{"paper":{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","variant":"stara","exam_pdf":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa.pdf","key_pdf":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":13,"source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/1","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (0-2)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Adama Zemełki.\nZaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nSłowa Thomasa Edisona potwierdzają opinię Adama Zemełki, że porażka\njest trudnym doświadczeniem.\nP\nF\nAdam Zemełka polemizuje w tekście z poglądem Sokratesa na temat tego,\nczym jest mądrość.\nP\nF\nZnaczenie marzeń dla człowieka zostało podkreślone w tekście dzięki\nprzywołaniu przekonań Abrahama Maslowa.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"1 czerwca 2026 r.\nData publikacji\ndokumentu:","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-1)\nNa podstawie tekstu Adama Zemełki podaj dwa czynniki sprzyjające samorealizacji\nczłowieka.\nEPOP-P1_100","answer":null,"answer_text":"2 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"3","points":null,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3.\nPrzeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.\nRzecki spuścił głowę. Szuman mówił dalej:\n- […] Najmądrzejszy zaś z nich, Ochocki, zamiast wyzyskać lampy elektryczne swego\nsystemu, myśli o machinach latających. Ba!… zdaje mi się, że od kilku dni radzi o nich\nz Wokulskim. Zawsze znajdzie swój swego: marzyciel marzyciela…\n- No, już chyba Stachowi nie będziesz doktór nic zarzucał - przerwał niecierpliwie\nRzecki.\n- Nic, oprócz tego, że nigdy nie pilnował fachu, a zawsze gonił za mrzonkami. Będąc\nsubiektem1, chciał zostać uczonym, a zacząwszy uczyć się, postanowił awansować na\nbohatera. Majątek zrobił nie dlatego, że był kupcem, ale że oszalał dla panny Łęckiej; a dziś,\nkiedy jej dosięga, co wreszcie bardzo jest niepewne, już zaczyna naradzać się z Ochockim…\nSłowo honoru, nie pojmuję: o czym finansista może rozmawiać z takim Ochockim?…\nLunatycy!…\n1 Subiekt - sprzedawca w sklepie.","answer":null,"answer_text":"3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa\nliczba wyrazów.\n2 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności\nstreszczenia.\n1 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności\nstreszczenia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nAdam Zemełka wskazuje na potrzebę realizacji marzeń. Zauważa, że realizacja marzeń\nwymaga odwagi, ponieważ wiąże się z pokonywaniem przeszkód. Wskazuje, że łatwiej\nrealizować marzenia, gdy dostrzega się wartość porażki i pozytywy popełnionych błędów.\nAutor sugeruje, że marzenia należy realizować według przygotowanego wcześniej planu.\nZwraca uwagę, że podjęcie próby realizacji marzeń jest sposobem na samorealizację,\na rezygnacja z marzeń unieszczęśliwia. [59 wyrazów]\nZadanie 6. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte.\nZasady oceniania\n2 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPPP\nZadanie 7. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte;\n1.5) wyróżnia […] kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie dwóch powodów.\n1 pkt - poprawne podanie jednego powodu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nWyraz herbata pochodzi od nazwy handlowej herbaty herba thee.\nHerbata była początkowo używana w Polsce jako napar ziołowy, a łacińskie herba\noznacza zioło.\nZadanie 8. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZadanie 9. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n3.4) rozpoznaje […] funkcje tekstu\n(informatywną, […] ekspresywną,\nimpresywną - w tym perswazyjną).\nZasady oceniania\n2 pkt - zaznaczenie odpowiedzi D ORAZ trafne uzasadnienie.\n1 pkt - zaznaczenie odpowiedzi D ALBO trafne uzasadnienie zawierające nazwę funkcja\ninformatywna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD\nPrzykładowe uzasadnienie\nPierwsze zdanie w tekście zawiera informację, jakim wyrazem określa się herbatę w różnych\njęzykach.\nZadanie 10. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) […] rozpoznaje zastosowane […] środki\njęzykowe […] w tekście.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nrodowód\nZadanie 11. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte;\n1.5) wyróżnia […] kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Tak.\nUzasadnienie: Wyraz herbata ma więcej niż jedno znaczenie. W tekście przytoczono dwa\nznaczenie: napój oraz susz.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZadanie 12. (0-50)\nTemat 1. Jak osoby bliskie człowiekowi wpływają na jego losy? Rozważ problem\ni uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Pana\nTadeusza, do całego utworu Adama Mickiewicza oraz do wybranego tekstu\nkultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nWskazówki do tematu nr 1.\nTeza musi być zgodna z poleceniem, fragmentem tekstu, odniesieniem do całości\nutworu oraz z przywołanym tekstem kultury.\nUzasadnienie powinno wynikać z interpretacji załączonego fragmentu, odwołań\ndo całego utworu Pan Tadeusz oraz do wybranego tekstu kultury, a odwołania te\nmuszą być funkcjonalne dla argumentacji, nie mogą być prostym streszczeniem.\nW przypadku Pana Tadeusza i innych utworów oznaczonych gwiazdką w podstawie\nprogramowej błąd rzeczowy może mieć charakter błędu kardynalnego.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte.\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu;\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera ([…] akcja);\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu\nkonteksty […];\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (rozprawka\n[ ]) zgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności\nznaczeniowej i logicznej;\n1.2) przygotowuje wypowiedź (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje\ntemat, wybiera formę kompozycyjną, […]\ndobiera właściwe słownictwo);\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad\nlogiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje,\ndokonuje ich selekcji pod względem\nużyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,\ndobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy,\nprzeprowadza prawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny rozprawki\nA\nSformułowanie\nstanowiska\nwobec\nproblemu\npodanego\nw poleceniu\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n6\nStanowisko jest\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n18\nUzasadnienie\ntrafne,\nszerokie\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n12\nUzasadnienie\ntrafne\ni szerokie\n3\nStanowisko jest\nczęściowo\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n8\nUzasadnienie\ntrafne,\nale wąskie\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n4\nUzasadnienie\nczęściowe\n0\nStanowisko jest\nnieadekwatne\nlub brak\nstanowiska\n0\nBrak\nuzasadnienia\nstanowiska\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUwagi.