{"paper":{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":15,"source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/10a","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"10a","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzi podany fragment.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"Autor: Adam Mickiewicz\nTytuł: Pan Tadeusz\n\n1 pkt - za poprawne podanie autora i tytułu utworu. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub odpowiedź niepoprawną, lub brak odpowiedzi. Uznaje się odpowiedzi A. Mickiewicz, Mickiewicz. Nie uznaje się pomyłki w imieniu.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/10b","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"10b","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Odwołując się do całego utworu, z którego pochodzi powyższy fragment, uzasadnij myśl sformułowaną w tekście Ryszarda Koziołka, że w polskiej literaturze ważne jest tworzenie obrazu klęski przezwyciężonej.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"W Panu Tadeuszu Mickiewicz tworzy obraz klęski przezwyciężonej na kilku płaszczyznach. Koncert Jankiela, którego fragment przywołano, stanowi muzyczną syntezę polskich dziejów - od cierpienia po triumfalny marsz Dąbrowskiego, symbolizujący nadzieję na odzyskanie niepodległości. W całym utworze klęskę przezwycięża pojednanie zwaśnionych rodów Sopliców i Horeszków, a także zbliżające się wkroczenie wojsk napoleońskich, które niesie obietnicę wolności. Mickiewicz, pisząc w czasie zaborów, dawał czytelnikom wizję przeszłości, w której klęska nie jest ostateczna, lecz może zostać pokonana przez jedność narodową.\n\n1 pkt - za poprawne uzasadnienie na podstawie całego utworu. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub odpowiedź niepoprawną, lub brak odpowiedzi.\n\nTworzenie obrazu klęski przezwyciężonej pozwala przetrwać czasy niewoli, daje optymizm, krzepi serca. W Panu Tadeuszu klęska może zostać przezwyciężona dzięki zjednoczeniu się rodów Sopliców i Horeszków przeciw wspólnemu wrogowi - Moskalom.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-1)\nOceń prawdziwość stwierdzeń odnoszących się do tekstu Językowy savoir-vivre. Zaznacz\nP, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW tekście autorzy przedstawili związek między dyskusją\na sporem.\nP\nF\n2.\nAutorzy w tekście poddają analizie rodzaje sporów.\nP\nF\n3.\nAutorzy tekstu twierdzą, że uczciwość i skuteczność dyskusji\nwzajemnie się wykluczają.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […].\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. PRAWDA\n2. FAŁSZ\n3. FAŁSZ","solution":"1. P (Prawda) - Autorzy wyraźnie wskazują na związek między dyskusją a sporem, pisząc, że istotą dyskusji jest spór, różnica zdań, wymiana racji i argumentów, oraz że dyskusja autentyczna to spór.\n\n2. F (Fałsz) - Autorzy nie analizują rodzajów sporów jako takich. Analizują natomiast rodzaje dyskusji (autentyczna, pseudodyskusja, ćwiczebna) oraz narzędzia i zasady prowadzenia dyskusji.\n\n3. F (Fałsz) - Autorzy nie twierdzą, że uczciwość i skuteczność się wykluczają. Wskazują jedynie, że są to dwie różne perspektywy oceny argumentów - zdarza się, że chwyt jest skuteczny, ale nieuczciwy, lub uczciwy, ale nieskuteczny. Nie oznacza to jednak wzajemnego wykluczania się tych cech.\n\n1 pkt - za poprawną odpowiedź. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-1)\nNa podstawie tekstu Językowy savoir-vivre określ trzy warunki, jakie muszą być spełnione,\nżeby dyskusję uznać za autentyczną.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu (a w nim\nznaczenie wyrazów […]) oraz wydzielonych\nprzez siebie fragmentów […].\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne określenie trzech warunków.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Ścieranie się różnych poglądów / różnice zdań.\n• Ustalenie zasad prowadzenia dyskusji przed jej rozpoczęciem.\n• Ustalenie kryteriów oceniania dyskusji (z perspektywy uczciwości lub skuteczności).\n• Spór dwóch stron (muszą być przeciwnicy).\n• Wykorzystanie „narzędzi”, czyli środków językowych i retorycznych.","solution":"Trzy warunki autentycznej dyskusji według tekstu:\n\n1. Uczestnicy muszą głosić istotnie różne poglądy - dyskusja wymaga rzeczywistego sporu i różnicy zdań, a nie pozornej wymiany myśli wokół poglądów wspólnych.\n\n2. Obecność przeciwników - dyskusja jako rodzaj walki słownej wymaga co najmniej dwóch stron o odmiennych stanowiskach.\n\n3. Posługiwanie się odpowiednimi „narzędziami\" - uczestnicy muszą stosować środki retoryczne i argumentacyjne, które mogą być oceniane z perspektywy skuteczności i uczciwości.\n\n1 pkt - za poprawne określenie trzech warunków. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.\n\nŚcieranie się różnych poglądów / różnice zdań.; Ustalenie zasad prowadzenia dyskusji przed jej rozpoczęciem.; Ustalenie kryteriów oceniania dyskusji (z perspektywy uczciwości lub skuteczności).; Spór dwóch stron (muszą być przeciwnicy).; Wykorzystanie „narzędzi\", czyli środków językowych i retorycznych.","image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-1)\nZ akapitu pierwszego wypisz dwa różne sformułowania świadczące o emocjonalnym\nstosunku autorów do problematyki podjętej w tekście Językowy savoir-vivre i uzasadnij\ncelowość użycia tych sformułowań.\nSformułowania:\nUzasadnienie:\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) […] rozpoznaje zastosowane […]\nśrodki językowe […].