{"paper":{"id":"m34-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny","subject":"m34","category":"egzamin-zawodowy","year":2019,"month":"styczen","level":null,"variant":null,"exam_pdf":"m34-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/m34-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny.pdf","key_pdf":"m34-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny-zasady-oceniania/m34-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny-zasady-oceniania.pdf","question_count":1,"source_label":"M34 · Egzamin zawodowy · styczeń 2019","subject_label":"m34","category_label":"Egzamin zawodowy"},"questions":[{"id":"m34-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE","paper_id":"m34-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny","number":"PE","points":null,"ptype":"open","subject":"m34","category":"egzamin-zawodowy","year":2019,"month":"styczen","level":null,"text":"Zadanie egzaminacyjne\nPlanuje się wiercenie otworu eksploatacyjnego do głębokości 1800 m zgodnie z załączonym projektem\ngeologiczno-technicznym otworu.\nOblicz gęstości płuczek wiertniczych, które będą używane w procesie wiercenia, przy założeniu, że naddatek\nciśnienia\nhydrostatycznego\nnad\nciśnieniem\nzłożowym\npodczas\nwiercenia\nbędzie\nwynosił\nS = 0,6 MPa/1000 m.\nOblicz maksymalne ciśnienia głowicowe oraz określ liczbę zamknięć głowic przeciwerupcyjnych, które będą\nużywane w procesie wiercenia zakładając, że dolny korpus więźby rurowej będzie zamontowany na\nkolumnie prowadnikowej rur okładzinowych.\nZaprojektuj zestawy uzbrojenia wylotu otworu wiertniczego, które będą używane w procesie wiercenia.\nSporządź zestawienie rur okładzinowych planowanych do zapuszczenia do otworu wiertniczego wraz\nz podaniem ich ciężaru, uwzględniając wyporności płuczek, które będą stosowane w procesie wiercenia.\nPROJEKT GEOLOGICZNO-TECHNICZNY OTWORU\nUwaga: w procesie wiercenia nie przewiduje się wypływu siarkowodoru.\nWYCIĄG z ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI\nz dnia 25 kwietnia 2014 r.\nw sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu zakładów górniczych\nwydobywających kopaliny otworami wiertniczymi.\n§ 74.\n1. Ciśnienie robocze poszczególnych elementów przeciwerupcyjnego wyposażenia wylotu otworu\nprzewidzianego na dany interwał otworu wiertniczego jest większe od maksymalnego spodziewanego\nciśnienia głowicowego w tym interwale.\n2. Wielkość największego ciśnienia głowicowego dla danego poziomu zbiornikowego ustala się według\nwzoru:\nPmax = A · H · q, MPa\ngdzie poszczególne symbole oznaczają:\nPmax - największe spodziewane ciśnienie głowicowe poziomu zbiornikowego, MPa\nH - głębokość zalegania złoża (poziomu zbiornikowego), m\nq - gradient ciśnienia złożowego rozpatrywanego poziomu, MPa/m\nA - współczynnik korekcyjny określony w poniższej tabeli:\n§ 75.\n1. Wylot otworu wiertniczego wyposaża się w głowicę przeciwerupcyjną z co najmniej czterema\nzamknięciami, z których jedno jest zamknięciem uniwersalnym, w przypadku prowadzenia prac\nwiertniczych w warunkach zaliczonych do:\n1. klasy A zagrożenia erupcyjnego;\n2. pierwszej lub drugiej kategorii zagrożenia siarkowodorowego.\n2. W przypadkach niewymienionych w ust. 1 wylot otworu wiertniczego wyposaża się w głowicę\nprzeciwerupcyjną z co najmniej trzema zamknięciami, z których jedno jest zamknięciem uniwersalnym.