{"paper":{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/wos-2007-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2007-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":17,"source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nLegislatywa - to określenie władzy\nA) samorządowej.\nB) sądowniczej.\nC) ustawodawczej.\nD) wykonawczej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nLegislatywa - to określenie władzy\nA) samorządowej.\nB) sądowniczej.\nC) ustawodawczej.\nD) wykonawczej.","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nOgraniczoną zdolność do czynności prawnych obywatel Rzeczypospolitej Polskiej\nuzyskuje po ukończeniu\nA) 10 lat.\nB) 13 lat.\nC) 16 lat.\nD) 18 lat.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nOgraniczoną zdolność do czynności prawnych obywatel Rzeczypospolitej Polskiej\nuzyskuje po ukończeniu\nA) 10 lat.\nB) 13 lat.\nC) 16 lat.\nD) 18 lat.","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nPrezydent Rzeczypospolitej Polskiej może wydać\nA) rozporządzenie z mocą ustawy.\nB) uchwałę uchylającą ustawę.\nC) ustawę o zmianie ustawy.\nD) zarządzenie nowelizujące ustawę.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nPrezydent Rzeczypospolitej Polskiej może wydać\nA) rozporządzenie z mocą ustawy.\nB) uchwałę uchylającą ustawę.\nC) ustawę o zmianie ustawy.\nD) zarządzenie nowelizujące ustawę.","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nStroną procesu/postępowania sądowego nie jest\nA) oskarżony.\nB) podejrzany.\nC) powód.\nD) pozwany.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nStroną procesu/postępowania sądowego nie jest\nA) oskarżony.\nB) podejrzany.\nC) powód.\nD) pozwany.","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nPodaj cztery sytuacje, w których Marszałek Sejmu do czasu wyboru nowego\nPrezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje jego obowiązki.\n1\n2\n3\n4\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nPodaj cztery sytuacje, w których Marszałek Sejmu do czasu wyboru nowego\nPrezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje jego obowiązki.\nNa przykład:\n1. śmierć Prezydenta Rzeczypospolitej\n2. zrzeczenie się urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej\n3. stwierdzenie nieważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej\n4. złożenie Prezydenta Rzeczypospolitej z urzędu orzeczeniem Trybunału Stanu\nPoziom rozszerzony\n3","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nPodaj nazwy środków odwoławczych od wyroków wydawanych w Polsce przez sądy\nA) I instancji:\nB) II instancji:","answer":"A, B","answer_text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nPodaj nazwy środków odwoławczych od wyroków wydawanych w Polsce przez sądy\nA) I instancji: apelacja\nB) II instancji: kasacja","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nUzupełnij poniższy schemat, wpisując w odpowiednie miejsca nazwy organów władzy\nszczebla wojewódzkiego.\n7.A.\njednoosobowy\norgan powołujący organ wykonawczy\n7.B.\norgan uchwałodawczy organ wykonawczy","answer":"A, B","answer_text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nUzupełnij poniższy schemat, wpisując w odpowiednie miejsca nazwy organów władzy\nszczebla wojewódzkiego.\n7.A.\njednoosobowy\norgan powołujący organ wykonawczy\n7.B.\norgan uchwałodawczy organ wykonawczy","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\n8.A. Napisz, na czym polega inkluzywność grupy społecznej.\n8.B. Wśród podanych niżej przykładów podkreśl dwie grupy inkluzywne.\norganizacja charytatywna, wojsko, policja, fan club, związek zawodowy, grupa absolwentów","answer":"A, B","answer_text":"Zadanie 8. (2 pkt)\n8.A. Napisz, na czym polega inkluzywność grupy społecznej.\nGrupa inkluzywna jest to grupa otwarta, do której może przystąpić każda osoba.\n8.B. Wśród podanych niżej przykładów podkreśl dwie grupy inkluzywne.\norganizacja charytatywna,\nwojsko,\npolicja, fan club,\nzwiązek\nzawodowy,\ngrupa absolwentów","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nZaznacz, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe, wpisując w odpowiednich\nmiejscach tabeli Prawda lub Fałsz.\nZdania\nPrawda lub\nFałsz\nA) W procesie cywilnym najczęściej wymierzaną karą jest pozbawienie\nwolności.\nB) Prawnym skutkiem adopcji jest możliwość ustawowego dziedziczenia przez\nprzysposobionego.\nC) Jedną z kar głównych wymierzanych przez sądy jest przepadek\nprzedmiotów.\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\n5.\n6.\n7.\n8.\n9.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n2\n2\n2\n2\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nwojewoda\nmieszkańcy\nwojewództwa\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nZaznacz, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe, wpisując w odpowiednich\nmiejscach tabeli Prawda lub Fałsz.\nZdania\nPrawda lub\nFałsz\nA) W procesie cywilnym najczęściej wymierzaną karą jest pozbawienie\nwolności.\nFałsz\nB) Prawnym skutkiem adopcji jest możliwość ustawowego dziedziczenia przez\nprzysposobionego.\nPrawda\nC) Jedną z kar głównych wymierzanych przez sądy jest przepadek\nprzedmiotów.\nFałsz\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\n5.\n6.\n7.\n8.\n9.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n2\n2\n2\n2\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPrezes Rady Ministrów\n[premier]\nwojewoda\nzarząd\nmieszkańcy\nwojewództwa\nsejmik\nwojewództwa\nPoziom rozszerzony\n4","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nOpisz problem przedstawiony na rysunku satyrycznym.\nŹródło: http://ludzie.wprost.pl/sawka","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nOpisz problem przedstawiony na rysunku satyrycznym.\nŹródło: http://ludzie.wprost.pl/sawka\nPrzedstawiono problem wyobcowania polityków, którzy w okresie kampanii\nwyborczej utożsamiają się z lokalną społecznością, ale po osiągnięciu swoich\ncelów często zapominają o danych obietnicach.","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nWpisz w odpowiednie miejsca tabeli nazwy opisanych regionalnych inicjatyw integracji\ni współpracy międzynarodowej.\nOpis\nNazwa\n1.\nOrganizacja o charakterze konsultacyjnym, powstała w 1991 r.\npodczas spotkania prezydentów Polski, Węgier i Czechosłowacji,\nsłużąca przyspieszeniu integracji tych państw z NATO oraz\nWspólnotami Europejskimi.\n2.\nFunkcjonuje od 1991 r. na zasadzie trójstronnego dialogu\ndyplomatycznego Francji, Niemiec i Polski. Jest głównie forum\nwymiany\npoglądów\nna\ntemat\nrozwoju\nstosunków\nmiędzynarodowych.