{"paper":{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":22,"source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nWięź mająca charakter polityczny i prawny to rodzaj więzi\nA) narodowej.\nB) państwowej.\nC) społecznej pierwotnej.\nD) społecznej wtórnej.","answer":"B","answer_text":"B\n1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nWskaż ciąg wyrażeń zawierający wyłącznie zasady państwa demokratycznego.\nA) zasada monizmu politycznego, zasada jednolitości władzy, zasada praworządności, zasada\nwolności.\nB) zasada indywidualizmu, zasada suwerenności narodu, zasada pluralizmu, zasada\njednolitości władzy.\nC) zasada wolności, zasada równości, zasada większości, zasada praworządności.\nD) zasada prymatu ustawy, zasada samorządności, zasada praworządności, zasada monizmu\npolitycznego.","answer":"C","answer_text":"C\n1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nDyplomatyczny sposób rozwiązywania sporów międzynarodowych polegający na tym,\nże w rokowaniach dyplomatycznych obok stron sporu uczestniczy strona trzecia, której\nzadaniem jest znalezienie kompromisu to\nA) negocjacje.\nB) koncyliacja.\nC) arbitraż.\nD) mediacja.","answer":"D","answer_text":"D\n1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\n„Jedność w różnorodności” jest dewizą\nA) OBWE.\nB) ONZ.\nC) NATO.\nD) UE.\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\n3\nPoziom rozszerzony\nW zadaniach 5 i 6 zaznacz, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz we właściwe\nmiejsca w tabeli literę P- dla zdania prawdziwego i F- dla zdania fałszywego.","answer":"D","answer_text":"D\n1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nZdania\nP lub F\n1. Jednostki samorządu terytorialnego są od siebie niezależne i stanowią odrębne\npodmioty prawa.\n2. Organami nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego\nw zakresie spraw finansowych są regionalne izby obrachunkowe.\n3. Gminy mogą powoływać jednostki pomocnicze w postaci samorządu\ndzielnicowego, osiedlowego i sołeckiego.\n4. Zarząd jest organem uchwałodawczym gminy.","answer":null,"answer_text":"1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nZdania\nP lub F\n1. Europejska Wspólnota Węgla i Stali oraz Europejska Wspólnota Gospodarcza\npowstały w wyniku podpisania traktatów rzymskich.\n2. Obywatele Polski mają pełny dostęp do rynku pracy we wszystkich krajach Unii\nEuropejskiej.\n3. Wielka Brytania, Dania i Holandia nie przystąpiły w 1999 roku do strefy euro.\n4. Euroregionem nazywa się obszar przygraniczny dwu lub kilku państw\nwydzielonych na podstawie porozumienia jednostek terytorialnych.","answer":null,"answer_text":"1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nZamieszczone poniżej przepisy prawne przyporządkuj podanym normom. Wpisz cyfry\nodpowiadające podanym artykułom.\n1. Art.\n189.\nk.p.k.\n„Nie\nodbiera\nsię\nprzyrzeczenia\n(na\nświadka):\n1) od osób, które nie ukończyły 17 lat [ ]\n2. Art. 844. § 1. k.p.c. „Egzekucja z ruchomości należy do komornika tego sądu,\nw którego okręgu znajdują się ruchomości, chyba że wierzyciel wybierze innego\nkomornika”;\n3. Art. 98. § 1. k.p.c. „Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić\nprzeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw\ni celowej obrony (koszty procesu)”.\nA) norma dozwalająca\nB) norma nakazująca\n4\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nPodkreśl\ntę\nformę\nprasową,\nktóra\npowinna\nzawierać\nnajmniej\nelementów\ninterpretujących fakty.