{"paper":{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"variant":null,"exam_pdf":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny-odpowiedzi/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny-odpowiedzi.pdf","question_count":21,"source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 1. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\nZ przytoczonego fragmentu Kamieni na szaniec wynika, że Mały Sabotaż\nwykorzystywał symbole narodowe w celu podtrzymania morale polskiego\nspołeczeństwa.\nP\nF\nDziałania opisane w przytoczonym fragmencie Kamieni na szaniec miały na\ncelu zniszczenie zasobów zbrojnych okupanta.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne\ninformacje [ ].\nRozwiązanie\nPF\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 2. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nW przytoczonym fragmencie Kamieni na szaniec Alka i Rudego charakteryzują\nA. wyniosłość i zawiść.\nB. uległość i skromność.\nC. wrażliwość i niezdecydowanie.\nD. pomysłowość i nieustępliwość.","answer":"D","answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja tekstów kultury.\nUmiejętność z zakresu szkoły podstawowej.\n2. Analiza. Uczeń:\n10) charakteryzuje i ocenia bohaterów.\nRozwiązanie\nD\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 3. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nDziałania podejmowane w ramach Małego Sabotażu, o których mowa w trzecim akapicie,\nnie odpowiadały ambicjom Alka i Rudego, ponieważ\nA. obaj uznawali efekty tych działań za niewystarczające.\nB. narażały uczestników tych działań na niebezpieczeństwo.\nC. te działania wymagały ogromnego wysiłku organizacyjnego.\nD. ktoś mógł donieść na osoby biorące udział w tych działaniach.\nGH-P1","answer":"A","answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nUmiejętność z zakresu szkoły podstawowej.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n9) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek\nzawartych w tekście [ ].\nRozwiązanie\nA\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"4","points":1,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 4. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\nWypowiedzenia Barwy narodowe? Zgoda! oraz Ale jak? służą spowolnieniu\nakcji.\nP\nF\nNarrator zna myśli i uczucia bohaterów.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nUmiejętność z zakresu szkoły podstawowej.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n9) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek\nzawartych w tekście [ ].\nRozwiązanie\nFP\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 5. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nAby zachować sens wypowiedzenia Dość, że dostał, podkreślonego wyrazu nie można zastąpić\nsformułowaniem\nA. Grunt.\nB. Najważniejsze.\nC. Mniejsza z tym.\nD. Wystarczy powiedzieć.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nUmiejętność z zakresu szkoły podstawowej.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n8) rozumie dosłowne i przenośne znaczenie\nwyrazów w wypowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 6. (0-1)\nUzupełnij poniższe zdanie. Wybierz właściwe odpowiedzi spośród podanych.\nW wypowiedzeniu System Rudego był systemem „blokowym” występuje orzeczenie A/B,\na podmiotem jest rzeczownik C/D.\nA. czasownikowe\nC. system\nB. imienne\nD. Rudego\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nPrzeczytaj tekst i wykonaj zadania 7.-11.\nSylwia Sekret\nKROPLE, PIÓRKA, ŹDŹBŁA…\nFraszki Jana Izydora Sztaudyngera towarzyszą mi właściwie od zawsze. Odkąd pamiętam,\nbyły w domu i nie przeszkadzało mi wcale to, że było to bardzo stare wydanie, którego pożółkłe\nkartki nierzadko zostawały w dłoniach po próbie ich delikatnego przewrócenia, a okładka\npotrafiła znajdować się w czterech różnych miejscach domu jednocześnie. Liczyła się treść,\nktórą w sobie te stare, znoszone i sczytane Piórka1 zawierały. I choć rozlatujące się wydanie\nsprzed wielu lat nie było pozbawione uroku, niezmiernie cieszę się, że Wydawnictwo Literackie\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIE NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nGH-P1\npostanowiło jeszcze raz ożywić te nieśmiertelne utwory: oko czytelnika ucieszyło przepiękną\nszatą graficzną, nasyconą kolorami, które tak pasują do twórczości poety. Puch ostu2 cieszy\nwszystkie zmysły, a jego zawartość to podróż przez naturę świata i człowieka - niepozbawioną\nzarówno przywar, jak i niepodważalnych zalet.