{"paper":{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":13,"source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Doroty Siwickiej. Zaznacz P,\njeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nTekst dotyczy oceny zmian w sposobie funkcjonowania wielkich postaci\nhistorycznych w różnych epokach.\nP\nF\n2.\nAutorka odwołuje się w tekście do symboliki obecnej w kulturze\ni wykorzystuje ją do interpretacji instalacji Juliana Jończyka.\nP\nF\n3.\nInspiracją do świetlnych działań Juliana Jończyka była interpretacja dramatów\nMickiewicza dokonana na krakowskim festiwalu przez młodych reżyserów.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"1 p. - trzy poprawne elementy odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-1)\nWyjaśnij, na czym - zdaniem autorki - polegało „urynkowienie” Mickiewicza dokonane dzięki\ninstalacji Juliana Jończyka.","answer":null,"answer_text":"2.\nPrzedstawianie czegoś w obrazowy sposób / za pomocą środków\ngraficznych / uwidocznienie.\nwizualizacja","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-2)\nUzupełnij tabelę na podstawie tekstu Zapytaj Mickiewicza. Wpisz wyrazy obok podanych znaczeń\nalbo wyjaśnij znaczenia podanych wyrazów.\nLp.\nZnaczenie\nWyraz\n1.\nOświetlenie, podświetlenie czegoś sztucznym światłem.\n2.\nwizualizacja\n3.\nPrzedmiot o charakterze symbolicznym, ściśle związany z życiem\nlub działalnością jakiejś postaci.\n4.\nspirytualny\n4 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"3.\nPrzedmiot o charakterze symbolicznym, ściśle związany z życiem\nlub działalnością jakiejś postaci.\natrybut","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-2)\nW podanej tabeli określono role, jakie wyznaczył swoim bohaterom literackim Adam Mickiewicz.\nUzupełnij tabelę - każdej roli przypisz tytuł dzieła, bohatera, a następnie wyjaśnij znaczenia tych\nról w utworze.\nRola bohatera\nutworu\nTytuł dzieła\nMickiewicza\nBohater\nWyjaśnienie roli\nprorok\nkonspirator","answer":null,"answer_text":"4.\nDuchowy, niematerialny.\nspirytualny\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n3 z 17\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne uzupełnienie czterech wierszy tabeli.\n1 p. - poprawne uzupełnienie trzech wierszy tabeli.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 4. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Analiza i interpretacja\ntekstu kultury.\nZdający zna teksty\nliterackie i inne teksty\nkultury wskazane przez\nnauczyciela.\n2. Analiza. Zdający:\n5) porównuje utwory literackie lub ich fragmenty (dostrzega cechy\nwspólne i różne).\n3. Interpretacja. Zdający:\n3) porównuje funkcjonowanie tych samych motywów w różnych\nutworach literackich.\nPrzykładowa odpowiedź\nRola bohatera\nutworu\nTytuł dzieła\nMickiewicza\nBohater\nWyjaśnienie roli\nprorok\nDziady cz. III\nKs. Piotr\nKs. Piotr w swoim widzeniu mówi\no symbolicznym przywódcy i wybawicielu\no imieniu czterdzieści i cztery, który nadejdzie\njako wybawca narodu.\nkonspirator\nPan Tadeusz\nKs. Robak\nW roli konspiratora występuje ks. Robak.\nBohater prowadzi tajną działalność agitacyjną\nwśród szlachty i chłopstwa, chcąc przygotować\npowstanie na Litwie.\nSchemat punktowania\n2 p. - poprawne uzupełnienie obu wierszy tabeli.\n1 p. - poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 5. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nSZKOŁA PODSTAWOWA\n2. Świadomość językowa. Zdający:\n5) pisze poprawnie pod względem ortograficznym, w tym w razie\npotrzeby wykorzystuje wiedzę o:\n[ ]\nd) sposobach pisania nazw własnych i nazw pospolitych.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-2)\na) Wyjaśnij pisownię wielkiej litery w stwierdzeniu dzieje się to w zasięgu Mickiewiczowskiej ręki.\nb) Ułóż wypowiedzenie, w którym poprawnie zastosujesz zasadę pisowni małej litery\nprzymiotnika utworzonego od nazwiska Sienkiewicz.","answer":null,"answer_text":"5. a\nPrzykładowa odpowiedź\nPrzymiotniki utworzone od nazwisk piszemy wielką literą, gdy odpowiadają na pytanie: czyj?. Czyja ręka?\n- Mickiewiczowska.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne wyjaśnienie zasady pisowni.