{"paper":{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":"stara","exam_pdf":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":14,"source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nJakim kwestiom - społecznym / politycznym / filozoficznym - poświęcony jest tekst\nBarbary Skargi? Swoją odpowiedź uzasadnij dwoma argumentami.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne podanie dwóch argumentów.\n1 p. - poprawna podanie jednego argumentu.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTekst poświęcony jest kwestiom filozoficznym, ponieważ Barbara Skarga formułuje refleksje na\ntemat istoty wolności człowieka. Ponadto w swoich rozważaniach autorka odwołuje się do\nróżnych nurtów filozoficznych.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"2","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (3 pkt)\nUzupełnij tabelę. Wpisz nazwę środka językowego lub przykład środka językowego\nz tekstu albo funkcję, jaką pełni ten środek w tekście.\nNazwa środka\njęzykowego\nPrzykład z tekstu\nFunkcja\nJednak nie wybrałam życia, nie\nwybrałam miejsca swych\nnarodzin, […] nie wybrałam\nrodziców […].\nUkierunkowuje uwagę odbiorcy\ni skłania go do refleksji.\nmetafora","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-3)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nNazywanie środków językowych i ich funkcji w tekście.\nSchemat punktowania\n3 p. - za poprawne wypełnienie trzech wierszy tabeli.\n2 p. - za poprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli.\n1 p. - za poprawne wypełnienie jednego wiersza tabeli.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n1. Nazwa środka: wyliczenie / powtórzenie / paralelizm\nPrzykład: Jednak nie wybrałam życia, nie wybrałam miejsca swych narodzin, […] nie\nwybrałam rodziców […].\nFunkcja: wzmacnia wypowiedź / podkreśla wagę problemu\n2. Nazwa środka: pytanie retoryczne\nPrzykład: Gdzie jest więc moja wolność i czy w ogóle istnieje?\nFunkcja: ukierunkowuje uwagę odbiorcy i skłania go do refleksji\n3. Nazwa środka: metafora\nPrzykład: Zostałam ulepiona przez różne siły niezależne ode mnie\nFunkcja: podkreślenie zależności od sił wyższych / brak możliwości decydowania","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nNa podstawie akapitu 2. wymień dwa czynniki wpływające na ukształtowanie człowieka.\nPoziom podstawowy\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nbiologia (geny), geografia, historia, społeczeństwo, kultura, język","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nW akapitach 2. i 3. Barbara Skarga rozważa tezę, że wolność to ułuda. Czy autorka\nzgadza się z tą tezą? Odpowiedź uzasadnij na podstawie całego tekstu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nAutorka nie zgadza się z tą tezą. Uważa, że jeżeli działania człowieka nie zależą od niego, nie\nmoże on za nie odpowiadać, co jest z punktu widzenia etyki i ładu społecznego nie do\nzaakceptowania.\nUwaga.\nZdający może zająć stanowisko, że Barbara Skarga częściowo się nie zgadza z tą tezą, ale\nuzasadnienie musi być zgodne z tekstem.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nO jakich rodzajach wolności pisze Barbara Skarga? Podaj ich nazwy oraz wyjaśnij, na\nczym polega każdy z nich.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne wyjaśnienie dwóch modeli wolności.\n1 p. - poprawne wyjaśnienie jednego modelu wolności.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n• Wolność negatywna, która polega na niezależności od różnych zewnętrznych czynników, np.\nprzeciwstawianie się siłom natury czy łamanie norm obyczajowych.\n• Wolność pozytywna, która polega na wolności od czegoś, np. prawo do samodzielnego\nmyślenia, możliwość do realizacji własnych celów.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nWyjaśnij sens sformułowania: nie istnieją myśli i działania niewinne.