{"paper":{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":18,"source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/8a","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"8a","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Na podstawie tekstu podaj dwie przyczyny zanikania języków.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"1. Grupy etniczne zarzucają swoją mowę ojczystą na rzecz języków o szerokim zasięgu, takich jak angielski, chiński czy hiszpański - następuje zastępowanie języków rodzimych przez dominujące języki globalne.\n\n2. Globalizacja kultury powoduje zanikanie małych kultur i związanych z nimi języków - jest to proces nie do zatrzymania, który prowadzi do utraty różnorodności językowej.\n\n2 pkt - poprawne rozwiązanie obu części zadania. 1 pkt - poprawne rozwiązanie jednej części zadania. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\n\nWpływ globalizacji na zanikanie kultur narodowych.; Tendencja do zastępowania języków rodzimych powszechnie używanymi.; Wymieranie małych plemion.; Brak szacunku dla tradycji.; Język istnieje tylko w odmianie mówionej.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/13b","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"13b","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Na podstawie całego utworu, z którego pochodzi podany fragment, uzasadnij, że zastosowana w nim stylizacja gwarowa stanowi ilustrację myśli „języki, którymi mówi już niewielu, wciąż mogą nam wiele powiedzieć\" zawartej w tekście Milknące głosy.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"W Weselu Wyspiańskiego stylizacja gwarowa w wypowiedziach chłopów (np. Czepca) stanowi ilustrację myśli, że języki mniejszości mogą nam wiele powiedzieć. Gwara chłopska ujawnia ich sposób myślenia, tożsamość i aspiracje - Czepiec mówi o gotowości do czynu, powołuje się na Głowackiego, wyraża przekonanie, że chłopi są gotowi do walki. Język chłopów odsłania prawdy o społeczeństwie polskim - o podziałach klasowych, o potencjale tkwiącym w ludzie - których nie wyrażałby język inteligencji.\n\n2 pkt - poprawne podanie autora i tytułu utworu oraz poprawne uzasadnienie na podstawie całego utworu. 1 pkt - poprawne podanie autora i tytułu utworu. 0 pkt - odpowiedź niepełna lub odpowiedź niepoprawna, lub brak odpowiedzi. Uwaga: Jeśli w części a) zdający udzielił niepoprawnej odpowiedzi, to w części b) również otrzymuje 0 punktów.\n\nStylizacja gwarowa została użyta w celu wyraźnego pokazania czytelnikowi różnic między klasami społecznymi - sam język daje nam informacje o ludziach, którzy go używają.; W utworze ukazano dwie grupy społeczne, które różnią się językiem. Na podstawie mowy możemy wiele powiedzieć o danej grupie, a stylizacja gwarowa pomaga nam zauważyć różnice w sposobie bycia i mówienia.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/13a","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"13a","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzi podany fragment.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Autor: Stanisław Wyspiański\nTytuł: Wesele\n\nPoprawne podanie autora i tytułu utworu. Uznaje się odpowiedzi S. Wyspiański, Wyspiański. Nie uznaje się pomyłki w imieniu, np. Stefan Wyspiański.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/8b","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"8b","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Jak autor ocenia zjawisko zanikania języków? Uzasadnij swoją odpowiedź.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Autor ocenia zjawisko zanikania języków zdecydowanie negatywnie. Porównuje je do wymierania gatunków biologicznych, nazywając je „równie alarmującym\". Wskazuje, że wraz z zaniknięciem języka tracimy cenną wiedzę o przyrodzie, tradycji i kulturze. Apeluje o ochronę zagrożonych języków, podkreślając, że nawet te używane przez nielicznych wciąż mogą nam wiele powiedzieć.\n\nJak wyżej (część zadania 8).\n\nNegatywnie. Autor uważa, że powinno się podejmować działania zmierzające do ochrony różnorodności języków, bo dzięki temu zachowuje się wiedzę o świecie.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-2)\nZ podanych pytań wybierz te, na które odpowiedzi dają wskazane akapity tekstu, i wpisz\ndo tabeli oznaczenia literowe tych pytań. Każdemu akapitowi przyporządkuj jedno\npytanie.\na) Jakie narodowe mity kreuje Sienkiewicz w swoich dziełach?\nb) Jaki wizerunek Sienkiewicza wyłania się z korespondencji i z opowieści o nim?\nc) Która z licznych podróży Sienkiewicza przyniosła mu światowy rozgłos?\nd) Jak swoją twórczość postrzegał finalnie sam Sienkiewicz?\ne) Co z dorobku Sienkiewicza jest rozpoznawalne również poza granicami kraju?\nf) Jaki wpływ na życie rodzinne Sienkiewicza miała zdobyta przez niego popularność?\nAkapit\nPytanie\n3.\n4.\n7.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte […].\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne przyporządkowanie trzech pytań.\n1 p. - poprawne przyporządkowanie dwóch pytań.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nAkapit\nPytanie\n3.\nb\n4.\ne\n7.\nd","solution":"Akapit 3 - b (Jaki wizerunek Sienkiewicza wyłania się z korespondencji i z opowieści o nim?) - Akapit 3 opisuje Sienkiewicza jako światowca, eleganta, estetę, nowoczesnego Europejczyka, który wyłania się z listów i wspomnień.