrzeczne, klient nie prosi kelnera |\n| **C** | **Proszę bardzo, reszty nie trzeba!** | **POPRAWNA** - wręczenie z napiwkiem |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Stimmt so* / *Das stimmt so* to klasyczny idiom napiwku - niemiecki odpowiednik polskiego \"reszty nie trzeba\". Zapamiętaj.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Reakcja kelnera *Vielen Dank* po luce sygnalizuje, że klient ZAPŁACIŁ + DAŁ napiwek. To klucz do odpowiedzi.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Kann ich etwas für Sie tun?* (Czy mogę coś dla Pana/Pani zrobić?)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\n**Dialog:**\n> X (pracownik hotelu):\n> Y (gość): Sagen Sie mir bitte, wo der Frühstücksraum ist.\n> X: Die erste Tür rechts.\n\n**Logika:**\n- X otwiera dialog → pyta gościa, w czym pomóc\n- Y odpowiada konkretną prośbą (gdzie jest sala śniadaniowa)\n- X udziela informacji (pierwsze drzwi po prawej)\n\n**B** (*Kann ich etwas für Sie tun?*) - uprzejma oferta pomocy, standard recepcji.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Darf ich Sie etwas fragen?* = Czy mogę Pana/Panią o coś zapytać?) - to GOŚĆ by tak mówił, nie pracownik recepcji. Brak logiki.\n- **B** - POPRAWNA: oferta pomocy.\n- **C** (*Soll ich hier auf Sie warten?* = Czy mam tu na Pana/Panią czekać?) - nielogiczne; brak kontekstu wskazującego, że ktoś gdzieś idzie i wraca.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 8.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny - modalne w pytaniach uprzejmych\n\n> 📖 **Reference - uprzejme oferty pomocy:**\n> *Kann ich etwas für Sie tun?* = Czy mogę coś dla Pana/Pani zrobić?\n> *Kann ich Ihnen helfen?* = Czy mogę Pani/Panu pomóc?\n> *Womit kann ich Ihnen behilflich sein?* = W czym mogę służyć? (bardzo formalnie)\n> *Was kann ich für Sie tun?* = Co mogę dla Pana/Pani zrobić?\n\n> 📖 **Reference - modalne w pytaniach:**\n> *kann* (móc) - możliwość, oferta\n> *darf* (mieć pozwolenie) - uprzejma prośba o zgodę\n> *soll* (mam, powinienem) - pytanie o oczekiwania\n> *möchte* (chciałbym) - uprzejme życzenie\n\n> 📖 **Reference - \"für + Akk\":**\n> *für Sie* = dla Pana/Pani (Akk., bo *Sie* niezmienne w Akk.)\n> *für mich, für dich, für ihn, für sie, für uns, für euch, für sie/Sie*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Mogę o coś zapytać? | To by mówił gość, nie pracownik |\n| **B** | **Czy mogę coś dla Pana(i) zrobić?** | **POPRAWNA** - standard recepcji |\n| C | Mam tu na Pana(ią) czekać? | Brak kontekstu wymagającego oczekiwania |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ kto MÓWI. Z kontekstu (recepcja hotelu) wynika, że X to PRACOWNIK. *Darf ich etwas fragen* to typowa fraza GOŚCIA, więc A odpada.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Frühstücksraum* (sala śniadaniowa) - typowe hotelowe słownictwo. Po wskazaniu *die erste Tür rechts* (pierwsze drzwi po prawej) widać, że X kierował GOŚCIA - wzorzec pomocy od recepcji.\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Gute Idee. Kannst du es mir bestellen?* (Dobry pomysł. Możesz mi je zamówić?)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\n**Dialog:**\n> X: Nimm am besten ein Taxi zum Flughafen!\n> Y:\n> X: Natürlich. Hoffentlich kommt es bald.\n\n**Logika:**\n- X radzi wziąć taksówkę\n- Luka: REAKCJA Y (akceptacja + ewentualna prośba)\n- X: *Natürlich* (oczywiście) - POTWIERDZA prośbę\n- *Hoffentlich kommt es bald* (Mam nadzieję, że szybko przyjedzie) - zaimek *es* = das Taxi → X czeka na przyjazd taxi\n\n**A** (*Gute Idee. Kannst du es mir bestellen?* = Dobry pomysł. Możesz mi je zamówić?) idealnie pasuje:\n- *Gute Idee* - akceptacja porady\n- *Kannst du es mir bestellen?* - prośba do X o zamówienie\n- X odpowiada *Natürlich* (oczywiście, zamówię) + *kommt es bald* (przyjdzie szybko, mam nadzieję)\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: prośba o zamówienie taxi.\n- **B** (*Weißt du vielleicht, wo mein Flugticket ist?* = Wiesz może, gdzie jest mój bilet lotniczy?) - nie pasuje. Brak związku z *kommt es bald* - bilet się nie \"przychodzi\".\n- **C** (*Rufst du mich bitte gleich nach der Landung an?* = Zadzwoń do mnie po lądowaniu) - nie pasuje. Brak związku z *kommt bald* - lądowanie to później, nie \"szybko\".\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 8.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - zaimek osobowy \"es\" jako anaforyczny:**\n> *es* odsyła do rzeczowników rodzaju nijakiego (das)\n> *das Taxi → es* (Akk./Nom.)\n> *Hoffentlich kommt es bald* → *es = das Taxi*\n> Bezpośredni sygnał, że poprzednio musi być wzmianka o *taxi* (lub innym nijakim).\n\n> 📖 **Reference - \"bestellen\":**\n> *bestellen* = zamawiać (taksówkę, jedzenie, pracownika)\n> *Kannst du es bestellen?* = Możesz to zamówić? (Akk. zaimek)\n> *Bestellen* - przyjmuje Akk. obiektu zamawianego.\n\n> 📖 **Reference - Imperativ \"nimm\":**\n> *Nimm + Akk!* = Weź + co!\n> *Nimm ein Taxi!* = Weź taksówkę!\n> *Nehmen* w 2. os. lp. Imp.: *nimm* (nieregularny, e→i)\n\n> 📖 **Reference - uprzejma prośba \"Kannst du?\":**\n> *Kannst du + Inf ?* = Czy możesz ?\n> *Kannst du es mir bestellen?* = Czy możesz mi je zamówić?\n> *mir* (Dat.) - komu zamówić; *es* (Akk.) - co zamówić.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **Dobry pomysł. Możesz zamówić?** | **POPRAWNA** - \"es\" odsyła do taxi |\n| B | gdzie jest bilet? | Bilet nie \"przychodzi szybko\" |\n| C | zadzwoń po lądowaniu | \"kommt bald\" nie pasuje do lądowania |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz to zaimek anaforyczny *es* w *Hoffentlich kommt es bald* - wskazuje, że w POPRZEDNIM zdaniu (luka) musi być wzmianka o nijakim rzeczowniku, który MOŻE PRZYJECHAĆ. *Das Taxi* jest tym kandydatem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sprawdzaj LOGIKĘ zdań sąsiednich. *Natürlich* (oczywiście) jako pierwsze słowo X po luce sygnalizuje POTWIERDZENIE PROŚBY - to klucz.","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-4)\nW zadaniach 9.1.