\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nUmiejętność z III etapu edukacyjnego\nZdający\n1.5) […] uzasadnia własne zdanie […].\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne wypisanie dwóch sformułowań oraz poprawne uzasadnienie.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nSformułowania:\n• inna sprawa\n• nie daj Boże\n• „Tak, tak, Gerwazeńku. Tak, tak, Protazeńku”\n• wyraźnie inny\n• znamienne\n• konwersacja gładka / niewinna / beznamiętna\n• galanteria\n• ale przecież\nUzasadnienie:\n• Nadają tekstowi subiektywny charakter.\n• Podkreślają istotę poruszanego problemu.\n• Mają charakter retoryczny.\n• Skracają dystans między autorami a czytelnikami.","solution":"Sformułowania: „nie daj Boże\" oraz „inna sprawa\".\n\nUzasadnienie: Te sformułowania świadczą o emocjonalnym zaangażowaniu autorów w omawianą problematykę. Wyrażenie „nie daj Boże\" ujawnia negatywny stosunek autorów do sytuacji, gdy rozmowa przeradza się w kłótnię - nadaje tekstowi subiektywny, osobisty charakter. Z kolei „inna sprawa\" to potoczne wyrażenie, które skraca dystans między autorami a czytelnikiem i nadaje tekstowi naukowemu bardziej przystępny, emocjonalny ton.\n\n1 pkt - za poprawne wypisanie dwóch sformułowań oraz poprawne uzasadnienie. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-1)\nCzy kontrowersje będące podstawą dyskusji wykluczają galanterię jej prowadzenia? Na\npodstawie tekstu Językowy savoir-vivre uzasadnij swoją odpowiedź.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n3.1) analizuje i definiuje […] znaczenia\nsłów.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nUmiejętność z III etapu edukacyjnego\nZdający\n1.5) […] uzasadnia własne zdanie […].\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne wyjaśnienie.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Z tekstu wynika, że dyskusja to m.in. wymiana poglądów, różnych zdań, walka na\nargumenty, zatem aby dyskusja była skuteczna, nie może być prowadzona z galanterią.\n• Kontrowersje nie wykluczają galanterii prowadzenia dyskusji. Argumenty w dyskusji mogą\nbyć formułowane z szacunkiem dla przeciwnika, eleganckie, na co wskazują autorzy w\nakapicie czwartym.","solution":"Kontrowersje będące podstawą dyskusji nie wykluczają galanterii jej prowadzenia. Autorzy wskazują, że w dyskusji mogą pojawić się argumenty uczciwe, eleganckie, szanujące przeciwnika. Ponadto piszą o możliwości ustalenia zasad dyskusji i powołania arbitra, który pilnowałby respektowania ustalonych reguł. Dyskusja może zatem toczyć się na zasadach rycerskiego turnieju - z zachowaniem galanterii, mimo istotnych różnic poglądów między dyskutantami.\n\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie. 0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi.\n\nZ tekstu wynika, że dyskusja to m.in. wymiana poglądów, różnych zdań, walka na argumenty, zatem aby dyskusja była skuteczna, nie może być prowadzona z galanterią.; Kontrowersje nie wykluczają galanterii prowadzenia dyskusji. Argumenty w dyskusji mogą być formułowane z szacunkiem dla przeciwnika, eleganckie, na co wskazują autorzy w akapicie czwartym.","image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-1)\nNa podstawie tekstu Językowy savoir-vivre wyjaśnij, czym jest pseudodyskusja.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n3.1) analizuje i definiuje […] znaczenia\nsłów.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne wyjaśnienie.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nPrzekonywanie siebie nawzajem do danego zagadnienia, będąc już przekonanym do niego.","solution":"Pseudodyskusja to wymiana zdań, której jedynym celem jest przedstawienie pewnej porcji wiedzy rozpisanej na głosy. Jej uczestnicy dopowiadają i uzupełniają nawzajem swoje wypowiedzi, ale wszystko krąży wokół poglądów wspólnych - wzajemnie przekonują się o czymś, będąc już zresztą przekonanymi. Brakuje w niej prawdziwego sporu i różnicy zdań, które są istotą autentycznej dyskusji.\n\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie. 0 pkt - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi.\n\nPrzekonywanie siebie nawzajem do danego zagadnienia, będąc już przekonanym do niego.","image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-2)\nPodanym wypowiedzeniom A-C przyporządkuj funkcję, jaką każde z nich pełni\nw tekście. Wpisz odpowiedni numer wybrany spośród 1-5 do kolumny w tabeli.\nWypowiedzenie\nFunkcja w tekście\nA. Można wszakże przyjąć również znaną\nzasadę przypisywaną Niccolo\nMachiavellemu i głoszącą: „cel uświęca\nśrodki”.\nB. Dyskusja to pozornie także rozmowa,\ndialog, ale przecież wyraźnie inny niż\nkonwersacja.\nC. Zwróćmy więc uwagę na to, że słowa\n„dyskusja” używamy na co dzień\nw różnych znaczeniach.\n1. Określenie problemu.\n2. Odpowiedź na postawione pytanie.\n3. Zasygnalizowanie rozwinięcia\nomawianego wątku.\n4. Przywołanie autorytetu w celu\nuzasadnienia własnych poglądów.\n5. Podsumowanie rozważań.\nA.\nB.\nC.\nMPO_1P\nTekst do zadań 7.-12.\nRyszard Koziołek\nSzkopuł i koniektura3\nPowieść historyczna jest dzieckiem „wieku historii”, czyli wieku XIX. On rodzi nie tylko\nwielkich historyków […], ale także prawdziwych władców historycznej wyobraźni, jakimi byli\nWalter Scott4 […] oraz Aleksander Dumas5 […]. Scott był mistrzem przedstawienia kolorytu\nlokalnego, szczegółowej rekonstrukcji obrazu epoki. Dumas to fabuła przygodowa na tle\nhistorii sekretnej (romanse, wojna, szpiedzy). […]\nZa sprawą rewolucji francuskiej i wojen napoleońskich historia weszła do domów setek\ntysięcy Europejczyków, którzy doświadczyli zerwania z ciągłością istnienia swoich przodków.