{"paper":{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":15,"source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nAndrzej Szczeklik rozpoczyna i kończy swój tekst, przytaczając wypowiedzi pisarzy różnych epok.\nJaki temat łączy te przytoczenia?","answer":null,"answer_text":"1.\nLeczenie.\n1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nNa czym polega paradoks, do którego nawiązuje Andrzej Szczeklik w 2. akapicie?","answer":null,"answer_text":"2.\nNp.:\n- Medycyna istnieje, mimo iż lekarze nie\npomagają ludziom w zwalczaniu chorób.\n- Ludzie chorzy nie poddani leczeniu mają\nwiększe szanse na wyzdrowienie, niż chorzy\nleczeni przez lekarzy.\n- Nie ma różnicy czy chory jest leczony przez\ndobrego lekarza, czy też zupełnie pozbawiony\nopieki lekarskiej.\n1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"3","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nJakich wskazówek udziela Hipokrates lekarzom, wyjaśniając wspomniany paradoks? Spośród\nwymienionych w tekście wybierz dwie.","answer":null,"answer_text":"3.\n- zaufać naturze\n- obserwować naturę\n- obserwować przebieg choroby\n- pomagać naturze\n- nie szkodzić naturze\n2\n(1 za każdy\nelement)\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nWyjaśnij znaczenie słowa „pralekarze”.","answer":null,"answer_text":"4.\nPralekarze - osoby (wróżbici), które zajmowały się\nleczeniem ludzi pojmowanym jako podobne do magii\noczyszczenie z grzechu (lub: osoby zajmujące się\nleczeniem ludzi, zanim powstała medycyna).\n1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nDlaczego pitagorejczycy uważali muzykę za „szczególny dar bogów”?","answer":null,"answer_text":"5.\nPitagorejczycy uważali muzykę za szczególny dar\nbogów, gdyż oczyszczała (wyzwalała) duszę.\n1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nZ jaką dziedziną działalności człowieka łączyli starożytni Grecy pojęcie katharsis?\nA. Tylko ze sztuką.\nB. Tylko z medycyną.\nC. Tylko z muzyką.\nD. Ze sztuką, muzyką i medycyną.","answer":"D","answer_text":"6.\nD.\n1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nJaka\nwłaściwość\nsztuki\npozwoliła\nArystotelesowi\npołączyć\njej\noczyszczającą\nmoc\nz oczyszczającą mocą natury? Odpowiedz jednym słowem.","answer":null,"answer_text":"7.\nMimesis.\n1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nNa czym polegał, według starożytnych Greków, wychowawczy i duchowy wpływ muzyki\nna człowieka?","answer":null,"answer_text":"8.\nMuzyka kształtowała osobowość (charakter), wpływała\nna emocje (nastrój).\n1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nOdwołując się do akapitu 10., uzupełnij tabelę, ilustrującą różnice między skalą dorycką\ni frygijską.\nskala dorycka\nskala frygijska\npochodzenie\ninstrumenty\nbrzmienie\noddziaływanie\netos","answer":null,"answer_text":"9.\nskala dorycka\nskala frygijska\npochodzenie\nGrecja\nAzja\ninstrumenty\nlira, kitara\npiszczałki\nbrzmienie\nniskie\nwysokie\noddziaływanie\nuspokajająca\npobudzająca\netos\ndodatni\nujemny\n2\n(1 za\npoprawnie\nwypełnioną\nkolumnę)\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nAkapit 11. autor kończy zdaniem: Ależ to brzmi prawie jak starogrecka nauka o etosie muzyki!\nCo tak brzmi? Odpowiedz jednym zdaniem.","answer":null,"answer_text":"10.\nWyniki badań współczesnych pediatrów amerykańskich\ndotyczące\npreferencji\ndźwiękowych\nniemowląt\n(lub: stwierdzenie, że harmonijna muzyka nastroi mózg\nczłowieka w sposób pozytywny).