\n3. Suwakowa głowica przeciwerupcyjna powinna posiadać szczęki odpowiadające każdej średnicy\nstosowanego przewodu wiertniczego.\n4. W przypadku prowadzenia robót wiertniczych w warunkach zaliczonych do klasy B zagrożenia\nerupcyjnego bez zagrożenia siarkowodorowego kierownik ruchu zakładu może dopuścić wyposażenie\nwylotu otworu wiertniczego w głowicę przeciwerupcyjną z co najmniej dwoma zamknięciami.\n5. Dopuszcza się zastosowanie głowicy uniwersalnej o ciśnieniu roboczym o jeden stopień niższym od\nwymaganego ciśnienia roboczego głowic suwakowych.\nROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA\nz dnia 29 stycznia 2013 r.\nw sprawie zagrożeń naturalnych w zakładach górniczych\n(wyciąg)\n§ 35.\n1. W zakładach górniczych wydobywających ropę naftową lub gaz ziemny oraz zakładach prowadzących\nroboty geologiczne służące poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż tych kopalin ustala się dwie klasy\nzagrożenia erupcyjnego.\n2. Otwory przewidziane do wiercenia, otwory wiercone, otwory odwiercone oraz odwierty są\nprzestrzeniami, które w zakładach górniczych wydobywających ropę naftową lub gaz ziemny oraz\nzakładach prowadzących roboty geologiczne służące poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż tych kopalin\npodlegają zaliczeniu do jednej z dwóch klas zagrożenia erupcyjnego.\n3. Do klasy A zagrożenia erupcyjnego zalicza się:\n1) otwór w przestrzeni nierozpoznanej geologicznie i nierozpoznanej charakterystyce złożowej;\n2) otwór w przestrzeni rozpoznanej geologicznie o gradiencie ciśnienia złożowego większym niż\n0,13 MPa/10 m;\n3) każdy otwór, jeżeli w jego nieorurowanej części zalegają poziomy o ciśnieniu złożowym o wartości\nzbliżonej do wartości ciśnienia szczelinowania innych skał występujących w tej części otworu;\n4) odwiert o gradiencie ciśnienia złożowego większym niż 0,13 MPa/10 m.\n4. Do klasy B zagrożenia erupcyjnego zalicza się:\n1) otwór w przestrzeni rozpoznanej geologicznie i rozpoznanej charakterystyce złożowej,\n2) odwiert w przestrzeni rozpoznanej geologicznie i rozpoznanej charakterystyce złożowej\n- jeżeli gradient ciśnienia złożowego nie jest większy niż 0,13 MPa/10 m.\n§ 38.\n1. W zakładach górniczych wydobywających ropę naftową lub gaz ziemny oraz zakładach prowadzących\nroboty geologiczne służące poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż tych kopalin ustala się cztery\nkategorie zagrożenia siarkowodorowego.\n2. Otwór oraz odwiert o rozpoznanej wydajności wypływu ropy naftowej lub gazu ziemnego oraz\nrozpoznanej koncentracji siarkowodoru w ropie naftowej lub gazie ziemnym są przestrzeniami, które w\nzakładach górniczych wydobywających ropę naftową lub gaz ziemny oraz zakładach prowadzących\nroboty geologiczne służące poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż tych kopalin podlegają zaliczeniu do\njednej z czterech kategorii zagrożenia siarkowodorowego.\n3. Do I kategorii zagrożenia siarkowodorowego zalicza się otwór lub odwiert, z których wypływ\nsiarkowodoru może mieć wydajność większą niż 120 m3/min.\n4. Do II kategorii zagrożenia siarkowodorowego zalicza się otwór lub odwiert, z których wypływ\nsiarkowodoru może mieć wydajność większą niż 18 m3/min, lecz nie większą niż 120 m3/min.\n5. Do III kategorii zagrożenia siarkowodorowego zalicza się otwór lub odwiert, z których wypływ\nsiarkowodoru może mieć wydajność większą niż 6 m3/min, lecz nie większą niż 18 m3/min.