{"paper":{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":15,"source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.\n[O Lalce]\nNa długiej liście przygnębiających metafor formułowanych przez bohaterów Lalki\nznajdziemy ludzi-marionetki, ludzi-mrówki, nawet - pierwotniaki. Rzecki dodaje do niej\nludzi-liście: „Ludzie są jak liście, którymi wiatr ciska; gdy rzuci je na trawnik, leżą\nna trawniku, a gdy rzuci w błoto - leżą w błocie…”. Po tym zdaniu następuje wprawdzie\npocieszający opis triumfu sprawiedliwości (sądowego zwycięstwa pani Stawskiej nad\nbaronową Krzeszowską), ale i wyraźna wygrana szlachetności z intrygami nie uśmierza\nniepokoju - w ostatecznym rachunku po dobrych i złych pozostaje to samo: „A jednakże\nciężko żyć na świecie. I nieraz myślę sobie: czy naprawdę jest jaki plan, wedle którego cała\nludzkość posuwa się ku lepszemu, czyli też wszystko jest dziełem przypadku, a ludzkość czy\nnie idzie tam, gdzie ją popchnie większa siła? Jeżeli dobrzy mają górę, wówczas świat toczy\nsię ku dobremu, a jeżeli gałgany są mocniejsi, to idzie ku złemu. Zaś ostatecznym kresem\nzłych i dobrych jest garść popiołu”. Stary subiekt doświadcza trwogi, że świat jest chaosem,\nże ludzie na próżno próbują się w nim dopracować ładu, zwłaszcza we wzajemnych relacjach,\nże brak im woli lub że wola ta nic nie znaczy, że dzieje Polski układają się tak, jakby nimi\nrządziło jakieś fatum słabości i małości.\nOdpowiedzią na te wszystkie trwogi w Lalce jest przyjaźń, troska o drugiego\nczłowieka, miłość - zwłaszcza miłość matczyna.\nNie przypadkiem znajdujemy w powieści tak wiele serdecznych rozmów między\nprzyjaciółmi; nie przypadkiem moglibyśmy ułożyć małą antologię serdecznych powitań\ni pożegnań (Jan Mincel wita Rzeckiego, a Rzecki - ćwierć wieku później - Wokulskiego\npowracającego z wojny; Rzecki i inni subiekci po zaledwie kilkutygodniowej nieobecności -\nMraczewskiego, Szuman żegna Wokulskiego wyjeżdżającego do Bułgarii); nie przypadkiem\nRzecki-pamiętnikarz zmarłego kolegę przywołuje po dziesiątkach lat żarliwą, liryczną\napostrofą („pamiętasz, Katz, niezapomniany przyjacielu?”).\nNie przypadkiem Węgiełek, o którego troszczy się matka, sam niepokoi się w liście\no losy swego dobroczyńcy Wokulskiego, a Izabela, która matki od dawna nie ma, traktuje\ntego samego Wokulskiego z zimnym wyrachowaniem. Nie przypadkiem też to Rzeckiemu,\nktóry jest żywym ogniskiem życzliwości wobec bliźnich, powierzył Prus spisywanie\npamiętnika stanowiącego drugie skrzydło powieściowej narracji.\nSam stary subiekt jednak umrze, nie doczekawszy spełnienia żadnego ze swoich\nmarzeń. A jednak - jak mimochodem głosi kartka wystająca po śmierci z jego kieszeni -\n„nie wszystek umrze”. Po pierwsze: jako pisarz, a więc w ścisłej zgodzie z pierwotnym\nsensem dumnej przepowiedni Horacego. Po drugie: będzie trwać we wszystkich słowach,\ngestach i uczynkach swojej życzliwości, porozdawanych między ludzi. Ten rodzaj\nnieśmiertelności nie jest niedostępny dla żadnego z nas - o czym Prus przypomina\nuroczyście, bo na ostatniej stronie powieści, ale bez natarczywego patosu, aż w potrójnym\ncudzysłowie przytaczając słowa Ochockiego cytującego Węgiełka, który przepisał w swoim\nliście zdanie starożytnego poety. Cudzysłowów jest nawet więcej! Bo przecież Węgiełkowi\nsłowa Horacego „poradził […] wyciąć […] na krzyżu” postawionym na ruinach ruin\nzasławskiego zamku „Ksiądz proboszcz jegomość”. Tak niekończący się szereg osób\nprzekazuje sobie w trzech drogocennych wyrazach nadzieję, że nie tylko życie Rzeckiego,\nale niczyje życie nie jest daremne, obojętne dla innych ani bezwartościowe. Nie jesteśmy\nlub nie jesteśmy tylko „jak liście, którymi wiatr ciska”.\nNa podstawie: Stanisław Falkowski, Paweł Stępień,\nCiężkie norwidy czyli subiektywny przewodnik po literaturze polskiej, Warszawa 2009.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/1.1","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nCzy na każde z poniższych pytań można znaleźć odpowiedź w pierwszym akapicie tekstu\nS. Falkowskiego i P. Stępnia? Podkreśl TAK, jeśli można znaleźć odpowiedź,\nalbo NIE - jeśli nie można.\n1.\nJakie negatywne aspekty ludzkiej egzystencji zawiera wizja świata\nukazana w Lalce?\nTAK\nNIE\n2.\nJakimi metaforami bohaterowie Lalki określają sytuację człowieka\nw świecie?\nTAK\nNIE\n3.\nJakich niepokojów doświadcza stary subiekt?\nTAK\nNIE","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych […] fragmentów, potrafi\nobjaśnić ich sens oraz funkcję na tle całości.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n1.3) formułuje pytania do tekstu (szkoła\npodstawowa).\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne zaznaczenie trzech odpowiedzi.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub błędna, lub brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\nTAK, TAK, TAK","solution":"1. TAK - Pierwszy akapit opisuje negatywne aspekty egzystencji: świat jako chaos, ludzie bezwolni jak liście, brak planu dla ludzkości, poczucie daremności.\n\n2. TAK - W pierwszym akapicie wymieniono metafory: ludzie-marionetki, ludzie-mrówki, pierwotniaki, ludzie-liście.\n\n3. TAK - Pierwszy akapit wskazuje niepokoje Rzeckiego: świat jest chaosem, ludzie próżno próbują wypracować ład, brak woli lub jej bezsilność, dzieje Polski rządzone fatum słabości.\n\n1 pkt - za poprawne zaznaczenie trzech odpowiedzi. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną, lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/1.2","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nPodaj dwa przykłady, którymi autorzy tekstu ilustrują swoje przekonanie o tym,\nże w Lalce odpowiedzią na egzystencjalne trwogi jest przyjaźń i troska o drugiego\nczłowieka.\nPrzykład 1.