-9.4. spośród podanych opcji wybierz wyraz, który poprawnie\nuzupełnia luki w obydwu zdaniach. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n9.1.\nIch habe früher Wien gewohnt.\nNächstes Jahr möchte ich den Süden fahren.\nA. in\nB. von\nC. nach\n9.2.\nPeter schneller als ich.\nDer neueste Film mit Tom Cruise diese Woche im Kino.\nA. läuft\nB. rechnet\nC. schwimmt\n9.3.\nMeine Nachbarin arbeitet bei einer\nIch sitze oft auf einer im Park und lese eine Zeitung.\nA. Fabrik\nB. Firma\nC. Bank\n9.4.\nMan kann seine Meinung immer sagen.\nDas Geschäft ist jetzt\nA. voll\nB. offen\nC. teuer\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"9.\nNazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia, chyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *in*\n\n**Uzupełnienia:**\n- *Ich habe früher in Wien gewohnt.* (Mieszkałem wcześniej w Wiedniu.)\n- *Nächstes Jahr möchte ich in den Süden fahren.* (Przyszły rok chcę pojechać na południe.)\n\n## Sposób 1 - analiza zdań\n\n**Zdanie 1: \"in Wien wohnen\"**\n- *wohnen in* (mieszkać w) - KOLOKACJA z przyimkiem *in*\n- Po *in + Dat* dla pozycji: *in Wien* (Wien - nazwa miasta bez rodzajnika)\n- *Wien gewohnt* = mieszkałem w Wiedniu (Wechselpräposition *in* - tu Dativ, bo *wo?* - gdzie?)\n\n**Zdanie 2: \"in den Süden fahren\"**\n- *fahren in* (jechać w/do) - kolokacja kierunkowa\n- *in + Akk* dla kierunku: *in den Süden* (kierunek geograficzny z rodzajnikiem)\n- *Süden* (m.) → in den Süden (Akk. m.)\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: *in* pasuje do obu.\n- **B** (*von*) - *von Wien* (skądś, ale to ma sens jako pochodzenie). *Von den Süden* - niepoprawne (powinno być *aus dem Süden* lub *vom Süden*).\n- **C** (*nach*) - *nach Wien* (do Wiednia - kierunek) byłoby OK, ale *gewohnt* (Perfekt) wymaga POZYCJI, więc *in Wien*. *Nach den Süden* - niepoprawne (kierunek geograficzny z rodzajnikiem ZAWSZE *in den*).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 9.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny - przyimki kierunkowe\n\n> 📖 **Reference - \"nach\" vs \"in\" dla kierunku:**\n> *nach + N (nazwa BEZ rodzajnika)* = do (kraje, miasta bez rodzajnika)\n> - *nach Wien, nach Berlin, nach Polen, nach Deutschland*\n> *in + Akk (nazwa Z rodzajnikiem lub kierunki geograficzne)* = do/w\n> - *in den Süden, in den Norden, in die Türkei, in die USA, in die Schweiz*\n\n> 📖 **Reference - \"wohnen in + Dat\":**\n> *wohnen in + Dat* = mieszkać w\n> *in Wien wohnen* = mieszkać w Wiedniu (Wien jako miasto = Dat. nieodmienne)\n> *in der Stadt wohnen* = mieszkać w mieście (Stadt fem. → in der + Dat.)\n\n> 📖 **Reference - Kompositum \"Süden\":**\n> *der Süden* (m.) = południe (kierunek geograficzny)\n> *der Norden, der Osten, der Westen, der Süden* - wszystkie m.\n> Zawsze z rodzajnikiem określonym.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **in** | **POPRAWNA** - w obu zdaniach |\n| B | von | *Von Wien* OK ale *von den Süden* - niepoprawne |\n| C | nach | *Nach Wien* OK ale *nach den Süden* - niepoprawne |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj reguły kierunku w niemieckim:\n> - kraje/miasta BEZ rodzajnika → *nach* (nach Berlin, nach Polen)\n> - kraje Z rodzajnikiem → *in + Akk* (in die Schweiz, in die USA)\n> - kierunki geograficzne (Norden, Süden, Osten, Westen) → *in den + Akk*\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *wohnen* (mieszkać) zawsze z *in + Dat* (pozycja, nie kierunek).\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *läuft*\n\n**Uzupełnienia:**\n- *Peter läuft schneller als ich.* (Peter biegnie szybciej niż ja.)\n- *Der neueste Film mit Tom Cruise läuft diese Woche im Kino.* (Najnowszy film z Tomem Cruisem leci w tym tygodniu w kinie.)\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1: \"Peter läuft schneller\"**\n- *laufen* (biegać) - sport, ruch\n- *läuft* = biegnie (3. os. lp.)\n- Forma nieregularna (au → äu w 2./3. os. lp.): ich laufe, du läufst, er läuft\n- Komparativ *schneller* (szybciej) potwierdza kontekst sportowy.\n\n**Zdanie 2: \"Der Film läuft im Kino\"**\n- *laufen* używane też w znaczeniu \"być pokazywanym/lecieć\" (filmy, programy)\n- *Der Film läuft im Kino* = Film leci w kinie\n- Idiomatyczne użycie *laufen* dla mediów.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: *läuft* w obu znaczeniach.\n- **B** (*rechnet* = liczy) - błąd. *Peter rechnet schneller* (Peter liczy szybciej) byłoby OK, ale *der Film rechnet im Kino* - niepoprawne (filmy nie liczą).\n- **C** (*schwimmt* = pływa) - błąd. *Peter schwimmt schneller* (Peter pływa szybciej) byłoby OK, ale *der Film schwimmt im Kino* - niepoprawne.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 9.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny - czasowniki z wieloma znaczeniami\n\n> 📖 **Reference - \"laufen\" (wielo­znacze­nie):**\n> 1. *biegać, biec* (Peter läuft = Peter biegnie)\n> 2. *iść* (gdzie idzie?) - pospolite\n> 3. *być pokazywanym* (film, program) - *Der Film läuft im Kino* / *Die Sendung läuft im Fernsehen*\n> 4. *działać, funkcjonować* (maszyna) - *Der Motor läuft gut*\n> 5. *upływać, mijać* (czas) - *Die Zeit läuft schnell*\n\n> 📖 **Reference - Präsens nieregularny \"laufen\":**\n> *laufen* (au → äu w 2./3. os. lp.)\n> ich laufe, du läufst, er läuft, wir laufen, ihr lauft, sie laufen\n> Inne podobne: *fahren* (du fährst), *schlafen* (du schläfst), *fallen* (du fällst).\n\n> 📖 **Reference - Komparativ \"schneller\":**\n> *schnell → schneller → am schnellsten*\n> *Peter läuft schneller als ich* = Peter biegnie szybciej niż ja\n> Komparativ + *als* (niż).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **läuft** | **POPRAWNA** - sport + film |\n| B | rechnet | Film nie \"liczy\" |\n| C | schwimmt | Film nie \"pływa\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Laufen* w niemieckim ma KILKA znaczeń. Najczęstsze: biegać + lecieć (film) - naucz się tej kolokacji *Der Film läuft im Kino*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ na nieregularność: *ich laufe* ale *du läufst, er läuft* (umlaut au → äu w 2./3. os. lp.).