\n1) Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\n2) Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\n3) Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\n4) Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki\nA. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować\nstanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.\nAdekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować\npostawę ambiwalentną wobec istoty problemu).\nSformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą rozwiązania problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub\nniepełnego zrozumienia tekstu.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli\nniezwiązane z poleceniem.\nSformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.\nB. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.\nUzasadnienie:\npogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,\ntrafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.\nSzerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych\nw poleceniu.\nUzasadnienie jest:\nszerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,\nwąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego\nw zadaniu tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury),\nczęściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre\nargumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu\nlub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nuzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi.\nNależy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego\nprzedstawienia stanowiska i uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie\nuporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze\nsobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\nstosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności,\nczęściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi\npojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\nniestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nH. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości\ntekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego\ni klasyfikacja błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\n(Krzysztof Kamil Baczyński, Piosenka)\nWskazówki do tematu 2.\nKoncepcja interpretacyjna musi być widoczna w pracy, choć nie musi być wyrażona\nw formie tezy, może wynikać pośrednio z wywodu.\nPrzywołany przez zdającego kontekst powinien być sfunkcjonalizowany (nawiązujący\ndo tekstu i pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie wystarczy samo wskazanie lub\nhasłowe odwołanie się do niego.\nProste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) utworu nie jest jego interpretacją.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte.\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu;\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera ([…] sytuacja\nliryczna […]);\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu\nkonteksty […];\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ]\n([…] interpretacja utworu literackiego [ ])\nzgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności\nznaczeniowej i logicznej;\n1.2) przygotowuje wypowiedź (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje\ntemat, wybiera formę kompozycyjną, […]\ndobiera właściwe słownictwo);\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad\nlogiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje,\ndokonuje ich selekcji pod względem\nużyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,\ndobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy,\nprzeprowadza prawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA\nKoncepcja\ninterpretacyjna\nB\nUzasadnienie\ntezy\ninterpretacyjnej\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n9\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nspójna\ni obejmująca\nsensy\nniedosłowne\n15\nUzasadnienie\ntrafne\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/3.1","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"3.1","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nPodaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzi zacytowany fragment.\nAutor:\nTytuł:","answer":null,"answer_text":"3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa\nliczba wyrazów.\n2 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności\nstreszczenia.\n1 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności\nstreszczenia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nAdam Zemełka wskazuje na potrzebę realizacji marzeń. Zauważa, że realizacja marzeń\nwymaga odwagi, ponieważ wiąże się z pokonywaniem przeszkód. Wskazuje, że łatwiej\nrealizować marzenia, gdy dostrzega się wartość porażki i pozytywy popełnionych błędów.\nAutor sugeruje, że marzenia należy realizować według przygotowanego wcześniej planu.\nZwraca uwagę, że podjęcie próby realizacji marzeń jest sposobem na samorealizację,\na rezygnacja z marzeń unieszczęśliwia. [59 wyrazów]\nZadanie 6. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte.\nZasady oceniania\n2 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPPP\nZadanie 7. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte;\n1.5) wyróżnia […] kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie dwóch powodów.\n1 pkt - poprawne podanie jednego powodu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nWyraz herbata pochodzi od nazwy handlowej herbaty herba thee.\nHerbata była początkowo używana w Polsce jako napar ziołowy, a łacińskie herba\noznacza zioło.\nZadanie 8. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZadanie 9. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n3.4) rozpoznaje […] funkcje tekstu\n(informatywną, […] ekspresywną,\nimpresywną - w tym perswazyjną).\nZasady oceniania\n2 pkt - zaznaczenie odpowiedzi D ORAZ trafne uzasadnienie.\n1 pkt - zaznaczenie odpowiedzi D ALBO trafne uzasadnienie zawierające nazwę funkcja\ninformatywna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD\nPrzykładowe uzasadnienie\nPierwsze zdanie w tekście zawiera informację, jakim wyrazem określa się herbatę w różnych\njęzykach.\nZadanie 10. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) […] rozpoznaje zastosowane […] środki\njęzykowe […] w tekście.