{"paper":{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/wos-2006-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"wos-2006-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/wos-2006-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":25,"source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nPodkreśl dwie cechy współczesnego państwa.\nA) Organizacja polityczna\nB) Organizacja internacjonalistyczna\nC) Organizacja terytorialna\nD) Organizacja eksterytorialna\nE) Organizacja dobrowolna","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nPodkreśl dwie cechy współczesnego państwa.\nA) Organizacja polityczna\nB) Organizacja internacjonalistyczna\nC) Organizacja terytorialna\nD) Organizacja eksterytorialna\nE) Organizacja dobrowolna","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nWybierz stwierdzenie, które odpowiada prawnej ocenie opisanej sytuacji.\nK.K. Art.278 § 2. Kto bez zgody osoby uprawnionej uzyskuje cudzy program komputerowy\nw celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy\ndo lat 5.\nOpis sytuacji\nJanek ściągnął z Internetu nową grę komputerową wraz z kodem, który umożliwia instalację\ni uruchomienie programu bez kupna wymaganej licencji. Dziewczyna Janka odmówiła grania\nw tę grę. Stwierdziła, że została ona zdobyta w sposób bezprawny. Janek poczuł się dotknięty\ntą uwagą, uznając, że ceny gier komputerowych są zbyt wysokie, by kupować je legalnie.\nA) Janek zdobył program i kod umożliwiający jego instalację bez kupna licencji od autora,\nw związku z czym odniósł konkretną korzyść majątkową.\nB) Janek uzyskał program, który nie był cudzy, skoro można go było bez problemu zdobyć\nw Internecie.\nC) Janek zdobył program i kod umożliwiający jego instalację bez kupna licencji od autora,\nale ponieważ program i kod był powszechnie dostępny do ściągnięcia w Internecie nie\nodniósł on specjalnej korzyści majątkowej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nWybierz stwierdzenie, które odpowiada prawnej ocenie opisanej sytuacji.\nK.K. Art.278 § 2. Kto bez zgody osoby uprawnionej uzyskuje cudzy program komputerowy\nw celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy\ndo lat 5.\nOpis sytuacji\nJanek ściągnął z Internetu nową grę komputerową wraz z kodem, który umożliwia instalację\ni uruchomienie programu bez kupna wymaganej licencji. Dziewczyna Janka odmówiła grania\nw tę grę. Stwierdziła, że została ona zdobyta w sposób bezprawny. Janek poczuł się dotknięty\ntą uwagą, uznając, że ceny gier komputerowych są zbyt wysokie, by kupować je legalnie.\nA) Janek zdobył program i kod umożliwiający jego instalację bez kupna licencji od autora,\nw związku z czym odniósł konkretną korzyść majątkową.\nB) Janek uzyskał program, który nie był cudzy, skoro można go było bez problemu zdobyć\nw Internecie.\nC) Janek zdobył program i kod umożliwiający jego instalację bez kupna licencji od autora,\nale ponieważ program i kod był powszechnie dostępny do ściągnięcia w Internecie nie\nodniósł on specjalnej korzyści majątkowej.","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (4 pkt)\nPodkreśl skróty czterech nazw organizacji międzynarodowych, których członkiem jest Polska.\nA) APEC\nE) ASEAN\nB) CEFTA\nF) NAFTA\nC) NATO\nG) OBWE\nD) OPA\nH) UE","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (4 pkt)\nPodkreśl skróty czterech nazw organizacji międzynarodowych, których członkiem jest Polska.\nA) APEC\nE) ASEAN\nB) CEFTA\nF) NAFTA\nC) NATO\nG) OBWE\nD) OPA\nH) UE","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nPodkreśl nazwę dokumentu stanowiącego podstawę prawną powołania i funkcjonowania\nOrganizacji Narodów Zjednoczonych.\nA) Karta Atlantycka\nB) Deklaracja Narodów Zjednoczonych\nC) Karta Narodów Zjednoczonych\nD) Powszechna Deklaracja Praw Człowieka\n3\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nPodkreśl nazwę dokumentu stanowiącego podstawę prawną powołania i funkcjonowania\nOrganizacji Narodów Zjednoczonych.\nA) Karta Atlantycka\nB) Deklaracja Narodów Zjednoczonych\nC) Karta Narodów Zjednoczonych\nD) Powszechna Deklaracja Praw Człowieka\n3\nArkusz I","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nUporządkuj\nhierarchicznie,\nod\nnajważniejszego,\nźródła\nprawa\npowszechnego\nRzeczypospolitej Polskiej.\nA) Rozporządzenia\nB) Ustawy\nC) Konstytucja RP\nOdp.: 1 2 3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nUporządkuj\nhierarchicznie,\nod\nnajważniejszego,\nźródła\nprawa\npowszechnego\nRzeczypospolitej Polskiej.\nA) Rozporządzenia\nB) Ustawy\nC) Konstytucja RP\nOdp.: 1. C\n2. B\n3. A","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nUporządkuj chronologicznie pełnienie funkcji Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej\nPolskiej przez następujące osoby:\nA) Waldemar Pawlak\nB) Tadeusz Mazowiecki\nC) Jan Olszewski\nD) Jan Krzysztof Bielecki\nOdp.: 1 2 3 4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nUporządkuj chronologicznie pełnienie funkcji Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej\nPolskiej przez następujące osoby:\nA) Waldemar Pawlak\nB) Tadeusz Mazowiecki\nC) Jan Olszewski\nD) Jan Krzysztof Bielecki\nOdp.: 1. B\n2. D\n3. C\n4. A","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (4 pkt)\nPrzyporządkuj zasadom państwa demokratycznego (1 - 4) odpowiadające im zapisy\nw Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (A - E).\n1) Zasada suwerenności narodu\n2) Zasada państwa prawa\n3) Zasada podziału władzy\n4) Zasada pluralizmu politycznego\nA) „Ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na […] równowadze władzy ustawodawczej,\nwładzy wykonawczej i władzy sądowniczej.”\nB) „Rzeczpospolita Polska jest państwem jednolitym.”\nC) „Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych.”\nD) „Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu.”\nE) „Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.”\nOdp.: 1 2 3 4\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\n5.\n6.\n7.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n4\n1\n1\n1\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n4\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (4 pkt)\nPrzyporządkuj zasadom państwa demokratycznego (1 - 4) odpowiadające im zapisy\nw Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (A - E).\n1) Zasada suwerenności narodu\n2) Zasada państwa prawa\n3) Zasada podziału władzy\n4) Zasada pluralizmu politycznego\nA) „Ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na […] równowadze władzy ustawodawczej,\nwładzy wykonawczej i władzy sądowniczej.”