{"paper":{"id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2023,"month":"grudzien","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":19,"source_label":"Język polski · Matura próbna · grudzień 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2023,"month":"grudzien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-1)\nNa podstawie tekstu Jana Parandowskiego wyjaśnij, na czym polega wada słowa\npisanego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania […] tekstów\nkultury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru […] tekstów kultury na różnych\npoziomach […].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\n1) przetwarza i hierarchizuje informacje\nz tekstów, np. publicystycznych […];\n3) […] odczytuje informacje i przekazy\njawne i ukryte […].\nSP\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń:\n3) wyszukuje w tekście potrzebne\ninformacje [ ];\n5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone\nwprost i pośrednio (ukryte);\n7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek\nzawartych w tekście […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nSłowo pisane może zmieniać (wzmacniać lub osłabiać) siłę wyrazu, którą ma słowo\nmówione.\nSłowu pisanemu nie towarzyszą np. gesty (mimika/intonacja/akcent), które wyróżniają\n(wzmacniają) znaczenie słowa mówionego.\nSłowo pisane (drukowane) nie oddaje emocji zawartych w tekście tak dobrze, jak mowa\n(która posługuje się np. intonacją/recytacją).","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · grudzień 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad/2.1","paper_id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2023,"month":"grudzien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu Davida Diringera sformułuj argument potwierdzający myśl: pismo\nnadaje wiedzy ludzkiej trwałość.\n1.\n0-1\n2.1.\n0-1\nMPOP-P1_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania […] tekstów\nkultury […].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\n1) przetwarza i hierarchizuje informacje\nz tekstów, np. publicystycznych […];\n3) […] odczytuje informacje i przekazy\njawne i ukryte […].\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla\negzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022 poz.1246).\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru […] tekstów kultury na różnych\npoziomach […].\nSP\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń:\n3) wyszukuje w tekście potrzebne\ninformacje [ ];\n5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone\nwprost i pośrednio (ukryte).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne sformułowanie argumentu na podstawie tekstu Davida Diringera.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPismo umożliwiło zgromadzenie/zapisanie wiedzy dla kolejnych pokoleń.\nDzięki pismu możemy poznać starożytne cywilizacje.\nPismo powoduje, że języki nie giną.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · grudzień 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad/2.2","paper_id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2023,"month":"grudzien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nCzy myśl, że pismo nadaje wiedzy ludzkiej trwałość znajduje potwierdzenie w tekście\nJana Parandowskiego? Uzasadnij odpowiedź.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania […] tekstów\nkultury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru […] tekstów kultury na różnych\npoziomach […].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\n1) przetwarza i hierarchizuje informacje\nz tekstów, np. publicystycznych […];\n3) […] odczytuje informacje i przekazy\njawne i ukryte […].\nSP\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń:\n3) wyszukuje w tekście potrzebne\ninformacje [ ];\n5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone\nwprost i pośrednio (ukryte);\n7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek\nzawartych w tekście […].\nZasady oceniania\n1 pkt - rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie na podstawie tekstu Jana Parandowskiego.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe odpowiedzi\nJan Parandowski uważa podobnie. Według niego dzięki pismu można poznać dzieła\ndawnych twórców, czasem zapomnianych.\nTak. Parandowski pisze, że wynalezienie druku pozwoliło przetrwać książkom/utworom\nliterackim.