\nLiczne, różnorodne i celne fraszki nieraz ratowały mnie w sytuacjach, kiedy pilnie\npotrzebowałam jakichś mądrych lub zabawnych słów, by wpisać je jako dedykację do książki\nlub uzupełnić nimi kartkę z życzeniami. Pod tym względem fraszki Sztaudyngera są po prostu\nniezastąpione. Jednak tym, co najważniejsze, kiedy bierzemy je pod lupę, okazuje się ich\nponadczasowość i uniwersalność. Talent, jaki drzemał w artyście, objawiający się zamknięciem\nniezaprzeczalnych prawd w dwóch wersach, w dodatku za pomocą słów zabawnych,\nelektryzujących lub po prostu idealnie oddających rzeczywistość, do dziś pozostaje nie tylko\nniepodrabialny, lecz także nieznajdujący sobie równych. Te krótkie uśmiechy, te figlarne\nmrugnięcia, ciepłe błyski oczu, a niekiedy pogardliwe prychnięcia, wiele lat temu obnażały\nprawdę o człowieku i świecie i - co z jednej strony jest dobre, a z drugiej wręcz przerażające -\nw większości przypadków pozostają aktualne do dziś. Z fraszek dowiadujemy się również wiele\no samym pisarzu: jego zamiłowaniach, pasjach, poglądach, poczuciu humoru, ukochanych\nmiejscach, wrażliwości na ludzkość i na przyrodę.\nSztaudynger nie pomijał w zasadzie żadnej tematyki - czerpał garściami z inspiracji, jakie\nprzynosiło życie. Jego utwory wydają się często zapisem ulotnych wrażeń, które gdyby nie\nspisać ich natychmiast, na zawsze by przepadły, zagubiły się w natłoku myśli,\nniedopasowanych rymów i synonimów. Ich brak perfekcji i wymuskania tłumaczy się tym, że\nnie tyle były one tworzone przez Sztaudyngera, ile raczej przez niego łapane i umieszczane\nw albumie. Wszelkie poprawki zniszczyłyby ich naturę, ich wyjątkowość i szczerość.\nJan Izydor Sztaudynger to mistrz w dziedzinie fraszek, którego do dzisiaj nikt nie był\nw stanie doścignąć. I chyba tak pozostanie już na zawsze. No… chyba że prześcignie go jego\nprawnuczka. W innym przypadku raczej się na to nie zapowiada. Ten wyjątkowy twórca łączył\nw swoich lirycznych i humorystycznych kroplach, piórkach, źdźbłach celność uwagi, trafność\nsłowa, zwięzłość wersów, gibkość języka, wyobraźnię dziecka i doświadczenie starca, czyli\nwszystko to, co sprawia, że do dziś Piórka, a od dziś także i Puch ostu, to publikacje, do których\nbędę zaglądać często i z ochotą. I myślę, że nie ja jedna.\nNa podstawie: Sylwia Sekret, Krople, piórka, źdźbła…, www.gloskultury.pl\n1 Piórka - tytuł tomiku fraszek Jana Izydora Sztaudyngera. Książka ukazała się drukiem w 1954 r.\n2 Puch ostu - właściwie: Puch ostu. Fraszki o życiu i miłości, tytuł tomiku fraszek Jana Izydora Sztaudyngera\nz 1958 r. W swoim tekście Sylwia Sekret omawia wznowione wydanie tomiku z 2016 r.\n[498 wyrazów]","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\n3. Świadomość językowa. Uczeń:\n5) rozpoznaje w zdaniach [ ] różne rodzaje [ ]\norzeczeń [ ].\nUmiejętność z zakresu szkoły podstawowej.\n3. Świadomość językowa. Uczeń:\n1) rozpoznaje podstawowe funkcje składniowe\nwyrazów użytych w wypowiedziach (podmiot\n[ ]).\nRozwiązanie\nBC\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"7","points":1,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 7. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\nW tekście Krople, piórka, źdźbła… Sylwia Sekret wymienia liczne zalety\nfraszek Jana Izydora Sztaudyngera.\nP\nF\nZdaniem Sylwii Sekret Jan Izydor Sztaudynger we fraszkach zawarł\nmądrości życiowe w zwięzłej formie literackiej.\nP\nF\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nGH-P1","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nRozwiązanie\nPP\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/8","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 8. (0-1)\nCo - zdaniem autorki - jest najistotniejszą zaletą fraszek Jana Izydora Sztaudyngera?\nWybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nA. Zawarta we fraszkach niezmiennie aktualna prawda o naturze ludzkiej.\nB. Możliwość cytowania fraszek jako części dedykacji lub życzeń.\nC. Przywołane we fraszkach informacje o życiu i pasjach autora.\nD. Wyjątkowość fraszek wynikająca z ich niedoskonałej formy.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nUmiejętność z zakresu szkoły podstawowej.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n9) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek\nzawartych w tekście [ ].\nRozwiązanie\nA\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 9. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B, a następnie 1., 2. albo 3.\nW swoim tekście autorka przyjęła perspektywę\nA.\nobiektywną,\no czym świadczy\nmiędzy innymi\n1.\nunikanie słownictwa oceniającego.\n2.\nużywanie wyrazów nacechowanych\nemocjonalnie.\nB.\nsubiektywną,\n3.\nbezstronność w ocenie twórczości\nautora.