\n\nAkapit 4 - e (Co z dorobku Sienkiewicza jest rozpoznawalne również poza granicami kraju?) - Akapit 4 mówi o tym, że w kanonach literatury światowej Quo vadis jest często jedyną książką reprezentującą literaturę polską.\n\nAkapit 7 - d (Jak swoją twórczość postrzegał finalnie sam Sienkiewicz?) - Akapit 7 przytacza słowa Sienkiewicza, który tuż przed śmiercią stwierdził, że spaliłby wszystkie swoje książki.\n\n2 pkt - poprawne przyporządkowanie trzech pytań. 1 pkt - poprawne przyporządkowanie dwóch pytań. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-1)\nNa podstawie tekstu wymień przyczynę zdziwienia Sienkiewiczem wskazaną przez\nRyszarda Koziołka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe […]\ntwierdzenia w tekście argumentacyjnym.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne wskazanie przyczyny.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- Zaskakująca ocena własnej twórczości tuż przed śmiercią.\n- Kontrast między dorobkiem pisarza a jego stosunkiem do swojej twórczości.","solution":"Przyczyną zdziwienia jest kontrast między ogromnym dorobkiem i sukcesem Sienkiewicza a jego zaskakującą wypowiedzią tuż przed śmiercią, w której stwierdził, że spaliłby wszystkie swoje książki. Pisarz, który osiągnął pełnię - sławę, majątek, Nagrodę Nobla, kult czytelników - pod koniec życia zdawał się odrzucać własną twórczość.\n\n1 pkt - poprawne wskazanie przyczyny. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\n\nZaskakująca ocena własnej twórczości tuż przed śmiercią.; Kontrast między dorobkiem pisarza a jego stosunkiem do swojej twórczości.","image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-2)\nKtóre środki językowe nadają tekstowi Ryszarda Koziołka charakter subiektywny?\nPodkreśl TAK, jeżeli dany środek językowy nadaje taki charakter, albo NIE - jeżeli nie\nnadaje.\n1.\nUżycie czasowników w 1. os. liczby pojedynczej oraz\nzaimków dzierżawczych.\nTAK\nNIE\n2.\nWystępowanie słownictwa oceniającego.\nTAK\nNIE\n3.\nWystępowanie zdań rozbudowanych składniowo oraz\nterminologii naukowej.\nTAK\nNIE\n4.\nStosowanie sformułowań potocznych oraz zdań pytających.\nTAK\nNIE\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) wskazuje charakterystyczne cechy stylu\ndanego tekstu, rozpoznaje zastosowane\nw nim środki językowe i ich funkcje\nw tekście;\n3.4) rozpoznaje i nazywa funkcje tekstu\n([…] ekspresywną […]);\n3.8) odróżnia słownictwo neutralne od\nemocjonalnego i wartościującego.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne wskazanie czterech odpowiedzi.\n1 p. - poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPoprawne odpowiedzi\n1. TAK\n2. TAK\n3. NIE\n4. TAK","solution":"1. TAK - Czasowniki w 1. osobie liczby pojedynczej (np. „Nie mam nic przeciwko temu\", „Wiem, że niesłusznie\") oraz zaimki dzierżawcze (np. „mój projekt\", „moje serce\") wyrażają osobisty stosunek autora do tematu.\n\n2. TAK - Słownictwo oceniające (np. „absolutnym fenomenem\", „niezastąpione laboratorium\", „zadziwiające zdanie\") nadaje tekstowi subiektywny charakter, ponieważ wyraża wartościowanie autora.\n\n3. NIE - Zdania rozbudowane składniowo i terminologia naukowa są cechami stylu obiektywnego, naukowego, a nie subiektywnego.\n\n4. TAK - Sformułowania potoczne (np. „No tak\", „ot np.\") oraz zdania pytające (np. „Kokieteria?\") nadają tekstowi charakter subiektywny, wyrażając emocje i osobiste refleksje autora.\n\n2 pkt - poprawne wskazanie czterech odpowiedzi. 1 pkt - poprawne wskazanie trzech odpowiedzi. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B, a następnie 1., 2. albo 3.\nW wypowiedzeniu W kanonach literatury światowej „Quo vadis” jest jedyną książką, która\nreprezentuje literaturę polską podkreślona jego część to\nA.\nzdanie podrzędne\nprzydawkowe\nużyte\nw celu\n1.\nuzasadnienia przyczyny zdarzenia ze\nzdania nadrzędnego.\n2.\ndookreślenia rzeczownika ze zdania\nnadrzędnego.\nB.\nzdanie podrzędne\nokolicznikowe\n3.\nprzeciwstawienia treści zdania\nnadrzędnego.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nUmiejętność z III etapu edukacyjnego\nZdający:\n3.6) rozróżnia rodzaje zdań złożonych\npodrzędnie i współrzędnie […] - rozumie\nich funkcje.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA2","solution":"A2 - Podkreślona część to zdanie podrzędne przydawkowe (A), użyte w celu dookreślenia rzeczownika ze zdania nadrzędnego (2). Zdanie „która reprezentuje literaturę polską\" odnosi się do rzeczownika „książką\" i dookreśla go, odpowiadając na pytanie „jaką książką?\".\n\n1 pkt - poprawna odpowiedź. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-2)\nNa podstawie akapitów 2., 3. i 4. uzupełnij tabelę: wpisz wyrazy do podanych znaczeń\nalbo znaczenia do podanych wyrazów.\nLp.\nZnaczenie\nWyraz\n1.\ncelebryta\n2.\nOsoba niezwykła, wyjątkowa, utalentowana.\n3.\nesteta\n4.\nCzłowiek obyty w towarzystwie, umiejący się odpowiednio\nzachować w każdej sytuacji.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje […] znaczenia wyrazów […];\n3.1) analizuje i definiuje […] znaczenia\nsłów.\nSchemat punktowania\n2 p. - cztery poprawne uzupełnienia.\n1 p. - trzy poprawne uzupełnienia.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nLp.\nOpis znaczenia\nWyraz\n1.\nOsoba popularna, znana, wzbudzająca powszechne\nzainteresowanie swoim życiem.\ncelebryta\n2.\nOsoba niezwykła, wyjątkowa, utalentowana.\nfenomen\n3.\nOsoba wrażliwa na piękno, znawca piękna.\nesteta\n4.