\nŻycie, które wiedli dotąd, stało się historią, czyli przeszło we władanie pamięci i dokumentu,\nale nie było już powtarzane przez kolejne pokolenia. W Polsce było to zwłaszcza doświadczenie\nwszechogarniające za sprawą rozbiorów i utraty państwa. Wielkie wydarzenia fascynowały, ale\nzarazem gwałtownie ujawniały nietrwałość świata i rodziły reakcję obronną - zwrot ku\nprzeszłości, i to od razu dwiema różnymi drogami, historii i powieści historycznej. Ta ostatnia\nwcale nie chce tylko służyć historii, ale rzuca jej wyzwanie.\nZwrócił na to uwagę Arystoteles6, kiedy pisał w Poetyce o wyższości poezji nad historią.\nPoezja jest bardziej „filozoficzna”, bo zajmuje się tym, co możliwe i ogólne, w przeciwieństwie\ndo historii, która zmierza do opisu tego, co rzeczywiste i jednostkowe. Proza historyczna,\nodpowiednik poezji u Arystotelesa, nie różni się zatem od historii tym, że jest lepiej napisana,\ntylko tym, że gdzie historii brakuje informacji, fikcja domyśla się ich lub po prostu je zmyśla.\nKluczowa różnica wynika stąd, że powieść nie mówi o przeszłości, że była, ale że „jest”. […]\nHistoria mówi nam, że jesteśmy jej skutkiem. To paraliżująca świadomość, aplikowana\nnam boleśnie zwłaszcza przez romantyzm, a potem przez jego spadkobierców (Wyspiańskiego,\nŻeromskiego) […]. Nie da się żyć, mając nieustannie takie brzemię historii na barkach. Na\nszczęście zdjął je nam na chwilę Sienkiewicz. „Cud Trylogii” wynika rzecz jasna przede\nwszystkim z jej nieprawdopodobnej sztuki opowiadania, ale równie istotne są inne\nterapeutyczne skutki jej lektury.\nSienkiewicz nie kwestionował, że przeszłość określa kształt aktualnej rzeczywistości, ale\nchytrze pytał: która z twoich przeszłości ma większe znaczenie dla twojej przyszłości?\nI odpowiadał olśniewającym cyklem powieściowym o XVII-wiecznej Polsce.\nPrzeniesienie akcji w wiek XVII uwalniało ówczesnych czytelników dzieła Sienkiewicza\nod nieodwracalnego determinizmu historii bieżącej, a także od odpowiedzialności za nią.\nLektura Trylogii dawała szansę na wymianę doświadczenia historycznego. Miejsce świeżej\nwciąż pamięci o kresie państwa i klęsce trzech powstań zastępują obrazy klęski\nprzezwyciężonej, która także jest własnością czytelnika. […] Sienkiewicz umiał tak przepisać\nhistorię, aby krzepiła jako obietnica nawrotu koniunktury. Jeśli przeszłość jest aktywna\ni odwracalna, jak chcieli romantycy, to lepiej niech się odnowi w wariancie sarmackim -\npewnym siebie, suwerennym politycznie. Sienkiewicz używa literatury, aby zaaplikować\nczytelnikowi upojną używkę i rozkołysać fantazje skarłowaciałe przez życie w niewoli.\nOdbiorca poddany magii jego narracji odkrywał w sobie spadkobiercę triumfu lub sensownych\nofiar Wołodyjowskiego, Kmicica i Skrzetuskiego7.\nNa podstawie: Ryszard Koziołek, Dobrze się myśli literaturą, Wołowiec 2016.\n3 Koniektura - odtworzenie i wypełnienie luk w uszkodzonym lub niepełnym tekście na podstawie analizy\nzachowanych jego fragmentów.\n4 Walter Scott (1771-1832) - angielsko-szkocki pisarz, twórca powieści historycznej.\n5 Aleksander Dumas (1802-1870) - francuski powieściopisarz, stworzył historyczną powieść przygodową.\n6 Arystoteles - starożytny filozof grecki.\n7 Wołodyjowski, Kmicic, Skrzetuski - bohaterowie Trylogii Henryka Sienkiewicza.\nMPO_1P","answer":"A","answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) […] rozpoznaje zastosowane […]\nśrodki językowe […].\nSchemat punktowania\n2 p. - trzy poprawne przyporządkowania.\n1 p. - dwa poprawne przyporządkowania.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA 4\nB 1\nC 3","solution":"A - 4 (Przywołanie autorytetu w celu uzasadnienia własnych poglądów) - Autorzy przywołują zasadę Machiavellego jako autorytet wspierający rozważania o dopuszczalnych strategiach dyskusji.\n\nB - 1 (Określenie problemu) - Zdanie otwierające tekst definiuje główny problem: czym jest dyskusja i czym różni się od zwykłej rozmowy.\n\nC - 3 (Zasygnalizowanie rozwinięcia omawianego wątku) - Zdanie to zapowiada pogłębioną analizę wieloznaczności słowa „dyskusja\" i nadużyć w jego stosowaniu.\n\n2 pkt - za trzy poprawne przyporządkowania. 1 pkt - za dwa poprawne przyporządkowania. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-2)\nPodaj dwa słowa klucze istotne dla odczytania sensu całego tekstu Ryszarda Koziołka\ni wyjaśnij, jaka jest zależność między nimi.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n3.1) analizuje i definiuje […] znaczenia\nsłów.\nSchemat punktowania\n2 p. - podanie dwóch słów-kluczy oraz wyjaśnienie zależności między nimi.\n1 p. - podanie tylko dwóch słów-kluczy.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nSłowa-klucze: historia / przeszłość ORAZ powieść / powieść historyczna / Sienkiewicz /\nliteratura\nPrzykładowa odpowiedź\nHistoria mówi o tym, co jest rzeczywiste i wydarzyło się naprawdę, a powieść historyczna\nopiera się zarówno na historii, jak i na fikcji.","solution":"Słowa klucze: historia i powieść historyczna.\n\nZależność między nimi polega na tym, że powieść historyczna nie tylko czerpie z historii, ale rzuca jej wyzwanie - tam, gdzie historii brakuje informacji, fikcja domyśla się ich lub je zmyśla. Historia opisuje to, co rzeczywiste i jednostkowe, natomiast powieść historyczna zajmuje się tym, co możliwe i ogólne. Ponadto powieść historyczna może pełnić funkcję terapeutyczną wobec paraliżującego determinizmu historii, oferując czytelnikowi alternatywne doświadczenie przeszłości.