{"paper":{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":15,"source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nTematem artykułu pt. Czystka etniczna jest\nA. obrona czystości języka i ochrona przed amerykanizacją.\nB. refleksja autora wywołana ustawą o ochronie języka polskiego.\nC. rozważania nad słusznością ustawy o ochronie języka polskiego.\nD. troska o czystość języka narodowego.","answer":"B","answer_text":"B\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nWyjaśnij, na czym polega zjawisko internacjonalizacji polszczyzny.","answer":null,"answer_text":"Zjawisko to polega na zwiększaniu liczby wyrazów międzynarodowych,\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nJaką przyczynę narodowej niechęci do zapożyczeń wskazuje autor w akapicie 3.?","answer":null,"answer_text":"Unikanie zapożyczeń, posługiwanie się czystą polszczyzną było\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nWymień trzy pozytywne skutki zapożyczeń językowych wskazane przez autora artykułu.\n2 Niektórzy językoznawcy rozróżniają zapożyczenia zewnętrzne - z obcych języków i wewnętrzne - z dialektów\ndanego języka narodowego. Encyklopedia wiedzy o języku polskim, Wrocław 1978.\n5","answer":null,"answer_text":"• Wzbogacenie zasobów leksykalnych polszczyzny\n2\nza 2","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nNa podstawie akapitu 3. ustal dwa powody, dla których Polacy w mowie potocznej chętnie\nkorzystają z zapożyczeń.","answer":null,"answer_text":"• Wszechobecność angielszczyzny.\n2\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nPodaj trzy przykłady okoliczności, w których angielszczyzna jest szczególnie przydatna.","answer":null,"answer_text":"• Jęz. angielski ma wiele pojęć, których nie wykształciła polszczyzna\n2","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nKtórego z podanych argumentów o szczególnej przydatności angielszczyzny nie wymienia\nautor artykułu?\nA. Język angielski ma wiele pojęć, których nie wykształciła polszczyzna.\nB. Liczne są zagraniczne wyjazdy służbowe i wypoczynkowe Polaków.\nC. Polska staje się krajem atrakcyjnym gospodarczo i turystycznie dla obcokrajowców.\nD. Upowszechnia się masowa kultura angloamerykańska.","answer":"C","answer_text":"C\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nWypisz z artykułu wszystkie instytucje, które we Francji i Niemczech zajmują się sprawami\nczystości języka narodowego.","answer":null,"answer_text":"We Francji: Generalna Delegacja ds. Języka Francuskiego, Wysoki\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nNapisz, jakimi polskimi odpowiednikami można zastąpić wyrazy:\na) alienacja\nb) frustracja\nc) reumatyzm","answer":null,"answer_text":"b) frustracja = zniechęcenie, gorycz\n2","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nWyjaśnij, jaką funkcję pełni cudzysłów w wyrażeniu „rodowity Francuz” (akapit 5.).\n6","answer":null,"answer_text":"Użycie cudzysłowu wskazuje na ironię, „rodowity Francuz” =\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (1pkt)\nNa podstawie ostatniego akapitu artykułu sformułuj definicję tzw. zapożyczeń wewnętrznych.","answer":null,"answer_text":"1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nDziennikarz w akapicie 1. napisał: Obce zapożyczenia wydają się jednak problemem\nnajmniejszym. Jaki istotny problem językowy współczesnej polszczyzny autor wskazał\nw artykule?","answer":null,"answer_text":"w artykule?