{"paper":{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":13,"source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Andrzeja\nMarkowskiego. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nAutor przedstawia w tekście jeden z mechanizmów zmian\nznaczeniowych wyrazów w języku polskim.\nP\nF\n2.\nAnaliza znaczenia jednego wyrazu stała się pretekstem\ndo rozważań o rozwoju polszczyzny w XIX w.\nP\nF\n3.\nGłównym tematem tekstu jest kształtowanie się norm regulujących\nposługiwanie się polszczyzną.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"1.\nPoprawna odpowiedź\nPRAWDA\nFAŁSZ\nFAŁSZ\n1 p. - za trzy poprawne\nodpowiedzi.\n0 p. - za odpowiedź niepełną\nlub niepoprawną albo\nbrak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nW kontekście 2. i 3. akapitu tekstu Andrzeja Markowskiego rzeczownik wyzwanie można\ndefiniować jako\nA. konieczność sprostania nowej i trudnej sytuacji.\nB. sprowokowanie kogoś do walki wręcz.\nC. zuchwałe zachowanie wobec kogoś.\nD. postępowanie i myślenie w sposób nowoczesny.","answer":"A","answer_text":"2.\nPoprawna odpowiedź\nA\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź\nniepoprawną albo brak\nodpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-1)\nWyjaśnij, co - według Andrzeja Markowskiego - jest źródłem zmiany znaczenia wyrazu\nwyzwanie.","answer":null,"answer_text":"3.\nPrzykładowe odpowiedzi\n\nZmiana znaczenia wyrazu ‘wyzwanie’ zaszła w wyniku\npostępującego wpływu języka angielskiego na język\npolski.\n\nNa skutek globalizacji kultury pierwotne znaczenie\nwyrazu ‘wyzwanie’ zostało zmodyfikowane pod\nwpływem znaczenia angielskiego wyrazu ‘challenge’.\n\nŹródłem zmiany jest wpływ języka angielskiego\n(obcego) na język polski.\n\nPowszechność angielskiego wyrazu ‘challenge’\ndoprowadziła do zmiany znaczenia wyrazu ‘wyzwanie’\n1 p. - za poprawne wskazanie\nźródła zmiany znaczenia\nwyrazu wyzwanie.\n0 p. - za odpowiedź\nniepoprawną albo brak\nodpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-2)\n4.1. Wyjaśnij znaczenie frazeologizmu konia z rzędem temu, kto…\nMPO_1P\n4.2. W podanym zdaniu zastąp sformułowania konia z rzędem oraz tak odczuwa ten wyraz\ninnymi środkami językowymi tak, żeby zachować sens wypowiedzenia potwierdzony\nw kontekście ostatniego akapitu tekstu Andrzeja Markowskiego.\nAle konia z rzędem temu, kto dziś tak odczuwa ten wyraz!","answer":null,"answer_text":"4.1\nPrzykładowa odpowiedź\n\nObiecywać, proponować dużą nagrodę, zapłatę komuś,\nkto zrobi rzecz uważaną za niemożliwą do wykonania.\n\nMówić o wysokiej nagrodzie, zapłacie komuś, kto zrobi\ncoś, co uważane jest za niemożliwe do wykonania.\n\nUznanie, że znalezienie kogoś, kto wykona coś jest\nniemożliwe lub może zdarzyć się rzadko - nawet jeśli\nobieca się wysoką nagrodę.\n\nPrzyznanie nagrody komuś, kto dokona rzeczy\nwyjątkowo trudnej.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie\nznaczenia frazeologizmu.\n0 p. - za odpowiedź\nniepoprawną albo brak\nodpowiedzi.\nUwaga. Nie zalicza się\nodpowiedzi, z której nie wynika,\nże na uznanie zasługuje\nwykonanie czegoś, co jest\ntrudne lub niemożliwe, np.\nwysoka nagroda dla kogoś, kto\nto wykona.\n4.2\nPrzykładowe odpowiedzi\n\nAle duża nagroda należy się temu, kto dziś\nw rzeczowniku ‘wyzwanie/wyzwania’ rozpozna\nzapożyczenie znaczeniowe z języka angielskiego /\nz języka obcego / z innego języka.\n\nAle duża nagroda należy się temu, kto dziś\nw rzeczowniku ‘wyzwanie/wyzwania’ rozpozna\nzapożyczenie znaczeniowe.\n\nAle duża nagroda należy się temu, kto dziś\nwie/rozumie, że nowe znaczenie rzeczownika\n‘wyzwanie/wyzwania’ zostało zapożyczone z języka\nangielskiego.\n1 p. - za poprawne zastąpienie\nwskazanych w poleceniu\nsformułowań\nz zachowaniem sensu\nzdania potwierdzonego\nkontekstem ostatniego\nakapitu tekstu.\n0 p. - za odpowiedź\nniepoprawną, niepełną\nalbo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n\nAle rzadko można spotkać tego, kto dzisiaj\nw rzeczowniku ‘wyzwanie/wyzwania’ rozpozna\nzapożyczenie znaczeniowe z języka angielskiego /\nz języka obcego / z innego języka.\n\nAle trudno znaleźć tego, kto dziś ma świadomość, że\nnowe znaczenie słowa ‘wyzwanie’ pochodzi z języka\nangielskiego.\nUwaga:\n Jeżeli ze zredagowanego\nprzez zdającego zdania nie\nwynika, że sformułowanie ‘tak\nodczuwa ten wyraz’ oznacza\nświadomość użytkownika\njęzyka, że rzeczownik\n‘wyzwanie’ jest\nzapożyczeniem\nznaczeniowym, to przyznaje\nsię 0 punktów.