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nrodowód\nZadanie 11. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte;\n1.5) wyróżnia […] kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Tak.\nUzasadnienie: Wyraz herbata ma więcej niż jedno znaczenie. W tekście przytoczono dwa\nznaczenie: napój oraz susz.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZadanie 12. (0-50)\nTemat 1. Jak osoby bliskie człowiekowi wpływają na jego losy? Rozważ problem\ni uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Pana\nTadeusza, do całego utworu Adama Mickiewicza oraz do wybranego tekstu\nkultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nWskazówki do tematu nr 1.\nTeza musi być zgodna z poleceniem, fragmentem tekstu, odniesieniem do całości\nutworu oraz z przywołanym tekstem kultury.\nUzasadnienie powinno wynikać z interpretacji załączonego fragmentu, odwołań\ndo całego utworu Pan Tadeusz oraz do wybranego tekstu kultury, a odwołania te\nmuszą być funkcjonalne dla argumentacji, nie mogą być prostym streszczeniem.\nW przypadku Pana Tadeusza i innych utworów oznaczonych gwiazdką w podstawie\nprogramowej błąd rzeczowy może mieć charakter błędu kardynalnego.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte.\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu;\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera ([…] akcja);\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu\nkonteksty […];\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (rozprawka\n[ ]) zgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności\nznaczeniowej i logicznej;\n1.2) przygotowuje wypowiedź (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje\ntemat, wybiera formę kompozycyjną, […]\ndobiera właściwe słownictwo);\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad\nlogiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje,\ndokonuje ich selekcji pod względem\nużyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,\ndobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy,\nprzeprowadza prawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny rozprawki\nA\nSformułowanie\nstanowiska\nwobec\nproblemu\npodanego\nw poleceniu\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n6\nStanowisko jest\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n18\nUzasadnienie\ntrafne,\nszerokie\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n12\nUzasadnienie\ntrafne\ni szerokie\n3\nStanowisko jest\nczęściowo\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n8\nUzasadnienie\ntrafne,\nale wąskie\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n4\nUzasadnienie\nczęściowe\n0\nStanowisko jest\nnieadekwatne\nlub brak\nstanowiska\n0\nBrak\nuzasadnienia\nstanowiska\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUwagi.\n1) Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\n2) Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\n3) Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\n4) Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki\nA. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować\nstanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.\nAdekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować\npostawę ambiwalentną wobec istoty problemu).\nSformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą rozwiązania problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub\nniepełnego zrozumienia tekstu.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli\nniezwiązane z poleceniem.\nSformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.\nB. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.\nUzasadnienie:\npogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,\ntrafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.\nSzerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych\nw poleceniu.\nUzasadnienie jest:\nszerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,\nwąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego\nw zadaniu tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury),\nczęściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre\nargumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu\nlub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nuzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi.\nNależy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego\nprzedstawienia stanowiska i uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie\nuporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze\nsobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\nstosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności,\nczęściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi\npojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\nniestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nH. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości\ntekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego\ni klasyfikacja błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\n(Krzysztof Kamil Baczyński, Piosenka)\nWskazówki do tematu 2.\nKoncepcja interpretacyjna musi być widoczna w pracy, choć nie musi być wyrażona\nw formie tezy, może wynikać pośrednio z wywodu.\nPrzywołany przez zdającego kontekst powinien być sfunkcjonalizowany (nawiązujący\ndo tekstu i pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie wystarczy samo wskazanie lub\nhasłowe odwołanie się do niego.\nProste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) utworu nie jest jego interpretacją.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte.\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu;\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera ([…] sytuacja\nliryczna […]);\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu\nkonteksty […];\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ]\n([…] interpretacja utworu literackiego [ ])\nzgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności\nznaczeniowej i logicznej;\n1.2) przygotowuje wypowiedź (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje\ntemat, wybiera formę kompozycyjną, […]\ndobiera właściwe słownictwo);\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad\nlogiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje,\ndokonuje ich selekcji pod względem\nużyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,\ndobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy,\nprzeprowadza prawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA\nKoncepcja\ninterpretacyjna\nB\nUzasadnienie\ntezy\ninterpretacyjnej\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n9\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nspójna\ni obejmująca\nsensy\nniedosłowne\n15\nUzasadnienie\ntrafne\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/3.2","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"3.2","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3.2. (0-2)\nCzy losy Wokulskiego stanowią potwierdzenie słuszności przekonania, że marzenia\nbez planu pozostają jedynie zwykłymi życzeniami? Uzasadnij odpowiedź, odwołując\nsię do przytoczonego fragmentu utworu literackiego, do całej lektury, z której\npochodzi fragment, oraz do artykułu Adama Zemełki.