\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Bank*\n\n**Uzupełnienia:**\n- *Meine Nachbarin arbeitet bei einer Bank.* (Moja sąsiadka pracuje w banku.)\n- *Ich sitze oft auf einer Bank im Park und lese eine Zeitung.* (Często siedzę na ławce w parku i czytam gazetę.)\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1: \"bei einer Bank arbeiten\"**\n- *bei einer Bank* (Dat. fem.) = w banku (instytucja finansowa)\n- *arbeiten bei + Dat* = pracować w (dla kogoś / w jakiejś firmie/instytucji)\n\n**Zdanie 2: \"auf einer Bank im Park sitzen\"**\n- *auf einer Bank* (Dat. fem.) = na ławce\n- *sitzen auf + Dat* = siedzieć na (pozycja na powierzchni)\n\n**Klucz:** *die Bank* ma DWA znaczenia w niemieckim:\n1. bank (instytucja finansowa) - lm. *Banken*\n2. ławka - lm. *Bänke*\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Fabrik* = fabryka) - błąd. *bei einer Fabrik arbeiten* (pracować w fabryce) byłoby OK, ale *auf einer Fabrik im Park sitzen* - niepoprawne (na fabryce nie da się siedzieć).\n- **B** (*Firma* = firma) - błąd. *bei einer Firma arbeiten* (pracować w firmie) byłoby OK, ale *auf einer Firma im Park sitzen* - niepoprawne.\n- **C** - POPRAWNA: *Bank* w obu znaczeniach.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 9.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **C**\n> - **0 pkt** - A, B lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny - homonimy w niemieckim\n\n> 📖 **Reference - \"die Bank\" (homonim):**\n> 1. *die Bank - die Banken* = bank (instytucja finansowa)\n> - *Ich arbeite bei einer Bank* / *Ich gehe zur Bank*\n> 2. *die Bank - die Bänke* = ławka\n> - *Ich sitze auf einer Bank im Park*\n> Rozróżnienie po liczbie mnogiej i kontekście.\n\n> 📖 **Reference - \"arbeiten\" z przyimkami:**\n> *arbeiten bei + Dat* = pracować dla / w (instytucji)\n> - *bei einer Bank, bei der Firma, bei Siemens*\n> *arbeiten in + Dat* = pracować w (miejscu)\n> - *in einem Büro, in einer Fabrik*\n> *arbeiten als + N* = pracować jako\n> - *als Lehrer, als Arzt*\n\n> 📖 **Reference - Wechselpräposition \"auf\":**\n> *auf + Dat* (pozycja, wo?) = na (powierzchni)\n> - *auf einer Bank sitzen* (siedzieć na ławce)\n> *auf + Akk* (kierunek, wohin?) = na (kierunek do powierzchni)\n> - *sich auf eine Bank setzen* (siadać na ławce)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Fabrik | Na fabryce nie da się siedzieć |\n| B | Firma | Na firmie nie da się siedzieć |\n| **C** | **Bank** | **POPRAWNA** - bank + ławka |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Die Bank* to klasyczny niemiecki homonim z różnymi liczbami mnogimi: *Banken* (instytucje) vs *Bänke* (ławki). Zapamiętaj.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Polska \"ławka\" w niemieckim TYLKO *die Bank* (NIE *die Lawka*). Niemcy mają wiele rzeczowników z dwoma znaczeniami (Mutter = matka/nakrętka, Schloss = zamek/klucz).\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *offen*\n\n**Uzupełnienia:**\n- *Man kann seine Meinung immer offen sagen.* (Zawsze można otwarcie wyrażać swoje zdanie.)\n- *Das Geschäft ist jetzt offen.* (Sklep jest teraz otwarty.)\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1: \"offen sagen\"**\n- *offen* = otwarty (przymiotnik)\n- *offen sagen* = mówić otwarcie/szczerze (adverbialnie)\n- *seine Meinung offen sagen* = mówić szczerze swoje zdanie\n\n**Zdanie 2: \"das Geschäft ist offen\"**\n- *offen* = otwarty (przymiotnik orzecznikowy po *sein*)\n- *Das Geschäft ist offen* = Sklep jest otwarty\n- Antonim: *geschlossen* (zamknięty)\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*voll* = pełny) - błąd. *Voll sagen* nie istnieje jako kolokacja; *das Geschäft ist voll* (sklep jest pełny) byłoby OK, ale nie pasuje do pierwszego zdania.\n- **B** - POPRAWNA: *offen* w obu znaczeniach.\n- **C** (*teuer* = drogi) - błąd. *Teuer sagen* nie istnieje; *das Geschäft ist teuer* (sklep jest drogi) byłoby OK, ale nie pasuje do pierwszego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 9.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"offen\" (przymiotnik wielo­znacze­niowy):**\n> 1. *offen* = otwarty (drzwi, sklep, książka)\n> - *Das Fenster ist offen* / *Das Buch liegt offen*\n> 2. *offen* = szczery, otwarty (osoba)\n> - *Ein offener Mensch* (otwarta osoba)\n> 3. *offen* = adverbialnie: otwarcie, szczerze\n> - *offen sagen, offen reden, offen sprechen*\n> Antonim: *geschlossen* (zamknięty) lub *verschlossen* (zamknięty, skryty).\n\n> 📖 **Reference - adverbialne użycie przymiotnika:**\n> W niemieckim przymiotnik = adverb (BEZ -ly jak w angielskim!)\n> *Er spricht schnell* = Mówi szybko\n> *Er sagt es offen* = Mówi to otwarcie\n> Przymiotnik orzecznikowy / przysłówek - ta sama forma.\n\n> 📖 **Reference - kolokacje z \"offen\":**\n> *offen sagen / sprechen / reden* = mówić otwarcie/szczerze\n> *offen zugeben* = przyznać się otwarcie\n> *offen lassen* = zostawić otwarte (drzwi, pytanie)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | voll | *Voll sagen* nie istnieje |\n| **B** | **offen** | **POPRAWNA** - szczerze + otwarty |\n| C | teuer | *Teuer sagen* nie istnieje |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Offen sagen* (mówić otwarcie/szczerze) to klasyczna niemiecka kolokacja - naucz się jej. Polski odpowiednik to \"powiedzieć wprost\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemieckie przymiotniki = przysłówki bez sufiksu (jak w angielskim *-ly*). *Offen* = otwarty/otwarcie.","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-3)\nW zadaniach 10.1.-10.3. wpisz obok numeru zadania wyraz, który poprawnie uzupełnia\nobydwa zdania. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna\nwpisywanych wyrazów.\n10.1.