\n\n2 pkt - za podanie dwóch słów-kluczy oraz wyjaśnienie zależności między nimi. 1 pkt - za podanie tylko dwóch słów-kluczy. 0 pkt - za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi.\n\nHistoria mówi o tym, co jest rzeczywiste i wydarzyło się naprawdę, a powieść historyczna opiera się zarówno na historii, jak i na fikcji.","image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-2)\nZ podanych pytań (a-f) wybierz te, na które odpowiedzi znajdują się we wskazanych\nakapitach tekstu, i wpisz do tabeli oznaczenia literowe tych pytań. Każdemu akapitowi\nprzyporządkuj jedno pytanie.\na) Jakie były przyczyny rozwoju powieści historycznej?\nb) Z czego wynika uzdrawiające znaczenie Trylogii Henryka Sienkiewicza?\nc) Jaki typ narracji zastosował Henryk Sienkiewicz w Trylogii?\nd) Dlaczego Sienkiewicz umieścił akcję swoich powieści w XVII wieku?\ne) Dlaczego wielkie wydarzenia historyczne inspirowały twórców literatury?\nf) Jaką rolę odgrywała fikcja literacka w ukazywaniu historii?\nAkapit\nPytanie\n3.\n4.\n6.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […].\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne przyporządkowanie trzech pytań.\n1 p. - poprawne przyporządkowanie dwóch pytań.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nAkapit\nPytanie\n3.\nf\n4.\nb\n6.\nd","solution":"Akapit 3 - f (Jaką rolę odgrywała fikcja literacka w ukazywaniu historii?) - W akapicie tym autor omawia różnicę między historią a fikcją literacką, powołując się na Arystotelesa i wskazując, że powieść domyśla się lub zmyśla informacje, których historii brakuje.\n\nAkapit 4 - b (Z czego wynika uzdrawiające znaczenie Trylogii Henryka Sienkiewicza?) - Akapit opisuje terapeutyczne skutki lektury Trylogii: wymianę doświadczenia historycznego i zastąpienie pamięci o klęskach obrazami klęski przezwyciężonej.\n\nAkapit 6 - d (Dlaczego Sienkiewicz umieścił akcję swoich powieści w XVII wieku?) - Akapit wyjaśnia, że przeniesienie akcji w wiek XVII uwalniało czytelników od determinizmu historii bieżącej i dawało szansę na odnowienie przeszłości w wariancie sarmackim.\n\n2 pkt - za poprawne przyporządkowanie trzech pytań. 1 pkt - za poprawne przyporządkowanie dwóch pytań. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-2)\nUzupełnij tabelę. Wybierz dwie cechy powieści historycznych Waltera Scotta lub\nAleksandra Dumasa, o których mowa w tekście Ryszarda Koziołka, i każdą z nich\nzilustruj przykładem (postać, sytuacja, wydarzenie) ze znanej Ci powieści Henryka\nSienkiewicza.\nCecha powieści Waltera Scotta\nlub Aleksandra Dumasa\nTytuł powieści\nHenryka\nSienkiewicza\nPrzykład z powieści Henryka\nSienkiewicza\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […].\nII. Analiza i interpretacja tekstów kultury.\nZdający zna teksty literackie i inne teksty\nkultury[…]. (III etap edukacyjny)\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne uzupełnienie całej tabeli (podanie dwóch cech, tytułów i przykładów).\n1 p. - poprawne podanie jednej cechy wraz z tytułem i przykładem.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nCecha powieści u Scotta\nlub Dumasa\nTytuł\npowieści\nPrzykład z powieści Sienkiewicza\n- koloryt lokalny;\n- rekonstrukcja obrazu\nepoki;\n- przygodowa fabuła na tle\nhistorii sekretnej (romanse,\nwojny, szpiedzy) /\nwydarzenia historyczne oraz\nfabuła przygodowa\nKrzyżacy\n- odtworzenie kolorytu lokalnego:\ncharakterystyczne cechy kultury rycerskiej\ni dworskiej, uczta na zamku w Malborku,\n- rekonstrukcja obrazu epoki: autentyczne\nwydarzenie (bitwa pod Grunwaldem) i postacie\n(np. król Władysław Jagiełło);\n- elementy fabuły przygodowej: pojedynek\nZbyszka z rycerzem krzyżackim, porwanie\nDanusi.\nQuo\nvadis\n- odtworzenie kolorytu lokalnego: Rzym czasów\nNerona, życie rzymskich patrycjuszy - uczta u\nPetroniusza,\n- rekonstrukcja obrazu epoki: prześladowania\npierwszych chrześcijan, autentyczne wydarzenie\n(spalenie Rzymu)\ni postacie (np. cesarz Neron);\n- elementy fabuły przygodowej: skomplikowane\ndzieje uczucia Ligii i Winicjusza, porwanie\nLigii.\nPotop\n- odtworzenie kolorytu lokalnego: Polska\nsarmacka, obyczajowość szlachecka (uczta\nw Kiejdanach),\n- rekonstrukcja obrazu epoki: autentyczne\nwydarzenie (wojna polsko-szwedzka w XVII w.)\ni postacie (np. król Jan Kazimierz);\n- elementy fabuły przygodowej: pojedynek\nKmicica z Wołodyjowskim, obrona Jasnej Góry,\nporwanie księcia Bogusława.\nUwaga.\nZdający może w obu przykładach odwołać się do tej samej powieści. Może się także odwołać\ndo powieści spoza podstawy programowej.","solution":"1. Cecha: Szczegółowa rekonstrukcja obrazu epoki (koloryt lokalny) - cecha powieści Waltera Scotta.\nTytuł: Potop.\nPrzykład: Sienkiewicz odtworzył obraz XVII-wiecznej Polski sarmackiej - obyczajowość szlachecką, uczty, pojedynki, a także autentyczne wydarzenia historyczne, jak obrona Jasnej Góry czy wojna polsko-szwedzka.\n\n2. Cecha: Fabuła przygodowa na tle historii sekretnej (romanse, wojna, szpiedzy) - cecha powieści Aleksandra Dumasa.\nTytuł: Ogniem i mieczem.\nPrzykład: Burzliwe losy miłosne Skrzetuskiego i Heleny, porwanie ukochanej przez Bohuna, liczne pojedynki i przygody wojenne bohaterów na tle powstania Chmielnickiego.\n\n2 pkt - za poprawne uzupełnienie całej tabeli (podanie dwóch cech, tytułów i przykładów). 1 pkt - za poprawne podanie jednej cechy wraz z tytułem i przykładem. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.