{"paper":{"id":"maturazai-lemkowski-lem-pr-2018-05","subject":"jezyk-lemkowski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":null,"key_pdf":null,"question_count":2,"source_label":"Jezyk lemkowski · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lemkowski","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"maturazai-lemkowski-lem-pr-2018-05/zad/1","paper_id":"maturazai-lemkowski-lem-pr-2018-05","number":"1","points":40,"ptype":"open","subject":"jezyk-lemkowski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\n\nТема 1. На основі даного урывка тексту передстав проблем і порозважай над ним. Выкорыстай тезу і думкы авторa і однес ся до інчых текстів культуры. Твоя працa повинна чыслити не менше як 300 слів.\n\nНестор Репела, Жый так, як я вчу, а не так - як я жыю\n\nНестор Репела\n\nЖый так, як я вчу, а не так - як я жыю\n\nЛем, Лемко, Лемковина - то тоты слова, якыма мы і почынаме тоту свою бесіду - го миліст рідности той лемківской - што найперше, а пак юж го миліст жытя того свого, нам, Лемкам - лемківского. Бо выберати ся даґде, ци то дашто робити, то тра знати найперше початок тому, а при тым передвиджувати і конец. Тым путьом то ся ма жытя наше, то-ж си тра го ним міркувати, перемышлювати, як зачати, што знати, кым быти і чым кінчыти. Бо без того не мож ся го добро выкєрувати, бо жытя пережыти - то не поле перейти. Та бо жытя - то річ тяжка і важна, та і діло трудне, а іщы мати ся го ним Чловеком - то єст преокрутна, як важніст, так і необхідніст.\n\nЧловек го достоінстві ся ма до свого рода і цілой народности і ма до того од себе штоси в собі, штоси своє, особисте вкладене. Лемко ма го тот свій рід і го того свого рода бесіду вкладену гордіст свого особистого слова ЛЕМ, чым і жыє.\n\nІ тот Лемко лем з тым словом жыє, бо лем з ним він во гордости Лемка. Та бо то і правда, же лем то ним і гордит ся преокрутні та і прикрашат си ним свою лемківску бесіду, тым словом кровно-народовым - лем. Та бо і лем то з ним заєдно, без него він, як і без хліба, не може ся обыйти і хто бы му лем повіл: Ей, ты Лемку, не гвар ЛЕМ, дам ти пятку! - О, та ЛЕМ дайте! - одповіст зараз.\n\n…Ta і през тото то слово ЛЕМ і тот нарід Карпато-Русинів Лемками ся почал величати Та гнес-ден далеко му юж до того родимого краю - Карпат, бо змушений ся мал лишыти го і піти світом, поза границі; з волі Бога і долі немилой осиротил і себе, і рід, і край свій рідний.\n\nЖытя ріжныма путями веде чловека і на каждым з тых пути обяснює му як ся тра поводити го ним і обмышлювати свій крок. Лем же не каждий чловек си тото обясніня осьвідомлює і през то жыє надійом по веліню свого жытя; а тото хтіня - веліня ся мало коли го миліст обертат. Бо кіт на пецу повіл: - Я жыю надійом - коли позерал на кобасу, што вісіла на траґарі, і мило велял си оґоном та мурликал весело. Вшытко має єден конец, а кобаса два, і през тот другій конец, по більшій части, битым ся ма, бо не зна ся того, што біда гварит: - Жый так, як я вчу, а не так - як я жыю.\n\nРіжні то з нашым народом ся ма. [ ] Єдны нич юж не знают, другы не вірят, повідают: - Што нам юж гнес з того? А я гварю - же кажды інчы народы мают гонір і любов мают, повагу до свого народа, то і мы, Русины-Лемкы, повинни сме своє поважати. Бо хто нас буде поважал і вірил нам, кєд мы своє, а тым і себе, не віриме го ся.