{"paper":{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":"stara","exam_pdf":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":14,"source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród A-D.\nGłównym tematem tekstu Stanisława Barańczaka jest ukazanie\nA. elementów teatru w sporcie.\nB. sztuczności gestów piłkarzy.\nC. dominacji aktorstwa w grze piłkarzy.\nD. zamiany kibiców w publiczność teatralną.\nPoziom podstawowy\nMPO_1P","answer":"A","answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n1 p. - odpowiedź poprawna.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Stanisława\nBarańczaka. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nPiłkarze w czasie meczu wykonują gesty zbędne z punktu widzenia\nekonomiki gry.\nP\nF\n2.\nPiłkarze podporządkowują wykonywane przez siebie gesty\npotrzebom publiczności.\nP\nF\n3.\nPiłkarze korzystają z obszernego repertuaru\nskonwencjonalizowanych gestów.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wszystkie poprawne odpowiedzi.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nPRAWDA\nPRAWDA\nFAŁSZ","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nNa podstawie akapitu 1. wymień jedną różnicę i jedno podobieństwo między piłkarzem\na aktorem.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPodobieństwo - obydwaj występują przed publicznością.\nRóżnica - piłkarz gra z przeciwnikiem i przed widownią / w dwojaki sposób, aktor gra dla\nwidzów.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród A-D.\nSformułowanie w podwójnym sensie tego słowa zostało użyte w akapicie 1. w takim samym\nznaczeniu jak znaczenie wyrazu\nA. bliskoznaczny.\nB. jednoznaczny.\nC. dwuznaczny.\nD. nieznaczny.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nNazywanie środków językowych i ich funkcji w tekście.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nSpośród wymienionych cech gestów piłkarskich zaznacz dwie, które autor uznaje za\npodstawowe.\nA. Są nieliczne.\nB. Są spontaniczne.\nC. Mają ukryte znaczenia.\nD. Są przeznaczone tylko dla przeciwników.\nE. Są nośnikiem kilku elementarnych znaczeń.\nF. Mogą się ujawnić w każdym momencie gry.\nPoziom podstawowy\nMPO_1P","answer":"A","answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne podanie dwóch cech.\n1 p. - poprawne podanie jednej cechy.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nA. Są nieliczne\nE. Są nośnikiem kilku elementarnych znaczeń","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\na) Wyjaśnij, na czym polega dwoista natura gestów, o której mowa w akapicie 2.\nb) Wymień dwa warunki, które muszą spełniać piłkarskie gesty, aby były skutecznym\nsystemem znaków.","answer":"a","answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawna odpowiedź a) oraz b).\n1 p. - poprawne odpowiedź a) lub b).\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\na)\n• mają one spontaniczny /„prywatny” charakter, ale też adresowane są do konkretnego\nodbiorcy/mają określony cel/są środkiem komunikacji\n• gesty mają wyrażać skomplikowane emocje, a są bardzo uproszczone i jest ich niewiele\nb)\nwyrazistość, przypisane znaczenie","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nCzy użyte w akapicie 3. sformułowanie transmisja znaczeń za pomocą słów może być\nuznane za synonimiczne określenie komunikacji językowej? Uzasadnij swoją wypowiedź.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nNazywanie środków językowych i ich funkcji w tekście.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTak. Sformułowanie transmisja znaczeń za pomocą słów wskazuje na najważniejszą cechę kodu\njęzykowego - możliwość przekazywania informacji.