\n\nCecha: koloryt lokalny / rekonstrukcja obrazu epoki. Tytuł: Krzyżacy. Przykład: odtworzenie kolorytu lokalnego - charakterystyczne cechy kultury rycerskiej i dworskiej, uczta na zamku w Malborku; rekonstrukcja obrazu epoki - autentyczne wydarzenie (bitwa pod Grunwaldem) i postacie (np. król Władysław Jagiełło).; Cecha: przygodowa fabuła na tle historii sekretnej (romanse, wojny, szpiedzy). Tytuł: Potop. Przykład: elementy fabuły przygodowej - pojedynek Kmicica z Wołodyjowskim, obrona Jasnej Góry, porwanie księcia Bogusława.","image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-2)\na) Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzi podany fragment.\nCieszył ich i rozrzewniał ten śpiew narodowy.\nTak rozmyślając, smutnie pochylili głowy.\nAle je wnet podnieśli, bo mistrz tony wznosi,\nNatęża, takty zmienia, cóś innego głosi. […]\nUderzenie tak sztuczne, tak było potężne,\nŻe stróny zadzwoniły jak trąby mosiężne\nI z trąb znana piosenka ku niebu wionęła,\nMarsz tryumfalny: „Jeszcze Polska nie zginęła!”\n„Marsz, Dąbrowski, do Polski!” - I wszyscy klasnęli,\nI wszyscy „Marsz Dąbrowski” chorem okrzyknęli!\nAutor:\nTytuł:\nb) Odwołując się do całego utworu, z którego pochodzi powyższy fragment, uzasadnij myśl\nsformułowaną w tekście Ryszarda Koziołka, że w polskiej literaturze ważne jest tworzenie\nobrazu klęski przezwyciężonej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte […].\nII. Analiza i interpretacja tekstów kultury.\nZdający zna teksty literackie i inne teksty\nkultury wskazane przez nauczyciela.\na) (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne podanie autora i tytułu utworu.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub odpowiedź niepoprawna, lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nAutor: Adam Mickiewicz\nUwaga.\nUznaje się odpowiedzi A. Mickiewicz, Mickiewicz. Nie uznaje się pomyłki w imieniu,\nnp. Andrzej Mickiewicz.\nTytuł: Pan Tadeusz\nb) (0-1)\n1 p. - poprawne uzasadnienie na podstawie całego utworu.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub odpowiedź niepoprawna, lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nTworzenie obrazu klęski przezwyciężonej pozwala przetrwać czasy niewoli, daje optymizm,\nkrzepi serca. W „Panu Tadeuszu” klęska może zostać przezwyciężona dzięki zjednoczeniu się\nrodów Sopliców i Horeszków przeciw wspólnemu wrogowi - Moskalom.\nUwagi.\nJeśli w części a) zdający udzielił niepoprawnej odpowiedzi, to w części b) również\notrzymuje 0 punktów. Jeżeli zdający w części a) poda prawidłowo jedynie tytuł utworu\ni nie poda autora i w części b) napisze poprawne uzasadnienie wskazujące na znajomość\nlektury, otrzymuje 1 p.\nW przypadku błędu rzeczowego w części a) oraz/lub w części b) zdający otrzymuje 0 p.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-2)\nRyszard Koziołek w swoim tekście łączy różne style językowe. Podaj nazwę dwóch z nich\ni każdy zilustruj przykładem z tekstu.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) […] rozpoznaje zastosowane […]\nśrodki językowe […].\nSchemat punktowania\n2 p. - podanie nazwy dwóch stylów i zilustrowanie każdego z nich przykładami.\n1 p. - podanie nazwy jednego stylu i zilustrowanie go przykładem.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nstyl naukowy, np. Zwrócił na to uwagę Arystoteles, kiedy pisał w „Poetyce” o wyższości\npoezji nad historią\nstyl potoczny, np. nie da się żyć\nstyl artystyczny, np. rozkołysać fantazje skarłowaciałe\nstyl publicystyczny, np. Sienkiewicz używa literatury, aby zaaplikować czytelnikowi\nupojną używkę","solution":"1. Styl naukowy - Koziołek posługuje się terminologią naukową i odwołuje się do autorytetów, np. przywołuje koncepcję Arystotelesa z Poetyki o wyższości poezji nad historią, używa pojęć takich jak „koniektura\" czy „koloryt lokalny\".\n\n2. Styl publicystyczny / potoczny - autor stosuje obrazowe, metaforyczne sformułowania bliskie stylowi publicystycznemu i potocznemu, np. pisze o zaaplikowaniu czytelnikowi „upojnej używki\", a także używa potocznego zwrotu „nie da się żyć\".\n\n2 pkt - za podanie nazwy dwóch stylów i zilustrowanie każdego z nich przykładami. 1 pkt - za podanie nazwy jednego stylu i zilustrowanie go przykładem. 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi.\n\nStyl naukowy, np. Zwrócił na to uwagę Arystoteles, kiedy pisał w Poetyce o wyższości poezji nad historią.; Styl potoczny, np. nie da się żyć.; Styl artystyczny, np. rozkołysać fantazje skarłowaciałe.; Styl publicystyczny, np. Sienkiewicz używa literatury, aby zaaplikować czytelnikowi upojną używkę.","image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu Ryszarda Koziołka Szkopuł i koniektura liczące 40-60 słów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym,\ndokonuje jego logicznego streszczenia.\nIII. Tworzenie wypowiedzi\nZdający:\n1.7) wykonuje różne działania na tekście\ncudzym ([…] streszcza […]).\nSchemat punktowania\n3 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;\nadekwatny poziom uogólnienia, streszczenie logicznie spójne, właściwa liczba słów.\n2 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście\nALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia.\n1 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;\nALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności\nstreszczenia.