\nB) „Rzeczpospolita Polska jest państwem jednolitym.”\nC) „Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych.”\nD) „Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu.”\nE) „Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.”\nOdp.: 1. D\n2. E\n3. A\n4. C\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\n5.\n6.\n7.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n4\n1\n1\n1\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n4\nArkusz I","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":7,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (7 pkt)\nZaznacz te zdania, które są zgodne z zasadami wprowadzanymi przez Konstytucję RP\nz 2 kwietnia 1997 roku, wpisując przy nich TAK, a w wypadku zdań niezgodnych, wpisz\nNIE.\nZdania\nTAK/NIE\n1. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub\ngospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.\n2. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu\nrodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym.\n3. Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego ani się go zrzec.\n4. Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu\ntraktowaniu i karaniu.\n5. Obywatel bezprawnie pozbawiony wolności nie ma prawa do odszkodowania.\n6. Każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii.\n7. Odpowiedzialności karnej podlega ten, kto dopuścił się czynu zabronionego przez\nustawę obowiązującą w chwili aresztowania.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (7 pkt)\nZaznacz te zdania, które są zgodne z zasadami wprowadzanymi przez Konstytucję RP\nz 2 kwietnia 1997 roku, wpisując przy nich TAK, a w wypadku zdań niezgodnych, wpisz\nNIE.\nZdania\nTAK/NIE\n1. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub\ngospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.\nTAK\n2. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu\nrodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym.\nTAK\n3. Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego ani się go zrzec.\nNIE\n4. Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu\ntraktowaniu i karaniu.\nTAK\n5. Obywatel bezprawnie pozbawiony wolności nie ma prawa do odszkodowania.\nNIE\n6. Każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii.\nTAK\n7. Odpowiedzialności karnej podlega ten, kto dopuścił się czynu zabronionego przez\nustawę obowiązującą w chwili aresztowania.\nNIE","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (4 pkt)\nDo podanych zadań lub uprawnień instytucji Unii Europejskiej (A - D) przyporządkuj ich\nnazwy (1 - 5).\nA) Wypracowuje i koordynuje politykę wewnętrzną i zagraniczną UE, zawiera umowy\nmiędzynarodowe.\nB) Jest głównym organem zarządzającym i wykonawczym Wspólnot Europejskich,\nreprezentuje ich interesy oraz koordynuje działania Wspólnot, realizuje postanowienia\nzawarte w traktatach i aktach prawnych.\nC) Ma prawo uchwalania budżetu, ma prawo przyjmowania nowych członków oraz\nzatwierdzania układów stowarzyszeniowych, kontroluje pracę Komisji Europejskiej.\nD) Zapewnia przestrzeganie prawa wspólnotowego, orzeka o zgodności aktów prawnych\nwydawanych przez instytucje Wspólnot z traktatami Wspólnot, rozpoznaje spory między\npaństwami lub między Komisją Europejską i państwami założycielskimi. Jego orzeczenia\nsą bezpośrednio wykonywane w państwach członkowskich.\n1) Komisja Europejska\n2) Europejski Trybunał Sprawiedliwości\n3) Parlament Europejski\n4) Trybunał Rewidentów Księgowych (Obrachunkowy)\n5) Rada Unii Europejskiej\nA) - B) - C) - D) -\n5\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (4 pkt)\nDo podanych zadań lub uprawnień instytucji Unii Europejskiej (A - D) przyporządkuj ich\nnazwy (1 - 5).\nA) Wypracowuje i koordynuje politykę wewnętrzną i zagraniczną UE, zawiera umowy\nmiędzynarodowe.\nB) Jest głównym organem zarządzającym i wykonawczym Wspólnot Europejskich,\nreprezentuje ich interesy oraz koordynuje działania Wspólnot, realizuje postanowienia\nzawarte w traktatach i aktach prawnych.\nC) Ma prawo uchwalania budżetu, ma prawo przyjmowania nowych członków oraz\nzatwierdzania układów stowarzyszeniowych, kontroluje pracę Komisji Europejskiej.\nD) Zapewnia przestrzeganie prawa wspólnotowego, orzeka o zgodności aktów prawnych\nwydawanych przez instytucje Wspólnot z traktatami Wspólnot, rozpoznaje spory między\npaństwami lub między Komisją Europejską i państwami założycielskimi. Jego orzeczenia\nsą bezpośrednio wykonywane w państwach członkowskich.\n1) Komisja Europejska\n2) Europejski Trybunał Sprawiedliwości\n3) Parlament Europejski\n4) Trybunał Rewidentów Księgowych (Obrachunkowy)\n5) Rada Unii Europejskiej\nA) - 5\nB) - 1\nC) - 3\nD) - 2\n5\nArkusz I","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (3 pkt)\nRozwiń skróty nazw partii i ugrupowań politycznych.\nAWS -\nSDPL -\nUPR -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (3 pkt)\nRozwiń skróty nazw partii i ugrupowań politycznych.\nAWS - Akcja Wyborcza Solidarność\nSDPL - Socjaldemokracja Polska*\nUPR - Unia Polityki Realnej","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (5 pkt)\nJednym z najważniejszych problemów społecznych współczesnej Polski jest brak\nwystarczającej liczby miejsc pracy. Podaj nazwę tego zjawiska i jego przyczyny kulturowo -\nspołeczne, ekonomiczno - gospodarcze, prawne i polityczne.\nNr zadania\n8.\n9.\n10.\n11.\nMaks. liczba pkt\n7\n4\n3\n5\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n6\nArkusz I\n5\n4\n3\n2\n1…E…","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (5 pkt)\nJednym z najważniejszych problemów społecznych współczesnej Polski jest brak\nwystarczającej liczby miejsc pracy. Podaj nazwę tego zjawiska i jego przyczyny kulturowo -\nspołeczne, ekonomiczno - gospodarcze, prawne i polityczne.\nbezrobocie\n- nieskuteczność uregulowań prawnych dotyczących walki z bezrobociem\n- likwidacja (upadek) wielkich zakładów przemysłowych i gospodarstw\nrolnych\n- wysokie koszty pracy\n- restrukturyzacja gospodarki\n- wprowadzenie nowoczesnych technologii produkcyjnych\n- ograniczenie kosztów produkcji\n- wejście na rynek pracy osób urodzonych w latach wyżu demograficznego\n- niedostosowanie kwalifikacji osób poszukujących pracy do wymogów rynku\npracy\n* w związku z błędem literowym w arkuszu, 1 punkt zostanie przyznany także za każdą inną\nodpowiedź, jak również za brak odpowiedzi.\nNr zadania\n8.\n9.\n10.\n11.