\nPrzykład 2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne podanie dwóch przykładów.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub błędna, lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- Mincel wita Rzeckiego\n- Rzecki wita Wokulskiego, Mraczewskiego\n- Szuman żegna Wokulskiego\n- Rzecki życzliwie przywołuje Katza\n- matka troszczy się o Węgiełka\n- Wegiełek martwi się o Wokulskiego\n- życzliwość Rzeckiego wobec ludzi wyrażana w pamiętnikach.\nUwaga:\nW odpowiedzi powinny pojawić się konkretne przykłady z tekstu.","solution":"Przykład 1: Serdeczne powitania między przyjaciółmi - Jan Mincel wita Rzeckiego, a Rzecki wita Wokulskiego powracającego z wojny.\n\nPrzykład 2: Węgiełek, o którego troszczy się matka, sam niepokoi się w liście o losy swego dobroczyńcy Wokulskiego - troska o bliskich jest wzajemna i przechodzi z pokolenia na pokolenie.\n\n1 pkt - za poprawne podanie dwóch przykładów. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną, lub brak odpowiedzi.\n\nMincel wita Rzeckiego; Rzecki wita Wokulskiego, Mraczewskiego; Szuman żegna Wokulskiego; Rzecki życzliwie przywołuje Katza; matka troszczy się o Węgiełka; Węgiełek martwi się o Wokulskiego; życzliwość Rzeckiego wobec ludzi wyrażana w pamiętnikach","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/1.3","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"1.3","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nCzy autorzy tekstu podzielają pesymizm Rzeckiego wyrażony w słowach zaś ostatecznym\nkresem złych i dobrych jest garść popiołu? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się\ndo ostatniego akapitu.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens fragmentów\n1.2) odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne jak\ni ukryte.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nAutorzy nie podzielają pesymizmu Rzeckiego. Potwierdzeniem tego jest przywołanie\nw ostatnim akapicie sytuacji śmierci starego subiekta i słów Horacego „non omnis moriar”\npojawiających się w jej kontekście. Według autorów świadczy to o tym, że życie ludzkie nie\njest daremne i bezwartościowe.","solution":"Autorzy nie podzielają pesymizmu Rzeckiego. W ostatnim akapicie wskazują, że choć Rzecki umrze, nie doczekawszy spełnienia marzeń, to jednak - zgodnie ze słowami Horacego „nie wszystek umrze” - będzie trwać jako pisarz oraz we wszystkich gestach i uczynkach swojej życzliwości wobec ludzi. Autorzy podkreślają, że niczyje życie nie jest daremne ani bezwartościowe, co jest zaprzeczeniem pesymistycznej wizji Rzeckiego.\n\n1 pkt - za poprawną odpowiedź. 0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-1.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/1.4","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"1.4","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.4. (0-2)\nOstatni akapit rozpoczyna się zdaniem: Sam stary subiekt jednak umrze, nie doczekawszy\nspełnienia żadnego ze swoich marzeń. Na podstawie znajomości całej powieści wymień\ndwa marzenia, których spełnienia Rzecki nie doczekał.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.4. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja testów kultury.\nZdający zna teksty literackie i inne teksty\nkultury wskazane przez nauczyciela.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne podanie dwóch niezrealizowanych marzeń Rzeckiego.\n1 p. - poprawne podanie jednego niezrealizowanego marzenia Rzeckiego.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRzecki nie doczekał:\n- triumfu Napoleonidów\n- odzyskania przez Polskę niepodległości\n- małżeństwa pani Stawskiej z Wokulskim\n- szczęścia Wokulskiego\n- publicznego napiętnowania baronowej Krzeszowskiej\n- wyjazdu na wieś\n- założenia sklepu z panią Stawską i Mraczewskim\n- zwycięstwa studentów\n- odwzajemnienia miłości do kobiety.","solution":"1. Rzecki nie doczekał triumfu Napoleonidów i związanego z nim odzyskania przez Polskę niepodległości - przez całe życie wierzył w odrodzenie cesarstwa napoleońskiego, które miało przynieść wolność Polsce.\n\n2. Rzecki nie doczekał szczęścia Wokulskiego - marzył o tym, by jego przyjaciel ułożył sobie życie, najlepiej u boku pani Stawskiej, tymczasem Wokulski był nieszczęśliwy z powodu niespełnionej miłości do Izabeli Łęckiej.\n\n2 pkt - za poprawne podanie dwóch niezrealizowanych marzeń Rzeckiego. 1 pkt - za poprawne podanie jednego niezrealizowanego marzenia Rzeckiego. 0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.\n\ntriumfu Napoleonidów; odzyskania przez Polskę niepodległości; małżeństwa pani Stawskiej z Wokulskim; szczęścia Wokulskiego; publicznego napiętnowania baronowej Krzeszowskiej; wyjazdu na wieś; założenia sklepu z panią Stawską i Mraczewskim; zwycięstwa studentów; odwzajemnienia miłości do kobiety","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-1.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/1.5","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"1.5","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.5. (0-2)\nZ poniższego fragmentu wybierz składniowy środek stylistyczny. Nazwij go i określ jego\nfunkcję w tekście S. Falkowskiego i P. Stępnia.\nNie przypadkiem znajdujemy w powieści tak wiele serdecznych rozmów między przyjaciółmi;\nnie przypadkiem moglibyśmy ułożyć małą antologię serdecznych powitań i pożegnań […];\nnie przypadkiem Rzecki-pamiętnikarz zmarłego kolegę przywołuje po dziesiątkach lat żarliwą,\nliryczną apostrofą […].\nSkładniowy środek stylistyczny:\nFunkcja:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.5. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) wskazuje charakterystyczne cechy stylu\ndanego tekstu, rozpoznaje zastosowane\nw nim środki językowe i ich funkcje\nw tekście.