\n3.\nUtworzona w 1992 r. przez Danię, Estonię, Finlandię, Litwę,\nŁotwę, Niemcy, Norwegię, Polskę, Rosję, Szwecję i Komisję\nEuropejską m.in. w celu współpracy w dziedzinie ochrony\nśrodowiska, kultury, turystyki, edukacji, transportu i łączności.\nPoziom rozszerzony\n5","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nWpisz w odpowiednie miejsca tabeli nazwy opisanych regionalnych inicjatyw integracji\ni współpracy międzynarodowej.\nOpis\nNazwa\n1.\nOrganizacja o charakterze konsultacyjnym, powstała w 1991 r.\npodczas spotkania prezydentów Polski, Węgier i Czechosłowacji,\nsłużąca przyspieszeniu integracji tych państw z NATO oraz\nWspólnotami Europejskimi.\nGrupa\nWyszehradzka\n2.\nFunkcjonuje od 1991 r. na zasadzie trójstronnego dialogu\ndyplomatycznego Francji, Niemiec i Polski. Jest głównie forum\nwymiany\npoglądów\nna\ntemat\nrozwoju\nstosunków\nmiędzynarodowych.\nTrójkąt\nWeimarski\n3.\nUtworzona w 1992 r. przez Danię, Estonię, Finlandię, Litwę,\nŁotwę, Niemcy, Norwegię, Polskę, Rosję, Szwecję i Komisję\nEuropejską m.in. w celu współpracy w dziedzinie ochrony\nśrodowiska, kultury, turystyki, edukacji, transportu i łączności.\nRada Państw\nMorza Bałtyckiego\nPoziom rozszerzony\n5","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (4 pkt)\nNa mapie literami A, B, C, D oznaczono państwa europejskie. Uzupełnij poniższą tabelę,\nwpisując nazwy tych państw, ich formę rządów i ustrój terytorialny.\nŹródło: Meridian-Skaner Sp. z.o.o.\nPrzykład\nNazwa państwa\nForma rządów\nUstrój terytorialny\nA\nB\nC\nD\nNr zadania\n10.\n11.\n12.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nA\nB\nC\nD\nPoziom rozszerzony\n6\nCZĘŚĆ II","answer":"A, B, C, D","answer_text":"Zadanie 12. (4 pkt)\nNa mapie literami A, B, C, D oznaczono państwa europejskie. Uzupełnij poniższą tabelę,\nwpisując nazwy tych państw, ich formę rządów i ustrój terytorialny.\nŹródło: Meridian-Skaner Sp. z.o.o.\nPrzykład\nNazwa państwa\nForma rządów\nUstrój terytorialny\nA\nNorwegia\nmonarchia\npaństwo unitarne\nB\nBelgia\nmonarchia\nfederacja\nC\nRFN [Niemcy]\nrepublika\nfederacja\nD\nWęgry\nrepublika\npaństwo unitarne\nNr zadania\n10.\n11.\n12.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n4\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nA\nB\nC\nD\nPoziom rozszerzony\n6\nCZĘŚĆ II","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (3 pkt)\nNa podstawie tekstu wykonaj polecenia.\nRozmowa Joanny Blewąskiej i Marcina Markowskiego z prof. Wielisławą Warzywodą-\n-Kruszyńską „Politycy nic nie wiedzą o biedzie”, „Gazeta Wyborcza” 20.09.2005.\nŻeby z biedą walczyć, trzeba ten problem znać. Wiedzieć, gdzie jest bieda, jak powstaje,\nkomu najbardziej zagraża. Czy politycy to wiedzą?\n- Teoretycznie powinni, bo informują o tym m.in. opracowania GUS, raporty Banku\nŚwiatowego. Ale żeby się dowiedzieć, trzeba problem uznać za ważny i chcieć go poznać.\nA z tym jest gorzej. Politycy i ludzie biedni należą do odmiennych społecznych światów.\nPierwsi lokują się wysoko pod względem dochodów, pozycji, konsumpcji, a drudzy - nisko.\nJuż dawno dowiedziono, że wzajemna znajomość warunków życia ludzi z dwóch krańców\ndrabiny społecznej jest bardzo ograniczona. Liczby w raportach nie przekładają się zapewne\nna wiedzę o ludziach borykających się z trudnościami. Kilka lat temu przekazałam\nówczesnemu wojewodzie łódzkiemu raport z badań nad enklawami biedy na terenie miasta\ni zapanowała cisza. Jeśli nawet wojewoda go przeczytał, nie podjął żadnych działań, które\nmogłyby świadczyć o tym, że przejął się wynikami. Ale po kilku latach zadzwonił do mnie\nz pytaniem, czy nadal zajmuję się biedą i zaprosił na spotkanie. Po to - jak się okazało - by\nprzedstawić mi biedne dziecko. Problem biedy przedarł się do jego świadomości dopiero\nwtedy, gdy napotkał żywy na nią dowód, żywy egzemplarz. Sytuacji nie ułatwia to,\nże informacje o ludziach biednych przekazywane są często w atmosferze skandalu. Dewastują\nmieszkania, kradną prąd, biją dzieci, piją. Powstaje wrażenie, że bieda równa się patologii.\nTo prowadzi do przekonania, że nie ma się co tak biednymi przejmować, bo sami są sobie\nwinni. Na dodatek, instytucje publiczne, powołane do pomocy biednym, nie dają pełnego\nobrazu życia w biedzie. Nie informują się wzajemnie, patrzą na problem wąsko, zgodnie z im\nprzypisanymi zadaniami: urzędy pracy nie interesują się dziećmi bezrobotnych, szkoła nie\nzastanawia się nad statusem rodziców, pielęgniarki środowiskowe nie mają obowiązku\nkontaktowania się z pomocą społeczną itd. Życie ludzi biednych przedostaje się\ndo świadomości polityków jako „pokawałkowane”.\nPoza tym bieda jest tematem nieprzyjemnym.\nJak walczyć z biedą?\n- Skoncentrować się na dzieciach. Z dwóch powodów - bieda dziecka nie jest jego winą.\nDziecko niczego przecież nie zaniedbało, nie dokonało złego wyboru, nie zaprzepaściło\nżadnej szansy. Po drugie - szanse na wyrwanie z biedy dziecka są większe niż dorosłego,\nchoćby dlatego, że dziecko stoi na początku drogi życiowej. Trzeba stwarzać mu warunki\ndo nauki, organizować zajęcia pozaszkolne i wyrównawcze, zapewnić dostęp do Internetu,\nkupować książki, pokazywać dobre wzorce, ludzi, którzy skorzystali na tym, że przykładali\nsię w dzieciństwie do nauki. Słowem - wyrwać z getta biedy rodziny, kamienicy, ulicy, przy\nktórej to dziecko mieszka. Dorosłym pomóc trudniej. Nawet jeśli po ukończeniu iluś tam\nkursów znajdą wreszcie pracę, to raczej nie tak dobrze płatną i nie na tak długo,\nby zapomnieli o biedzie. Oni stracili swoją szansę wtedy, gdy byli dziećmi.\nPoziom rozszerzony\n7\nCzy z biedą można walczyć skutecznie? Rządy tworzą przecież politycy, którzy o życiu\nw biedzie nic nie wiedzą.\n- Powiem tak: z biedą należy walczyć. Ta walka powinna stać się priorytetem na najbliższe\nlata. W Polsce już powstaje bowiem kultura biedy. Stan pogodzenia się z nią, kiedy człowiek\nprzestaje szukać pracy, nie wstydzi się zasiłku, bez sprzeciwu dziedziczy biedę po rodzicach\ni sam przekazuje ją własnym dzieciom. I nie ma nawet pretensji do losu. Państwo, w którym\nkwitnie kultura biedy, nie ma szacunku obywateli i odsuwa się od standardów nowoczesnej\neuropejskiej cywilizacji.\n13.A. Wyjaśnij, dlaczego, zdaniem prof. Wielisławy Warzywody-Kruszyńskiej, politycy\nnie dostrzegają problemu biedy (podaj 3 argumenty).\n13.B. Wyjaśnij, dlaczego, zdaniem prof. Warzywody-Kruszyńskiej, instytucje powołane\ndo pomocy ubogim nie są efektywne w działaniu (podaj 3 argumenty).