\n6. Do IV kategorii zagrożenia siarkowodorowego zalicza się otwór lub odwiert, wokół których jest\nmożliwe powstanie stężenia siarkowodoru o wartości większej niż 5 ppm, a wypływ siarkowodoru z tego\notworu lub odwiertu może mieć wydajność nie większą niż 6 m3/min.\nZAKRESY CIŚNIENIOWE WYPOSAŻENIA PRZECIWERUPCYJNEGO\nWYKAZ ELEMENTÓW UZBROJENIA WYLOTU OTWORU WIERTNICZEGO\nOznaczenie klasy\n2M\n3M\n5M\n10M\n15M\n20M\nMaksymalne\nciśnienie\nrobocze\npsi\n2000\n3000\n5000\n10000\n15000\n20000\nMPa\n14\n21\n35\n70\n104\n140\nbar\n138\n207\n345\n689\n1034\n1379\nWIĘŹBY RUROWE KLINOWE DWUKADŁUBOWE (DWUSEGMENTOWE)\nCiśnienie robocze\nMPa/psi\nKadłuby (segmenty)\nprzelot - ciśnienie\nOrurowanie\ndolny\ngórny\n21 / 3000\n13⅝” - 21\n13⅝” x 11” - 21\n13⅜” x 9⅝” x 7”\n35 / 5000\n13⅝” - 21\n13⅝” x 11” - 35\n13⅜” x 9⅝” x 7”\nŁĄCZNIKI DWUKOŁNIERZOWE Z ODPROWADZENIAMI\nCiśnienie robocze\nMPa/psi\nPrzelot\n21 / 3000\n13⅝” x 13⅝”\n21 / 3000\n13⅝” x 11”\n35 / 5000\n11” x 11”\nGŁOWICE PRZECIWERUPCYJNE DWUSZCZĘKOWE\nCiśnienie robocze\nMPa/psi\nRozmiar\n21 / 3000\n13⅝”\n21 / 3000\n11”\n35 / 5000\n13⅝”\n35 / 5000\n11”\nGŁOWICE PRZECIWERUPCYJNE UNIWERSALNE\nCiśnienie robocze\nMPa/psi\nRozmiar\n21 / 3000\n13⅝\n21 / 3000\n11”\n35 / 5000\n13⅝\n35 / 5000\n11”\nDANE TECHNICZNE RUR OKŁADZINOWYCH\nW obliczeniach należy przyjąć:\n przyśpieszenie ziemskie = 10,0 m/s2\n gęstość stali = 7850 kg/m3\nWzory do wykorzystania w obliczeniach:\ngdzie:\nρpł - gęstość płuczki wiertniczej, kg/m3\nPH - ciśnienie hydrostatyczne słupa płuczki wiertniczej w otworze (z naddatkiem S), MPa\nH - przyjęta głębokość, m\ng - przyspieszenie ziemskie, m/s2\ngdzie:\nKw - współczynnik wypornościowy płuczki wiertniczej\nρpł - gęstość płuczki wiertniczej, kg/m3\nρst - gęstość stali z której wykonane są rury okładzinowe, kg/m3\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.\nOcenie podlegać będą 4 rezultaty:\n gęstości płuczek wiertniczych, które będą używane w procesie wiercenia wraz z obliczeniami - tabela 1,\n maksymalne ciśnienia głowicowe oraz klasy ciśnieniowe i liczba zamknięć głowic przeciwerupcyjnych\nwraz z obliczeniami - tabela 2,\n projekt zestawów uzbrojenia wylotu otworu wiertniczego - tabela 3,\n zestawienie rur okładzinowych wraz z obliczeniami - tabela 4.\nKolumna rur\nokładzinowych\nŚrednica\nnominalna\n[cal/mm]\nŚrednica złączki\n[cal/mm]\nGrubość ścianki\n[mm]\nMasa\njednostkowa\n[kg/m]\nWstępna\n18⅝ / 473,10\n20 / 508,00\n11,05\n125,88\nProwadnikowa\n13⅜ / 339,72\n14⅜ / 365,10\n10,92\n90,78\nTechniczna\n9⅝ / 244,47\n10⅝ / 269,90\n10,03\n59,53\nEksploatacyjna\n7 / 177,80\n7⅝ / 194,50\n10,36\n43,15\nTabela 1. Gęstości płuczek wiertniczych które będą używane w procesie wiercenia\nUzupełnij po wykonaniu obliczeń.\nGęstości płuczek\nwiertniczych pod\nkolejne kolumny\nrur okładzinowych\nInterwał głębokości\n[m]\nWartość\nJednostka\nmiary\nMiejsce na obliczenia:\nTabela 2. Maksymalne ciśnienia głowicowe oraz klasy ciśnieniowe i liczba zamknięć\ngłowic przeciwerupcyjnych\nUzupełnij po wykonaniu obliczeń.