{"paper":{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":13,"source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nNa podstawie akapitu 1. wymień dwa argumenty, którymi uzasadniają swoją opinię osoby\nkwestionujące geniusz Chopina.\nPoziom podstawowy\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie sensu akapitu (rozpoznanie argumentacji opinii\nprzedstawionej w tekście)\nPrzykładowa odpowiedź:\nOsoby kwestionujące geniusz Chopina przypominają, że nie tworzył on skomplikowanych form\nmuzycznych oraz że komponował muzykę tylko na fortepian.\n2 p. - za poprawne wymienienie dwóch argumentów.\n1 p. - za poprawne wymienienie jednego argumentu.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nJaką funkcję w toku argumentacyjnym autora pełnią odwołania do książki Arthura Hedley’a\ni książki Józefa i Krystyny Chomińskich?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie zasady kompozycyjnej tekstu\nPrzykładowa odpowiedź:\nOdwołania do książki Arthura Hedley’a i książki Józefa i Krystyny Chomińskich pokazują,\nże są znawcy, dla których w ocenie muzyki najważniejsze jest kryterium formalne.\n1 p. - za poprawne wymienienie jednej funkcji odwołań do publikacji o Chopinie.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nZaznacz, w którym ze znaczeń, wymienionych w „Słowniku Języka Polskiego” PWN, został\nużyty w akapicie 1. wyraz fenomen.\nfenomen m IV, D. -u, Ms. ~nie; lm M. -y, D. -ów\n1. DB. -a; lm DB. -ów «ktoś nadzwyczajny, niezwykle uzdolniony, utalentowany»:\nAktorski, śpiewaczy fenomen.\n2. «rzadkie, niezwykłe zjawisko; rzecz wyjątkowa, zadziwiająca»: Muzealny fenomen.\nFenomen natury.\n3. filoz. «zjawisko fizyczne lub psychiczne będące przedmiotem poznania doświadczalnego;\nw szerszym znaczeniu: każdy fakt empiryczny będący punktem wyjścia badań\nnaukowych» ágr.ń","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie znaczenia słowa, w którym zostało ono użyte\nw tekście\nPrzykładowa odpowiedź:\nW drugim.\n1 p. - za poprawne wskazanie znaczenia słowa.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nOstatnie zdanie akapitu 2. autor rozpoczyna słowami: Wystarczy jednak uwolnić się\nod dawnego schematu. O jakim schemacie oceniania wielkości w muzyce jest tu mowa?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie zależności między językiem i kompozycją teksu\nPrzykładowa odpowiedź:\nMówi się tu o tradycyjnych kryteriach.\n1 p. - za poprawne nazwanie schematu oceniania wielkości w muzyce.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n3","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nJaką funkcję w kompozycji całości tekstu pełni ostatnie zdanie akapitu 2.?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie tezy w tekście\nPrzykładowa odpowiedź:\nJest tezą.\n1 p. - za poprawne rozpoznanie tezy tekstu.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nNa czym polega zasługa Chopina związana z wykorzystaniem fortepianu? (akapit 3.)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie sensu akapitu\nPrzykładowa odpowiedź:\nChopin poszerzył skalę możliwości gry na fortepianie.\n1 p. - za poprawne określenie jednej zasługi Chopina związanej z wykorzystaniem\nfortepianu.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nWyjaśnij, czemu służy zestawienie Chopina z innymi twórcami? (akapit 4.)\nPoziom podstawowy\n5","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie intencji autora\nPrzykładowa odpowiedź:\nAutor zestawia Chopina z innymi twórcami, aby pokazać, że należy on do największych artystów\nświata (podobnie jak Szekspir i Michał Anioł).