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nW tekście „Szkopuł i koniektura” Koziołek omawia zależności między historią a powieścią\nhistoryczną. Odwołując się do teorii „władców historycznej wyobraźni” oraz przywołując\nantyczną koncepcję, autor dookreśla te terminy. Mówi o determinizmie historii i możliwości\njego przezwyciężania przez powieść. Na przykładzie twórczości Sienkiewicza Koziołek\nwskazuje na terapeutyczną funkcję prozy historycznej, która odegrała istotną rolę\nw kształtowaniu świadomości zbiorowej Polaków.\nZadanie 12. (0-50)\nTemat 1. Czym dla człowieka może być wolność? Rozważ problem i uzasadnij swoje\nzdanie, odwołując się do fragmentu Dziadów cz. III, całego dramatu Adama\nMickiewicza oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co\nnajmniej 250 słów.\nWytyczne do realizacji tematu nr 1.\n• Teza musi być zgodna z poleceniem, fragmentem tekstu, odniesieniem do całości utworu\noraz z przywołanym tekstem kultury.\n• Uzasadnienie powinno wynikać z interpretacji załączonego fragmentu, odwołania do\nDziadów cz. III i innego tekstu kultury, a odwołania te muszą być funkcjonalne dla\nargumentacji, nie mogą być prostym streszczeniem.\n• W przypadku Dziadów cz. III i innych utworów oznaczonych gwiazdką w podstawie\nprogramowej błąd rzeczowy może mieć charakter błędu kardynalnego.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych w nich\ninformacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach\ninformacje zarówno jawne, jak i ukryte […].\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu;\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera ([…] akcja);\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty\n[…];\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (rozprawka)\n[ ] zgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności\nznaczeniowej i logicznej;\n1.2) przygotowuje wypowiedź (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje temat,\nwybiera formę kompozycyjną, […] dobiera\nwłaściwe słownictwo);\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad logiki\ni retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje\nich selekcji pod względem użyteczności\nw wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady\nilustrujące wywód myślowy, przeprowadza\nprawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny rozprawki\nA\nSformułowanie\nstanowiska\nwobec\nproblemu\npodanego\nw poleceniu\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n6\nStanowisko jest\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n18\nUzasadnienie\ntrafne,\nszerokie\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub\nnieliczne\nbłędy\nnierażące\n12\nUzasadnienie\ntrafne\ni szerokie\n3\nStanowisko jest\nczęściowo\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n8\nUzasadnienie\ntrafne,\nale wąskie\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne\nbłędy\nnierażące\nlub\nnieliczne\nbłędy\nrażące\n4\nUzasadnienie\nczęściowe\n0\nStanowisko jest\nnieadekwatne\nlub brak\nstanowiska\n0\nBrak\nuzasadnienia\nstanowiska\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne\nbłędy rażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki\nA. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować\nstanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.\nAdekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę\nambiwalentną wobec istoty problemu).\nSformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą rozwiązania problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub\nniepełnego zrozumienia tekstu.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli\nniezwiązane z poleceniem.\nSformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.\nB. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.\nUzasadnienie:\n- pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,\n- trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.\nSzerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.\nUzasadnienie jest:\n- szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,\n- wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu\ntekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury),\n- częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre argumenty\nsą niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu\nlub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nuzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi. Należy\nwziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia\nstanowiska i uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez luk\ni zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie\nzdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani\nlogicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\n- stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności,\n- częściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi\npojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n- niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nH. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)\noraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego i klasyfikacja\nbłędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 słów.\nWytyczne do realizacji tematu nr 2.\n• Koncepcja interpretacyjna zdającego musi być widoczna w pracy, choć nie musi być\nwyrażona w formie tezy, może wynikać pośrednio z wywodu.\n• Przywołany przez zdającego kontekst powinien być sfunkcjonalizowany (nawiązujący do\ntekstu i pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie wystarczy samo wskazanie lub\nhasłowe odwołanie się do niego.\n• Proste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) utworu nie jest jego interpretacją.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych w nich\ninformacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach\ninformacje zarówno jawne, jak i ukryte […].