{"paper":{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":15,"source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.\nDrugie dno\nNie wiem, czy polskie ogórki kiszone i oscypek budzą w Europie pożądanie. Ale wiem,\nże trzeci nasz specjał - na pewno tak. Otóż w Europie pożądają polskiego reportażu\ni chcą, żebym opowiadał1 o jego fenomenie. Skąd się wziął, dlaczego literacki, dlaczego taki\ndobry i czy ja wiem, dlaczego oni go nie mają. Wiem - mówię. - Bo nie było u was komuny.\nWyciągam z zanadrza reportaż Barbary Łopieńskiej „Łapa w łapę” z 1976 roku,\ntłumaczę, że jest o tresowaniu tygrysów w cyrku, powstał na podstawie rozmowy z treserką,\npanią Haliną, i czytam im na głos niektóre fragmenty. Pierwszy: Jej rada jest taka: karmić\nprzed numerem. Nie za dużo, żeby nie były leniwe, ale i nie za mało. Bo jeden tygrys będzie\nsię z głodu podlizywał, znów drugi, nerwowy, może skoczyć. Drugi: Bić - to jest stara metoda.\nTeraz, od dziesięciu lat chyba, wszyscy treserzy przeszli na tresurę łagodną. Choć taka\ntresura jest jej zdaniem bardziej niebezpieczna. Zbytnie spoufalenie nie jest dobre. Trzeci:\nWszystkie naraz jeszcze nigdy się nie zbuntowały. Zresztą zdaniem pani Haliny to one\nby miały gorzej na wolności. Czy one w ogóle wiedzą, że siedzą w klatce? Czwarty: Treserem\nmoże zostać każdy człowiek z cyrku. Taki, który przeszedł choćby żonglerkę, czy, powiedzmy,\nczłowiek-guma.\nPonieważ u nas (mówię im) wszystko czytało się między wierszami, polski reportaż był\no tym, o czym był, ale też o czymś jeszcze. Reporterzy musieli nauczyć się pisać tak, żeby\nprzechytrzyć cenzora, być uczciwym wobec czytelnika i móc sobie samemu spojrzeć w oczy.\nW związku z tym reportaż, jak mówi Hanna Krall, był oazą przyzwoitości. Czytelnik szukał\nw nim drugiego dna. Tak do gazet zakradła się literatura. Więc teraz przeczytam państwu\n(mówię) jeszcze raz te fragmenty na głos. Jeśli chcecie wiedzieć, jak rozumiał to Polak\nw roku 1976, pamiętajcie, że tygrysy to obywatele, a treserzy to władza. Na przykład Służba\nBezpieczeństwa lub partia komunistyczna. Czytam, zagraniczna publiczność poruszona.\nNiestety, ostatnio we Włoszech poczułem, że już nie trafiam do odbiorców. Dotarło\ndo mnie, że 20-letni studenci nie mają zielonego pojęcia o istocie życia w komunie. Naprędce\npostanowiłem odmalować im niezbędne tło. Dzięki Bogu przypomniało mi się zdanie\nTorańskiej, że bez zgody państwa nie można było wydrukować nawet metki do majtek (sala\nsię śmieje!). Potem przypomniałem sobie, że był okres, kiedy każda maszyna do pisania,\nktórą ktoś miał w domu, musiała być zarejestrowana na milicji wraz z próbkami czcionek\n(jeden z profesorów spojrzał na mnie z wyrzutem, ale potem powiedziano mi, że część kadry\nma komunistyczne sympatie). Że mieliśmy przywódcę, który uważał, iż mężczyźnie powinien\nwystarczyć jeden krawat, bo drugi jest już burżuazyjnym zbytkiem (sala się śmieje). Biłem\nsię jeszcze z myślami, czy tłumaczyć coś o sowieckich łagrach lub wyrywaniu paznokci na\nprzesłuchaniach w bezpiece, bo klip2 z komuny mi wyszedł powierzchowny i muszę wreszcie\nnauczyć się na pamięć „Cywilizacji komunizmu” Tyrmanda3.\nNa podstawie: Mariusz Szczygieł, Już nie trafiam z drugim dnem, „Książki” 2012, nr 4.\n1 Autor nawiązuje do swoich wykładów i spotkań autorskich na uczelniach Europy Zachodniej.\n2 Klip - krótki film stanowiący ilustrację utworu muzycznego; teledysk.\n3 Leopold Tyrmand - prozaik, publicysta; w swoich utworach zawarł celną diagnozę komunizmu.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/1.1","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego, zdaniem autora, polski reportaż literacki jest wyjątkowym\nzjawiskiem.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nPrzykładowe odpowiedzi\nPonieważ ma ukryte sensy/znaczenia.\nPonieważ ma związek z doświadczeniem komunizmu.