\nCzłowiek obyty w towarzystwie, umiejący się odpowiednio\nzachować w każdej sytuacji.\nświatowiec","solution":"1. celebryta - Osoba popularna, znana, wzbudzająca powszechne zainteresowanie swoim życiem (w tekście: Sienkiewicz po sukcesie Quo vadis stał się celebrytą używającym pseudonimów w hotelach).\n\n2. Osoba niezwykła, wyjątkowa, utalentowana - fenomen (w tekście: „absolutnym fenomenem kultury polskiej\").\n\n3. esteta - Osoba wrażliwa na piękno, znawca piękna, ceniąca walory estetyczne (w tekście: „elegancie i estecie\").\n\n4. Człowiek obyty w towarzystwie, umiejący się odpowiednio zachować w każdej sytuacji - światowiec (w tekście: „swobodny światowiec, ceniący wygody cywilizacji\").\n\n2 pkt - cztery poprawne uzupełnienia. 1 pkt - trzy poprawne uzupełnienia. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu liczące 40-60 słów.\nMPO_ąP\nTekst do zadań 7.-13.\nMilknące głosy\nCo 14 dni ginie jeden język. Do końca stulecia zaniknie prawdopodobnie blisko połowa\nz mniej więcej 7 tys. języków używanych na ziemi, bo wiele grup etnicznych zarzuci swoją\nmowę ojczystą na rzecz angielskiego, chińskiego czy hiszpańskiego. Co przepada, gdy milknie\njakiś język?\nWymieranie języków to proces równie alarmujący jak zanikanie różnorodności\nbiologicznej świata. Zniknięcie języka pozbawia nas wiedzy nie mniej cennej niż szansa\nna jakiś przyszły cudowny lek, która ginie wraz z wymarciem jakiegoś gatunku zwierzęcia\nczy rośliny. Małe języki - w znacznie większym stopniu niż te o szerokim zasięgu - dają nam\nklucz do tajemnic przyrody, bo ludzie, którzy ich używają, zwykle żyją w wielkiej bliskości\nz naturą, a ich mowa jest odbiciem tego, co obserwują.\nGdy jakaś mała grupa zapomina swojego języka ojczystego i przerzuca się na angielski czy\nhiszpański, powstaje luka w przekazywaniu ludowej wiedzy z pokolenia na pokolenie - wiedzy\no ziołach leczniczych, zabiegach agrotechnicznych, metodach irygacji, kalendarzach. Indianie\nSeri z Meksyku byli od zawsze sezonowo wędrującymi łowcami-zbieraczami na zachodnim\nobrzeżu pustyni Sonora, nad Zatoką Kalifornijską. Aby przetrwać, musieli doskonale znać\ntutejsze morskie i lądowe zwierzęta i rośliny, ich cechy, zwyczaje, cykle życiowe. Wszystko to\nznalazło odbicie w języku, zwanym przez nich cmiique iitom. […] Mowa ojczysta jest dla ludu\nSeri czymś, co go określa, jądrem jego tożsamości. […] Trzymają się ojczystej mowy\nczęściowo dlatego, że nie znoszą oficjalnej kultury Meksyku. […]\nSeri pozostają dumnie nieufni wobec obcych. Gardzą też osobistym bogactwem, którego\nnie dzieli się z innymi. […] Podczas tradycyjnego pochówku wraz ze zmarłym grzebie się jego\nskromny dobytek. Potomkowie i krewni nie dziedziczą niczego prócz pieśni, legend, pouczeń.\nRene Montańo siedzi w cieniu ganku przed swoim domkiem i opowiada mi legendy\no dawnej rasie olbrzymów, którzy potrafili jednym krokiem przesadzić cieśninę między ich\nrodzinną wyspą Tiburon a lądem stałym. Słucham więc […] o tych, którym opowiedziano\no skarbach Ziemi, o wszystkich dawnych sprawach. „Ci, którym opowiedziano”, to ci, którzy\n- chcąc nie chcąc - wzięli na siebie odpowiedzialność za przekazanie dalej tego, co usłyszeli.\nI dzięki tej zasadzie wszyscy stajemy się dziedzicami wiedzy zamkniętej w skarbnicy mowy\nludu Seri. […]\nJedną z metod ratowania języka jest przechowanie go w postaci pisanej i opracowanie\nsłownika. Językoznawcy z jednej strony kochają perspektywę przystosowania pisma\ndo języków, które dotąd miały tylko postać ustną, z drugiej obawiają się jej. Obawiają, bo sama\nkoncepcja alfabetu zmienia język, który ten alfabet miał ocalić. […]\nTo w istocie dylemat, bo globalizacja kultury jest procesem nie do zatrzymania. […]\nUmieraniu kultury, powolnemu ginięciu języka przeciwstawić się mogą tylko duma i upór,\nszacunek dla tradycji i starych ludzi, świadomość, że kluczem do naszej przyszłości jest to,\nco już za nami. A także przekonanie, że języki, którymi mówi już niewielu, wciąż mogą nam\nwiele powiedzieć.\nNa podstawie: Russ Rymer, Milknące głosy, „National Geographic” 2012, nr 7.\nMPO_ąP","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym,\ndokonuje jego logicznego streszczenia.\nIII. Tworzenie wypowiedzi\nZdający:\n1.7) wykonuje różne działania na tekście\ncudzym ([…] streszcza […]).\nSchemat punktowania\n3 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;\nadekwatny poziom uogólnienia, streszczenie logicznie spójne, właściwa liczba słów.\n2 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście\nALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia.\n1 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;\nALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRyszard Koziołek w tekście „Mój dziwny Sienkiewicz” przybliża osobę Henryka Sienkiewicza\ni jego twórczość. Podkreśla uznanie, jakim pisarz cieszył się wśród czytelników, oraz wpływ\nnoblisty na postrzeganie kultury polskiej na świecie. Przedstawia swój projekt „Zdziwić się\nSienkiewiczem” w przekonaniu, że potrzebne są ponowna lektura dzieł pisarza i nowe\nspojrzenie na ich autora.","solution":"Ryszard Koziołek przedstawia Sienkiewicza jako wybitnego pisarza, który osiągnął pełnię sukcesu - sławę, Nagrodę Nobla i milionowe nakłady. Ukazuje go również jako światowca i estetę. Autor proponuje projekt „Zdziwić się Sienkiewiczem\", wskazując na zaskakujący stosunek pisarza do własnej twórczości tuż przed śmiercią. [40 słów]\n\n3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa liczba słów. 2 pkt - jak wyżej, ale zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia. 1 pkt - jak wyżej, ale zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia. 0 pkt - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-1)\nOkreśl, czy podane sentencje są zgodne z sensem tekstu. Podkreśl TAK, jeżeli sentencja\njest zgodna z sensem tekstu, albo NIE - jeśli nie jest zgodna.