\n\nОпамятайме ся! Майме си тыж до ся і до свого народа, до його бесіды, до його ЛЕМ - любов, повагу і пошану. Майме гонір!\n\n[Донбас, осін 1998 рока]\n\nН. Репела, Жый так, як я вчу, а не так - як я жыю, [в:] Idem, Місце при столі, Крениця-Ліґниця 2001, с. 5-6.\n\nТема 1. На основі даного урывка тексту передстав проблем і порозважай над ним. Выкорыстай тезу і думкы авторa і однес ся до інчых текстів культуры. Твоя працa повинна чыслити не менше як 300 слів.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**Wypowiedz argumentacyjna (min. 300 slow w jezyku lemkowskim) na temat: godnosc, tozsamosc i odpowiedzialnosc Lemkow za wlasne dziedzictwo kulturowe i jezykowe - na podstawie eseju Nestora Repely \"Жый так, як я вчу, а не так - як я жыю\".**\n\nPonizej przedstawiono wzorcowy plan i omowienie wypracowania dla zdajacego. Samo wypracowanie musi byc napisane w jezyku lemkowskim przez zdajacego.\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu i okreslenie problemu\n\nKrok 1: Zidentyfikuj glowny problem tekstu.\n\nNestor Repela w eseju porusza kilka scisle ze soba powiazanych problemow:\n- Tozsamosc Lemkow oparta na slowie \"ЛЕМ\" jako znaku godnosci i przynaleznosci narodowej\n- Odpowiedzialnosc jednostki za zachowanie jezyka, tradycji i pamieci o ojczyznie\n- Rozlam miedzy slowem (nauczaniem) a czynem (zyciem) - glowna teza tytulowa: \"Жый так, як я вчу, а не так - як я жыю\" to ironiczne ostrzezenie biedy\n- Niebezpieczenstwo obojentnosci i zatraty tozsamosci wsrod wspolczesnych Lemkow\n\nKrok 2: Okresl tezy i argumenty autora.\n\nTeza autora: Lemkowie powinni z godnoscia i miloscia podchodzic do swojego narodu, jezyka i slowa \"ЛЕМ\", bo kto nie szanuje wlasnego dziedzictwa, nie moze oczekiwac szacunku od innych.\n\nArgumenty w tekscie:\n- Slowo \"ЛЕМ\" jest dla Lemka jak chleb - niezbedne do zycia (\"лем то з ним заєдно, без него він, як і без хліба, не може ся обыйти\")\n- Bez swiadomosci poczatku i konca nie mozna dobrze pokierowac wlasnym zyciem (\"выберати ся даґде то тра знати найперше початок тому\")\n- Obojentnosc wobec wlasnej kultury prowadzi do zagubienia - przyklad kota patrzacego z nadzieja na kielbase, ktory wierzy w spelniene marzenia bez wysilku\n- Wezwanie do przebudzenia: \"Опамятайме ся! Майме любов, повагу і пошану\"\n\nKrok 3: Zajmij stanowisko wobec stanowiska autora.\n\nZdajacy powinien wyrazic wlasne stanowisko: zgodzic sie (z argumentami), polemizowac lub przyjac stanowisko zniuansowane. Przyklad stanowiska: \"Zgadzam sie z autorem - bez milosci do wlasnego jezyka i kultury tozsamosc narodu zamiera, co widac we wspolczesnym swiecie na wielu przykladach.\"\n\nKrok 4: Odniesc sie do innych tekstow kultury.