\nMaks. liczba pkt\n7\n4\n3\n5\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n6\nArkusz I\n5. D\n4. B\n3. C\n2. A.\n1…E…","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nWymień dwa sposoby bezpośredniego udziału w sprawowaniu władzy przez obywateli\nwe współczesnym państwie demokratycznym.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nWymień dwa sposoby bezpośredniego udziału w sprawowaniu władzy przez obywateli\nwe współczesnym państwie demokratycznym.\nreferendum\nweto ludowe","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nPodaj pełną nazwę dwóch organizacji pozarządowych działających w Polsce.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nPodaj pełną nazwę dwóch organizacji pozarządowych działających w Polsce.\nPolska Akcja Humanitarna\nAmnesty International","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nUzupełnij schemat, wpisując w odpowiednie miejsca diagramu litery przypisane\nposzczególnym jego elementom.\nA) Rodzina\nB) Społeczność lokalna\nC) Grupa towarzyska\nD) Społeczeństwo\nE) Człowiek\n7\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nUzupełnij schemat, wpisując w odpowiednie miejsca diagramu litery przypisane\nposzczególnym jego elementom.\nA) Rodzina\nB) Społeczność lokalna\nC) Grupa towarzyska\nD) Społeczeństwo\nE) Człowiek\n7\nArkusz I","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nWyjaśnij zalety ordynacji proporcjonalnej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nWyjaśnij zalety ordynacji proporcjonalnej.\nRóżne grupy społeczne posiadają swoją reprezentację polityczną w Sejmie\ni w Senacie, a więc na forum parlamentu poruszane są problemy wielu grup\nspołecznych.","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNapisz, co jest podstawową jednostką terytorialną we współczesnej Polsce.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNapisz, co jest podstawową jednostką terytorialną we współczesnej Polsce.\ngmina","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"17","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (4 pkt)\nUzupełnij schemat struktury organów wymiaru sprawiedliwości w Polsce.\nNr zadania\n12.\n13.\n14.\n15.\n16.\n17.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\n2\n1\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nTrybunał Stanu\nORGANY WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI\nWojewódzki Sąd\nAdministracyjny\nSąd\nNajwyższy\nSąd Okręgowy\n8\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (4 pkt)\nUzupełnij schemat struktury organów wymiaru sprawiedliwości w Polsce.\nNr zadania\n12.\n13.\n14.\n15.\n16.\n17.\nMaks. liczba pkt\n2\n2\n1\n2\n1\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nTrybunał Stanu\nORGANY WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI\nTrybunał\nKonstytucyjny\nWojewódzki Sąd\nAdministracyjny\nNaczelny Sąd\nAdministracyjny\nSąd\nNajwyższy\nSąd Apelacyjny\nSąd Okręgowy\nSąd Rejonowy\n8\nArkusz I","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"18","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (4 pkt)\nNazwij problemy współczesnego świata, które zostały przedstawione na rysunkach Szymona\nKobylińskiego i Plantu.\nSzymon Kobyliński, Mówiąc między nami,1982 Szymon Kobyliński, Mówiąc między nami,1982\nA)\nB)\nPlantu, Bój to jest nasz ostatni, 1993, s. 219 Szymon Kobyliński, Mówiąc między nami,1982\nC)\nD)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (4 pkt)\nNazwij problemy współczesnego świata, które zostały przedstawione na rysunkach Szymona\nKobylińskiego i Plantu.\nSzymon Kobyliński, Mówiąc między nami,1982 Szymon Kobyliński, Mówiąc między nami,1982\nA) terroryzm\nB) ubóstwo\nPlantu, Bój to jest nasz ostatni, 1993, s. 219 Szymon Kobyliński, Mówiąc między nami,1982\nC) konflikty zbrojne\nD) skażenie środowiska","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"19","points":6,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (6 pkt)\nNa podstawie tabeli i wykresu oraz wiedzy własnej wykonaj polecenia (19.1. -19.5.).\nTabela\nLiczba poszczególnych rodzajów przestępstw w Polsce (w tys.)\nRodzaj przestępstwa\n2000 r.\n2001 r.\n2002 r.\n2003 r.\n2004 r.\n1. Zabójstwo\n1 269\n1 325\n1 188\n1 039\n980\n2. Udział w bójce lub pobicie\n14 363\n14 369\n14 194\n14 010\n14 338\n3. Uszkodzenie ciała\n18 429\n16 968\n16 775\n15 669\n15 814\n4. Kradzież\n309 846\n314 820\n314 929\n336 143\n339 086\nŹródło danych: www.kgp.gov.pl\n9\nArkusz I\nWykres\nWykrywalność poszczególnych rodzajów przestępstw w Polsce (dane w procentach)\n87\n87,5\n89,4\n87,5\n90,8\n77,4\n77,6\n77,2\n77,4\n75,8\n89,7\n88,6\n89,1\n87,9\n87,8\n21,5\n21,7\n21,2\n19,8\n19,9\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\n35\n40\n45\n50\n55\n60\n65\n70\n75\n80\n85\n90\n95\n100\n2000\n2001\n2002\n2003\n2004\nZabójstwo\nUdział w bójce lub pobiciu\nUszkodzenie ciała\nKradzież\nŹródło danych: www.kgp.gov.pl\n19.1. (1 pkt)\nPorównaj liczbę przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu człowieka oraz liczbę kradzieży\npopełnionych w roku 2000 i w roku 2004. Napisz, jakie dostrzegasz zmiany.\nNr zadania\n18.\nMaks. liczba pkt\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n10\nArkusz I\n19.2. (1 pkt)\nPodaj, w którym roku i jakich przestępstw popełniono najwięcej.\n19.3. (1 pkt)\nNapisz, w którym roku i w jakiej kategorii przestępstw wykrywalność była największa.\n19.4. (1 pkt)\nNapisz, w jakiej kategorii przestępstw nastąpił największy spadek wykrywalności .\n19.5. (2 pkt)\nNa podstawie materiałów źródłowych i wiedzy własnej wyjaśnij, dlaczego występuje tak\npoważna różnica w wykrywalności między przestępstwami przeciwko życiu i zdrowiu\na kradzieżą.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (6 pkt)\nNa podstawie tabeli i wykresu oraz wiedzy własnej wykonaj polecenia (19.1. -19.5.).\nTabela\nLiczba poszczególnych rodzajów przestępstw w Polsce (w tys.)\nRodzaj przestępstwa\n2000 r.\n2001 r.\n2002 r.\n2003 r.\n2004 r.\n1. Zabójstwo\n1 269\n1 325\n1 188\n1 039\n980\n2. Udział w bójce lub pobicie\n14 363\n14 369\n14 194\n14 010\n14 338\n3. Uszkodzenie ciała\n18 429\n16 968\n16 775\n15 669\n15 814\n4. Kradzież\n309 846\n314 820\n314 929\n336 143\n339 086\nŹródło danych: www.kgp.gov.pl\n9\nArkusz I\nWykres\nWykrywalność poszczególnych rodzajów przestępstw w Polsce (dane w procentach)\n87\n87,5\n89,4\n87,5\n90,8\n77,4\n77,6\n77,2\n77,4\n75,8\n89,7\n88,6\n89,1\n87,9\n87,8\n21,5\n21,7\n21,2\n19,8\n19,9\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\n35\n40\n45\n50\n55\n60\n65\n70\n75\n80\n85\n90\n95\n100\n2000\n2001\n2002\n2003\n2004\nZabójstwo\nUdział w bójce lub pobiciu\nUszkodzenie ciała\nKradzież\nŹródło danych: www.kgp.gov.pl\n19.1. (1 pkt)\nPorównaj liczbę przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu człowieka oraz liczbę kradzieży\npopełnionych w roku 2000 i w roku 2004. Napisz, jakie dostrzegasz zmiany.