\n1 p. - za poprawne określenie intencji autora.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nJaka zaleta i jakie zagrożenie wynikają z pozostawionej przez Chopina swobody interpretacji\njego utworów? Odpowiedz na podstawie akapitu 7.\nZaleta:\nZagrożenie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie sensu akapitu\nPrzykładowa odpowiedź:\nPozostawiona przez Chopina swoboda interpretacji jego utworów z jednej strony tworzy\nszansę istnienia różnych odmian tego samego utworu, co jest zaletą, z drugiej zaś może\nspowodować interpretację sprzeczną z dziełem kompozytora, co jest wadą.\n2 p. - za poprawne określenie wady i zalety swobody w interpretacji dzieł Chopina.\n1 p. - za poprawne określenie wady lub zalety swobody w interpretacji dzieł Chopina.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nWypisz z akapitu 7. cztery wyrazy należące jednocześnie do terminologii muzycznej\ni literackiej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie charakterystycznych cech stylu i języka tekstu\nPrzykładowa odpowiedź:\nNp.: styl, interpretacja, fraza, utwór.\n1 p. - za poprawne wypisanie czterech terminów.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n4","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nWymień dwie cechy muzyki Chopina, które świadczą o jej patriotycznym charakterze.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie sensu fragmentów (zdań, grupy zdań, akapitu)\nPrzykładowa odpowiedź:\nO patriotycznym charakterze muzyki Chopina świadczą nawiązania do polskiej tradycji\nludowej oraz nawiązania do losów Polski.\n1 p. - za poprawne określenie dwóch cech muzyki Chopina, które świadczą o jej narodowym\ncharakterze.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (3 pkt)\nNa podstawie tekstu sformułuj trzy argumenty potwierdzające geniusz Chopina.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-3)\nKorzystanie z informacji\nWyodrębnienie i sformułowanie wykorzystanych w tekście\nargumentów\nPrzykładowa odpowiedź:\nGeniusz Chopina potwierdza np. nowatorstwo jego utworów, bogactwo tematów, uczuć\ni nastrojów oraz logika kompozycji.\n3 p. - za poprawne określenie trzech cech muzyki Chopina potwierdzających jego geniusz.\n2 p. - za poprawne określenie dwóch cech muzyki Chopina potwierdzających jego geniusz.\n1 p. - za poprawne określenie jednej cechy muzyki Chopina potwierdzającej jego geniusz.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"12","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (3 pkt)\nWymień trzy cechy tekstu, które nadają mu charakter argumentacyjny.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-3)\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie zasady kompozycyjnej tekstu (argumentacyjnego\ncharakteru tekstu)\nPrzykładowa odpowiedź:\nNa argumentacyjny charakter tekstu wskazują: postawienie tezy, użycie argumentów\n(kontrargumentów), użycie przykładów.\n3 p. - za poprawne określenie trzech cech wskazujących, że czytany tekst ma charakter\nargumentacyjny.\n2 p. - za poprawne określenie dwóch cech wskazujących, że czytany tekst ma charakter\nargumentacyjny.\n1 p. - za poprawne określenie jednej cechy wskazującej, że czytany tekst ma charakter\nargumentacyjny.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2012,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nJaką funkcję pełni zdanie pytające w akapicie 1., a jaką w 2.?\nPoziom podstawowy\n6\nCzęść II - pisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim zamieszczonym\nw arkuszu. Wybierz temat i napisz wypracowanie nie krótsze niż dwie\nstrony (około 250 słów).