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/1.2","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"1.2","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.2. (0-3)\na) Z trzeciego akapitu zacytuj fragment stanowiący klucz do rozumienia reportażu\nBarbary Łopieńskiej Łapa w łapę.\nb) Na podstawie całego tekstu podaj po dwa przykłady: działań podejmowanych przez\nwładzę w stosunku do obywateli i reakcji obywateli na te działania.\nDziałania podejmowane przez władzę w stosunku do obywateli:\nReakcje obywateli na działania władzy:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-3)\nPrzykładowe odpowiedzi\na) Klucz do interpretacji: tygrysy to obywatele, a treserzy to władza\nUwaga: uznaje się cytat w granicach zdania.\nb)\nDziałania podejmowane przez władzę w stosunku do obywateli: przemoc, pozorna łagodność,\nstosowanie kar i nagród, zachowanie dystansu, izolowanie od świata, umożliwianie awansu\ndo aparatu władzy.\nReakcje obywateli na działania władzy: chęć przypodobania się, bunt, brak potrzeby wolności\n/ nieświadomość zniewolenia / brak solidarności / chęć awansowania.\nSchemat punktowania\n3 p. - wypisanie kluczowego fragmentu oraz sformułowanie dwóch informacji o metodach\nsprawowania władzy i dwóch informacji o postawach obywateli.\n2 p. - za spełnienie dwóch wymagań spośród w.w.\n1 p. - za spełnienie jednego wymagania spośród w.w.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/1.3","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"1.3","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.3. (0-2)\nNa podstawie trzeciego akapitu wpisz do tabeli metaforyczne sformułowania, które\nopisują postawy nadawców i odbiorców reportażu literackiego. Przekształć je tak, aby\nzachowały swoje znaczenie i nie zawierały metafory.\nCel użycia\nsformułowania\nMetaforyczne sformułowanie\nPrzekształcenie sformułowania\nokreślenie postawy\nnadawcy\nokreślenie postawy\nodbiorcy\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.3. (0-2)\nPrzykładowe odpowiedzi\nOkreślenie postawy nadawcy - móc spojrzeć sobie samemu w oczy - być uczciwym /\nszczerym wobec siebie samego; nie wstydzić się / nie czuć winnym.\nOdpowiedź dopuszczalna - oaza przyzwoitości.\nOkreślenie postawy odbiorcy - czytać między wierszami / szukać drugiego dna - rozumieć\nukryty sens / dostrzegać prawdę / być dociekliwym.\nSchemat punktowania\n2 p. - podanie oraz sparafrazowanie dwóch właściwych sformułowań.\n1 p - podanie dwóch właściwych sformułowań lub podanie i sparafrazowanie jednego\nsformułowania.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-1.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/1.4","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"1.4","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.4. (0-2)\nZilustruj podane cechy tekstu Drugie dno zaczerpniętymi z niego przykładami.\nCecha tekstu\nPrzykład z tekstu\nsubiektywizm\nlekki, żartobliwy ton\nsformułowania o charakterze\npotocznym","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.4. (0-2)\nPrzykładowe odpowiedzi\nSubiektywizm - oddanie własnych doświadczeń, refleksji / użycie 1 os. l. poj. np.: poczułem,\nże już nie trafiam.\nLekki, żartobliwy ton - karykaturalne przedstawienie komunizmu/odniesienie do metki od\nmajtek, jedynego krawatu / porównanie reportażu literackiego z ogórkami i oscypkiem.\nSformułowania o charakterze potocznym - kolokwializmy, np: dotarło do mnie, nie mają\nzielonego pojęcia, komuna, Dzięki Bogu, majtki, na milicji.\nUwaga: uznaje się trafnie dobrane cytaty.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne podanie trzech przykładów.\n1 p. - poprawne podanie dwóch przykładów.\n0 p. - podanie jednego przykładu; odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-1.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/1.5","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"1.5","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.5. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu liczące 40-60 słów.