\nPoziom podstawowy\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne wyjaśnienie sensu sformułowania.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nCzłowiek jest w pełni odpowiedzialny za konsekwencje wszystkich swoich myśli i czynów.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nZ akapitu 7. wypisz trzy sformułowania służące stworzeniu logicznych związków ze\nzdaniami je poprzedzającymi.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nRozpoznanie zasady kompozycyjnej tekstu i jej funkcji.\nSchemat punktowania\n2 p. - podanie trzech poprawnych sformułowań.\n1 p. - podanie dwóch poprawnych sformułowań.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\npo pierwsze, po drugie, co więcej, bowiem","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nWyjaśnij, pod jakim warunkiem człowiek ma obowiązek przestrzegać obowiązującego\nprawa.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nCzłowiek ma obowiązek przestrzegania prawa, jeśli ustanowiło je demokratyczne państwo.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nWyjaśnij, co - zdaniem autorki - powinno ograniczać wolność przyrodzoną\nczłowiekowi.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nWolność człowieka jest ograniczona przez wolność innych ludzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nKtóre z poniższych zdań jest zgodne z wymową tekstu Barbary Skargi? Zaznacz\nwłaściwą odpowiedź spośród A-D.\nA. Istotą ludzkiego bycia jest tylko wolność pozytywna.\nB. Wolność negatywna jest sprzeczna z normami moralnymi.\nC. Wolność negatywną, podobnie jak pozytywną, wiąże się z odpowiedzialnością.\nD. W odróżnieniu od wolności negatywnej, wolność pozytywna musi mieć swoje granice.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nPodaj po jednym synonimie i antonimie słowa wolność.\nsynonim:\nantonim:\nPoziom podstawowy\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nNazywanie środków językowych i ich funkcji w tekście.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne podanie synonimu i antonimu.\n0 p. - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nsynonim: niepodległość, niezależność, suwerenność, swoboda\nantonim: niewola, więzienie, uwięzienie","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nUzupełnij tabelę - wpisz w odpowiedniej rubryce literę „I”, jeśli zdanie zawiera\ninformację, lub literę „O”, jeśli w zdaniu jest wyrażona opinia.\nZdania\nI\nO\nI tak oto rodzi się zapewne najczęściej spotykane rozumienie wolności.\nBycie bez wolności wydaje się upiorne, bycie wolne wydaje się piękne.\nWszakże człowiek opanowuje klęski żywiołowe, buduje tamy na\nrwących rzekach, zmienia otaczającą przyrodę według własnych\nplanów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n2 p. - trzy poprawne wskazania.\n1 p. - dwa poprawne wskazania.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nO, O, I","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nWskaż cechy tekstu Barbary Skargi, które nadają mu subiektywny charakter. Zaznacz\npoprawne odpowiedzi spośród A-E.\nA. prezentowanie własnego stanowiska\nB. zastosowanie określeń wartościujących\nC. nasycenie tekstu równoważnikami zdania\nD. wykorzystanie faktów i słownictwa naukowego\nE. operowanie słownictwem służącym kształtowaniu opinii\nCzęść II - pisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim zamieszczonym\nw arkuszu. Wybierz temat i napisz wypracowanie (co najmniej dwie strony,\ntj. około 250 słów).\nTemat 1. Analizując fragment Cierpień młodego Wertera Johanna Wolfganga Goethego,\nprzedstaw\nprzyczyny,\nktóre\nmogą\nuniemożliwić\nludziom\nwzajemne\nzrozumienie. Zwróć uwagę na poglądy bohaterów oraz na relacje między nimi.