\nTemat 1. Zanalizuj wypowiedzi i zachowania bohaterów ukazane we fragmencie Lalki\nBolesława Prusa. W kontekście całej powieści wyjaśnij, co prezentowana scena\nmówi o Stanisławie Wokulskim.\nLALKA\nPunkt o drugiej przyprowadzono dwa piękne wierzchowce. Wokulski stanął przy swoim,\na w parę minut ukazała się pani Wąsowska. Miała obcisłą amazonkę, kształty Junony,\nkasztanowate włosy zebrane w jeden węzeł. Końcem nogi oparła się na ręku stangreta i jak\nsprężyna rzuciła się na siodło. Szpicrózga drżała w jej ręce. Wokulski tymczasem spokojnie\ndopasowywał strzemiona. [ ]\nKilka minut jechali kłusem. Potem pani Wąsowska położyła rękojeść szpicrózgi na ustach,\npochyliła się i poleciała galopem. [ ] Nagle pani osadziła konia na miejscu, była\nzarumieniona, zadyszana. [ ]\n- Cóż znowu z tym siodłem! - zawołała nagle. - Mój panie, popręg mi się odpiął proszę\nzobaczyć Wokulski zeskoczył z konia. Zaszedł z prawej strony - popręg był mocno\nprzypasany.\n- Ależ nie tam O, tu Tu coś psuje się, około strzemienia.\nZawahał się, lecz odsunął jej amazonkę i włożył rękę pod siodło. Nagle krew uderzyła mu\ndo głowy: wdówka w taki sposób ruszyła nogą, że jej kolano dotknęło twarzy Wokulskiego.\n- No i cóż? No i cóż? - pytała niecierpliwie.\n- Nic - odparł. - Popręg jest mocny\n- Pocałowałeś mnie pan w nogę! - krzyknęła.\n- Nie.\nWtedy trzasnęła konia szpicrózgą i poleciała cwałem szepcząc:\n„Głupiec czy kamień! ”\nWokulski powoli siadł na konia. Niewysłowiony żal ścisnął mu serce, gdy pomyślał:\n„Czy i panna Izabela jeździ konno? I kto też jej poprawia siodło? ”\nKiedy dojechał do pani Wąsowskiej, wybuchnęła śmiechem:\n- Cha! cha! cha! Jesteś pan nieoceniony! - W takiej chwili stu innych na pańskim\nmiejscu powiedziałoby, że żyć beze mnie nie mogą, że zabrałam im spokój, i tam dalej\nA ten odpowiada krótko: nie! [ ] Już określiłam sobie pana: pan jesteś pedant. Co wieczór,\nnie wiem o której, ale zapewne przed dziesiątą, robisz pan rachunki, potem idziesz spać,\nale przed spaniem mówisz pacierz, głośno powtarzając: Nie pożądaj żony bliźniego twego.\nCzy tak?\n- Niech pani mówi dalej.\n- Nie będę nic mówić, bo mnie już i rozmowa z panem męczy. [ ] Prezesowa przez kilka\ntygodni tłomaczyła mi, że pan jesteś oryginalny człowiek, zupełnie różny od innych,\na tymczasem widzę, że pan jesteś najzwyklejszy pedant. Czy tak?\n- Tak.\n- Widzi pan, jak ja się znam na ludziach. Może byśmy jeszcze pojechali galopem. Albo -\nnie, już mi się nie chce, jestem zmęczona. Ach gdybym choć raz w życiu spotkała\nprawdziwie nowego człowieka\n- A z tego co by pani przyszło?\n- Miałby jakiś nowy sposób postępowania, mówiłby mi nowe rzeczy, czasami\nrozgniewałby mnie do łez, potem sam śmiertelnie obraziłby się na mnie, a potem - naturalnie\nmusiałby przepraszać. O, ten zakochałby się we mnie do szaleństwa! Wpiłabym mu się tak\nw serce i pamięć, że nawet w grobie nie zapomniałby o mnie No, taką miłość rozumiem.\n- A pani co by mu dała w zamian? - spytał Wokulski, któremu robiło się coraz ciężej\ni smutniej.\n- Czy ja wiem? Może i ja zdecydowałabym się na jakie szaleństwo\nPoziom podstawowy\n7\n- Teraz ja powiem, co by ten nowy człowiek dostał od pani - mówił Wokulski czując,\nże zbiera w nim gorycz. - Naprzód, dostałby długą listę wielbicieli dawniejszych, następnie,\ndrugą listę wielbicieli, którzy nastąpią po nim, a w czasie antraktu miałby możność\nsprawdzania czy na koniu dobrze leży siodło\n- To nikczemne, co pan powiedziałeś! - krzyknęła pani Wąsowska ściskając szpicrózgę. [ ]\n- Za pozwoleniem. Przede wszystkim nie używajmy zbyt silnych wyrazów, które wcale\nnie odpowiadają spacerowej sytuacji. Między nami nie ma mowy o uczuciach, tylko\no poglądach. Otóż, moim zdaniem, w poglądzie pani na miłość istnieją nie dające się\npogodzić kontrasty.