\nA) felieton,\nB) komentarz,\nC) notatka,\nD) wywiad.","answer":"C","answer_text":"C\n1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\n9.1 Spośród wymienionych wydarzeń wskaż to, które chronologicznie jest pierwsze i to,\nktóre jest ostatnie. W tabeli obok wydarzenia najwcześniejszego wpisz liczbę 1, obok\nnajpóźniejszego - liczbę 5.\nA) Atak terrorystyczny na World Trade Center w Nowym Jorku.\nB) Rozpad Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.\nC) Wstąpienie Polski do Sojuszu Północnoatlantyckiego.\nD) Przystąpienie Austrii, Finlandii i Szwecji do Unii Europejskiej.\nE) Podpisanie Traktatu o Unii Europejskiej w Maastricht.\n9.2 Wypisz z tabeli wydarzenie będące przykładem procesów dezintegracyjnych\nwe współczesnym świecie.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nPodkreśl zdanie, które wyjaśnia przesłanie poniższej ilustracji.\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\n5\nPoziom rozszerzony\nA) Społeczeństwo demokratyczne stwarza możliwości swobodnego podejmowania\nżyciowych decyzji.\nB) Zagrożeniem dla społeczeństwa demokratycznego jest pozorna tolerancja.\nC) W społeczeństwie demokratycznym najważniejsze jest przestrzeganie prawa.\nD) Ludzie żyjący w społeczeństwie demokratycznym powinni dla dobra innych ograniczać\nwolność osobistą.","answer":"B","answer_text":"B\n1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nWpisz w ramki nazwy czterech województw sąsiadujących z województwem lubelskim\noraz nazwy dwóch państw, z którymi to województwo graniczy.\n6\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Świętokrzyskie, Podkarpackie,","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nNa podstawie zamieszczonego diagramu i wiedzy własnej wykonaj poniższe polecenie.\nLiczba uzyskanych mandatów w wyborach do sejmu RP w 2005 r.\nPozostałe\nD - 55\nmandatów\nC - 56\nmandatów\nA - 155\nmandatów\nB - 133\nmandaty\nPodaj nazwy partii politycznych, które w wyniku wyborów do Sejmu RP w 2005 roku\nuzyskały liczbę mandatów przedstawioną na diagramie.\nA -\nB -\nC -\nD -\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\n7\nPoziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nNapisz, na czym polega pośrednie prawo wyborcze.","answer":null,"answer_text":"1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nUzupełnij tabelę, wpisując wiek osoby, która uzyskuje bierne prawo wyborcze.\n1. W wyborach Prezydenta RP\n2. W wyborach do Sejmu RP\n3. W wyborach do Senatu RP","answer":null,"answer_text":"2 - 21 lat,\n1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nPodaj obowiązki obywatelskie zawarte w Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.\n1\n2\n3\n4\n5","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (2 pkt)\nWyjaśnij jednym zdaniem, na czym polega redystrybucyjna funkcja państwa. Podaj\ndwa przykłady jej realizacji.\nWyjaśnienie:\nPrzykłady:\n1)\n2)\n8\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\nCzęść II\nZapoznaj się z zamieszczonymi materiałami i wykonaj polecenia.","answer":null,"answer_text":"i usług w takich dziedzinach jak: kultura, oświata,","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"17","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (3 pkt)\nTekst nr 1\n( ) Jakimi motywami kieruje się człowiek praktykujący tolerancję ( ).\nOto tylko kilka z nich.