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n4 z 17\n5. b\nPrzykładowa odpowiedź\nOstatnio przeczytałam książkę napisaną w stylu sienkiewiczowskim.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne zbudowanie wypowiedzenia z wykorzystaniem przymiotnika utworzonego\nod nazwiska Sienkiewicz i pisanego małą literą.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 6. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n3. Świadomość językowa. Zdający:\n1) analizuje i definiuje [ ] znaczenia słów.\nGIMNAZJUM\n3. Świadomość językowa. Zdający:\n9) rozpoznaje temat słowotwórczy i formant w wyrazach\npochodnych i wskazuje funkcje formantów w nadawaniu znaczenia\nwyrazom pochodnym.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-2)\na) Podziel wyraz cudotwórca zgodnie z jego budową na cząstki słowotwórcze.\nb) Podaj inny rzeczownik utworzony w ten sam sposób co wyraz cudotwórca.","answer":null,"answer_text":"6. a\nPoprawna odpowiedź\ncud - o - twór - ca LUB cud - o - twórca\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawny podział wyrazu na cząstki słowotwórcze.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n6. b\nPrzykładowa odpowiedź\nspadkobierca / cudzoziemiec / łamigłówka\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne podanie innego rzeczownika - złożenia.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 7. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Zdający:\n4) wskazuje charakterystyczne cechy stylu danego tekstu, rozpoznaje\nzastosowane w nim środki językowe i ich funkcje w tekście.\n3. Świadomość językowa. Zdający:\n8) odróżnia słownictwo neutralne od emocjonalnego\ni wartościującego [ ].\nPoprawna odpowiedź\n1. TAK\n2. TAK\n3. NIE\n4. NIE\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n5 z 17\nSchemat punktowania\n2 p. - cztery poprawne elementy odpowiedzi.\n1 p. - trzy poprawne elementy odpowiedzi.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 8. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Zdający:\n1) odczytuje sens całego tekstu [ ] oraz wydzielonych przez siebie\nfragmentów [ ];\n2) [ ] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje\nzarówno jawne, jak i ukryte.\nPoprawna odpowiedź\n1P, 2P, 3F\nSchemat punktowania\n1 p. - trzy poprawne elementy odpowiedzi.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 9. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Zdający:\n1) odczytuje sens całego tekstu [ ] oraz wydzielonych przez siebie\nfragmentów [ ];\n5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia i twierdzenia [ ].\nII. Analiza i interpretacja\ntekstów kultury.\nGIMNAZJUM\n2. Analiza. Zdający:\n5) omawia funkcje elementów konstrukcyjnych utworu (tytułu [ ]).\nPrzykładowa odpowiedź\nJęzyk familijny to język odnoszący się do rodziny. Autorka rozpatruje wybrane zagadnienia związane\nz nazwami i określeniami dotyczącymi domu rodzinnego oraz rodziny.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne wyjaśnienie.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 10. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Zdający:\n1) odczytuje sens całego tekstu [ ] oraz wydzielonych przez siebie\nfragmentów [ ];\n2) [ ] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje\nzarówno jawne, jak i ukryte.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nGIMNAZJUM\n2. Świadomość językowa. Zdający:\n4) stosuje związki frazeologiczne, rozumiejąc ich znaczenie.\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n6 z 17\nPoprawna odpowiedź\n1. TAK\n2. NIE\n3. TAK\nSchemat punktowania\n1 p. - trzy poprawne elementy odpowiedzi.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZadanie 11. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Zdający:\n5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia i twierdzenia w tekście\nargumentacyjnym, dokonuje jego logicznego streszczenia.\nIII. Tworzenie wypowiedzi. 1. Mówienie i pisanie. Zdający:\n7) wykonuje różne działania na tekście cudzym ([ ] streszcza [ ]).