\n13.C. Podaj, na czym, zdaniem prof. Warzywody-Kruszyńskiej, należy skupić działania,\nby zmniejszyć problem biedy. Uzasadnij swoją odpowiedź.\nNr zadania\n13.\nMaks. liczba pkt\n3\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (3 pkt)\nNa podstawie tekstu wykonaj polecenia.\nRozmowa Joanny Blewąskiej i Marcina Markowskiego z prof. Wielisławą Warzywodą-\n-Kruszyńską „Politycy nic nie wiedzą o biedzie”, „Gazeta Wyborcza” 20.09.2005.\nŻeby z biedą walczyć, trzeba ten problem znać. Wiedzieć, gdzie jest bieda, jak powstaje,\nkomu najbardziej zagraża. Czy politycy to wiedzą?\n- Teoretycznie powinni, bo informują o tym m.in. opracowania GUS, raporty Banku\nŚwiatowego. Ale żeby się dowiedzieć, trzeba problem uznać za ważny i chcieć go poznać.\nA z tym jest gorzej. Politycy i ludzie biedni należą do odmiennych społecznych światów.\nPierwsi lokują się wysoko pod względem dochodów, pozycji, konsumpcji, a drudzy - nisko.\nJuż dawno dowiedziono, że wzajemna znajomość warunków życia ludzi z dwóch krańców\ndrabiny społecznej jest bardzo ograniczona. Liczby w raportach nie przekładają się zapewne\nna wiedzę o ludziach borykających się z trudnościami. Kilka lat temu przekazałam\nówczesnemu wojewodzie łódzkiemu raport z badań nad enklawami biedy na terenie miasta\ni zapanowała cisza. Jeśli nawet wojewoda go przeczytał, nie podjął żadnych działań, które\nmogłyby świadczyć o tym, że przejął się wynikami. Ale po kilku latach zadzwonił do mnie\nz pytaniem, czy nadal zajmuję się biedą i zaprosił na spotkanie. Po to - jak się okazało - by\nprzedstawić mi biedne dziecko. Problem biedy przedarł się do jego świadomości dopiero\nwtedy, gdy napotkał żywy na nią dowód, żywy egzemplarz. Sytuacji nie ułatwia to,\nże informacje o ludziach biednych przekazywane są często w atmosferze skandalu. Dewastują\nmieszkania, kradną prąd, biją dzieci, piją. Powstaje wrażenie, że bieda równa się patologii.\nTo prowadzi do przekonania, że nie ma się co tak biednymi przejmować, bo sami są sobie\nwinni. Na dodatek, instytucje publiczne, powołane do pomocy biednym, nie dają pełnego\nobrazu życia w biedzie. Nie informują się wzajemnie, patrzą na problem wąsko, zgodnie z im\nprzypisanymi zadaniami: urzędy pracy nie interesują się dziećmi bezrobotnych, szkoła nie\nzastanawia się nad statusem rodziców, pielęgniarki środowiskowe nie mają obowiązku\nkontaktowania się z pomocą społeczną itd. Życie ludzi biednych przedostaje się\ndo świadomości polityków jako „pokawałkowane”.\nPoza tym bieda jest tematem nieprzyjemnym.\nJak walczyć z biedą?\n- Skoncentrować się na dzieciach. Z dwóch powodów - bieda dziecka nie jest jego winą.\nDziecko niczego przecież nie zaniedbało, nie dokonało złego wyboru, nie zaprzepaściło\nżadnej szansy. Po drugie - szanse na wyrwanie z biedy dziecka są większe niż dorosłego,\nchoćby dlatego, że dziecko stoi na początku drogi życiowej. Trzeba stwarzać mu warunki\ndo nauki, organizować zajęcia pozaszkolne i wyrównawcze, zapewnić dostęp do Internetu,\nkupować książki, pokazywać dobre wzorce, ludzi, którzy skorzystali na tym, że przykładali\nsię w dzieciństwie do nauki. Słowem - wyrwać z getta biedy rodziny, kamienicy, ulicy, przy\nktórej to dziecko mieszka. Dorosłym pomóc trudniej. Nawet jeśli po ukończeniu iluś tam\nkursów znajdą wreszcie pracę, to raczej nie tak dobrze płatną i nie na tak długo,\nby zapomnieli o biedzie. Oni stracili swoją szansę wtedy, gdy byli dziećmi.\nPoziom rozszerzony\n7\nCzy z biedą można walczyć skutecznie? Rządy tworzą przecież politycy, którzy o życiu\nw biedzie nic nie wiedzą.\n- Powiem tak: z biedą należy walczyć. Ta walka powinna stać się priorytetem na najbliższe\nlata. W Polsce już powstaje bowiem kultura biedy. Stan pogodzenia się z nią, kiedy człowiek\nprzestaje szukać pracy, nie wstydzi się zasiłku, bez sprzeciwu dziedziczy biedę po rodzicach\ni sam przekazuje ją własnym dzieciom. I nie ma nawet pretensji do losu. Państwo, w którym\nkwitnie kultura biedy, nie ma szacunku obywateli i odsuwa się od standardów nowoczesnej\neuropejskiej cywilizacji.\n13.A. Wyjaśnij, dlaczego, zdaniem prof. Wielisławy Warzywody-Kruszyńskiej, politycy\nnie dostrzegają problemu biedy (podaj 3 argumenty).\nNa przykład:\n• wiedzę na temat problemu biedy czerpią z danych statystycznych,\n• postrzegają problem biedy poprzez obraz kreowany w mediach,\n• znajdują się na przeciwnym krańcu drabiny społecznej.\n13.B. Wyjaśnij, dlaczego, zdaniem prof. Warzywody-Kruszyńskiej, instytucje powołane\ndo pomocy ubogim nie są efektywne w działaniu (podaj 3 argumenty).\nNa przykład:\n• każda z instytucji działa tylko w wąskim zakresie,\n• instytucje nie informują się wzajemnie o sytuacji i posiadanych danych,\n• powierzchowne traktowanie problemu i brak chęci ustalania przyczyn.\n13.C. Podaj, na czym, zdaniem prof. Warzywody-Kruszyńskiej, należy skupić działania,\nby zmniejszyć problem biedy. Uzasadnij swoją odpowiedź.\nNa przykład:\nZdaniem prof. Warzywody-Kruszyńskiej, aby zmniejszyć problem biedy należy\nskoncentrować się na zapewnieniu dobrych warunków edukacji dla dzieci\ni młodzieży. Dzieciom można pomóc skuteczniej i łatwiej, gdyż im szybciej\nwyrwie się osobę z biedy, tym szybciej o niej zapomina. Za wszelką cenę należy\nprzeciwdziałać zjawisku dziedziczenia biedy.\nNr zadania\n13.\nMaks. liczba pkt\n3\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n8","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (3 pkt)\nNa podstawie tekstu wykonaj polecenia.\nMichał A. Zieliński, „Czy wystarczy do pierwszego”, „Rzeczpospolita” 17.09.2005.\nBadania to „Diagnoza społeczna 2005”- wielki sondaż niezależnej Rady Monitoringu\nSpołecznego, w którym przebadano ponad 4 tys. gospodarstw domowych. Poprzednie\ndiagnozy powstały w 2000 i 2003 r.\n- W ostatnich dwóch latach spadła liczba tych gospodarstw, w których ludzie żyją\nw niedostatku. Tak jest we wszystkich miejscowościach niezależnie od wielkości\ni we wszystkich grupach społecznych. Co to znaczy „niedostatek”? Chodzi o prawdziwie\nbiednych, takich którym nie starcza do pierwszego, ale i o tych, którzy żyją oszczędnie i mają\ntylko na podstawowe potrzeby - wyjaśnia prof. Tomasz Panek ze Szkoły Głównej\nHandlowej, współautor badań.\nEksperci ustalili granicę niedostatku dla jednej pracującej osoby na 595 zł. A na przykład\ndla typowej, czteroosobowej rodziny, w której koszty się rozkładają - na 1500 zł. Z badań\nwynika, że jeśli w gospodarstwie domowym nie ma takich dochodów, to wprawdzie\nwystarcza na najważniejsze potrzeby, jak mieszkanie, jedzenie czy ubranie, ale brakuje\nnp. na dojazdy do pracy, rachunek za telefon czy podręczniki dla dzieci.