\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne nazwanie składniowego środka stylistycznego oraz określenie jego funkcji\nw tekście.\n1 p. - za poprawne nazwanie składniowego środka stylistycznego.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nSkładniowy środek stylistyczny: anafora lub powtórzenie, lub paralelizm składniowy\nFunkcja: rytmizuje wypowiedź; wzmacnia jej sens; podkreśla znaczenie; podkreśla analogię\nmiędzy przykładami; zwraca uwagę czytelnika\nLUB\nSkładniowy środek stylistyczny: wyliczenie\nFunkcja: podkreśla wielość przykładów przyjaźni w powieści","solution":"Składniowy środek stylistyczny: anafora (powtórzenie zwrotu „nie przypadkiem” na początku kolejnych członów zdania) / paralelizm składniowy.\n\nFunkcja: Anafora rytmizuje wypowiedź i wzmacnia siłę przekazu. Trzykrotne powtórzenie „nie przypadkiem” podkreśla, że przyjaźń i życzliwość wobec bliźnich to świadomy, przemyślany zamysł autora powieści. Środek ten zwraca uwagę czytelnika na wielość przykładów pozytywnych relacji międzyludzkich w Lalce.\n\n2 pkt - za poprawne nazwanie składniowego środka stylistycznego oraz określenie jego funkcji w tekście. 1 pkt - za poprawne nazwanie składniowego środka stylistycznego. 0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.\n\nSkładniowy środek stylistyczny: anafora lub powtórzenie, lub paralelizm składniowy. Funkcja: rytmizuje wypowiedź; wzmacnia jej sens; podkreśla znaczenie; podkreśla analogię między przykładami; zwraca uwagę czytelnika.; Składniowy środek stylistyczny: wyliczenie. Funkcja: podkreśla wielość przykładów przyjaźni w powieści.","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-1.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/1.6","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"1.6","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.6. (0-2)\nNa podstawie tekstu O Lalce uzupełnij tabelę - dobierz do każdej funkcji sformułowanie\nzapewniające spójność wywodu. Wpisz odpowiedni numer do kolumny tabeli.\nFunkcja w tekście\nNumer\nsformułowania\nA.\nSygnalizuje przeciwstawienie.\nB.\nSygnalizuje wnioskowanie.\nC.\nSygnalizuje uszczegółowienie treści.\n1) po pierwsze…\n2) zwłaszcza…\n3) a jednak…\n4) jeżeli…, wówczas…\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.6. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) rozpoznaje funkcję zastosowane\nw tekście środków językowych.\nSchemat punktowania\n2 p. - 3 poprawne przyporządkowania.\n1 p. - 2 poprawne przyporządkowania.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub błędna, lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź:\nA3; B4; C1 lub C2","solution":"A - 3 („a jednak…” sygnalizuje przeciwstawienie - wprowadza myśl kontrastującą z wcześniejszą)\n\nB - 4 („jeżeli…, wówczas…” sygnalizuje wnioskowanie - konstrukcja warunkowa prowadzi do konkluzji)\n\nC - 2 („zwłaszcza…” sygnalizuje uszczegółowienie treści - wskazuje na szczególny przykład w ramach ogólniejszego stwierdzenia)\n\n2 pkt - za 3 poprawne przyporządkowania. 1 pkt - za 2 poprawne przyporządkowania. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną, lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-1.6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/1.7","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"1.7","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1.7. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu liczące 40-60 słów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.7. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym,\ndokonuje jego logicznego streszczenia.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.7) wykonuje różne działania na tekście\ncudzym ([…] streszcza […]).\nSchemat punktowania\n3 p. - Ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;\nadekwatny poziom uogólnienia, streszczenie logicznie spójne, właściwa liczba słów.\n2 p. - Ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście\nALE zaburzenia dotyczące sposobu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia.\n1 p. - Ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;\nALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności\nstreszczenia.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nAutorzy tekstu poruszają temat ludzkiej egzystencji w Lalce Bolesława Prusa. Zestawiają\npesymistyczne widzenie świata i człowieka widziane oczami Rzeckiego z przykładami\ndziałań bohaterów opartymi na pozytywnych relacjach międzyludzkich. Dowodzą, że\nprzyjaźń, miłość i wzajemna troska dają poczucie nieśmiertelności i pozostawiają trwały ślad\npo człowieku.","solution":"Autorzy analizują obraz ludzkiej egzystencji w Lalce Prusa. Wskazują, że bohaterowie powieści doświadczają trwogi wobec chaosu świata, lecz odpowiedzią na te lęki jest przyjaźń i troska o drugiego człowieka. Dzięki życzliwości wobec bliźnich życie ludzkie nie jest daremne - człowiek trwa w swoich dobrych uczynkach. [42 słowa]\n\n3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa liczba słów. 2 pkt - jak wyżej, ale zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia. 1 pkt - jak wyżej, ale zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia. 0 pkt - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-1.7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.\nTEKST 1.\nPisany język mówiony\nEsemesy i mejle coraz mniej mają wspólnego z językiem pisanym - alarmują obrońcy\nczystości językowej. Martwią się niepotrzebnie.\nJęzykoznawcy, nauczyciele, pisarze zwykli najgłośniej krytykować poziom językowy\nwirtualnego dyskursu: od mejli, czatów i forów dyskusyjnych aż po blogi oraz serwisy\nspołecznościowe. Bo internauci nie tylko lekceważą zasadę domykania zdań odpowiednim\nznakiem interpunkcyjnym, ignorują także nakaz ich należytego rozpoczynania. Wielkie litery\nnieczęsto towarzyszą nawet nazwom własnym, a podobną rzadkością są prawidłowo\nuformowane akapity, nie wspominając o poprawnej gramatyce czy stylu. Obrońców\npolszczyzny drażni przeładowanie gwary sieciowej wulgaryzmami, a jeszcze bardziej -\nskrótowcami, szczególnie zagranicznymi. Wyrażenia w rodzaju: „OMG LOL” (O Boże!