\n Dopuszczalne są odpowiedzi\nzawierające zaimek ‘ten’\nw innym przypadku niż\ncelownik oraz inny wariant\nprzysłówka ‘dziś’ tj. ‘dzisiaj’.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nW wypowiedzeniu Proszę zauważyć, jakie zaszły zmiany w otoczeniu słownym tego wyrazu\npodkreślone sformułowanie to zdanie podrzędne\nA. przydawkowe.\nB. okolicznikowe.\nC. podmiotowe.\nD. dopełnieniowe.","answer":"D","answer_text":"5.\nPoprawna odpowiedź\nD\n1 p. - za poprawną odpowiedź.\n0 p. - za odpowiedź\nniepoprawną albo brak\nodpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-1)\nWypisz z tekstu Andrzeja Markowskiego dwa przykłady czasowników potwierdzające\ndążenie autora do podtrzymania kontaktu z czytelnikami.","answer":null,"answer_text":"6.\nPrzykładowe odpowiedzi\nspotykamy się, czytamy, słyszymy, proszę zauważyć,\npowinniśmy (odpowiedzieć)\n1 p. - za poprawne wskazanie\ndwóch sformułowań.\n0 p. - za odpowiedź niepełną\nlub niepoprawną albo\nbrak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-3)\n7.1. Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzą podane fragmenty.\nFragment 1.\n„[…] Może trochę za późno, ależ przez całe życie nie pozwalałem sobie na podobny zbytek.\nKochają się miliony ludzi, kocha się cały świat czujący, dlaczegóż mnie jednemu miałoby to\nbyć zabronione? Jeżeli zaś ten zasadniczy punkt ma rację bytu, to ma ją wszystko, co robię.\nKto się chce żenić, musi posiadać majątek, więc - zdobyłem majątek. Musi zbliżyć się do\nwybranej kobiety - ja też zbliżyłem się. Musi troszczyć się o jej byt materialny i chronić od\nnieprzyjaciół - a ja robię i jedno, i drugie. […]”\nMPO_1P\nFragment 2.\n„A tak! - dodał po chwili. - Drasnę go, a on będzie kulał do końca życia i będzie opowiadał:\ntę śmiertelną ranę otrzymałem w pojedynku z baronem Krzeszowskim! To mnie urządził. Co\noni mi narobili, ci moi kochani sekundanci? Jeżeli już jakiś kupczyk gwałtem chce\ndo mnie strzelać, niech strzela przynajmniej wtedy, kiedy idę na spacer, ale nie w pojedynku…\nStraszne położenie! Wyobrażam sobie, jak moja droga małżonka będzie opowiadać, że biję\nsię z kupcami…”\nAutor:\nTytuł:\n7.2. Wyjaśnij, którego ze znaczeń wyrazu wyzwanie omawianych w tekście Andrzeja\nMarkowskiego można użyć w odniesieniu do treści fragmentu 1., a którego\n- w odniesieniu do treści fragmentu 2. z zadania 7.1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując\nsię do całego utworu, z którego te fragmenty pochodzą.\nZnaczenie słowa wyzwanie w odniesieniu do treści fragmentu 1.:\nUzasadnienie:\nZnaczenie słowa wyzwanie w odniesieniu do treści fragmentu 2.:\nUzasadnienie:\nMPO_1P\nTekst do zadań 8.-12.\nWiktor Dłuski\nNie ma musu\nDzieła kiedyś już na polski przełożone tłumaczy się na nowo zwykle dlatego, że tłumacz\nbardzo chce to zrobić. Takie pragnienie rodzi się z najrozmaitszych przyczyn i jak to bywa,\nkiedy w grę wchodzą uczucia, trudno jednoznacznie je określić i opisać.\nPamiętajmy, że na ogół nie przekłada się kolejny raz zwykłych czytadeł [ ]. Chęć\nprzełożenia na nowo budzą zwykle arcydzieła, a w każdym razie książki mające samoistną\nwartość literacką, artystycznie i językowo niebanalne. To z miłości do oryginału, z fascynacji\nnim rodzi się w tłumaczu pragnienie samodzielnego odwzorowania go w polszczyźnie. [ ]\nW grę wchodzi też chęć zmierzenia się ze znakomitym i ważnym tekstem. Zawodowy\ntłumacz, utrzymujący się z tego dziwnego zajęcia, jest trochę jak szewc: pracuje na zamówienie\ni szyje takie buty - przekłada takie książki - jakie u niego zamówią. Zdarza mu się więc\ntłumaczyć teksty, które go niezbyt obchodzą, albo dzieła nawet wartościowe i pouczające, ale\npisane dość topornym językiem. Dlatego dopada go czasem pragnienie, by zająć się tekstem,\nktóry go czymś fascynuje.\nSkoro mówimy o nowych przekładach, wypada powiedzieć parę słów o starych. One\nna ogół wcale nie są złe i nowe nie muszą być wobec nich wotum nieufności. Jednak język\npolski, tak jak inne, zmienia się. [ ] To sprawia, że niektóre stare przekłady nabierają czegoś\nw rodzaju lekkiej patyny, w oryginale niezauważalnej. Także dlatego tłumacz ma czasem\nochotę, by ukazać swoją ukochaną książkę w języku bliższym współczesnemu.