\nWedług „Diagnozy społecznej 2005” poniżej granicy niedostatku żyje w Polsce 23 proc.\ngospodarstw. Od 2003 r. odsetek ten spadł o ponad 7 proc.\nBieda wiejska\nIm mniejsza miejscowość, tym więcej ludzi żyjących w niedostatku. Na wsi ponad 36 proc.\ngospodarstw nie osiąga wystarczających dochodów. W miastach liczących 20 - 100 tys.\nmieszkańców ten odsetek wynosi 20 proc., a w tych powyżej 500 tys. mieszkańców, niecałe\n11 proc. - Polska bieda jest biedą wiejską. Na zachodzie Europy ubóstwo koncentruje się\nw miastach - komentuje prof. Henryk Domański z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.\n- Ale jestem przekonany, że sytuację na polskiej wsi już dziś poprawiają dopłaty z UE.\nW niedostatku żyje ponad połowa gospodarstw domowych, w których są bezrobotni. Spośród\nrodzin, gdzie wszyscy mają pracę, tylko 18 proc. cierpi niedostatek. - Bieda w rodzinach,\ngdzie ktoś nie ma pracy, nie tylko jest częstsza, ale też dużo większa - mówi prof. Panek.\nNaukowcy zbadali także trwałość niedostatku. W latach 2000 - 2005 przeanalizowali sytuację\n1,5 tys. tych samych gospodarstw domowych. Spośród 31 proc., które żyły w niedostatku\nw 2000 roku, ponad połowa w ciągu pięciu lat wyszła z biedy. - Tylko 14 proc. pozostawało\nw tej grupie we wszystkich trzech badaniach - mówi prof. Panek.\n- To dobry sygnał. Niedostatek będzie zawsze, ale ważniejsze, żeby można było z niego\nwyjść. Kiedy jedni wpadają w biedę, a drudzy wychodzą, nie jest już tak źle. Najgorzej, kiedy\nprzechodzi z ojca na syna, kiedy ludzie się do niej przyzwyczajają - tłumaczy\nprof. Domański.\nZ badań wynika, że najtrudniej wyjść z niedostatku ludziom, którzy żyją z zasiłków\n(rodzinnych i macierzyńskich). Aż 80 proc. z nich brakuje pieniędzy.\nNędza wciąż istnieje\nJednak „Diagnoza społeczna 2005” to tylko statystyka. - Bezrobocie wciąż jest wysokie,\na to główna przyczyna biedy. Wciąż jest duża grupa osób, które sobie nie radzą. Przychodzą\ndo nas starsi ludzie, którzy wprawdzie mają co jeść, ale nie starcza im na leki. Setki tysięcy\ndzieci jest niedożywionych - uważa ks. Adam Dereń z Caritas Polska.\nPoziom rozszerzony\n9\nZ badań wynika, że 10 proc. gospodarstw ma dochód mniejszy niż 419 zł na osobę, a 5 proc.\nnajuboższych mniejszy niż 330 zł. - Ubóstwo dotyka też tzw. normalne rodziny, szczególnie\nwielodzietne i to nawet jeśli obydwoje rodzice pracują. W rodzinach z sześciorgiem bądź\nsiedmiorgiem dzieci dochód rzadko przekracza 300 zł na osobę - mówi Mirosława Greguła,\nkierownik\nfilii\nMiejskiego\nOśrodka\nPomocy\nRodzinie\nna\nCzechowie -\npięćdziesięciotysięcznej dzielnicy Lublina.\n14.A. Wymień dwie przesłanki, które wskazują, że dana osoba żyje w niedostatku.\n14.B. Uzupełnij tabelę przedstawiającą odsetek polskich gospodarstw domowych\nżyjących w niedostatku, w zależności od miejsca zamieszkania.\nTyp miejsca\nzamieszkania\nProcent gospodarstw\ndomowych żyjących\nw niedostatku\n14.C. Wyjaśnij, dlaczego w Europie Zachodniej istnieje odwrotna niż w Polsce\nzależność między miejscem zamieszkania a odsetkiem ludzi żyjących w biedzie.\nWykorzystaj wiedzę pozaźródłową.\nNr zadania\n14.\nMaks. liczba pkt\n3\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (3 pkt)\nNa podstawie tekstu wykonaj polecenia.\nMichał A. Zieliński, „Czy wystarczy do pierwszego”, „Rzeczpospolita” 17.09.2005.\nBadania to „Diagnoza społeczna 2005”- wielki sondaż niezależnej Rady Monitoringu\nSpołecznego, w którym przebadano ponad 4 tys. gospodarstw domowych. Poprzednie\ndiagnozy powstały w 2000 i 2003 r.\n- W ostatnich dwóch latach spadła liczba tych gospodarstw, w których ludzie żyją\nw niedostatku. Tak jest we wszystkich miejscowościach niezależnie od wielkości\ni we wszystkich grupach społecznych. Co to znaczy „niedostatek”? Chodzi o prawdziwie\nbiednych, takich którym nie starcza do pierwszego, ale i o tych, którzy żyją oszczędnie i mają\ntylko na podstawowe potrzeby - wyjaśnia prof. Tomasz Panek ze Szkoły Głównej\nHandlowej, współautor badań.\nEksperci ustalili granicę niedostatku dla jednej pracującej osoby na 595 zł. A na przykład\ndla typowej, czteroosobowej rodziny, w której koszty się rozkładają - na 1500 zł. Z badań\nwynika, że jeśli w gospodarstwie domowym nie ma takich dochodów, to wprawdzie\nwystarcza na najważniejsze potrzeby, jak mieszkanie, jedzenie czy ubranie, ale brakuje\nnp. na dojazdy do pracy, rachunek za telefon czy podręczniki dla dzieci.\nWedług „Diagnozy społecznej 2005” poniżej granicy niedostatku żyje w Polsce 23 proc.\ngospodarstw. Od 2003 r. odsetek ten spadł o ponad 7 proc.\nBieda wiejska\nIm mniejsza miejscowość, tym więcej ludzi żyjących w niedostatku. Na wsi ponad 36 proc.\ngospodarstw nie osiąga wystarczających dochodów. W miastach liczących 20 - 100 tys.\nmieszkańców ten odsetek wynosi 20 proc., a w tych powyżej 500 tys. mieszkańców, niecałe\n11 proc. - Polska bieda jest biedą wiejską. Na zachodzie Europy ubóstwo koncentruje się\nw miastach - komentuje prof. Henryk Domański z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.\n- Ale jestem przekonany, że sytuację na polskiej wsi już dziś poprawiają dopłaty z UE.\nW niedostatku żyje ponad połowa gospodarstw domowych, w których są bezrobotni. Spośród\nrodzin, gdzie wszyscy mają pracę, tylko 18 proc. cierpi niedostatek. - Bieda w rodzinach,\ngdzie ktoś nie ma pracy, nie tylko jest częstsza, ale też dużo większa - mówi prof. Panek.\nNaukowcy zbadali także trwałość niedostatku. W latach 2000 - 2005 przeanalizowali sytuację\n1,5 tys. tych samych gospodarstw domowych. Spośród 31 proc., które żyły w niedostatku\nw 2000 roku, ponad połowa w ciągu pięciu lat wyszła z biedy. - Tylko 14 proc. pozostawało\nw tej grupie we wszystkich trzech badaniach - mówi prof. Panek.\n- To dobry sygnał. Niedostatek będzie zawsze, ale ważniejsze, żeby można było z niego\nwyjść. Kiedy jedni wpadają w biedę, a drudzy wychodzą, nie jest już tak źle. Najgorzej, kiedy\nprzechodzi z ojca na syna, kiedy ludzie się do niej przyzwyczajają - tłumaczy\nprof. Domański.\nZ badań wynika, że najtrudniej wyjść z niedostatku ludziom, którzy żyją z zasiłków\n(rodzinnych i macierzyńskich). Aż 80 proc. z nich brakuje pieniędzy.\nNędza wciąż istnieje\nJednak „Diagnoza społeczna 2005” to tylko statystyka. - Bezrobocie wciąż jest wysokie,\na to główna przyczyna biedy. Wciąż jest duża grupa osób, które sobie nie radzą. Przychodzą\ndo nas starsi ludzie, którzy wprawdzie mają co jeść, ale nie starcza im na leki. Setki tysięcy\ndzieci jest niedożywionych - uważa ks. Adam Dereń z Caritas Polska.