\nPrzykładowa odpowiedź\nW tekście „Język familijny” autorka przedstawia znaczenie domu - miejsca i wspólnoty - w kulturze,\nodwołując się do wybranych zjawisk językowych oraz do staropolskich tradycji. W swoich rozważaniach\nanalizuje niektóre nazwy własne związane z gniazdem rodzinnym. Zwraca również uwagę na kształtowanie\nprzestrzeni rodzinnej oraz relacji społecznych, które dokonywało się także za pomocą języka.\nSchemat punktowania\n3 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny\npoziom uogólnienia, streszczenie logicznie spójne, właściwa liczba słów.\n2 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście, ALE\nwystępują zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia.\n1 p. - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście, ALE\nwystępują zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia.\n0 p. - odpowiedź błędna LUB brak odpowiedzi.\nZadanie 12. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Zdający:\n1) odczytuje sens całego tekstu oraz wydzielonych przez siebie\nfragmentów [ ];\n5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia i twierdzenia [ ].\nII. Analiza i interpretacja\ntekstów kultury.\nZdający zna teksty\nliterackie i inne teksty\nkultury wskazane przez\nnauczyciela.\nInterpretacja. Zdający:\n2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty [ ].\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nGIMNAZJUM\n1. Mówienie i pisanie. Zdający:\n5) [ ] uzasadnia własne zdanie [ ].\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n7 z 17","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-2)\nKtóre środki językowe nadają tekstowi Zapytaj Mickiewicza charakter subiektywny? Zaznacz\nTAK, jeśli dany środek językowy nadaje taki charakter, albo NIE - jeśli nie nadaje.\n1.\nWystępowanie słownictwa oceniającego.\nTAK\nNIE\n2.\nObecność czasowników w 1. osobie liczby pojedynczej.\nTAK\nNIE\n3.\nStosowanie zdań wielokrotnie złożonych.\nTAK\nNIE\n4.\nUżywanie czasowników w czasie przeszłym.\nTAK\nNIE\n5 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\nTekst do zadań 8.-12.\nKwiryna Handke\nJęzyk familijny\n„Gniazdo rodzinne” od wieków było traktowane w Polsce jako przestrzeń sakralna, a jego centrum\nstanowił dom, co między innymi wyrażało się w zdobieniu rodzinnej siedziby portretami przodków,\nwyobrażeniami drzewa genealogicznego czy odpowiednimi napisami nad głównym wejściem. Do dziś\npodobne napisy można spotkać w Polsce na wielu budynkach i w granicach posiadłości sygnowanych\nimionami właścicieli lub członków ich rodzin, np. Zosinek, Karolówka. Jest to oczywista kontynuacja\ntradycji sięgającej średniowiecza, która z naciskiem podkreślała prawa własnościowe.\nDom jako miejsce, a zarazem rodzina, skąd wywodzi się jednostka, jest jednym z ważnych\nwyznaczników zarówno jej deskrypcji (opisu), jak i poczucia tożsamości. Występuje to między innymi\nwówczas, gdy ustala się, z jakiego domu rodem jest dana osoba [ ]. Dawniej kobietom zadawano\npytania o charakterze zwyczajowym i majątkowo-prawnym: Z jakiego waćpanna rodu?, Kto waćpannę\nrodził?; współcześnie podobne, o charakterze prawnym, rzadziej zwyczajowym, adresuje się do kobiet\nzamężnych: Jak pani (nazywa się) z domu?. W niektórych urzędowych formularzach jest rubryka,\nw której należy podać: nazwisko panieńskie lub nazwisko rodowe.\nLiczne zestawienia typu: dom opoka, dom ostoja, dom port, dom port macierzysty, dom przystań,\ndom azyl, dom twierdza określają dom jako miejsce będące synonimem bezpieczeństwa i spokoju.\nZwiązek człowieka z jego miejscem wyraża się stałą potrzebą łączenia go z tym fragmentem\nprzestrzeni. Człowiek zaznacza za pomocą nazw własnych miejsca, które są jego własnością, najczęściej\nnadając im swoje jednostkowe imię, nazwisko lub przezwisko bądź nazwy rodowe. Nazwą miejsca\nokreśla też swoją odrębną tożsamość, np. Zawisza Czarny z Garbowa, Zawisza Dobiesław z Kurozwęk,\nMikołaj Rej z Nagłowic.\nLudwika Ślękowa, pisząc o polskiej szlachcie czasów renesansu i baroku, podkreśla, iż: „Poczucie\nwięzi z miejscowością gniazdową było tak silne, że jej nazwę wpisywano obok nazwiska, czyniąc\nto i wtedy, gdy posiadłość przeszła w obce ręce”. W związku z tym warto przypomnieć trafne\nstwierdzenie Władysława Łozińskiego, iż „należał szlachcic bardziej do swojej rodowej wsi niżeli ona\ndo niego, bo kiedy jej już nie miał, ona go jeszcze miała”.