\nNächste Woche will ich meine Haare kurz lassen.\nSoll ich die Kartoffeln für den Salat in Stücke ?\n10.2.\nOhne kann ich die Zeitung nicht lesen.\nPasst die runde zu meinem Gesicht?\n10.3.\nDer Tee ist mir zu\nSie hustete , deshalb konnte sie nicht singen.\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"10. Realizację poszczególnych podpunktów polecenia ocenia się w całej wypowiedzi;\nodniesienia do tego samego podpunktu polecenia mogą wystąpić w różnych częściach\npracy.","solution":"**10.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**schneiden** (ciąć / kroić)\n\n**Uzupełnienia:**\n- *Nächste Woche will ich meine Haare kurz schneiden lassen.* (W przyszłym tygodniu chcę dać sobie obciąć włosy krótko.)\n- *Soll ich die Kartoffeln für den Salat in Stücke schneiden?* (Mam pokroić ziemniaki na kawałki do sałatki?)\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1: \"Haare schneiden lassen\"**\n- *Haare schneiden* = ciąć włosy\n- *schneiden lassen* = pozwalać, żeby ktoś coś zrobił (kauzatywne)\n- *Ich lasse meine Haare schneiden* = Daję sobie obciąć włosy (idę do fryzjera)\n\n**Zdanie 2: \"Kartoffeln in Stücke schneiden\"**\n- *Kartoffeln in Stücke schneiden* = pokroić ziemniaki na kawałki\n- *schneiden* (kroić) używane dla jedzenia\n- *in Stücke schneiden* = na kawałki (przyimek kierunkowy *in + Akk*)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n**Czasownik *schneiden* - nieregularny:**\n- Präsens: ich schneide, du schneidest, er schneidet, wir schneiden\n- Präteritum: *schnitt* (nieregularne: schneiden → schnitt)\n- Partizip II: *geschnitten*\n\n**Forma w lukach:**\nObydwie luki wymagają BEZOKOLICZNIKA:\n1. *will ich schneiden lassen* - modal + Inf. + Inf. (kauzatywna konstrukcja)\n2. *Soll ich schneiden* - modal + Inf.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 10.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *schneiden* (bezokolicznik)\n> - **0 pkt** - schnitt (Präteritum), geschnitten (Part. II), polski, niezgodne czasowniki\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"lassen + Infinitiv\":**\n> *Ich lasse mir die Haare schneiden* = Daję sobie obciąć włosy\n> *Lassen* + Inf. = kauzatyw (pozwolić/kazać, żeby ktoś coś zrobił)\n> Inne przykłady: *Ich lasse das Auto reparieren* (oddaję samochód do naprawy)\n> Konstrukcja: modal/lassen + dopełnienie + Inf. na końcu.\n\n> 📖 **Reference - czasownik \"schneiden\":**\n> *schneiden* (nieregularny: schneiden → schnitt → geschnitten)\n> Znaczenia:\n> 1. ciąć (włosy, papier)\n> 2. kroić (jedzenie)\n> 3. ranić - *sich schneiden* = skaleczyć się\n> 4. wycinać (film) - *einen Film schneiden*\n> Kolokacje: *in Stücke / in Scheiben / in Würfel schneiden* (na kawałki / plasterki / kostki)\n\n> 📖 **Reference - \"in + Akk\" dla efektu krojenia:**\n> *in Stücke schneiden* = na kawałki (Stücke = lm. Akk.)\n> *in Scheiben schneiden* = na plasterki\n> *in Würfel schneiden* = w kostki\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Schneiden lassen* (dawać sobie obciąć) to klasyczna konstrukcja kauzatywna - *lassen* + Inf. Naucz się jej.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o pisowni *schneiden* (sch + n + e + i + d + en) - typowe trudności: 'sch' i 'ei' (NIE *ie* jak w *Liebe*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Luka wymaga BEZOKOLICZNIKA (po modalnych *will/soll*). NIE wpisuj *schnitt* (Präteritum) ani *geschnitten* (Part. II).\n\n**10.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**Brille** (okulary)\n\n**Uzupełnienia:**\n- *Ohne Brille kann ich die Zeitung nicht lesen.* (Bez okularów nie mogę czytać gazety.)\n- *Passt die runde Brille zu meinem Gesicht?* (Czy okrągłe okulary pasują do mojej twarzy?)\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1: \"ohne Brille\"**\n- *ohne + Akk* = bez (przyimek z Akk.)\n- *Brille* (fem.) → ohne die Brille / *ohne Brille* (bez rodzajnika, jak \"bez okularów\")\n- W idiomie: bez rodzajnika (*ohne Brille, ohne Auto, ohne Mantel*).\n\n**Zdanie 2: \"die runde Brille\"**\n- *die Brille* (fem.) - rzeczownik z rodzajnikiem określonym\n- *runde* - końcówka -e po *die* (słaba odmiana Nom. fem. sg.)\n- *Passt die Brille zu * = Pasują okulary do\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n**Rzeczownik *die Brille* - kluczowe cechy:**\n- Rodzaj żeński (die)\n- W niemieckim TYLKO liczba pojedyncza (*die Brille*) NIE *die Brillen* w znaczeniu \"okulary jednej osoby\"\n- Pl. *die Brillen* - różne okulary (kilka par)\n\n**Polski vs niemiecki:**\n- PL: \"okulary\" zawsze w liczbie mnogiej (pluralia tantum)\n- DE: *die Brille* w liczbie POJEDYNCZEJ (singularia)!\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 10.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *Brille* (z wielkiej litery, liczba pojedyncza)\n> - **0 pkt** - *Brillen* (Pl. niezasadne), *brille* (małą literą), niezgodne rzeczowniki\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"die Brille\":**\n> Sg.: *die Brille* (okulary)\n> Pl.: *die Brillen* (kilka par okularów)\n> Polski \"okulary\" (Pl. tantum) → niemiecki *Brille* (Sg.)\n> Pluralia tantum w niemieckim: *die Ferien, die Geschwister, die Leute*.\n\n> 📖 **Reference - \"ohne + Akk\":**\n> *ohne + Akk* = bez\n> *ohne Brille, ohne Auto, ohne Hut* (bez rodzajnika w idiomie)\n> *ohne die alte Brille* (bez tej starej pary - z rodzajnikiem dla precyzji)\n> Akk. fem. = *die Brille* (bez zmiany).\n\n> 📖 **Reference - \"passen zu + Dat\":**\n> *etwas passt zu + Dat* = coś pasuje do czegoś\n> *Die Brille passt zu meinem Gesicht* = Okulary pasują do mojej twarzy\n> *zu meinem Gesicht* (Dat. n. sg.) - po *zu* zawsze Dativ.\n\n> 📖 **Reference - końcówki przymiotnika \"runde\":**\n> Po *die* (Nom. fem. sg., słaba odmiana): końcówka **-e**\n> *die runde Brille* (Nom.) / *die runde Brille* (Akk.) - Nom. = Akk. dla fem./n.