\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nObjaśnij:\na) znaczenie dosłowne wyrażenia tytułowego: czystka etniczna\nb) znaczenie przenośne wyrażenia tytułowego: czystka etniczna, wynikające z artykułu","answer":null,"answer_text":"Czystka etniczna = eksterminacja narodu, zbrojne wyrugowanie\n2\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/14","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nPopraw podane wyrażenia, zastępując wyrazy zapożyczone wyrazami polskimi:\na) lista ofiar śmiertelnych skompilowana przez Palestyńczyków\nb) zespół akredytowany przy Ochotniczej Straży Pożarnej","answer":null,"answer_text":"Popraw podane wyrażenia, zastępując wyrazy zapożyczone wyrazami polskimi:","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad/15","paper_id":"jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2005,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nIntencją autora artykułu było:\nA. nakłonienie do respektowania ustawy o ochronie języka polskiego.\nB. ośmieszenie ustawy o ochronie języka polskiego.\nC. poinformowanie o ustawie o ochronie języka polskiego.\nD. wywołanie dyskusji o czystości języka polskiego.\n7\nCzęść II - pisanie własnego tekstu\nTemat 1: Różne wizje zaświatów. Analizując Tren X Jana Kochanowskiego i wiersz Urszula\nKochanowska Bolesława Leśmiana, zwróć uwagę na portret dziecka oraz kreacje\ninnych bohaterów.\nJan Kochanowski Tren X\nOrszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała?\nW którą stronę, w którąś sie krainę udała?\nCzyś ty nad wszystki nieba wysoko wniesiona\nI tam w liczbę aniołków małych policzona?\nCzyliś do raju wzięta? Czyliś na szcześliwe\nWyspy zaprowadzona? Czy cię przez teskliwe\nCharon jeziora wiezie i napawa zdrojem\nNiepomnym, że ty nie wiesz nic o płaczu mojem?\nCzy, człowieka zrzuciwszy i myśli dziewicze,\nWzięłaś na się postawę i piórka słowicze?\nCzyli sie w czyścu czyścisz, jesli z strony ciała\nJakakolwiek zmazeczka na tobie została?\nCzyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była,\nNiżeś sie na mą ciężką żałość urodziła?\nGdzieśkolwiek jest, jesliś jest, lituj mej żałości,\nA nie możesz li w onej dawnej swej całości,\nPociesz mię, jako możesz, a staw się przede mną\nLubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną.\n[J. Kochanowski, Treny, Wrocław, 1999.]\nBolesław Leśmian Urszula Kochanowska\nGdy po śmierci w niebiosów przybyłam pustkowie,\nBóg długo patrzał na mnie i głaskał po głowie.\n„Zbliż się do mnie, Urszulo! Poglądasz, jak żywa\nZrobię dla cię, co zechcesz, byś była szczęśliwa.”\n„Zrób tak, Boże - szepnęłam - by w nieb Twoich krasie\nWszystko było tak samo, jak tam - w Czarnolasie!” -\nI umilkłam zlękniona i oczy unoszę,\nBy zbadać, czy się gniewa, że Go o to proszę?\nUśmiechnął się i skinął - i wnet z Bożej łaski\nPowstał dom kubek w kubek, jak nasz - Czarnolaski.\nI sprzęty i donice rozkwitłego ziela\nTak podobne, aż oczom straszno od wesela!\nI rzekł: „Oto są - sprzęty, a oto - donice.\n8\nTylko patrzeć, jak przyjdą stęsknieni rodzice!\nI ja, gdy gwiazdy do snu poukładam w niebie,\nNieraz do drzwi zapukam, by odwiedzić ciebie!”\nI odszedł, a ja zaraz krzątam się, jak mogę -\nWięc nakrywam do stołu, omiatam podłogę -\nI w suknię najróżowszą ciało przyoblekam\nI sen wieczny odpędzam - i czuwam - i czekam\nJuż świt pierwszą roznietą złoci się po ścianie,\nGdy właśnie słychać kroki i do drzwi pukanie\nWięc zrywam się i biegnę! Wiatr po niebie dzwoni!\nSerce w piersi zamiera Nie! To - Bóg, nie oni!\n[B. Leśmian, Poezje, Warszawa, 1965.]