\nSzczególne miejsce zajmuje również kuchnia ze stołem, chlebem i jedzeniem, lampą, ogniem\ni ciepłem - jako składnikami przestrzeni najsilniej integrującymi krąg rodzinny, często wraz\nz przybyszami. Te i inne symbole domu rodzinnego - niektóre o zasięgu ogólnoświatowym - stały się\nw dziejach polskiej kultury przedmiotem zainteresowania artystów i uczonych.\nO znaczeniu tych składników układu przestrzennego świadczy żywa ich obecność w świadomości\ni pamięci społecznej, uzewnętrzniana w narracjach rodzinnych i towarzyskich, wspomnieniach,\npamiętnikach, w których zawsze na wiele sposobów podkreśla się rolę kuchni oraz „misteriów” wokół\nprzyrządzania i spożywania posiłków, zwłaszcza świątecznych. [ ]\nKonstruowanie za pomocą słów i znaczeń każdej przestrzeni społecznej [ ] w dużej mierze opiera\nsię na powszechnie dostrzegalnych opozycjach: duży - mały; bliski - daleki; swój - obcy; wysoki -\nniski; góra - dół; przód - tył; bogaty - biedny itp. Na nich opierają się najbardziej elementarne obrazy\nrelacji społecznych, również w kręgu rodzinnym [ ].\nKwiryna Handke, Język familijny, [w:] tejże, Socjologia języka, Warszawa 2008.\n6 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Kwiryny Handke. Zaznacz P,\njeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nAutorka rozpatruje, jakie znaczenie posiada wyrażenie gniazdo rodzinne.\nP\nF\n2.\nW kulturze staropolskiej nazwa miejsca pochodzenia pełniła funkcję\nnazwiska.\nP\nF\n3.\nPoczucie tożsamości z gniazdem rodzinnym wygasało wraz ze zmianą\nwłaściciela majątku rodowego.\nP\nF","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-1)\nWyjaśnij sens tytułu tekstu Kwiryny Handke w kontekście treści przywołanego fragmentu.","answer":null,"answer_text":"9 z 17\nKryteria oceny rozprawki (maksymalnie 50 punktów)\nA\nSformułowanie\nstanowiska wobec\nproblemu\npodanego\nw poleceniu\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n6\nStanowisko jest\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n18\nUzasadnienie\ntrafne, szerokie\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna spójność\nwypowiedzi lub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl stosowny\n6\nBrak błędów lub\nnieliczne błędy\nnierażące\n4\nZapis w pełni\npoprawny lub\nnieliczne błędy\nnierażące\n12\nUzasadnienie\ntrafne\ni szerokie\n3\nStanowisko jest\nczęściowo\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n8\nUzasadnienie\ntrafne, ale\nwąskie\n2\nNie więcej niż\njeden błąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl częściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące lub\nnieliczne błędy\nrażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące lub\nnieliczne błędy\nrażące\n4\nUzasadnienie\nczęściowe\n0\nStanowisko jest\nnieadekwatne\nlub brak\nstanowiska\n0\nBrak\nuzasadnienia\nstanowiska\n0\nBłędy rzeczowe\n0\nBrak\nzamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.\nW przypadku oceny pracy ucznia z dysleksją zróżnicowanie kryteriów dotyczy wyłącznie poprawności zapisu.\n4 p. - zapis w pełni poprawny lub nieliczne błędy nierażące.\n2 p. - liczne błędy.\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-1)\nCzy podane powiedzenia są zgodne z opisywanymi w artykule wyobrażeniami gniazda rodzinnego?\nZaznacz TAK, jeśli powiedzenie jest zgodne z tekstem, albo NIE - jeśli nie jest zgodne.\n1.\nWszędzie dobrze, ale w domu najlepiej.\nTAK\nNIE\n2.\nWolnoć Tomku w swoim domku.\nTAK\nNIE\n3.\nMój dom, moja twierdza.\nTAK\nNIE","answer":null,"answer_text":"10 z 17\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki\nA. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować stanowisko\nbędące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.\nAdekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę\nambiwalentną wobec istoty problemu).\nSformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą rozwiązania problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub niepełnego\nzrozumienia tekstu.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli niezwiązane\nz poleceniem.\nSformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.