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nZ akapitu 5. wypisz po jednym przykładzie zastosowanego zabiegu językowego, który\nzwiększa obrazowość wypowiedzi oraz podkreśla hipotetyczność prowadzonego\nwywodu.\nZwiększenie obrazowości wypowiedzi\nPodkreślenie hipotetyczności prowadzonego wywodu\nPoziom podstawowy\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nRozpoznanie charakterystycznych cech stylu i języka tekstu.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne podanie dwóch przykładów.\n1 p. - poprawne podanie jednego przykładu.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nZwiększenie obrazowości wypowiedzi: wyobraźmy sobie.\nPodkreślenie hipotetyczności prowadzonego wywodu: ale przypuśćmy, można się założyć.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród A-D.\nZdanie W tej sytuacji pierwszy gol budzi oczywiście szał radości zawiera\nA. porównanie.\nB. oksymoron.\nC. apostrofę.\nD. metaforę.","answer":"D","answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nNazywanie środków językowych i ich funkcji w tekście.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nD","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu podaj dwa argumenty uzasadniające tezę autora, że ten język gestów\n[…] można istotnie nazwać językiem, systemem znaków.\nArgument 1\nArgument 2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne podanie dwóch argumentów.\n1 p. - poprawne podanie jednego argumentu.\n0 p. - odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n• jest narzędziem komunikacji/środkiem porozumiewania się\n• zakłada istnienie nadawcy i odbiorcy\n• składa się ze znaków o określonym znaczeniu\n• można nim przekazywać określony komunikat\n• znaki mają określoną wartość informacyjną\n• znaki warunkują swoje wzajemne istnienie","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Stanisława\nBarańczaka. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW akapicie 2. sformułowania w momentach najbardziej\nemocjonalnie napiętych i chodzi tu o napięcie emocji dotyczą tej\nsamej kwestii.\nP\nF\n2.\nW pierwszym zdaniu akapitu 4. sformułowanie dosłownie parę\nzostało użyte w funkcji liczebnika.\nP\nF\n3.\nAutor zastosował słownictwo wartościujące, aby ukazać osobisty\nstosunek do omawianego problemu.\nP\nF\n4.\nWyraz prywatny w akapitach 2. i 6. został użyty w dwóch różnych\nznaczeniach.\nP\nF\nPoziom podstawowy\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nOdczytanie sensu fragmentu tekstu.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne określenie wszystkich sformułowań.\n1 p. - poprawne określenie trzech sformułowań.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nPRAWDA\nPRAWDA\nFAŁSZ\nFAŁSZ","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nUzupełnij tabelę - wpisz przykład wypowiedzenia albo nazwę typu wypowiedzenia.\nPrzykład wypowiedzenia\nNazwa typu wypowiedzenia\nGesty piłkarzy.\nW tej sytuacji pierwszy gol budzi oczywiście szał\nradości.\nzdanie podrzędnie złożone\nzdanie wielokrotnie złożone","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nNazywanie środków językowych i ich funkcji w tekście.\nSchemat punktowania\n2 p. - cztery poprawne uzupełnienia.\n1 p. - trzy poprawne uzupełnienia.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nPrzykład wypowiedzenia\nNazwa typu wypowiedzenia\nGesty piłkarzy.\nrównoważnik zdania\nW tej sytuacji pierwszy gol budzi oczywiście szał\nradości.\nzdanie pojedyncze\nPiłkarz wchodzący na boisko wie doskonale, że\njest wkraczającym na scenę aktorem.\nzdanie podrzędnie złożone\nA przecież, gdyby piłkarski gest radości miał być\ntylko wyrazem emocji, można byłoby sobie\nwyobrażać, że na przykład dla debiutującego\npiłkarza, który strzeli swoją pierwszą - a szóstą\njuż z kolei w tym meczu - bramkę, powinna ona\ndostarczyć powodów do radości bardzo\nwyraziście okazywanej.