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n6) rozpoznaje wypowiedzi o charakterze\nemocjonalnym [ ].\nRozwiązanie\nB2\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne\ninformacje [ ].","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/10","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"10","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 10. (0-1)\nWskaż wypowiedzenie podrzędnie złożone. Wybierz właściwą odpowiedź spośród\npodanych.\nA. W innym przypadku raczej się na to nie zapowiada.\nB. Wszelkie poprawki zniszczyłyby ich naturę, ich wyjątkowość i szczerość.\nC. „Puch ostu” cieszy wszystkie zmysły, a jego zawartość to podróż przez naturę świata\ni człowieka.\nD. Niezmiernie cieszę się, że Wydawnictwo Literackie postanowiło jeszcze raz ożywić te\nnieśmiertelne utwory.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nGH-P1","answer":"D","answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\n3. Świadomość językowa. Uczeń:\n6) rozróżnia rodzaje zdań złożonych podrzędnie\n[ ].\nRozwiązanie\nD\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"11","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 11. (0-2)\nPrzeczytaj fraszkę.\nJan Izydor Sztaudynger\nSkarga zmiętego\nŻycie mnie\nMnie!\n11.1. Które stwierdzenie jest zgodne z sensem powyższej fraszki? Zaznacz P we\nwłaściwym miejscu.\n1.\nTrudy codziennej egzystencji są łatwe do przezwyciężenia.\nP\n2.\nŻycie polega na unikaniu cierpień.\nP\n3.\nCzłowiek nieustannie mierzy się z przeciwnościami losu.\nP\n11.2. Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz właściwe odpowiedzi spośród podanych.\nWe fraszce Skarga zmiętego podkreślone wyrazy to A/B części mowy. Są one przykładem\nwykorzystania identycznego C/D wyrazów.\nA. te same\nC. brzmienia\nB. różne\nD. znaczenia\nGH-P1\nPrzeczytaj tekst i wykonaj zadania 12.-16.\nAgnieszka Krzemińska\nUTRWALACZ MYŚLI\nTylko człowiek dysponuje umiejętnościami manualnymi, technicznymi i intelektualnymi,\nby utrwalać idee za pomocą znaków graficznych. Zanim jednak nauczyliśmy się zapisywać\npoematy czy traktaty filozoficzno-religijne, pismo przeszło długą drogę: od pisma klinowego\ni egipskich hieroglifów do prostszej i łatwiejszej formy - zapisywania wyrazów za pomocą\nalfabetu. Pomysł, by zapisywać każdą głoskę oddzielnie i tworzyć z nich wyrazy, to zasługa\nmieszkańców Bliskiego Wschodu.\nDo Grecji idea alfabetu trafiła około IX w. p.n.e., gdy greccy kupcy podpatrzyli literowy\nzapis u swych fenickich partnerów i przystosowali go do swoich potrzeb, m.in. dodali\nsamogłoski i znaki liter, których w fenickim nie było. Od Greków ten system przejęli\nok. VII w. p.n.e. Rzymianie i po odpowiednim jego przekształceniu stworzyli alfabet, z którego\nkorzystamy do dziś. Chociaż Fenicjanie, uważani za chytrych kupców, nie cieszyli się w antyku\ndobrą opinią, należy im się szacunek za wynalezienie liter.\nPismo otworzyło przed ludźmi zupełnie nieznane dotąd możliwości. Verba volant, scripta\nmanent - słowa ulatują, pisma pozostają - mówi łacińskie przysłowie, którego sens oddaje\nistotę tego wynalazku. W momencie gdy mowie nadano graficzny kształt, co umożliwiło jej\nutrwalenie, zatrzymano w czasie myśli. Dzięki pismu słowa stały się nośnikiem informacji\nmiędzy oddalonymi od siebie ludźmi, cywilizacjami, epokami, różnymi kulturami. Nie mylili\nsię Egipcjanie, wierzący, że to, co zapisane w kamieniu, przetrwa wiecznie, a i do dziś w sądzie\nbardziej się liczy umowa pisemna niż ustna. Oczywiście bez pisma da się żyć i nawet sam\nSokrates1 przekonywał, że mowa ma przewagę nad pismem, ponieważ rozwija pamięć,\npozwala na szybkie odparcie argumentów i uniemożliwia utrwalanie błędnych interpretacji, ale\nbez tego medium niemal nie sposób wspiąć się na wyższy poziom cywilizacyjny. Pismo jako\ndoskonała metoda na przedłużenie dziurawej ludzkiej pamięci umożliwiło rozwój nauki,\nzainicjowało bardziej analityczne i abstrakcyjne myślenie.\nPrzez wieki znajomość pisma była jednak umiejętnością ekskluzywną2. Najpierw starano\nsię kontrolować siłę słowa pisanego. Zamykając papirusowe, gliniane czy bambusowe księgi\nw prywatnych bibliotekach, pozwalano poznać jego tajniki tylko wybrańcom. Wraz\nz pojawieniem się alfabetów czytanie i pisanie zaczęło być znacznie łatwiejsze i - co za tym\nidzie - bardziej dostępne, co bez wątpienia przyśpieszyło rozwój nauki i technologii.\nDzisiaj trudno sobie wyobrazić życie w świecie, w którym nie istniałoby pismo. Szkoły,\nbiblioteki i uniwersytety to instytucje, które bez pisma nie mogłyby funkcjonować. Praca\nz tekstami jest tam podstawą, bo najpierw uczymy się je rozpoznawać i zapisywać, potem\nczytać i porównywać, by w końcu móc je tworzyć.