\nZmienia się nie tylko język, zmieniła się nieco sama koncepcja przekładu. Dawniej\nchodziło głównie o to, by możliwie najlepszą literacką polszczyzną przekazać polskiemu\nczytelnikowi, „co autor miał na myśli”. Dziś zależy nam bardziej na tym, by ów czytelnik\notrzymał tekst jak najbardziej zbliżony do oryginalnego, nie ukrywamy osobliwości stylu\noryginału, jego chropowatości, zawikłań, nielogiczności. Wielcy pisarze nie zawsze byli\njęzykowo „poprawni”\nKiedy zatem tłumaczymy na nowo rzecz już kiedyś przełożoną, i to dobrze, to nie dlatego,\nże dawny przekład jest niedobry lub zawiera „błędy” [ ]. Na ogół […] za wybitne książki brali\nsię w Polsce tłumacze kompetentni, czasem - znakomici pisarze, do tego nad powojennymi\nedycjami w wielkich wydawnictwach pracowali wytrawni redaktorzy […], którzy błędy\ni pomyłki wyłapywali.\nA więc uwaga! Wśród tych starych przekładów, nawet niepozbawionych wad, trafiają się\ntakie, z którymi naprawdę trudno konkurować. […] Pomyślałem sobie: przełożę Pustelnię\nparmeńską1! (kocham tę książkę), zwłaszcza że w kołach fachowców krążyła opinia, że\nprzekład Boya-Żeleńskiego2 ma wady. Ale (może nieopatrznie?) zajrzałem do tego niby\nwadliwego przekładu. I po przeczytaniu kilkunastu stron powiedziałem sobie: nie, z tym panem\nja się nie będę ścigał. Z Boyem jest w ogóle kłopot. Pracował szybko, pracował dużo, pracował\nw czasach, gdy w wydawnictwach nie było redaktorów [ ], trafiały mu się więc gafy,\nopuszczał fragmenty książek. Ale był arcymistrzem polszczyzny i miał absolutny słuch na\nfrancuszczyznę; to wystarczy. [ ]\nJaki wniosek z tych luźnych i nienaukowych uwag? Prosty: tłumaczyć na nowo książki już\nprzełożone wolno, ale musu nie ma. Pozostawmy decyzje tłumaczom i wydawcom,\na ocenę - czytelnikom.\nNa podstawie: Wiktor Dłuski, Nie ma musu, „Znak”, nr 741, luty 2017.\n1 Pustelnia parmeńska - powieść francuskiego pisarza - Stendhala.\n2 Tadeusz Boy-Żeleński (1874-1941) - tłumacz literatury francuskiej, poeta i satyryk.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"7.2\nPrzykładowe odpowiedzi\nFragment 1.\nW kontekście podanego fragmentu można mówić\no wyzwaniach zdefiniowanych przez A. Markowskiego jako\ntrudne zadania, nowe sytuacje, z którymi trzeba się w życiu\nzmierzyć. Miłość Stanisława Wokulskiego do Izabeli Łęckiej\nsprawiła, że podejmował się wciąż trudnych lub nowych\nzadań, np. zbliżył się do ukochanej, mimo że pochodziła\nz wyższej niż on warstwy społecznej, nauczył się języka\nangielskiego.\nFragment 2.\nW kontekście podanego fragmentu wyraz ‘wyzwanie’ został\nużyty w opisanym przez A. Markowskiego pierwotnym\nznaczeniu tj. sprowokowania kogoś do rywalizacji np.\nw formie pojedynku. Fragment 2. zawiera refleksje barona\n2 p. - za poprawne\nprzyporządkowanie\nznaczeń wyrazu\nwyzwanie do obu\nfragmentów oraz\npoprawne wyjaśnienie\ntego przyporządkowania.\n1 p. - za poprawne\nprzyporządkowanie\nznaczenia wyrazu\nwyzwanie do jednego\nz fragmentów oraz\npoprawne wyjaśnienie\ntego przyporządkowania.\nKrzeszowskiego w odniesieniu do sytuacji, w której się\nznalazł, tj. konieczności wzięcia udziału w pojedynku, na\nktóry wyzwał go Stanisław Wokulski.\n0 p. - za odpowiedź niepełną\nlub niepoprawną albo\nbrak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-2)\nZ podanych pytań A.-F. wybierz te, na które odpowiedzi zawarto we wskazanych\nakapitach tekstu Wiktora Dłuskiego, i wpisz do tabeli oznaczenia literowe tych pytań.\nKażdemu akapitowi przyporządkuj jedno pytanie.\nA. Czy powinno się tłumaczyć dzieła uprzednio przełożone?\nB. Czy istnieją przekłady, z którymi trudno się mierzyć?\nC. Po jakie teksty najczęściej sięgają tłumacze?\nD. Na czym polega różnica między przekładami dawnymi a obecnymi?\nE. Kto pracował nad dawnymi tłumaczeniami?\nF. Jaki charakter ma praca zawodowego tłumacza?\nAkapit\nPytanie\n3.\n5.\n7.","answer":"D, B","answer_text":"8.\nPoprawna odpowiedź\nAkapit\nPytanie\n3.\nF\n5.\nD\n7.\nB\n2 p. - za poprawne\nprzyporządkowanie\ntrzech pytań.\n1 p. - za poprawne\nprzyporządkowanie\ndwóch pytań.\n0 p. - za poprawne\nprzyporządkowanie\njednego pytania,\nodpowiedź niepełną lub\nniepoprawną albo brak\nodpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-2)\nPodaj trzy powody, dla których - zdaniem Wiktora Dłuskiego - tłumacz podejmuje się\npowtórnego przekładu tekstu.","answer":null,"answer_text":"9.\nPrzykładowe odpowiedzi\n\nFascynacja oryginałem.