\nzdanie wielokrotnie złożone","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\na) Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród A-D.\nW tekście Stanisława Barańczaka dominuje styl\nA. publicystyczny.\nB. artystyczny.\nC. potoczny.\nD. naukowy.\nb) Określ dwie właściwości tego dominującego stylu.\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nCzęść II - pisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim zamieszczonym\nw arkuszu. Wybierz temat i napisz wypracowanie (co najmniej dwie strony,\ntj. około 250 słów).","answer":"A","answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nRozpoznanie charakterystycznych cech stylu i języka tekstu.\na)\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawna odpowiedź.\n0 p. - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA\nb)\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne określenie dwóch właściwości stylu.\n0 p. - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n• kreowanie opinii publicznej\n• język komunikatywny, bogaty w różne środki językowe\nCzęść II\nTworzenie informacji\nNapisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim\nzamieszczonym w arkuszu.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad/Temat 1","paper_id":"jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Temat 1. Interpretując\nfragmenty\nChłopów\nWładysława\nStanisława\nReymonta\ni Robotników Marka Hłaski, porównaj postawy bohaterów wobec pracy.\nZwróć uwagę, jaką rolę odgrywają w obu tekstach obrazy przyrody.\nWładysław Stanisław Reymont\nCHŁOPI\nWrychle też, pod przewodem kobiet, zaczęli wyjeżdżać w pola.\nJakby to uroczyste świątko uczyniło się na świecie.\nPuste i zdrętwiałe pola ożyły, potrzęsły się głosy, ze wszystkich podwórz wytaczały się\nwozy, wszystkimi dróżkami ciągnęły pługi, wszystkimi miedzami ludzie ruszali, a wszędy,\nskroś sadów i przez pola rwały się pokrzyki, leciały radosne pozdrowienia, konie rżały,\nturkotały rozeschłe koła, psy ujadały zapamiętale ganiając za źrebakami, a bujna, mocna\nradość przepełniała serca i po ziemiach się niesła - i na poletkach pod ziemniaki, na\njęczmiennych rolach, na rżyskach, na zachwaszczonych ugorach stawali i wesołym\npogwarem, szumnie i rozgłośnie kiej do tańca.\nNaraz przycichło wszystko, baty świsnęły, zaszczękały orczyki, sprężyły się konie\ni rdzawe jeszcze pługi jęły się z wolna wpierać w ziemię i wywalać pierwsze skiby czarne\ni lśniące, a naród się prostował, nabierał dechu, żegnał, potaczał oczyma po rolach, przyginał\ni pracy a trudu się imał.\nZgoła nabożna i święta cichość ogarnęła pola, jakby się rozpoczęło nabożeństwo w tym\nniezmierzonym kościele. Naród w pokorze przywarł do zagonów, ścichnął i ze wzdychem\nserdecznym rzucał święte, rodne ziarna, posiewał trud na plenne jutro, matce ziemi oddawał\nsię wszystek i z dufnością.\nHej! ożyły znowu lipeckie pola, doczekały się gospodarzy tęskniące, a toć, jak okiem\nsięgnął, od borów chmurnych aż po wyżnie polnych granic, po wszystkich ziemiach w tym\nszarozielonawym, mgławym powietrzu, niby pod wodą, jaże roiło się od czerwonych\nwełniaków, pasiastych portek, białych kapot, koni przygiętych w pługach i wozów po\nmiedzach.\nNiby pszczelny rój obsiadł ziemię pachniącą i roił się pracowicie w cichości bladego\nzwiesnowego dnia - że jeno skowronki rozgłośniej śpiewały ważąc się gdziesik niedojrzane,\nwiater też przewiał niekiedy, zatargał drzewiny, rozwiał przyodziewy kobietom, przygładził\nżyta i w bory uciekał z chichotem.