\n- Proszę? - zdziwiła się wdówka. - To, co pan nazywasz kontrastami, ja najdoskonalej\ngodzę w życiu.\n- Mówi pani o częstej zmianie kochanków\n- Jeżeli łaska, nazwijmy ich wielbicielami.\n- A następnie, chce pani znaleźć jakiegoś nowego i nietuzinkowego człowieka, który by\nnawet w grobie nie zapomniał o pani. Otóż, o ile ja znam ludzką naturę, jest to cel\nnie do osiągnięcia. Ani pani z rozrzutnej w swoich względach nie stanie się oszczędną,\nani człowiek nietuzinkowy nie zechce zająć miejsca pośród kilku tuzinów\n- Może o tym nie wiedzieć - przerwała wdówka.\n- Ach, więc mamy i mistyfikację, dla udania się której potrzeba, ażeby bohater pani był\nślepy i głupi. Ale choćby takim był wybrany, czy sama pani miałaby odwagę zwodzić\nczłowieka, który by a ż t a k panią kochał?\n- Dobrze, więc powiedziałabym mu wszystko kończąc w ten sposób: pamiętaj, że Chrystus\nprzebaczył Magdalenie\n- I to by mu wystarczyło?\n- Ja sądzę.\n- A gdyby mu nie wystarczyło?\n- Zostawiłabym go w spokoju i odeszłabym.\n- Ale pierwej wpiłaby mu się pani w serce i w pamięć tak, ażeby pani nawet w grobie\nnie zapomniał! - wybuchnął Wokulski. - Piękny świat, ten wasz świat I miłe są te\nkobiety, przy których, kiedy im człowiek w najlepszej wierze oddaje własną duszę, jeszcze\nmusi spoglądać na zegarek, ażeby nie spotkał swoich poprzedników i nie przeszkadzał\nnastępcom. Pani, nawet ciasto, ażeby wyrosło, potrzebuje dłuższego czasu; czy więc podobna\nwielkie uczucie wyhodować w takim pośpiechu, na takim jarmarku?\nNiech pani skwituje z wielkich uczuć, to pozbawia snu i odbiera apetyt. Po co kiedyś\nzatruwać życie jakiemuś człowiekowi, którego zapewne dziś jeszcze pani nie zna? Po co\nsobie samej mącić dobry humor? Lepiej trwać przy programie prędkich i częstych zwycięstw,\nktóre innym nie szkodzą, a pani jakoś zapełniają życie. [ ]\n- Wszyscy jesteście nędznicy. Kiedy kobieta, w pewnej epoce życia, marzy o idealnej\nmiłości, wyśmiewacie jej złudzenia i domagacie się kokieterii, bez której panna jest dla was\nnudna, a mężatka głupia. [ ]\nJadąc o kilka kroków za panią Wąsowską, Wokulski rozmyślał:\n„Więc to taki świat? Jedne w nim sprzedają się ludziom prawie zgrzybiałym, a inne\ntraktują ludzkie serca jak polędwicę. Dziwna to jednak kobieta z tej pani! bo złą nie jest, ma\nnawet szlachetne porywy ”\nPani Wąsowska nagle zawróciła konia i bystro patrząc na Wokulskiego spytała:\n- Między nami pokój czy wojna?\n- Czy mogę być szczerym?\n- Proszę.\n- Mam dla pani głęboką wdzięczność. W jednej godzinie dowiedziałem się od pani więcej\naniżeli przez całe życie.\n- Ode mnie? Zdaje się panu. Mam w sobie parę kropli krwi węgierskiej, więc kiedy\nwsiądę na konia, szaleję i plotę niedorzeczności. [ ] A teraz pocałuj mnie pan w rękę; jesteś\npan rzeczywiście interesujący. Wyciągnęła rękę, którą Wokulski ucałował, szeroko otwierając\noczy ze zdziwienia.\nBolesław Prus, Lalka, Warszawa 1991\nPoziom podstawowy\n8\nTemat 2. Analizując podany fragment Ustępu III części Dziadów, porównaj dwa wizerunki\nwładców oraz wyjaśnij, czemu służy ich zestawienie w utworze Adama Mickiewicza.\nPOMNIK PIOTRA WIELKIEGO\nZ wieczora na dżdżu stali dwaj młodzieńce\nPod jednym płaszczem, wziąwszy się za ręce:\nJeden, ów pielgrzym, przybylec z zachodu,\nNieznana carskiej ofiara przemocy;\nDrugi był wieszczem ruskiego narodu1,\nSławny pieśniami na całej północy.