\nB. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.\nUzasadnienie:\n-pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,\n-trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.\nSzerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.\nUzasadnienie jest:\n-szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,\n-wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu tekstu lub nie\nprzywołał innego tekstu kultury),\n-częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre argumenty są niepoparte\nprzykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu lub rozwija\nmyśli niezwiązane ze stanowiskiem.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na uzasadnienie\nstanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu interpretacyjnego\nprzywołanego przez zdającego.\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu liczące 40-60 słów.\n7 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"11 z 17\nD. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod\nuwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia stanowiska\ni uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści i realizowanymi\nw tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami\nw akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie\n(potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\n-stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku wypowiedzi, sytuacji\negzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.\n-częściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy\ni konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n-niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych\ni stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst\njest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów\nlogicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nH. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich\nwagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów\nlub fraz o wysokiej frekwencji.\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n12 z 17\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja praca\npowinna liczyć co najmniej 250 słów.\nSzczegółowe ustalenia dotyczące sposobu oceniania\n• Koncepcja interpretacyjna zdającego musi być widoczna w pracy, choć nie musi być wyrażona w formie\ntezy, może wynikać pośrednio z wywodu.\n• Przywołany przez zdającego kontekst powinien być sfunkcjonalizowany (nawiązujący do tekstu\ni pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie wystarczy samo wskazanie lub hasłowe odwołanie się\ndo niego.\n• Proste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) tekstu danego w zadaniu nie jest jego interpretacją.\nMożliwe kierunki odczytania wiersza.\nTemat utworu:\n• brak porozumienia między ludźmi;\n• brak zrozumienia między kobietą i mężczyzną\n-doświadczanie niezrozumienia;\n-pogłębiające się poczucie obcości;\n-mówienie różnymi językami;\n-niesłuchanie siebie nawzajem;\n-sytuacja rozstania;\n-wygasająca miłość.\nKonteksty interpretacyjne:\n• ‌kontekst biblijny - pomieszanie języków na wieży Babel;\n• ‌kontekst historycznoliteracki - konwencja rozmowy lirycznej, synkretyzm rodzajowy - udramatyzowana\nliryka.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Zdający:\n1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n2) [ ] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno\njawne, jak i ukryte.\n3. Świadomość językowa. Zdający:\n3) zna pojęcie aktu komunikacji językowej i wskazuje jego składowe\n(nadawca, odbiorca, kod, komunikat, kontekst) [ ].\nII. Analiza i interpretacja\ntekstów kultury.\n1. Wstępne rozpoznanie. Zdający:\n2) określa problematykę utworu.\n2. Analiza. Zdający:\n4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania świata przedstawionego\ni bohatera ([ ] sytuacja liryczna [ ]).\n3. Interpretacja. Zdający:\n1) wykorzystuje w interpretacji elementy znaczące dla odczytania\nsensu utworu (np. słowa klucze, wyznaczniki kompozycji);\n2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty (np. literackie,\nkulturowe, filozoficzne, religijne);\n3) porównuje funkcjonowanie tych samych motywów w różnych\nutworach literackich.