\n1. Obojętność. Brak zaangażowania w to, co drugi człowiek myśli lub czyni. Niektórzy\nprzeciwstawiają się temu, aby obojętność na cudzy los kojarzyć z tolerancją. Przy\nneutralnym rozumieniu tolerancji źródłem jej może być jednak obojętność lub nawet\nnieżyczliwość w stosunku do ludzi, zakłada się tylko, że nieingerencja dotyczy zjawiska\nocenianego przez człowieka negatywnie, a więc takiego, które nie jest mu obojętne.\n2. Patrzenie z góry. Poczucie własnej przewagi i chęci utrzymania tej przewagi. Drugi\nczłowiek traktowany jest jako bezapelacyjnie gorszy i niegodny wysiłku, aby ingerując\nw jego sprawy podjąć próbę wyprowadzenia go ze zła lub błędu.\n3. Pragnienie harmonijnego współżycia z ludźmi. Przyjmuje się, że harmonijne współżycie\nmożliwe jest tylko przy wzajemnej tolerancji. Mniej chwalebna, ale należąca do tej\nkategorii jest niechęć do narażenia własnych interesów przez interwencję, a więc mieści\nsię tu również tolerowanie zjawisk ocenianych ujemnie „dla świętego spokoju” ( )\n4. Partnerstwo. Używam tego słowa dla oznaczenia całego kompleksu pozytywnych\nnastawień do drugiego człowieka. ( )\nTolerancja negatywna (nazywana również bierną albo formalną) polega na samym\nznoszeniu, na braku interwencji. Tolerancja pozytywna (nazywana również czynną albo\ntreściową) polega na akceptacji lub popieraniu cudzej odmienności.\n(Ilja Lazari-Pawłowska, Trzy pojęcia tolerancji, „Studia filozoficzne”, nr 8, 1984)\n17.1. (1 pkt)\nWymień podane przez autorkę trzy przykłady zachowań człowieka hołdującego\nzasadzie tolerancji negatywnej.\n1\n2\n3\nTekst nr 2\n( ) Ani pluralizm społeczny, ani polityczny nie jest celem samym w sobie. Mają one chronić\nwolność obywateli i poręczać wszystkim prawo do wolności; podstawę ich legitymizacji\nstanowi wolność i sprawiedliwość. Uznając grupy różniące się co do interesów, przekonań,\nsposobu bycia, urzeczywistnia się tolerancja. Tak więc idea pluralizmu jest poprzez swoją\ntreść normatywną z góry ukierunkowana na tolerancję, a tolerancja, podobnie jak pluralizm,\nznajduje podstawę legitymizacji i w idei sprawiedliwości i nowożytnej zasadzie wolności.\nWyraźniej: pluralizm i tolerancja ujmują ten sam fenomen z odmiennej perspektywy. O ile\npluralizm wydobywa wielość równouprawnionych wolnych grup, o tyle tolerancja akceptuje\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\n9\nPoziom rozszerzony\ndostrzeganie i poszanowanie wolności innych, lepiej jeszcze: respektowanie odmiennego\npoglądu i sposobu działania w jego nieskrępowanej odmienności. ( ) Jej mocniejsza forma,\nswobodne uznanie innych i tego, co odmienne, znajduje swe oparcie w godności i wolności\nosoby ludzkiej.\nRobert D. Putnam, Malejący społeczny kapitał Ameryki, „Res Publica Nowa”, nr 6, 1996.\n17.2. (2 pkt)\nPodaj dwie, wynikające z Tekstu nr 2 relacje, jakie zachodzą między pluralizmem\na tolerancją.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nTekst nr 3\nPaweł Smoleński: Czy można nauczyć się tolerancji?\nProf. Wiktor Osiatyński: „Tak. ( ) Żeby być tolerancyjnym, trzeba coś zmienić w sobie.\nJesteśmy dużo bardziej nastawieni na zmianę świata czy innych ludzi - co oczywiście też\nnam się nie udaje - niż na pracę nad sobą. Żeby zacząć coś tolerować, trzeba zastanawiać się,\npomyśleć, czy jakieś zachowania jakaś postawa naprawdę mi zagrażają, czy naprawdę\npodkopują moją pozycję. Dlatego najtrudniejszą sprawą do rozwiązania w dziejach ludzkości\nbyła i jest równość płci. Bo nawet po to, żeby pojąć, iż taka nierówność istnieje, mężczyzna\nmusi zmienić samego siebie.”\nP.S.:A czy tolerancja jest aż tak wielką wartością ,by podejmować taki wysiłek?