\nKupa śmiechu), a częściej: „omg lol”, są bowiem stałym zjawiskiem na Facebooku czy\nTwitterze. Aż samo ciśnie się na klawiaturę: s&g. Sodoma i Gomora.\nTymczasem amerykański lingwista John McWhorter przekonuje: Karkołomną\nskładnię esemesów czy mejli zwykło się uznawać za zapowiedź rychłej śmierci formalnego\njęzyka pisanego. W rzeczywistości swoboda oraz kreatywność, z jakimi podchodzimy do\nnowych sposobów porozumiewania się, są tylko świadectwem naszego wyrafinowania w tej\ndziedzinie. Aby to zrozumieć, wystarczy sobie uświadomić jedną prostą prawdę. Otóż\nmejlowanie czy esemesowanie pisaniem jako takim bynajmniej nie są. Zwięzły,\nimprowizowany charakter komunikacji wirtualnej oraz jej bezprecedensowe tempo pokrywają\nsię z kluczowymi atrybutami naszej mowy. W ten sposób doszliśmy do nieznanej nam\nwcześniej formy porozumiewania się: piśmiennej konwersacji.\nPorzucenie epistolograficznych1 skojarzeń wydaje się kluczem do zrozumienia\nobojętności, z jaką wielu internautów podchodzi do wymogów stawianych językowi\n1 Epistolografia - sztuka pisania listów; także: dziedzina piśmiennictwa związana z pisaniem listów.\nMPO_1P\npisanemu. Wszak w rozmowach nie zawracamy sobie głowy „wyglądem” wypowiedzi.\nNie da się wymówić wielkiej litery albo myślnika. Stąd też podczas sieciowych dyskusji -\nno właśnie: dyskusji - liczy się zasadniczo przekaz, a nie jego forma. Jeśli zaakceptujemy\nmejle czy esemesy jako nową formę mówienia, wówczas beztroska ich autorów, chociażby\nw kwestii interpunkcji, będzie zrozumiała. Tak jak potrafimy posługiwać się wieloma\njęzykami, tak też poradzimy sobie z kilkoma rodzajami tego samego języka. W końcu\nekspansja fast foodów nie przeszkadza rozkwitowi sztuki kulinarnej. ;-)\nNa podstawie: Mariusz Herma, Pisany język mówiony, „Niezbędnik Inteligenta” 2012, nr 11.\nTEKST 2.\nJęzyk w internecie - nowa forma oralności (język zapisany)\nW internecie zawieszeniu ulega tradycyjny podział na język mówiony i pisany.\nInternetowe gatunki mowy mają ze względu na właściwości języka charakter hybrydalny -\nłączą w sobie właściwości zarówno mówionej, jak pisanej formy mowy. Wielu badaczy\njęzyka internetu zauważa to zjawisko i przyjmuje, że komunikacja za pośrednictwem\nkomputera rodzi nową formę oralności (przekazu ustnego) - język zapisany, w wielu\nmiejscach zbieżny w swych cechach właśnie z językiem mówionym. Zwłaszcza w formach\ninteraktywnych charakterystyczna jest skrótowość i kondensacja przekazu, manifestująca się\nobecnością ucięć (np. cze, pzdr) czy akronimów (utworzonych od pierwszych liter wyrazów\ntworzących zdanie lub wyrażenie).\nSpecyficzne cechy języka zapisanego widać w interpunkcji i ortografii. Do najbardziej\ntypowych zjawisk w tym zakresie należą: zwielokrotnianie znaków interpunkcyjnych,\nniestosowanie wielkich liter, niestandardowe spacje, pomijanie znaków diakrytycznych (jak\nnp. kropka nad z w literze ż).\nNa podstawie: Dorota Zdunkiewicz-Jedynak, Wykłady ze stylistyki, Warszawa 2008.","answer":null,"answer_text":"1\n0","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/2.1","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"2.1","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.1. (0-2)\nNa podstawie tekstu 1. wyjaśnij, na czym polega nieprzestrzeganie norm dotyczących\npoprawności zapisu oraz poprawności stylu przez ludzi posługujących się „pisanym\njęzykiem mówionym”.\nNieprzestrzeganie poprawności zapisu:\nNieprzestrzeganie poprawności stylu:\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów, […]\npotrafi objaśnić ich sens […] na tle całości\n3.3) dostrzega i omawia współczesne\nzmiany komunikacji językowej (różnice\nmiędzy tradycyjną komunikacją\na komunikacją przez Internet).\nSchemat punktowania\n2 p. - podanie po jednym poprawnym przykładzie do każdego podpunktu.\n1 p. - podanie poprawnych przykładów do jednego z podpunktów.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nNieprzestrzeganie norm dotyczących poprawności zapisu - np. niestosowanie znaków\ninterpunkcyjnych (np. na końcu zdania), nieużywanie wielkich liter (np. w nazwach\nwłasnych, skrótowcach literowych), brak stosowania akapitów.\nNieprzestrzeganie norm dotyczących poprawności stylu - np. wulgaryzmy, nadużywanie\nskrótów, nadużywanie anglicyzmów.","solution":"Nieprzestrzeganie poprawności zapisu polega na: niestosowaniu znaków interpunkcyjnych na końcu zdań, nieużywaniu wielkich liter (nawet w nazwach własnych), braku prawidłowo uformowanych akapitów oraz niepoprawnej pisowni.\n\nNieprzestrzeganie poprawności stylu przejawia się w: przeładowaniu wypowiedzi wulgaryzmami, nadużywaniu skrótowców (szczególnie zagranicznych, np. „OMG LOL”) oraz stosowaniu potocznego, nieformalnego rejestru języka.\n\n2 pkt - za podanie po jednym poprawnym przykładzie do każdego podpunktu. 1 pkt - za podanie poprawnych przykładów do jednego z podpunktów. 0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.\n\nNieprzestrzeganie norm dotyczących poprawności zapisu - np. niestosowanie znaków interpunkcyjnych (np. na końcu zdania), nieużywanie wielkich liter (np. w nazwach własnych, skrótowcach literowych), brak stosowania akapitów.; Nieprzestrzeganie norm dotyczących poprawności stylu - np. wulgaryzmy, nadużywanie skrótów, nadużywanie anglicyzmów.","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/2.2","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"2.2","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.2. (0-2)\nDo jakiego związku frazeologicznego autor tekstu 1. nawiązał we fragmencie: Aż samo\nciśnie się na klawiaturę […]. Zapisz ten związek, jego znaczenie oraz funkcję wskazanej\nwyżej innowacji językowej.