\n\nMiłość do książki.\n\nWalory literackie (artystyczne i językowe) dzieła.\n\nChęć sprostania wyzwaniu, jakim jest tłumaczenie\narcydzieła.\n\nChęć uwspółcześnienia przekładu/zastosowania\nwspółczesnej koncepcji przekładu.\n\nRealizacja zamówienia.\n2 p. - za poprawne wskazanie\ntrzech powodów.\n1 p. - za poprawne wskazanie\ndwóch powodów.\n0 p. - za odpowiedź niepełną\nlub niepoprawną albo\nbrak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-1)\nNa podstawie tekstu Wiktora Dłuskiego wyjaśnij, czemu służy porównanie pracy\ntłumacza do pracy szewca.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"10.\nPrzykładowe odpowiedzi\n\nZa pomocą tego porównania autor tekstu podkreślił, że\ntłumacz wykonuje swój zawód / wykonuje pracę,\nz której się utrzymuje.\n\nUżycie porównania pracy tłumacza do pracy szewca\nwyjaśnia, że podjęcie się tłumaczenia tekstu nie\nzawsze wynika z fascynacji dziełem, często bywa\nrealizacją zlecenia.\n\nPorównanie pracy tłumacza do pracy szewca służy\nzilustrowaniu przykładem specyfiki zawodu tłumacza,\nktóry jest rzemieślnikiem tak jak szewc.\n\nTo porównanie wskazuje na podobieństwo sytuacji\nszewca i tłumacza - pierwszy szyje buty na\nzamówienie, drugi pracuje nad przekładami zleconymi\nprzez wydawnictwo.\n1 p. - za poprawne i zgodne\nz tekstem wyjaśnienie.\n0 p. - za odpowiedź\nniepoprawną lub brak\nodpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-2)\n11.1. Wypisz z tekstu Wiktora Dłuskiego wyraz o znaczeniu przeciwstawnym do wyrazu\narcydzieło.\n11.2. Na podstawie tekstu Wiktora Dłuskiego wyjaśnij, co autor sądzi o polskich\npowojennych przekładach arcydzieł.","answer":null,"answer_text":"11.1\nPoprawna odpowiedź\nczytadło\n1 p. - za poprawne wypisanie\nz tekstu antonimu.\n0 p. - za odpowiedź\nniepoprawną lub brak\nodpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n11.2\nPrzykładowe odpowiedzi\n\nAutor pozytywnie ocenia przekłady dzieł dokonane\nw powojennej Polsce, ponieważ uważa, że książki\ntłumaczyli wtedy profesjonaliści (wybitni tłumacze),\na wydawnictwa bardzo dbały o poprawność języka\ni staranność edycji.\n\nZmieniła się koncepcja przekładu tekstów, dlatego\npowojenne przekłady są inne niż współczesne, ale nie\noznacza to, że są gorsze.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie,\nco autor sądzi o dawnych\nprzekładach arcydzieł.\n0 p. - za odpowiedź\nniepoprawną lub brak\nodpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/12","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"12","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu Nie ma musu Wiktora Dłuskiego, liczące 40-60 wyrazów.\nMPO_1P","answer":null,"answer_text":"12.\nPrzykładowa odpowiedź\nWiktor Dłuski w swoim artykule zastanawia się nad\nsensownością dokonywania nowych przekładów arcydzieł\nliterackich. Podaje powody, dla których tłumacze podejmują\nsię tego zadania. Wyjaśnia też, jak wraz z upływem czasu\nzmieniła się koncepcja przekładu. Oceniając pozytywnie\nistniejące tłumaczenia wybitnych dzieł i dzieląc się\nosobistym doświadczeniem, stwierdza, że można\ndokonywać nowych przekładów, ale nie jest to konieczne.\n3 p. - ze streszczenia wynika,\njaki jest temat tekstu i co na\nten temat powiedziano\nw tekście; adekwatny\npoziom uogólnienia;\nstreszczenie logicznie\nspójne; właściwa liczba\nsłów.\n2 p. - ze streszczenia wynika,\njaki jest temat tekstu i co na\nten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia\ndotyczące poziomu\nuogólnienia LUB logicznej\nspójności streszczenia.\n1 p. - ze streszczenia wynika,\njaki jest temat tekstu i co na\nten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia\ndotyczące poziomu\nuogólnienia ORAZ logicznej\nspójności streszczenia.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak\nodpowiedzi.\nRazem:\n20\nZadanie 14. (0-50)\nTemat 1. Nadzieja - źródło duchowej siły czy słabości człowieka? Rozważ problem\ni uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Lalki\nBolesława Prusa, całej powieści oraz do wybranego tekstu kultury. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nWskazówki do tematu nr 1.\n\nTeza musi być zgodna z poleceniem, fragmentem tekstu, odniesieniem do całości utworu\noraz z przywołanym tekstem kultury.