\nW.O „Tolerancja to cecha społecznie wartościowa, bo zmniejsza ilość napięć, redukuje\nnienawiść, żądzę krwi, odwetu, represji, poniżenia. Daje poczucie bezpieczeństwa, tworzy\nlepszą wspólnotę, bardziej barwną, bogatszą. Dlatego tak ciekawe są społeczeństwa\nwielokulturowe.”\nP.S.:Czy jest możliwe wychowanie w duchu tolerancji?\nW.O. „Na pewno. Fantastycznie byłoby, gdyby w każdej klasie każdej szkoły w Polsce był\nktoś niepełnosprawny, jakiś jawny homoseksualista, jakiś kolorowy i żeby nauczyciele umieli\nokazać im opiekę, ochronić przed nietolerancją. Tak można przełamywać stojące\nza nietolerancją stereotypy.( )”\nWiktor Osiatyński w rozmowie z Pawłem Smolińskim, Nienawidzę, bo się boję,\n„Gazeta Wyborcza”, 31.07.-1.08.2004.\nJakie, zdaniem autora, zmiany w społeczeństwie może przynieść uczenie się i stosowanie\nzasady tolerancji? Podaj cztery przykłady.\n1)\n2)\n3)\n4)\n10\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"zapewnia: poczucie bezpieczeństwa; lepszą wspólnotę, bogatszą\n1 pkt","solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nTekst nr 4\nKiedy w latach trzydziestych XIX wieku Tocqueville odwiedził Stany Zjednoczone,\ntym, co zrobiło na nim największe wrażenie jako klucz niezwykłej zdolności Amerykanów do\npodtrzymywania funkcjonowania demokracji, była ich skłonność do budowania stowarzyszeń\nobywatelskich. ( )\nOstatnio amerykańscy badacze o neo-Tocqueville’owskim nastawieniu przedstawili\ndługą listę empirycznych dowodów na to, iż na jakość życia publicznego oraz skuteczność\nspołecznych instytucji (nie tylko w Ameryce) rzeczywiście silnie wpływają normy i sieci\nobywatelskiego zaangażowania. ( )\nBez wątpienia mechanizmy, poprzez które obywatelskie zaangażowanie i społeczne\npowiązania przynoszą rezultaty - takie jak lepsze szkoły, szybszy rozwój ekonomiczny,\nmniejsza przestępczość czy skuteczniejszy rząd - są liczne i złożone. ( ) W naukach\nspołecznych badacze stworzyli ostatnio teorię pozwalającą zrozumieć to zjawisko,\nzasadzającą się na pojęciu kapitału społecznego. Przez analogię do pojęć kapitału\nmaterialnego i ludzkiego - narzędzi i wyszkolenia, które podnoszą jednostkową wydajność -\n«kapitał społeczny» odnosi się do cech społecznego zorganizowania, takich jak sieci, normy\ni społeczne zaufanie, ułatwiających ku obopólnej korzyści koordynację i współpracę.\nZ różnych przyczyn we wspólnocie obdarzonej znacznym zasobem społecznego\nkapitału żyje się łatwiej. Przede wszystkim sieci obywatelskiego zaangażowania stanowią\npodstawę dla silnych norm powszechnej wzajemności oraz sprzyjają rodzeniu się\nwzajemnego zaufania. Sieci takie ułatwiają koordynację i komunikację, wzmacniają opinię,\nco pozwala rozwiązywać dylematy, jakie nasuwa zbiorowe działanie. ( ) Sieć\nobywatelskiego zaangażowania stanowi jednocześnie świadectwo dawnej współpracy, służąc\nza kulturowy wzór dla współpracy przyszłej. Ponadto gęsta sieć wzajemnego oddziaływania\nrozszerza samoświadomość jej uczestników, przekształcając «ja» w «my» ( )”\nRobert D. Putnam, Malejący społeczny kapitał Ameryki, „Res Publica Nowa”, nr 6, 1996\n19.1. (1 pkt)\nNapisz, co, zdaniem autora, składa się na pojęcie „kapitału społecznego”.