\n1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nOdwołując się do akapitu 12., wyjaśnij sens zdania Każdy z nas nosi w uchu małą harfę.","answer":null,"answer_text":"11.\nBudowa ucha wewnętrznego przypomina budowę harfy\n(lub: Każdy człowiek ma biologiczną zdolność\ndo\npostrzegania\ni\nwyodrębniania\nregularności\nmuzycznych).\n1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"12","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nJaką funkcję pełni cząstka -że- w słowie byłżeby (zdanie kończące akapit 12.)?\nA. Jest to spójnik łączący dwa wyrazy.\nB. Jest to partykuła wzmacniająca pytanie.\nC. Jest to partykuła wyrażająca niezadowolenie.","answer":"B","answer_text":"12.\nB.\n1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nWyniki badań amerykańskich neonatologów częściowo potwierdzają przekonanie pitagorejczyków\no leczniczym oddziaływaniu muzyki. W czym są z nim zgodne, a w czym nie?","answer":null,"answer_text":"13.\nZbieżność: muzyka rzeczywiście ma leczniczy wpływ\nna człowieka.\nRóżnica:\npitagorejczycy\nstosowali\nmuzykę\ndo\noczyszczania\ndusz,\na\nneonatolodzy\namerykańscy\nzaobserwowali, iż muzyka leczy i duszę, i ciało.\n2\n(1 za każdy\nelement)\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/14","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nGłówną myśl tekstu Andrzeja Szczeklika Oczyszczająca moc najlepiej wyraża zdanie:\nA. Leczenie pacjenta nie ma istotnego wpływu na jego wyzdrowienie.\nB. Muzyka może destruktywnie wpływać na człowieka.\nC. Między medycyną i muzyką istnieje bardzo silny związek.\nD. Dawna i współczesna medycyna posługują się podobnymi metodami.","answer":"C","answer_text":"14.\nC.\n1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad/15","paper_id":"jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa","number":"15","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2004,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (3 pkt)\nOczyszczająca moc Andrzeja Szczeklika to esej. Przeczytaj przytoczoną poniżej charakterystykę\ngatunku (pochodzącą ze Słownika terminów literackich, Wrocław 2000) i wskaż trzy wybrane\ncechy eseju w tekście. Wybór uzasadnij, odwołując się do eseju Andrzeja Szczeklika.\nEsej (< ang. essay¸ fr. essai = próba; niem. Essay) -\n1. szkic filozoficzny, naukowy, publicystyczny lub krytyczny,\n2. swobodnie rozwijający interpretację jakiegoś zjawiska lub dociekanie problemu,\n3. eksponujący podmiotowy punkt widzenia\n4. oraz dbałość o piękny i oryginalny sposób przekazu.\n5. Wywód myślowy zawarty w e. w małym na ogół stopniu respektuje standardowe metody\nrozumowania.\n6. Obok związków logicznych występują w nim nie skrępowane rygorami naukowymi\nskojarzenia pomysłów,\n7. a obok zdań weryfikowalnych - poetyckie obrazy, paradoksalne sformułowania, błyskotliwe\naforyzmy, nierzadko elementy narracyjne lub liryczno-refleksyjne.\nCzęść II - pisanie własnego tekstu\nTemat 1: Społeczeństwo polskie w krzywym zwierciadle. Co i w jaki sposób krytykuje Ignacy\nKrasicki w Palinodii? Obraz Polaków wyłaniający się z podanych fragmentów\nutworu skonfrontuj z ich wizerunkiem zawartym w innych znanych Ci satyrach tego\npoety.\nIgnacy Krasicki Palinodia16\nNa co pisać satyry? Choć się złe zbyt wzniosło,\nPrzestańmy. Świat poprawiać - zuchwałe rzemiosło.\nNa złe szczerość wychodzi, prawda w oczy kole,\nWięc już łajać przestanę, a podchlebiać wolę.\n[ ]\nCiesz się, Pietrze, zamożny, ozdobny i sławny,\nDobrym kunsztem urosłeś, nie złodziej, lecz sprawny,\nNie szalbierzu, lecz dzielny umysłów badaczu,\nNie zdrajco, ale z dobrej sławy korzystaczu,\nNie rozpustny, lecz w grzeczne krotofile płodny -\nPrzystąp, Pietrze, bezpiecznie, boś pochwały godny.