\n- zmniejsza się liczba przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu człowieka\n- wzrasta liczba kradzieży\nNr zadania\n18.\nMaks. liczba pkt\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n10\nArkusz I\n19.2. (1 pkt)\nPodaj, w którym roku i jakich przestępstw popełniono najwięcej.\n2004 rok - kradzieże\n19.3. (1 pkt)\nNapisz, w którym roku i w jakiej kategorii przestępstw wykrywalność była największa.\n2004 rok - zabójstwa\n19.4. (1 pkt)\nNapisz, w jakiej kategorii przestępstw nastąpił największy spadek wykrywalności .\nuszkodzenia ciała\n19.5. (2 pkt)\nNa podstawie materiałów źródłowych i wiedzy własnej wyjaśnij, dlaczego występuje tak\npoważna różnica w wykrywalności między przestępstwami przeciwko życiu i zdrowiu\na kradzieżą.\nPrzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiu mobilizują zarówno organy ścigania,\njak i społeczeństwo do podjęcia wszelkich działań i użycia najnowocześniejszych\nśrodków w celu ich wykrycia. Kradzieże - określane często jako czyny o małej\nszkodliwości społecznej - w zależności od wartości poniesionej straty\nnie powodują uruchomienia takich sił i środków.","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (4 pkt)\nPrzyporządkuj wymienione przyczyny niepowodzeń prawidłowego funkcjonowania systemu\nprawnego (oznaczone literami A - E) do opisanych sytuacji. (o numerach 1 - 4) np.5 - F.\nA)\nFormułowanie praw w sposób niezrozumiały\nB)\nNiemożność sformułowania prawa w ogóle\nC)\nStanowienie praw sprzecznych\nD)\nNieopublikowanie lub nieudostępnianie praw poddanym\nE)\nZbyt częste modyfikowanie przepisów prawnych\n11\nArkusz I\nRex wstąpił na tron pełen reformatorskiego zapału. Sądził, że największe niepowodzenia\nspotkały jego poprzedników w dziedzinie prawa. Od wielu pokoleń system prawny nie uległ\nżadnej zasadniczej reformie.\n1. Pierwszy oficjalny krok, jaki uczynił, był dramatyczny, ale jednak pomyślny. Ogłosił\npoddanym natychmiastowe zniesienie wszystkich obowiązujących praw, a następnie zabrał\nsię do pisania nowego kodeksu. Wykształcenie zdobyte podczas indywidualnych lekcji\nudzielanych przez kolejne guwernantki okazało się, niestety, pełne luk. Wyszło na jaw, że\nniezdolny jest do najprostszych nawet uogólnień. Chociaż nie brak mu było pewności, gdy\nrozstrzygać musiał poszczególne spory, to sformułowanie uzasadnienia czy jakiegokolwiek\norzeczenia przekraczało całkowicie jego możliwości. Ogłosił poddanym, że odtąd sam pełnić\nbędzie funkcję sędziego we wszystkich konfliktach. Miał nadzieję, że w nawale rozmaitych\nkonkretnych spraw jego umiejętność uogólniania rozwinie się, i zdoła sformułować system\nprzepisów, które dadzą się połączyć w kodeks. Niestety, kiedy wydał setki orzeczeń, ani jego\npoddani, ani on sam nie potrafili dopatrzyć się w nich żadnego wspólnego schematu.\n2. Po tym niepowodzeniu Rex zdał sobie sprawę, że trzeba zacząć od nowa. Postanowił\nzatem wysłuchać wykładów o uogólnianiu. Wzmocniwszy w ten sposób swe intelektualne\nsiły, powrócił do idei projektu kodeksu i po wielu godzinach samotnej pracy ogłosił\npoddanym, że opracował kodeks i odtąd kierować się nim będzie wydając orzeczenia, ale na\nrazie kodeks pozostanie tajemnicą państwową, znać go będzie tylko on i jego pisarz. Ten\nprzemyślny plan bynajmniej nie zachwycił jego poddanych. Stwierdzili oni, że jest rzeczą dla\nkażdego nader niedogodną, by jego sprawa sądzona była według praw, z którymi nie sposób\nsię zapoznać.[ ]\n3. Zrozumiał teraz, że nie obejdzie się bez ogłoszenia kodeksu stwierdzającego, jakie\nprawa będą stosowane przy rozstrzyganiu przyszłych spraw. Pobierając nadal lekcje\nuogólniania, pilnie pracował nad kodeksem i wreszcie zapowiedział jego rychłe ogłoszenie.\nKonsternacja wśród poddanych była jednak ogromna, kiedy nowy kodeks stał się dostępny.\nOkazało się, że jest szczytem niejasności. Znawcy prawa orzekli, że nie ma w nim ani\njednego zdania, które byłoby zrozumiałe dla zwykłego obywatela lub wykształconego\nprawnika. Przed pałacem królewskim pojawiła się demonstracja z transparentami, na których\nwidniało: „Jak można stosować się do praw, których nikt nie może zrozumieć?!”\n4. Kodeks szybko wycofano. Rex doszedł wreszcie do wniosku, że potrzebuje pomocy,\nkazał grupie prawników zrewidować kodeks. Zalecił, by nic w nim nie zmieniali, lecz\nwyrazili wszystko w sposób zrozumiały. Nowy dokument okazał się szczytem przejrzystości,\nale kiedy zaczęto go studiować przekonano się, że wprowadzona ścisłość i uporządkowanie\nujawniły ogrom sprzeczności. Znów odbyła się demonstracja z transparentami: „Tym razem\nwszystko jest jasne - aż za bardzo!”\nL. L. Fuller, Moralność prawa, Warszawa 2004\nOdp.: 1 2 3 4\nNr zadania\n19.\n20.\nMaks. liczba pkt\n6\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n12\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (4 pkt)\nPrzyporządkuj wymienione przyczyny niepowodzeń prawidłowego funkcjonowania systemu\nprawnego (oznaczone literami A - E) do opisanych sytuacji. (o numerach 1 - 4) np.5 - F.\nA)\nFormułowanie praw w sposób niezrozumiały\nB)\nNiemożność sformułowania prawa w ogóle\nC)\nStanowienie praw sprzecznych\nD)\nNieopublikowanie lub nieudostępnianie praw poddanym\nE)\nZbyt częste modyfikowanie przepisów prawnych\n11\nArkusz I\nRex wstąpił na tron pełen reformatorskiego zapału. Sądził, że największe niepowodzenia\nspotkały jego poprzedników w dziedzinie prawa. Od wielu pokoleń system prawny nie uległ\nżadnej zasadniczej reformie.\n1. Pierwszy oficjalny krok, jaki uczynił, był dramatyczny, ale jednak pomyślny. Ogłosił\npoddanym natychmiastowe zniesienie wszystkich obowiązujących praw, a następnie zabrał\nsię do pisania nowego kodeksu. Wykształcenie zdobyte podczas indywidualnych lekcji\nudzielanych przez kolejne guwernantki okazało się, niestety, pełne luk. Wyszło na jaw, że\nniezdolny jest do najprostszych nawet uogólnień. Chociaż nie brak mu było pewności, gdy\nrozstrzygać musiał poszczególne spory, to sformułowanie uzasadnienia czy jakiegokolwiek\norzeczenia przekraczało całkowicie jego możliwości. Ogłosił poddanym, że odtąd sam pełnić\nbędzie funkcję sędziego we wszystkich konfliktach. Miał nadzieję, że w nawale rozmaitych\nkonkretnych spraw jego umiejętność uogólniania rozwinie się, i zdoła sformułować system\nprzepisów, które dadzą się połączyć w kodeks. Niestety, kiedy wydał setki orzeczeń, ani jego\npoddani, ani on sam nie potrafili dopatrzyć się w nich żadnego wspólnego schematu.