\n1.\nCóż słowa? - Marne formy, w które myśl człowieka nędzę swej\nnicości powszedniej obleka. (Maria Konopnicka)\nTAK\nNIE\n2.\nNaród żyje, dopóki język jego żyje, bez języka narodowego nie\nma narodu. (Karol Libelt)\nTAK\nNIE\n3.\nNie miecz, nie tarcz - bronią Języka / Lecz - arcydzieła!\n(Cyprian Kamil Norwid)\nTAK\nNIE","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów.\nII. Analiza i interpretacja tekstów kultury.\nZdający:\n3.1) wykorzystuje w interpretacji elementy\nznaczące dla odczytania sensu utworu […].\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. NIE\n2. TAK\n3. NIE","solution":"1. NIE - Sentencja Konopnickiej deprecjonuje wartość słów, tymczasem tekst „Milknące głosy\" podkreśla ogromną wartość języka jako nośnika wiedzy, tożsamości i tradycji.\n\n2. TAK - Sentencja Libelta jest zgodna z sensem tekstu, który ukazuje język jako fundament tożsamości narodowej (np. dla ludu Seri mowa ojczysta jest jądrem tożsamości).\n\n3. NIE - Sentencja Norwida mówi o obronie języka przez arcydzieła literackie, podczas gdy tekst Rymera wskazuje na inne sposoby ochrony języka - dumę, upór, szacunek dla tradycji, zapisywanie w postaci pisanej.\n\n1 pkt - poprawna odpowiedź. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-2)\na) Na podstawie tekstu podaj dwie przyczyny zanikania języków.\nb) Jak autor ocenia zjawisko zanikania języków? Uzasadnij swoją odpowiedź.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów;\npotrafi objaśnić ich sens […];\n1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia\ni twierdzenia […].\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne rozwiązanie obu części zadania.\n1 p. - poprawne rozwiązanie jednej części zadania.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\na)\n- wpływ globalizacji na zanikanie kultur narodowych,\n- tendencja do zastępowania języków rodzimych powszechnie używanymi,\n- wymieranie małych plemion,\n- brak szacunku dla tradycji,\n- język istnieje tylko w odmianie mówionej.\nb)\nNegatywnie. Autor uważa, że powinno się podejmować działania zmierzające do ochrony\nróżnorodności języków, bo dzięki temu zachowuje się wiedzę o świecie.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-1)\nWyjaśnij, jaką funkcję w tekście pełni pytanie zawarte w akapicie 1.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) […] rozpoznaje zastosowane […]\nśrodki językowe i ich funkcje w tekście.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPytanie zawarte w 1. akapicie\n- pełni funkcję kompozycyjną, czyli wprowadza w temat,\n- pełni funkcję retoryczną, ponieważ ma zainteresować czytelnika tekstem,\n- skłania do refleksji,\n- otwiera dyskurs,\n- sygnalizuje problem.\nUwaga.\nSamo nazwanie funkcji, np. „retoryczna”, nie jest wystarczające.","solution":"Pytanie „Co przepada, gdy milknie jakiś język?\" pełni funkcję retoryczną i kompozycyjną - wprowadza główny temat tekstu, czyli problem konsekwencji zanikania języków. Skłania czytelnika do refleksji nad wartością języków i zainteresowania go dalszą lekturą. Jednocześnie sygnalizuje problem, który autor rozwija w kolejnych akapitach.\n\n1 pkt - poprawna odpowiedź. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\n\nPełni funkcję kompozycyjną, czyli wprowadza w temat.; Pełni funkcję retoryczną, ponieważ ma zainteresować czytelnika tekstem.; Skłania do refleksji.; Otwiera dyskurs.; Sygnalizuje problem.","image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-1)\nW jakim celu porównano zanikanie języków do zanikania różnorodności biologicznej?\nUzasadnij swoją odpowiedź.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów.\nII. Analiza i interpretacja testów kultury.\nZdający:\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu\nkonteksty […].\nSchemat punktowania\n1 p. - określenie celu i poprawne uzasadnienie.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- Autor chce podkreślić wagę problemu / uwypuklić podobieństwo tych zjawisk,\nuświadamiając odbiorcy, że zanikanie języków jest równie groźne jak wymieranie gatunków.\n- Porównanie zostało użyte w celu zobrazowania ogromnej skali z pozoru błahego problemu.\nWymieranie gatunków zwierząt i roślin zmniejsza nasze szanse na dokładne poznanie\notaczającego nas świata oraz jego historii tak samo jak zanikanie języków.\nUwaga.\nW odpowiedzi muszą być spełnione dwa warunki: określenie celu i uzasadnienie.","solution":"Porównanie zanikania języków do zanikania różnorodności biologicznej ma na celu podkreślenie wagi i powagi problemu. Autor chce uświadomić czytelnikowi, że ginięcie języków jest zjawiskiem równie alarmującym i nieodwracalnym jak wymieranie gatunków. Tak jak utrata gatunku pozbawia nas szansy na odkrycie np. cudownego leku, tak zniknięcie języka oznacza bezpowrotną utratę cennej wiedzy o świecie.\n\n1 pkt - określenie celu i poprawne uzasadnienie. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\n\nAutor chce podkreślić wagę problemu / uwypuklić podobieństwo tych zjawisk, uświadamiając odbiorcy, że zanikanie języków jest równie groźne jak wymieranie gatunków.; Porównanie zostało użyte w celu zobrazowania ogromnej skali z pozoru błahego problemu. Wymieranie gatunków zwierząt i roślin zmniejsza nasze szanse na dokładne poznanie otaczającego nas świata oraz jego historii tak samo jak zanikanie języków.","image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-1)\nWyjaśnij sens zdania Mowa ojczysta jest dla ludu Seri czymś, co go określa, jądrem jego\ntożsamości.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów;\npotrafi objaśnić ich sens […].\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- Mowa ojczysta jest dla ludu Seri źródłem świadomości posiadania wspólnych cech i poczucia\njedności.\n- Dzięki własnemu językowi lud Seri pokazuje swoją niezależność, wyjątkowość odrębność od\nreszty mieszkańców Meksyku.","solution":"Zdanie to oznacza, że język ojczysty stanowi dla ludu Seri fundament tożsamości - jest tym, co definiuje ich jako odrębną wspólnotę i wyróżnia spośród innych grup. Dzięki własnemu językowi Seri zachowują poczucie jedności, niezależności i odrębności kulturowej od reszty mieszkańców Meksyku. Język jest najważniejszym elementem ich samoidentyfikacji.\n\n1 pkt - poprawna odpowiedź. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\n\nMowa ojczysta jest dla ludu Seri źródłem świadomości posiadania wspólnych cech i poczucia jedności.; Dzięki własnemu językowi lud Seri pokazuje swoją niezależność, wyjątkowość, odrębność od reszty mieszkańców Meksyku.","image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (0-1)\nWyjaśnij, na czym polega sprzeczność w 6. akapicie tekstu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów;\n1.4) […] rozpoznaje zastosowane […]\nśrodki językowe i ich funkcje w tekście.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n- Sprzeczność polega na tym, że językoznawcy, chcąc ratować język, który występuje tylko\nw formie ustnej, muszą przystosować do niego pismo, które samo w sobie go zmieni.\n- Sprzeczność polega na tym, że to, co chroni język przed zanikiem, jednocześnie go deformuje.","solution":"Sprzeczność polega na tym, że jedną z metod ratowania zagrożonego języka jest zapisanie go w formie pisanej, jednak sama koncepcja alfabetu zmienia język, który ten alfabet miał ocalić. Innymi słowy, narzędzie służące ochronie języka jednocześnie go przekształca i deformuje - to, co miało zachować język w niezmienionej postaci, nieuchronnie go modyfikuje.\n\n1 pkt - poprawna odpowiedź. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\n\nSprzeczność polega na tym, że językoznawcy, chcąc ratować język, który występuje tylko w formie ustnej, muszą przystosować do niego pismo, które samo w sobie go zmieni.; Sprzeczność polega na tym, że to, co chroni język przed zanikiem, jednocześnie go deformuje.","image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (0-2)\na) Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzi podany fragment.\nDZIENNIKARZ\nAle tu wieś spokojna. -\nNiech na całym świecie wojna,\nbyle polska wieś zaciszna,\nbyle polska wieś spokojna.\nCZEPIEC\nPon się boją we wsi ruchu.\nPon nos obśmiwają w duchu. -\nA jak my, to my się rwiemy\nino do jakiej bijacki.\nZ takich, jak my, był Głowacki.\nA, jak myślę, ze panowie\nduza by juz mogli mieć,\nino oni nie chcom chcieć!\nAutor:\nTytuł:\nb) Na podstawie całego utworu, z którego pochodzi podany fragment, uzasadnij, że\nzastosowana w nim stylizacja gwarowa stanowi ilustrację myśli języki, którymi mówi już\nniewielu, wciąż mogą nam wiele powiedzieć zawartej w tekście Milknące głosy.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte […].\nII. Analiza i interpretacja tekstów kultury.\nZdający zna teksty literackie i inne teksty\nkultury wskazane przez nauczyciela.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nUmiejętność z III etapu edukacyjnego\nZdający\n1.5) […] uzasadnia własne zdanie […].\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne podanie autora i tytułu utworu oraz poprawne uzasadnienie na podstawie\ncałego utworu.\n1 p. - poprawne podanie autora i tytułu utworu.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub odpowiedź niepoprawna, lub brak odpowiedzi.\nUwaga.\nJeśli w części a) zdający udzielił niepoprawnej odpowiedzi, to w części b) również otrzymuje\n0 punktów.\na) Poprawna odpowiedź\nAutor: Stanisław Wyspiański\nUwaga.\nUznaje się odpowiedzi S. Wyspiański, Wyspiański. Nie uznaje się pomyłki w imieniu, np. Stefan\nWyspiański.\nTytuł: Wesele\nb) Przykładowe odpowiedzi\n- Stylizacja gwarowa została użyta w celu wyraźnego pokazania czytelnikowi różnic między\nklasami społecznymi - sam język daje nam informacje o ludziach, którzy go używają.\n- W utworze ukazano dwie grupy społeczne, które różnią się językiem. Na podstawie mowy\nmożemy wiele powiedzieć o danej grupie, a stylizacja gwarowa pomaga nam zauważyć\nróżnice w sposobie bycia i mówienia.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":50,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (0-50)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Praca - pasja czy obowiązek? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie,\nodwołując się do fragmentu Ziemi, planety ludzi Antoine'a de Saint-Exupéry'ego\noraz do wybranych tekstów kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej\n250 słów.