\nKolumna rur\nokładzinowych, na której\nbędzie montowany zestaw\nprzeciwerupcyjny /\nśrednica nominalna\n[cal]\nMaksymalne obliczone\nciśnienia głowicowe\n[MPa]\nMinimalna klasa ciśnieniowa\ngłowic przeciwerupcyjnych\n(odpowiadająca\nobliczonemu\nmaksymalnemu ciśnieniu\ngłowicowemu)\nIlość zamknięć głowic\nprzeciwerupcyjnych\nMiejsce na obliczenia:\nTabela 3. Projekt zestawów uzbrojenia wylotu otworu wiertniczego\nKolumna rur okładzinowych,\nna której będzie montowany\nzestaw przeciwerupcyjny\nNazwa elementu zestawu\nprzeciwerupcyjnego/ciśnienie robocze\n[MPa]\nPrzelot (rozmiar)\n[cal]\nTabela 4. Zestawienie rur okładzinowych\nUzupełnij po wykonaniu obliczeń.\nNazwa kolumny rur\nokładzinowych\nDługość kolumny\n[m]\nGłębokość\n[m]\nMasa jednostkowa\n[kg/m]\nCiężar kolumny\nz uwzględnieniem\nwyporności płuczki\n[kN]\nod\ndo\nMiejsce na obliczenia:\nMiejsce na obliczenia niepodlegające ocenie","answer":null,"answer_text":"Nazwa\nkwalifikacji:\nOrganizacja i prowadzenie prac wiertniczych\nOznaczenie\nkwalifikacji:\nM.34\nNumer zadania: 01\nKod arkusza:\nM.34-01-19.01\nLp.\nElementy podlegające ocenie/kryteria oceny\nR.1\nRezultat 1: Gęstości płuczek wiertniczych, które będą używane w procesie wiercenia wraz z\nobliczeniami - tabela 1\nR.1.1\nZapisane są działania zgodne ze wzorem na ciśnienie złożowe\nR.1.2\nW działaniu dla interwału 0 - 1100 m zapisano gradient ciśnienia złożowego 0,011 MPa/m lub\n0,11 MPa/10 m oraz przyjętą przez zdającego głębokość lub poprawnie zapisano wynik\nUwaga: Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zdający podzielił interwał 0 - 1100 m na\ninterwały 0 - 75 m, 75 - 300 m i 300 - 1100 m\nR.1.3\nW działaniu dla interwału 1100 - 1800 m zapisano gradient ciśnienia złożowego 0,0125 MPa/m lub\n0,125 MPa/10 m oraz przyjętą przez zdającego głębokość lub poprawnie zapisano wynik\nR.1.4\nZapisana wartość ciśnienia złożowego dla interwału 0 - 1100 m wynika z poprawnie wykonanego\ndziałania\nUwaga: Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zdający podzielił interwał 0 - 1100 m na\ninterwały 0 - 75 m, 75 - 300 m i 300 - 1100 m\nR.1.5\nZapisana wartość ciśnienia złożowego dla interwału 1100 - 1800 m wynika z poprawnie\nwykonanego działania - obliczenia\nR.1.6\nZapisane są działania prowadzące do obliczenia ciśnienia hydrostatycznego płuczki wiertniczej\nuwzględniające naddatek ciśnienia hydrostatycznego nad złożowym 0,6 MPa/ 1000 m\nR.1.7\nZapisana wartość ciśnienia hydrostatycznego dla interwału 0 - 1100 m wynika z poprawnie\nwykonanego działania - obliczenia\nUwaga: Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zdający podzielił interwał 0 - 1100 m na\ninterwały 0 - 75 m, 75 - 300 m i 300 - 1100 m\nR.1.8\nZapisana wartość ciśnienia hydrostatycznego dla interwału 1100 - 1800 m wynika z poprawnie\nwykonanego działania - obliczenia\nR.1.9\nZapisana gęstość płuczki dla interwału 0 - 1100 m wynosi 1160 kg/m3 - za poprawną należy uznać\nwartość gęstości płuczki 1183 kg/m3 ±10 kg/m3 dla g = 9,81 m/s2\nUwaga: Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zdający podzielił interwał 0 - 1100 m na\ninterwały 0 - 75 m, 75 - 300 m i 300 - 1100 m\nR.1.10\nZapisana gęstość płuczki dla interwału 1100 - 1800 m wynosi 1310 kg/m3 - za poprawną należy\nuznać wartość gęstości płuczki 1335 kg/m3 ±10 kg/m3 dla g = 9,81 m/s2\nR.2\nRezultat 2: Maksymalne ciśnienia głowicowe oraz klasy ciśnieniowe i liczba zamknięć\ngłowic przeciwerupcyjnych wraz z obliczeniami - tabela 2.