\nPoziom rozszerzony\n9\nZ badań wynika, że 10 proc. gospodarstw ma dochód mniejszy niż 419 zł na osobę, a 5 proc.\nnajuboższych mniejszy niż 330 zł. - Ubóstwo dotyka też tzw. normalne rodziny, szczególnie\nwielodzietne i to nawet jeśli obydwoje rodzice pracują. W rodzinach z sześciorgiem bądź\nsiedmiorgiem dzieci dochód rzadko przekracza 300 zł na osobę - mówi Mirosława Greguła,\nkierownik\nfilii\nMiejskiego\nOśrodka\nPomocy\nRodzinie\nna\nCzechowie -\npięćdziesięciotysięcznej dzielnicy Lublina.\n14.A. Wymień dwie przesłanki, które wskazują, że dana osoba żyje w niedostatku.\n• Według prof. Panka granicę niedostatku dla jednej osoby pracującej\nwyznacza dochód poniżej 595 złotych, a dla rodziny czteroosobowej\n1500 złotych.\n• Rodzina żyje w niedostatku, gdy stać ją tylko na zaspokojenie podstawowych\npotrzeb, ale ma problemy np. z opłatami czy zakupem biletów miesięcznych.\n14.B. Uzupełnij tabelę przedstawiającą odsetek polskich gospodarstw domowych\nżyjących w niedostatku, w zależności od miejsca zamieszkania.\nTyp miejsca\nzamieszkania\nWieś\nMiasto\n20 - 100 tys.\nMiasto\nponad 500 tys.\nProcent gospodarstw\ndomowych żyjących\nw niedostatku\n36%\n20%\n11%\n14.C. Wyjaśnij, dlaczego w Europie Zachodniej istnieje odwrotna niż w Polsce\nzależność między miejscem zamieszkania a odsetkiem ludzi żyjących w biedzie.\nWykorzystaj wiedzę pozaźródłową.\nW Europie Zachodniej na wsi dominuje gospodarka wysokotowarowa,\nprzynosząca wysokie dochody, natomiast w miastach postępuje proces\ndezurbanizacji, polegający na przenoszeniu się najbogatszych mieszkańców\nna przedmieścia lub na wieś. Dodatkową przyczyną jest fala emigrantów, którzy\nkoncentrują się głównie w miastach.\nNr zadania\n14.\nMaks. liczba pkt\n3\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n10","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (3 pkt)\nNa podstawie danych statystycznych wykonaj polecenia.\nProcent gospodarstw domowych poniżej granicy niedostatku\nw województwach\nNa podstawie: „Politycy nic nie wiedzą o biedzie”, „Gazeta Wyborcza”, 20.09.2005\nLiczba bezrobotnych zarejestrowanych oraz stopa bezrobocia według\nwojewództw - stan w końcu lipca 2005 r.\nWOJEWÓDZTWA\nBezrobotni w tys.\nStopa bezrobocia\n(w % aktywnych zawodowo)\nPOLSKA\n2809,0\n17,9\nWARMIŃSKO-MAZURSKIE\n150,4\n27,5\nZACHODNIOPOMORSKIE\n165,5\n25,3\nLUBUSKIE\n93,3\n24,5\nKUJAWSKO-POMORSKIE\n190,4\n22,5\nDOLNOŚLĄSKIE\n239,4\n20,9\nPOMORSKIE\n171,6\n20,4\nŚWIĘTOKRZYSKIE\n116,1\n20,4\nOPOLSKIE\n68,8\n18,5\nŁÓDZKIE\n200,9\n18,2\nPODKARPACKIE\n158,6\n17,9\nLUBELSKIE\n155,2\n16,9\nŚLĄSKIE\n295,1\n16,0\nWIELKOPOLSKIE\n215,0\n15,1\nPODLASKIE\n69,9\n14,7\nMAZOWIECKIE\n339,5\n14,4\nMAŁOPOLSKIE\n179,1\n13,9\nŹródło: www.stat.gov.pl\n25%\n17%\n19%\n22%\n26%\n30%\n23%\n22%\n28%\n24%\n27%\n17%\n27%\n31%\n28%\n19%\nZACHODNIO-\nPOMORSKIE\nPOMORSKIE\nLUBUSKIE\nWIELKOPOLSKIE\nDOLNOŚLĄSKIE\nMAZOWIECKIE\nLUBELSKIE\nPODKARPACKIE\nMAŁOPOLSKIE\nWARMIŃSKO-MAZURSKIE\nPODLASKIE\nŁÓDZKIE\nŚWIĘTOKRZYSKIE\nOPOLSKIE\nŚLĄSKIE\nKUJAWSKO-\n-POMORSKIE\nŚrednia\ndla kraju\n23%\nPoziom rozszerzony\n11\nWskaż województwo, w którym występuje zależność między stopą bezrobocia\na odsetkiem gospodarstw żyjących poniżej granicy niedostatku oraz województwo,\nw którym nie występuje ta zależność. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się\ndo przytoczonych danych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (3 pkt)\nNa podstawie danych statystycznych wykonaj polecenia.\nProcent gospodarstw domowych poniżej granicy niedostatku\nw województwach\nNa podstawie: „Politycy nic nie wiedzą o biedzie”, „Gazeta Wyborcza”, 20.09.2005\nLiczba bezrobotnych zarejestrowanych oraz stopa bezrobocia według\nwojewództw - stan w końcu lipca 2005 r.\nWOJEWÓDZTWA\nBezrobotni w tys.\nStopa bezrobocia\n(w % aktywnych zawodowo)\nPOLSKA\n2809,0\n17,9\nWARMIŃSKO-MAZURSKIE\n150,4\n27,5\nZACHODNIOPOMORSKIE\n165,5\n25,3\nLUBUSKIE\n93,3\n24,5\nKUJAWSKO-POMORSKIE\n190,4\n22,5\nDOLNOŚLĄSKIE\n239,4\n20,9\nPOMORSKIE\n171,6\n20,4\nŚWIĘTOKRZYSKIE\n116,1\n20,4\nOPOLSKIE\n68,8\n18,5\nŁÓDZKIE\n200,9\n18,2\nPODKARPACKIE\n158,6\n17,9\nLUBELSKIE\n155,2\n16,9\nŚLĄSKIE\n295,1\n16,0\nWIELKOPOLSKIE\n215,0\n15,1\nPODLASKIE\n69,9\n14,7\nMAZOWIECKIE\n339,5\n14,4\nMAŁOPOLSKIE\n179,1\n13,9\nŹródło: www.stat.gov.pl\n25%\n17%\n19%\n22%\n26%\n30%\n23%\n22%\n28%\n24%\n27%\n17%\n27%\n31%\n28%\n19%\nZACHODNIO-\nPOMORSKIE\nPOMORSKIE\nLUBUSKIE\nWIELKOPOLSKIE\nDOLNOŚLĄSKIE\nMAZOWIECKIE\nLUBELSKIE\nPODKARPACKIE\nMAŁOPOLSKIE\nWARMIŃSKO-MAZURSKIE\nPODLASKIE\nŁÓDZKIE\nŚWIĘTOKRZYSKIE\nOPOLSKIE\nŚLĄSKIE\nKUJAWSKO-\n-POMORSKIE\nŚrednia\ndla kraju\n23%\nPoziom rozszerzony\n11\nWskaż województwo, w którym występuje zależność między stopą bezrobocia\na odsetkiem gospodarstw żyjących poniżej granicy niedostatku oraz województwo,\nw którym nie występuje ta zależność. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się\ndo przytoczonych danych.\nW województwie warmińsko-mazurskim notuje się najwyższe bezrobocie\nw Polsce, o prawie 10 punktów procentowych wyższe niż średnia dla kraju.\nPrzekłada się to także na bardzo wysoki odsetek biednych gospodarstw\ndomowych. Należy pamiętać, że istniało tu wiele PGR-ów i po ich likwidacji\nsytuacja ekonomiczna wielu rodzin znacznie się pogorszyła. W Podkarpackiem\nz kolei jest najwięcej biednych rodzin, podczas gdy bezrobocie jest równe\nśredniej krajowej. Jest to spowodowane strukturą gospodarstw rolnych - jest\nich dużo (a więc ludność ma zajęcie), ale są małe i niskodochodowe.","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNa podstawie danych statystycznych wykonaj polecenie.\nWskazania bezrobotnych według terminów badań\n2002\n2003\n2004\n2005\nJak długo jest Pan(i) bezrobotny(a)?\nw procentach\nKrócej niż trzy miesiące\n8\n11\n8\n9\nOd trzech miesięcy do pół roku\n9\n9\n9\n13\nPół roku do jednego roku\n18\n15\n15\n10\nOd roku do około dwóch lat\n19\n18\n17\n14\nDłużej niż dwa lata\n45\n47\n50\n54\nŹródło: CBOS IV 2005 r.\nNapisz, jaką tendencję ukazują dane zawarte w tabeli.\nNr zadania\n15.\n16.\nMaks. liczba pkt\n3\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n12\nCZĘŚĆ III","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNa podstawie danych statystycznych wykonaj polecenie.\nWskazania bezrobotnych według terminów badań\n2002\n2003\n2004\n2005\nJak długo jest Pan(i) bezrobotny(a)?\nw procentach\nKrócej niż trzy miesiące\n8\n11\n8\n9\nOd trzech miesięcy do pół roku\n9\n9\n9\n13\nPół roku do jednego roku\n18\n15\n15\n10\nOd roku do około dwóch lat\n19\n18\n17\n14\nDłużej niż dwa lata\n45\n47\n50\n54\nŹródło: CBOS IV 2005 r.