\n\nPrzykladowe konteksty:\n- Inne teksty lemkowskiej literatury (np. wiersze Petra Murianky) pokazujace tesknote za ojczysta ziemia i troske o lemkowski jezyk\n- Biblijne przypowiesci o odpowiedzialnosci (syn marnotrawny - powrot do korzeni)\n- Literatura ogolnoslowianska lub polska o problemie zachowania tozsamosci na emigracji i po wysiedleniu (akcja Wisla 1947 jako kontekst historyczny)\n- Filozofia - Sokratyczne \"poznaj samego siebie\" jako fundament odpowiedzialnego zycia\n\n## Sposob 2 - kompozycja i styl wypracowania argumentacyjnego\n\nStruktura wzorcowej pracy:\n\n1. WSTP (ok. 50-70 slow): Wprowadzenie do problematyki - lemkowska tozsamosc jako temat literacki i egzystencjalny. Zacytuj lub przybliz tytulowe zdanie tekstu.\n\n2. PRZEDSTAWIENIE PROBLEMU - kategoria A (ok. 80-100 slow): Dokladne i pelne okreslenie problemu tekstu. Repela pisze o godnosci Lemka, o wartosci slowa \"ЛЕМ\" i o niebezpieczenstwie zycia w sprzecznosci z wlasnymi wartosciami. Bieda (nieszczczescie) mowi: nie postepuj tak jak ja - czyli: nie zyj bez honoru i bez pamieci.\n\n3. STANOWISKO I ARGUMENTACJA - kategoria B (ok. 120-150 slow): Wyraznie sformulowane stanowisko + 2-3 argumenty poparte odwolaniami do tekstu i do innych tekstow kultury. Uzyj cytatu z oryginalnego tekstu.\n\n4. ZAKONCZENIE (ok. 40-60 slow): Puenta i wniosek - wezwanie do dzialania lub refleksja o wartosci dziedzictwa.\n\nCechy stylu stosownego: jezyk lemkowski (cyrylica), dbalosc o poprawnosc gramatyczna i ortograficzna lemkowszczyzny, stosowny rejestr, brak zbyt potocznhych wyrazen, logiczne powiazanie zdania.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 1 - Temat 1, max 40 pkt):\n>\n> A. Okreslenie problemu:\n> - 9 pkt - pelne i zgodne z tekstem okreslenie problemu (godnosc, tozsamosc, odpowiedzialnosc Lemkow, kontrast miedzy nauczaniem a zyciem)\n> - 6 pkt - zgodne z tekstem, ale niepelne\n> - 3 pkt - czesciowo zgodne z tekstem\n> - 0 pkt - brak lub niezgodne z tekstem (UWAGA: 0 pkt w A = 0 za calosc)\n>\n> B. Stanowisko wobec rozwiazania przyjetego przez autora:\n> - 9 pkt - adekwatne i pelne stanowisko wzgledem tekstu\n> - 6 pkt - adekwatne, ale niepelne\n> - 3 pkt - czesciowo adekwatne\n> - 0 pkt - brak lub nieadekwatne (gdy A=3 i B=0 => 0 za calosc)\n>\n> C. Poprawnosc rzeczowa: 2 pkt (brak bledow) / 0 pkt (blad kardynalny = dyskwalifikacja)\n>\n> D. Zamysl kompozycyjny: 6 pkt (funkcjonalna) / 3 pkt (zaburzenia) / 0 pkt (brak)\n>\n> E. Spojnosc lokalna: 2 pkt / 1 pkt / 0 pkt\n>\n> F. Styl tekstu: 4 pkt (stosowny) / 2 pkt (czesciowo stosowny) / 0 pkt (niestosowny)\n>\n> G. Poprawnosc jezykowa: 4 pkt / 2 pkt / 0 pkt\n>\n> H. Poprawnosc zapisu: 4 pkt / 2 pkt / 0 pkt\n>\n> UWAGA: Praca krotsza niz 300 slow = punkty tylko za A, B, C.\n\nCo zapamietac?\n\n1. Kluczowe jest PELNE okreslenie problemu (kategoria A) - bez tego nie mozna zdobyc punktow za pozostale kategorie. Problem to nie tylko \"tozsamosc\", ale konkretnie: kontrast miedzy nauczaniem innych wartosci a wlasnym zyciem w sprzecznosci z tymi wartosciami + apel o godnosc i milosc do lemkowszczyzny.\n\n2. Stanowisko (kategoria B) musi byc WYRAZNE i odnosic sie do stanowiska AUTORA tekstu - nie tylko do tematu w ogole.\n\n3. Odwolania do innych tekstow kultury sa wymagane przez polecenie (\"однес ся до інчых текстів культуры\") - brak takich odwolan obnizy ocene stanowiska.\n\n4. Praca musi byc napisana po lemkowsku (cyrylica) i liczyc co najmniej 300 slow.