\n2. Po tym niepowodzeniu Rex zdał sobie sprawę, że trzeba zacząć od nowa. Postanowił\nzatem wysłuchać wykładów o uogólnianiu. Wzmocniwszy w ten sposób swe intelektualne\nsiły, powrócił do idei projektu kodeksu i po wielu godzinach samotnej pracy ogłosił\npoddanym, że opracował kodeks i odtąd kierować się nim będzie wydając orzeczenia, ale na\nrazie kodeks pozostanie tajemnicą państwową, znać go będzie tylko on i jego pisarz. Ten\nprzemyślny plan bynajmniej nie zachwycił jego poddanych. Stwierdzili oni, że jest rzeczą dla\nkażdego nader niedogodną, by jego sprawa sądzona była według praw, z którymi nie sposób\nsię zapoznać.[ ]\n3. Zrozumiał teraz, że nie obejdzie się bez ogłoszenia kodeksu stwierdzającego, jakie\nprawa będą stosowane przy rozstrzyganiu przyszłych spraw. Pobierając nadal lekcje\nuogólniania, pilnie pracował nad kodeksem i wreszcie zapowiedział jego rychłe ogłoszenie.\nKonsternacja wśród poddanych była jednak ogromna, kiedy nowy kodeks stał się dostępny.\nOkazało się, że jest szczytem niejasności. Znawcy prawa orzekli, że nie ma w nim ani\njednego zdania, które byłoby zrozumiałe dla zwykłego obywatela lub wykształconego\nprawnika. Przed pałacem królewskim pojawiła się demonstracja z transparentami, na których\nwidniało: „Jak można stosować się do praw, których nikt nie może zrozumieć?!”\n4. Kodeks szybko wycofano. Rex doszedł wreszcie do wniosku, że potrzebuje pomocy,\nkazał grupie prawników zrewidować kodeks. Zalecił, by nic w nim nie zmieniali, lecz\nwyrazili wszystko w sposób zrozumiały. Nowy dokument okazał się szczytem przejrzystości,\nale kiedy zaczęto go studiować przekonano się, że wprowadzona ścisłość i uporządkowanie\nujawniły ogrom sprzeczności. Znów odbyła się demonstracja z transparentami: „Tym razem\nwszystko jest jasne - aż za bardzo!”\nL. L. Fuller, Moralność prawa, Warszawa 2004\nOdp.: 1. B\n2. D\n3. A\n4. C\nNr zadania\n19.\n20.\nMaks. liczba pkt\n6\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n12\nArkusz I","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"21","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (4 pkt)\nNa podstawie wybranych fragmentów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.- Kodeks karny\n(Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553) wykonaj polecenia (21.1.-21.3.).\nArt. 1. § 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod\ngroźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.\n§ 2. Nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma.\n§ 3. Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać\nwiny w czasie czynu.[ ]\nArt. 3. Kary oraz inne środki przewidziane w tym kodeksie stosuje się z uwzględnieniem\nzasad humanitaryzmu, w szczególności z poszanowaniem godności człowieka.[…]\nArt. 7. § 1. Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem.\n§ 2. Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy\nod lat 3 albo karą surowszą.\n§ 3. Występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych,\nkarą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.[…]\nArt. 32. Karami są:\n1) grzywna,\n2) ograniczenie wolności,\n3) pozbawienie wolności,\n4) 25 lat pozbawienia wolności,\n5) dożywotnie pozbawienie wolności.[…]\nArt. 39. Środkami karnymi są:\n1) pozbawienie praw publicznych,\n2) zakaz\nzajmowania\nokreślonego\nstanowiska,\nwykonywania\nokreślonego\nzawodu\nprowadzenia określonej działalności gospodarczej,\n3) zakaz prowadzenia pojazdów,\n4) przepadek przedmiotów,\n5) obowiązek naprawienia szkody,\n6) nawiązka,\n7) świadczenie pieniężne,\n8) podanie wyroku do publicznej wiadomości.[…]\n21.1. (1 pkt)\nWymień kategorie przestępstw.\n13\nArkusz I\n21.2. (1 pkt)\nNapisz, jakimi zasadami powinny kierować się osoby stosujące karę.\n21.3. (2 pkt)\nWymień kary i środki karne polegające na bezpośrednim obciążeniu majątku.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (4 pkt)\nNa podstawie wybranych fragmentów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.- Kodeks karny\n(Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553) wykonaj polecenia (21.1.-21.3.).\nArt. 1. § 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod\ngroźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.\n§ 2. Nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma.\n§ 3. Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać\nwiny w czasie czynu.[ ]\nArt. 3. Kary oraz inne środki przewidziane w tym kodeksie stosuje się z uwzględnieniem\nzasad humanitaryzmu, w szczególności z poszanowaniem godności człowieka.[…]\nArt. 7. § 1. Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem.\n§ 2. Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy\nod lat 3 albo karą surowszą.\n§ 3. Występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych,\nkarą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.[…]\nArt. 32. Karami są:\n1) grzywna,\n2) ograniczenie wolności,\n3) pozbawienie wolności,\n4) 25 lat pozbawienia wolności,\n5) dożywotnie pozbawienie wolności.[…]\nArt. 39. Środkami karnymi są:\n1) pozbawienie praw publicznych,\n2) zakaz\nzajmowania\nokreślonego\nstanowiska,\nwykonywania\nokreślonego\nzawodu\nprowadzenia określonej działalności gospodarczej,\n3) zakaz prowadzenia pojazdów,\n4) przepadek przedmiotów,\n5) obowiązek naprawienia szkody,\n6) nawiązka,\n7) świadczenie pieniężne,\n8) podanie wyroku do publicznej wiadomości.[…]\n21.1. (1 pkt)\nWymień kategorie przestępstw.\n- zbrodnia\n- występek\n13\nArkusz I\n21.2. (1 pkt)\nNapisz, jakimi zasadami powinny kierować się osoby stosujące karę.\nPowinny kierować się zasadami humanitaryzmu i poszanowania godności\nczłowieka.\n21.3. (2 pkt)\nWymień kary i środki karne polegające na bezpośrednim obciążeniu majątku.\n- grzywna\n- nawiązka\n- świadczenie pieniężne\n- przepadek przedmiotów","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"22","points":8,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (8 pkt)\nPo przeczytaniu tekstu wypisz numery zdań, w których przedstawiono fakty oraz numery\nzdań zawierających opinie.\n1) Kupując kradzione, łamiesz Dekalog. 