\n\nUzasadnienie powinno wynikać z interpretacji załączonego fragmentu, odwołania do\nLalki i innego tekstu kultury, a odwołania te muszą być funkcjonalne dla argumentacji,\nnie mogą być prostym streszczeniem.\n\nW przypadku Lalki i innych utworów oznaczonych gwiazdką w podstawie programowej\nbłąd rzeczowy może mieć charakter błędu kardynalnego.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nKryteria oceny rozprawki\nA\nSformułowanie\nstanowiska\nwobec\nproblemu\npodanego\nw poleceniu\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n6\nStanowisko jest\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n18\nUzasadnienie\ntrafne,\nszerokie\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n12\nUzasadnienie\ntrafne\ni szerokie\n3\nStanowisko jest\nczęściowo\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n8\nUzasadnienie\ntrafne,\nale wąskie\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n4\nUzasadnienie\nczęściowe\n0\nStanowisko jest\nnieadekwatne\nlub brak\nstanowiska\n0\nBrak\nuzasadnienia\nstanowiska\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki\nA. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować\nstanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.\nAdekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować\npostawę ambiwalentną wobec istoty problemu).\nSformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą odpowiedzi problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub\nniepełnego zrozumienia tekstu.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli\nniezwiązane z poleceniem.\nSformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.\nB. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.\nUzasadnienie:\n\npogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,\n\ntrafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.\nSzerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.\nUzasadnienie jest:\n\nszerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,\n\nwąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu\ntekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury),\n\nczęściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre\nargumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu\nlub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nuzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi. Należy\nwziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia\nstanowiska i uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez\nluk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze\nsobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\n\nstosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności,\n\nczęściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi\npojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nH. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)\noraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego i klasyfikacja\nbłędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nWskazówki do tematu 2.\n\nKoncepcja interpretacyjna zdającego musi być widoczna w pracy, choć nie musi być\nwyrażona w formie tezy, może wynikać pośrednio z wywodu.\n\nPrzywołany przez zdającego kontekst powinien być sfunkcjonalizowany (nawiązujący do\ntekstu i pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie wystarczy samo wskazanie lub\nhasłowe odwołanie się do niego.\n\nProste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) utworu nie jest jego interpretacją.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nKryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA\nKoncepcja\ninterpretacyjna\nB\nUzasadnienie\ntezy\ninterpretacyjnej\nC\nPoprawnoś\nć rzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n9\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nspójna\ni obejmująca\nsensy\nniedosłowne\n15\nUzasadnienie\ntrafne\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n6\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nale niespójna\ni/lub obejmująca\nw większości\nznaczenia\ndosłowne\n10\nUzasadnienie\ntrafne, ale\nniepogłębione\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n3\nKoncepcja\nczęściowo\nsprzeczna\nz utworem\n5\nUzasadnienie\nczęściowo\ntrafne\n0\nBrak koncepcji\nlub koncepcja\ncałkowicie\nsprzeczna\nz utworem\n0\nBrak trafnych\nargumentów\nuzasadniających\ninterpretację\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjneg\no\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUWAGA\nJeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\nJeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\nPojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest pomysłem na jego odczytanie\n(wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest spójna,\na także czy zdający dociera do sensów niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.