\nTrzeba też zauważyć, że chociaż zmieniły się materiały - kamień, glinę oraz papirus\nzamieniono na papier i ekran komputera, a rylce, pędzelki, rysiki i pióra zostały zastąpione\ndługopisami i klawiaturą - wymyślony przed tysiącami lat alfabet ciągle jest podstawą\nopisywania świata i jego tajemnic.\nNa podstawie: Agnieszka Krzemińska, Utrwalacz myśli, „Niezbędnik Inteligenta” nr 1/2016.\n1 Sokrates - jeden z największych starożytnych filozofów.\n2 Ekskluzywny - przeznaczony dla grupy osób uprzywilejowanych, wybranych.\n[444 wyrazy]\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nGH-P1","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\n11.1. (0-1)\nRozwiązanie\n3P\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n11.2. (0-1)\nRozwiązanie\nBC\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja tekstów kultury.\n3. Interpretacja. Uczeń:\n1) przedstawia propozycję odczytania\nkonkretnego tekstu kultury [ ].\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nUmiejętność z zakresu szkoły podstawowej.\n3. Świadomość językowa. Uczeń:\n3) rozpoznaje w wypowiedziach podstawowe\nczęści mowy ([ ] czasownik, [ ] zaimek [ ])\ni wskazuje różnicę między nimi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"12","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 12. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nTytułowy utrwalacz myśli to\nA. mowa.\nB. papier.\nC. pismo.\nD. pamięć.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne\ninformacje [ ].\nRozwiązanie\nC\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"13","points":1,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 13. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\nZ tekstu wynika, że wynalazcami alfabetu byli Grecy.\nP\nF\nZ tekstu wynika, że pojawienie się alfabetu znacząco wpłynęło na rozwój\ncywilizacji.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne\ninformacje [ ].\nRozwiązanie\nFP\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/14","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 14. (0-1)\nKtórym zdaniem oddano sens myśli zawartej w łacińskim powiedzeniu Verba volant,\nscripta manent? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nA. Ludzie piszą, jak słyszą.\nB. Jak cię widzą, tak cię piszą.\nC. To trwa do końca świata, co na papier trafi.\nD. Wyda pismo i mowa, jaka u człowieka głowa.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nUmiejętność z zakresu szkoły podstawowej.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n8) rozumie dosłowne i przenośne znaczenie\nwyrazów w wypowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/15","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 15. (0-1)\nUzupełnij zdanie. Wybierz właściwe odpowiedzi spośród podanych.\nWedług Sokratesa mowa umożliwia człowiekowi A/B, natomiast uniemożliwia C/D.\nA. przechowywanie informacji\nC. ćwiczenie pamięci\nB. szybką odpowiedź\nD. utrwalanie fałszywych opinii\nGH-P1","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne\ninformacje [ ].\nRozwiązanie\nBD\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/16","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"16","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 16. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nWyraz, w którym formant pełni taką samą funkcję jak w wyrazie utrwalacz, to\nA. czytelnia.\nB. tworzenie.\nC. przekaźnik.\nD. śpiewaczka.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIE NA KARTĘ ODPOWIEDZI!","answer":"C","answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\n3. Świadomość językowa. Uczeń:\n9) [ ] wskazuje funkcje formantów\nw nadawaniu znaczenia wyrazom pochodnym.\nRozwiązanie\nC\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/17","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 17. (0-2)\nCoraz częściej pojawiają się propozycje uproszczenia polskiego alfabetu na potrzeby\nkomunikacji elektronicznej: usunięcia charakterystycznych kreseczek i ogonków\ntowarzyszących niektórym literom (np. ś, ź, ą, ó). Przedstaw swoją opinię w tej sprawie\ni uzasadnij ją dwoma argumentami.\n\nRozwiązanie zadania 17. zapisz w wyznaczonym miejscu\nna karcie rozwiązań zadań.\nPrzeczytaj tekst i wykonaj zadania 18.-20.\nAnna Kamieńska\nŚMIESZNE\nJak to jest być człowiekiem\nspytał ptak\nSama nie wiem\nbyć więźniem swojej skóry\na sięgać nieskończoności\nbyć jeńcem drobiny czasu\na dotykać wieczności\nbyć beznadziejnie niepewnym\ni szaleńcem nadziei\nbyć igłą szronu\ni garścią upału\nwdychać powietrze\ndusić się bez słowa\npłonąć\ni gniazdo mieć z popiołu1\njeść chleb\nlecz głodem się nasycać\n!