\nCiesz się, Pawle. Oszukać to kunszt doskonały,\nTyś mistrz w kunszcie, więc winne odbieraj pochwały.\n[ ]\nDo czegoś w polerownym tym wieku przywykła,\nPłci piękna, czyń krok pierwszy. Cóż wstyd? - Marność znikła17.\nCo honor? - Mistrz dziwaczny i tyran ponury.\nOswoiłyście cnotę, już innej natury:\nZgodziła się z wdziękami, a co niegdyś dzika,\nJuż pieszczotom niesprzeczna i modzie przywyka.\nBogdaj ów czas szczęśliwy nigdy był nie mijał18,\nKiedy się król ze trzema stanami upijał!\nNie byłoć, prawda, rządów, lecz było wesoło.\nWróćcie się, dobre wieki, niech pogodne czoło\nOznacza wnętrzną radość. Trunek troski goi,\nTrunek serca orzeźwia, trwogę uspokoi\nI będziemy szczęśliwi. Dobrej chwile dawce,\nBierzcie, co wam należy, chwałę, marnotrawce;\n[ ]\nStracił Tomasz majętność, lecz kraj przyozdobił:\nPałac został, tapiser na meblach zarobił.\nPrzeniósł pysznym ogrodem Francuzy i Włochy,\nNie miał, prawda, pszenicy, ale miał karczochy19.\nZgoła pięknie z nim było. Źle z skąpymi wszędzie,\n[ ]\nPrzecież się czasem zdadzą. Płużne20 te bydlęta\nOrzą, kto inny zbiera. Stąd hojne panięta,\nCo spasłe głodem ojców, na dowód wdzięczności\nŚmieją się z fundatorów swojej wspaniałości.\nNiech się śmieją do woli. [ ]\n16 palinodia - grecka nazwa utworu odwołującego stawiane komuś zarzuty.\n17 znikła - znikoma, nietrwała.\n18 Bogdaj ów czas - aluzja do panowania Sasów, w szczególności Augusta II.\n19 karczochy - delikatna jarzyna, podawana wówczas jako potrawa luksusowa.\n20 płużne - pracujące ciężko jak przy pługu.\nLecz nie dosyć przeprosić, nie dosyć odwołać.\nNiechaj pozna świat cały z daleka i z bliska,\nKiedym ganił, taiłem ganionych nazwiska.\nChwalę, niech będą jawni Rumieniec? Nie chcecie?\nZacny wstydzie! Osiadłeś na tych czołach przecie.\nCóż czynić? Nieznajomych czy w dwójnasób sławić?\nMówić? - czyli umilknąć? Taić? - czy objawić?\nMilczą. Szacowna skromność zdobi wielkie dusze.\nNiechże sądzi potomność, a ja pióro kruszę.\n(Ignacy Krasicki, Satyry i listy, BN 1999)\nTemat 2: Czym dla bohaterów Lalki Bolesława Prusa są miłość i małżeństwo? Zanalizuj\npodane fragmenty utworu, odwołując się do swojej wiedzy o wskazanych\nw nich postaciach.\nBolesław Prus Lalka\nFragment I\nRozumiejąc, że wielki świat jest wyższym światem, panna Izabela dowiedziała się powoli,\nże do tych wyżyn wzbić się można i stale na nich przebywać tylko za pomocą dwu skrzydeł:\nurodzenia i majątku. Urodzenie zaś i majątek są przywiązane do pewnych wybranych familii ( ).\nBardzo też możliwym, że dobry Bóg, widząc dwie dusze z pięknymi nazwiskami, połączone\nwęzłem sakramentu, pomnaża ich dochody i zsyła im na wychowanie aniołka, który w dalszym\nciągu podtrzymuje sławę rodów swoimi cnotami, dobrym ułożeniem i pięknością. Stąd wynika\nobowiązek oględnego zawierania małżeństw, na czym najlepiej znają się stare damy i sędziwi\npanowie. Wszystko znaczy trafny dobór nazwisk i majątków. Miłość bowiem ( ) zjawia się\ndopiero po sakramencie i najzupełniej wystarcza, ażeby żona umiała pięknie prezentować się\nw domu, a mąż z powagą asystować jej w świecie.\nTak było dawniej i było dobrze, według zgodnej opinii wszystkich matron. Dziś\nzapomniano o tym i jest źle ( ).\n„I nie ma szczęścia w małżeństwach” - dodawała po cichu panna Izabela ( ).