\nGIMNAZJUM\n2. Analiza. Zdający:\n5) omawia funkcje elementów konstrukcyjnych utworu (tytułu, [ ]\npuenty [ ]).\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (0-2)\na) Podaj tytuł utworu, z którego pochodzi przytoczony poniżej fragment, oraz nazwisko rodu,\ndo którego należał opisany dwór szlachecki.\nNa pagórku niewielkim, we brzozowym gaju,\nStał dwór szlachecki, z drzewa, lecz podmurowany;\nŚwieciły się z daleka pobielane ściany,\n[…]\nDom mieszkalny niewielki, lecz zewsząd chędogi3,\nI stodołę miał wielką, i przy niej trzy stogi\nUżątku, co pod strzechą zmieścić się nie może;\nWidać, że okolica obfita we zboże,\nI widać z liczby kopic, co wzdłuż i wszerz smugów\nŚwiecą gęsto jak gwiazdy, widać z liczby pługów\nOrzących wcześnie łany ogromne ugoru,\nCzarnoziemne, zapewne należne do dworu,\nUprawne dobrze na kształt ogrodowych grządek:\nŻe w tym domu dostatek mieszka i porządek.\nBrama na wciąż otwarta przechodniom ogłasza,\nŻe gościnna, i wszystkich w gościnę zaprasza.\nWłaśnie dwukonną bryką wjechał młody panek\nI obiegłszy dziedziniec zawrócił przed ganek,\n[…]\nDawno domu nie widział, bo w dalekim mieście\nKończył nauki, końca doczekał nareszcie.\nWbiega i okiem chciwie ściany starodawne\nOgląda czule, jako swe znajome dawne.\nTytuł utworu:\nNazwisko rodu:\nb) Uzasadnij, że zawarty w zacytowanym fragmencie obraz domu jest zgodny z obrazem gniazda\nrodzinnego ukazanym w tekście Kwiryny Handke. W odpowiedzi odwołaj się do całego utworu,\nz którego pochodzi zacytowany fragment.\n3 Chędogi - czysty, schuldny, porządny.\n8 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","answer":null,"answer_text":"12. a\nPoprawna odpowiedź\n„Pan Tadeusz”\nSoplica/Soplicowie\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne podanie tytułu utworu oraz nazwiska rodu.\n0 p. - odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n12. b\nPrzykładowa odpowiedź\nOba teksty opisują dom rodzinny jako gniazdo rodzinne. Kwiryna Handke zwraca uwagę na przestrzeń\nwokół i wewnątrz domu oraz na charakterystyczne symbole z nim związane. Podobnie jest we fragmencie\n„Pana Tadeusza” - opis przestrzeni wokół domu uwzględnia wartości i zasady ważne dla gospodarzy.\nPotwierdzenie tego można znaleźć w dalszej części utworu, np. Tadeusz po powrocie ze studiów wita się\nz domem, meblami, portretami, co świadczy o jego silnej więzi z gniazdem rodzinnym. Opisy wspólnie\nspożywanych posiłków, uczt również potwierdzają, że Soplicowo jest miejscem integrującym krąg rodzinny.\nSchemat punktowania\n1 p. - poprawne uzasadnienie.\n0 p. - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n8 z 17\nZadanie 13. (0-50)\nTemat 1. Zwyczaje i konwenanse - ważny element kultury czy niepotrzebny anachronizm? Rozważ\nproblem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Lalki, całej powieści\nBolesława Prusa oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej\n250 słów.\nSzczegółowe ustalenia dotyczące sposobu oceniania\nMożliwe warianty zajęcia stanowiska.\nZwyczaje i konwenanse to:\n• ‌ważny element naszego życia, pozwala nam się odnaleźć w różnych sytuacjach życiowych, określa naszą\nprzynależność kulturową do danej społeczności lub środowiska\nlub\n• ‌niepotrzebny gorset, który krępuje naszą wolność, sztuczny i anachroniczny.\nUzasadnienie powinno wynikać z interpretacji fragmentu, odnosić się do znajomości całej powieści\nBolesława Prusa, np. sposobu bycia Juliana Ochockiego, innych sytuacji, w których znalazł się Stanisław\nWokulski w towarzystwie arystokratów. Zdający może odwołać się do innych tekstów kultury, np.\nliterackich (Ferdydurke Witolda Gombrowicza), filmowych itp.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi\ni wykorzystanie zawartych\nw nich informacji.\n1. Czytanie i słuchanie. Zdający:\n1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n2) [ ] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje\nzarówno jawne, jak i ukryte.\nII. Analiza i interpretacja\ntekstów kultury.\n1. Wstępne rozpoznanie. Zdający:\n2) określa problematykę utworu.\n2. Analiza. Zdający:\n4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania świata przedstawionego\ni bohatera [ ].