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Polski \"okulary\" w liczbie mnogiej myli! W niemieckim *die Brille* = liczba POJEDYNCZA. Naucz się tej różnicy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o WIELKIEJ LITERZE rzeczowników - *Brille* (NIE *brille*). To podstawowa zasada niemieckiej ortografii.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE wymaga *Brille* w obu lukach BEZ JĘZYKOWYCH BŁĘDÓW (pisownia, wielkość litery).\n\n**10.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**stark** (mocny / silnie) - główna odpowiedź, akceptowane też **viel**.\n\n**Uzupełnienia:**\n- *Der Tee ist mir zu stark.* (Herbata jest dla mnie za mocna.)\n- *Sie hustete stark, deshalb konnte sie nicht singen.* (Mocno kaszlała, dlatego nie mogła śpiewać.)\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1: \"der Tee ist zu stark\"**\n- *zu + Adj* = za + przymiotnik\n- *stark* = mocny, silny\n- *Der Tee ist zu stark* = Herbata jest za mocna (zbyt mocno zaparzona)\n- *Mir* (Dativ) = dla mnie\n\n**Zdanie 2: \"sie hustete stark\"**\n- *stark* używane też ADVERBIALNIE (mocno, silnie)\n- *sie hustete stark* = mocno kaszlała\n- *Husten* = kaszleć; Präteritum: hustete\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n**Przymiotnik *stark* - odmiana:**\n- Komparativ: *stärker*\n- Superlativ: *am stärksten*\n- Adverbialne: *stark* (mocno) lub *stärker* (mocniej)\n\n**Alternatywa: *viel***\n- *zu viel Tee* = za dużo herbaty (ale tu *zu stark* dotyczy KONCENTRACJI, nie ILOŚCI)\n- *sie hustete viel* = dużo kaszlała (OK)\n- Z rodzajnikiem określonym *der Tee ist zu viel* brzmi gorzej niż *zu stark*.\n\nKlucz akceptuje *stark* (główna) i *viel* (akceptowana).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 10.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *stark* (główna) lub *viel* (akceptowana)\n> - **0 pkt** - niezgodne przymiotniki, polski język, błędna pisownia\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"stark\" (mocny / silnie):**\n> Znaczenia:\n> 1. fizycznie silny: *ein starker Mann*\n> 2. mocny smak/zapach: *starker Kaffee, starker Tee*\n> 3. mocno (adverbialnie): *stark husten, stark regnen* (mocno padać)\n> 4. wzmacniacz: *Ich bin stark interessiert* (jestem mocno zainteresowany)\n\n> 📖 **Reference - adverbialne przymiotniki:**\n> Niemieckie przymiotniki = przysłówki bez sufiksu:\n> *schnell* (szybki / szybko)\n> *stark* (mocny / mocno)\n> *gut* (dobry / dobrze)\n> Polski: -y/-i (przymiotnik) → -o/-e (przysłówek)\n\n> 📖 **Reference - Präteritum \"husten\":**\n> *husten* (kaszleć) - regularny\n> Präteritum: ich hustete, du hustetest, er hustete\n> Perfekt: *ich habe gehustet*\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Stark* używane zarówno jako przymiotnik (*Der Tee ist zu stark*) jak i przysłówek (*sie hustete stark*). To samo słowo, różne funkcje.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz akceptuje 2 warianty: *stark* (główna, semantycznie pasuje do herbaty i kaszlu) lub *viel* (drugorzędna). Inne (*bitter, sauer, schnell*) nie pasują do obu zdań.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o pisowni - *stark* (NIE *starck*, NIE *schtark*). To słowo z czystym 'st-' na początku.","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-3)\nUzupełnij zdania 11.1.-11.3. Wykorzystaj w odpowiedniej formie wyrazy podane\nw nawiasach. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast -\njeżeli jest to konieczne - dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać zdania logiczne\ni gramatycznie poprawne. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna\nwpisywanych fragmentów zdań.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy, wliczając w to wyrazy\njuż podane.\n11.1. Ich bin neugierig, wen Julia und Thomas zu (ihre Hochzeit / einladen)\nwollen.\n11.2. Wenn du keine gut bezahlte Stelle findest, (bekommen / du / finanziell)\nProbleme.\n11.3. Georg, bitte (kaufen) mir Tomaten,\ndenn ich möchte einen Salat machen.\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"11. Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych\npodpunktów polecenia, np.\n• opisz jeden z eksponatów, który zaprezentowaliście na tej wystawie\n• przedstaw reakcję osób zwiedzających wystawę\nAm besten haben den Besuchern alte Fotos unseres Schulgebäudes gefallen.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"**11.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**ihrer Hochzeit einladen** - odmieniona fraza w luce.\n\n**Pełne zdanie:**\n*Ich bin neugierig, wen Julia und Thomas zu ihrer Hochzeit einladen wollen.*\n(Ciekaw jestem, kogo Julia i Thomas chcą zaprosić na swoje wesele.)\n\n## Sposób 1 - analiza zdania\n\n**Forma w nawiasach:** *ihre Hochzeit / einladen*\n\n**Co należy zrobić:**\n1. *ihre Hochzeit* - odmienić zgodnie z przyimkiem *zu* (Dativ)\n2. *einladen* - wpisać w odpowiedniej formie\n\n**Analiza składniowa:**\n- *zu + Dat* → *ihrer Hochzeit* (Dat. fem.)\n- *ihre* → *ihrer* (Dat. fem.) - zaimek dzierżawczy odmienia się jak ein/eine/ein\n- *einladen* → bezokolicznik na końcu (jest modalny *wollen*)\n\n**Szyk zdania (zdanie zależne z *wen*):**\n* , wen Julia und Thomas zu ihrer Hochzeit einladen wollen.*\n- Modal *wollen* na końcu zdania zależnego\n- *einladen* - Infinitiv przed modalnym\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych form\n\n**Błędne formy:**\n- *ihre Hochzeit* (Akk., nie Dat.) - błąd, bo *zu* wymaga Dativu\n- *einladet* (3. os. lp. Präsens) - błąd, bo wymagany bezokolicznik\n- *einzuladen* (zu + Inf.) - błąd, modal *wollen* NIE wymaga zu\n\n**Poprawna kombinacja:**\n→ *ihrer Hochzeit einladen* (Dat. fem. + Inf.)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 11.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *ihrer Hochzeit einladen* (poprawna deklinacja + bezokolicznik)\n> - **0 pkt** - błędna deklinacja (*ihre Hochzeit*), zła forma czasownika, błędna pisownia\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - przyimek \"zu + Dativ\":**\n> *zu* zawsze Dativ\n> *zu der Hochzeit → zur Hochzeit* (ściągnięcie: zu+der=zur)\n> *zu meiner / deiner / seiner / ihrer / unserer Hochzeit* (zaimki dzierżawcze w Dat.)