\nZiemia, planeta ludzi\nByło to w roku 1926. Jako młody pilot cywilny pracowałem od niedawna w Towarzystwie\nLatécoère. […] Uczyłem się tam mojego zawodu. Podobnie jak moi koledzy, odbywałem\nnowicjat, przez który musiał przejść każdy z nas, zanim dostąpił zaszczytu pilotowania\nsamolotu pocztowego. Loty ćwiczebne, jazdy Tuluza - Perpignan i z powrotem, skromne lekcje\nmeteorologii w lodowatym hangarze. Życie wypełniał nam strach przed górami Hiszpanii,\nktórych jeszcze nie znaliśmy, i szacunek dla starszych kolegów.\nTych starszych kolegów spotykaliśmy w restauracji. Opryskliwi, z rezerwą, jak z łaski\nudzielali nam swych rad. A kiedy czasem któryś z nich, po powrocie z Alikantu czy Casablanki,\nprzychodził spóźniony, w skórzanym płaszczu ociekającym deszczem, i jeden z nas pytał go\nnieśmiało o warunki lotu, krótkie odpowiedzi umiały z burzy wyczarować przed naszymi\noczyma bajeczny świat pełen sideł, zasadzek, nagle wyłaniających się skał, stromizn i wichrów\nzdolnych wyrywać cedry z korzeniami. […]\nPamiętam jeden powrót Bury’ego, który później zginął w Corbières. Stary pilot zasiadł\nwśród nas i jadł powoli, bez słowa, pochylając przytłoczone jeszcze niedawnym wysiłkiem\nramiona. Był wieczór po jednym z tych niepogodnych dni, kiedy na całej długości trasy niebo\njest zgniłe, a pilot ma wrażenie, że góry toczą się w błocie tam i na powrót niczym zerwane\nz uwięzi działa, które w dawnych czasach orały ciężkimi kołami pokłady żaglowców.\nSpojrzałem na Bury’ego, przełknąłem ślinę i zdobyłem się na pytanie, czy miał ciężki lot. […]\nWreszcie Bury podniósł głowę, […] coś sobie przypomniał i nagle wybuchnął dźwięcznym\nśmiechem. Zachwycił mnie ten śmiech - Bury śmiał się tak rzadko! - ten krótki śmiech, który\nrozpromienił jego zmęczenie. Bez żadnego innego komentarza do swojego zwycięstwa pochylił\ngłowę i znów żuł bez słowa. […]\nTak wymagania i wyrzeczenia, które narzuca praca zawodowa, przeobrażają i wzbogacają\nświat. […] Na jednostajny krajobraz, który nuży pasażera, załoga samolotu patrzy innymi\noczyma. Zasnuwające horyzont obłoki nie są dla niej elementem dekoracyjnym: będą\nbezpośrednio obchodziły mięśnie pilota i postawią przed nim pewne problemy do rozwiązania.\n[…] Oto szczyt, jeszcze daleki; jakie ukaże oblicze? W noc księżycową będzie wygodnym\npunktem orientacyjnym. Jeśli jednak pilot leci na ślepo, z trudem wyrównuje odchylenia i nie\njest pewien swojej pozycji, szczyt staje się dynamitem i wypełni swoją groźbą całą noc. […]\nTak samo zmieniają się także oceany. Zwykli pasażerowie nie dostrzegają burzy: widziane\nz tak wysoka fale nie mają wyraźnego kształtu, stosy wody wydają się nieruchome. Zarysowują\nsię na nich tylko wielkie białe plamy, unerwione i pieniste, jak gdyby skute mrozem. Ale załoga\nwidzi je i wie: tutaj nie wolno wodować. Dla niej te plamy wyglądają jak wielkie jadowite\nkwiaty.\nA jeśli nawet lot odbywa się pomyślnie, pilot, który leci gdzieś na swoim odcinku trasy,\nnie jest zwykłym widzem zwykłego pejzażu. Barwy ziemi i nieba, ślady wiatru na morzu,\nzłociste chmury o zmierzchu budzą nie podziw pilota, ale rozwagę. […] Sam w centrum\nolbrzymiego trybunału utworzonego dlań przez burzliwe niebo, pilot walczy o swój ładunek\npocztowy z trzema bóstwami żywiołu: górą, morzem i burzą.\nAntoine de Saint-Exupéry, Nocny lot. Ziemia, planeta ludzi. Pilot wojenny, Kraków 1971.\nMPO_1P\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij.\nTwoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.\nSłyszę czas\nTylko w nocy słyszę czas,\nPytam dokąd mnie goni\nPrzez tyle świata, tyle miast,\nCiągle zmieniam adresy,\nGubię zapiski i rękopisy,\nNie wiem gdzie mieszkam\nI nie wiem jak długo,\nBo to wszystko tymczasem,\nWszystko w międzyczasie,\nW tym bękarcim słowie,\nAle jakże mądrym\nI jak okrutnym,\nW międzyczasie od początku,\nW międzyczasie do końca,\nI tyle jest mego słowa\nA poza nim\nJuż prawdziwy czas.\nSłyszę go w nocy,\nPatrzę w ciemność i widzę\nJak mijam w nawiasie,\nOd urodzenia do śmierci,\nPod każdym adresem,\nW każdym mieszkaniu,\nW ogromnym świecie,\nŚród pogubionych zapisków\nI trwożnych słów\nMego międzyistnienia.\nNa próżno go pytam,\nOn mnie nie goni,\nCzeka spokojnie,\nNic mi nie powie\nI jeśli co słyszę\nTo tylko w uszach\nPusty szum.\nJest to czas, w który nie mogę wkroczyć,\nKtóremu nie mogę się sprzeciwić,\nDo którego nie należę,\nA który jest wszystkim.\n[1969]\nKazimierz Wierzyński, Słyszę czas, [w:] tegoż, Poezja i proza, t.1, Kraków 1981.\nMPO_1P\nna temat nr\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nTabelę wypełnia egzaminator!\nLiczba punktów\nSuma\nUzasadnienie przyznania 0 punktów\nrozprawka\nA.\n0 - 3 - 6\nB.\n0 - 4 - 8 - 12 - 18\ninterpretacja\nA.\n0 - 3 - 6 - 9\nB.\n0 - 5 - 10 - 15\nC.\n0 - 2 - 4\nD.\n0 - 3 - 6\nE.\n0 - 1 - 2\nF.\n0 - 2 - 4\nG.\n0 - 3 - 6\nH.\n0 - 2 - 4\nMPO_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-50)\nTemat 1. Praca - pasja czy obowiązek? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie,\nodwołując się do fragmentu Ziemi, planety ludzi Antoine'a de Saint-Exupéry'ego\noraz do wybranych tekstów kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej\n250 słów.\nSzczegółowe ustalenia dotyczące sposobu oceniania\n• Fragment umożliwia sformułowanie różnych tez i argumentów dotyczących pracy jako pasji\nczy obowiązku.\n• Teza musi być zgodna z poleceniem, fragmentem tekstu i przywołanymi tekstami.