\nTemat 2: To chory kąt ( ) - analizując fragment, zwróć uwagę na przemyślenia\nStanisława Wokulskiego dotyczące sytuacji w kraju i odnieś je do innych opinii\no społeczeństwie wyrażonych w Lalce Bolesława Prusa.\nBolesław Prus Lalka (fragmenty)\nZnalazłszy się na ulicy Wokulski stanął na chodniku, jakby namyślając się, dokąd iść.\nNie ciągnęło go nic w żadną stronę. Dopiero gdy przypadkiem spojrzał w prawo, na swój\nnowo wykończony sklep, przed którym już zatrzymywali się ludzie, odwrócił się ze wstrętem\ni poszedł w lewo.\n„Dziwna rzecz, jak mnie to wszystko mało obchodzi” - rzekł do siebie. Potem myślał\no tych kilkunastu ludziach, którym już daje zajęcie, i o tych kilkudziesięciu, którzy od\npierwszego maja mieli dostać u niego zajęcie, o tych setkach, dla których w ciągu roku miał\nstworzyć nowe źródła pracy, i o tych tysiącach, którzy dzięki jego tanim towarom mogli sobie\npoprawić nędzny byt - i - czuł, że ci wszyscy ludzie i ich rodziny nic go w tej chwili nie\ninteresują.\n„Sklep odstąpię, nie zawiążę spółki i wyjadę za granicę” - myślał.\n„A zawód, jaki zrobisz ludziom, którzy w tobie położyli nadzieję?”\n„Zawód? Alboż mnie samego nie spotkał zawód? ” ( )\nStanął i patrzył. Dzień przedświąteczny i ładna pogoda wywabiły mnóstwo ludzi na\nbruk miejski. Sznur powozów i pstrokaty falujący tłum między Kopernikiem i Zygmuntem\nwyglądał jak stado ptaków, które właśnie w tej chwili unosiły się nad miastem dążąc ku\npółnocy.\n„Szczególna rzecz - mówił. - Każdy ptak w górze i każdy człowiek na ziemi wyobraża\nsobie, że idzie tam, dokąd chce. I dopiero ktoś stojący na boku widzi, że wszystkich razem\npcha naprzód jakiś fatalny prąd, mocniejszy od ich przewidywań i pragnień. Może nawet ten\nsam, który unosi smugi iskier wydmuchniętych przez lokomotywę podczas nocy? Błyszczą\nprzez mgnienie oka, aby zgasnąć na całą wieczność, i to nazywa się życiem. ( )”\nNieustanny turkot i szmer wydał się Wokulskiemu nieznośnym, a wewnętrzna pustka\nstraszliwą. Chciał czymś się zająć i przypomniał sobie, że jeden z zagranicznych kapitalistów\npytał go o zdanie w kwestii bulwarów nad Wisłą. Zdanie już miał wyrobione: Warszawa\n9\ncałym swoim ogromem ciąży i zsuwa się ku Wiśle. Gdyby brzegi rzeki obwarować\nbulwarami, powstałaby tam najpiękniejsza część miasta: gmachy, sklepy, aleje\n„Trzeba spojrzeć, jak by to wyglądało?” - szepnął Wokulski i skręcił na ulicę Karową.\n( )\nNa Karowej odetchnął. Zdawało mu się, że jest jedną z plew, które już odrzucił młyn\nwielkomiejskiego życia, i że powoli spływa sobie gdzieś na dół tym rynsztokiem zaciśniętym\nodwiecznymi murami.\n„Cóż, bulwary? - myślał. - Postoją jakiś czas, a potem będą walić się, zarośnięte\nzielskiem i odrapane, jak te oto ściany. Ludzie, którzy je budowali z wielką pracą, mieli także\nna celu zdrowie, bezpieczeństwo, majątek, a może zabawy i pieszczoty. I gdzie oni są?\nZostały po nich spękane mury, jak skorupa po ślimaku dawnej epoki. A cały pożytek z tego\nstosu cegieł i tysiąca innych stosów będzie, że przyszły geolog nazwie je skałą ludzkiego\nwyrobu, jak my dziś koralowe rafy albo kredę nazywamy skałami wyrobu pierwotniaków.\nI cóż ma z trudu swego człowiek?\nI z prac tych, które wszczął pod słońcem?\nZnikomość - jego dzieła gońcem,\nA żywot jego mgnieniem powiek.3\nGdziem ja to czytał, gdzie? Mniejsza o to.”\nZatrzymał się w połowie drogi i patrzył na ciągnącą się u jego stóp dzielnicę między\nNowym Zjazdem i Tamką. Uderzyło go podobieństwo do drabiny, której jeden bok stanowi\nulica Dobra, drugi - linia od Garbarskiej do Topieli, a kilkanaście uliczek poprzecznych\nformują jakby szczeble.