\nEPOP-P1_100","answer":null,"answer_text":"3 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa\nliczba wyrazów.\n2 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności\nstreszczenia.\n1 pkt - ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano\nw tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności\nstreszczenia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nAdam Zemełka wskazuje na potrzebę realizacji marzeń. Zauważa, że realizacja marzeń\nwymaga odwagi, ponieważ wiąże się z pokonywaniem przeszkód. Wskazuje, że łatwiej\nrealizować marzenia, gdy dostrzega się wartość porażki i pozytywy popełnionych błędów.\nAutor sugeruje, że marzenia należy realizować według przygotowanego wcześniej planu.\nZwraca uwagę, że podjęcie próby realizacji marzeń jest sposobem na samorealizację,\na rezygnacja z marzeń unieszczęśliwia. [59 wyrazów]\nZadanie 6. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte.\nZasady oceniania\n2 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.\n1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPPP\nZadanie 7. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte;\n1.5) wyróżnia […] kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym\n[…].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne podanie dwóch powodów.\n1 pkt - poprawne podanie jednego powodu.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nWyraz herbata pochodzi od nazwy handlowej herbaty herba thee.\nHerbata była początkowo używana w Polsce jako napar ziołowy, a łacińskie herba\noznacza zioło.\nZadanie 8. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZadanie 9. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n3.4) rozpoznaje […] funkcje tekstu\n(informatywną, […] ekspresywną,\nimpresywną - w tym perswazyjną).\nZasady oceniania\n2 pkt - zaznaczenie odpowiedzi D ORAZ trafne uzasadnienie.\n1 pkt - zaznaczenie odpowiedzi D ALBO trafne uzasadnienie zawierające nazwę funkcja\ninformatywna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD\nPrzykładowe uzasadnienie\nPierwsze zdanie w tekście zawiera informację, jakim wyrazem określa się herbatę w różnych\njęzykach.\nZadanie 10. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.4) […] rozpoznaje zastosowane […] środki\njęzykowe […] w tekście.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nrodowód\nZadanie 11. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz\nwydzielonych przez siebie fragmentów […];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak\ni ukryte;\n1.5) wyróżnia […] kluczowe pojęcia\ni twierdzenia w tekście argumentacyjnym\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Tak.\nUzasadnienie: Wyraz herbata ma więcej niż jedno znaczenie. W tekście przytoczono dwa\nznaczenie: napój oraz susz.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZadanie 12. (0-50)\nTemat 1. Jak osoby bliskie człowiekowi wpływają na jego losy? Rozważ problem\ni uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Pana\nTadeusza, do całego utworu Adama Mickiewicza oraz do wybranego tekstu\nkultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\nWskazówki do tematu nr 1.\nTeza musi być zgodna z poleceniem, fragmentem tekstu, odniesieniem do całości\nutworu oraz z przywołanym tekstem kultury.\nUzasadnienie powinno wynikać z interpretacji załączonego fragmentu, odwołań\ndo całego utworu Pan Tadeusz oraz do wybranego tekstu kultury, a odwołania te\nmuszą być funkcjonalne dla argumentacji, nie mogą być prostym streszczeniem.\nW przypadku Pana Tadeusza i innych utworów oznaczonych gwiazdką w podstawie\nprogramowej błąd rzeczowy może mieć charakter błędu kardynalnego.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte.\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu;\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera ([…] akcja);\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu\nkonteksty […];\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ] (rozprawka\n[ ]) zgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności\nznaczeniowej i logicznej;\n1.2) przygotowuje wypowiedź (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje\ntemat, wybiera formę kompozycyjną, […]\ndobiera właściwe słownictwo);\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad\nlogiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje,\ndokonuje ich selekcji pod względem\nużyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,\ndobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy,\nprzeprowadza prawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny rozprawki\nA\nSformułowanie\nstanowiska\nwobec\nproblemu\npodanego\nw poleceniu\nB\nUzasadnienie\nstanowiska\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n6\nStanowisko jest\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n18\nUzasadnienie\ntrafne,\nszerokie\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych\n6\nKompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n12\nUzasadnienie\ntrafne\ni szerokie\n3\nStanowisko jest\nczęściowo\nadekwatne\ndo problemu\npodanego\nw poleceniu\n8\nUzasadnienie\ntrafne,\nale wąskie\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd\nrzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n4\nUzasadnienie\nczęściowe\n0\nStanowisko jest\nnieadekwatne\nlub brak\nstanowiska\n0\nBrak\nuzasadnienia\nstanowiska\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjnego\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUwagi.\n1) Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\n2) Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\n3) Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\n4) Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki\nA. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować\nstanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.\nAdekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować\npostawę ambiwalentną wobec istoty problemu).\nSformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą rozwiązania problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub\nniepełnego zrozumienia tekstu.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli\nniezwiązane z poleceniem.\nSformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.\nB. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.\nUzasadnienie:\npogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,\ntrafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.\nSzerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych\nw poleceniu.\nUzasadnienie jest:\nszerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,\nwąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego\nw zadaniu tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury),\nczęściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre\nargumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.\nWypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu\nlub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nuzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi.\nNależy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego\nprzedstawienia stanowiska i uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie\nuporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze\nsobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\nstosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności,\nczęściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi\npojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\nniestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nH. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości\ntekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego\ni klasyfikacja błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTemat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja\npraca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.\n(Krzysztof Kamil Baczyński, Piosenka)\nWskazówki do tematu 2.\nKoncepcja interpretacyjna musi być widoczna w pracy, choć nie musi być wyrażona\nw formie tezy, może wynikać pośrednio z wywodu.\nPrzywołany przez zdającego kontekst powinien być sfunkcjonalizowany (nawiązujący\ndo tekstu i pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie wystarczy samo wskazanie lub\nhasłowe odwołanie się do niego.\nProste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) utworu nie jest jego interpretacją.\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie\nzawartych w nich informacji.\nZdający:\n1.1) odczytuje sens całego tekstu [ ];\n1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych\ntekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte.\nII. Analiza i interpretacja tekstów\nkultury.\nZdający:\n1.2) określa problematykę utworu;\n2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania\nświata przedstawionego i bohatera ([…] sytuacja\nliryczna […]);\n3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu\nkonteksty […];\n3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych\nmotywów w różnych utworach literackich.\nIII. Tworzenie wypowiedzi.\nZdający:\n1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [ ]\n([…] interpretacja utworu literackiego [ ])\nzgodnie z podstawowymi regułami jego\norganizacji, przestrzegając zasad spójności\nznaczeniowej i logicznej;\n1.2) przygotowuje wypowiedź (wybiera [ ]\nodpowiedni układ kompozycyjny, analizuje\ntemat, wybiera formę kompozycyjną, […]\ndobiera właściwe słownictwo);\n1.3) tworzy samodzielną wypowiedź\nargumentacyjną według podstawowych zasad\nlogiki i retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera\nargumenty, porządkuje je, hierarchizuje,\ndokonuje ich selekcji pod względem\nużyteczności w wypowiedzi, podsumowuje,\ndobiera przykłady ilustrujące wywód myślowy,\nprzeprowadza prawidłowe wnioskowanie).\nKryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA\nKoncepcja\ninterpretacyjna\nB\nUzasadnienie\ntezy\ninterpretacyjnej\nC\nPoprawność\nrzeczowa\nD\nZamysł\nkompozycyjny\nE\nSpójność\nlokalna\nF\nStyl tekstu\nG\nPoprawność\njęzykowa\nH\nPoprawność\nzapisu\n9\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nspójna\ni obejmująca\nsensy\nniedosłowne\n15\nUzasadnienie\ntrafne\ni pogłębione\n4\nBrak błędów\nrzeczowych","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"4","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-2)\nKtóre ze sformułowań zacytowanych z tekstu Adama Zemełki to przykłady słownictwa\nneutralnego, a które - wartościującego? Wpisz każde ze sformułowań w odpowiednie\nmiejsce w tabeli.\nżarówka elektryczna odwaga twórcza ludzkie doświadczenia\nstany emocjonalne nowatorski pomysł\nSłownictwo neutralne\nSłownictwo wartościujące","answer":null,"answer_text":"4.\nUjednolicenie zapisu (małą literą)\nprzymiotników tworzonych od nazw\nosobowych, bez względu na to, czy ich\ninterpretacja jest dzierżawcza (odpowiadają\nna pytanie czyj?), czy też jakościowa\n(odpowiadają na pytanie jaki?).\ndramat szekspirowski, epoka\nzygmuntowska, koncert\nchopinowski, koncepcja\nkartezjańska, filozofia sokratejska,\ndialogi platońskie, wiersz\nmiłoszowski\nUwaga! Przymiotniki tworzone od imion (rzadziej\nod nazwisk) zakończone na -owy, -in (-yn), -ów\nbędą mogły być zapisywane małą lub wielką literą.\npoezja miłoszowa lub poezja\nMiłoszowa, zosina lalka lub Zosina\nlalka, jacków dom lub Jacków dom\nPISOWNIA ŁĄCZNA I ROZDZIELNA","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"5","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-3)\nNapisz streszczenie tekstu Adama Zemełki, liczące 40-60 wyrazów.\nEPOP-P1_100\nTekst 2.\nMonika Gołda\nDlaczego my mamy herbatę?\nNiemcy mają Tee, Francuzi - thé, Anglicy - tea, Norwedzy, Szwedzi, Duńczycy\ni Islandczycy - te. Z kolei Rosjanie piją czaj. Skąd my wzięliśmy swoją herbatę?\nPo pierwsze, myli się ten, kto bierze czaj (pol. herbata) za rdzennie rosyjskie słowo.\nW istocie ma ono chiński rodowód, tak jak i nasza herbata, a raczej część tego wyrazu.\nPo drugie, czaj i herbata wywodzą się od chińskich słów oznaczających herbatę, które\nzapisywane są tym samym znakiem. Ten znak jest różnie czytany w zależności od dialektu.\nW północnych dialektach - mandaryńskim i kantońskim - brzmi jak cha, w południowym\ndialekcie hokkien - jak te. Wariant cha stał się źródłem rosyjskiej nazwy czaj, a wariant te\njest obecny w polskim wyrazie herbata jako ostatnia sylaba ta. Rzeczownik herbata jest więc\nosobliwą łacińsko-chińską hybrydą, zapożyczoną prawdopodobnie z holenderskiej handlowej\nnazwy herbaty herba thee.