\nZnali się z sobą niedługo, lecz wiele -\nI od dni kilku już są przyjaciele.\nIch dusze wyższe nad ziemskie przeszkody,\nJako dwie Alpów spokrewnione skały,\nChoć je na wieki rozerwał nurt wody:\nLedwo szum słyszą swej nieprzyjaciółki,\nChyląc ku sobie podniebne wierzchołki.\nPielgrzym coś dumał nad Piotra kolosem2,\nA wieszcz rosyjski tak rzekł cichym głosem:\n„Pierwszemu z carów, co te zrobił cuda,\nDruga carowa pamiętnik stawiała3.\nJuż car odlany w kształcie wielkoluda\nSiadł na brązowym grzbiecie bucefała\nI miejsca czekał, gdzie by wjechał konno.\nLecz Piotr na własnej ziemi stać nie może,\nW ojczyźnie jemu nie dosyć przestronno,\nPo grunt dla niego posłano za morze.\nPosłano wyrwać z finlandzkich nadbrzeży\nWzgórek granitu; ten na Pani4 słowo\nPłynie po morzu i po lądzie bieży,\nI w mieście pada na wznak przed carową.\nJuż wzgórek gotów; leci car miedziany,\nCar knutowładny w todze Rzymianina,\nWskakuje rumak na granitu ściany,\nStaje na brzegu i w górę się wspina.\nNie w tej postawie świeci w starym Rzymie\nKochanek ludów, ów Marek Aureli,\nKtóry tam naprzód rozsławił swe imię,\nŻe wygnał szpiegów i donosicieli:\nA kiedy zdzierców domowych poskromił,\nGdy nad brzegami Renu i Paktolu\nHordy najezdców barbarzyńskich zgromił,\nDo spokojnego wraca Kapitolu.\nPiękne, szlachetne, łagodne ma czoło,\nNa czole błyszczy myśl o szczęściu państwa;\nRękę poważnie wzniósł, jak gdyby wkoło\nMiał błogosławić tłum swego poddaństwa,\nA drugą rękę opuścił na wodze,\nRumaka swego zapędy ukraca.\nZgadniesz, że mnogi lud tam stał na drodze\nI krzyczał: „Cesarz, ojciec nasz powraca!”\nCesarz chciał z wolna jechać między tłokiem,\nWszystkich ojcowskim udarować okiem.\nKoń wzdyma grzywę, żarem z oczu świeci,\nLecz zna, że wiezie najmilszego z gości,\nŻe wiezie ojca milijonom dzieci,\nI sam hamuje ogień swej żywości;\nDzieci przyjść blisko, ojca widzieć mogą.\nKoń równym krokiem, równą stąpa drogą.\nZgadniesz, że dojdzie do nieśmiertelności!5\nCar Piotr wypuścił rumakowi wodze,\nWidać, że leciał tratując po drodze,\nOd razu wskoczył aż na sam brzeg skały.\nJuż koń szalony wzniósł w górę kopyta,\nCar go nie trzyma, koń wędzidłem zgrzyta,\nZgadniesz, że spadnie i pryśnie w kawały.\nOd wieku stoi, skacze, lecz nie spada,\nJako lecąca z granitów kaskada,\nGdy ścięta mrozem nad przepaścią zwiśnie: -\nLecz skoro słońce swobody zabłyśnie\nI wiatr zachodni ogrzeje te państwa,\nI cóż się stanie z kaskadą tyraństwa?”\nAdam Mickiewicz, Dziadów część III Ustęp,\nWrocław 1984\n1był wieszczem ruskiego narodu - prawdopodobnie Aleksander Puszkin, choć istnieją przypuszczenia,\nże Mickiewicz mógł mieć na myśli Rylejewa.\n2nad Piotra kolosem - monumentalny pomnik Piotra I, dłuta francuskiego rzeźbiarza Falconeta, odsłonięty\nw roku 1782\n3(Adam Mickiewicz, Objaśnienia) Druga carowa pamiętnik stawiała. Na pomniku Piotra jest napis: Petro primo\nCatharina secunda. - „Piotrowi pierwszemu Katarzyna druga”.\n4Pani - carowej Katarzyny II.\n5(Adam Mickiewicz, Objaśnienia) Zgadniesz, że dojdzie do nieśmiertelności! - pomnik konny kolosalny Piotra\nroboty Falkoneta i posąg Marka Aureliusza stojący teraz w Rzymie w Kapitolium są tu wiernie opisane.\nPoziom podstawowy\n9\nna temat nr\nPoziom podstawowy\n10\nPoziom podstawowy\n11\nPoziom podstawowy\n12\nPoziom podstawowy\n13\nPoziom podstawowy\n14\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie zasady kompozycyjnej tekstu i jej funkcji\nPrzykładowa odpowiedź:\nW akapicie 1. zdanie pytające wyraża ironię autora tekstu, natomiast w akapicie 2.