\nNapisz, jaką tendencję ukazują dane zawarte w tabeli.\nW Polsce coraz wyraźniej mamy do czynienia z bezrobociem długotrwałym.\nKilka lat temu 45% bezrobotnych pozostawało bez pracy dłużej niż 2 lata, ale\nw kolejnych badaniach odsetek ten systematycznie rósł. Jest to niepokojące,\ngdyż długotrwale bezrobotni tracą prawo do zasiłku, a więc środków do życia.\nNr zadania\n15.\n16.\nMaks. liczba pkt\n3\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n12\nCZĘŚĆ III","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2007-maj-matura-rozszerzona","number":"17","points":20,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2007,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (20 pkt)\nNapisz pracę na jeden z podanych tematów.\nTemat nr 1\nPrzedstaw problem biedy we współczesnej Polsce. Wyjaśnij jej historyczne\ni gospodarcze przyczyny (podaj po trzy przykłady) oraz omów konsekwencje społeczne\ni moralne (podaj po trzy przykłady). Wykorzystaj materiały źródłowe zamieszczone\nw drugiej części arkusza.\nTemat nr 2\nPrzedstaw sposoby rozwiązywania problemu biedy we współczesnej Polsce. Jakie\ndziałania mające na celu zwalczanie biedy powinny być podejmowane przez państwo,\nsamorządy lokalne i organizacje pozarządowe w dziedzinie polityki społecznej,\ngospodarki i edukacji (podaj po 5 rodzajów działań w każdej dziedzinie, przypisując\nje poszczególnym podmiotom). Wykorzystaj materiały źródłowe znajdujące się\nw drugiej części arkusza.\nWybieram temat nr\nPoziom rozszerzony\n13\nNr zadania\n17.\nMaks. liczba pkt\n20\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n14\nPoziom rozszerzony\n15\nPoziom rozszerzony\n16\nPoziom rozszerzony\n17\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (20 pkt)\nNapisz pracę na jeden z podanych tematów.\nTemat nr 1\nPrzedstaw problem biedy we współczesnej Polsce. Wyjaśnij jej historyczne\ni gospodarcze przyczyny (podaj po trzy przykłady) oraz omów konsekwencje społeczne\ni moralne (podaj po trzy przykłady). Wykorzystaj materiały źródłowe zamieszczone\nw drugiej części arkusza.\nTemat nr 2\nPrzedstaw sposoby rozwiązywania problemu biedy we współczesnej Polsce. Jakie\ndziałania mające na celu zwalczanie biedy powinny być podejmowane przez państwo,\nsamorządy lokalne i organizacje pozarządowe w dziedzinie polityki społecznej,\ngospodarki i edukacji (podaj po 5 rodzajów działań w każdej dziedzinie, przypisując\nje poszczególnym podmiotom). Wykorzystaj materiały źródłowe znajdujące się\nw drugiej części arkusza.\nWybieram temat nr 1\nW Polsce po 1989 roku zaszły znaczące zmiany, które w większości\nprzyczyniły się do poprawy warunków życia społeczeństwa. Środki masowego\nprzekazu często i chętnie przypominają i podkreślają sukcesy gospodarcze,\nudane reformy w różnych dziedzinach życia czy wzrost wskaźników\nekonomicznych. Owszem, dziennikarze informują również o zjawiskach\nniekorzystnych, lecz czynią to niejako na marginesie i ma to dla mnie posmak\nszukania ciekawego tematu. Czasem przeradza się to w dziennikarstwo\ninterwencyjne, wzbudzające zainteresowanie szerszych kręgów społeczeństwa\ni powoduje, że dany problem staje się powszechnie znany.\nNiewątpliwie takim problemem jest bieda. Warunkiem niezbędnym do\nprzeprowadzenia rzetelnej analizy i zrozumienia złożoności tego zjawiska jest\npoznanie przyczyn jego wystąpienia i konsekwencji, do których może ono\nprowadzić.\nNiektórzy dopatrują się historycznych źródeł biedy w Polsce już w okresie\nrozbiorów, twierdząc, że społeczeństwo polskie pod obcymi rządami nie mogło\nliczyć na sprawiedliwy podział dochodów. Poza tym poszczególni zaborcy\nprowadzili politykę gospodarczą niejednokrotnie dyskryminującą wobec ziem\npolskich. Postępowało zatem zjawisko społecznego rozwarstwienia, którego nie\nudało się w pełni zlikwidować po odzyskaniu niepodległości.\nPrzyczyn biedy we współczesnej Polsce można doszukać się także\nw historii okresu międzywojennego. Znaczny odsetek ludności utrzymującej się\nz rolnictwa (ok. 75% ogółu społeczeństwa) czy słaby rozwój przemysłu\nspowodowały, że poziom życia w Polsce w porównaniu z krajami Europy\nPoziom rozszerzony\n13\nZachodniej był znacznie niższy. Bardziej dotkliwe były też skutki wielkiego\nkryzysu gospodarczego. Na znacznych obszarach przeważały rodziny o niskich\ndochodach. Nawet tak spektakularne inwestycje jak budowa portu w Gdyni,\nmagistrali kolejowej Gdynia-Śląsk czy Centralnego Okręgu Przemysłowego nie\nzmieniły znacząco tej sytuacji. Utrzymywały się widoczne dysproporcje\nw rozwoju gospodarczym między poszczególnymi częściami kraju, czego\nefektem był podział na Polskę A i Polskę B.\nNa pogorszenie sytuacji materialnej Polaków w oczywisty sposób\nwpłynęły II wojna światowa i jej bezpośrednie konsekwencje, w tym okupacja\ni zniszczenie ziem polskich, uzależnienie gospodarcze Polski od ZSRR,\nnarzucenie jej nieefektywnych metod gospodarowania i odrzucenie przez władze\nkomunistyczne Planu Marshalla. Nie zlikwidowały biedy przeprowadzane\nw imię „sprawiedliwości społecznej” nacjonalizacja przemysłu, reforma rolna\ni inne zmiany gospodarcze w Polsce powojennej.\nOd historycznych przyczyn biedy niemniej ważne są przyczyny\ngospodarcze, często będące konsekwencją działań politycznych i przyjmowanych\nregulacji prawnych. Jak pokazują dane przytoczone w artykule Michała\nA. Zielińskiego\n„Czy\nwystarcza\ndo\npierwszego”\nz\n„Rzeczpospolitej”\nz 17.09.2005 r. w najtrudniejszej sytuacji materialnej znajdują się polskie\nrodziny mieszkające na wsi. Nie jest to zaskoczeniem, jeśli weźmie się pod\nuwagę istniejącą w Polsce fatalną strukturę gospodarstw rolnych; zwłaszcza\nw tych regionach, gdzie dominują gospodarstwa 2-5 ha, ludność wiejska\nznajduje się w naprawdę trudnym położeniu. Świadczą o tym również dane\npublikowane przez Unię Europejską, w świetle których na ostatnich miejscach\nrankingowych na liście zamożności regionów plasują polskie województwa\nwschodnie.\nWażną gospodarczą przyczyną występującej obecnie biedy jest\nprowadzona przez władze PRL polityka oparta na centralnym planowaniu,\nobejmująca różnego rodzaju plany 6- czy 5-letnie, budowę Nowej Huty i wielu\ninnych fabryk. Nie liczył się w niej rachunek ekonomiczny, natomiast ważny był\nefekt propagandowy. Dzisiaj dostrzec można jej efekty gospodarcze i społeczne\ngdzie po upadku fabryk-molochów mnóstwo robotników stało się bezrobotnymi,\na ich rodziny dotknął problem biedy. Ludziom przyzwyczajonym do centralnego\nsterowania gospodarką i nieprzygotowanym do działania oraz podejmowania\ndecyzji w ramach gospodarki rynkowej szczególnie trudno jest odnaleźć się\nw nowej sytuacji, która zaistniała po transformacji politycznej i gospodarczej.