\nZwiązek frazeologiczny:\nZnaczenie słownikowe:\nFunkcja innowacji:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) rozpoznaje funkcję zastosowanych\nw tekście środków językowych.\nSchemat punktowania\n2 p. - wpisanie właściwego związku, podanie jego znaczenia oraz określenie funkcji\ninnowacji.\n1 p. - wpisanie właściwego związku, podanie jego znaczenia lub określenie funkcji\ninnowacji.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub błędna, lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nZwiązek frazeologiczny: (coś) ciśnie się na usta.\nZnaczenie frazeologizmu: pilna/gwałtowna potrzeba wypowiedzenia jakichś słów.\nFunkcja innowacji, np.: stylizacja na internetowy żargon, podkreślenie ekspansji\nelektronicznych form konwersacji.\nOdpowiedź dopuszczalna\nZwiązek frazeologiczny: Sodoma i Gomora.\nZnaczenie frazeologizmu, np.: awantura, chaos, skandal / niemoralne postępowanie\nFunkcja innowacji, np.: stylizacja na internetowy żargon (przez stworzenie nietypowego\nskrótu), podkreślenie ekspansji elektronicznych form konwersacji.","solution":"Związek frazeologiczny: (coś) ciśnie się na usta.\n\nZnaczenie słownikowe: pilna, gwałtowna potrzeba wypowiedzenia jakichś słów; chęć powiedzenia czegoś, co samo się narzuca.\n\nFunkcja innowacji: Zamiana „ust” na „klawiaturę” to stylizacja na internetowy żargon - autor podkreśla w ten sposób ekspansję elektronicznych form komunikacji, w których pisanie na klawiaturze zastępuje mówienie.\n\n2 pkt - za wpisanie właściwego związku, podanie jego znaczenia oraz określenie funkcji innowacji. 1 pkt - za wpisanie właściwego związku, podanie jego znaczenia lub określenie funkcji innowacji. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną, lub brak odpowiedzi.\n\n{'zwiazek': '(coś) ciśnie się na usta', 'znaczenie': 'pilna/gwałtowna potrzeba wypowiedzenia jakichś słów', 'funkcja': 'stylizacja na internetowy żargon, podkreślenie ekspansji elektronicznych form konwersacji'}; {'zwiazek': 'Sodoma i Gomora', 'znaczenie': 'awantura, chaos, skandal / niemoralne postępowanie', 'funkcja': 'stylizacja na internetowy żargon (przez stworzenie nietypowego skrótu), podkreślenie ekspansji elektronicznych form konwersacji'}","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/2.3","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"2.3","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.3. (0-2)\nW którym tekście - 1. czy 2. - zauważyć można osobisty stosunek autora lub autorki do\nopisywanego zjawiska językowego? Uzasadnij odpowiedź, podając dwie cechy\nwybranego tekstu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.3. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) wskazuje charakterystyczne cechy stylu\ndanego tekstu.\nSchemat punktowania\n2 p. - uzasadnienie z podaniem 2 cech tekstu.\n1 p. - uzasadnienie z podaniem 1 cechy tekstu.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nOsobisty stosunek autora ujawnia się w tekście 1. Mariusz Herma wyraża opinię na temat\nopisywanego zjawiska, używa liczby mnogiej, buduje relacje z odbiorcą. Jego tekst odznacza\nsię subiektywizmem (np. „Tak jak potrafimy obsługiwać się wieloma językami, tak też\nporadzimy sobie z kilkoma rodzajami tego samego języka”).","solution":"Osobisty stosunek autora do opisywanego zjawiska można zauważyć w tekście 1. (Mariusza Hermy).\n\nCecha 1: Autor wyraża własne opinie i oceny - np. stwierdza, że obrońcy czystości językowej „martwią się niepotrzebnie”, co jest subiektywnym komentarzem.\n\nCecha 2: Autor buduje relację z odbiorcą, używając form pierwszej osoby liczby mnogiej (np. „potrafimy posługiwać się”, „poradzimy sobie”) oraz stosuje elementy humorystyczne - emotikon ;-) na końcu tekstu.\n\n2 pkt - za uzasadnienie z podaniem 2 cech tekstu. 1 pkt - za uzasadnienie z podaniem 1 cechy tekstu. 0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-2.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/2.4","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"2.4","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.4 (0-1)\nW tekście 1. pojawia się stwierdzenie, że obrońcy języka martwią się niepotrzebnie.\nNa podstawie tekstu podaj argument, który potwierdza tę opinię.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.4. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu\n1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne przytoczenie argumentu.\n0 p. - niepoprawna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Odstępstwa od norm świadczą o kreatywności/ wyrafinowaniu użytkowników gwary\nsieciowej.\n• Język komunikacji wirtualnej bardziej przypomina język mówiony niż pisany,\na w mowie nie zwracamy uwagi na wygląd wypowiedzi.\n• W sieciowych dyskusjach treść komunikatu jest ważniejsza niż forma językowa.\n• Język komunikacji wirtualnej to nowa odmiana języka (dowód na jego bogactwo).","solution":"Komunikacja wirtualna (esemesy, mejle) to w rzeczywistości nie pisanie, lecz nowa forma mówienia - piśmienna konwersacja. Skoro jej charakter odpowiada językowi mówionemu, a nie pisanemu, to nieprzestrzeganie norm języka pisanego jest zrozumiałe i nie zagraża formalnemu językowi pisanemu. Ludzie potrafią posługiwać się kilkoma odmianami tego samego języka jednocześnie.\n\n1 pkt - za poprawne przytoczenie argumentu. 0 pkt - za niepoprawną odpowiedź lub brak odpowiedzi.