\n\n> 📖 **Reference - zaimki dzierżawcze odmiana:**\n> *ihre* (jej/ich) - Nom./Akk. fem. sg., Pl.\n> *ihrer* (jej/ich) - Dat. fem. sg., Gen. fem. sg., Gen. Pl.\n> *ihrem* (jej/ich) - Dat. m./n. sg.\n> *ihren* (jej/ich) - Akk. m. sg., Dat. Pl.\n> Tabela:\n> | | M | F | N | Pl |\n> |---|---|---|---|----|\n> | Nom | ihr | ihre | ihr | ihre |\n> | Akk | ihren | ihre | ihr | ihre |\n> | Dat | ihrem | **ihrer** | ihrem | ihren |\n> | Gen | ihres | ihrer | ihres | ihrer |\n\n> 📖 **Reference - czasowniki modalne + Infinitiv:**\n> *wollen, müssen, können, dürfen, sollen, mögen* + Inf. na końcu\n> *Sie wollen zu ihrer Hochzeit einladen* = Chcą zaprosić na swoje wesele\n> W zdaniu zależnym: * , dass sie einladen wollen* (modal NA SAMYM KOŃCU)\n\n> 📖 **Reference - szyk w pytaniu pośrednim z \"wen\":**\n> *Ich bin neugierig, wen sie einladen wollen* = Ciekaw jestem, kogo chcą zaprosić\n> *Wen* (Akk. od *wer* = kto) - kogo\n> Werb modalny *wollen* na końcu zdania zależnego.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Po *zu* ZAWSZE Dativ - *ihrer Hochzeit* (NIE *ihre Hochzeit* - to byłby Akk.).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Einladen* (zapraszać) - rozdzielnie złożony. W bezokoliczniku: *einladen* (calość). W Präsens: *Sie lädt ein* (prefiks na końcu). Tu BEZOKOLICZNIK, więc bez rozdzielenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Modal *wollen* + Infinitiv → BEZ *zu* przed Infinitivem (modal pozostawia czysty Inf.).\n\n**11.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**bekommst du finanzielle** - odmieniona fraza w luce.\n\n**Pełne zdanie:**\n*Wenn du keine gut bezahlte Stelle findest, bekommst du finanzielle Probleme.*\n(Jeśli nie znajdziesz dobrze płatnej pracy, będziesz mieć problemy finansowe.)\n\n## Sposób 1 - analiza zdania\n\n**Forma w nawiasach:** *bekommen / du / finanziell*\n\n**Co należy zrobić:**\n1. *bekommen* → 2. os. lp. (du-Form)\n2. Szyk inwersyjny po zdaniu zależnym z *wenn*\n3. *finanziell* → odmiana przymiotnika przed *Probleme*\n\n**Analiza składniowa:**\n- Zdanie zależne na pierwszym miejscu: *Wenn du keine Stelle findest *\n- Główne zdanie: * ,* werb na 2. pozycji (= 1. pozycji po przecinku)\n- **Inwersja:** *bekommst du* (werb przed podmiotem!)\n\n**Konjugacja *bekommen*:**\n- ich bekomme, du **bekommst**, er bekommt\n- *Bekommst* (2. os. lp.) - końcówka -st\n\n**Odmiana *finanziell*:**\n- *finanzielle Probleme* (Akk. lm. lub Nom. lm.) - silna odmiana bez rodzajnika, końcówka -e\n- Tu Akk. lm. (po *bekommen* = otrzymywać)\n\n## Sposób 2 - analiza szyku zdania\n\n**Reguła:** Po zdaniu zależnym na początku - INWERSJA w zdaniu głównym!\n\n*Wenn du keine Stelle findest, (1. pozycja zdania głównego) bekommst (2. pozycja: werb) du finanzielle Probleme.*\n\nW pełnym zdaniu zależne (Nebensatz) liczy się jako 1. element zdania głównego, więc czasownik na 2. pozycji = bezpośrednio po przecinku.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 11.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *bekommst du finanzielle* (poprawna konjugacja + inwersja + odmiana przymiotnika)\n> - **0 pkt** - *du bekommst finanzielle* (brak inwersji), *bekommt* (zła osoba), *finanziell* (brak końcówki)\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Inwersja po zdaniu zależnym:**\n> Gdy zdanie zależne jest NA POCZĄTKU, w zdaniu głównym jest INWERSJA:\n> *Wenn du kommst, freue ich mich* (NIE *Wenn du kommst, ich freue mich*)\n> *Wenn es regnet, nehmen wir den Bus* (NIE *Wenn es regnet, wir nehmen*)\n> Reguła: werb na 2. pozycji = po zdaniu zależnym jest werb, potem podmiot.\n\n> 📖 **Reference - Konjugacja \"bekommen\":**\n> *bekommen* = otrzymywać (nieprzedzielne, prefiks be-)\n> Präsens: ich bekomme, du **bekommst**, er bekommt, wir bekommen, ihr bekommt, sie bekommen\n> Präteritum: ich bekam, du bekamst, er bekam (nieregularny)\n> Perfekt: *ich habe bekommen* (BEZ ge-, bo prefiks be-)\n\n> 📖 **Reference - Odmiana przymiotnika bez rodzajnika:**\n> Silna odmiana (bez rodzajnika) - Akk. Pl.:\n> *finanzielle Probleme* (Akk. lm.) - końcówka **-e**\n> Tabela bez rodzajnika:\n> | | M | F | N | Pl |\n> |---|---|---|---|----|\n> | Nom | -er | -e | -es | -e |\n> | Akk | -en | -e | -es | **-e** |\n> | Dat | -em | -er | -em | -en |\n> | Gen | -en | -er | -en | -er |\n\n> 📖 **Reference - \"finanzielle Probleme\":**\n> *finanziell* (finansowy) - przymiotnik\n> *finanzielle Probleme* (Pl., Akk.) - problemy finansowe\n> Wzmacnia kolokację: *finanzielle Schwierigkeiten, finanzielle Sorgen, finanzieller Erfolg*\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** INWERSJA po zdaniu zależnym to KLUCZOWA reguła. Werb na 2. pozycji = bezpośrednio po przecinku zdania zależnego.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Bekommen* (otrzymywać) ≠ *werden* (stawać się). Polski \"będziesz mieć\" → niemiecki *bekommst* (dosłownie: otrzymasz).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Końcówka przymiotnika **-e** w Akk. Pl. bez rodzajnika to często mylona forma. Sprawdź tabelę silnej deklinacji.\n\n**11.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**kauf** (potocznie) / **kaufe** (oficjalnie) - tryb rozkazujący 2. os. lp.\nAkceptowane też **kaufen Sie** (forma grzecznościowa).\n\n**Pełne zdanie:**\n*Georg, bitte kauf mir Tomaten, denn ich möchte einen Salat machen.*\n(Georg, kup mi proszę pomidory, bo chcę zrobić sałatkę.)\n\n## Sposób 1 - analiza zdania\n\n**Forma w nawiasach:** *kaufen* (kupować)\n\n**Co należy zrobić:**\n1. Rozpoznać kontekst - bezpośredni zwrot do osoby (*Georg, bitte*)\n2. Utworzyć tryb rozkazujący (Imperativ) 2. os. lp.\n3. Podmiot *du* zostaje pominięty\n\n**Analiza składniowa:**\n- *Georg* - wołacz (forma adresatywna), wskazuje na kogoś znanego/bliskiego → forma *du*\n- *bitte* (proszę) - typowy marker uprzejmej prośby/rozkazu\n- *mir* (Dat.) - komu? mnie\n- *Tomaten* (Akk. Pl.) - co? pomidory\n- *denn* - bo (spójnik łączący, szyk zdania normalny)\n\n**Tworzenie Imperativu:**\n- Bezokolicznik: *kaufen*\n- Temat: *kauf-*\n- 2. os. lp. (du): **kauf!