\nwprowadza nową myśl.\n2 p. - za poprawne określenie funkcji dwóch zdań pytających.\n1 p. - za poprawne określenie funkcji jednego zdania pytającego.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n5\nCZĘŚĆ II\nTworzenie informacji\nNapisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim\nzamieszczonym w arkuszu\nTemat 1. Zanalizuj wypowiedzi i zachowania bohaterów ukazane we fragmencie Lalki\nBolesława Prusa. W kontekście całej powieści wyjaśnij, co prezentowana scena\nmówi o Stanisławie Wokulskim.\nI. ROZWINIĘCIE TEMATU\nZa rozwinięcie tematu można uzyskać maksymalnie 25 punktów.\n1. Wstępne rozpoznanie i umiejscowienie fragmentu w powieści, np.:\n1 p.\na. pobyt Wokulskiego w Zasławiu przed zaręczynami z Izabelą,\nb. spotkanie arystokratów i Wokulskiego w Zasławiu,\nc. konna przejażdżka hrabiny Wąsowskiej i Wokulskiego w czasie pobytu w Zasławiu.\n2. Przedstawienie bohaterów fragmentu, np.:\n2 p.\na. hrabina Wąsowska, młoda wdowa,\nb. atrakcyjna, inteligentna kobieta,\nc. Stanisław Wokulski, specjalny gość prezesowej Zasławskiej,\nd. kupiec zaproszony do towarzystwa przedstawicieli wyższej sfery.\n3. Określenie sądów i zachowań Wąsowskiej, np.:\n7 p.\na. energiczna, pełna ekspresji,\nb. okazuje zainteresowanie Wokulskim i prowokuje go,\nc. szuka rozrywki,\nd. znakomita aktorka, umiejętnie reżyseruje swoje zachowania,\ne. bezpośrednia w sposobie zachowania i wypowiadanych sądach,\nf. inteligentna,\ng. wnikliwie analizuje osobowość Wokulskiego,\nh. prowokuje Wokulskiego do refleksji o sobie (o nim samym) i o relacjach z Izabelą,\ni. ironiczna i szydercza,\nj. świadoma swojego kobiecego uroku,\nk. miłość traktuje jak rozrywkę i należny sobie hołd ze strony mężczyzny,\nl. pragnie spotkać mężczyznę nietuzinkowego, takiego mogłaby pokochać,\nm. unika trwałych związków, które mogłyby ją rozczarować,\nn. uważa mężczyzn za hipokrytów,\no. kobiecą mistyfikację uważa za konieczność wynikającą z konwenansów,\np. sądy Wąsowskiej o Wokulskim są sprzeczne.\n4. Określenie sądów i zachowań Wokulskiego, np.:\n6 p.\na. powściągliwy i opanowany mimo zainteresowania, jakie wzbudza w nim Wąsowska,\nb. elegancki, swoją postawą wzbudza szacunek,\nc. słucha uważnie sądów wygłaszanych przez Wąsowską,\nd. krytyczny wobec poglądów Wąsowskiej,\ne. uważa, że prawdziwa miłość potrzebuje czasu,\nf. nie akceptuje kłamstwa i mistyfikacji,\ng. dystansuje się od świata arystokracji,\nh. szczery i bezkompromisowy,\ni. gardzi obłudą,\nj. próbuje wyobrazić sobie zachowanie Łęckiej w podobnej sytuacji,\nk. uważa, że poglądy Wąsowskiej na miłość są sprzeczne.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n6\n5. Odpowiedź na pytanie, co prezentowana scena w kontekście całej powieści mówi\no Wokulskim, np.:\n6 p.\na. zakochany w Izabeli,\nb. uczucia traktuje poważnie,\nc. wierzy w idealną miłość,\nd. jest pełen wewnętrznych sprzeczności związanych z miłością do Izabeli,\ne. miłość nie pozwala mu na trzeźwą ocenę postępowania Izabeli,\nf. zachowuje wobec Izabeli powściągliwość, mimo że jej zachowania doprowadzają go\ndo wzburzenia,\ng. żywi nadzieję, że z upływem czasu Izabela odwzajemni jego uczucie,\nh. poznanie kobiet z arystokracji budzi w nim podejrzliwość,\ni. nie potrafi wykorzystać w rzeczywistości wiedzy o zachowaniach arystokratek.\n6. Podsumowanie, np.:\ndostrzeżenie, że poglądy Wąsowskiej są niejednoznaczne, stanowią kontrast dla poglądów\ni zachowań Izabeli Łęckiej oraz jej stosunku do Wokulskiego; postawa Wokulskiego\nwskazuje na brak akceptacji prezentowanych poglądów i zachowań kobiet z arystokracji,\nale równocześnie bezradność spowodowaną uczuciem do Izabeli,\n3 p.