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.5. (0-3)\nPrzykładowa odpowiedź\nAutor zwraca uwagę na popularność polskiego reportażu w Europie i wskazuje przyczyny tej\npopularności. Przytacza fragment reportażu B. Łopieńskiej, ukazując dzięki niemu obraz\nówczesnej rzeczywistości i przykłady ukrytych w tekście sensów. Opisuje doświadczenia\nz zagranicznych wykładów i spotkań z młodymi ludźmi, którzy nie potrafią zrozumieć\nkomunistycznego kontekstu polskiego reportażu literackiego.\nSchemat punktowania\n3 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;\nadekwatny poziom uogólnienia, streszczenie logicznie spójne, właściwa liczba słów.\n2 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście\nALE zaburzenia dotyczące sposobu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia.\n1 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;\nALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-1.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/1.6","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"1.6","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.6. (0-2)\nPoniżej zamieszczono fragment, który można nazwać poetyckim reportażem z kraju\ndespotyzmu.\nLeci kibitka; żandarm powoźnika\nWali kułakiem, powoźnik żołnierzy\nWali biczyskiem, wszystko z drogi zmyka,\nKto się nie umknął, kibitka nań wbieży.\nGdzie? - Kto w niej jedzie? - Nikt nie śmie zapytać.\n[ ]\nLecz car stał jeszcze i dawał rozkazy;\nSwe pułki siwe, kare i bułane\nPuszcza, wstrzymuje po dwadzieście razy;\nZnowu piechotę przedłuża jak ścianę,\n[ ]\nBiedny narodzie! Żal mi twojej doli,\nJeden znasz tylko heroizm - niewoli.\na) Z którego utworu pochodzi ten fragment? Podaj tytuł i autora.\nTytuł: Autor:\nb) Z reportażu Barbary Łopieńskiej (przywołanego w tekście Mariusza Szczygła)\nzacytuj zdanie, które jest trafnym komentarzem do obrazu rzeczywistości ukazanego\nw powyższym fragmencie.","answer":"a","answer_text":"Zadanie 1.6. (0-2)\nPoprawna odpowiedź\na) Tytuł: Dziady cz. III (Ustęp) Autor: (Adam) Mickiewicz\nUwaga: informacje w nawiasach nie są obowiązkowe.\nb)\nBić. To jest stara metoda. Lub: Treserem może zostać każdy człowiek z cyrku. Wszystkie naraz\njeszcze nigdy się nie zbuntowały. Lub: Czy one w ogóle wiedzą, że siedzą w klatce?\nSchemat punktowania\n2 p. - podanie autora i tytułu oraz trafnego cytatu.\n1 p. - podanie autora i tytułu lub trafnego cytatu.\n0 p. - 1 poprawne przyporządkowanie LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-1.6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.\nKorzenie języka\nWybitny lingwista Derek Bickerton prowokacyjnie stwierdził, że pytanie o istotę języka\njest najważniejszym problemem w nauce, ponieważ bez języka nie bylibyśmy w stanie\npostawić innych wielkich pytań: o początek wszechświata, pochodzenie życia czy naturę\numysłu.\nW powszechnej świadomości posługiwanie się językiem tak ściśle wpisuje się w istotę\nbycia człowiekiem, że wielu z nas zapewne mogłoby się podpisać pod stwierdzeniem, że\ngdybyśmy znaleźli szympansa, z którym moglibyśmy swobodnie rozmawiać, nie\nzastanawialibyśmy się, jakim cudem małpa nauczyła się mówić, tylko raczej jakie choroby\nsprawiły, że ten człowiek z wyglądu przypomina małpę. Poszukiwaniami istoty języka, to\nznaczy odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób język wyewoluował i dlaczego potrafimy się\nnim tak sprawnie posługiwać, zajmuje się wielu przedstawicieli najróżniejszych dziedzin\nnauki. Michael Arbib, uczony z Uniwersytetu Południowej Kalifornii, porównał te\ninterdyscyplinarne wysiłki do starego dowcipu o wracającym z baru mężczyźnie, który późną\nMPO_1P\nnocą szuka pod latarnią kluczy do domu - nie dlatego, że właśnie tam je upuścił, ale dlatego,\nże tylko tam cokolwiek może zobaczyć. Różne dyscypliny wiedzy przypominają latarnie, pod\nktórymi uczeni prowadzą poszukiwania klucza do zrozumienia języka. Rozległe obszary\nspowite są w ciemnościach, dlatego musimy ograniczać się do miejsc, na które światło\nrzucają wyspecjalizowane dyscypliny. W ostatnich latach najjaśniej świeci latarnia\npostawiona przez neuronaukowców. Klucze do zrozumienia języka leżą w zasięgu ręki.