\nDługie godziny pracowali bez wytchnienia, tyle jeno odpoczywając, co tam ktoś grzbiet\nwyprostował, odzipnął i znowuj się przykładał do zagona. Że nawet na południe z ról nie\nzjeżdżali, przysiedli jeno na miedzach pojeść z dwojaków i kościom dać folgę, ale skoro tylko\nkonie przejadły, za pługi się imali, nie leniąc ni ociągając. Dopiero o samym zmierzchu\nzaczęli ściągać z pól.\nWładysław Stanisław Reymont, Chłopi, Warszawa 1977.\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nMarek Hłasko\nROBOTNICY\nPracowaliśmy na równinie. Była to monotonna równina. Pieśń o niej nie zabrzmiałaby\nani jednym silniejszym dźwiękiem. Nie było tu lasów ni wzgórków - gdziekolwiek obróciłeś\nwzrok, pola i wsie osiadły płasko; odnosiłeś wrażenie, że patrzysz na wewnętrzną\npowierzchnię swej dłoni powiększoną monstrualnie. Ginął twój wzrok; czasem myślałeś, że\nw ogóle nie masz oczu i jesteś ślepcem. Człowiek głupiał. [ ]\nPrzyszła wiosna; późna, zimna i o wiele gorsza od jesieni. Jednego dnia padał ohydny\ndeszcz, następnego - kaszowaty śnieg; wiatr podcinał go i chłostał nim po naszych twarzach.\nKombinezony nasze nie wysychały już nigdy; oczy mieliśmy czerwone od ciągłej gorączki.\nW barakach zawaliło się pół dachu; dwa dni trwało, nim poradziliśmy sobie jako tako.\nNa szarym niebie od czasu do czasu ukazywało się blade słońce; w kałużach, którymi pokryty\nbył cały plac budowy, wyglądało ono jak oczko żółtego tłuszczu. Podnosiliśmy ku niemu\nnasze umęczone twarze; słońce zaraz znikało. [ ]\nPo długiej i strasznej zimie, po cherlawej, niedonoszonej wiośnie - przyszło potworne,\ndręczące upałami lato; takich upałów nie pamiętali w okolicy nawet najstarsi ludzie. Pot\nzalewał nam oczy, przeżerał koszule, spływał wzdłuż całego ciała; zima wydawała nam się\nteraz bajką. Byliśmy czarni; oblazła z nas siódma skóra; pokryci pęcherzami jęczeliśmy\nw nocy, nie mogąc przewrócić się z boku na bok. [ ]\nBudowaliśmy most. Budowaliśmy go nie z pieśnią, nie z ochotą; choć wiedzieliśmy, że\npracować trzeba i że piękną rzeczą w życiu człowieka jest praca. Ten most budowaliśmy\nnienawiścią, rozpaczą, chęcią ucieczki z tej równiny, która jak polip wyssała nasze serca\ni nasze dusze; marzyliśmy o jednej rzeczy: aby nigdy już nie postała tu nasza noga.\nMarek Hłasko, Robotnicy, [w:] tegoż, Opowiadania, Warszawa 1985.\nTemat 2. Zinterpretuj utwór Ornamentatorzy Zbigniewa Herberta, zwracając szczególną\nuwagę na kreację artystów, ich postawy wobec otaczającej rzeczywistości oraz\nna charakter tworzonej przez nich sztuki.\nZbigniew Herbert\nORNAMENTATORZY\nPochwaleni niech będą ornamentatorzy\nozdabiacze i sztukatorzy\ntwórcy aniołków fruwających\ni ci także którzy robią wstążki\na na wstążkach napisy krzepiące\n(pod wstążkami wiatr od wielkich rzek)\na także skrzypkowie i fleciści\nktórzy dbają aby ton był czysty\noni strzegą arii Bacha na strunie G\nno i ma się rozumieć poeci\nbowiem stają w obronie dzieci\nmówiąc uśmiech dłonie i oczy\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\noni mają rację nie jest sprawą sztuki\nprawdy szukać to są rzeczy nauki\nsztukatorzy czuwają nad ciepłem serca\nżeby była nad bramą mozaika\ngołąb gałąź albo słońce w kwiatach\n(ktoś za bramą ciągnie symbole za sznurek)\nsą już takie słowa kolory i rymy\nco się śmieją i płaczą jak żywe\nsztukatorzy przechowują te słowa\nże się pędzi przy tym ciemne młyny\nmy się o to sztukatorzy nie martwimy\nmy jesteśmy partią życia i radości\nna ulicy radosnych pochodów\nszary mur więzienny w oczy kłuje\nbrzydka plama w krajobrazie idealnym\nsztukatorów co najlepszych wezwali\ncałą noc sztukatorzy malowali\nnawet plecy tych co siedzą z tamtej strony na różowo\nZbigniew Herbert, Ornamentatorzy, [w:] tegoż, Hermes, pies i gwiazda, Wrocław 1997.