\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nGH-P1\numierać bez miłości\na kochać przez śmierć\nTo śmieszne odrzekł ptak\nwzlatując w przestrzeń lekko\nAnna Kamieńska, Śmieszne, [w:] tejże, Poezje wybrane, Warszawa 1973.\n1 Płonąć i gniazdo mieć z popiołu - odwołanie do mitycznego Feniksa: ognistego ptaka, który spala się i odradza\nz popiołów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n1. Mówienie i pisanie. Uczeń:\n1) tworzy spójne wypowiedzi [ ] pisemne;\n5) [ ] uzasadnia własne zdanie, przyjmuje\npoglądy innych lub polemizuje z nimi.\nSchemat punktowania\n2 punkty - uczeń przedstawia swoją opinię i uzasadnia ją dwoma argumentami.\nPrzykładowe rozwiązanie\n\nMoim zdaniem uproszczenie polskiego alfabetu na potrzeby elektronicznej komunikacji nie\njest dobrym pomysłem. Po pierwsze, usunięcie ogonków może spowodować, że zmieni się\nznaczenie wyrazów. Po drugie, człowiek przestanie dbać o poprawność języka i w efekcie\nzacznie popełniać błędy podczas tradycyjnego pisania.\n\nWedług mnie uproszczenie polskiego alfabetu jest bardzo dobrym pomysłem. Ułatwi to na\npewno komunikację i stanie się ona sprawniejsza. Pozwoli także obcokrajowcom szybciej\nopanować język polski.\n1 punkt - uczeń przedstawia swoją opinię i uzasadnia ją jednym argumentem.\nPrzykładowe rozwiązanie\n\nMoim zdaniem uproszczenie polskiego alfabetu na potrzeby elektronicznej komunikacji jest\nzłym pomysłem. Usunięcie ogonków spowoduje, że w wielu przypadkach zmieni się znaczenie\nwyrazów i tekst będzie niezrozumiały.\n\nUsunięcie ogonków i kreseczek to bardzo dobry pomysł. Będzie można szybciej napisać tekst\ndo drugiej osoby.\n0\npunktów\nuczeń\nprzedstawia\ntylko\nswoją\nopinię,\nale\nnie\npodaje\nargumentów\nLUB nie udziela odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\n\nMoim zdaniem usunięcie ogonków to dobry pomysł.\n\nMyślę, że zrezygnowanie z charakterystycznych kreseczek i ogonków w polskim alfabecie jest\nzłym pomysłem.\nUwaga!\nUczeń może przyjąć stanowisko za i przeciw, ale wówczas każdą z opcji musi uzasadnić jednym\nargumentem.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/18","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"18","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 18. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nPostać mówiąca, stwierdzając sama nie wiem,\nA. oczekuje odpowiedzi od rozmówcy.\nB. ignoruje problem zawarty w pytaniu.\nC. dąży do narzucenia własnego zdania.\nD. sugeruje niejednoznaczność odpowiedzi.","answer":"D","answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja tekstów kultury.\n2. Analiza. Uczeń:\n2) charakteryzuje postać mówiącą w utworze.\nRozwiązanie\nD\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/19","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"19","points":1,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 19. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\nMetafory charakteryzujące człowieka są zestawione na zasadzie\nprzeciwieństw.\nP\nF\nPowtórzenie wyrazów - być, a, i - na początku wersów służy rytmizacji\nwiersza.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja tekstów kultury.\n2. Analiza. Uczeń:\n4) wskazuje funkcje użytych w utworze środków\nstylistycznych z zakresu słownictwa ([ ]\nmetafor), składni (powtórzeń [ ])[ ].\nRozwiązanie\nPP\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/20","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"20","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 20. (0-1)\nKtórym stwierdzeniem można poprawnie objaśnić cytat płonąć i gniazdo mieć z popiołu,\ntak aby zachować jego sens? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nA. Poddać się rozpaczy.\nB. Niszczyć własny dom.\nC. Podnosić się po całkowitej klęsce.\nD. Działać rozważnie w sytuacji zagrożenia.\nGH-P1","answer":"C","answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Uczeń:\n11) czerpie dodatkowe informacje\nz przypisu.\nRozwiązanie\nC\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"},{"id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad/21","paper_id":"jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny","number":"21","points":10,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"egzamin-gimnazjalny","year":2019,"month":null,"level":null,"text":"Zadanie 21. (0-10)\nNapisz rozprawkę, w której rozważysz, czy warto bronić własnych przekonań.\nW argumentacji posłuż się przykładami z literatury.