\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu;\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera ([…] sytuacja\nliryczna […]);\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty\n[…];\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (interpretacja\ntekstu poetyckiego) [ ] zgodnie z podstawowymi\nregułami jego organizacji, przestrzegając zasad\nspójności znaczeniowej i logicznej;\n1.2) przygotowuje wypowiedź [ ] (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje temat,\nwybiera formę kompozycyjną, […], dobiera\nwłaściwe słownictwo);\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad logiki\ni retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje\nich selekcji pod względem użyteczności\nw wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady\nilustrujące wywód myślowy, przeprowadza\nprawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA\nKoncepcja\ninterpretacyjna\nB\nUzasadnienie\ntezy\ninterpretacyjne\nj\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n9\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nspójna\ni obejmująca\nsensy\nniedosłowne\n15\nUzasadnienie\ntrafne\ni pogłębione\n4\nBrak\nbłędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n6\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nale niespójna\ni/lub obejmująca\nw większości\nznaczenia\ndosłowne\n10\nUzasadnienie\ntrafne, ale\nniepogłębione\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n3\nKoncepcja\nczęściowo\nsprzeczna\nz utworem\n5\nUzasadnienie\nczęściowo\ntrafne\n0\nBrak koncepcji\nlub koncepcja\ncałkowicie\nsprzeczna\nz utworem\n0\nBrak trafnych\nargumentów\nuzasadniających\ninterpretację\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjneg\no\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest pomysłem na jego odczytanie\n(wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest spójna,\na także czy zdający dociera do sensów niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.\nKoncepcja może być:\n- częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje potwierdzenie w tekście.\n- całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje potwierdzenia w tekście.\n- spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.\n- niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe (np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania\ncałościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu\n(niesprzeczne z interpretowanym utworem).\nBrak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) - praca nie jest interpretacją,\na np. streszczeniem. Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej wymowy.\nB. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie może być:\n- trafne, jeśli zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty za odczytaniem sensu utworu. Argumenty muszą wynikać\nze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i treści tekstu.\n- częściowo trafne, jeśli w pracy - oprócz argumentów niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających ze sfunkcjonalizowanej analizy -\nzostał sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.\n- pogłębione, jeśli znajduje potwierdzenie nie tylko w tekście, ale także w kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim,\nfilozoficznym, kulturowym). Uczeń powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego pojawienie się.\n- niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu albo tylko z kontekstu. Wszystkie argumenty muszą być sfunkcjonalizowane.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nkoncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja jest oceniana ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z wybranym przez ucznia gatunkiem\nwypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla\njasnego przedstawienia koncepcji interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz\nkonsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest\nfunkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie\nzdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani\nlogicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\n- stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności.\n- częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np.\nw wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n- niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nI. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)\noraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego i klasyfikacja\nbłędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nINFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA PRAC Z JĘZYKA POLSKIEGO\nUCZNIÓW ZE STWIERDZONYMI DYSFUNKCJAMI\nW pracy maturalnej z języka polskiego autorstwa zdającego, u którego stwierdzono dysleksję\ni dysortografię, nie należy uwzględniać w ocenie następujących błędów:\na) zmienionej kolejności liter w wyrazach,\nb) wstawionych dodatkowo liter w wyrazie, opuszczonych lub przestawionych liter,\nc) opuszczonego początku lub końca wyrazu,\nd) występowania w wyrazach głosek dźwięcznych zamiast bezdźwięcznych\ni odwrotnie,\ne) mylenia głosek „i” i „j”, głosek nosowych z końcówką fleksyjną, np.: ę-em, ą-om,\nf) mylenia przedrostków z przyimkami, np.: pode szły; błędnego zapisywania\nprzyimków z rzeczownikami i przysłówkami, np.: wklasie, zachwilę, napewno,\ng) niewłaściwego zapisu spółgłosek miękkich, np.: rosinie zamiast rośnie, skosiny\nzamiast skośny,\nh) wynikających ze