\ndostrzeżenie, że scena pozwala charakteryzować Wokulskiego; postawa Wokulskiego\nwskazuje na brak akceptacji prezentowanych poglądów i zachowań kobiet z arystokracji,\nale równocześnie bezradność spowodowaną uczuciem do Izabeli,\n2 p.\ndostrzeżenie, że scena pozwala charakteryzować Wokulskiego.\n1 p.\nTemat 2. Analizując podany fragment Ustępu III części Dziadów, porównaj dwa wizerunki\nwładców oraz wyjaśnij, czemu służy ich zestawienie w utworze Adama\nMickiewicza.\nI. ROZWINIĘCIE TEMATU\nZa rozwinięcie tematu można uzyskać maksymalnie 25 punktów.\n1. Wstępne rozpoznanie utworu, np.:\n2 p.\na. spotkanie przyjaciół rozdzielonych przemocą (spokrewnione skały, które rozerwał\nnurt wody),\nb. spotkanie poetów różnych narodów (ludzi, których łączą wspólne idee i poglądy,\na dzieli tyrania władców),\nc. spotkanie osób należących do różnych kultur rodzi refleksję,\nd. pomniki władców (Piotra Wielkiego i Marka Aureliusza) ilustrują różnice\nw sposobie sprawowania władzy.\n2. Opis pomnika Piotra Wielkiego, np.:\n4 p.\na. znajduje się w Petersburgu,\nb. zbudowany przez carycę,\nc. zbudowany jako wyraz pychy władczyni,\nd. wielki (w kształcie wielkoluda),\ne. postawiony na skale zagrabionej obcej ziemi (wyrwanej z finlandzkich nabrzeży),\nf. materiał, z którego jest odlany pomnik, nawiązuje do czterech wieków ludzkości\n(miedzi i brązu),\ng. przedstawia cara na koniu nieujarzmionym, niebezpiecznym (bucefał),\nh. gotowego do podboju innych krajów,\ni. stoi samotnie (daleko od ludu),\nj. symbol władzy despotycznej.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n7\n3. Opis pomnika Marka Aureliusza, np.:\n3 p.\na. znajduje się w Rzymie,\nb. zbudowany przez lud,\nc. zbudowany z miłości, wdzięczności,\nd. zwrócony w stronę własnej ziemi (znajduje się w sercu ojczyzny - Kapitol),\ne. przedstawia Marka Aureliusza na spokojnym, poskromionym koniu,\nf. ukazuje postać pełną majestatu (mężczyzna o szlachetnych rysach),\ng. symbol republikanizmu.\n4. Przedstawienie wizerunku Piotra Wielkiego jako władcy, np.:\n5 p.\na. wyniosły, pełen pychy,\nb. impulsywny, gwałtowny,\nc. zaborczy (dążenie do podbicia innych krajów - na własnej ziemi stać nie może),\nd. zniewala lud (żąda bezwzględnego posłuszeństwa),\ne. stosuje przemoc (despotyczny - knutowładny),\nf. prowadzi do wojen,\ng. stwarza pozory rządów ojcowskich, sprawiedliwych (w todze Rzymianina),\nh. nie zważa na cierpienia innych (poświęca wiele ofiar dla osiągnięcia celu),\ni. jest zachłanny,\nj. kieruje się głosem natury (instynktu, nieposkromionych emocji),\nk. stara się wzbudzać lęk (podtrzymuje lęk),\nl. nie postępuje zgodnie z zasadami kultury zachodniej,\nm. prowadzi naród ku zgubie (przepaści).\n5. Przedstawienie wizerunku Marka Aureliusza jako władcy, np.:\n5 p.\na. potępia ludzi działających na szkodę ojczyzny (wygnał szpiegów i donosicieli),\nb. nie akceptuje wykorzystywania jednych ludzi przez innych, aferzystów (zdzierców\ndomowych),\nc. odwołuje się do dorobku cywilizacyjnego i kulturowego (występuje przeciwko\nbarbarzyństwu),\nd. broni ojczyzny,\ne. jest skuteczny w działaniu,\nf. dąży do zapewnienia spokoju w państwie,\ng. otacza czcią to, co stanowi sacrum,\nh. dąży do zapewnienia szczęścia (pragnie pomyślności obywateli - miał\nbłogosławić tłum),\ni. sprawiedliwy,\nj. łączy siłę i szlachetność,\nk. pełen powagi, dostojeństwa (rękę poważnie wzniósł),\nl. sprawuje władzę, rządzi (wypełnia obowiązki władcy - rękę opuścił na wodze),\nm. działa z namysłem, rozwagą (nie działa impulsywnie - łagodne ma czoło),\nn. okazuje dobroć (łagodność),\no. przyjmuje postawę ojcowską, paternalistyczną („ojciec nasz powraca”),\np. nie odgradza siebie od innych ludzi (jest wśród ludu, przystępny - chciał z wolna\njechać między tłokiem, dzieci przyjść blisko ojca widzieć mogą),\nq. działa w perspektywie ponadczasowej (nieśmiertelności, duchowości).