** (potocznie) lub **kaufe!** (z końcówką -e, bardziej oficjalne)\n- Bez zaimka *du* (zostaje pominięty)\n\n## Sposób 2 - formy alternatywne (kaufen Sie)\n\n**Forma grzecznościowa (Sie):**\nGdyby ktoś interpretował *Georg* jako formalny adresat (np. kolega z pracy), można użyć:\n- *Georg, bitte kaufen Sie mir Tomaten *\n\n**Konstrukcja Imperativu Sie:**\n- *Kaufen Sie* - czasownik + *Sie* (3. os. lm. = formalna 2. os.)\n- Inwersja: czasownik na 1. pozycji, *Sie* tuż po\n\nKlucz CKE dopuszcza WSZYSTKIE 3 formy: *kauf, kaufe, kaufen Sie*.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 11.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *kauf*, *kaufe* (główne) lub *kaufen Sie* (akceptowana)\n> - **0 pkt** - *kaufst* (oznajmujący Präsens), *kaufte* (Präteritum), polski język, błędna pisownia\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Imperativ (tryb rozkazujący):**\n> W niemieckim istnieją 3 formy Imperativu:\n> 1. **du** (2. os. lp.): temat + (-e) - *Kauf(e)!* / *Komm(e)!* / *Geh(e)!*\n> 2. **ihr** (2. os. lm.): forma jak 2. os. lm. Präsens BEZ *ihr* - *Kauft!* / *Kommt!*\n> 3. **Sie** (formalna): bezokolicznik + Sie - *Kaufen Sie!* / *Kommen Sie!*\n\n> 📖 **Reference - Imperativ 2. os. lp.:**\n> Reguła: temat czasownika (bezokolicznik bez -en)\n> *kaufen → kauf-* → **Kauf!** lub **Kaufe!**\n> *machen → mach-* → **Mach!** lub **Mache!**\n> *kommen → komm-* → **Komm!** (NIE *Komme!*)\n> *gehen → geh-* → **Geh!**\n>\n> Końcówka **-e** jest opcjonalna (bardziej oficjalna), POMINIĘTA w mowie potocznej.\n\n> 📖 **Reference - Imperativ czasowników z odmianą \"e→i\":**\n> Czasowniki mocne ze zmianą *e→i/ie* w 2./3. os. lp. ZACHOWUJĄ tę zmianę w Imperativ:\n> *geben → du gibst → Gib!* (NIE *Gebe!*)\n> *nehmen → du nimmst → Nimm!*\n> *lesen → du liest → Lies!*\n> Ale *kaufen* jest regularny → **Kauf!** lub **Kaufe!** (oba OK)\n\n> 📖 **Reference - Imperativ \"sein\" i \"haben\":**\n> *sein*: **Sei!** / Seid! / Seien Sie!\n> *haben*: **Hab!** / Habt! / Haben Sie!\n> Te formy nieregularne - zapamiętać.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W Imperativ 2. os. lp. NIE używa się zaimka *du*. *Kauf du mir Tomaten!* - niepoprawne. Poprawne: *Kauf mir Tomaten!*\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Końcówka **-e** w *kaufe* jest archaiczna/oficjalna. W codziennym języku częściej *kauf* (bez -e). Klucz CKE akceptuje OBA.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Imperativ ≠ Präsens. *Du kaufst* (kupujesz - oznajmujący) NIE jest Imperativem. Imperativ = *Kauf!* / *Kaufe!*\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W formie grzecznościowej WYMAGANY zaimek *Sie* po czasowniku: *Kaufen Sie!* (NIE *Kaufen!*). Inaczej brzmi jak bezokolicznik.","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":12,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (0-12)\nWraz z grupą kolegów zorganizowaliście wystawę dotyczącą Waszej szkoły. W e-mailu\ndo kolegi z Niemiec:\n• wyjaśnij, z jakiej okazji została zorganizowana ta wystawa\n• opisz jeden z eksponatów, który zaprezentowaliście na tej wystawie\n• napisz, jaki problem pojawił się podczas przygotowywania wystawy i w jaki\nsposób został on przez Was rozwiązany\n• przedstaw reakcję osób zwiedzających wystawę.\nNapisz swoją wypowiedź w języku niemieckim. Podpisz się jako XYZ.\nRozwiń swoją wypowiedź w każdym z czterech podpunktów, tak aby osoba nieznająca\npolecenia w języku polskim uzyskała wszystkie wskazane w nim informacje. Pamiętaj,\nże długość wypowiedzi powinna wynosić od 100 do 150 wyrazów (nie licząc wyrazów\npodanych na początku wypowiedzi). Oceniane są: umiejętność pełnego przekazania\ninformacji (5 punktów), spójność i logika wypowiedzi (2 punkty), zakres środków językowych\n(3 punkty) oraz poprawność środków językowych (2 punkty).\nCZYSTOPIS\nLieber Leon,\nmeine Schulkameraden und ich haben eine Ausstellung zum Thema\n„Meine Schule“ organisiert.\nMJNP-P0-100\nTreść\nSpójność\ni logika\nZakres środków\njęzykowych\nPoprawność środków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4-5\n0-1-2\n0-1-2-3\n0-1-2\nMJNP-P0-100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023\nJĘZYK NIEMIECKI\nPoziom podstawowy\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"12. Jeśli zdający traktuje poszczególne podpunkty polecenia jak zadawane pytania i tworzy\nwypowiedź przez odpowiadanie na te pytania, nie dbając o precyzyjne przekazanie\ninformacji wymaganych w każdym podpunkcie polecenia, prowadzi to do obniżenia\npunktacji za treść oraz może powodować obniżenie punktacji za spójność i logikę\nwypowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\nPrzykładowy e-mail (ok. 135 słów):\n\n> Lieber Leon,\n>\n> meine Schulkameraden und ich haben eine Ausstellung zum Thema „Meine Schule\" organisiert.\n>\n> Sie wurde zum 50. Jubiläum unserer Schule vorbereitet. Zu diesem Anlass wollten wir die Geschichte und Traditionen unserer Schule allen Gästen zeigen.\n>\n> Eines der wichtigsten Exponate war ein altes Schulbuch aus dem Jahr 1975. Es hat einen braunen Ledereinband und enthält handgeschriebene Notizen unserer ehemaligen Schüler. Das Buch lag in einer Glasvitrine in der Mitte des Raumes.\n>\n> Während der Vorbereitungen hatten wir ein Problem mit der Beleuchtung - eine Lampe war kaputt und der Saal war zu dunkel. Zum Glück hat unser Hausmeister schnell eine neue Lampe installiert.\n>\n> Die Besucher waren begeistert! Viele ehemalige Schüler erinnerten sich gerne an ihre Schulzeit und einige hatten sogar Tränen in den Augen.\n>\n> Viele Grüße,\n> XYZ\n\n## Sposób 1 - analiza wymagań CKE (4 podpunkty)\n\nWymagania zadania:\n1. **Podpunkt 1:** Z jakiej okazji zorganizowano wystawę.\n2. **Podpunkt 2:** Opis jednego z eksponatów.