\nPo przejściu pewnego niesmaku pana Izabela zrozumiała, że małżeństwo trzeba przyjąć\ntakim, jakie jest. Była już zdecydowana wyjść za mąż, pod tym wszakże warunkiem, aby przyszły\ntowarzysz - podobał się jej, miał piękne nazwisko i odpowiedni majątek. ( )\nJedna rzecz w wysokim stopniu ułatwiała jej wyjście za mąż dla stanowiska. Oto panna\nIzabela nigdy nie była zakochaną. Przyczyniał się do tego jej chłodny temperament, wiara,\nże małżeństwo obejdzie się bez poetycznych dodatków, nareszcie miłość idealna, najdziwniejsza,\no jakiej słyszano.\nRaz zobaczyła w pewnej galerii rzeźb posąg Apollina, który na niej zrobił tak silne\nwrażenie, że kupiła piękną jego kopię i ustawiła w swoim gabinecie. Przypatrywała mu się całymi\ngodzinami, myślała o nim i kto wie, ile pocałunków ogrzało ręce i nogi marmurowego bóstwa?\n( ) A kiedy pewnej nocy zapłakana usnęła, nieśmiertelny zstąpił ze swego piedestału i przyszedł\ndo niej ( ).\nOdtąd nawiedzał ją coraz częściej ( ). A ( ) w swym boskim obliczu kolejno ukazywał jej\nwypiększone rysy tych ludzi, którzy kiedykolwiek zrobili na niej wrażenie. ( )\nKażdy z tych ludzi przez pewien czas zaprzątał tajemne myśli panny Izabeli, każdemu\npoświęcała najcichsze westchnienia, rozumiejąc, że dla tych czy innych powodów kochać go nie\nmoże, i - każdy z nich za sprawą bóstwa ukazywał się w jego postaci, w półrzeczywistych\nmarzeniach.\nFragment II\nWokulski ( ) może z galanteryjnego kupca zostałby na dobre uczonym przyrodnikiem,\ngdyby, znalazłszy się raz w teatrze, nie zobaczył panny Izabeli. ( )\nZrobiła na nim szczególne wrażenie. Zdawało mu się, że już kiedyś ją widział i że ją dobrze\nzna ( ). Czuł ( ), że stała się ona jakimś mistycznym punktem, w którym zbiegają się wszystkie\njego wspomnienia, pragnienia i nadzieje, ogniskiem, bez którego życie nie miałoby stylu, a nawet\nsensu. Służba w sklepie kolonialnym, uniwersytet, Syberia, ożenienie się z wdową po Minclu,\na w końcu mimowolne pójście do teatru, gdy wcale nie miał chęci - wszystko to były ścieżki\ni etapy, którymi los prowadził go do zobaczenia panny Izabeli.\n( ) Niekiedy zdawało mu się, że w jego uczuciach tkwi jakaś omyłka i że panna Izabela nie\njest żadnym środkiem jego duszy, ale zwykłą, a może nawet bardzo pospolitą panną na wydaniu.\n( )\nNa kilka dni przed wyjazdem zaszedł do znajomego lekarza Szumana ( ). Przez pewien\nczas obaj milczeli, wreszcie odezwał się Wokulski:\n- Powiedz mi: czy medycyna zna taki stan umysłu, w którym człowiekowi wydaje się, że\njego rozproszone dotychczas wiadomości i uczucia złączyły się jakby w jeden organizm?\n- Owszem. Przy ciągłej pracy umysłowej i dobrym odżywianiu mogą wytworzyć się\nw mózgu nowe komórki albo - skojarzyć się między sobą dawne. No i wówczas z rozmaitych\ndepartamentów mózgu i z rozmaitych dziedzin wiedzy tworzy się jedna całość.\n( )\n- Czy myślisz - spytał Wokulski - że można kochać kobietę w sposób idealny, nie\npożądając jej?\n- Naturalnie. Jest to jedna z masek, w którą lubi przebierać się instynkt utrwalenia gatunku.\n- Instynkt - gatunek - instynkt utrwalenia czegoś i - utrwalenie gatunku! - powtórzył\nWokulski. - Trzy wyrazy, a cztery głupstwa.\n- Zrób szóste - odpowiedział doktór ( ) - i ożeń się. ( ) Piąte już zrobiłeś: zakochałeś się.\n( ) Czterdzieści pięć lat - to epoka ostatniej miłości, najgorszej ( ).\n- Znawcy mówią, że pierwsza miłość jest najgorsza - szepnął Wokulski.\n- Nieprawda. Po pierwszej czeka cię sto innych, ale po setnej pierwszej - już nic. Żeń się;\njedyny to ratunek na twoją chorobę.\n- Dlaczegożeś ty się nie ożenił?