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · grudzień 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa","number":"3","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2023,"month":"grudzien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-2)\nDavid Diringer oraz Jan Parandowski w swoich tekstach odnoszą się do kultury Chin.\nRozstrzygnij, czy te odniesienia pełnią taką samą funkcję w argumentacji\nprzedstawionej w każdym z tekstów. W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do obu\ntekstów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania […] tekstów\nkultury […].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru […] tekstów kultury na różnych\npoziomach […].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\n1) przetwarza i hierarchizuje informacje\nz tekstów, np. publicystycznych […];\n2) analizuje strukturę tekstu: odczytuje […]\nsposób prowadzenia wywodu oraz\nargumentację;\n3) […] odczytuje informacje i przekazy\njawne i ukryte […].\nSP\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń:\n3) wyszukuje w tekście potrzebne\ninformacje [ ];\n5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone\nwprost i pośrednio (ukryte);\n7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek\nzawartych w tekście […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzasadnienie w odniesieniu do obu tekstów adekwatne do rozstrzygnięcia.\n1 pkt - rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do jednego tekstu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nUwaga. W odpowiedzi zdający nie musi nazywać funkcji odwołania do kultury Chin\nw argumentacji autorów, tzn. nie musi napisać, że odwołanie do kultury Chin pełni funkcję\nprzykładu, porządkowania wywodu itp.; wystarczy określenie/opisanie tej funkcji.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt\nTak, oba przykłady odwołujące się do kultury Chin świadczą o tym, że starożytni\nChińczycy darzyli pismo wielkim szacunkiem. Diringer pisze o tym, że przypisywali oni\npismu boskie pochodzenie, natomiast Parandowski podkreśla, że nadawali mu\npiękną/wyszukaną formę.\nNie. Dringer odwołuje się do kultury Chin, żeby potwierdzić wagę / (ponadczasową)\ndoniosłość pisma w kulturze. Natomiast Parandowski za pomocą odniesienia do kultury\nChin pokazuje kontrast pomiędzy współczesnością, w której pismo/druk jest domeną\npospolitości, a przeszłością, w której było przejawem piękna.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · grudzień 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2023,"month":"grudzien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Davida Diringera\noraz do tekstu Jana Parandowskiego. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nTytuły obu tekstów mają charakter przenośny.\nP\nF\n2.\nW obu tekstach zastosowano terminy naukowe.\nP\nF\n3.\n0-1-2\n4.\n0-1\n2.2.\n0-1\nMPOP-P1_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru […] tekstów kultury na różnych\npoziomach […].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\n3) rozpoznaje środki językowe […]\nzastosowane w tekstach; odczytuje\ninformacje i przekazy jawne i ukryte […].\nSP\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Uczeń:\n11) rozpoznaje w tekście literackim: […]\nprzenośnię […].\nII. Kształcenie językowe.\n3. Funkcjonalne wykorzystanie wiedzy\no języku w odczytaniu sensów zawartych\nw strukturze głębokiej tekstów […]\nnieliterackich.\nSP\nII. Kształcenie językowe.\n3. Poznawanie podstawowych pojęć oraz\nterminów służących do opisywania języka\ni językowego komunikowania się ludzi.\nSP\nII. Kształcenie językowe.\n2. Zróżnicowanie języka. Uczeń:\n1) dostrzega zróżnicowanie słownictwa,\nw tym rozpoznaje słownictwo\nogólnonarodowe i słownictwo\no ograniczonym zasięgu (np. terminy\nnaukowe […]) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPP\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · grudzień 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa","number":"5","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2023,"month":"grudzien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-4)\nNa podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: znaczenie słowa\npisanego dla kultury. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60-90 wyrazów.\nUwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa,\nortograficzna i interpunkcyjna.\nMiejsce dla\negzaminatora\n5.