\nDosłownie.\nTeoria „percepcji zorientowanej na działanie” głosi, że zwierzęta i ludzie postrzegają\nobiekty otaczającego je środowiska jako rzeczy, z którymi można coś zrobić: zjeść, walczyć\nz nimi lub uciec przed nimi. […] Teoria „mózgu przygotowanego na język” łączy wiele\nfaktów na temat języka w spójną historię. System neuronów lustrzanych4 wyewoluował do\nrozpoznawania cudzych ruchów i odczytywania intencji, czego ubocznym efektem było\npojawienie się zdolności do prostego naśladowania ruchów innych. Takimi zdolnościami\ncharakteryzowali się ostatni wspólni przodkowie ludzi i szympansów. Pojawienie się gatunku\nHomo związane było z udoskonaleniem zdolności imitacyjnych. Nasi przodkowie\n„wynaleźli” symboliczne gesty, a imitacja pozwoliła je spopularyzować wśród wielu\nosobników. W ten sposób powstała kultura (z komunikacją jako jej istotnym elementem),\ntransmitowana wśród całej populacji w drodze naśladownictwa. Komunikacja za pomocą\ngestów „przygotowała” mózgi na doniosłą zmianę - posługiwanie się w pełni symboliczną\nmową. Wszystko, co w języku nastąpiło potem: powstanie reguł gramatycznych, metafor\ni coraz bardziej abstrakcyjnych pojęć, jest już konsekwencją ewolucji kulturowej.\nO karierze neuronów lustrzanych zadecydowało także to, że łączą one w spójną całość\ndwie niekiedy przeciwstawiane sobie sfery: naturę i kulturę. Mówiąc o ewolucji języka,\nnależy pamiętać o roli wytworów kulturowych. To kultura sprawiła, że język wyrwany został\nz okowów dosłowności, dzięki czemu stał się środkiem wyrazu uczuć czy idei rodzących się\nw naszych umysłach. Kultura nie powstała jednak z niczego. Zawiązanie się ewolucji\nkulturowej jest konsekwencją korzystania ze zdolności do imitacji. Kultura wcale nie jest\nwięc zaprzeczeniem „logiki” ewolucji biologicznej, ale jej wytworem.\nNa podstawie: Łukasz Kwiatek, Mateusz Hohol, Korzenie języka, „Tygodnik Powszechny”, 2014, nr 6.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2.1","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nPrzekształć tytuł artykułu tak, aby wyrazić jego sens bez użycia metafory.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nPrzykładowe odpowiedzi\n- Pochodzenie języka.\n- Początki języka.\n- Geneza języka.\n- Skąd się wziął język?\n- Do czego jest nam potrzebny język?\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2.2","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego, według autorów tekstu, stwierdzenie lingwisty Dereka Bickertona\nma prowokacyjny charakter.\n4 Neurony lustrzane - grupa komórek nerwowych, które uaktywniają się podczas wykonywania pewnej\nczynności lub obserwowania jej u innych osobników.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nPrzykładowe odpowiedzi\nNaukowiec uznaje zgłębianie istoty języka za najważniejszy problem, a pomija badania\nzwiązane z innymi dziedzinami nauki. Uważa, że rozwiązanie tej kwestii pozwoli\nodpowiedzieć na „wielkie pytania” współczesnej nauki dotyczące egzystencji człowieka. Aby\nsformułować i odpowiedzieć na „wielkie pytania”, musimy najpierw zgłębić wiedzę na temat\njęzyka.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2.3","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2.3","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.3. (0-1)\nSformułuj argument potwierdzający puentę artykułu: Kultura wcale nie jest więc\nzaprzeczeniem „logiki” ewolucji biologicznej, ale jej wytworem.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.3. (0-1)\nPrzykładowe odpowiedzi\nKultura ewoluowała od zdolności imitacyjnych do posługiwania się pojęciami\nabstrakcyjnymi.\nKultura jest konsekwencją rozwoju człowieka\nKultura powstała także w drodze ewolucji.