\nPamiętaj, że Twoja praca nie może być krótsza niż połowa wyznaczonego miejsca.\n\nRozwiązanie zadania 21. zapisz w wyznaczonym miejscu\nna karcie rozwiązań zadań.\n!","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-10)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n1. Mówienie i pisanie. Uczeń:\n1) tworzy spójne wypowiedzi [ ] pisemne\nw następujących formach gatunkowych: [ ]\nrozprawka [ ]; dostosowuje odmianę i styl\njęzyka do gatunku, w którym się wypowiada;\n2) stosuje zasady organizacji tekstu zgodne\nz wymogami gatunku, tworząc spójną pod\nwzględem logicznym i składniowym wypowiedź\nna zadany temat.\n2. Świadomość językowa. Uczeń:\n3) tworząc wypowiedzi, dąży do precyzyjnego\nwysławiania się; świadomie dobiera synonimy\ni antonimy do wyrażenia zamierzonych treści;\n4) stosuje związki frazeologiczne, rozumiejąc\nich znaczenie;\n5) stosuje różne rodzaje zdań we własnych\ntekstach; dostosowuje szyk wyrazów i zdań\nskładowych do wagi, jaką nadaje\nprzekazywanym informacjom;\n6) wykorzystuje wiedzę o składni w stosowaniu\nreguł interpunkcyjnych [ ];\n10) stosuje poprawne formy odmiany\nrzeczowników, czasowników (w tym\nimiesłowów), przymiotników, liczebników\ni zaimków; stosuje poprawne formy wyrazów\nw związkach składniowych (zgody i rządu).\nUmiejętność z zakresu szkoły podstawowej.\n2. Świadomość językowa. Uczeń:\n5) pisze poprawnie pod względem\nortograficznym […];\n6) poprawnie używa znaków interpunkcyjnych\n[ ].\nSchemat punktowania\n1. Treść (0-4)\n4 punkty\n3 punkty\n2 punkty\n1 punkt\n0 punktów\n* praca odnosi się\ndo problemu\nsformułowanego\nw temacie\n* praca odnosi się\ndo problemu\nsformułowanego\nw temacie\n* praca\nw przeważającej\nczęści odnosi się\ndo problemu\nsformułowanego\nw temacie\n* praca jest luźno\nzwiązana\nz problemem\nsformułowanym\nw temacie\n* praca nie\nodnosi się do\nproblemu\nsformułowanego\nw temacie\nlub\n* praca nie\nzawiera\nargumentacji\n* przedstawia\nstanowisko\nautora\n* przedstawia\nstanowisko\nautora\n* przedstawia\nstanowisko\nautora\n* przedstawia\nstanowisko autora\n* zawiera trafną\ni wnikliwą\nargumentację\npopartą\nprzykładami\nz literatury\n* zawiera trafną\nargumentację\npopartą\nprzykładami\nz literatury\n* zawiera\nczęściowo trafną\nargumentację\nzilustrowaną\nprzynajmniej\njednym\nprzykładem\nz literatury\n* zawiera próbę\nargumentacji\n* zachowuje\nlogikę wywodu,\nzawiera\nwnioskowanie\n* zachowuje\nlogikę wywodu\n1. Błąd rzeczowy zakłócający logikę wypowiedzi oraz błędy dotyczące rodzajów i gatunków\nliterackich, tytułów, imion i nazwisk autorów oraz bohaterów przywołanych tekstów powodują\nobniżenie oceny o jeden poziom.\n2. W pracy krótszej od wyznaczonej objętości ocena Segmentacji, Stylu, Języka, Ortografii\ni Interpunkcji pozostaje na poziomie 0.\n3. Jeżeli uczeń pisze pracę niezgodną z poleceniem, otrzymuje 0 punktów również w pozostałych\nkryteriach.\nCechy uwzględnione na skali:\n1. Zgodność z tematem - napisanie wywodu argumentacyjnego rozstrzygającego problem\nsformułowany w postaci tezy (hipotezy).\n2. Stanowisko autora wobec problemu - postawienie tezy lub sformułowanie hipotezy, sąd\nwyrażony pośrednio lub bezpośrednio.\n3. Trafność i wnikliwość argumentacji - dobranie odpowiednich do wyrażonego sądu argumentów\ni analiza przykładów służących do udowodnienia punktu widzenia autora (tezy), właściwe ich\nzhierarchizowanie ze względu na siłę oddziaływania.\n4. Logika wywodu, w tym sformułowanie sądu, dowodzenie, podsumowanie rozważań.\n2. Segmentacja tekstu (0-1)\n1 p. - zachowany logiczny tok rozważań, segmentacja konsekwentna i celowa.\n0 p. - brak uporządkowania logicznego, segmentacja przypadkowa lub brak segmentacji.\n3. Styl (0-1)\n1 p. - styl konsekwentny, dostosowany do wywodu argumentacyjnego; występują wyrażenia\nzapewniające spójność tekstu i wyznaczające jego strukturę, podkreślające punkt widzenia\nautora i słuszność przywołanych argumentów.\n0 p. - styl niekonsekwentny lub niedostosowany do wywodu argumentacyjnego.\n4. Język (0-2)\n2 p. - dopuszczalnych 5 błędów (składniowych, leksykalnych, frazeologicznych, fleksyjnych lub\nstylistycznych).\n1 p. - dopuszczalnych 6 błędów (składniowych, leksykalnych, frazeologicznych, fleksyjnych lub\nstylistycznych).\n0 p. - powyżej 6 błędów (składniowych, leksykalnych, frazeologicznych, fleksyjnych lub\nstylistycznych).\n5. Ortografia (0-1)\n1 p. - dopuszczalne 2 błędy.\n0 p. - powyżej 2 błędów.\nW przypadku uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się\n1 p. - dopuszczalne 3 błędy\n0 p. - powyżej 3 błędów\n6. Interpunkcja (0-1)\n1 p. - dopuszczalne 3 błędy.\n0 p. - powyżej 3 błędów.