\nKoncepcja może być:\n\nczęściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje potwierdzenie w tekście.\n\ncałkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje potwierdzenia w tekście.\n\nspójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.\n\nniespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe (np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania\ncałościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu\n(niesprzeczne z interpretowanym utworem).\nBrak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) - praca nie jest interpretacją,\na np. streszczeniem. Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej wymowy.\nB. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie może być:\n\ntrafne, jeśli zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty za odczytaniem sensu utworu. Argumenty muszą wynikać\nze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i treści tekstu.\n\nczęściowo trafne, jeśli w pracy - oprócz argumentów niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających ze sfunkcjonalizowanej analizy -\nzostał sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.\n\npogłębione, jeśli znajduje potwierdzenie nie tylko w tekście, ale także w kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim, filozoficznym,\nkulturowym). Uczeń powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego pojawienie się.\n\nniepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu albo tylko z kontekstu. Wszystkie argumenty muszą być\nsfunkcjonalizowane.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nkoncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja jest oceniana ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z wybranym przez ucznia\ngatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity\nniezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są\nlogicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych\nze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nStyl uznaje się za:\n\nstosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności.\n\nczęściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np.\nw wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\n\nniestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nI. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)\noraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego i klasyfikacja\nbłędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nUSTALENIA DOTYCZĄCE BŁĘDÓW ORTOGRAFICZNYCH W PRACACH\nMATURALNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO\nKomisja Dydaktyczna Rady Języka Polskiego ustaliła, że podstawą podziału błędów\nortograficznych na błędy rażące i błędy drugorzędne są reguły ortograficzne. Do błędów\nortograficznych rażących zaliczono:\n- błędy w zakresie pisowni wyrazów z ó-u, rz-ż (w tym wyjątki od pisowni rz\npo spółgłoskach), ch-h;\n- błędy w zakresie pisowni nie z różnymi częściami mowy;\n- błędy pisowni zakończeń -ji, -ii, -i;\n- błędy w pisowni wielką i małą literą (z wyjątkiem pisowni przymiotników dzierżawczych);\n- błędy w zakresie pisowni cząstki -by z osobowymi formami czasownika;\n- błędy w zapisie przedrostków roz-, bez-, wes-, wz-, ws-;\n- błędy w pisowni nosówek (ą, ę) oraz połączeń om, on, em, en.\nPozostałe odstępstwa od reguł ortograficznych, w tym m.in.: pisownię wyrażeń\nprzyimkowych, dzielenie wyrazów przy przenoszeniu do nowej linii, pisownię zakończeń\n-ski, -cki, -dzki, -stwo, -wstwo; pisownię przedrostków z-, s-, ś-; pisownię -by z pozostałymi\nczęściami mowy postanowiono traktować jako błędy drugorzędne.\nUSTALENIA DOTYCZĄCE BŁĘDÓW INTERPUNKCYJNYCH W PRACACH\nMATURALNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO\n1. Rażące błędy interpunkcyjne:\na) postawienie jakiegokolwiek znaku interpunkcyjnego na początku wiersza\nb) brak znaku interpunkcyjnego (głównie: kropki, wykrzyknika, pytajnika) na końcu\nwypowiedzenia pojedynczego lub złożonego\nc) pominięcie przecinka w wypowiedzeniu złożonym, w którym części składowe są\npołączone bezpośrednio (On idzie do kina, ja zostaję w domu.)