\nHistoria holenderskiego thee sięga początków XVII wieku i wiąże się z debiutem herbaty\njako napoju na kontynencie europejskim. To właśnie Holendrzy pierwsi przywieźli do Europy,\ndrogą morską, herbatę w postaci suszu, a wraz z nim znaną nam już południowochińską\nnazwę herbaty te. Tę nazwę przejęły języki zachodnioeuropejskie, a za ich pośrednictwem -\nliczne inne języki świata.\nPoczątkowo w Europie herbaty nie traktowano jako napoju, który można pić dla samej\nprzyjemności, lecz uważano ją za środek leczniczy. W naszym kraju herbatę długo można\nbyło kupić jedynie w aptekach i postrzeganie jej jako zioło niewątpliwie wpłynęło na to, że\nw jej polskiej nazwie jest też łacińskie herba (pol. zioło).\nKiedyś mieliśmy nawet specjalne słowa nazywające miłośnika i miłośniczkę herbaty:\nherbaciarz i herbaciarka. O ile z herbaciarzem wciąż się możemy zetknąć w takim\nznaczeniu, o tyle herbaciarka zaczęła oznaczać coś innego: drewniane pudełko\nz przegródkami na herbatę w saszetkach. W połowie XIX wieku miłośnika herbaty określano\nrównież słowem herbatnik. Później tym słowem zaczęto nazywać naczynie do zaparzania\nherbaty. W takim znaczeniu herbatnik też się jednak nie utrzymał, został wyparty przez\nrosyjski czajnik. Powodem, dla którego zamieniliśmy herbatnik na czajnik, mogło być to, że\nten pierwszy był wyrazem polisemicznym, czyli można mu było przypisać więcej niż jedno\nznaczenie.\nSukcesu wyrazu czajnik w polszczyźnie nie powtórzył wyraz czaj. Nasi przodkowie nie\nczuli jednak potrzeby zamiany herbaty na czaj po tym, jak zamienili herbatnik na czajnik.\nNiemniej rosyjskie czaj zdołało przeniknąć do mowy Polaków i jest obecne do dziś\nw polszczyźnie gwarowej oraz slangowej. U mnie w domu tym słowem nazywało się zbyt\nmocną, niesmaczną herbatę.\nNa podstawie: Monika Gołda, Niemcy piją „Tee”, Anglicy - „tea”, Szwedzi - „te”. Dlaczego my mamy herbatę?,\n„Słówka. Magazyn o języku” 2023, www.wyborcza.pl\nEPOP-P1_100","answer":null,"answer_text":"5.\nWprowadzenie rozdzielnej pisowni cząstek\n-bym, -byś, -by, -byśmy, -byście ze\nspójnikami.\nZastanawiam się, czy by nie\npojechać w góry.\n6.\nUstanowienie pisowni łącznej nie-\nz imiesłowami odmiennymi\n(bez względu na interpretację znaczeniową:\nczasownikową lub przymiotnikową), tj.\nzniesienie wyjątku zezwalającego na\n„świadomą pisownię rozdzielną”.\nniemający, nieprzytomny","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"true_false","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-2)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Moniki Gołdy.\nZaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nWyraz herbata i wyraz czaj pochodzą z języka chińskiego.\nP\nF\nWyrazu czaj używa się w polszczyźnie terytorialnej i środowiskowej.\nP\nF\nWyraz herbaciarz jest wyrazem pochodnym od wyrazu herbata.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"6 Kompozycja\nfunkcjonalna\n2\nPełna\nspójność\nwypowiedzi\nlub\nnieznaczne\nzaburzenia\nspójności\n4\nStyl\nstosowny\n6\nBrak błędów\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n4\nZapis\nw pełni\npoprawny\nlub nieliczne\nbłędy\nnierażące\n6\nKoncepcja\nniesprzeczna\nz utworem,\nale niespójna\ni/lub obejmująca\nw większości\nznaczenia\ndosłowne\n10\nUzasadnienie\ntrafne, ale\nniepogłębione\n2\nNie więcej\nniż jeden\nbłąd rzeczowy\n3\nZaburzenia\nfunkcjonalności\nkompozycji\n1\nZnaczne\nzaburzenia\nspójności\n2\nStyl\nczęściowo\nstosowny\n3\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n2\nLiczne błędy\nnierażące\nlub nieliczne\nbłędy rażące\n3\nKoncepcja\nczęściowo\nsprzeczna\nz utworem\n5\nUzasadnienie\nczęściowo\ntrafne\n0\nBrak koncepcji\nlub koncepcja\ncałkowicie\nsprzeczna\nz utworem\n0\nBrak trafnych\nargumentów\nuzasadniających\ninterpretację\n0\nBłędy\nrzeczowe\n0\nBrak zamysłu\nkompozycyjneg\no\n0\nWypowiedź\nniespójna\n0\nStyl\nniestosowny\n0\nLiczne błędy\nrażące\n0\nLiczne błędy\nrażące\nUwagi.\n1) Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\n2) Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B - 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.\n3) Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.\n4) Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę - zdający otrzymuje 0 punktów.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nObjaśnienia dotyczące kryteriów oceny interpretacji utworu poetyckiego\nA. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest pomysłem na jego odczytanie\n(wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest\nspójna, a także czy zdający dociera do sensów niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.\nKoncepcja może być:\nczęściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje potwierdzenie w tekście.\ncałkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje potwierdzenia w tekście.\nspójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.\nniespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe (np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania\ncałościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu\n(niesprzeczne z interpretowanym utworem).\nBrak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) - praca nie jest interpretacją,\na np. streszczeniem. Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej wymowy.\nB. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.\nUzasadnienie może być:\ntrafne, jeśli zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty za odczytaniem sensu utworu. Argumenty muszą wynikać\nze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i treści tekstu.\nczęściowo trafne, jeśli w pracy - oprócz argumentów niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających ze sfunkcjonalizowanej analizy -\nzostał sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.\npogłębione, jeśli znajduje potwierdzenie nie tylko w tekście, ale także w kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim,\nfilozoficznym, kulturowym). Uczeń powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego pojawienie się.\nniepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu albo tylko z kontekstu. Wszystkie argumenty muszą być\nsfunkcjonalizowane.\nC. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na\nkoncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.\nBłąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu\ninterpretacyjnego przywołanego przez zdającego.\nD. Kompozycja jest oceniana ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z wybranym przez ucznia\ngatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione - językowo i graficznie - części pracy oraz akapity\nniezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity\nsą logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).\nKompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści\ni realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest\nfunkcjonalna.\nE. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim\nsąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych\nze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).\nF. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.\nStyl uznaje się za:\nstosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku\nwypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne\nodstępstwa od stosowności.\nczęściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np.\nw wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.\nMieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.\nniestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.\nStyl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.\nG. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,\nfleksyjnych i stylistycznych.\nBłąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,\nw jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub\nskładniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.\nH. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości\ntekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub\ninterpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego\ni klasyfikacja błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUSTALENIA DOTYCZĄCE BŁĘDÓW ORTOGRAFICZNYCH W PRACACH\nMATURALNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO\nW latach 2026-2030 poprawne jest stosowanie przez zdającego zarówno pisowni zgodnej\nz zasadami ortografii obowiązującymi do 31 grudnia 2025 r., jak i pisowni zgodnej\nz zasadami wprowadzonymi od 1 stycznia 2026 r. Zdający zachowa poprawność pisowni,\njeżeli wybierze jedną z norm dla pisowni określonego wyrazu i będzie stosował ją\nkonsekwentnie w całym tekście. Egzaminator zaznaczy błąd ortograficzny tylko wtedy, gdy\nw tej samej pracy ten sam wyraz zostanie zapisany na dwa różne sposoby\n(np. raz Białostoczanin, a raz białostoczanin).\nKomisja Dydaktyczna Rady Języka Polskiego ustaliła, że podstawą podziału błędów\nortograficznych na błędy rażące i błędy drugorzędne są reguły ortograficzne. Do błędów\nortograficznych rażących zaliczono:\n- błędy w zakresie pisowni wyrazów z ó-u, rz-ż (w tym wyjątki od pisowni rz\npo spółgłoskach), ch-h;\n- błędy w zakresie pisowni nie z różnymi częściami mowy;\n- błędy pisowni zakończeń -ji, -ii, -i;\n- błędy w pisowni wielką i małą literą (z wyjątkiem pisowni przymiotników\ndzierżawczych);\n- błędy w zakresie pisowni cząstki -by z osobowymi formami czasownika;\n- błędy w zapisie przedrostków roz-, bez-, wes-, wz-, ws-;\n- błędy w pisowni nosówek (ą, ę) oraz połączeń om, on, em, en.\nPozostałe odstępstwa od reguł ortograficznych, w tym m.in.: pisownię wyrażeń\nprzyimkowych, dzielenie wyrazów przy przenoszeniu do nowej linii, pisownię zakończeń\n-ski, -cki, -dzki, -stwo, -wstwo; pisownię przedrostków z-, s-, ś-; pisownię -by z pozostałymi\nczęściami mowy postanowiono traktować jako błędy drugorzędne.\nUSTALENIA DOTYCZĄCE BŁĘDÓW INTERPUNKCYJNYCH W PRACACH\nMATURALNYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO\n1. Rażące błędy interpunkcyjne:\na) postawienie jakiegokolwiek znaku interpunkcyjnego na początku wiersza\nb) brak znaku interpunkcyjnego (głównie: kropki, wykrzyknika, pytajnika) na końcu\nwypowiedzenia pojedynczego lub złożonego\nc) pominięcie przecinka w wypowiedzeniu złożonym, w którym części składowe są\npołączone bezpośrednio (np. On idzie do kina, ja zostaję w domu.)\nd) pominięcie przecinka w wypowiedzeniu złożonym podrzędnie - przed spójnikiem\n(również z przyimkiem), zaimkiem, a także przed częścią nadrzędną (np. Idź tam,\ndokąd ci każą.)\ne) pominięcie przecinka przed imiesłowem zakończonym na -ąc, -szy\nf) pominięcie pierwszego przecinka (lub obu) w wypowiedzeniu złożonym podrzędnie\nz częścią składową wplecioną (z tzw. zdaniem albo wyrażeniem wtrąconym) (np.\nAuto, które oglądał, było za drogie.)\ng) w wypowiedzeniu złożonym współrzędnie - pominięcie przecinka przed spójnikami\nprzeciwstawnymi, wynikowymi, synonimicznymi (czyli włącznymi), np. ale, lecz,\njednak, więc, dlatego, czyli, to jest, to znaczy, a także postawienie przecinka przed\nspójnikami łącznymi, rozłącznymi, wyłączającymi, np. i, oraz, albo, lub, ani, ni. Te\nsame przepisy obowiązują w wypowiedzeniu pojedynczym - między składnikami\npołączonymi spójnikami\nh) pominięcie przecinka w zdaniu złożonym porównawczym (np. Jest mądrzejszy, niż\nmyślałam.)\ni) postawienie dwukropka, przecinka lub średnika po skrócie, po którym należy\npostawić kropkę, także po takim skrócie, po którym kropki się nie stawia\nj) brak kropki po skrócie, po którym należy ją postawić, lub postawienie kropki po\nskrócie, po którym jej się nie stawia\nk) brak przecinka między jednorodnymi (równorzędnymi) składnikami (częściami\nzdania) szeregu, którego części składowe nie są połączone spójnikami, a także brak\nspójnika między składnikami powtórzonymi (np. Kupiła w sklepie mąkę, cukier i inne\nprodukty.)\nl) brak dwukropka przed przytoczeniem cudzych lub własnych słów\nm) brak dwukropka przy wymienianiu tytułu dzieła, nazwy, terminu, jeżeli nie są one\nw tekście w inny sposób wyróżnione (np. kursywą lub cudzysłowem)\nn) brak myślnika (otwierającego i zamykającego), ujmującego wyrazy lub\nwypowiedzenia wtrącone (Uwaga: tę samą funkcję pełnią nawiasy albo przecinki)\no) brak myślników (lub myślnika) wydzielających człony wtrącone w cytowany tekst oraz\ntekst odautorski w partiach dialogowych\np) brak cudzysłowu w tytułach publikacji, cytowanych wyrazach, zdaniach\ni wyrażeniach, jeżeli nie są one wyróżnione inaczej (np. kursywą).\n2. Trzy błędy interpunkcyjne drugorzędne liczone są jako jeden błąd rażący.\nINFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA PRAC Z JĘZYKA POLSKIEGO UCZNIÓW ZE\nSTWIERDZONYMI DYSFUNKCJAMI\nW pracy maturalnej z języka polskiego autorstwa zdającego, u którego stwierdzono dysleksję\ni dysortografię, nie należy uwzględniać w ocenie następujących błędów:\na) zmienionej kolejności liter w wyrazach,\nb) wstawionych dodatkowo liter w wyrazie, opuszczonych lub przestawionych liter,\nc) opuszczonego początku lub końca wyrazu,\nd) występowania w wyrazach głosek dźwięcznych zamiast bezdźwięcznych i odwrotnie,\ne) mylenia głosek „i” i „j”, głosek nosowych z końcówką fleksyjną, np.: ę-em, ą-om,\nf) mylenia przedrostków z przyimkami, np.: pode szły; błędnego zapisywania przyimków\nz rzeczownikami i przysłówkami, np.: wklasie, zachwilę, napewno,\ng) niewłaściwego zapisu spółgłosek miękkich, np.: rosinie zamiast rośnie, skosiny\nzamiast skośny,\nh) błędnego stosowania lub niestosowania znaków interpunkcyjnych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZASADY PISOWNI POLSKIEJ ZMIENIONE OD 1 STYCZNIA 2026 ROKU\nLp.