\nW przypadku uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się\n1 p. - dopuszczalne 4 błędy.\n0 p. - powyżej 4 błędów.\n1. SPOSOBY OZNACZANIA BŁĘDÓW W PRACACH UCZNIOWSKICH\nRodzaje błędów\nSposób oznaczania*\nBłędy merytoryczne\nnaruszenie poprawności merytorycznej\nrzecz.\nusterki merytoryczne\nBłędy językowe\n1. błędy gramatyczne\njęz.\na) fleksyjne\nb) składniowe\n2. błędy leksykalne\na) wyrazowe (słownikowe)\nb) frazeologiczne\nc) słowotwórcze\n3. błędy stylistyczne\nBłędy w zapisie\na) ortograficzne\nort.\nb) interpunkcyjne\nint.\nc) graficzne (przestawienie, opuszczenie lub zamiana liter)\ngraf.\n* Sposób oznaczania błędu: oznaczenie właściwym skrótem kategorii błędu na marginesie\npracy. Egzaminatorzy nanoszą informacje o błędach oraz liczbie przyznanych punktów\nbezpośrednio na pracy długopisem.\n2. CHARAKTERYSTYKA BŁĘDÓW\nBłędy merytoryczne\na) naruszenie poprawności merytorycznej - błędy zakłócające logikę wypowiedzi oraz\nbłędy świadczące o nieznajomości tekstów, dotyczące rodzajów i gatunków literackich,\ntytułów, imion i nazwisk oraz bohaterów przywołanych tekstów;\nb) usterki merytoryczne niewpływające na wywód argumentacyjny, koncepcję\nwypowiedzi pisemnej - pomyłki w nazwach własnych, w tym w nazwiskach i nazwach\nobcego pochodzenia, datach, niewłaściwe użycie pojęć, terminów, zniekształcanie cytatów;\nBłędy językowe\n1. błędy gramatyczne\na) fleksyjne\n niewłaściwa postać wyrazu, np.\nwidnokręg zamiast widnokrąg\nkontrol zamiast kontrola\nwziąść zamiast wziąć\nwłanczać zamiast włączać\n niepoprawna odmiana wyrazu (niewłaściwa postać tematu fleksyjnego i/lub\nniewłaściwa końcówka fleksyjna), np.\ndiabłowi zamiast diabłu\npsowi zamiast psu\nja rozumie/ę zamiast ja rozumiem\nw cudzysłowiu zamiast w cudzysłowie\n nieodmienianie wyrazu, który ma swój wzorzec deklinacyjny, np.\nZ przyjemnością przeczytałem komedię Aleksandra Fredo zamiast Z przyjemnością\nprzeczytałem komedię Aleksandra Fredry\nb) błędy składniowe\n błędy w zakresie związku zgody, np.\nDo pokoju wszedł Tomasz i Jacek zamiast Do pokoju weszli Tomasz z Jackiem\nPrzyszło czterdzieści trzy osoby zamiast Przyszły czterdzieści trzy osoby\n błędy w zakresie związku rządu, np.\nbronić ojczyznę zamiast bronić ojczyzny\nrozróżniać prawdę od fałszu zamiast rozróżniać prawdę i fałsz\nmniejszy jak ty zamiast mniejszy niż ty albo mniejszy od ciebie\n błędy w użyciu przyimków i wyrażeń przyimkowych, np.\nprzed i po obiedzie zamiast przed obiadem i po obiedzie\nna tygodniu zamiast w tygodniu\njechać do Białorusi zamiast jechać na Białoruś\n niepoprawne konstrukcje z imiesłowowym równoważnikiem zdania, np.\nCzytając takie reportaże, łzy napływają same do oczu zamiast Kiedy czyta się takie reportaże,\nłzy same napływają do oczu\nMając cztery lata, mama kupiła mi rower zamiast Kiedy miałem cztery lata, mama kupiła mi\nrower\n konstrukcje niepoprawne pod względem szyku, np.\nMały Książę podróżował, żeby poznać przyjaciela, po planetach zamiast Mały Książę\npodróżował po planetach, żeby poznać przyjaciela\nBohaterski Odyseusz by oddał życie za towarzyszy swych zamiast Bohaterski Odyseusz\noddałby życie za swych towarzyszy\n nadużycie konstrukcji biernych, np.\nMam dużo książek przeze mnie przeczytanych zamiast Mam dużo książek, które przeczytałem\n brak umiejętności wyznaczania granicy zdania, „potoki” składniowe, np.\nMój kolega Jacek opowiadał. Mi swoje przeżycia zamiast Mój kolega Jacek opowiadał mi\nswoje przeżycia\nBłędy leksykalne\na) wyrazowe (słownikowe)\n użycie wyrazów w niewłaściwym znaczeniu, np.\nSformułowano oddział wojska zamiast Sformowano oddział wojska\nKobiety były otaczane powszednią czcią zamiast Kobiety były otaczane powszechną czcią\n mylenie znaczeń wyrazów podobnych brzmieniowo i morfologicznie, np.\nefektowny i efektywny\nintegrować i ingerować\nadaptować i adoptować\n posługiwanie się pleonazmami, np.\nfakt autentyczny\nrokować nadzieję\nakwen wodny\nokres czasu\n naruszenie łączliwości wyrazu, np.\nodnieść porażkę zamiast ponieść porażkę\nwyrządzać straty zamiast powodować straty\n nadużywanie wyrazów modnych i zapożyczeń, np.\nkreować, selfi, trend, lunch\nb) frazeologiczne\n łączenie elementów dwóch i więcej związków frazeologicznych, przekształcanie\nzwiązków frazeologicznych, zmienianie ich znaczeń, np.\nJanka to odpowiedzialna koleżanka, zawsze umywa ręce od wszystkiego zamiast Janka to\nnieodpowiedzialna koleżanka, zawsze umywa ręce od wszystkiego\nPolscy rycerze wyszli ofiarną ręką ze starcia z wrogami zamiast Polscy rycerze wyszli\nobronną ręką ze starcia z wrogami\ndolać oliwy zamiast dolewać oliwy do ognia\nciężki/trudny orzech do zgryzienia zamiast twardy orzech do zgryzienia\nc) słowotwórcze\n budowanie formacji niezgodnie z polskimi modelami słowotwórczymi, np.