\nna temat nr\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nPoziom podstawowy\nMPO_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Temat 1. Interpretując\nfragmenty\nChłopów\nWładysława\nStanisława\nReymonta\ni Robotników Marka Hłaski, porównaj postawy bohaterów wobec pracy. Zwróć\nuwagę, jaką rolę odgrywają w obu tekstach obrazy przyrody.\nI. ROZWINIĘCIE TEMATU (można uzyskać maksymalnie 25 punktów)\n1. Wstępne rozpoznanie tekstów\n0-2\nnp.:\na) utwory z różnych epok,\nb) ukazanie pracy różnych grup społecznych,\nc) ukazanie różnych postaw pracujących,\nd) wskazanie różnic stylistycznych,\ne) wskazanie kreacji narratora w obu tekstach,\nf) ukazanie wpływu przyrody na pracujących.\n2. Bohaterowie i ich postawa wobec pracy w Chłopach Reymonta\n0-6\nnp.:\na) pracujący w polu chłopi, mieszkańcy Lipiec,\nb) pierwsze po zimie wiosenne wyjście w pole (praca na roli),\nc) akt uświęcony (porównanie do nabożeństwa),\nd) źródło radości,\ne) wszechobecność pracy (wyliczenie różnorodnych działań ludzkich),\nf) trud przynoszący spełnienie,\ng) hołd składany naturze, ziemi,\nh) świadectwo związku z naturą,\ni) pochłania całkowicie (chłopi pracują w cichości, skupieniu),\nj) wyczerpuje, ale stanowi naturalną potrzebę,\nk) trwa nieustająco (chłopi pracują bez wytchnienia),\nl) jednoczy chłopów, mających świadomość wykonywania wspólnego dzieła.\n3. Bohaterowie i ich postawa wobec pracy w Robotnikach Hłaski\n0-5\nnp.:\na) robotnicy,\nb) praca przy budowie mostu w czasie dwóch pór roku (wiosna i lato),\nc) generuje inne działania: dbanie o baraki,\nd) uciążliwa z powodu aury (zmagania z zimnem i upałem),\ne) wyczerpuje i pozbawia sił,\nf) źródło chorób,\ng) źródło bólu: jęczeliśmy w nocy,\nh) traktowana jako przekleństwo i przymus,\ni) postrzegana ironicznie (piękną rzeczą jest praca),\nj) mimo problemów zwieńczona sukcesem,\nk) jednoczy bohaterów w przeżywaniu wspólnej niedoli.\n4. Przyroda i jej rola w Chłopach Reymonta\n0-4\nnp.:\na) współdziałająca z człowiekiem,\nb) dająca nadzieję na przetrwanie (z rzucanego na glebę ziarna wyrośnie przyszły plon),\nc) budząca pozytywne uczucia,\nd) paralelizm wiosennej radości przyrody i uczuć człowieka (śpiew skowronka),\ne) personifikowana (np. wiatr)\nf) determinuje życie ludzkie (pracujący uzależnieni od pór dnia - zmierzch sygnałem do\nprzerwania pracy)\ng) człowiek jako część przyrody poddany jej prawom.\n5. Przyroda i jej rola w Robotnikach Hłaski\n0-4\na) zmienna (zimno, deszcz, upał),\nb) czyni pracę uciążliwą,\nc) groźna, sieje zniszczenie (zawalenie dachu),\nd) przyczyna chorób (nieustająca gorączka),\ne) wroga wobec człowieka,\nf) źródło udręczenia, bólu (np. bohaterowie poparzeni przez słońce latem)\n6. Konteksty interpretacyjne:\n0-1\n7. Podsumowanie:\n0-3\npełne: dostrzeżenie podobieństw i różnic w postawach bohaterów wobec pracy, określenie\nroli przyrody.\n3 p.\nczęściowe: dostrzeżenie podobieństw i różnic w postawach bohaterów wobec pracy lub\nokreślenie roli przyrody.\n2 p.\npróba podsumowania: dostrzeżenie podobieństw lub różnic w postawach bohaterów wobec\npracy.\n1p.\nTemat 2. Zinterpretuj utwór Ornamentatorzy Zbigniewa Herberta, zwracając szczególną\nuwagę na kreację artystów, ich postawy wobec otaczającej rzeczywistości oraz\nna charakter tworzonej przez nich sztuki.\nI. ROZWINIĘCIE TEMATU (maksymalnie 25 punktów)\npunktacja\n1. Wstępne rozpoznanie tekstu, np.:\n0-2\na. negatywna ocena postaw artystów służących totalitarnej władzy,\nb. problem artystów pomijających prawdę o świecie,\nc. uniwersalny głos na temat postaw artystów\nd. rola sztuki w rzeczywistości,\ne. manifest artystyczny twórców służących władzy,\nf. istota sztuki socrealistycznej i jej ocena.