\n\n5. Tytulowe zdanie tekstu \"Жый так, як я вчу, а не так - як я жыю\" to ironia: bieda mowi do czlowieka - nie nasladzaj mnie, czyli: zyj godnie, nie jak ja (bieda). To gleboka maksyma moralna.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lemkowski · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lemkowski","category_label":"Matura"},{"id":"maturazai-lemkowski-lem-pr-2018-05/zad/2","paper_id":"maturazai-lemkowski-lem-pr-2018-05","number":"2","points":40,"ptype":"open","subject":"jezyk-lemkowski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.\n\nТема 2. Зроб порівнуючу аналізу і інтерпретацию вершів. Твоя праца повинна чыслити не менше як 300 слів.\n\nПетро Мурянка\n\nДо Краю ненароджыня\n\nЗа ціле жытя єм кохал\nчого-м николи не зазнал\nза ціле жытя лелючыл\nбезлітнім блазном\n\nЗа ціле жытя єм ходил\nод Воєнного по Бырлів\nставал зо серцьом на Стырку\nбольом бреміл\n\nЗіля єм зберал під Зелярком\nале мі не помогло\n(може в мі віры не было\nА може Бога)\n\nІ з том хворотом одыйду\nблаженном як в Чершли малины\nНай здравы будут інчы\nсерцьом німы\n\n[Крениця, 29 січня 2002]\n\nП. Мурянка, До Краю ненароджыня, [в:] Idem, До Краю ненароджыня, Крениця-Ліґниця 2012, с. 92.\n\nБогдан Ігор Антонич\n\nПоворот\n\nПришол єм зас, де вільхы, рыбы,\nде мята, де вербы, де квіткасты стіны;\nі зас цілую чорны скыбы,\nприпавшы перед сонцьом на коліна.\n\nЯк мати, тепле, ся схылило\nнадо мном, як над своім сыном.\nСпрагу мі буде зас гасила,\nяк роса квітю, земля уст дітхніньом.\n\nІ чорны скыбы ся звиджают,\nна плоті, гейбы плахты, вісят хмары.\nТу мене в пелехатым маю\nпід сонцьом і вільхами повивали.\n\n[23 квітня 1935]\n\nБ.І. Антонич, Поворот, [в:] Idem, Зелена Євангелия, на лемківскє перевюл П. Мурянка, Крениця-Ліґниця 2009, с. 153.\n\nТема 2. Зроб порівнуючу аналізу і інтерпретацию вершів. Твоя праца повинна чыслити не менше як 300 слів.","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**Interpretacja porownawcza dwoch wierszy w jezyku lemkowskim (min. 300 slow): \"До Краю ненароджыня\" Petra Murianky i \"Поворот\" Bogdana Igora Antonycza (w tlumaczeniu lemkowskim Petra Murianky) - na wspolny temat relacji czlowieka z ziemia, ojczysta przestrzenia i wygnaniem.**\n\nPonizej wzorcowy plan i omowienie. Sama praca musi byc napisana w jezyku lemkowskim przez zdajacego.\n\n## Sposob 1 - analiza porownawcza obu wierszy\n\nKrok 1: Zidentyfikuj wspolny temat (koncepcja porownania - kategoria A).\n\nOba wiersze lacza:\n- Motyw ziemi / krainy jako centrum tozsamosci lirycznej\n- Motyw choroby, braku, tesknoty i niespelnionego pragnienia\n- Relacja czlowieka z przestrzenia sakralna (natura jako cos swietego, uzdrawiajacego)\n- Kontrast miedzy pragnieniem powrotu a niemoznoscia lub bolem powrotu\n\nKoncepcja porownania (teza interpretacyjna): Obaj poeci przedstawiaja ziemie ojczysta jako przestrzen, ktora czlowieka ksztaltuje i bez ktorej jest chory (duchowo lub fizycznie) - Murianka opisuje niespelniony powrot i smierc z dala od ojczyzny, Antonycz - powrot radosny, uzdrawiajacy, jak matczyne objetie. Roznica: u Murianki ziemia jest krain nienarodzenia (nieosiagalna), u Antonycza jest fizyczna i dostepna, daje zycie.