\nJohann Wolfgang Goethe\nCIERPIENIA MŁODEGO WERTERA\n12 sierpnia3\nZ pewnością Albert jest najlepszym człowiekiem pod słońcem; miałem z nim wczoraj\nprzedziwną scenę. Przyszedłem do niego, by się pożegnać, bo wzięła mnie ochota wyjechać\nw góry, skąd ci też teraz piszę; gdy tak chodzę tam i sam4 po izbie, wpadają mi w oko jego\npistolety. - Pożycz mi tych pistoletów - powiadam - do podróży. - Owszem - rzekł - jeśli\nzadasz sobie trud nabić je; […] pozostawiam wszelką broń nie nabitą. Drogi skarbie, czym\njest przezorność! Niebezpieczeństwo nie da się przewidzieć! Wprawdzie - No, a wiesz, że\nkocham tego człowieka, dopóki nie powie swego „wprawdzie”5, bo czyż nie rozumie się\n3 Jest to list tytułowego bohatera powieści do przyjaciela - Wilhelma.\n4 Tam i sam - tam i z powrotem.\n5 Werter przerywa tu relację o rozmowie z Albertem i zwraca się wprost do Wilhelma.\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nsamo przez się, że każde zdanie ogólne dopuszcza wyjątki? Ale tak skrupulatny jest ten\nczłowiek, że jeśli sądzi, iż powiedział coś przedwczesnego, ogólnego, półprawdziwego, to nie\nprzestaje ograniczać, modyfikować, dodawać i ujmować, póki nic z całej sprawy nie zostanie.\nI przy tej okazji zapuścił się w tak głębokie wywody, że w końcu nie słuchałem go już zgoła,\npopadłem w zły humor i nagłym ruchem przyłożyłem sobie lufę pistoletu nad prawem okiem\ndo skroni. - Fe - rzekł Albert, odejmując mi pistolet - co to znaczy? - Nie jest nabity -\nrzekłem - a choćby! - Co to ma znaczyć? - dodał niecierpliwie. - Nie mogę pojąć, jak\nczłowiek może być tak głupi, by się zastrzelić; sama ta myśl budzi we mnie odrazę.\n- Że też wy, ludzie - zawołałem […] - powiadacie zaraz: to głupie, to mądre, to dobre, to\nzłe! I cóż to wszystko znaczy? Czyście przez to zbadali wewnętrzne pobudki jakiegoś czynu?\nCzy umiecie nieomylnie rozwikłać przyczyny, dla których on został spełniony, dlaczego stać\nsię musiał? Gdybyście to zrobili, nie bylibyście tak pochopni w swych sądach.\n- Przyznasz mi - rzekł Albert - że pewne czyny pozostają występnymi, z jakichkolwiek\nby powstały pobudek.\nWzruszyłem ramionami i przyznałem mu słuszność. - Ale, mój drogi - ciągnąłem - i tu\nznajdzie się kilka wyjątków. To prawda, kradzież jest zbrodnią, lecz czy człowiek, który dla\nuratowania siebie i swoich od haniebnej śmierci głodowej wychodzi grabić, zasługuje na\nwspółczucie czy karę? Kto pierwszy rzuci kamień na […] dziewczynę, która w chwili\nrozkoszy zatraca się w nieokiełznanych uciechach miłości? Nawet nasze prawa, te\nzimnokrwiste pedanty, dają się wzruszyć i powstrzymują karę.\n- To zgoła co innego - odrzekł Albert - bo człowiek, którego porywają namiętności,\ntraci wszelkie opamiętanie i powinien być uważany za pijanego, za szalonego.\n- O, wy, ludzie rozumni! - zawołałem z uśmiechem. - Namiętności! Pijaństwo!\nSzaleństwo! Stoicie tak spokojni, tak bez współczucia, wy, ludzie obyczajni! […] Niejeden\nraz bywałem pijany, moje namiętności były zawsze bliskie obłędu, a nie żałuję ani jednego,\nani drugiego; bo pojąłem sam z siebie, że trzeba by było z dawien dawna obwołać pijakami\ni szaleńcami wszystkich niezwykłych ludzi, którzy stworzyli coś wielkiego, coś na pozór\nnieosiągalnego.\nLecz również w powszechnym życiu jest rzeczą nie do zniesienia, że każdemu, na pół\nchoćby wolnemu, szlachetnemu i nieoczekiwanemu czynowi towarzyszą zawsze okrzyki: Ten\nczłowiek jest pijany, szalony!\nWstydźcie się, wy, trzeźwi! Wstydźcie się, wy, mądrzy!\n- To znów twoje humory - rzekł Albert. - Przesadzasz we wszystkim i przynajmniej\nw tym z pewnością nie masz słuszności, że samobójstwo, o którym teraz mówimy,\nporównujesz do wielkich czynów, gdy przecież nie można go uważać za nic innego jak tylko\nza słabość, bo oczywiście łatwiej jest umrzeć niż mężnie znosić życie pełne udręki.