\n3. Interpretacja. Zdający:\n2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty [ ];\n3) porównuje funkcjonowanie tych samych motywów w różnych\nutworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n1. Mówienie i pisanie. Zdający:\n1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (rozprawka [ ]) zgodnie\nz podstawowymi regułami jego organizacji, przestrzegając zasad\nspójności znaczeniowej i logicznej;\n2) przygotowuje wypowiedź (wybiera [ ] odpowiedni układ\nkompozycyjny, analizuje temat, wybiera formę kompozycyjną, [ ]\ndobiera właściwe słownictwo);\n3) tworzy samodzielną wypowiedź argumentacyjną według\npodstawowych zasad logiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę,\ndobiera argumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje ich\nselekcji pod względem użyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,\ndobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza\nprawidłowe wnioskowanie).\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa","number":"13","points":50,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2019,"month":null,"level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (0-50)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Zwyczaje i konwenanse - ważny element kultury czy niepotrzebny anachronizm? Rozważ\nproblem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Lalki, całej powieści\nBolesława Prusa oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej\n250 słów.\nBolesław Prus\nLalka\nMikołaj zaczął podawać potrawy. Wokulski bez najmniejszego apetytu zjadł kilka łyżek chłodniku,\nzapił portweinem, potem spróbował polędwicy i zapił ją piwem. Uśmiechnął się, sam nie wiedząc\nczemu, i w przystępie jakiejś żakowskiej radości postanowił robić błędy przy stole. Na początek\nskosztowawszy polędwicy położył nóż i widelec na podstawce obok talerza. Panna Florentyna aż\ndrgnęła, a pan Tomasz z wielką werwą począł opowiadać o wieczorze w Tuileriach, podczas którego\nna żądanie cesarzowej Eugenii tańczył z jakąś marszałkową menueta.\nPodano sandacza, którego Wokulski zaatakował nożem i widelcem. Panna Florentyna o mało\nnie zemdlała, panna Izabela spojrzała na sąsiada z pobłażliwą litością, a pan Tomasz zaczął także jeść\nsandacza nożem i widelcem.\n„Jacyście wy głupi!” - pomyślał Wokulski, czując, że budzi się w nim coś niby pogarda dla tego\ntowarzystwa. Na domiar odezwała się panna Izabela, zresztą bez cienia złośliwości:\n- Musi mnie papa kiedy nauczyć, jak się jada ryby nożem.\nWokulskiemu wydało się to wprost niesmaczne.\n„Widzę, że odkocham się tu przed końcem obiadu ” - rzekł do siebie.\n- Moja droga - odpowiedział pan Tomasz córce - niejadanie ryb nożem to doprawdy przesąd\nWszak mam rację, panie Wokulski.\n- Przesąd? nie powiem - rzekł Wokulski. - Jest to tylko przeniesienie zwyczaju z warunków, gdzie\non jest stosowny, do warunków, gdzie nim nie jest.\nPan Tomasz aż poruszył się na krześle.\n- Anglicy uważają to prawie za obrazę - wydeklamowała panna Florentyna.\n- Anglicy mają ryby morskie, które można jadać samym widelcem; nasze zaś ryby ościste może\njedliby innym sposobem\n- O, Anglicy nigdy nie łamią form - broniła się panna Florentyna.\n- Tak - mówił Wokulski - nie łamią form w warunkach zwykłych, ale w niezwykłych stosują się\ndo prawidła: robić, jak wygodniej. Sam zresztą widywałem bardzo dystyngowanych lordów, którzy\nbaraninę z ryżem jedli palcami, a rosół pili prosto z garnka.\nLekcja była ostra. Pan Tomasz jednak przysłuchiwał się jej z zadowoleniem, a panna Izabela prawie\nz podziwem. Ten kupiec, który jadał baraninę z lordami i wygłaszał tak śmiało teorię posługiwania się\nnożem przy rybach, urósł w jej wyobraźni. Kto wie, czy teoria nie wydała się jej ważniejszą aniżeli\npojedynek z Krzeszowskim.\n- Więc pan jest nieprzyjacielem etykiety? - spytała.\n- Nie. Nie chcę tylko być jej niewolnikiem.\n- Są jednak towarzystwa, w których ona przestrzega się zawsze.\n- Tego nie wiem. Ale widziałem najwyższe towarzystwa, w których o niej zapominano w pewnych\nwarunkach.