\nZasada pisowni polskiej od 1.01.2026 r.\nPrzykłady\nWIELKIE I MAŁE LITERY\n1. W zakresie użycia wielkich liter w nazwach własnych:\na) w nazwach komet wprowadzenie zapisu\nwszystkich członów wielką literą\nKometa Halleya, Kometa Enckego\nb)\nw nazwach obiektów przestrzeni publicznej\nwprowadzenie pisowni wielką literą stojącego\nna początku wyrazu aleja, brama, bulwar,\nosiedle, plac, park, kopiec, kościół, klasztor,\npałac, willa, zamek, most, molo, pomnik,\ncmentarz (przy utrzymaniu pisowni małą literą\nwyrazu ulica)\nulica Józefa Piłsudskiego\nAleja Róż, Brama Warszawska,\nPlac Zbawiciela, Park Kościuszki,\nKopiec Wandy, Kościół Mariacki,\nPałac Staszica, Zamek Książ,\nMost Poniatowskiego,\nPomnik Ofiar Getta,\nCmentarz Rakowicki\nc)\nwprowadzenie pisowni wielką literą\nwszystkich członów (oprócz przyimków\ni spójników oraz wyrażeń typu imienia)\nw wielowyrazowych nazwach lokali\nusługowych i gastronomicznych\noraz instytucji kultury\nKawiarnia Literacka, Kino Charlie,\nApteka pod Orłem, Hotel pod\nRóżą, Zajazd u Kmicica,\nPierogarnia Krakowiacy,\nTeatr Wielki\nUwaga! Jeśli wyrazy bar, apteka, hotel uznaje się\nza określenia rodzajowe, można je zapisywać małą\nliterą.\nbar Flisak, apteka Pod Orłem\nd)\nwprowadzenie pisowni wielką literą\nwszystkich członów (oprócz przyimków\ni spójników oraz wyrazów typu imienia)\nw nazwach orderów, medali, odznaczeń,\nnagród i tytułów honorowych.\nNagroda Nobla, Nagroda\nArtystyczna Miasta Lublin, Nagroda\nRektora za Wybitne Osiągnięcia\nNaukowe, Ambasador\nPolszczyzny, Nagroda im. Jana\nKarskiego i Poli Nireńskiej\nUwaga! Jeśli wyrazy typu: medal, nagroda,\nodznaka uznaje się za określenia rodzajowe,\nktóre poprzedzają nazwę własną, można je\nzapisywać małą literą.\nnagroda Polskie Noble,\nmedal Za Zasługi dla Pożarnictwa\n2.\nWprowadzenie pisowni wielką literą nazw\nmieszkańców miast i ich dzielnic, osiedli\ni wsi.\nWarszawianin, Zgierzanin,\nOchocianka, Mokotowianin\nUwaga! Dopuszczenie alternatywnego zapisu\n(małą lub wielką literą) nieoficjalnych nazw\netnicznych.\nkitajec lub Kitajec, jugol lub Jugol,\nangol lub Angol, żabojad lub Żabojad,\nszkop lub Szkop, makaroniarz lub\nMakaroniarz\n3.\nWprowadzenie pisowni wielką literą nie tylko\nnazw firm, marek i modeli wyrobów\nprzemysłowych, lecz także pojedynczych\negzemplarzy tych wyrobów.\nsamochód marki Ford, pod oknem\nzaparkował czerwony Ford","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-2)\nNa podstawie tekstu Moniki Gołdy wymień dwa powody obecności łacińskiego wyrazu\nherba w polskim wyrazie herbata.","answer":null,"answer_text":"7.\nWprowadzenie\nłącznej pisowni członu pół- w wyrażeniach\nokreślających jedno pojęcie\noraz\npisowni z łącznikiem w połączeniu typu:\npół-Polka, pół-Francuzka (odniesionym do\nosoby będącej w połowie Polką, w połowie\nFrancuzką).\npółżartem, półserio; półzabawa,\npółnauka; półspał, półczuwał\npół-Polka, pół-Francuzka","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-1)\nNa które pytanie zawarto odpowiedź w akapicie 3. tekstu Moniki Gołdy? Zaznacz\nwłaściwą odpowiedź, wybraną spośród podanych A-D.\nA. Co oznacza wyraz czaj?\nB. Jak zmieniało się znaczenie wyrazu herbatnik?\nC. Kiedy w Europie po raz pierwszy napito się herbaty?\nD. Jakie słowo zostało zastąpione w polszczyźnie wyrazem czajnik?\nEPOP-P1_100","answer":null,"answer_text":"8.\nWprowadzenie jednolitej łącznej pisowni\ncząstek niby-, quasi- z wyrazami\nzapisywanymi małą literą\nprzy\nzachowaniu pisowni z łącznikiem przed\nwyrazami zapisywanymi wielką literą.\nnibyartysta, nibyromantycznie;\nquasiopiekun, quasinauka,\nquasipostępowy\nniby-Polak, quasi-Anglia","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-2)\nJaka funkcja tekstu dominuje w pierwszym zdaniu artykułu Moniki Gołdy? Zaznacz\nwłaściwą odpowiedź, wybraną spośród podanych A-D. Uzasadnij swój wybór.\nA. Ekspresywna.\nB. Impresywna.\nC. Perswazyjna.\nD. Informatywna.\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"9.\nWprowadzenie łącznej pisowni nie-\nz przymiotnikami i przysłówkami\nodprzymiotnikowymi bez względu na\nkategorię stopnia, a więc także w stopniu\nwyższym i najwyższym.\nniemiły, niemilszy, nienajmilszy;\nnielepiej, nieprędzej, nienajlepiej,\nnienajstaranniej","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/10","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (0-1)\nZ 2. akapitu tekstu Moniki Gołdy wypisz synonim wyrazu pochodzenie.","answer":null,"answer_text":"10. W zakresie pisowni prefiksów:\na)\nuzupełnienie reguły ogólnej: w języku polskim\nprzedrostki - rodzime i obce - pisze się\nłącznie z wyrazami zapisywanymi małą literą.\nJeśli wyraz zaczyna się od wielkiej litery,\nmożliwa jest pisownia z łącznikiem\nlub rozdzielna\nsuper-Europejczyk\nalbo\nsuper Europejczyk\nb)\ndopuszczenie rozdzielnej pisowni z wyrazami\nzapisywanymi małą literą cząstek takich jak\nsuper-, ekstra-, eko-, wege-, mini-, maksi-,\nmidi-, mega-, makro-, które mogą\nwystępować również jako samodzielne wyrazy.\nminiwieża lub mini wieża\nsuperpomysł lub super pomysł\nekstrazarobki lub ekstra zarobki","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"},{"id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"11","points":1,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-1)\nCzy wyraz herbata jest wyrazem polisemicznym? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się\ndo tekstu Moniki Gołdy.\nEPOP-P1_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nJĘZYK POLSKI\nPoziom podstawowy\nTest\nFormuła 2015\nJĘZYK POLSKI\nPoziom podstawowy\nTest\nFormuła 2015\nJĘZYK POLSKI\nPoziom podstawowy\nTest\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"11.\nDopuszczenie w parach wyrazów\nrównorzędnych, podobnie lub identycznie\nbrzmiących, występujących zwykle razem,\ntrzech wersji pisowni:\n- z łącznikiem\n- z przecinkiem\n- rozdzielnie.\ntuż-tuż; trzask-prask; bij-zabij;\ntuż, tuż; trzask, prask; bij, zabij;\ntuż tuż; trzask prask; bij zabij\nEwa Kołodziejek, Danuta Krzyżyk, Aldona Skudrzyk, Barbara Sobczak, Mały słownik ortograficzny. Nowe reguły\npisowni 2026, Warszawa 2025.\nRada Języka Polskiego przy Prezydium PAN, Zasady pisowni i interpunkcji polskiej, Warszawa 2024.","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2026-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura · czerwiec 2026 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura"}]}