\nJuż miałem przerwać, bo żaden argument nie wyprowadza mnie tak z równowagi, jak\ngdy ktoś nadciąga z nic nie znaczącym ogólnikiem, kiedy ja mówię z pełnego serca. Jednak\nopanowałem się, bo słyszałem to już częściej i nieraz mnie to gniewało; odparłem z pewną\nżywością: - Nazywasz to słabością! […] Zobaczmy tedy, czy możemy w inny sposób\nprzedstawić sobie, jak jest na duchu człowiekowi, który postanawia zrzucić z siebie ten\nzresztą tak przyjemny ciężar życia, gdyż tylko o ile współczujemy, mamy prawo mówić\no jakiejś rzeczy.\n- Natura ludzka - ciągnąłem - ma swe granice, może znosić radość, cierpienia, ból aż do\npewnego stopnia i ginie, gdy tylko ten stopień przekroczy. Nie chodzi tu więc o to, czy ktoś\njest słaby, czy silny, tylko - czy może przetrwać miarę swego cierpienia, moralnego czy\nfizycznego, i uważam za rzecz równie dziwną mówić, że tchórzem jest człowiek, który sobie\nodbiera życie, jak byłoby niewłaściwe nazwać tchórzem tego, który umiera na złośliwą febrę.\n- Paradoks! Zupełny paradoks! - zawołał Albert.\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\n- Nie tak zupełny, jak ci się zdaje - odrzekłem. - Przyznasz, że chorobą śmiertelną\nnazywamy to, co tak silnie atakuje naturę, że część jej sił zostaje zniszczona, a część\nwprawiona w stan nieczynny, tak że nie jest ona zdolna sobie pomóc i przez jakąś szczęśliwą\nrewolucję przywrócić zwykły bieg życia.\nOtóż, mój drogi, pozwól nam zastosować to do ducha. Spójrz na człowieka w jego\nograniczoności; zobacz, jak działają na niego wrażenia, utwierdzają się w nim idee, aż\nwreszcie jakaś rosnąca namiętność ograbia go z wszelkich zdrowych władz umysłowych\ni niszczy go.\nDaremnie spokojny, rozumny człowiek widzi stan nieszczęśliwego, daremnie go\nprzekonywa; podobnie zdrowy, stojący u łoża chorego, nie może przelać weń ani odrobiny\nswych sił.\nDla Alberta było to za ogólnikowe; przypomniałem mu dziewczynę, którą przed niejakim\nczasem wyciągnięto nieżywą z wody, i powtórzyłem mu jej historię6. […]\nAlbert […] wtrącił coś, a między innymi to, że mówiłem tylko o prostej dziewczynie; jak\njednak można usprawiedliwić rozumnego człowieka, który nie jest tak ograniczony, który\nogarnia szersze związki, tego pojąć nie może. - Mój przyjacielu - zawołałem - człowiek jest\nczłowiekiem, a ta odrobina rozumu, którą może posiadać, niewiele znaczy lub nie wchodzi\nwcale w rachubę, gdyż szaleje namiętność, a granice człowieczeństwa uciskają; raczej kiedy\nindziej o tym - rzekłem i ująłem kapelusz. - O, tak mi wzbierało serce, i rozeszliśmy się nie\nzrozumiawszy się wzajem. Jakże na tym świecie niełatwo jednemu drugiego zrozumieć!\nJohann Wolfgang Goethe, Cierpienia młodego Wertera, Wrocław 2000.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nRozpoznanie charakterystycznych cech stylu i języka tekstu.\nSchemat punktowania\n2 p. - trzy poprawne wskazania.\n1 p. - dwa poprawne wskazania.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA, B, E\nUwaga.\nJeżeli zdający wśród poprawnych odpowiedzi (A, B, E) zaznaczy odpowiedź niepoprawną, to\nza zadanie otrzymuje 0 pkt.\nJeżeli zdający zaznaczy dwie poprawne odpowiedzi, np. A, B, to otrzymuje 1 pkt, jeżeli zaś\nwśród dwóch poprawnych, np. A, B, zaznaczy jedną niepoprawną odpowiedź, np. A, B, C, to\notrzymuje 0 pkt.\nCzęść II\nTworzenie informacji\nNapisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim\nzamieszczonym w arkuszu.\nTemat 1. Analizując fragment Cierpień młodego Wertera Johanna Wolfganga Goethego,\nprzedstaw\nprzyczyny,\nktóre\nmogą\nuniemożliwić\nludziom\nwzajemne\nzrozumienie. Zwróć uwagę na cechy charakteru i poglądy obu rozmówców oraz\nrelacje między bohaterami.\nI. ROZWINIĘCIE TEMATU (maksymalnie 25 punktów)\n1. Wstępne rozpoznanie, np.:\n0-1\na. przedstawiona sytuacja: rozmowa Wertera z Albertem na temat samobójstwa i oceny takiego\nczynu,\nb. bohaterowie: młodzi ludzie zakochani w tej samej kobiecie,\nc. odmienność postaw i poglądów bohaterów.