\nKonsekwencje podejmowanych decyzji ekonomicznych nie ominęły\nrównież polskiej wsi. W ich wyniku, m.in. wskutek likwidacji PGR-ów\ni upadłości przedsiębiorstw zatrudniających mieszkańców wsi, na niektórych\nterenach, np. w województwach warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim,\nwystępuje ogromne bezrobocie. Na tym terenie należy ono do najwyższych\nw kraju. Wskazują na to dane zaczerpnięte ze strony internetowej\nPoziom rozszerzony\n14\nwww.stat.gov.pl. Następstwem występującego bezrobocia jest natomiast\nubożenie mieszkańców objętych nim regionów.\nI właśnie zarówno na terenach wiejskich, jak i na obszarach objętych\nnajwiększym bezrobociem bieda przybiera szczególnie duże rozmiary. Liczba\nludzi żyjących w niedostatku jest tym większa, im mniejsza miejscowość.\n„Polska bieda jest biedą wiejską” stwierdził prof. Henryk Domański z IFiS\nPAN, a Michał A. Zieliński (w przywołanym już artykule z „Rzeczpospolitej”)\npodał, że „w niedostatku żyje ponad połowa gospodarstw domowych, w których\nsą bezrobotni”. Obawiać się należy, że ta sytuacja nieprędko znajdzie pozytywne\nrozwiązanie, gdyż nie sposób w krótkim czasie naprawić błędy kilkudziesięciu\nlat.\nTymczasem bieda jest przyczyną innych zjawisk, częstokroć bardziej od\nniej niepokojących. Jej konsekwencją jest z jednej strony wzrost nastrojów\nradykalnych, poparcie dla programów i haseł populistycznych. Z drugiej\nnatomiast strony - swoisty bunt przeciwko rządzącym elitom i manifestowanie\nniezadowolenia, które w połączeniu z brakiem wiary w możliwość zmian\nskutkują niską frekwencją podczas wyborów. Utrzymywanie się trudnej sytuacji\nmaterialnej i wynikającego z niej niezadowolenia może z czasem prowadzić do\nrezygnacji z aktywności społecznej i politycznej w ramach społeczności\nlokalnych, które przecież z natury powinny najszybciej i najskuteczniej\nreagować na problemy występujące w danym środowisku.\nBieda pociąga za sobą także poważne następstwa moralne i społeczne.\nNarusza godność człowieka, przez wielu jest postrzegana jako wyraz jego\nspołecznej degradacji. Pociąga za sobą niejednokrotnie świadomość braku\nperspektyw, poczucie poniżenia i marginalizacji społecznej, syndrom bycia\nniepotrzebnym, nieudolnym, oszukanym i odrzuconym przez społeczeństwo,\nczęsto powiązane z przekonaniem o niemożności zmiany zaistniałej sytuacji. Jej\nskutkiem mogą być wreszcie relatywizm moralny lub mentalność nihilistyczna.\nCzęsto mówi się i pisze ostatnio o kryzysie rodziny spowodowanym trudną\nsytuacją materialną. Bieda degraduje społecznie całe rodziny. Utrudnia,\na czasem uniemożliwia ich członkom korzystanie z istniejących szans zdobycia\nwykształcenia i zachowania dobrego zdrowia.\nUbóstwo może przyczynić się też do narastania zjawisk patologicznych.\nJego skutkami są często: alkoholizm, narkomania, przestępczość, przemoc.\nZjawisko biedy ma, jak widać, charakter bardzo złożony. Zdaję sobie\nsprawę z tego, że w tak krótkim czasie przedstawiłem je pobieżnie, zwracając\nszczególną uwagę na niektóre jego historyczne i gospodarcze przyczyny oraz\nspołeczne i moralne skutki. Ich zrozumienie jest jednak niezbędne do tego, by\nzaproponować sposoby rozwiązania ukazanego przeze mnie problemu. Myślę, że\nw walkę z biedą powinny włączyć się władze państwowe, samorządowe,\norganizacje społeczne i wszyscy obywatele. U progu XXI wieku niepokojące jest\nbowiem, że także w Polsce są jeszcze ludzie żyjący na granicy niedostatku.\nPoziom rozszerzony\n15\nWybieram temat nr 2\nPrzemiany, jakie nastąpiły w Polsce po 1989 r., dotyczyły wszystkich\ndziedzin życia. Najbardziej zauważalne i najczęściej przywoływane są jednak\nprzeobrażenia\npolityczne\ni\nekonomiczne,\nnierzadko\nokreślane\njako\ntransformacja ustrojowa i gospodarcza. Efekty tych przemian znacznie\nwykraczają poza dziedziny, których bezpośrednio dotyczyły - w poważnym\nstopniu wpływają na inne obszary, np. na sprawy społeczne.\nPoważnym problemem współczesnej Polski jest wyraźne rozwarstwienie\ndochodów poszczególnych grup społeczeństwa, czego przykładem jest wysoki\nodsetek ludności żyjącej poniżej progu ubóstwa. Zjawisko to ma wielorakie\npodłoże: historyczne, polityczne, geograficzne, ekonomiczne, demograficzne\ni społeczne. W zależności od regionu kraju różne uwarunkowania miały\ndecydujący wpływ na jego wystąpienie. Choć ich analiza jest ważna dla\nzrozumienia problemu biedy, w niniejszej pracy koncentruję się jedynie na\nprzedstawieniu sposobów jego rozwiązania, gdyż ze społecznego punktu\nwidzenia są one znacznie ważniejsze. Zarówno władze państwowe i samorządy\nterytorialne, jak i organizacje pozarządowe powinny opracować programy\nmogące przyczynić się do wyeliminowania wspomnianego zjawiska oraz podjąć\nróżnorodne działania zmierzające do ich realizacji.\nWładze państwowe posiadają liczne instrumenty kształtowania polityki\nspołecznej. Należą do nich, na przykład, opracowanie całościowej strategii\nprzeciwdziałania biedzie na poziomie państwa i koordynacja działań różnych\npodmiotów pomagających osobom z grup ryzyka socjalnego. Sposobem\numożliwiającym państwu wpływanie na rozwiązanie problemu biedy jest\nwprowadzanie rozwiązań prawnych, tworzących podstawę funkcjonowania\ninstytucji czy organizacji wyspecjalizowanych w dziedzinie świadczeń, opieki\ni pomocy społecznej. Przede wszystkim mam na myśli rozwiązania, które wiążą\nsię z ustalaniem wysokości świadczeń pieniężnych, takich jak emerytury, renty\nczy zasiłki. Sposób ich naliczania i waloryzowania powinien, moim zdaniem,\nw jednakowym\nstopniu\nuwzględniać\nrealne\nkoszty\nutrzymania,\nz uwzględnieniem różnych typów rodzin oraz wskaźniki makroekonomiczne\nuwzględniające sytuację budżetu państwa.\nNie bez znaczenia jest także ustalanie wysokości pensji minimalnej, gdyż\nsytuacja, w której jest ona tylko nieco wyższa od zasiłku dla bezrobotnych, jest\nniewłaściwa.\nZestawienie\ndanych\nz\ntabeli\nzaczerpniętej\nze\nstrony\nwww.stat.gov.pl oraz liczb umieszczonych na mapie zaczerpniętej z „Gazety\nWyborczej” z dnia 20. 09. 2005 r., wskazuje wyraźnie, że biedne są nie tylko\nrodziny bezrobotnych. Oznacza to zatem, że pensje niektórych osób pracujących\nsą na tyle niskie, że nie pozwalają na utrzymanie rodziny. Pewnym\nrozwiązaniem może być tu stosowanie prorodzinnych rozwiązań podatkowych,\nPoziom rozszerzony\n16\nnp. w postaci ulg czy odliczeń. Uważam, że władze państwowe powinny\nw bardziej zdecydowany sposób wspierać rodziny wielodzietne.