\n- Bo mi narzeczona umarła - odpowiedział doktór pochyliwszy się na tył fotelu i patrząc\nw sufit. - Więc zrobiłem, com mógł: trułem się chloroformem. ( ) Ale Bóg zesłał dobrego kolegę,\nktóry wysadził drzwi i uratował mnie.\nFragment III\n( ) Starski ( ) mówił z miną znudzoną, uderzając szpicrózgą w koniec buta:\n- ( ) Małżeństwo jest zbyt doniosłym aktem, ażeby, przystępując do niego, można było\nradzić się serca. To nie jest poetyczny związek dwu dusz, to jest ważny wypadek dla mnóstwa osób\ni interesów ( ).\n- Co innego małżeństwa polityczne, a co innego małżeństwo dla pieniędzy z człowiekiem,\nktórego się nie kocha - odpowiedziała prezesowa patrząc w ziemię i bębniąc palcami po stole. - To\ngwałt zadany najświętszym uczuciom.\n- Ach, kochana babciu - odparł Starski z westchnieniem - łatwo to mówić o swobodzie\nuczuć, kiedy się ma dwadzieścia tysięcy rubli rocznie. ( ) Wszyscy obłudnie gardzimy pieniędzmi,\nlecz każdy z nas wie, że jest to mierzwa, z której wyrasta wolność osobista, nauka, sztuka, nawet\nidealna miłość. Gdzież to wreszcie urodziła się miłość rycerzy i trubadurów? ( ) Wypielęgnowały\nją klasy majętne, które utworzyły kobietę z delikatną cerą i białą ręką, które wydały mężczyznę\nmającego dosyć czasu na ubóstwianie kobiety. ( ) Moi rodzice podobno pobrali się z czystej\nmiłości; jednak przez całe życie nie byli szczęśliwi ( ). Tymczasem moja czcigodna babka, tu\nobecna, wyszła za mąż wbrew skłonności i dziś jest błogosławieństwem całej okolicy. ( )\n( ) Starski ( ) uśmiechał się na pół drwiąco, na pół smutnie.\n(Bolesław Prus, Lalka, BN 1991)\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"15.\n1.\nnp.:\ntematyka\nfilozoficzna\nznaczenie\ni pochodzenie pojęcia katharsis\n2.\nnp.: docieka związków medycyny i muzyki\n3.\nnp.: przez użycie formy my, wykrzyknika\nw zdaniu kończącym akapit 11.\n4.\nnp.: cytaty z literatury pięknej (Nie każ mi żyć\nbez\nmuzyki),\npytania\nretoryczne\n(Czym\nwytłumaczyć wyzdrowienia?), metaforyczne\nsformułowania (Każdy z nas nosi u uchu małą\nharfę)\n5.\nnp.: zestawienie wyników badań neonatologów\namerykańskich\nz\nprzekonaniami\npitagorejczyków\n6.\nnp.: skojarzenie budowy ucha wewnętrznego\nz budową harfy, a odbioru sygnałów z gamą\nchromatyczną\n7.\nnp.: paradoks w 1. akapicie, opis ucha\nwewnętrznego,\npytanie:\nByłżeby\nten\nwszechświat\ntakże\nw\nnas\nwbudowany?,\nfragment\npoświęcony\nmuzyce\ngreckiej\n(akapit 9.)\n3\n(1 za każdą\ncechę\npotwierdzoną\nodwołaniem\ndo tekstu)\n1, 2\nrazem\n20\nTemat 1: Społeczeństwo polskie w krzywym zwierciadle. Co i w jaki sposób krytykuje\nIgnacy Krasicki w Palinodii? Obraz Polaków wyłaniający się z podanego\nfragmentu utworu skonfrontuj z ich wizerunkiem zawartym w innych znanych\nCi satyrach tego poety.\nI.\nROZWINIĘCIE TEMATU (maksymalnie 25 punktów)\nPunktacja:\nPalinodia\n1. Krytykowane wady Polaków,\n0-6\nnp.:\n- demoralizacja (zdrada, oszustwo, rozpusta, odrzucenie wartości cnoty i honoru),\n- beztroskie, puste życie, trwonienie majątków,\n- korzystanie z cudzej pracy,\n- brak troski o kraj (upodobanie do warcholstwa),\n- pijaństwo,\n- pogoń za cudzoziemską modą,\n- brak szacunku dla przodków.\nSposób krytyki:\n2. ironia,\n0-1\n3. wskazanie co najmniej jednego argumentu\n0-1\nnp.:\n- pozorne odwołanie zarzutów jako ich potwierdzenie,\n4. inne sposoby,\n0-4\nnp.:\n- komizm słowny,\n- stypizowanie bohaterów (krytyka wad, nie konkretnych osób),\n- kontrasty,\n- wyolbrzymienie (przerysowanie, nagromadzenie) opisywanych wad,\n- elementy dialogowe w monologu podmiotu mówiącego (apostrofy do bohaterów,\npytania, wykrzyknienia itp.).