\nCechy charakteru i poglądy rozmówców\n2. Werter, np.:\n0-9\na. wrażliwość,\nb. emocjonalność,\nc. współczucie wobec nieszczęśliwie zakochanych,\nd. kierowanie się namiętnościami, przekonanie, że powszechnie przyjęte normy ograniczają\nwolność,\nf. człowiek cierpiący ponad miarę ma prawo do samobójstwa,\ng. pojęcia dobra i zła są względne,\nh. o wartości czynów człowieka decydują jego intencje,\ni. rozum zawsze przegra z namiętnością,\nj. czegoś wielkiego mogą dokonać tylko ludzie kierujący się namiętnościami,\nk. pozycja społeczna człowieka nie decyduje o jego wartości.\n3. Albert\n0-8\na. spokój,\nb. opanowanie,\nc. racjonalność,\nd. kierowanie się zdrowym rozsądkiem,\ne. przekonanie, że należy przestrzegać powszechnie przyjętych norm,\nf. samobójstwo jest przejawem głupoty lub słabości,\ng. pojęcia dobra i zła są jednoznaczne,\nh. o wartości czynów człowieka decyduje ich obiektywny sens, a nie subiektywna motywacja,\ni. rozum powinien panować nad namiętnościami,\nj. wykształcenie i pozycja społeczna człowieka mają znaczenie dla jego oceny.\n4. Relacje między bohaterami, np.:\n0-2\na. wzajemna sympatia, szacunek,\nb. gotowość do świadczenia sobie drobnych przysług,\nc. irytacja Wertera niektórymi zachowaniami i poglądami Alberta,\nd. niezrozumienie Wertera przez Alberta.\n5. Przyczyny uniemożliwiające wzajemne zrozumienie, np.:\n0-2\na. odmienność charakterów,\nb. odmienność temperamentów,\nc. odmienność doświadczeń (miłość spełniona i niespełniona),\nd. odmienność formacji kulturowych.\n6. Podsumowanie\n0-3\npełne, np.: sensowne uogólnienia dotyczące różnych aspektów tematu,\n3 p.\nczęściowe, np.: sensowne uogólnienia dotyczące dwóch aspektów tematu,\n2 p.\npróba podsumowania, np.: sensowne uogólnienia dotyczące jednego z aspektów tematu.\n1 p.\nTemat 2. Interpretując wiersze Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Stanisława\nGrochowiaka, porównaj wykreowane w nich postacie poetów i koncepcje\npoezji.\nI. ROZWINIĘCIE TEMATU (maksymalnie 25 punktów)\n1. Wstępne rozpoznanie, np.:\n0-2\na. temat obu utworów: poeta w momencie tworzenia,\nb. odmienność postaci poetów,\nc. odmienność koncepcji poezji,\nd. w obu wierszach nawiązania do mocno zakorzenionego w tradycji literackiej motywu.\n2. Postać poety w wierszu Baczyńskiego, np.:\n0-3\na. gwałtowne emocje,\nb. wewnętrzny przymus pisania,\nc. poczucie obcości wobec ukończonego i przekazanego czytelnikom dzieła,\nd. tworzenie jako rodzaj wewnętrznej walki,\ne. poczucie, że to dzieło panuje nad twórcą, a nie odwrotnie.\n3. Postać poety w wierszu Grochowiaka, np.:\n0-3\na. człowiek doświadczony przez życie,\nb. zwykłość,\nc. lęk przed światem,\nd. tęsknota za niewinnością,\ne. nieustające zdziwienie światem.\n4. Koncepcja poezji w wierszu Baczyńskiego, np.:\n0-7\na. wyrażanie gwałtownych emocji,\nb. rodzaj krzyku,\nc. trudność poddania się formie,\nd. sprzeczność między wolnością artysty a rygorami formalnymi,\ne. pisanie jako męczarnia,\nf. niezależne od autora własne życie skończonego wiersza,\ng. interpretacja metafory mrozu,\nh. interpretacja metafory tłumu z pochodniami,\ni. interpretacja metafory progu.\n5. Koncepcja poezji w wierszu Grochowiaka, np.:\n0-7\na. poezja jako ukojenie,\nb. źródło poczucia bezpieczeństwa,\nc. źródło poczucia wzniosłości,\nd. źródło poczucia jedności z całym światem,\ne. czynnik uszlachetniający autora,\nf. odświętny charakter aktu twórczego,\ng. intymność czynności pisania,\nh. wyzwalanie dziecięcego zdziwienia światem,\ni. interpretacja motywu ciszy, szeptu.\n6. Podsumowanie\n0-3\npełne, np.: dostrzeżenie podobieństw i różnic w kreacjach postaci poetów i koncepcjach poezji;\n3 p.\nczęściowe, np.: dostrzeżenie podobieństw i różnic w kreacjach postaci poetów lub koncepcjach\npoezji;\n2 p.\npróba podsumowania, np.: dostrzeżenie istotnego podobieństwa lub różnicy w kreacjach\npostaci poetów lub koncepcjach poezji.\n1 p.\nII. KOMPOZYCJA (maksymalnie 5 punktów)\nKompozycję wypracowania ocenia się wtedy, gdy przyznane zostały punkty za rozwinięcie\ntematu.