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawnie sformułowany argument.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2.4","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2.4","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.4. (0-2)\nNa podstawie ostatniego akapitu uzupełnij tabelę.\nLp. Spójnik\nFunkcja\nPrzykład zdania z tekstu\n1.\nwprowadzenie\nzdania, które\ndopełnia\ninformację\nzawartą w zdaniu\nnadrzędnym\n2.\nale","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.4. (0-2)\nPrzykładowe odpowiedzi\nże - wprowadza zadanie, które dopełnia informację zawartą w zdaniu nadrzędnym - To\nkultura sprawiła, że język wyrwany został z okowów dosłowności, dzięki czemu stał się\nśrodkiem wyrazu uczuć czy idei rodzących się w naszych umysłach.\nale - wprowadza zdanie przeciwstawne - Kultura wcale nie jest więc zaprzeczeniem „logiki”\newolucji biologicznej, ale jej wytworem.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne sformułowanie argumentu.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2.5","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2.5","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.5. (0-1)\nWyjaśnij, jakie znaczenie nadaje wyrazowi człon inter-.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.5. (0-1)\nPrzykładowe odpowiedzi\nCzłon inter- wskazuje związek między dwoma elementami, istnienie ich części wspólnej lub\nzależności między nimi.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne wyjaśnienie.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/2.6","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"2.6","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.6. (0-1)\nWyjaśnij, jak rozumiesz metaforę zastosowaną w zdaniu: Klucze do zrozumienia języka\nleżą w zasięgu ręki.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.6. (0-1)\nPrzykładowe odpowiedzi\nZrozumienie fenomenu języka jest możliwe dzięki nauce - m.in. nowo powstałym\nnarzędziom stworzonym przez neuronaukę.\nSposób rozwiązania problemu znajduje się blisko.\nOdkrycie istoty języka jest możliwe/ łatwe do osiągnięcia.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne wyjaśnienie.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-2.6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa","number":"3","points":null,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3.\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Czym dla człowieka może być dom rodzinny? Rozważ problem i uzasadnij\nswoje zdanie, odwołując się do fragmentu Starego domu Andrzeja Stasiuka\ni do innych tekstów kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250\nsłów.\nStary dom\nNikt już w nim nie zamieszka. Rozpada się z roku na rok coraz prędzej. Część starego\nsadu została wycięta i dopiero teraz widać, jaki był w rzeczywistości niepozorny i kruchy.\nOtwarta przestrzeń pochłania go jak nicość. Teraz widać go już z dala, ze starej zapuszczonej\ndrogi, którą nikt nie jeździ. Nic go już nie chroni. Tylko od zachodu zostało kilka starych\ndrzew.\nKiedyś jabłonie otaczały go z trzech stron. Jedynie od południa, od strony podwórka\ndocierało słońce. Reszta tonęła w cieniu. Teraz muszę sobie to wszystko przypominać,\nwymyślać od nowa, wyobrażać sobie rzeczy, które już kiedyś się zdarzyły. Od tego\nwyobrażania się zmieniają i stają się coraz wyraźniejsze. […]\nTeraz patrzę sobie na to wszystko z góry i jest jesień. Te osiem domów rozrzuconych\nluźno poza obrębem wsi rozpada się i próchnieje. Prawie wszyscy umarli. Po niektórych\nobejściach nie ma już śladu. Stodoła mojego dziadka też się rozpadła i teraz z podwórka\notwiera się widok na południe, widok, jakiego nigdy tutaj nie było. Jakby ktoś raptem zrobił\nokno w przestrzeni albo rozdarł powłokę świata. Parę miesięcy temu stałem oniemiały i nie\nmogłem oderwać wzroku od tego cudu. Patrzyłem poprzez czas, patrzyłem wskroś zdarzeń,\nna przestrzał tego wszystkiego, co było. Gapiłem się przez własne życie jak przez