2) Jak wskazują statystyki Komendy Głównej\nPolicji, dwie trzecie przestępstw w Polsce to drobne kradzieże. 3) Tych kradzieży boimy się\nnajbardziej. 4) Boimy się o zdrowie i życie, bo kradzież staje się coraz bardziej prymitywna i\nbrutalna. 5) Badania PBS wskazują, że czterech na pięciu obywateli domaga się zaostrzenia\nkar. 6) Jednak wielu spośród nich dziś, jutro w warsztacie, na bazarze, u znajomego trafi\nniewiarygodną okazję i kupi kolejną kradzioną rzecz. 7) Wielu nie zadrży przy tym ręka,\na tylko niektórym przejdzie przez głowę refleksja, że biorą udział w zwykłym draństwie.\n8) W ten sposób - kupując kradzione - obywatele wspierają pospolite złodziejstwo\ni podziemny rynek zrabowanych towarów.\nNa podstawie: Igor Miecik, Nie kupuj kradzionego, ,,Polityka”, 36 (2314), Warszawa 2001 r., s. 3-9.\nFakty\nOpinie\nNr zadania\n21.\n22.\nMaks. liczba pkt\n4\n8\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n14\nArkusz I","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (8 pkt)\nPo przeczytaniu tekstu wypisz numery zdań, w których przedstawiono fakty oraz numery\nzdań zawierających opinie.\n1) Kupując kradzione, łamiesz Dekalog. 2) Jak wskazują statystyki Komendy Głównej\nPolicji, dwie trzecie przestępstw w Polsce to drobne kradzieże. 3) Tych kradzieży boimy się\nnajbardziej. 4) Boimy się o zdrowie i życie, bo kradzież staje się coraz bardziej prymitywna i\nbrutalna. 5) Badania PBS wskazują, że czterech na pięciu obywateli domaga się zaostrzenia\nkar. 6) Jednak wielu spośród nich dziś, jutro w warsztacie, na bazarze, u znajomego trafi\nniewiarygodną okazję i kupi kolejną kradzioną rzecz. 7) Wielu nie zadrży przy tym ręka,\na tylko niektórym przejdzie przez głowę refleksja, że biorą udział w zwykłym draństwie.\n8) W ten sposób - kupując kradzione - obywatele wspierają pospolite złodziejstwo\ni podziemny rynek zrabowanych towarów.\nNa podstawie: Igor Miecik, Nie kupuj kradzionego, ,,Polityka”, 36 (2314), Warszawa 2001 r., s. 3-9.\nFakty\n1, 2, 5, 8.\nOpinie\n3, 4, 6, 7.\nNr zadania\n21.\n22.\nMaks. liczba pkt\n4\n8\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n14\nArkusz I","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"23","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (4 pkt)\nPrzeczytaj tekst i na jego podstawie oraz na podstawie wiedzy własnej wykonaj polecenia\n(23.1.-23.4.).\n[…]\nPROTOKÓŁ NR 6\ndo Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,\ndotyczący zniesienia kary śmierci\nPaństwa-Członkowie Rady Europy [ ] uzgodniły, co następuje:\nArtykuł 1\nZniesienie kary śmierci\nZnosi się karę śmierci. Nikt nie może być skazany na taką karę ani nie może nastąpić jej\nwykonanie.\nArtykuł 2\nKara śmierci w czasie wojny\nPaństwo może przewidzieć w swoich ustawach karę śmierci za czyny popełnione podczas\nwojny lub w okresie bezpośredniego zagrożenia wojną; kara ta będzie stosowana jedynie\nw przypadkach przewidzianych przez te ustawy i zgodnie z ich postanowieniami. Państwo\nzawiadomi Sekretarza Generalnego Rady Europy o odpowiednich postanowieniach tych\nustaw.[…]\nArtykuł 7\nPodpisanie i ratyfikacja\nNiniejszy protokół jest otwarty do podpisu dla Państw-Członków Rady Europy, sygnatariuszy\nKonwencji. Podlega on ratyfikacji, przyjęciu lub zatwierdzeniu.[…]\nSporządzono w Strasburgu dnia 28 kwietnia 1983 r. […]\nPo zapoznaniu się z powyższym protokołem, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej\noświadczam, że:\n- został on uznany za słuszny, zarówno w całości, jak i każde z postanowień w nim\nzawartych,\n- jest on przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony,\n- będzie on niezmiennie zachowywany.\nNa dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.\nDano w Warszawie dnia 18 października 2000 r.\n23.1. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego w Polsce nie stosuje się kary śmierci wobec sprawców zbrodni.\n15\nArkusz I\n23.2. (1 pkt)\nNapisz, w jakich okolicznościach przytoczony protokół dopuszcza stosowanie kary śmierci.\n23.3. (1 pkt)\nNapisz, jakie konsekwencje prawne powstają w wyniku ratyfikacji umowy międzynarodowej.\n23.4. (1 pkt)\nPodaj nazwę organu państwa, który ratyfikował Protokół nr 6 do Konwencji o ochronie praw\nczłowieka i podstawowych wolności, dotyczący zniesienia kary śmierci.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (4 pkt)\nPrzeczytaj tekst i na jego podstawie oraz na podstawie wiedzy własnej wykonaj polecenia\n(23.1.-23.4.).\n[…]\nPROTOKÓŁ NR 6\ndo Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,\ndotyczący zniesienia kary śmierci\nPaństwa-Członkowie Rady Europy [ ] uzgodniły, co następuje:\nArtykuł 1\nZniesienie kary śmierci\nZnosi się karę śmierci. Nikt nie może być skazany na taką karę ani nie może nastąpić jej\nwykonanie.\nArtykuł 2\nKara śmierci w czasie wojny\nPaństwo może przewidzieć w swoich ustawach karę śmierci za czyny popełnione podczas\nwojny lub w okresie bezpośredniego zagrożenia wojną; kara ta będzie stosowana jedynie\nw przypadkach przewidzianych przez te ustawy i zgodnie z ich postanowieniami. Państwo\nzawiadomi Sekretarza Generalnego Rady Europy o odpowiednich postanowieniach tych\nustaw.[…]\nArtykuł 7\nPodpisanie i ratyfikacja\nNiniejszy protokół jest otwarty do podpisu dla Państw-Członków Rady Europy, sygnatariuszy\nKonwencji. Podlega on ratyfikacji, przyjęciu lub zatwierdzeniu.[…]\nSporządzono w Strasburgu dnia 28 kwietnia 1983 r. […]\nPo zapoznaniu się z powyższym protokołem, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej\noświadczam, że:\n- został on uznany za słuszny, zarówno w całości, jak i każde z postanowień w nim\nzawartych,\n- jest on przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony,\n- będzie on niezmiennie zachowywany.\nNa dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.\nDano w Warszawie dnia 18 października 2000 r.\n23.1. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego w Polsce nie stosuje się kary śmierci wobec sprawców zbrodni.\nKary śmierci nie stosuje się, ponieważ Polska ratyfikowała Protokół nr 6\ndo Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.\n15\nArkusz I\n23.2. (1 pkt)\nNapisz, w jakich okolicznościach przytoczony protokół dopuszcza stosowanie kary śmierci.\nStosowanie kary śmierci dopuszcza się za czyny popełnione w czasie wojny lub\nw okresie bezpośredniego zagrożenia wojną.\n23.3. (1 pkt)\nNapisz, jakie konsekwencje prawne powstają w wyniku ratyfikacji umowy międzynarodowej.\nPo ratyfikacji umowy międzynarodowej staje się ona obowiązującym prawem\nwewnętrznym państwa.