\n2. Charakter sztuki tworzonej przez ornamentatorów, np.:\n0-6\na. tandeta (kicz),\nb. pusta emocjonalność,\nc. formalizm,\nd. autotematyczność,\ne. krzykliwość,\nf. oderwanie od prawdziwego życia,\ng. powierzchowność,\nh. instrumentalnie traktowana przez władzę,\ni. pozorna akceptowalność.\n3. Kreacja artystów, np.:\n0-7\na. pozytywne nastawienie do władzy,\nb. lojalność wobec władzy,\nc. zaangażowanie w służbie władzy,\nd. brak wrażliwości,\ne. zakłamanie,\nf. brak odpowiedzialności,\ng. degradacja moralna,\nh. sprzeniewierzenie się sztuce jako wartości,\ni. odrzucenie ukazywania prawdy\nj. są ornamentatorami/sztukatorami/ozdabiaczami - nie zasługują na miano artysty.\n4. Postawy artystów wobec rzeczywistości, np.:\n0-7\na. konformizm,\nb. usłużność wobec władzy,\nc. przemilczanie zła,\nd. fałszowanie prawdy o rzeczywistości (twórcy krajobrazów idealnych),\ne. ukrywanie prawdy o rzeczywistości (ozdabiacze),\nf. umacnianie zła (ciemne młyny),\ng. deformowanie rzeczywistości,\nh. zadowolenie ze swych dzieł,\ni. przekonanie o szczególnej roli artysty w społeczeństwie.\n5. Podsumowanie, np.:\n0-3\npełne: dostrzeżenie, że sztuka ornamentująca ma niską wartość artystyczną i służy złym\ncelom; artyści, którzy tworzą sztukę ornamentacyjną, sprzeniewierzają się powinności\nukazywania prawdy; degradują się moralnie i są współuczestnikami zła;\n(3)\nczęściowe: dostrzeżenie, że sztuka ornamentująca ma niską wartość artystyczną i służy\nzłym celom LUB artyści, którzy tworzą sztukę ornamentacyjną, sprzeniewierzają się\npowinności ukazywania prawdy; degradują się moralnie i są współuczestnikami zła; (2)\npróba podsumowania: uogólnienie dotyczące roli sztuki LUB uogólnienie dotyczące\npostaw artystów.\n(1)\nII. KOMPOZYCJA (maksymalnie 5 punktów)\nKompozycję wypracowania ocenia się wtedy, gdy przyznane zostały punkty za rozwinięcie\ntematu.\n- podporządkowana zamysłowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnętrznie;\nprzejrzysta i logiczna; pełna konsekwencja w układzie graficznym;\n5 p.\n- uporządkowana wobec przyjętego kryterium, spójna; graficzne wyodrębnienie\ngłównych części;\n3 p.\n- wskazująca na podjęcie próby porządkowania myśli, na ogół spójna.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIII. STYL (maksymalnie 5 punktów)\n- jasny, żywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi,\nurozmaicona leksyka;\n5 p.\n- zgodny z zastosowana formą wypowiedzi, na ogół jasny, wystarczająca leksyka;\n3 p.\n- na ogół komunikatywny, dopuszczalne schematy językowe.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIV. JĘZYK (maksymalnie 12 punktów)\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona składnia,\npoprawne: słownictwo, frazeologia, fleksja;\n12 p.\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia\ni fleksja;\n9 p.\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości poprawne:\nskładnia, słownictwo, frazeologia;\n6 p.\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, leksykalnych\n(słownictwo i frazeologia), fleksyjnych;\n3 p.\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów\nskładniowych, leksykalnych.\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nV. ZAPIS (maksymalnie 3 punkty)\n- bezbłędna ortografia, poprawna interpunkcja (nieliczne błędy);\n3 p.\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy II stopnia), na ogół poprawna interpunkcja;\n2 p.\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy różnego stopnia), interpunkcja niezakłócająca\nkomunikacji (mimo różnych błędów).\n1 p.\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nVI. SZCZEGÓLNE WALORY PRACY\n0-4","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-maj-matura-stara-podstawowa/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"}]}