szybę\ni widziałem nieznany pejzaż. […]\nObejście składało się z pięciu budynków i muszę to opisać, ponieważ od jakiegoś czasu\nnie mogę zaznać spokoju. Zresztą niedługo rozpadną się ostatecznie i opis stanie się\nopowieścią, która przetrwa tylko dzięki czyjejś wierze. Na samym środku była studnia. […]\nOstatni kręg, ten wystający nad ziemię, miał na krawędzi wklęsłe wyżłobienie w miejscu,\ngdzie przez dziesiątki lat opierało się wiadro. Tak samo wycierają się progi i stopnie\nschodów. W każdym razie od południa stała stodoła, od północy dom, od zachodu\nmurowaniec, a od wschodu stajnia i chlew - wszystko w regularnym czworoboku i cieniu\nkilku wysokich topól. W tamtych okolicach stojące na uboczu zagrody poznawało się właśnie\npo starych ogromnych drzewach.\nWłaściwie większość życia toczyła się w cieniu. Wyjście na światło, w blask dnia to była\npewna niecodzienność. Cień drzew i brąz drewnianych, wytrawionych pogodą ścian domu\nMPO_1P\nstapiały się ze sobą i tworzyły coś w rodzaju osobnej pory dnia, oddzielnej aury, a może\ni dodatkowej pory roku. Słoneczny blask padał na środek podwórza i na studnię. […]\nNo więc nikt już nie zamieszka w tym domu. Podłogi zapadają się od stąpnięć. Z więźby\ndachowej sypie się żółty pył. Poszycie tu i ówdzie przecieka. Ktoś oderwał okiennice.\nFundamenty rozsadzają korzenie czarnego bzu i młodych jesionów. Ceglany komin kruszeje\nod deszczy i mrozów. Nie ma kto tutaj zamieszkać. Poza domem i murowańcem została tylko\nstudnia. Reszty nie ma. Zastąpiły ją nieznane wcześniej widoki otwierające się na południe\ni na zachód. Stamtąd nadciąga przestrzeń i wieją wiatry. Któregoś dnia albo nocy porwą\ni uniosą dom do nieba. Powietrzny wir rozerwie go i zetrze na pył, który będzie krążył wokół\nświata aż po ostatnie dni.\nTakie rzeczy sobie wyobrażam, gdy tak stoję i patrzę na jego upadek. Żeby siebie\nrozgrzeszyć, żeby nadać temu upadkowi jakiś sens. Nie potrafię tu wrócić. Potrafię tylko\nprzyjeżdżać i patrzeć, jak pleśń wchodzi na drzewo, a rdza w gwoździe. Okolica zamiera dom\npo domu i to jest tak, jakby zmniejszało się moje życie. Bo co się z nami stanie, gdy\nprzepadną wszystkie miejsca, w których przebywaliśmy? Będziemy musieli je wymyśleć od\nnowa i nasze dawne życie też zmieni się w wymysł, w igraszkę pamięci, w nic więcej.\nAndrzej Stasiuk, Stary dom, [w:] tenże, Nie ma ekspresów przy żółtych drogach, Wołowiec 2013.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 słów.\nSpróbuj opiewać okaleczony świat\nSpróbuj opiewać okaleczony świat.\nPamiętaj o długich dniach czerwca\ni o poziomkach, kroplach wina rosé.\nO pokrzywach, które metodycznie zarastały\nopuszczone domostwa wygnanych.\nMusisz opiewać okaleczony świat.\nPatrzyłeś na eleganckie jachty i okręty;\njeden z nich miał przed sobą długą podróż,\nna inny czekała tylko słona nicość.\nWidziałeś uchodźców, którzy szli donikąd,\nsłyszałeś oprawców, którzy radośnie śpiewali.\nPowinieneś opiewać okaleczony świat.\nPamiętaj o chwilach, kiedy byliście razem\nw białym pokoju i firanka poruszyła się.\nWróć myślą do koncertu, kiedy wybuchła muzyka.\nJesienią zbierałeś żołędzie w parku\na liście wirowały nad bliznami ziemi.\nOpiewaj okaleczony świat\ni szare piórko, zgubione przez drozda,\ni delikatne światło, które błądzi i znika\ni powraca.\n[2001]\nAdam Zagajewski, Anteny, Kraków 2005.\nMPO_1P\nna temat nr\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nTabelę wypełnia egzaminator!\nLiczba punktów\nSuma\nUzasadnienie przyznania 0 punktów\nrozprawka\nA.\n0 - 3 - 6\nB.\n0 - 4 - 8 - 12 - 18\ninterpretacja\nA.\n0 - 3 - 6 - 9\nB.\n0 - 5 - 10 - 15\nC.\n0 - 2 - 4\nD.\n0 - 3 - 6\nE.\n0 - 1 - 2\nF.\n0 - 2 - 4\nG.\n0 - 3 - 6\nH.\n0 - 2 - 4\nMPO_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.\nTemat 1. Czym dla człowieka może być dom rodzinny? Rozważ problem i uzasadnij\nswoje stanowisko, odwołując się do fragmentu Starego domu Andrzeja\nStasiuka i do innych tekstów kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej\n250 słów.