\n23.4. (1 pkt)\nPodaj nazwę organu państwa, który ratyfikował Protokół nr 6 do Konwencji o ochronie praw\nczłowieka i podstawowych wolności, dotyczący zniesienia kary śmierci.\nPrezydent Rzeczypospolitej Polskiej","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"24","points":10,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (10 pkt)\nPrzeczytaj zamieszczony poniżej tekst i wykonaj polecenia (24.1.-24.3.).\nO jakości prawa\nWarunkiem funkcjonowania państwa prawa jest odpowiedni poziom kultury prawnej\ni świadomości prawnej społeczeństwa. Możemy mieć doskonałe prawo i znakomite instytucje\npubliczne, jednak nie będą stąd płynęły żadne pozytywne efekty, jeśli owe instytucje i prawo\nnie natrafią na właściwe otoczenie społeczne, na tych, którzy jako adresaci prawa prawo to\nrozumieją i przejawiają wolę jego akceptowania oraz na tych, którzy - będąc wykonawcami\nprawa czynić to będą w dobrej wierze, z przekonaniem służenia innym, a nie wyłącznie\nswym własnym partykularnym interesom.\nPrawo\nw\npaństwie\nprawa\nma\nstać\nsię\ninstrumentem\nwolności,\nskutecznie\nprzeciwdziałającym arbitralności, nieprzewidywalności, niepewności działań organów władzy\npublicznej. Ma ono wyrażać podstawowe wartości, jakimi kieruje się społeczeństwo,\nrozstrzygać konflikty, jakie na tle realizacji tych wartości powstają, oraz stanowić skuteczny\ninstrument wyrażania własnych interesów przez poszczególne osoby i grupy.\nWypada skonstatować, że żyjemy od kilkunastu lat w państwie prawa, a to już - samo\nprzez się narzuca pewien sposób myślenia o roli prawa i państwa oraz sposobie jego\nfunkcjonowania, a przede wszystkim o zasadzie, jakiej podporządkowane są relacje pomiędzy\nwładzą publiczną a jednostką. Nie wystarczy rozumieć i wiedzieć, czym są poszczególne\nregulacje prawne, jaki jest ich sens. W państwie prawa trzeba przede wszystkim znać całą\nstrukturę, metodę, wedle której cała ta skomplikowana maszyneria funkcjonuje.\nNr zadania\n23.\nMaks. liczba pkt\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n16\nArkusz I\nWielkość i urok państwa prawa polega na tym, że prawo pisane przez duże „P” wyznacza rolę\ni status prawa pisanego przez małe „p” i że w konsekwencji w sam system zostały wpisane\nmechanizmy samoobrony i usuwania patologii. Ten system może zadziałać jednak tylko\nwtedy, kiedy dla jego uczestników zrozumiała jest wewnętrzna zasada, konstrukcja\ni aksjologia systemu. Tylko ci prawnicy, którzy rozumieją istotę państwa prawa, będą\nw stanie zapewnić korzystanie z przynoszonych przez taki model benefitów (dobrodziejstw).\nDzisiaj trudno sobie wyobrazić kompetentnego jurystę (prawnika), który przy nawet\nbardzo dogmatycznie zawikłanych problemach nie usiłowałby spojrzeć na uprawianą przez\nsiebie dziedzinę z perspektywy norm ponadustawowych, ogólnych zasad i wartości systemu.\nOcena konstytucyjności prawa nie jest bowiem już dzisiaj (i nawet nie powinna być)\nwyłącznym zadaniem sądu konstytucyjnego, ale jeśli ma funkcjonować realnie w systemie,\nwymaga zaangażowania po stronie każdego, kto prawem się zajmuje i podejmuje decyzje o\njego stosowaniu.[ ]\nOwa szersza perspektywa oglądu obowiązującego prawa to, co nazywa się\npromieniowaniem konstytucji na wszystkie dziedziny prawa staje się wielką szansą i może\nprowadzić' do stopniowej ewolucji całego systemu w kierunku sprzyjającym bardziej\nludziom, ich wolności i potrzebom.\nM. Safjan, Prawa Polska, Warszawa 2005\n24.1. (3 pkt)\nNapisz, jakimi zasadami, według autora, powinni kierować się funkcjonariusze publiczni,\nzarówno adresaci, jak i wykonawcy prawa (podaj trzy przykłady).\n24.2. (3 pkt)\nNapisz, jakie są zadania prawników w państwie prawa (wymień trzy).\n17\nArkusz I\n24.3. (4 pkt)\nWyjaśnij, jak rozumiesz twierdzenie autora, że w państwie prawa prawo przez duże\n„P” wyznacza rolę i status prawa pisanego przez małe „p”.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (10 pkt)\nPrzeczytaj zamieszczony poniżej tekst i wykonaj polecenia (24.1.-24.3.).\nO jakości prawa\nWarunkiem funkcjonowania państwa prawa jest odpowiedni poziom kultury prawnej\ni świadomości prawnej społeczeństwa. Możemy mieć doskonałe prawo i znakomite instytucje\npubliczne, jednak nie będą stąd płynęły żadne pozytywne efekty, jeśli owe instytucje i prawo\nnie natrafią na właściwe otoczenie społeczne, na tych, którzy jako adresaci prawa prawo to\nrozumieją i przejawiają wolę jego akceptowania oraz na tych, którzy - będąc wykonawcami\nprawa czynić to będą w dobrej wierze, z przekonaniem służenia innym, a nie wyłącznie\nswym własnym partykularnym interesom.\nPrawo\nw\npaństwie\nprawa\nma\nstać\nsię\ninstrumentem\nwolności,\nskutecznie\nprzeciwdziałającym arbitralności, nieprzewidywalności, niepewności działań organów władzy\npublicznej. Ma ono wyrażać podstawowe wartości, jakimi kieruje się społeczeństwo,\nrozstrzygać konflikty, jakie na tle realizacji tych wartości powstają, oraz stanowić skuteczny\ninstrument wyrażania własnych interesów przez poszczególne osoby i grupy.\nWypada skonstatować, że żyjemy od kilkunastu lat w państwie prawa, a to już - samo\nprzez się narzuca pewien sposób myślenia o roli prawa i państwa oraz sposobie jego\nfunkcjonowania, a przede wszystkim o zasadzie, jakiej podporządkowane są relacje pomiędzy\nwładzą publiczną a jednostką. Nie wystarczy rozumieć i wiedzieć, czym są poszczególne\nregulacje prawne, jaki jest ich sens. W państwie prawa trzeba przede wszystkim znać całą\nstrukturę, metodę, wedle której cała ta skomplikowana maszyneria funkcjonuje.\nNr zadania\n23.\nMaks. liczba pkt\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n16\nArkusz I\nWielkość i urok państwa prawa polega na tym, że prawo pisane przez duże „P” wyznacza rolę\ni status prawa pisanego przez małe „p” i że w konsekwencji w sam system zostały wpisane\nmechanizmy samoobrony i usuwania patologii. Ten system może zadziałać jednak tylko\nwtedy, kiedy dla jego uczestników zrozumiała jest wewnętrzna zasada, konstrukcja\ni aksjologia systemu. Tylko ci prawnicy, którzy rozumieją istotę państwa prawa, będą\nw stanie zapewnić korzystanie z przynoszonych przez taki model benefitów (dobrodziejstw).\nDzisiaj trudno sobie wyobrazić kompetentnego jurystę (prawnika), który przy nawet\nbardzo dogmatycznie zawikłanych problemach nie usiłowałby spojrzeć na uprawianą przez\nsiebie dziedzinę z perspektywy norm ponadustawowych, ogólnych zasad i wartości systemu.