schematycznego stosowania zasad ortografii, np.: startóje bo\nstartować, błędnej pisowni wyrazów, którymi nie rządzą zasady ortograficzne (ich\npisownię trzeba zapamiętać),\ni) błędnego stosowania lub niestosowania znaków interpunkcyjnych.","solution":"Ryszard Koziołek analizuje relację między historią a powieścią historyczną, która narodziła się w XIX wieku. Wskazuje, że fikcja literacka uzupełnia luki historii, oferując czytelnikowi możliwość alternatywnego przeżywania przeszłości. Na przykładzie Trylogii Sienkiewicza pokazuje terapeutyczną funkcję prozy historycznej, która krzepiła Polaków w czasach niewoli, zastępując pamięć o klęskach obrazami triumfu. [44 słowa]\n\n3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa liczba słów. 2 pkt - jak wyżej, ale zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia. 1 pkt - jak wyżej, ale zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia. 0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.","image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":50,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (0-50)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Czym dla człowieka może być wolność? Rozważ problem i uzasadnij swoje\nzdanie, odwołując się do fragmentu Dziadów cz. III, całego dramatu Adama\nMickiewicza oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co\nnajmniej 250 słów.\nAdam Mickiewicz\nDziady cz. III\nWIĘZIEŃ\n(budzi się strudzony i patrzy w okno - ranek)\nNocy cicha, gdy wschodzisz, kto ciebie zapyta,\nSkąd przychodzisz; gdy gwiazdy przed sobą rozsiejesz,\nKto z tych gwiazd tajnie przyszłej drogi twej wyczyta!\n[…]\nCzyż nie umiem rozróżnić marzeń od pamięci?\nChyba mnie wmówią, że moje więzienie\nJest tylko wspomnienie.\nMówią, że senne czucie rozkoszy i kaźni\nJest tylko grą wyobraźni; -\nGłupi, zaledwie z wieści wyobraźnią znają\nI nam wieszczom o niej bają!\nBywałem w niej, zmierzyłem lepiej jej przestrzenie\nI wiem, że leży za jej granicą - marzenie.\nPrędzej dzień będzie nocą, rozkosz będzie kaźnią,\nNiż sen będzie pamięcią, mara wyobraźnią.\nMPO_1P\n(kładnie się i wstaje znowu - idzie do okna)\nNie mogę spocząć, te sny to straszą, to łudzą:\nJak te sny mię trudzą!\n(drzemie)\n[…]\nANIOŁ\nMy uprosiliśmy Boga,\nBy cię oddał w ręce wroga.\nSamotność mędrców mistrzyni:\nI ty w samotnym więzieniu,\nJako prorok na pustyni,\nDumaj o twym przeznaczeniu.\n[…]\nModlono się za tobą na ziemi i w niebie,\nWkrótce muszą tyrani na świat puścić ciebie.\nWIĘZIEŃ\n(budzi się i myśli)\nTy, co bliźnich katujesz, więzisz i wyrzynasz,\nI uśmiechasz się we dnie, i w wieczor ucztujesz,\nCzy ty z rana choć jeden sen twój przypominasz,\nA jeśliś go przypomniał, czy ty go pojmujesz?\n(drzemie)\nANIOŁ\nTy będziesz znowu wolny, my oznajmić przyszli.\nWIĘZIEŃ\n(budzi się)\nBędę wolny? - pamiętam, ktoś mi wczora prawił;\nNie, skądże to, czy we śnie? czy Bóg mi objawił?\n(zasypia)\nANIOŁOWIE\nPilnujmy tylko, ach, pilnujmy myśli,\nMiędzy myślami bitwa już stoczona.\nDUCHY Z LEWEJ STRONY\nPodwójmy napaść.\nDUCHY Z PRAWEJ\nMy podwójmy straże.\nCzy zła myśl wygra, czy dobra pokona,\nJutro się w mowach i w dziełach pokaże;\nI jedna chwila tej bitwy wyrzeka\nNa całe życie o losach człowieka.\nWIĘZIEŃ\nMam być wolny - tak! nie wiem, skąd przyszła nowina,\nMPO_1P\nLecz ja znam, co być wolnym z łaski Moskwicina.\nŁotry zdejmą mi tylko z rąk i nóg kajdany,\nAle wtłoczą na duszę - ja będę wygnany!\nBłąkać się w cudzoziemców, w nieprzyjaciół tłumie,\nJa śpiewak - i nikt z mojej pieśni nie zrozumie\nNic - oprócz niekształtnego i marnego dźwięku.\nŁotry, tej jednej broni z rąk mi nie wydarły,\nAle mi ją zepsuto, przełamano w ręku;\nŻywy, zostanę dla mej ojczyzny umarły,\nI myśl legnie zamknięta w duszy mojej cieniu,\nJako dyjament w brudnym zawarty kamieniu.\nAdam Mickiewicz, Dziady drezdeńskie, Wrocław 2012.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij.\nTwoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.\nAnna Świrszczyńska\nSamotność\nSamotność,\nogromna perła samotności,\nw niej się ukryłam.\nPrzestrzeń,\nktóra się rozprzestrzenia,\nw niej ogromnieję.\nCisza, źródło głosów.\nNieruchomość, matka ruchu.\nJestem sama.\nJestem sama, a więc jestem niczym.\nCo za szczęście.\nJestem niczym, a więc mogę być wszystkim.\nEgzystencja bez esencji,\nesencja bez egzystencji, wolność.\nJestem czysta jak to, czego nie ma,\nbezpieczna jak platońska idea,\nbogata jak możliwość.\nŚmiejąc się wyciągam ręce\ndo tysiąca moich wspaniałych przyszłości.\nMogę stać się pianą na morzu\ni osiągnąć jej szczęście krótkotrwania.\nAlbo meduzą i mieć na własność\ncałą śliczność meduzy.\nAlbo ptakiem z jego szczęściem lotu,\nalbo kamieniem z jego szczęściem wieczności,\nalbo drogą mleczną.\nMPO_1P\nJestem sama, jestem silna.\nSamotność chroni mnie.\nJestem sama, a więc mnie nie ma,\nnie ma mnie, a więc istnieję\ndoskonale jak doskonałość,\nrozmaicie jak rozmaitość.\nPotem przyjdą ludzie. Dadzą mi\nskórę, kolor oczu, płeć i nazwisko.\nDadzą przeszłość i przyszłość\ngatunku homo sapiens.\n[1970]\nAnna Świrszczyńska, Samotność, [w:] tejże, Wybór wierszy, Warszawa 1980.\nna temat nr\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nTabelę wypełnia egzaminator!\nLiczba punktów\nSuma\nUzasadnienie przyznania 0 punktów\nrozprawka\nA.\n0 - 3 - 6\nB.\n0 - 4 - 8 - 12 - 18\ninterpretacja\nA.\n0 - 3 - 6 - 9\nB.\n0 - 5 - 10 - 15\nC.\n0 - 2 - 4\nD.\n0 - 3 - 6\nE.\n0 - 1 - 2\nF.\n0 - 2 - 4\nG.\n0 - 3 - 6\nH.\n0 - 2 - 4\nMPO_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"}]}