\n0-1-2\n-3-4\nMPOP-P1_100\nCzęść 2. Test historycznoliteracki\nWykonaj zadania. Odpowiadaj tylko własnymi słowami - chyba że w zadaniu polecono\ninaczej. Udzielaj tylu odpowiedzi, o ile Cię poproszono.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-4)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania […] tekstów\nkultury, a także ich wzajemnej\nkorespondencji.\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru […] tekstów kultury na różnych\npoziomach […].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:\n1) przetwarza […] informacje z tekstów, np.\npublicystycznych […];\n3) […] odczytuje informacje i przekazy\njawne i ukryte […].\nSP\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń:\n3) wyszukuje w tekście potrzebne\ninformacje […];\n4) odróżnia zawarte w tekście informacje\nważne od informacji drugorzędnych;\n5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone\nwprost i pośrednio (ukryte).\nII. Kształcenie językowe.\n1. Pogłębianie funkcjonalnej wiedzy\nz zakresu nauki o języku.\n1. Gramatyka języka polskiego. Zdający:\n1) wykorzystuje wiedzę z dziedziny fleksji,\nsłowotwórstwa, frazeologii i składni\nw […] tworzeniu własnych wypowiedzi.\n4. Ortografia i interpunkcja. Zdający:\n1) stosuje zasady ortografii i interpunkcji\n[…].\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\n2. Wykorzystanie kompetencji językowych\n[…] w wypowiedziach […] pisemnych.\n2. Mówienie i pisanie. Zdający:\n2) buduje wypowiedź w sposób świadomy,\nza znajomością jej funkcji językowej […];\n4) tworzy spójne wypowiedzi\nw następujących formach gatunkowych: […]\nnotatka syntetyzująca.\nZasady oceniania notatki syntetyzującej\nZa notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty, w tym 3 punkty za treść i 1 punkt za\npoprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.\nTreść\n3 pkt\n2 pkt\n1 pkt\n0 pkt\nnotatka spełnia\nkryteria A, B i C\nokreślone dla\n3 pkt, ALE nie\nzostała\nzachowana\ndozwolona liczba\nwyrazów\nnotatka spełnia\nkryteria A, B i C\nokreślone dla\n2 pkt, ALE nie\nzostała\nzachowana\ndozwolona liczba\nwyrazów\nnotatka\nspełnia\nkryteria A i C\nokreślone dla\n1 pkt, ALE\nnie została\nzachowana\ndozwolona\nliczba\nwyrazów\nALBO\nALBO\nALBO\nA. przedstawienie\nstanowiska\nkażdego\nautora\nnotatka\nprzedstawia -\noparte na\nkluczowych dla\ntematu\ninformacjach -\nstanowisko\nkażdego autora\nwzględem\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki,\nodtworzone na\npodstawie\ninformacji\nzawartych\nw tekście, na\nodpowiednim\npoziomie\nuogólnienia\nnotatka\nprzedstawia -\noparte na\nkluczowych dla\ntematu\ninformacjach -\nstanowisko\nkażdego autora\nwzględem\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki,\nodtworzone na\npodstawie\ninformacji\nzawartych\nw tekście, ale\npoziom\nuogólnienia jest\nzaburzony\nnotatka\nprzedstawia\nstanowisko\nkażdego autora\nwzględem\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki,\nodtworzone na\npodstawie\ninformacji\nzawartych\nw tekście\nnotatka nie\nspełnia\nżadnego\nz kryteriów\nokreślonego\ndla 1 pkt\nB. zestawienie\nstanowisk obu\nautorów\nw notatce\nzestawiono\nstanowiska obu\nautorów;\npoprawnie\nwskazano np.\npunkty wspólne/\nrozbieżne albo\nróżnorodność\naspektów\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki\nujętych w tekstach\nobu autorów\nw notatce\nzestawiono\nstanowiska obu\nautorów;\npoprawnie\nwskazano np.\npunkty wspólne/\nrozbieżne albo\nróżnorodność\naspektów\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki\nujętych w tekstach\nobu autorów\nstanowisk obu\nautorów nie\nzestawiono albo\nzestawiono je\nniepoprawnie; nie\nwskazano np.\npunktów\nwspólnych/\nrozbieżnych albo\nróżnych aspektów\nzagadnienia\nokreślonego\nw temacie notatki\nujętych w tekstach\nobu autorów\nC. spójność\nnotatka stanowi\nlogiczną\ni zorganizowaną\ncałość\nnotatka stanowi\nlogiczną\ni zorganizowaną\ncałość ALBO\nw notatce\nwystępują usterki\nw spójności\nnotatka stanowi\nlogiczną\ni zorganizowaną\ncałość ALBO\nw notatce\nwystępują usterki\nw spójności\nD. długość notatki\n60-90 wyrazów\n60-90 wyrazów\n60-90 wyrazów\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPoprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna\n1 pkt - poprawny zapis, dopuszczalne dwa błędy (językowe, ortograficzne lub interpunkcyjne).\n0 pkt - trzy i więcej błędów (językowych, ortograficznych lub interpunkcyjnych).