\nKryteria oceny rozprawki\nA\nSformułowanie\nstanowiska\nwobec\nproblemu\npodanego\nw poleceniu\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n6\nStanowisko jest\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n18\nUzasadnienie\ntrafne,\nszerokie\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n12\nUzasadnienie\ntrafne\ni szerokie\n3\nStanowisko jest\nczęściowo\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n8\nUzasadnienie\ntrafne,\nale wąskie\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne\nbłędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n4\nUzasadnienie\nczęściowe\n0\nStanowisko jest\nnieadekwatne\nlub brak\nstanowiska\n0\nBrak\nuzasadnienia\nstanowiska\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne\nbłędy rażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki\nA. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować\nstanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą odpowiedzi problemu.\nAdekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę\nambiwalentną wobec istoty problemu).\nSformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą odpowiedzi problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub\nniepełnego zrozumienia tekstu.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli\nniezwiązane z poleceniem.\nSformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.\nB. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.\nUzasadnienie:\n pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,\n trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.\nSzerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.\nUzasadnienie jest:\n szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,\n wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu\ntekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury),\n częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre\nargumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu\nlub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nuzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi. Należy\nwziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia\nstanowiska i uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez\nluk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze\nsobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\n stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności,\n częściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi\npojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nH. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości\ntekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego\ni klasyfikacja błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i uzasadnij ją. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.\nKryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA\nKoncepcja\ninterpretacyjna\nB\nUzasadnienie\ntezy\ninterpretacyjnej\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n9\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nspójna\ni obejmująca\nsensy\nniedosłowne\n15\nUzasadnienie\ntrafne\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n6\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nale niespójna\ni/lub obejmująca\nw większości\nznaczenia\ndosłowne\n10\nUzasadnienie\ntrafne, ale\nniepogłębione\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n3\nKoncepcja\nczęściowo\nsprzeczna\nz utworem\n5\nUzasadnienie\nczęściowo trafne\n0\nBrak koncepcji\nlub koncepcja\ncałkowicie\nsprzeczna\nz utworem\n0\nBrak trafnych\nargumentów\nuzasadniających\ninterpretację\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 2 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest pomysłem na jego odczytanie\n(wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest\nspójna, a także czy zdający dociera do sensów niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.