\n- podporządkowana zamysłowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnętrznie;\nprzejrzysta i logiczna; pełna konsekwencja w układzie graficznym;\n5 p.\n- uporządkowana wobec przyjętego kryterium, spójna; graficzne wyodrębnienie\ngłównych części;\n3 p.\n- wskazująca na podjęcie próby porządkowania myśli, na ogół spójna.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIII. STYL (maksymalnie 5 punktów)\n- jasny, żywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi,\nurozmaicona leksyka;\n5 p.\n- zgodny z zastosowana formą wypowiedzi, na ogół jasny, wystarczająca leksyka;\n3 p.\n- na ogół komunikatywny, dopuszczalne schematy językowe.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIV. JĘZYK (maksymalnie 12 punktów)\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona składnia,\npoprawne: słownictwo, frazeologia, fleksja;\n12 p.\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia\ni fleksja;\n9 p.\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości poprawne:\nskładnia, słownictwo, frazeologia;\n6 p.\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, leksykalnych\n(słownictwo i frazeologia), fleksyjnych;\n3 p.\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów\nskładniowych, leksykalnych.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nV. ZAPIS (maksymalnie 3 punkty)\n- bezbłędna ortografia, poprawna interpunkcja (nieliczne błędy);\n3 p.\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy II stopnia), na ogół poprawna interpunkcja;\n2 p.\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy różnego stopnia), interpunkcja niezakłócająca\nkomunikacji (mimo różnych błędów).\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nVI. SZCZEGÓLNE WALORY PRACY\n0-4","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/Temat 2","paper_id":"jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Temat 2. Interpretując\nwiersze\nKrzysztofa\nKamila\nBaczyńskiego\ni\nStanisława\nGrochowiaka, porównaj wykreowane w nich postacie poetów i koncepcje\npoezji.\nKrzysztof Kamil Baczyński\nARS POETICA\nWiersz jest we mnie zły, obcy, zły i nienawistny,\ni pali moje noce gorejącym ogniem,\nidzie przeze mnie tłumny, rozkrzyczany sobą\njak pochód ulicami niosący pochodnie.\nWiersz jest zły, nienawistny, chce rozerwać formę\n(jak to ciężko zakuwać wolnego w kajdany),\nchociaż wydrę go z głębi palącego wnętrze,\nnigdy całkiem nie będę jego władczym panem.\nZ krzykiem szarpie się, męczy, aż strzeli wołaniem,\npotem stanie się obcy, przyjaciel niedoszły,\nstanie w progu zamarzłym, płonącym, stworzony,\ni pójdzie w mróz wieczorów tam, gdzie inne poszły.\njesień 38 r.\nKrzysztof Kamil Baczyński, Utwory zebrane II, Kraków 1979.\n6 Jest to historia ubogiej dziewczyny, która popełniła samobójstwo po tym, jak rzucił ją ukochany.\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nStanisław Grochowiak\nARS POETICA\nGodziny przy piórze - one leczą rany.\nNawet śmierć jest daleka, jak była w dzieciństwie.\nZwierzęta domowe śpią ufnie przy twoich stopach,\nA płomień świecy\nNieruchomieje jak miecz czuwający.\nWszystko, co wokół - krzesła, książki, kwiaty\nUbierają się w odświętność, powagę i czoła\nWysokie. I oto - nikczemny -\nTwarzą stajesz wobec świata, jak glob naprzeciw globu.\nOto wiesz na pewno: za twoją kotarą\nJest tylko ściana, nie ma Poloniuszy7.\nOto czujesz bezpiecznie: w środku twojej dumy\nNie zagości ni karzeł, ani też pochlebca.\nOto szepczesz zaledwie,\nUkładając zgłoski -\nA słyszysz: księżyc dźwiękiem odpowiada.\nGodziny przy piórze - one leczą rany,\nOne też wstrzymują od ran zadawania.\nPatrz: podniosłeś usta, by odpluć obelgę,\nA stoisz - niby dziecko -\nZ usty zdumionymi.\n[1969]\nStanisław Grochowiak, Wybór poezji, Wrocław 2000.\nna temat nr\n7 Poloniusz - postać z Hamleta Williama Szekspira; ukryty za kotarą, podsłuchiwał tytułowego bohatera.\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"}]}