\n„Nigdzie nie wejdziemy po tej leżącej drabinie - myślał. - To chory kąt, dziki kąt.”\nI rozważał pełen goryczy, że ten płat ziemi nadrzecznej, zasypany śmieciem z całego\nmiasta, nie urodzi nic nad parterowe i jednopiętrowe domki barwy czekoladowej i jasnożółtej,\nciemnozielonej i pomarańczowej. ( )\n„Nic, nic! ” - powtarzał tułając się po uliczkach, gdzie widać było rudery zapadnięte\nniżej bruku, z dachami porosłymi mchem, lokale z okiennicami dniem i nocą zamkniętymi na\nsztaby, drzwi zabite gwoździami, naprzód i w tył powychylane ściany, okna łatane papierem\nalbo zatkane łachmanem.\nSzedł, przez brudne szyby zaglądał do mieszkań i nasycał się widokiem szaf bez drzwi,\nkrzeseł na trzech nogach, kanap z wydartym siedzeniem, zegarów o jednej skazówce\nz porozbijanymi cyferblatami. Szedł i cicho śmiał się na widok wyrobników wiecznie\nczekających na robotę, rzemieślników, którzy trudnią się tylko łataniem starej odzieży,\nprzekupek, których całym majątkiem jest kosz zeschłych ciastek - na widok obdartych\nmężczyzn, mizernych dzieci i kobiet niezwykle brudnych.\n„Oto miniatura kraju - myślał - w którym wszystko dąży do spodlenia i wytępienia\nrasy. Jedni giną z niedostatku, drudzy z rozpusty. Praca odejmuje sobie od ust, ażeby karmić\nniedołęgów; miłosierdzie hoduje bezczelnych próżniaków, a ubóstwo nie mogące zdobyć się\nna sprzęty otacza się wiecznie głodnymi dziećmi, których największą zaletą jest wczesna\nśmierć.\nTu nie poradzi jednostka z inicjatywą, bo wszystko sprzysięgło się, ażeby ją spętać\ni zużyć w pustej walce - o nic.”\nPotem w wielkich konturach przyszła mu na myśl jego własna historia. Kiedy dzieckiem\nbędąc łaknął wiedzy - oddano go do sklepu z restauracją. Kiedy zabijał się nocną pracą będąc\nsubiektem - wszyscy szydzili z niego, zacząwszy od kuchcików, skończywszy na upijającej\n3 Wierszowany cytat pochodzi z poematu Włodzimierza Zagórskiego (1834 - 1902) pt. Król Salomon.\n10\nsię w sklepie inteligencji. Kiedy nareszcie dostał się do uniwersytetu - prześladowano go\nporcjami, które niedawno podawał gościom.\nOdetchnął dopiero na Syberii. Tam mógł pracować, tam zdobył uznanie i przyjaźń\nCzerskich, Czekanowskich, Dybowskich.4 Wrócił do kraju prawie uczonym, lecz gdy\nw\ntym\nkierunku\nszukał\nzajęcia,\nzakrzyczano\ngo\ni\nodesłano\ndo\nhandlu\n„To taki piękny kawałek chleba w tak ciężkich czasach!”\nNo i wrócił do handlu, a wtedy zawołano, że się sprzedał i żyje na łasce żony, z pracy\nMinclów.\nTraf zdarzył, iż po kilku latach żona umarła zostawiając mu dość spory majątek.\nPochowawszy ją Wokulski odsunął się nieco od sklepu, a znowu zbliżył się do książek.\nI może z galanteryjnego kupca zostałby na dobre uczonym przyrodnikiem, gdyby znalazłszy\nsię raz w teatrze nie zobaczył panny Izabeli.\n[B. Prus, Lalka, Warszawa 1956.]\nWybieram temat:\n4 Czerski Jan (1845 - 1892) - przyrodnik i geolog, zesłany w r. 1863 na Syberię, badał tam faunę i pokłady\nwęgla. Czekanowski Aleksander (1830 - 1876) - geograf i geolog, zesłany w r. 1863 na Syberię.\n11\nDybowski Benedykt (1833 - 1930) - uczony polski, antropolog, zesłany w r. 1864 na Syberię, badał tamtejszą\nprzyrodę i języki ludów syberyjskich.\n12\n13\n14","answer":"D","answer_text":"D\n1","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2005-styczen-probna-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2005 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"}]}