\nInne satyry\n5. Przykłady zjawisk skrytykowanych w Palinodii,\n0-6\nnp.:\n- demoralizacja - np. Świat zepsuty,\n- puste życie, marnotrawstwo - np. Żona modna, Pijaństwo,\n- brak troski o kraj (lub patriotyzm pozorny)- np. Świat zepsuty, Do króla,\n- pijaństwo - np. Pijaństwo,\n- pogoń za cudzoziemską modą - np. Żona modna,\n- brak szacunku dla przodków - np. Świat zepsuty,\n6. wady Polaków, o których Krasicki nie pisze w Palinodii,\n0-2\nnp.:\n- nieuctwo, ciasne horyzonty myślowe - np. Do króla,\n- odchodzenie od religii - np. Świat zepsuty,\n- rozpad więzi rodzinnych - np. Świat zepsuty, Żona modna,\n- zawiść - np. Do króla,\n7. zauważenie w innych satyrach obecności również pozytywnych wzorców\nosobowych:,\n0-1\nnp.:\n- zwolennik umiaru w piciu alkoholu (Pijaństwo),\n- dobry i mądry król (Do króla),\n- oszczędny i gospodarny pan Michał (Oszczędność),\n- piętnująca zło i wzywająca do ratowania ojczyzny osoba, która jest\npodmiotem mówiącym w Świecie zepsutym.\n8. Podsumowanie:\n0-4\n- pełne podsumowanie (np. dostrzeżenie dydaktycznego charakteru obrazu Polaków,\njaki wyłania się z satyr Krasickiego, oraz zinterpretowanie go\nwe właściwym kontekście),\n(4)\n- niepełne podsumowanie (np. dostrzeżenie dydaktycznego charakteru obrazu Polaków,\njaki wyłania się z satyr Krasickiego),\n(2)\n- próba podsumowania (np. syntetyczne zebranie wad Polaków, jakie Krasicki krytykuje\nw satyrach).\n(1)\nII.\nKOMPOZYCJA (maksymalnie 5 punktów)\nKompozycję wypracowania ocenia się wtedy, gdy przyznane zostały punkty\nza rozwinięcie tematu.\n- podporządkowana zamysłowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnętrznie,\nprzejrzysta i logiczna; pełna konsekwencja w układzie graficznym,\n5\n- uporządkowana wobec przyjętego kryterium, spójna; graficzne wyodrębnienie\ngłównych części,\n3\n- wskazująca na podjęcie próby porządkowania myśli, na ogół spójna.\n1\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIII.\nSTYL (maksymalnie 5 punktów)\n- jasny, żywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi;\nurozmaicona leksyka,\n5\n- zgodny z zastosowana formą wypowiedzi, na ogół jasny; wystarczająca leksyka,\n3\n- na ogół komunikatywny, dopuszczalne schematy językowe.\n1\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIV.\nJĘZYK (maksymalnie 15 punktów)\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona składnia,\npoprawne: słownictwo, frazeologia, fleksja, interpunkcja i ortografia,\n12\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia\ni fleksja, w większości poprawne ortografia (naruszenie normy w zakresie błędów\ndrugorzędnych) i interpunkcja,\n9\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości poprawne:\nskładnia, słownictwo, frazeologia, ortografia (sporadyczne błędy różnego stopnia)\ni interpunkcja,\n6\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, leksykalnych\n(słownictwo i frazeologia), fleksyjnych, ortograficznych (różnego stopnia)\ni interpunkcyjnych,\n3\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów\nskładniowych, leksykalnych, ortograficznych (różnego stopnia) i interpunkcyjnych. 1\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nV.\nZAPIS (maksymalnie 3 punkty)\n- bezbłędna ortografia; poprawna interpunkcja (nieliczne błędy),\n3\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy II stopnia); na ogół poprawna interpunkcja,\n2\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy różnego stopnia); interpunkcja niezakłócająca\nkomunikacji (mimo różnych błędów).