\nspec grupa zamiast grupa specjalna\nsport telegram zamiast telegraficznie o sporcie\n zastosowanie niewłaściwego formantu lub niewłaściwej podstawy słowotwórczej,\nnp.\ngłupiość zamiast głupota\neurosejm zamiast europarlament\n błędy stylistyczne\n mieszanie stylów, np. używanie słownictwa potocznego w sytuacjach publicznych,\nnp.\nJan Kochanowski to gostek, którego utworów dzisiaj już nikt nie rozumie\n stosowanie skrótów myślowych, np.\nSantiago mieszkał w starej chacie na skraju ubóstwa\nW mieście panuje tylko smutek i radość zaczerpnięte z dzieł Chopina\n ubóstwo słownictwa, np.\nTa sukienka mogłaby być nawet taka, jak o tam, tamta\nPogoda jest taka, jaka jest\nTen bohater był taki, że oni go tak traktowali\n nadużywanie zaimków, np.\nTak jak pisał Pelc, Szekspir wziął trochę tego, co już było, dodał coś od siebie i powstało coś\nnowego\n stylizacja językowa niemająca uzasadnienia w treści i charakterze stylowym\nwypowiedzi, np.\nMały Książę był zły, wszakże nie mógł znaleźć przyjaciela\nBłędy w zapisie\na) ortograficzne\n używanie niewłaściwych liter i połączeń literowych w zapisie, np.\nmruwka, ieść, husteczka, pożądny\n niewłaściwa pisownia łączna lub rozdzielna, np.\ncodzień, w prost, jasno zielony, z nie ukiem\n niewłaściwe używanie wielkich i małych liter w nazwach własnych i pospolitych,\nnp.\nJan z czarnolasu, Wybrzeże kości słoniowej, w miniony Czwartek\nb) interpunkcyjne\n brak właściwego znaku interpunkcyjnego, np.\nKiedy pada deszcz lubię słuchać wesołej muzyki\n zbędne użycie znaku interpunkcyjnego, np.\nNad Morzem Bałtyckim, jest wiele dzikich plaż\nc) graficzne\n nieczytelny zapis, niepełne słowa, przestawienie liter niebędące błędem\njęzykowym\n3. KRYTERIA OCENY PRAC UCZNIÓW ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ\na) ortografia\n1 p. - dopuszczalne 3 błędy.\n0 p. - powyżej 3 błędów.\nZa błędy ortograficzne w przypadku uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się\nuznaje się:\n łamanie zasad pisowni wyrazów z u - ó, ż - rz, h - ch\n łamanie zasady pisania wielką literą na początku zdania\nb) interpunkcja\n1 p. - dopuszczalne 4 błędy.\n0 p. - powyżej 4 błędów.\nc) zapis graficzny\nDo błędów graficznych w pracach uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się\nzalicza się:\n dodawanie, opuszczanie, przestawianie liter, sylab lub całych wyrazów\n mylenie liter\n o podobnym kształcie (a - o, l - ł - t, n - r, m - n, u - w, e - ę, a - ą, i - j)\n dużych i małych (z wyjątkiem początku zdania)\n rzadziej używanych (h - H, f - F, L - F)\n odpowiedników głosek zbliżonych fonetycznie (b - p, d - t, w - f, g - k, dz - c, sz - s,\ni - y, ę - em - en, ą - om- on, ś - ź, ć - dź)\n różniących się w położeniu w stosunku do osi pionowej (p - b, d - b) lub poziomej\n(m - w, n - u, b - p, d - g, p - g)\n ominięcie drobnych elementów graficznych, w tym\n oznaczania miękkości nad literami\n kropek (dż, ż, i, j)\n „ogonków” przy literach ą lub ę i kreski (wężyka) przy literach ó, t lub ł\n błędy dotyczące podziału wyrazu\n utratę dźwięczności (kóska zamiast kózka, proźba zamiast prośba)\n4. SEGMENTACJA TEKSTU\n1 p. - segmentacja konsekwentna i celowa.\n0 p. - segmentacja przypadkowa lub brak segmentacji.\nSegmentacja tekstu oceniana jest ze względu na funkcjonalność, konsekwencję i celowość\ntekstu zgodnie z formą wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały\nwyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy niezbędne dla jasnego przedstawienia\nrealizacji tematu.\n5. Styl\n1 p. - styl stosowny, konsekwentny, dostosowany do formy wypowiedzi.\nStyl jest stosowny, dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do formy, tematu\ni intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka. Dopuszczalne są drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności (mieszanie różnych stylów uznaje się za uzasadnione, jeśli jest\nfunkcjonalne).\n0 p. - styl niestosowny, niekonsekwentny lub niedostosowany do formy wypowiedzi.\nStyl jest niestosowny, zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości\nstylu, np. w wypowiedzi pojawiają się konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego,\nwtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka, wulgaryzmy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-egzamin-gimnazjalny/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Egzamin gimnazjalny · 2019","subject_label":"Język polski","category_label":"Egzamin gimnazjalny"}]}