\nd) pominięcie przecinka w wypowiedzeniu złożonym podrzędnie - przed spójnikiem\n(również z przyimkiem), zaimkiem, a także przed częścią nadrzędną (Idź tam, dokąd\nci każą)\ne) pominięcie przecinka przed imiesłowem zakończonym na -ąc, -szy\nf) pominięcie pierwszego przecinka (lub obu) w wypowiedzeniu złożonym podrzędnie z\nczęścią składową wplecioną (z tzw. zdaniem albo wyrażeniem wtrąconym) (Auto, które\noglądał, było za drogie)\ng) w wypowiedzeniu złożonym współrzędnie - pominięcie przecinka przed spójnikami\nprzeciwstawnymi, wynikowymi, synonimicznymi (czyli włącznymi), np. ale, lecz, jednak,\nwięc, dlatego, czyli, to jest, to znaczy, a także postawienie przecinka przed spójnikami\nłącznymi, rozłącznymi, wyłączającymi, np. i, oraz, albo, lub, ani, ni. Te same przepisy\nobowiązują w wypowiedzeniu pojedynczym - między składnikami połączonymi\nspójnikami\nh) pominięcie przecinka w zdaniu złożonym porównawczym (Jest mądrzejszy, niż\nmyślałam.)\ni) postawienie dwukropka, przecinka lub średnika po skrócie, po którym należy postawić\nkropkę, także po takim skrócie, po którym kropki się nie stawia\nj) brak kropki po skrócie, po którym należy ją postawić, lub postawienie kropki po skrócie,\npo którym jej się nie stawia\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nk) brak przecinka między jednorodnymi (równorzędnymi) składnikami (częściami zdania)\nszeregu, którego części składowe nie są połączone spójnikami, a także brak spójnika\nmiędzy składnikami powtórzonymi (Kupiła w sklepie mąkę, cukier i inne produkty)\nl) brak dwukropka przed przytoczeniem cudzych lub własnych słów\nm) brak dwukropka przy wymienianiu tytułu dzieła, nazwy, terminu, jeżeli nie są one w\ntekście w inny sposób wyróżnione (np. kursywą lub cudzysłowem)\nn) brak myślnika (otwierającego i zamykającego), ujmującego wyrazy lub wypowiedzenia\nwtrącone. Uwaga: tę samą funkcję pełnia nawiasy albo przecinki\no) brak myślników (lub myślnika) wydzielających człony wtrącone w cytowany tekst oraz\ntekst odautorski w partiach dialogowych\np) brak cudzysłowu w tytułach publikacji, cytowanych wyrazach, zdaniach i wyrażeniach,\njeżeli nie są one wyróżnione inaczej (np. kursywą).\n2. Trzy błędy interpunkcyjne drugorzędne liczone są jako jeden błąd rażący.\nINFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA PRAC Z JĘZYKA POLSKIEGO UCZNIÓW ZE\nSTWIERDZONYMI DYSFUNKCJAMI\nW pracy maturalnej z języka polskiego autorstwa zdającego, u którego stwierdzono dysleksję\ni dysortografię, nie należy uwzględniać w ocenie następujących błędów:\na) zmienionej kolejności liter w wyrazach,\nb) wstawionych dodatkowo liter w wyrazie, opuszczonych lub przestawionych liter,\nc) opuszczonego początku lub końca wyrazu,\nd) występowania w wyrazach głosek dźwięcznych zamiast bezdźwięcznych\ni odwrotnie,\ne) mylenia głosek „i” i „j”, głosek nosowych z końcówką fleksyjną, np.: ę-em, ą-om,\nf) mylenia przedrostków z przyimkami, np.: pode szły; błędnego zapisywania\nprzyimków z rzeczownikami i przysłówkami, np.: wklasie, zachwilę, napewno,\ng) niewłaściwego zapisu spółgłosek miękkich, np.: rosinie zamiast rośnie, skosiny\nzamiast skośny,\nh) błędnego stosowania lub niestosowania znaków interpunkcyjnych.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"},{"id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad/13","paper_id":"jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa","number":"13","points":50,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"inne","year":2020,"month":"wrzesien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (0-50)\nWybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\nTemat 1. Nadzieja - źródło duchowej siły czy słabości człowieka? Rozważ problem\ni uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Lalki\nBolesława Prusa, całej powieści oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca\npowinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nBolesław Prus\nLalka\nPrzeszli jeszcze kilkanaście kroków pod zwieszającymi się gałęźmi i nagle opanowała go\nstraszna rozpacz. Zdawało mu się, że gdyby w tej chwili zajechał powóz po pannę Izabelę, on\nrzuciłby się pod koła i nie pozwoliłby jej jechać. Niechby go roztratowali i niechby już raz\nprzestał cierpieć.