\n\nKrok 2: Analiza wiersza Petra Murianky \"До Краю ненароджыня\".\n\nForma i budowa:\n- 4 strofy po 4 wersy (czterowiersze)\n- Wiersz wolny, bez rymu regularnego\n- Data: Kreniця, 29 сiчня 2002 - kontekst: kres zycia, refleksja bilansujaca\n\nTresc i motywy:\n- Podmiot liryczny przez cale zycie kochal to, czego nie zaznал: \"За ціле жытя єм кохал / чого-м николи не зазнал\" - milosc bez spelnienia, tesknota za utracona ojczyzna (Lemkowszczyzna po przymusowych wysiedleniach 1944-1947)\n- Wedrowka po ziemi lemkowskiej: od Воєнного до Бырліва, stanie z sercem na Styrku - konkretne toponimy lemkowskie jako sacrum\n- Zbieranie ziol pod Зелярком = szukanie uzdrowienia w lemkowskiej przyrodzie, ktore jednak nie pomoglo (\"але мі не помогло\")\n- Watpliwosc wiary: \"може в мі віры не было / А може Бога\" - gleboka autorefleksja\n- Smierc z choroba, ktora porownana jest do slodkich malin w Чершли - paradoks: piekna, lagodna smierc, ale na tle niespelnionego marzenia\n- Tytulowy \"Край ненароджыня\" - kraina, do ktorej sie odchodzi, ale takze kraina, do ktorej nigdy sie nie nalezy; moze tez: ojczyzna, w ktorej podmiot nigdy nie mogl sie narodzic na nowo\n\nKrok 3: Analiza wiersza Bogdana Igora Antonycza \"Поворот\" (tl. Petra Murianky).\n\nForma i budowa:\n- 3 strofy po 4 wersy\n- Wiersz bardziej regularny, obrazowy\n- Data: 23 квiтня 1935 - kontekst: mlodziencza radosc z powrotu do natury\n\nTresc i motywy:\n- Powrot do krajobrazu: wikliny, ryby, mieta, wierzby, kwitnace sciany - natura jako dom\n- Gest calowania czarnych skib ziemi na kolanach przed sloncem: \"цілую чорны скыбы / припавшы перед сонцьом на коліна\" - niemal religijna adoracja ziemi\n- Ziemia jak matka: \"Як мати, тепле, ся схылило / надо мном, як над своім сыном\" - archetyp Matki Ziemi\n- Ziemia gasi pragnienie jak rosa kwiatu: uzdrawiajaca, zyciodajna\n- Podmiot jest zawiniety (\"повивали\") przez ziemie i slonce w maju - poczucie pelnego bezpieczenstwa, jakby na nowo sie rodzil\n- Brak bolesnej tesknoty - jest radosc spelnienia, przynaleznosci\n\nKrok 4: Porownanie i wnioski interpretacyjne.\n\n| Element | Murianka | Antonycz |\n| Stosunek do ziemi | tesknota, niespelnione pragnienie | radosc powrotu, spelnienie |\n| Choroba / zdrowie | choroba duszy i ciala, ziola nie pomagaja | ziemia uzdrawia, gasi pragnienie |\n| Sacrum | toponimy lemkowskie jako swietosci | natura (wierzby, skibы, slonce) jako sacrum |\n| Smierc / zycie | odejscie z choroba ku Krajowi ненароджыня | ponowne narodzenie w krajobrazie ojczystym |\n| Ton | elegijny, refleksyjny, pelен melancholii | radosny, zmyslowy, afirmujacy |\n\nObaj jednak wspolnie twierdzа: bez zwiazku z ojczysta ziemia czlowiek jest niepelny. Roznicy lezy w okolicznosciach: Antonycz moze wrocic, Murianka jest wygnancem w glebokim sensie - wraca fizycznie, ale ziemia nie uzdrawia, bo rana jest historyczna i zbiorowa.\n\n## Sposob 2 - konteksty literackie i kulturowe\n\nKontekst 1: Akcja Wisla (1947) - wymuszone wysiedlenia Lemkow z Karpat. Murianka pisal po przelomowych zdarzeniach historycznych, ktore zburzily zwiazek lemkowskiego ludu z ojczyzna ziemia. To wyjasnia, dlaczego ziola \"не помогло\" - rana jest za gleboka.