\nUwaga. Jeżeli w kryterium Treść przyznano 0 pkt, wówczas nie przyznaje się punktów\nw kryterium Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.\nINFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA NOTATKI SYNTETYZUJĄCEJ\nNAPISANEJ PRZEZ ZDAJĄCYCH ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ\n(Z DYSLEKSJĄ LUB DYSORTOGRAFIĄ)\nTreść (0-3)\nEgzaminator ocenia treść notatki syntetyzującej\nzgodnie z tabelą zamieszczoną na stronie 8 tego\ndokumentu.\nPoprawność językowa (0-1)\n1 pkt - zapis poprawny językowo, dopuszczalne trzy\nbłędy językowe.\n0 pkt - cztery i więcej błędów językowych.\nUwaga. Oceniając notatkę syntetyzującą zdającego,\nu którego stwierdzono specyficzne trudności\nw uczeniu się (dysleksję lub dysortografię),\negzaminator nie ocenia ani poprawności\nortograficznej, ani interpunkcyjnej.\nWskazówki dotyczące realizacji tematu notatki\n1) Stanowiska autorów tekstów\na) Stanowisko autora 1. tekstu, np.\nSłowo pisane utrwala osiągnięcia cywilizacyjne ludzkości dla kolejnych pokoleń.\nSłowo pisane umożliwia przekazywanie myśli między ludźmi bez względu na\nograniczenia, np. czasu i przestrzeni.\nb) Stanowisko autora 2. tekstu, np.\nPismo pozwala utrwalić przekazy ustne, jednak słowo pisane zmienia (osłabia lub\nwzmacnia) siłę wyrazu właściwą przekazowi, którą ma słowo mówione.\nSłowo pisane utrwaliło mowę, jednak nie jest ono pozbawione wad.\nUwaga dotycząca przedstawienia stanowisk obu autorów\nJeżeli zdający, przedstawiając stanowisko Jana Parandowskiego, określi, że autor dostrzega\ntylko pozytywne albo tylko negatywne znaczenie słowa pisanego dla kultury, to za treść\nprzyznaje się nie więcej niż 1 pkt.\n2) Zestawienie stanowisk, np.\nZ zestawienia stanowisk autorów obu tekstów musi wynikać, że David Diringer dostrzega\ntylko pozytywne, a Jan Parandowski - i pozytywne, i negatywne znaczenie słowa pisanego\ndla kultury.\nUwaga ogólna\nKompozycja notatki jest dowolna, np. zdający może zacząć od zestawienia stanowisk\nautorów tekstów albo od przedstawienia stanowiska każdego z nich.\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 3 pkt za treść\nObaj autorzy zgadzają się, że pismo ma duże znaczenie dla kultury. David Diringer\nwskazuje przede wszystkim na zalety. Zaznacza, że dzięki pismu można utrwalać wiedzę\ni przekazywać ją innym ludziom bez względu na ograniczenia, np. czasu i przestrzeni.\nNatomiast Jan Parandowski nie tylko dostrzega zalety słowa pisanego, które utrwala\ni zachowuje dla potomności cenne przekazy literackie, ale także zauważa jego wadę.\nPodkreśla, że pismo zmieniło dynamikę słów, ponieważ słowom w przekazie ustnym\ntowarzyszyły m.in. intonacja czy akcent, które wpływają na sposób odbioru tekstu.\n[83 wyrazy]\nW artykule Davida Diringera słowo pisane odgrywa pierwszorzędną rolę w rozwoju\nkultury. Pismo jest uznawane za graficzne odbicie języka mówionego, które zachowuje\nswoją trwałość, dzięki temu historia nie zostaje zapomniana. Natomiast w tekście Jana\nParandowskiego słowo pisane zostało przedstawione jako coś potrzebnego, jednakże\nrównież negatywnego dla rozwoju kultury. Masowość druku pozbawia literaturę\nunikalności. Litery na papierze nie są w stanie oddać pełnego sensu poezji. Autorzy -\nmimo odrębnego zdania na temat wpływu pisma na kulturę - zgadzają się w tym, że jest\nto kluczowe narzędzie we współczesnym świecie. [86 wyrazów]","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · grudzień 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2023,"month":"grudzien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-2)\nPrzeczytaj fragment tekstu Lucjusza Anneusza Seneki oraz fragment Pieśni XII Jana\nKochanowskiego.\nTekst 1.\nLucjusz Anneusz Seneka\nO życiu szczęśliwym (fragment)\nXVI. Na cnocie zatem polega prawdziwe szczęście. Jakiej rady udzieli ci cnota? Tej, abyś ani\nza dobro, ani za zło nie uważał niczego, co ci się przytrafi […]. Następnie abyś był\nniewzruszony zarówno w obliczu zła, jak i pod wpływem dobra, tak abyś, o ile to tylko\nmożliwe, kształtował siebie na podobieństwo Boga. Jaką nagrodę obiecuje ci cnota za tego\nrodzaju zadanie bojowe? Rzeczy niezmiernie wielkie i równe przymiotom boskim: w niczym\nnie doznasz przymusu, niczego nie będziesz potrzebował, staniesz się wolny, bezpieczny,\nniedostępny dla szkody; żaden twój wysiłek nie pójdzie na marne, żadna przeszkoda nie\nstanie ci w drodze, wszystko ułoży ci się według twego życzenia, nie spotka cię nic\nprzeciwnego, nic na przekór twemu pragnieniu i woli.