\nWnet jednak przyszła nowa fala spokoju i Wokulski znowu dziwił się, skąd mu się biorą\ntakie żakowskie myśli. Przecież panna Izabela ma prawo jechać, kiedy chce, gdzie chce i z kim\njej się podoba\n- Długo pani jeszcze zabawi na wsi? - spytał.\n- Najwyżej miesiąc.\n- Miesiąc! - powtórzył. - Czy przynajmniej wolno mi będzie po tym miesiącu odwiedzać\npaństwa?\n- O tak, bardzo prosimy - odparła. - Mój ojciec jest wielkim przyjacielem pana.\n- A pani?\nZarumieniła się i milczała.\n- Nie odpowiada pani - rzekł Wokulski. - Nie domyśla się pani nawet, jak jest mi drogie\nkażde jej słowo, których tak mało słyszałem I oto dziś odjeżdża pani, nie zostawiając mi\nnawet cienia nadziei\n- Może czas to zrobi - szepnęła.\n- Bodajby zrobił! - w każdym razie coś pani powiem. Widzi pani, w życiu można spotkać\nludzi weselszych ode mnie, eleganckich, z tytułami, nawet z majątkiem większym niż mój\nAle przywiązania, jak moje, chyba pani nie znajdzie. Bo jeżeli miłość mierzy się wielkością\ncierpień, takiej jak moja może jeszcze nie było na świecie.\nI nie mam nawet prawa skarżyć się o to na kogokolwiek. Los to robi. Jakimiż bo on\ndziwnymi drogami prowadził mnie do pani! Ile klęsk musiało spaść na ogół, zanim ja, ubogi\nchłopak, mogłem zdobyć ukształcenie, które mi dziś pozwala mówić z panią. Jaki traf popchnął\nmnie do teatru, gdzie pierwszy raz zobaczyłem panią. A na majątek, który posiadam, czy może\nnie złożył się szereg cudów?\nKiedy dziś myślę o tych rzeczach, zdaje mi się, że jeszcze przed urodzeniem naznaczone\nmi było zejść się z panią. Gdyby mój biedny stryj nie kochał się za młodu i nie umarł\nosamotniony, ja dziś nie znajdowałbym się w tym miejscu. I nie jestże to dziwne, że ja sam,\nzamiast bawić się z kobietami, jak robią inni, unikałem ich dotychczas i prawie świadomie\nczekałem na jedną, na panią\nPanna Izabela nieznacznie otarła łzę. Wokulski, nie patrząc na nią, mówił:\n- Nie dalej jak teraz, kiedy byłem w Paryżu, miałem przed sobą dwie drogi. Jedna prowadzi\ndo wielkiego wynalazku, który może zmieni dzieje świata, druga do pani. Wyrzekłem się\ntamtej, bo mnie tu przykuwa niewidzialny łańcuch: nadzieja, że mnie pani pokocha. Jeżeli to\njest możliwym, wolę szczęście z panią od największej sławy bez pani; bo sława to liczman, za\nktóry własne szczęście poświęcamy dla innych. Ale jeżeli się łudzę, tylko pani może zdjąć ze\nmnie to zaklęcie. Powiedz, że nie masz i nie będziesz miała nic dla mnie i Wrócę tam, gdzie\nmoże od razu powinienem był zostać.\nMPO_1P\n- Czy tak? - dodał, biorąc ją za rękę.\nNie odpowiedziała nic\n- Więc zostaję - rzekł po chwili. - Będę cierpliwym, a pani sama da mi znak, że spełniły\nsię moje nadzieje.\nBolesław Prus, Lalka, Wrocław 2019.\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij.\nTwoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nLeopold Staff\nOrędzie\nCo jest, niech piękne będzie, bowiem jest.\nTego, że było, przyszłość nie odmieni.\nWięc je podnieśmy, sami podniesieni,\nDajmy mu z ognia i krwi żywej chrzest,\nAżeby piękne było to, co jest.\nI niechaj piękne będzie, czego nie ma,\nAlbowiem wszystko może jeszcze być.\nDla władnych duchem i dłońmi obiema\nWiosną wywodzi gleba czarnoziema,\nO czym nie mogła martwa zima śnić.\nNiech pochwalone będzie, co jest znane,\nAlbowiem czasu wielkiego moc groźna,\nCo kryje w dalach swych wszelką przemianę,\nDłoń nań położy, jak bliznę na ranę,\nI rzeczy znanej nikt jutro nie pozna.\nI niech Nieznane pochwalone będzie,\nBo jeno w nim śpi dumna zdobycz dusz\nPrzez walk triumfy i klęski w obłędzie.\nA dla zdobywców nie zabraknie mórz,\nAlbowiem Ono jedyne jest wszędzie.\nLeopold Staff, Orędzie, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 1985.\nMPO_1P\nna temat nr\nMiejsce dla\negzaminatora\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nMPO_1P\nTabelę wypełnia egzaminator!\nLiczba punktów\nSuma\nUzasadnienie przyznania 0 punktów\nrozprawka\nA.\n0 - 3 - 6\nB.\n0 - 4 - 8 - 12 - 18\ninterpretacja\nA.\n0 - 3 - 6 - 9\nB.\n0 - 5 - 10 - 15\nC.\n0 - 2 - 4\nD.\n0 - 3 - 6\nE.\n0 - 1 - 2\nF.\n0 - 2 - 4\nG.\n0 - 3 - 6\nH.\n0 - 2 - 4\nMPO_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2020-wrzesien-poprawkowa-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Inne · wrzesień 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Inne"}]}