\n• Uzasadnienie powinno wynikać z interpretacji tekstu, a przywołanie innych tekstów kultury\nmusi być funkcjonalne dla argumentacji, nie może być prostym streszczeniem.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych w nich\ninformacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach\ninformacje zarówno jawne, jak i ukryte […].\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu;\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera […]\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty\n[…];\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (rozprawka)\n[ ] zgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności\nznaczeniowej i logicznej;\n1.2) przygotowuje wypowiedź (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje temat,\nwybiera formę kompozycyjną, […] dobiera\nwłaściwe słownictwo);\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad logiki\ni retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje\nich selekcji pod względem użyteczności\nw wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady\nilustrujące wywód myślowy, przeprowadza\nprawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny rozprawki\nA\nSformułowanie\nstanowiska\nwobec\nproblemu\npodanego\nw poleceniu\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n6\nStanowisko jest\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n18\nUzasadnienie\ntrafne,\nszerokie\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub\nnieliczne\nbłędy\nnierażące\n12\nUzasadnienie\ntrafne\ni szerokie\n3\nStanowisko jest\nczęściowo\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n8\nUzasadnienie\ntrafne,\nale wąskie\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne\nbłędy\nnierażące\nlub\nnieliczne\nbłędy\nrażące\n4\nUzasadnienie\nczęściowe\n0\nStanowisko jest\nnieadekwatne\nlub brak\nstanowiska\n0\nBrak\nuzasadnienia\nstanowiska\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne\nbłędy rażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki\nA. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować\nstanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą odpowiedzi problemu.\nAdekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę\nambiwalentną wobec istoty problemu).\nSformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą odpowiedzi problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub\nniepełnego zrozumienia tekstu.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli\nniezwiązane z poleceniem.\nSformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.\nB. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.\nUzasadnienie:\n- pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,\n- trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.\nSzerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.\nUzasadnienie jest:\n- szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,\n- wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu\ntekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury),\n- częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre argumenty\nsą niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu\nlub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nuzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi. Należy\nwziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia\nstanowiska i uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez luk\ni zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie\nzdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani\nlogicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\n- stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności,\n- częściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi\npojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n- niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nH. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)\noraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego i klasyfikacja\nbłędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 słów.\nSzczegółowe ustalenia dotyczące sposobu oceniania\n• Koncepcja interpretacyjna zdającego musi być widoczna w pracy, choć nie musi być\nwyrażona w formie tezy, może wynikać pośrednio z wywodu.\n• Przywołany przez zdającego kontekst powinien być sfunkcjonalizowany (nawiązujący do\ntekstu i pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie wystarczy samo wskazanie lub hasłowe\nodwołanie się do niego.\n• Proste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) tekstu danego w zadaniu nie jest jego\ninterpretacją.\n• Zdający wybiera obszar, który poddaje analizie.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych w nich\ninformacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach\ninformacje zarówno jawne, jak i ukryte […].