\nPan Tomasz lekko schylił głowę; panna Florentyna zsiniała, panna Izabela patrzyła na Wokulskiego\nprawie życzliwie. Nawet więcej niż - prawie Bywały mgnienia, w których marzyło się jej, że Wokulski\n9 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\njest jakimś Harun-al-Raszydem ucharakteryzowanym na kupca. W sercu jej budził się podziw, nawet\n- sympatia. Z pewnością ten człowiek może być jej powiernikiem; z nim będzie mogła rozmawiać\no Rossim.\nPo lodach, zupełnie zdetonowana, panna Florentyna została w jadalni, a reszta towarzystwa przeszła\nna kawę do gabinetu pana.\nBolesław Prus, Lalka, Warszawa 1974.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja praca\npowinna liczyć co najmniej 250 słów.\nWisława Szymborska\nNa wieży Babel\n- Która godzina? - Tak, jestem szczęśliwa,\ni brak mi tylko dzwoneczka u szyi,\nktóry by brzęczał nad tobą, gdy śpisz.\n- Więc nie słyszałaś burzy? Murem targnął wiatr,\nwieża ziewnęła jak lew, wielką bramą\nna skrzypiących zawiasach. - Jak to, zapomniałeś?\nMiałam na sobie zwykłą szarą suknię\nspinaną na ramieniu. - I natychmiast potem\nniebo pękło w stubłysku. - Jakże mogłam wejść,\nprzecież nie byłeś sam. - Ujrzałem nagle\nkolory sprzed istnienia wzroku. - Szkoda,\nże nie możesz mi przyrzec. - Masz słuszność,\nwidocznie to był sen. - Dlaczego kłamiesz,\ndlaczego mówisz do mnie jej imieniem,\nkochasz ją jeszcze? - O tak, chciałbym,\nżebyś została ze mną. - Nie mam żalu,\npowinnam była domyślić się tego.\n- Wciąż myślisz o nim? - Ależ ja nie płaczę.\n- I to już wszystko? - Nikogo jak ciebie.\n- Przynajmniej jesteś szczera. - Bądź spokojny,\nwyjadę z tego miasta. - Bądź spokojna,\nodejdę stąd. - Masz takie piękne ręce.\n- To stare dzieje, ostrze przeszło\nnie naruszając kości. - Nie ma za co,\nmój drogi, nie ma za co. - Nie wiem\ni nie chcę wiedzieć, która to godzina.\nWisława Szymborska, Na wieży Babel, [w:] tejże, Wybór wierszy, Warszawa 1979.\n10 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\nna temat nr .\n11 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n12 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n13 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n14 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n15 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\n16 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\nA\nSformułowanie\nstanowiska\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\nLiczba punktów\nmożliwych do uzyskania\n6\n18\n4\n6\n2\n4\n6\n4\n12\n3\n8\n2\n3\n1\n2\n3\n2\n4\n0\n0\n0\n0\n0\n0\n0\n0\nLiczba\nprzyznanych\npunktów\nA + B\nC\nD\nE\nF\nG\nH\nUzasadnienie przyznania 0 punktów w kategorii\nA\nB\nA\nKoncepcja\ninterpretacyjna\nB\nUzasadnienie\ntezy\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\nLiczba punktów\nmożliwych do uzyskania\n9\n15\n4\n6\n2\n4\n6\n4\n6\n10\n2\n3\n1\n2\n3\n2\n3\n5\n0\n0\n0\n0\n0\n0\n0\n0\nLiczba\nprzyznanych\npunktów\nA + B\nC\nD\nE\nF\nG\nH\nUzasadnienie przyznania 0 punktów w kategorii\nA\nB\nUZUPEŁNIA OSOBA SPRAWDZAJĄCA!\nOcena rozprawki\nOcena interpretacji utworu poetyckiego\n17 z 17\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy\nBrudnopis (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"13 z 17\nIII. Tworzenie wypowiedzi. 1. Mówienie i pisanie. Zdający:\n1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] ([ ] interpretacja utworu\nliterackiego [ ]) zgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności znaczeniowej i logicznej;\n2) przygotowuje wypowiedź [ ] (wybiera [ ] odpowiedni układ\nkompozycyjny, analizuje temat, wybiera formę kompozycyjną, [ ]\ndobiera właściwe słownictwo);\n3) tworzy samodzielną wypowiedź argumentacyjną według\npodstawowych zasad logiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę,\ndobiera argumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje ich\nselekcji pod względem użyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,\ndobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza\nprawidłowe wnioskowanie).\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nJęzyk polski - poziom podstawowy","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2019-nowa-era-probna-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"}]}