\n6. Odpowiedź na pytanie, czemu służy zestawienie wizerunków władców, np.:\n3 p.\na. ocenie caratu,\nb. ocenie cywilizacji i kultury rosyjskiej jako azjatyckiej,\nc. przeciwstawienie rosyjskiemu despotyzmowi zachodnich ideałów racjonalizmu\ni wolności,\nd. wyrażenie wiary w zwycięstwo ideałów kultury zachodniej,\ne. uniwersalizacji problematyki III cz. Dziadów.\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n8\n7. Podsumowanie, np.:\ndostrzeżenie, że przedstawione we fragmencie dwa pomniki władców wyrażają dwa różne\nsposoby sprawowania władzy; określenie zasadniczych różnic w sposobach sprawowania\nwładzy w związku z cechami charakteru władców oraz ich postawami; charakterystyka\nwładców jest pretekstem do oceny caratu,\n3 p.\ndostrzeżenie, że przedstawione we fragmencie dwa pomniki władców wyrażają dwa różne\nsposoby sprawowania władzy; określenie zasadniczych różnic w sprawowaniu władzy\nw związku z cechami władców lub ich postawami,\n2 p.\ndostrzeżenie, że przedstawione we fragmencie dwa pomniki władców wyrażają dwa różne\nsposoby sprawowania władzy; dokonanie wartościowania tych sposobów (zły władca -\ndobry władca).\n1 p.\nII.\nKOMPOZYCJA (maksymalnie 5 punktów)\nKompozycję wypracowania ocenia się wtedy, gdy przyznane zostały punkty za rozwinięcie tematu.\n- podporządkowana zamysłowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnętrznie;\nprzejrzysta i logiczna; pełna konsekwencja w układzie graficznym;\n5 p.\n- uporządkowana wobec przyjętego kryterium, spójna; graficzne wyodrębnienie\ngłównych części;\n3 p.\n- wskazująca na podjęcie próby porządkowania myśli, na ogół spójna.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIII.\nSTYL (maksymalnie 5 punktów)\n- jasny, żywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi,\nurozmaicona leksyka;\n5 p.\n- zgodny z zastosowana formą wypowiedzi, na ogół jasny, wystarczająca leksyka;\n3 p.\n- na ogół komunikatywny, dopuszczalne schematy językowe.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIV.\nJĘZYK (maksymalnie 12 punktów)\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona składnia,\npoprawne: słownictwo, frazeologia, fleksja;\n12 p.\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia\ni fleksja;\n9 p.\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości poprawne:\nskładnia, słownictwo, frazeologia;\n6 p.\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, leksykalnych\n(słownictwo i frazeologia), fleksyjnych;\n3 p.\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów\nskładniowych, leksykalnych.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nV.\nZAPIS (maksymalnie 3 punkty)\n- bezbłędna ortografia, poprawna interpunkcja (nieliczne błędy);\n3 p.\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy II stopnia), na ogół poprawna interpunkcja;\n2 p.\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy różnego stopnia), interpunkcja niezakłócająca\nkomunikacji (mimo różnych błędów).\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nVI.\nSZCZEGÓLNE WALORY PRACY\n0-4 p.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2012-czerwiec-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2012 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"}]}