\n1\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nVI.\nSZCZEGÓLNE WALORY PRACY\n0-4\nW wypracowaniu krótszym niż około 250 słów ocenia się tylko rozwinięcie tematu;\nkompozycja, styl, język i zapis nie są oceniane.\nTemat 2: Czym dla bohaterów Lalki Bolesława Prusa są miłość i małżeństwo? Zanalizuj\npodane fragmenty utworu, odwołując się do swojej wiedzy o wskazanych\nw nich postaciach.\nI.\nROZWINIĘCIE TEMATU (maksymalnie 25 punktów )\nPunktacja:\nFragment I\n1. Przedstawienie postaci panny Izabeli,\n0-1\nnp.:\n- typowa młoda arystokratka,\n- oderwanie od rzeczywistości (efekt cieplarnianego wychowania),\n- chłodny temperament (niezdolność do zakochania się),\n2. charakterystyka jej wyobrażeń o małżeństwie,\n0-2\nnp.:\n- małżeństwo jako konwenans,\n- wskazanie co najmniej jednego argumentu\nnp.:\n• podtrzymanie chwały rodu jako cel małżeństwa,\n• połączenie trafnie dobranych nazwisk i majątków jako istota małżeństwa,\n• godne uczestniczenie w życiu towarzyskim jako główny obowiązek małżonków,\n• oddzielenie miłości od małżeństwa (nie jest konieczna do jego zawarcia),\n3. dostrzeżenie przejawów marzenia o idealnej miłości,\n0-1\nnp.:\n- adoracja posągu Apollina,\n- powierzchowna fascynacja kolejnymi mężczyznami, o których głośno\nw świecie salonów,\n4. dostrzeżenie ironii narratora i jej interpretacja.\n0-1\nFragment II\n5. Przedstawienie postaci Wokulskiego,\n0-1\nnp.:\n- pół romantyk, pół pozytywista,\n- dojrzały mężczyzna o burzliwym życiorysie,\n- bohater poszukujący,\n6. charakterystyka sposobu przeżywania miłości przez Wokulskiego,\n0-2\nnp.:\n- miłość jako zjawisko niemal mistyczne,\n- wskazanie co najmniej jednego argumentu\nnp.:\n• miłość od pierwszego wejrzenia,\n• miłość jako efekt przeznaczenia,\n• miłość jako sens życia,\n• idealizacja (niemal ubóstwienie) ukochanej kobiety,\n• romantyczne źródła takiego pojmowania miłości,\n7. dostrzeżenie zdolności bohatera do racjonalnej oceny swego zauroczenia\npanną Izabelą,\n0-1\n8. przedstawienie postaci Szumana,\n0-1\nnp.:\n- lekarz, naukowiec,\n- człowiek zgorzkniały, broniący się przed cierpieniem ironią i pozornym cynizmem,\n9. charakterystyka obrazu miłości w oczach Szumana,\n0-2\nnp.:\n- miłość jako zjawisko biologiczne,\n- wskazanie co najmniej jednego argumentu\nnp.:\n• miłość jako efekt procesów zachodzących w mózgu,\n• miłość i małżeństwo jako kulturowe maski instynktu zachowania gatunku,\n• intensywność uczucia Wokulskiego jako konsekwencja jego wieku,\n10. dostrzeżenie znaczenia nieszczęśliwej miłości w życiu Szumana,\n0-1\n11. interpretacja sposobu zachowania się bohaterów podczas rozmowy.\n0-1\nFragment III\n12. Przedstawienie postaci Starskiego,\n0-1\nnp.:\n- przedstawiciel arystokratycznej „złotej młodzieży”,\n- zdemoralizowany cynik,\n- łowca posagów,\n13. charakterystyka obrazu małżeństwa i miłości w oczach Starskiego,\n0-1\nnp.:\n- małżeństwo jako interes,\n- pieniądze jako czynnik najważniejszy w życiu,\n- miłość jako rozrywka ludzi bogatych,\n- oddzielenie miłości i szczęścia (miłość nie gwarantuje go),\n14. interpretacja uśmiechu „na pół drwiąco, na pół smutnie”,\n0-1\n15. przedstawienie postaci prezesowej,\n0-1\nnp.:\n- szlachetna arystokratka,\n- reprezentantka pokolenia romantycznego,\n- nieszczęśliwa miłość do człowieka z niższej sfery,","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2004-styczen-probna-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2004 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"}]}