\nR.2.1\nZapisane są działania zgodne ze wzorem na maksymalne spodziewane ciśnienie głowicowe\nR.2.2\nDla obliczeń ciśnienia głowicowego pod kolumnę techniczną zapisano dane: A = 1; H = 1100 m;\nq = 0,011 MPa/m lub podstawiono do wzoru\nR.2.3\nDla obliczeń ciśnienia głowicowego pod kolumnę eksploatacyjną zapisano dane: A = 1;\nH = 1800 m; q = 0,0125 MPa/m lub podstawiono do wzoru\nR.2.4\nZapisane dopuszczalne ciśnienie głowicowe pod kolumnę techniczną wynosi 12,1 MPa lub zapisał\nwartość 9⅝” lub zapisano kolumna prowadnikowa 133/8\"\nR.2.5\nZapisane dopuszczalne ciśnienie głowicowe pod kolumnę eksploatacyjną wynosi 22,5 MPa lub\nzapisał wartość 7” lub zapisano kolumna technicza 9⅝”\nR.2.6\nKlasa ciśnieniowa elementów uzbrojenia przeciwerupcyjnego pod kolumnę techniczną min. 2 M\nR.2.7\nKlasa ciśnieniowa elementów uzbrojenia przeciwerupcyjnego pod kolumnę\neksploatacyjną min. 5 M\nR.2.8\nIlość zamknięć głowic przeciwerupcyjnych montowanych na kolumnie prowadnikowej rur\nokładzinowych: co najmniej 3 lub 2\nUwaga: dopuszcza się inne zapisy jednoznacznie określające ilość zamknięć głowic\nprzeciwerupcyjnych\nR.2.9\nIlość zamknięć głowic przeciwerupcyjnych montowanych na kolumnie technicznej rur\nokładzinowych: co najmniej 3 lub 2\nUwaga: dopuszcza się inne zapisy jednoznacznie określające ilość zamknięć głowic\nprzeciwerupcyjnych\nR.3\nRezultat 3: Projekt zestawów uzbrojenia wylotu otworu wiertniczego - tabela 3\nZestaw montowany na kolumnie prowadnikowej rur okładzinowych\nR.3.1\nDolny segment więźby rurowej / 21 MPa ; rozmiar 13⅝”\nR.3.2\nŁącznik dwukołnierzowy / 21 MPa; rozmiar 13⅝” x 13⅝”\nR.3.3\nGłowica dwuszczękowa / 21 MPa; rozmiar 13⅝”\nR.3.4\nGłowica uniwersalna / 21 MPa; rozmiar 13⅝” lub brak głowicy uniwersalnej\nZestaw montowany na kolumnie technicznej rur okładzinowych\nR.3.5\nGórny segment więźby rurowej / 35 MPa; rozmiar 13⅝” x 11”\nR.3.6\nŁącznik dwukołnierzowy / 35 MPa; rozmiar 11” x 11”\nR.3.7\nGłowica dwuszczękowa / 35 MPa; rozmiar 11”\nR.3.8\nGłowica uniwersalna / 35 MPa; rozmiar 11” lub głowica uniwersalna / 21 MPa; rozmiar 11” lub brak\ngłowicy uniwersalnej\nR.4\nRezultat 4: Zestawienie rur okładzinowych wraz z obliczeniami - tabela 4\nR.4.1\nZapisane są poprawne działania na obliczenie wartości współczynnika wypornościowego płuczki\nwiertniczej lub poprawnie wykonane obliczenia wynikające z wcześniejszych obliczeń\nR.4.2\nObliczona wartość współczynnika wypornościowego dla płuczki o gęstości 1160 kg/m3 wynosi 0,852\nwynik zapisany z dokładnością co najmniej do dwóch miejsc po przecinku\nR.4.3\nObliczona wartość współczynnika wypornościowego dla płuczki o gęstości 1310 kg/m3 wynosi 0,833\nwynik zapisany z dokładnością co najmniej do dwóch miejsc po przecinku\nR.4.4\nZapisane są poprawne działania na obliczenie ciężarów pozornych kolumn rur okładzinowych lub\npoprawnie wykonane obliczenia wynikające z wcześniejszych obliczeń\nW tabeli zapisano:\nR.4.5\nKolumna wstępna: ciężar 80,437 kN ±3 kN lub poprawny wynik wynikający\nz wcześniejszych obliczeń\nR.4.6\nKolumna prowadnikowa: ciężar 232,034 kN ±5 kN lub poprawny wynik wynikający\nz wcześniejszych obliczeń\nR.4.7\nKolumna techniczna: ciężar 557,915kN ±11 kN lub poprawny wynik wynikający\nz wcześniejszych obliczeń\nR.4.8\nKolumna eksploatacyjna; ciężar 646,991 kN ±13 kN lub poprawny wynik wynikający\nz wcześniejszych obliczeń","solution":null,"image":"img/m34-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad-PE.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"M34 · Egzamin zawodowy · styczeń 2019","subject_label":"m34","category_label":"Egzamin zawodowy"}]}