\nTekst nr 5\n( ) Polska transformacja ustrojowa nie doprowadziła do tej pory do ukształtowania\nsię społeczeństwa obywatelskiego, bo centralistyczna mentalność nie została przezwyciężona\ni nadal wywiera ogromny wpływ na rozwiązania ustrojowe, ustawodawstwo i finanse\npubliczne. Polska klasa polityczna ciągle boi się decentralizacji, indywidualizmu,\nregionalizacji i wolności gospodarczej. Wyrazem wyobcowania państwa ze społeczeństwa\ni na odwrót jest „charytatywna” gospodarka budżetowa i „strajkowa” polityka alokacyjna.\nDaje się tym, którzy narzekają i głośno krzyczą. Polityka taka nie przełamuje alienacji, nie\nzbliża ludzi do państwa, nie buduje kapitału społecznego zaufania warunkującego\ndługofalowy sukces polityczny i gospodarczy ( ).\nWacław Wilczyński, Społeczeństwo obywatelskie przegrywa u nas z centralistyczną mentalnością,\n„Wprost”, nr 1099, 2003\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\n11\nPoziom rozszerzony\n19.2. (1 pkt)\nWymień\ncztery\nprzeszkody,\njakie\nna\ndrodze\ndo\nbudowania\nspołeczeństwa\nobywatelskiego zasygnalizowano w Tekście nr 5.\n1)\n2)\n3)\n4)","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nUstawa\nz dnia 24 kwietnia 2003r.\no działalności pożytku publicznego i o wolontariacie\nArt. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:\n3) \"wolontariuszu\" - rozumie się przez to osobę, która ochotniczo i bez wynagrodzenia\nwykonuje świadczenia na zasadach określonych w ustawie.\nArt. 42. 1. Wolontariusze mogą wykonywać, na zasadach określonych w niniejszym\nrozdziale, świadczenia, odpowiadające świadczeniu pracy, na rzecz:\n1) organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 w zakresie ich\ndziałalności statutowej, w szczególności w zakresie działalności pożytku publicznego,\n2) organów administracji publicznej, z wyłączeniem prowadzonej przez nie działalności\ngospodarczej,\n3) jednostek\norganizacyjnych\npodległych\norganom\nadministracji\npublicznej\nlub nadzorowanych przez te organy, z wyłączeniem prowadzonej przez te jednostki\ndziałalności gospodarczej - zwanych dalej \"korzystającymi\".\n2. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do wolontariuszy wykonujących\nna obszarze Rzeczypospolitej Polskiej świadczenia na rzecz organizacji międzynarodowych,\njeżeli postanowienia umów międzynarodowych nie stanowią inaczej.\nArt. 45. 1. Korzystający ma obowiązek:\n1) informować wolontariusza o ryzyku dla zdrowia i bezpieczeństwa związanym\nz wykonywanymi świadczeniami oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami;\n2) zapewnić wolontariuszowi, na dotyczących pracowników zasadach określonych\nw odrębnych przepisach, bezpieczne i higieniczne warunki wykonywania przez niego\nświadczeń, w tym - w zależności od rodzaju świadczeń i zagrożeń związanych z ich\nwykonywaniem - odpowiednie środki ochrony indywidualnej;\n3) pokrywać, na dotyczących pracowników zasadach określonych w odrębnych przepisach,\nkoszty podróży służbowych i diet.\n2. Korzystający może pokrywać, na dotyczących pracowników zasadach określonych\nw odrębnych przepisach, także inne niezbędne koszty ponoszone przez wolontariusza,\nzwiązane z wykonywaniem świadczeń na rzecz korzystającego.\n3. Korzystający może pokrywać koszty szkoleń wolonatariuszy w zakresie wykonywanych\nprzez nich świadczeń określonych w porozumieniu, o którym mowa w art. 44 ust. 1.\n4. Wolontariusz może, w formie pisemnej pod rygorem nieważności, zwolnić korzystającego\nw całości lub w części z obowiązków wymienionych w ust. 1 pkt 3.\n12\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\nArt. 46. 1. Wolontariuszowi mogą przysługiwać świadczenia zdrowotne na zasadach\nprzewidzianych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków\npublicznych.