\nZa sposób rozwiązania problemu ubóstwa można też z pewnością uznać\nudzielanie pomocy materialnej uczniom, którzy pochodzą z rodzin o niskim\nstatusie majątkowym - na pewno trzeba ją zintensyfikować. Stypendia naukowe\ni socjalne oraz pomoc rodzicom uczniów w zakupie podręczników to bardzo\ndobre\nprzedsięwzięcia,\nktóre\nmogą\nrzeczywiście\nwyrównywać\nszanse\nedukacyjne.\nPomoc państwa to tylko jedna z wielu możliwości walki z biedą. Duża\nodpowiedzialność w tym względzie spoczywa także na władzach lokalnych\nwszystkich szczebli, zwłaszcza że na co dzień stykają się one z osobami w trudnej\nsytuacji materialnej. Władze województw w ramach środków z Europejskiego\nFunduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego mogą\nzaproponować programy służące np. uzyskaniu nowych lub podniesieniu\ndotychczas posiadanych kwalifikacji zawodowych. Władze samorządowe, mając\ndobre rozeznanie w potrzebach lokalnego rynku pracy, powinny proponować\ntakie kursy czy szkolenia, które ułatwiłyby uczestnikom zdobycie pracy.\nSzczególnie ważne jest to w małych miejscowościach oraz na wsiach, gdzie, jak\ntwierdzi Michał A. Zieliński w artykule w Rzeczpospolitej z 17. 09. 2005 r.,\nkoncentruje się polska bieda.\nPonieważ bieda to w dużym stopniu problem ludzi bezrobotnych, władze\nsamorządowe powinny dążyć do tworzenia nowych miejsc pracy. Zapewnianie\ndobrego klimatu dla inwestycji w gminie czy powiecie, promowanie środowiska\nlokalnego na różnego rodzaju targach czy wystawach może zaowocować\nnapływem inwestorów, a w konsekwencji poprawą sytuacji na rynku pracy.\nTakże mądrze opracowany plan zagospodarowania przestrzennego może stać\nsię w krótkim czasie olbrzymim atutem, zwiększającym samorządowy budżet,\na w efekcie przyczyniającym się do wzrostu standardu życia wszystkich\nmieszkańców danego terenu lub - w wypadku województw ciekawych\nturystycznie - atrakcyjności obszarów o szczególnych walorach kulturowych.\nOprócz działań długofalowych władze gminy czy powiatu mogą w doraźny\nsposób wspierać osoby ubogie, np. poprzez tworzenie ośrodków pomocy\nspołecznej. Mogą też organizować i koordynować pomoc świadczoną przez\nwolontariuszy. Z drugiej strony władze samorządowe powinny analizować, czy\nudzielana pomoc jest odpowiednio adresowana. Wiele osób biednych wstydzi się\nbowiem przyznać do swego ubóstwa i prosić o pomoc.\nWażnym działaniem władz samorządowych są akcje dożywiania uczniów\nw szkołach. Jest to często jedyny ciepły posiłek w ciągu dnia. Uważam, że nie\ntylko warto tę akcję kontynuować, lecz także można by pomyśleć o jej\nrozszerzeniu. Wydaje mi się, że taka forma pomocy najuboższym jest o wiele\nbardziej celowa niż przydzielanie pieniężnych zapomóg, których spożytkowanie\npozostaje poza kontrolą.\nPoziom rozszerzony\n17\nSamorządy w ramach swojej działalności mogłyby także zorganizować\nciekawszą ofertę kulturalną czy sportową dla dzieci i młodzieży, wykorzystując\nw tym celu istniejącą bazę lokalową. Nie wymagałoby to wielkich nakładów\nfinansowych, a efekty tych działań z pewnością byłyby bardzo pozytywne. Przede\nwszystkim uczniowie z rodzin, których nie stać na zakup komputera, mogliby\ndoskonalić swoje umiejętności w tym zakresie, korzystając ze sprzętu szkolnego.\nMożna by także zorganizować np. projekcje filmów, gdyż rosnące ceny biletów\ndo kina czy też zlikwidowanie kin w małych miastach spowodowało, że dostęp\ndo tej formy rozrywki stał się dość drogi lub utrudniony.\nWarto pomyśleć także o przeprowadzaniu wycieczek krajoznawczych dla\nuczniów, gdyż jest to niejednokrotnie jedyna szansa, aby dzieci ze środowisk\nbiednych poznały „szeroki świat”. Z uwagi na sytuację materialną swojej\nrodziny nie będą one w stanie dokądkolwiek wyjechać, co może w istotny sposób\nwpłynąć na ich sposób odbierania świata. Pokazanie im innych miejsc i ludzi\nmiałoby nie tylko walor typowo poznawczy. Sprzyjałoby uświadomieniu im, że\npodejmując odpowiednie działania, mogą zmienić swą sytuację materialną.\nW ostatnim czasie dostrzec można ożywioną działalność różnych\norganizacji pozarządowych. Wiele z nich za główny swój cel uznaje pomoc\nludziom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Można wspomnieć tu\no działaniach, jakie podejmuje Caritas Polska. Do najbardziej znanych należy\nprowadzenie jadłodajni dla ubogich i domów dziennego pobytu dla osób\nstarszych. Trzeba jednak pamiętać, że funkcjonowanie tego typu organizacji\nuzależnione jest od nas wszystkich, więc myślę, że warto włączyć się w ich\nfinansowanie (np. przez przeznaczenie na ich rzecz 1% swojego podatku ).\nCzęsto bieda jest wynikiem nieporadności i braku wiary we własne\nmożliwości. Myślę, że działalność organizacji pozarządowych powinna zmierzać\nwłaśnie w kierunku kształtowania podejścia do życia ludzi biednych, a wśród\nnich i takich, którzy wskutek biedy stoczyli się na margines życia społecznego.\nPowinny one stwarzać programy adaptacyjne, polegające na pracy w swego\nrodzaju „spółdzielniach” uczących przedsiębiorczości, a przede wszystkim\nodpowiedzialności za swoją pracę i jej efekty. Ograniczyłoby to nie tylko\nobszary biedy w naszym społeczeństwie, lecz przyczyniłoby się także do zmiany\nmentalności pewnej grupy ludzi biednych i mogłoby pomóc im w znalezieniu\nnowego impulsu do zmiany swojego życia.\nOrganizacje pozarządowe stanowią istotne uzupełnienie zadań rządu\ni samorządu w zakresie polityki społecznej. Chodzi tu, np. o pozyskiwanie\nfunduszy europejskich, dzięki którym można realizować programy małych\ngrantów dla szkół, zwłaszcza wiejskich. Takie działania (przy udziale\nEuropejskiego Funduszu Rozwoju Wsi Polskiej) są na przykład prowadzone\nw ramach programu „Szkoła z klasą” służącego m.in. wyrównywaniu szans\nedukacyjnych.\nBieda jest poważnym problemem, lecz jego przemilczanie nie doprowadzi\ndo likwidacji zjawiska. Potrzebne są kompleksowe działania, przy udziale\nPoziom rozszerzony\n18\nstruktur rządowych i samorządowych oraz fundacji czy stowarzyszeń. Ich\nwspółdziałanie może doprowadzić do ograniczenia zjawiska biedy w Polsce, bo\ncałkowite jego wyeliminowanie uważam za nierealne. Nawet w najbogatszych\nkrajach zjawisko to występuje. Walka z biedą jest jednym z najważniejszych\nwyzwań, przed jakim stanie nasze społeczeństwo w najbliższych latach!\nPoziom rozszerzony\n19\nBRUDNOPIS","solution":null,"image":"img/wos-2007-maj-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2007 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}