\n\nOdstępstwa od norm świadczą o kreatywności/wyrafinowaniu użytkowników gwary sieciowej.; Język komunikacji wirtualnej bardziej przypomina język mówiony niż pisany, a w mowie nie zwracamy uwagi na wygląd wypowiedzi.; W sieciowych dyskusjach treść komunikatu jest ważniejsza niż forma językowa.; Język komunikacji wirtualnej to nowa odmiana języka (dowód na jego bogactwo).","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-2.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/2.5","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"2.5","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.5. (0-1)\nSformułuj tezę wspólną obu tekstom.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.5. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu\n1.5) wyróżnia kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym\n1.9) wskazuje tezę (gimnazjum).\nSchemat punktowania\n1 p. - sformułowanie tezy.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nJęzyk stosowany w Internecie łączy w sobie cechy języka pisanego i mówionego / bardziej\nprzypomina odmianę mówioną niż pisaną.\nOdpowiedź dopuszczalna:\nInternauci nie przestrzegają norm typowych dla języka pisanego.\nJęzyk w Internecie jest nową formą komunikacji.","solution":"Język używany w komunikacji internetowej stanowi nową formę porozumiewania się, która łączy w sobie cechy języka pisanego i mówionego, przy czym bardziej przypomina odmianę mówioną niż tradycyjny język pisany.\n\n1 pkt - za sformułowanie tezy. 0 pkt - za inną odpowiedź lub brak odpowiedzi.\n\nJęzyk stosowany w Internecie łączy w sobie cechy języka pisanego i mówionego / bardziej przypomina odmianę mówioną niż pisaną.; Internauci nie przestrzegają norm typowych dla języka pisanego.; Język w Internecie jest nową formą komunikacji.","image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-2.5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":null,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3.\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Czy warto kochać, jeśli miłość może być źródłem cierpienia? Rozważ problem\ni uzasadnij swoje stanowisko, odwołując się do fragmentu Dziadów cz. IV\nAdama Mickiewicza i do innych tekstów kultury. Twoja praca powinna liczyć\nco najmniej 250 słów.\nDziady cz. IV\nPUSTELNIK\n(śpiewa)\nKto miłości nie zna, ten żyje szczęśliwy,\nI noc ma spokojną, i dzień nietęskliwy.\n(Ksiądz przychodzi z winem i talerzem)\nPUSTELNIK\n(z wymuszoną wesołością)\nKsięże, a lubisz ty smutne piosenki?\nKSIĄDZ\nNasłuchałem się ich w życiu dosyć, Bogu dzięki!\nLecz nie traćmy nadziei, po smutkach wesele.\nPUSTELNIK\n(śpiewa)\nA odjechać od niej nudno,\nA przyjechać do niej trudno!\nProsta piosenka, ale dobrą myśl zawiera!\nKSIĄDZ\nNo! potem o tym, teraz zajrzyjmy do misy.\nPUSTELNIK\nProsta pieśń! o! w romansach znajdziesz lepszych wiele! […]\n(śpiewa)\nTylem wytrwał, tyle wycierpiałem,\nChyba śmiercią bole się ukoją;\nJeślim płochym obraził zapałem,\nTę obrazę krwią okupię moją.\n(dobywa sztylet)\nKSIĄDZ\n(wstrzymuje)\nCo to ma znaczyć? szalony! czy można?\nOdbierzcie mu żelazo, rozdejmijcie pięście.\nJesteś ty chrześcijanin? taka myśl bezbożna!\nZnasz ty Ewangeliją?\nPUSTELNIK\nA znasz ty nieszczęście?\n(chowa sztylet) […]\n(śpiewa)\nTylem wytrwał, tyle wycierpiałem,\nChyba śmiercią bole się ukoją;\nMPO_1P\nJeślim płochym obraził zapałem,\nTę obrazę krwią okupię moją.\nZa coś dla mnie tyle ulubiona?\nZa com z twoim spotkał się wejrzeniem?\nJednąm wybrał z tylu dziewcząt grona,\nI ta cudzym przykuta pierścieniem! […]\n(przerzucając książkę)\nWszakże lubisz książki świeckie?\nAch, te to, książki zbójeckie!2\n(ciska książkę)\nMłodości mojej niebo i tortury!\nOne zwichnęły osadę mych skrzydeł\nI wyłamały do góry,\nŻe już nie mogłem nad dół skręcić lotu.\nKochanek przez sen tylko widzianych mamideł;\nNie cierpiąc rzeczy ziemskich nudnego obrotu,\nGardzący istotami powszedniej natury,\nSzukałem, ach! szukałem tej boskiej kochanki,\nKtórej na podsłonecznym nie bywało świecie,\nKtórą tylko na falach wyobraźnej pianki\nWydęło tchnienie zapału,\nA żądza w swoje własne przystroiła kwiecie.\nLecz gdy w czasach tych zimnych nie ma ideału,\nPrzez teraźniejszość w złote odleciałem wieki,\nBujałem po zmyślonym od poetów niebie,\nGoniąc i błądząc, w błędach nieznużony goniec;\nWreszcie, na próżno zbiegłszy kraj daleki,\nSpadam i już się rzucam w brudne uciech rzeki:\nNim rzucę się, raz jeszcze spojrzę koło siebie!\nI znalazłem ją na koniec!\nZnalazłem ją blisko siebie,\nZnalazłem ją! ażebym utracił na wieki!\nKSIĄDZ\nPodzielam twoję boleść, nieszczęśliwy bracie!\nLecz może jest nadzieja? są różne sposoby\nSłuchaj, czy już od dawna doświadczasz choroby?\nPUSTELNIK\nChoroby?\nKSIĄDZ\nCzy już dawno płaczesz po twej stracie?\nPUSTELNIK\nJak dawno? dałem słowo, powiedzieć nie mogę.\nAdam Mickiewicz, Dziady cz. IV, Warszawa 1957.\n2 Książki zbójeckie - tu: popularne w romantyzmie książki o tematyce nieszczęśliwej miłości, silnie\noddziałujące na emocje.\nMPO_1P\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 słów.\nDałem słowo\nbyłem bardzo młody\ni rozsądek doradzał\nżeby nie dawać słowa\nmogłem śmiało powiedzieć\nnamyślę się jeszcze\nnie ma pośpiechu\nto nie rozkład jazdy\ndam słowo po maturze\npo służbie wojskowej\nkiedy zbuduję dom\nale czas eksplodował\nnie było już przedtem\nnie było już potem\nw oślepiającym teraz\ntrzeba było wybierać\nwięc dałem słowo\nsłowo -\npętla na szyi\nsłowo ostateczne\nw rzadkich chwilach\nkiedy wszystko staje się lekkie\nprzechodzi w przezroczystość\nmyślę sobie:\n„słowo daję\nchętnie bym\ncofnął dane słowo”\ntrwa to krótko\nbo oto - skrzypi oś świata\nmijają ludzie\nkrajobrazy\nkolorowe obręcze czasu\na dane słowo\nugrzęzło w gardle\nZbigniew Herbert, Wiersze wybrane, Kraków 2004.\nMPO_1P\nna temat nr\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nTabelę wypełnia egzaminator!\nLiczba punktów\nSuma\nUzasadnienie przyznania 0 punktów\nrozprawka\nA.