\n2. Wolontariuszowi przysługuje zaopatrzenie z tytułu wypadku przy wykonywaniu\nświadczeń, o których mowa w art. 42, na podstawie odrębnych przepisów, z zastrzeżeniem\nust. 3.\n3. Wolontariuszowi, który wykonuje świadczenia przez okres nie dłuższy niż 30 dni,\nkorzystający zobowiązany jest zapewnić ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych\nwypadków.\nUstawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie\n(Dz.U nr 96 poz. 873, z późn. zm.)\n20.1. (1 pkt)\nNa podstawie powyższych fragmentów Ustawy napisz, jaki charakter musi mieć\nświadczenie wykonywane przez wolontariusza.\n20.2. (1 pkt)\nWymień dwie korzyści, które uzyskuje wolontariusz wykonujący świadczenie.\n1\n2","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nZapoznaj się z wynikami badań CBOS na temat wpływu działalności stowarzyszeń\ni ruchów społecznych na sprawy kraju i wykonaj polecenia.\n(Badania CBOS, 2000)\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\n13\nPoziom rozszerzony\n21.1. (1 pkt)\nNa podstawie diagramu odpowiedz, jaki rodzaj opinii o wpływie stowarzyszeń i ruchów\nspołecznych na sprawy kraju dominuje wśród Polaków.\nTabela nr 1\nSpołeczna aktywność Polaków\nOdsetki osób aktywnych w co najmniej jednej\norganizacji społecznej lub działających w ostatnich latach\nna rzecz swojej społeczności lokalnej\nCechy społeczno-demograficzne\nOgółem\nMężczyźni\nKobiety\nOgółem\n36\n43\n30\nMiejsce zamieszkania\nWieś\n32\n37\n27\nMiasto do 20 tys. ludności\n38\n48\n27\n20-100 tys.\n32\n37\n29\n101-500 tys.\n39\n48\n32\n500 tys. i więcej\n44\n51\n36\nWykształcenie\nPodstawowe\n24\n28\n21\nZasadnicze zawodowe\n32\n37\n26\nŚrednie\n41\n50\n34\nWyższe\n60\n69\n50\nŹródło: CBOS 2000\n21.2. (1 pkt)\nPrzeanalizuj Tabelę nr 1 i zinterpretuj wszystkie czynniki wpływające na społeczną\naktywność Polaków.\n14\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\nCzęść III\nZadanie rozszerzonej odpowiedzi","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad/22","paper_id":"wos-2006-listopad-probna-rozszerzona","number":"22","points":20,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2006,"month":"listopad","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (20 pkt)\nTemat I\nAutorka tekstu z zadania 17., profesor etyki - I. Lazari-Pawłowska, wprowadza rozróżnienie\npojęcia tolerancji na pozytywną i negatywną. Odwołując się do tekstów zamieszczonych\nw arkuszu II oraz do wiedzy własnej, rozważ społeczne skutki obu rodzajów tolerancji.\nOmów je, podając po trzy pozytywne i negatywne przykłady zachowań. Uwzględnij przy tym\nwartości (postawy), które sprzyjają budowaniu tolerancyjnego społeczeństwa.\nTemat II\nJakie działania powinno podjąć państwo, a jakie obywatele, aby zbudować społeczeństwo\nobywatelskie? Podaj i omów trzy przykłady tych działań. Opisz dwie wartości lub postawy,\nktóre sprzyjają budowaniu społeczeństwa obywatelskiego. Wykorzystaj dwa materiały\nźródłowe zawarte w arkuszu .\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\n15\nPoziom rozszerzony\n16\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\n17\nPoziom rozszerzony\n18\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\nPróbny egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie\n19\nPoziom rozszerzony\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2006-listopad-probna-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · listopad 2006 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"}]}