\nOcena konstytucyjności prawa nie jest bowiem już dzisiaj (i nawet nie powinna być)\nwyłącznym zadaniem sądu konstytucyjnego, ale jeśli ma funkcjonować realnie w systemie,\nwymaga zaangażowania po stronie każdego, kto prawem się zajmuje i podejmuje decyzje o\njego stosowaniu.[ ]\nOwa szersza perspektywa oglądu obowiązującego prawa to, co nazywa się\npromieniowaniem konstytucji na wszystkie dziedziny prawa staje się wielką szansą i może\nprowadzić' do stopniowej ewolucji całego systemu w kierunku sprzyjającym bardziej\nludziom, ich wolności i potrzebom.\nM. Safjan, Prawa Polska, Warszawa 2005\n24.1. (3 pkt)\nNapisz, jakimi zasadami, według autora, powinni kierować się funkcjonariusze publiczni,\nzarówno adresaci, jak i wykonawcy prawa (podaj trzy przykłady).\n- potrzeba służenia innym\n- postępowanie w dobrej wierze\n- respektowanie wartości uznawanych przez społeczeństwo\n24.2. (3 pkt)\nNapisz, jakie są zadania prawników w państwie prawa (wymień trzy).\n- znajomość struktury i metody funkcjonowania prawa\n- rozumienie zasad konstytucyjnych i aksjologii systemu państwa i prawa\n- rozumienie roli prawa przez duże „P”\n17\nArkusz I\n24.3. (4 pkt)\nWyjaśnij, jak rozumiesz twierdzenie autora, że w państwie prawa prawo przez duże\n„P” wyznacza rolę i status prawa pisanego przez małe „p”.\nWażność i obowiązywanie prawa przez małe „p” zależy od jego zgodności\nze sprawiedliwością, słusznością, zasadami moralnymi, prawem pisanym przez\nduże „P”.\nJasność i przejrzystość przepisów zabezpiecza przed nadużyciem i wypaczeniem\nprawa.","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"wos-2006-maj-matura-podstawowa","number":"25","points":15,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2006,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (15 pkt)\nNapisz list otwarty do redakcji, w którym przedstawisz i uzasadnisz swoje stanowisko\nw sprawie toczącej się dyskusji na temat zaostrzenia kar jako sposobu walki\nz przestępczością. W liście zwróć szczególną uwagę na aspekty prawne, polityczne, społeczne\ni ekonomiczne. Wykorzystaj materiały źródłowe (co najmniej trzy), które zostały\nzamieszczone w teście.\nNr zadania\n24.\nMaks. liczba pkt\n10\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n18\nArkusz I\n19\nArkusz I\nNr zadania\n25.\nMaks. liczba pkt\n15\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n20\nArkusz I\nBrudnopis (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (15 pkt)\nNapisz list otwarty do redakcji, w którym przedstawisz i uzasadnisz swoje stanowisko\nw sprawie toczącej się dyskusji na temat zaostrzenia kar jako sposobu walki\nz przestępczością. W liście zwróć szczególną uwagę na aspekty prawne, polityczne, społeczne\ni ekonomiczne. Wykorzystaj materiały źródłowe (co najmniej trzy), które zostały\nzamieszczone w teście.\nWarszawa, 8 maja 2006 r.\nSzanowna Redakcjo,\ntocząca się w mediach dyskusja na temat zaostrzenia kar w walce\nz przestępczością skłoniła mnie do zabrania głosu w tej sprawie.\nPrzede wszystkim należy postawić sobie pytanie, czym ma być kara i jaką ma\nspełniać rolę. Niewątpliwie nie może być zemstą ani odwetem. Powinna\nrekompensować poszkodowanemu straty, które w wyniku przestępstwa poniósł,\npowinna być społecznie użyteczna, zapobiegać przestępczości i pomóc\nwinowajcy wrócić do społeczeństwa.\nNr zadania\n24.\nMaks. liczba pkt\n10\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n18\nArkusz I\nW tej dyskusji zdania są mocno podzielone. Nie ma dowodów na to,\nże zaostrzenie kary wpływa na zmniejszenie liczby przestępstw. Według mnie,\no wiele ważniejsza od wysokości i surowości wymierzonej kary jest jej\nnieuchronność. Dane Komendy Głównej Policji przytoczone w zadaniu 19.\nwskazują, że spada liczba najcięższych przestępstw, takich jak: zabójstwo,\nuszkodzenie ciała. Jest to wynikiem zarówno wzrostu wykrywalności,\njak i dowodem większej skuteczności organów ścigania oraz dobrej współpracy\nspołeczeństwa z policją. Utrzymanie takiego stanu rzeczy wymaga dużych\nnakładów finansowych - to jeden problem. Drugi to koszty utrzymania więźnia\ni zapewnienia mu zgodnych z obowiązującymi normami warunków, co niekiedy\nbudzi społeczny sprzeciw. A jednak, jeżeli kara ma pełnić funkcję\nresocjalizacyjną i jeżeli skazany ma zostać przywrócony społeczeństwu, to takie\nwarunki muszą być spełnione. Koszty społeczne, a także ekonomiczne związane\nz istnieniem świata przestępczego są przecież znacznie wyższe.\nOsobne miejsce w tej dyskusji zajmuje problem kary śmierci, której jestem\nzdecydowanie przeciwna. Problem wraca za każdym razem, kiedy dochodzi\ndo tak poważnego przestępstwa, jakim jest zabójstwo. Zwolennicy kary śmierci\nuważają, że odstraszy ona potencjalnych przestępców, a także będzie\nzadośćuczynieniem dla bliskich ofiary. Zaś jej przeciwnicy podkreślają,\nże „prawa człowieka dotyczą zarówno winnych, jak i niewinnych”. Niezwykle\nważnym argumentem, również dla mnie, przeciwko stosowaniu kary śmierci jest\njej nieodwracalność. Znane są na całym świecie przypadki pomyłek wymiaru\nsprawiedliwości. Skutki takich pomyłek są, niestety, nie do naprawienia.\nProblem ten nie jest nowy, rozważany był w różnych okresach historii.\nPrawo do karania śmiercią kwestionował, np. Biernat z Lublina. W okresie\noświecenia\nmediolański\narystokrata\nCesary\nBeccaria\nwydał\ndzieło\no przestępstwach i karach, które Wolter nazwał „kodeksem ludzkich uczuć”.\nMiało ono i do dziś ma ogromny wpływ na reformowanie prawa w duchu\nhumanitaryzmu.\nW\nrozwoju\ncywilizacji\ncoraz\nbardziej\nodchodzi\nsię\nod stosowania kary śmierci. Przykładem tego jest również postawa Kościoła,\nktóra ewoluowała od akceptacji kary w przeszłości do odrzucenia jej obecnie.\n19\nArkusz I\nPo wejściu Polski do Unii Europejskiej i podpisaniu Protokołu Nr 6\ndo „Konwencji\no ochronie\npraw\nczłowieka i podstawowych wolności\ndotyczących zniesienia kary śmierci” przywrócenie jej jest niemożliwe.\nDecydujące pozostają argumenty prawne i humanitarne.\nZ przytoczonych przeze mnie argumentów wynika, że zaostrzenie kar\nnie wpłynie na zmniejszenie przestępczości. Ważniejsze od surowych wyroków\nsą wykrywalność przestępstw i działania prewencyjne.\nStała czytelniczka Zofia Kowalska\nNr zadania\n25.\nMaks. liczba pkt\n15\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\n20\nArkusz I\nBrudnopis (nie podlega ocenie)","solution":null,"image":"img/wos-2006-maj-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2006 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}