\n3. **Podpunkt 3:** Problem podczas przygotowywania + sposób rozwiązania.\n4. **Podpunkt 4:** Reakcja zwiedzających.\n\n**Każdy podpunkt MUSI być rozwinięty** (nie tylko odniesiony) - minimum 2 zdania z konkretami.\n\n**Mapping podpunktów ↔ tekst:**\n\n| Podpunkt | Fragment w tekście |\n| 1 (okazja) | *Sie wurde zum 50. Jubiläum unserer Schule vorbereitet. Zu diesem Anlass wollten wir die Geschichte und Traditionen unserer Schule allen Gästen zeigen.* |\n| 2 (eksponat) | *Eines der wichtigsten Exponate war ein altes Schulbuch aus dem Jahr 1975. Es hat einen braunen Ledereinband und enthält handgeschriebene Notizen unserer ehemaligen Schüler.* |\n| 3 (problem + rozwiązanie) | *Während der Vorbereitungen hatten wir ein Problem mit der Beleuchtung - eine Lampe war kaputt. Zum Glück hat unser Hausmeister schnell eine neue Lampe installiert.* |\n| 4 (reakcja) | *Die Besucher waren begeistert! Viele ehemalige Schüler erinnerten sich gerne an ihre Schulzeit und einige hatten sogar Tränen in den Augen.* |\n\n## Sposób 2 - analiza środków językowych (zakres + spójność)\n\n**Zakres leksykalny (cel: 3 pkt):**\n- Słownictwo tematyczne: *Ausstellung, Jubiläum, Exponate, Schulbuch, Ledereinband, Glasvitrine, Beleuchtung, Hausmeister, Besucher*\n- Czasowniki różnorodne: *organisiert, vorbereitet, zeigen, enthält, lag, hatten, installiert, waren, erinnerten, hatten*\n- Wyrażenia idiomatyczne: *Tränen in den Augen, zum Glück, zu diesem Anlass*\n\n**Zakres gramatyczny:**\n- **Perfekt** (przeszłość rozmowna): *haben organisiert, hat installiert, haben vorbereitet*\n- **Präteritum** (narracja): *war, hatte, lag, enthielt, erinnerten*\n- **Passiv Präteritum:** *wurde vorbereitet* (była przygotowywana)\n- **Zdania złożone:** ze spójnikami *und, aber, weil, während, zum Glück*\n- **Odmiana przymiotników:** *einen braunen Ledereinband, handgeschriebene Notizen, das wichtigste Exponat*\n\n**Spójność (cel: 2 pkt):**\n- Logiczna kolejność: powitanie → okazja → eksponat → problem → reakcja → pożegnanie.\n- Spójniki: *und, aber, weil, während, zum Glück, sogar*.\n- Akapity dla każdego podpunktu.\n\n**Poprawność (cel: 2 pkt):**\n- Poprawne formy Präteritum/Perfekt.\n- Poprawne rodzajniki (das Schulbuch, die Lampe, der Hausmeister).\n- Końcówki przymiotników po rodzajniku.\n- Umlauty: ä, ö, ü, ß.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - kryteria oceny zadania 12 (max 12 pkt):**\n>\n> | Kryterium | Punkty | Opis |\n> |-----------|--------|------|\n> | **Treść** | 0-5 | 4 podpunkty odniesione + rozwinięte = 5 pkt |\n> | **Spójność i logika** | 0-2 | jasne powiązania między częściami |\n> | **Zakres językowy** | 0-3 | zróżnicowanie leksyki i gramatyki (3 = B1+) |\n> | **Poprawność językowa** | 0-2 | nieliczne błędy niezakłócające komunikacji |\n>\n> **DŁUGOŚĆ:** 100-150 wyrazów (nie licząc początku *Lieber Leon, meine Schulkameraden und ich haben eine Ausstellung zum Thema „Meine Schule\" organisiert.*). Praca <80 wyrazów oceniana WYŁĄCZNIE w kryterium treści.\n\n## Reference gramatyczny - co MASZ użyć\n\n> 📖 **Reference - Struktura e-maila (PP 100-150 słów):**\n> 1. **Anrede** - *Lieber Leon,* (już dane) lub *Hallo Leon,*\n> 2. **Einleitung** - wprowadzenie (już dane w arkuszu).\n> 3. **Hauptteil** - 4 akapity dla 4 podpunktów.\n> 4. **Schlussformel** - *Viele Grüße, / Liebe Grüße, / Bis bald,* + podpis (XYZ)\n\n> 📖 **Reference - Linking words niemieckie:**\n> - **Addition:** *und, auch, außerdem, sogar*\n> - **Contrast:** *aber, jedoch, leider*\n> - **Cause/Reason:** *weil, denn, deshalb*\n> - **Time:** *zuerst, dann, danach, schließlich, plötzlich, während*\n> - **Result:** *also, deshalb, deswegen, zum Glück*\n\n> 📖 **Reference - Perfekt vs. Präteritum w narracji:**\n> Perfekt (haben/sein + Partizip II) - typowe w mowie i e-mailach:\n> *Wir haben eine Ausstellung organisiert.*\n> *Der Hausmeister hat eine neue Lampe installiert.*\n>\n> Präteritum - w opisach i narracji literackiej:\n> *Das Buch lag in einer Glasvitrine.*\n> *Die Besucher waren begeistert.*\n>\n> W e-mailu można MIESZAĆ obie formy.\n\n> 📖 **Reference - Passiv:**\n> *Die Ausstellung wurde organisiert* = wystawa została zorganizowana\n> *Sie wurde vorbereitet* = została przygotowana\n> Forma: *werden* w odpowiednim czasie + Partizip II\n\n> 📖 **Reference - odmiana przymiotnika po \"ein/eine/einen\":**\n> Słaba odmiana z rodzajnikiem nieokreślonym:\n> *ein altes Schulbuch* (Nom./Akk. n.)\n> *einen braunen Ledereinband* (Akk. m.) - końcówka -en\n> *eine neue Lampe* (Akk./Nom. f.)\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd - odniesienie BEZ ROZWINIĘCIA. *Es war ein Buch.* (sam tytuł eksponatu) = TYLKO odniósł się. Trzeba dodać szczegóły: *Es war ein altes Schulbuch aus dem Jahr 1975 mit handgeschriebenen Notizen.*\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Podpunkt 3 wymaga DWÓCH elementów: PROBLEM + ROZWIĄZANIE. Sam *Wir hatten Probleme* nie wystarczy - trzeba podać KONKRETNY problem ORAZ JAK go rozwiązaliście.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Podpunkt 4 musi opisywać REAKCJĘ ZWIEDZAJĄCYCH (ich uczucia, działania, opinie), NIE własną opinię o wystawie. *Die Ausstellung war toll* - niewystarczające! Wymagane: *Die Besucher waren begeistert / die Gäste haben geklatscht / sie haben uns gelobt.*\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Limit 100-150 słów. Przekroczenie nie skutkuje natychmiastową utratą punktów, ale praca <80 słów = tylko ocena treści.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Spelling - typowe trudne wyrazy: *Ausstellung, Jubiläum, Exponat, Beleuchtung, Hausmeister, Besucher, begeistert*. Pamiętaj o umlautach (ä, ö, ü) i ß w *groß, weiß*. Wszystkie rzeczowniki PISANE WIELKĄ LITERĄ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Podpis: *XYZ* (wymagane w poleceniu - nie wpisuj prawdziwego imienia).","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura"}]}