\nLucjusz Anneusz Seneka, Dialogi, przeł. Leon Joachimowicz, Warszawa 1998.\nTekst 2.\nJan Kochanowski\nPieśń XII (fragment)\nNie masz, i po drugi raz nie masz wątpliwości,\nŻeby cnota miała być kiedy bez zazdrości:\nJako cień nieodstępny ciała naszladuje1,\nTak za cnotą w też tropy zazdrość postępuje.\n[…]\nCnota (tak jest bogata) nie może wziąć szkody2\nAni sie też ogląda na ludzkie nagrody;\nSama ona nagrodą i płacą jest sobie\nI krom nabytych przypraw świetna w swej ozdobie3.\nA jesli komu droga otwarta do nieba,\nTym, co służą ojczyźnie. Wątpić nie potrzeba,\nŻe co im zazdrość ujmie, Bóg nagradzać będzie,\nA cnota kiedykolwiek miejsce swe osiędzie4.\nJan Kochanowski, Pieśń XII, Księgi wtóre, Warszawa 1988.\n1 Cień […] ciała naszladuje - cień idzie\nza ciałem.\n2 Wziąć szkody - ponieść szkody.\n3 I krom nabytych przypraw świetna\nw swej ozdobie - tu: i oprócz tego, że\nprzynosi korzyści, błyszczy swą\npięknością.\n4 Miejsce swe osiędzie - zajmie\nnależne sobie miejsce.\nMPOP-P1_100\nCzy Jan Kochanowski w Pieśni XII rozumie rolę cnoty w życiu człowieka tak, jak\nokreślił tę rolę Lucjusz Anneusz Seneka w zacytowanym fragmencie tekstu O życiu\nszczęśliwym? W uzasadnieniu odpowiedzi sformułuj dwa argumenty - każdy\nw odniesieniu do obu tekstów.\nRozstrzygnięcie:\nArgument 1.:\nArgument 2.:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n5. Znajomość wybranych utworów\nz literatury polskiej i światowej […].\n7. Kształcenie umiejętności czytania,\nanalizowania i interpretowania literatury\n[…].\n8. Kształcenie umiejętności świadomego\nodbioru utworów literackich […] na różnych\npoziomach [ ].\nI. Kształcenie literackie i kulturowe.\n1. Czytanie utworów literackich. Zdający:\n8) wykazuje się znajomością\ni zrozumieniem treści utworów wskazanych\nw podstawie programowej jako lektury\nobowiązkowe;\n13) porównuje utwory literackie lub ich\nfragmenty, dostrzega kontynuacje\ni nawiązania w porównywanych utworach,\nokreśla cechy wspólne i różne.\nZasady oceniania\n2 pkt - rozstrzygnięcie i sformułowanie dwóch argumentów - każdego w odniesieniu do obu\ntekstów.\n1 pkt - rozstrzygnięcie i sformułowanie jednego argumentu w odniesieniu do obu tekstów.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt\n1) Rozstrzygnięcie: Tak samo.\nArgumenty, np.:\nObaj twórcy twierdzą, że cnota jest źródłem szczęścia człowieka - Kochanowski uważa,\nże cnotliwy człowiek ma otwartą drogę do raju, zaś Seneka głosi, że dzięki cnocie\nczłowiek staje się wolny.\nObaj twórcy podkreślają, że cnota stawia przed człowiekiem wymagania: Seneka\ntwierdzi, że trzeba doskonalić się w zachowaniu postawy stoickiej, zaś Kochanowski\npodkreśla, że trzeba być patriotą.\n2) Rozstrzygnięcie: Inaczej.\nArgumenty, np.:\nSeneka podkreśla, że praktykowanie cnoty wynagradza człowieka w doczesności.\nKochanowski zgadza się z tym, ale dodaje, że za cnotliwe życie człowiek otrzyma\nnagrodę również po śmierci.\nSeneka twierdzi, że dzięki cnocie człowiek nabiera cech równych cechom boskim,\na Kochanowski, że dzięki cnocie człowiek będzie prowadził życie, które będzie się\npodobało Bogu.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · grudzień 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna"},{"id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2023-grudzien-probna-podstawowa","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2023,"month":"grudzien","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-1)\nZapoznaj się z poniższymi tekstami.\nTekst 1.\nW kulturze średniowiecznej popularny był\nmotyw piety (łac. pietas - miłość zgodna\nz powołaniem; wł. miłosierdzie, litość).\nJest to motyw obecny w sztuce\nchrześcijańskiej (zwłaszcza w malarstwie\ni rzeźbie) realizowany jako\nprzedstawienie Matki Boskiej trzymającej\nna kolanach zdjętego z krzyża martwego\nJezusa Chrystusa. Ilustracja\nuzupełniająca tekst ukazuje pietę\nnieznanego rzeźbiarza działającego we\nWrocławiu na pocz. XV w., eksponowaną\nw Muzeum Narodowym w Warszawie.\nOpracowano na podstawie: Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa 1985;\nwww.encyklopedia.pwn.pl; www.cyfrowe.mnw.art.pl.\n6.\n0-1-2\nMPOP-P1_100\nTekst 2.\nPosłuchajcie, bracia miła1… (fragment)\nPosłuchajcie, bracia miła,\nKcęć wam skorżyć krwawą głowę2;\nUsłyszycie moj zamętek,\nJen mi się