\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu;\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera […];\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty\n[…];\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (interpretacja\ntekstu poetyckiego) [ ] zgodnie z podstawowymi\nregułami jego organizacji, przestrzegając zasad\nspójności znaczeniowej i logicznej;\n1.2) przygotowuje wypowiedź [ ] (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje temat,\nwybiera formę kompozycyjną, […], dobiera\nwłaściwe słownictwo);\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad logiki\ni retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje\nich selekcji pod względem użyteczności\nw wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady\nilustrujące wywód myślowy, przeprowadza\nprawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA\nKoncepcja\ninterpretacyjna\nB\nUzasadnienie\ntezy\ninterpretacyjnej\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n9\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nspójna\ni obejmująca\nsensy\nniedosłowne\n15\nUzasadnienie\ntrafne\ni pogłębione\n4\nBrak\nbłędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n6\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nale niespójna\ni/lub obejmująca\nw większości\nznaczenia\ndosłowne\n10\nUzasadnienie\ntrafne, ale\nniepogłębione\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n3\nKoncepcja\nczęściowo\nsprzeczna\nz utworem\n5\nUzasadnienie\nczęściowo trafne\n0\nBrak koncepcji\nlub koncepcja\ncałkowicie\nsprzeczna\nz utworem\n0\nBrak trafnych\nargumentów\nuzasadniających\ninterpretację\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjneg\no\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest pomysłem na jego odczytanie\n(wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest spójna,\na także czy zdający dociera do sensów niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.\nKoncepcja może być:\n- częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje potwierdzenie w tekście.\n- całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje potwierdzenia w tekście.\n- spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.\n- niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe (np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania\ncałościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu\n(niesprzeczne z interpretowanym utworem).\nBrak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) - praca nie jest interpretacją,\na np. streszczeniem. Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej wymowy.\nB. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie może być:\n- trafne, jeśli zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty za odczytaniem sensu utworu. Argumenty muszą wynikać\nze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i treści tekstu.\n- częściowo trafne, jeśli w pracy - oprócz argumentów niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających ze sfunkcjonalizowanej analizy -\nzostał sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.\n- pogłębione, jeśli znajduje potwierdzenie nie tylko w tekście, ale także w kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim,\nfilozoficznym, kulturowym). Uczeń powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego pojawienie się.\n- niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu albo tylko z kontekstu. Wszystkie argumenty muszą być sfunkcjonalizowane.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nkoncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja jest oceniana ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z wybranym przez ucznia gatunkiem\nwypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla\njasnego przedstawienia koncepcji interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz\nkonsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest\nfunkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie\nzdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani\nlogicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\n- stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności.\n- częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np.\nw wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n- niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nI. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)\noraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego i klasyfikacja\nbłędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nINFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA PRAC Z JĘZYKA POLSKIEGO\nUCZNIÓW ZE STWIERDZONYMI DYSFUNKCJAMI\n1. W pracy maturalnej z języka polskiego autorstwa ucznia, u którego stwierdzono\ndysleksję i dysortografię, nie należy uwzględniać w ocenie następujących błędów:\na. zmienionej kolejności liter w wyrazach,\nb. wstawionych dodatkowo liter w wyrazie, opuszczonych lub przestawionych liter,\nc. opuszczonego początku lub końca wyrazu,\nd. występowania w wyrazach głosek dźwięcznych zamiast bezdźwięcznych\ni odwrotnie,\ne. mylenia głosek „i” i „j”, głosek nosowych z końcówką fleksyjną, np.: ę-em,\ną-om,\nf. mylenia przedrostków z przyimkami, np.: pode szły; błędnego zapisywania\nprzyimków z rzeczownikami i przysłówkami, np.: wklasie, zachwilę, napewno,\ng. niewłaściwego zapisu spółgłosek miękkich, np.: rosinie zamiast rośnie, skosiny\nzamiast skośny,\nh. pisowni niezgodnej z zasadami ortografii [od uczniów wymaga się dobrej\nznajomości zasad ortografii, co powoduje nadmierne do nich zaufanie\ni schematyczne ich stosowanie, np.: startóje bo startować, błędnej pisowni\nwyrazów, którymi nie rządzą zasady ortograficzne (których pisownię trzeba\nzapamiętać)],\ni. błędnego stosowania lub niestosowania znaków interpunkcyjnych.\n2. Uczeń, u którego stwierdzono dysgrafię ma prawo pisać bardzo wolno i stawiać\nniekształtne litery, pisać mało czytelnie i poza liniami.\n3. Wszystkie inne uchybienia w pracy nie są uzasadnione wymienionymi dysfunkcjami.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"}]}