\n0 - 3 - 6\nB.\n0 - 4 - 8 - 12 - 18\ninterpretacja\nA.\n0 - 3 - 6 - 9\nB.\n0 - 5 - 10 - 15\nC.\n0 - 2 - 4\nD.\n0 - 3 - 6\nE.\n0 - 1 - 2\nF.\n0 - 2 - 4\nG.\n0 - 3 - 6\nH.\n0 - 2 - 4\nMPO_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.\nTemat 1. Czy warto kochać, jeśli miłość może być źródłem cierpienia? Rozważ problem\ni uzasadnij swoje stanowisko, odwołując się do fragmentu Dziadów cz. IV\nAdama Mickiewicza i do innych tekstów kultury. Twoja praca powinna liczyć\nco najmniej 250 słów.\nFragmenty umożliwiają formułowanie różnych tez i argumentów dotyczących miłości\ni związanego z nią cierpienia (np.: miłość do kobiety, ojczyzny, Boga, książek, miłość\nbliźniego).\nUzasadnienie powinno wynikać z interpretacji tekstu, a przywoływanie innych\ntekstów kultury musi być funkcjonalne dla argumentacji, nie może być prostym\nstreszczaniem.\nTeza musi być zgodna z poleceniem, fragmentem tekstu i przywołanymi tekstami.\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych w nich\ninformacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ]\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach.\ninformacje zarówno jawne, jak i ukryte.\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera ([…] sytuacja\nliryczna […])\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty.\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (rozprawka)\n[ ] zgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności\nznaczeniowej i logicznej\n1.2) przygotowuje wypowiedź [ ] (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje temat,\nwybiera formę kompozycyjną, […], dobiera\nwłaściwe słownictwo)\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad logiki\ni retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje\nich selekcji pod względem użyteczności\nw wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady\nilustrujące wywód myślowy, przeprowadza\nprawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny rozprawki\nA\nSformułowanie\nstanowiska\nwobec\nproblemu\npodanego\nw poleceniu\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n6\nStanowisko jest\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n18\nUzasadnienie\ntrafne,\nszerokie\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n12\nUzasadnienie\ntrafne\ni szerokie\n3\nStanowisko jest\nczęściowo\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n8\nUzasadnienie\ntrafne,\nale wąskie\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne\nbłędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n4\nUzasadnienie\nczęściowe\n0\nStanowisko jest\nnieadekwatne\nlub brak\nstanowiska\n0\nBrak\nuzasadnienia\nstanowiska\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne\nbłędy rażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki\nA. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować\nstanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą odpowiedzi problemu.\nAdekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę\nambiwalentną wobec istoty problemu).\nSformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą odpowiedzi problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub\nniepełnego zrozumienia tekstu.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli\nniezwiązane z poleceniem.\nSformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.\nB. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.\nUzasadnienie:\n- pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,\n- trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.\nSzerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.\nUzasadnienie jest:\n- szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,\n- wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu\ntekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury),\n- częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre\nargumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu\nlub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nuzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi. Należy\nwziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia\nstanowiska i uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez\nluk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze\nsobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\n- stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności,\n- częściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi\npojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n- niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nH. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości\ntekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego\ni klasyfikacja błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i uzasadnij ją. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 słów.\nSzczegółowe sposoby dotyczące sposobu oceniania\n• Koncepcja interpretacyjna zdającego musi być widoczna w pracy, choć nie musi być\nwyrażona w formie tezy, może wynikać pośrednio z wywodu.\n• Przywołany przez zdającego kontekst powinien być sfunkcjonalizowany (nawiązujący\ndo tekstu i pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie wystarczy samo jego\nwskazanie lub hasłowe odwołanie się do niego.\n• Proste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) tekstu danego w zadaniu nie jest jego\ninterpretacją.\n• Zdający wybiera obszar analizy, nie ma obowiązku dokonania np. analizy formy,\njęzyka wiersza.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych w nich\ninformacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ]\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach\ninformacje zarówno jawne, jak i ukryte.