\nKoncepcja może być:\n częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje potwierdzenie w tekście.\n całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje potwierdzenia w tekście.\n spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.\n niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe (np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania\ncałościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu\n(niesprzeczne z interpretowanym utworem).\nBrak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) - praca nie jest interpretacją,\na np. streszczeniem. Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej wymowy.\nB. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie może być:\n trafne, jeśli zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty za odczytaniem sensu utworu. Argumenty muszą wynikać\nze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i treści tekstu.\n częściowo trafne, jeśli w pracy - oprócz argumentów niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających ze sfunkcjonalizowanej analizy -\nzostał sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.\n pogłębione, jeśli znajduje potwierdzenie nie tylko w tekście, ale także w kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim,\nfilozoficznym, kulturowym). Uczeń powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego pojawienie się.\n niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu albo tylko z kontekstu. Wszystkie argumenty muszą być\nsfunkcjonalizowane.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nkoncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja jest oceniana ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z wybranym przez ucznia\ngatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity\nniezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są\nlogicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest\nfunkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych\nze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\n stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności.\n częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np.\nw wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nI. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)\noraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego\ni klasyfikacja błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nINFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA PRAC Z JĘZYKA POLSKIEGO\nUCZNIÓW ZE STWIERDZONYMI DYSFUNKCJAMI\n1. W pracy maturalnej z języka polskiego autorstwa ucznia, u którego stwierdzono\ndysleksję i dysortografię, nie należy uwzględniać w ocenie następujących błędów:\na. zmienionej kolejności liter w wyrazach,\nb. wstawionych dodatkowo liter w wyrazie, opuszczonych lub przestawionych liter,\nc. opuszczonego początku lub końca wyrazu,\nd. występowania w wyrazach głosek dźwięcznych zamiast bezdźwięcznych\ni odwrotnie,\ne. mylenia głosek „i” i „j”, głosek nosowych z końcówką fleksyjną, np.: ę-em,\ną-om,\nf. mylenia przedrostków z przyimkami, np.: pode szły; błędnego zapisywania\nprzyimków z rzeczownikami i przysłówkami, np.: wklasie, zachwilę, napewno,\ng. niewłaściwego zapisu spółgłosek miękkich, np.: rosinie zamiast rośnie, skosiny\nzamiast skośny,\nh. pisowni niezgodnej z zasadami ortografii [od uczniów wymaga się dobrej\nznajomości zasad ortografii, co powoduje nadmierne do nich zaufanie\ni schematyczne ich stosowanie, np.: startóje bo startować, błędnej pisowni\nwyrazów, którymi nie rządzą zasady ortograficzne (których pisownię trzeba\nzapamiętać)],\ni. błędnego stosowania lun niestosowania znaków interpunkcyjnych.\n2. Uczeń, u którego stwierdzono dysgrafię ma prawo pisać bardzo wolno i stawiać\nniekształtne litery, pisać mało czytelnie i poza liniami.\n3. Wszystkie inne uchybienia w pracy nie są uzasadnione wymienionymi dysfunkcjami.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"}]}