\n\nKontekst 2: Antonycz to ukrainski poeta (1909-1937), tworzacy przed II wojna swiatowa - piszacy jeszcze z perspektywy mozliwosci powrotu do korzeni, bez dramatu wysiedlen. Murianka przetlumaczyl jego wiersz na lemkowski - sam akt tlumaczenia jest gestem zawlaszczenia i umilosnienia tej tradycji.\n\nKontekst 3: Motyw \"Matki Ziemi\" w literaturze slowianskiej - u Antonycza ma wyraznie slowianskie, archetypowe korzenie. Ziemia jako zrodlo, lono, matka.\n\nKontekst 4: Tradycja toposu \"locus amoenus\" (miejsce uroczyste, przyjazne) - u Antonycza natura jest idealnym pieknym miejscem-azylem, u Murianki ten topos jest zniszczony przez history.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zad. 2 - Temat 2, max 40 pkt):\n>\n> A. Koncepcja porownywania utworow:\n> - 6 pkt - koncepcja niesprzeczna z utworami i spojna (np. obaj poeci pokazuja zwiazek czlowieka z ziemia ojczysta, ale inaczej ten zwiazek konceptualizuja: Antonycz-spelnienie, Murianka-niespelnienie)\n> - 4 pkt - niesprzeczna, czesciowo spojna\n> - 2 pkt - czesciowo sprzeczna z utworami\n> - 0 pkt - sprzeczna lub brak koncepcji (UWAGA: 0 pkt w A = 0 za calosc)\n>\n> B. Uzasadnienie tezy interpretacyjnej:\n> - 12 pkt - trafne i poglebione (analiza srodkow artystycznych, symboli, kontekstow, trojplaszczyznowe odczytanie sensu)\n> - 8 pkt - trafne, ale niepoglebione\n> - 4 pkt - czesciowo trafne\n> - 0 pkt - brak trafnych argumentow (gdy A=2 i B=0 => 0 za calosc)\n>\n> C. Poprawnosc rzeczowa: 2 pkt / 0 pkt\n>\n> D. Zamysl kompozycyjny: 6 pkt / 3 pkt / 0 pkt\n>\n> E. Spojnosc lokalna: 2 pkt / 1 pkt / 0 pkt\n>\n> F. Styl tekstu: 4 pkt / 2 pkt / 0 pkt\n>\n> G. Poprawnosc jezykowa: 4 pkt / 2 pkt / 0 pkt\n>\n> H. Poprawnosc zapisu: 4 pkt / 2 pkt / 0 pkt\n>\n> UWAGA: Praca krotsza niz 300 slow = punkty tylko za A, B, C.\n\nCo zapamietac?\n\n1. To jest interpretacja POROWNAWCZA - nie mozna pisac o kazdym wierszu osobno i potem \"dodac\" krotkie porownanie. Trzeba caly czas zestawiac oba teksty ze soba.\n\n2. Kategoria A (koncepcja) musi byc NIESPRZECZNA z tekstami - nie mozna powiedziec, ze oba wiersze mowia to samo, bo sie roznia fundamentalnie w nastroju i wyniku relacji z ziemia.\n\n3. Kategoria B (uzasadnienie) wymaga poglebionej analizy: nie tylko: \"Murianka pisze o chorobie\" - ale CO ta choroba symbolizuje, JAKIE srodki artystyczne sa uzyte, DLACZEGO ziola nie pomogly.\n\n4. Nalezy dostrzec role tlumacza - Murianka jest autorem pierwszego wiersza I tlumaczem drugiego. To nie przypadek: tlumaczac Antonycza, Murianka wchodzi w dialog ze wspolna lemkowsko-ukrainska tradycja literacka.\n\n5. Kluczowe cytaty do uzycia: \"За ціле жытя єм кохал / чого-м николи не зазнал\" (Murianka) oraz \"Як мати, тепле, ся схылило / надо мном, як над своім сыном\" (Antonycz) - ilustruja kontrast doswiadczen.","image":null,"solution_image":null,"topics":null,"page_from":null,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"maturazai","source_label":"Jezyk lemkowski · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"jezyk-lemkowski","category_label":"Matura"}]}