\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera […]\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (rozprawka)\n[ ] zgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności\nznaczeniowej i logicznej\n1.2) przygotowuje wypowiedź [ ] (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje temat,\nwybiera formę kompozycyjną, […], dobiera\nwłaściwe słownictwo)\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad logiki\ni retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje\nich selekcji pod względem użyteczności\nw wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady\nilustrujące wywód myślowy, przeprowadza\nprawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA\nKoncepcja\ninterpretacyjna\nB\nUzasadnienie\ntezy\ninterpretacyjnej\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n9\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nspójna\ni obejmująca\nsensy\nniedosłowne\n15\nUzasadnienie\ntrafne\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n6\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nale niespójna\ni/lub obejmująca\nw większości\nznaczenia\ndosłowne\n10\nUzasadnienie\ntrafne, ale\nniepogłębione\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n3\nKoncepcja\nczęściowo\nsprzeczna\nz utworem\n5\nUzasadnienie\nczęściowo trafne\n0\nBrak koncepcji\nlub koncepcja\ncałkowicie\nsprzeczna\nz utworem\n0\nBrak trafnych\nargumentów\nuzasadniających\ninterpretację\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 2 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest pomysłem na jego odczytanie\n(wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest\nspójna, a także czy zdający dociera do sensów niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.\nKoncepcja może być:\n- częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje potwierdzenie w tekście.\n- całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje potwierdzenia w tekście.\n- spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.\n- niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe (np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania\ncałościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu\n(niesprzeczne z interpretowanym utworem).\nBrak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) - praca nie jest interpretacją,\na np. streszczeniem. Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej wymowy.\nB. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie może być:\n- trafne, jeśli zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty za odczytaniem sensu utworu. Argumenty muszą wynikać\nze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i treści tekstu.\n- częściowo trafne, jeśli w pracy - oprócz argumentów niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających ze sfunkcjonalizowanej analizy -\nzostał sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.\n- pogłębione, jeśli znajduje potwierdzenie nie tylko w tekście, ale także w kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim,\nfilozoficznym, kulturowym). Uczeń powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego pojawienie się.\n- niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu albo tylko z kontekstu. Wszystkie argumenty muszą być\nsfunkcjonalizowane.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nkoncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja jest oceniana ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z wybranym przez ucznia\ngatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity\nniezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są\nlogicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest\nfunkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych\nze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\n- stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności.\n- częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np.\nw wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n- niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nI. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)\noraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego\ni klasyfikacja błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nINFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA PRAC Z JĘZYKA POLSKIEGO\nUCZNIÓW ZE STWIERDZONYMI DYSFUNKCJAMI\n1. W pracy maturalnej z języka polskiego autorstwa ucznia, u którego stwierdzono\ndysleksję i dysortografię, nie należy uwzględniać w ocenie następujących błędów:\na. zmienionej kolejności liter w wyrazach,\nb. wstawionych dodatkowo liter w wyrazie, opuszczonych lub przestawionych liter,\nc. opuszczonego początku lub końca wyrazu,\nd. występowania w wyrazach głosek dźwięcznych zamiast bezdźwięcznych\ni odwrotnie,\ne. mylenia głosek „i” i „j”, głosek nosowych z końcówką fleksyjną, np.: ę-em,\ną-om,\nf. mylenia przedrostków z przyimkami, np.: pode szły; błędnego zapisywania\nprzyimków z rzeczownikami i przysłówkami, np.: wklasie, zachwilę, napewno,\ng. niewłaściwego zapisu spółgłosek miękkich, np.: rosinie zamiast rośnie, skosiny\nzamiast skośny,\nh. pisowni niezgodnej z zasadami ortografii [od uczniów wymaga się dobrej\nznajomości zasad ortografii, co powoduje nadmierne do nich zaufanie\ni schematyczne ich stosowanie, np.: startóje bo startować, błędnej pisowni\nwyrazów, którymi nie rządzą zasady ortograficzne (których pisownię trzeba\nzapamiętać)],\ni. błędnego stosowania lun niestosowania znaków interpunkcyjnych.\n2. Uczeń, u którego stwierdzono dysgrafię ma prawo pisać bardzo wolno i stawiać\nniekształtne litery, pisać mało czytelnie i poza liniami.\n3. Wszystkie inne uchybienia w pracy nie są uzasadnione wymienionymi dysfunkcjami.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2016-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2016 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"}]}