{"paper":{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/wos-2008-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"wos-2008-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/wos-2008-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":28,"source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nSędziowie w Polsce są\nA. niezawiśli, apolityczni, nieusuwalni.\nB. niezawiśli, nieomylni, apolityczni.\nC. niezawiśli, apolityczni, usuwalni.\nD. niezawiśli, apolityczni, nominowani.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nSędziowie w Polsce są\nA. niezawiśli, apolityczni, nieusuwalni.\nB. niezawiśli, nieomylni, apolityczni.\nC. niezawiśli, apolityczni, usuwalni.\nD. niezawiśli, apolityczni, nominowani.","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nArtykuł 3. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: „Rzeczpospolita jest państwem\njednolitym” oznacza, że państwo polskie jest\nA. federacją.\nB. konfederacją.\nC. jednolite wyznaniowo.\nD. państwem unitarnym.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nArtykuł 3. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: „Rzeczpospolita jest państwem\njednolitym” oznacza, że państwo polskie jest\nA. federacją.\nB. konfederacją.\nC. jednolite wyznaniowo.\nD. państwem unitarnym.","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nW Polsce Trybunał Konstytucyjny składa się z sędziów wybieranych na 9-letnią\nkadencję. Organem, który dokonuje ich wyboru jest\nA. Sejm.\nB. Senat.\nC. Krajowa Rada Sądownictwa.\nD. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nW Polsce Trybunał Konstytucyjny składa się z sędziów wybieranych na 9-letnią\nkadencję. Organem, który dokonuje ich wyboru jest\nA. Sejm.\nB. Senat.\nC. Krajowa Rada Sądownictwa.\nD. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nDo kompetencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wobec władzy ustawodawczej\nw Polsce należy\nA. mianowanie i odwoływanie pełnomocnych przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej\nw innych państwach i przy organizacjach międzynarodowych.\nB. desygnowanie i powoływanie Prezesa Rady Ministrów.\nC. zwoływanie Rady Gabinetowej w sprawach szczególnej wagi.\nD. zwoływanie pierwszego posiedzenia nowo wybranych Sejmu i Senatu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nDo kompetencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wobec władzy ustawodawczej\nw Polsce należy\nA. mianowanie i odwoływanie pełnomocnych przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej\nw innych państwach i przy organizacjach międzynarodowych.\nB. desygnowanie i powoływanie Prezesa Rady Ministrów.\nC. zwoływanie Rady Gabinetowej w sprawach szczególnej wagi.\nD. zwoływanie pierwszego posiedzenia nowo wybranych Sejmu i Senatu.","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nW każdym z podpunktów A - D podkreśl jedną właściwą odpowiedź, dotyczącą rodzaju\ngrupy społecznej.\nA. Rodzina - grupa pierwotna / grupa wtórna\nB. Grupa przyjaciół z podwórka - grupa formalna / grupa nieformalna\nC. Naród - grupa mała / grupa wielka\nD. Klub biznesu BCC - grupa otwarta / grupa zamknięta\nPoziom podstawowy\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nW każdym z podpunktów A - D podkreśl jedną właściwą odpowiedź, dotyczącą rodzaju\ngrupy społecznej.\nA. Rodzina - grupa pierwotna / grupa wtórna\nB. Grupa przyjaciół z podwórka - grupa formalna / grupa nieformalna\nC. Naród - grupa mała / grupa wielka\nD. Klub biznesu BCC - grupa otwarta / grupa zamknięta\nPoziom podstawowy\n3","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\na) W Polsce przy powoływaniu rządu obowiązuje tzw. procedura trzech kroków. Wpisz\nkrok (1., 2. lub 3.), który ilustruje poniższy opis.\nPrezydent Rzeczypospolitej Polskiej powołuje Prezesa Rady Ministrów i na jego wniosek\npozostałych członków rządu. Następnie stworzony przez premiera rząd stara się uzyskać\nvotum zaufania Sejmu. Tym razem wystarcza do tego zwykła, a nie bezwzględna większość\ngłosów, w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.\nKrok\nb) Wskaż działanie, które podejmuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w sytuacji,\ngdy i tym razem rząd nie uzyska poparcia Sejmu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (1 pkt)\na) W Polsce przy powoływaniu rządu obowiązuje tzw. procedura trzech kroków. Wpisz\nkrok (1., 2. lub 3.), który ilustruje poniższy opis.\nPrezydent Rzeczypospolitej Polskiej powołuje Prezesa Rady Ministrów i na jego wniosek\npozostałych członków rządu. Następnie stworzony przez premiera rząd stara się uzyskać\nvotum zaufania Sejmu. Tym razem wystarcza do tego zwykła, a nie bezwzględna większość\ngłosów, w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.\nKrok 3.\nb) Wskaż działanie, które podejmuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w sytuacji,\ngdy i tym razem rząd nie uzyska poparcia Sejmu.\nPrezydent skraca kadencję Sejmu i zarządza wybory.","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (3 pkt)\nSprawa budowy ośrodka rekreacyjnego podzieliła społeczność gminy Wysokie Dęby. Jego\nbudowa jest szansą dla gminy, ale może przyczynić się także do znacznego ograniczenia\ndziałalności już istniejących gospodarstw agroturystycznych. Część mieszkańców, obawiając\nsię znacznych strat finansowych, domaga się przeprowadzenia gminnego referendum.\nSpośród podanych warunków referendum lokalnego, podkreśl trzy warunki, które\nmuszą być spełnione, aby można było przeprowadzić gminne referendum oraz aby było\nono wiążące dla władz gminy.\nWarunki referendum lokalnego:\nA. referendum przeprowadza się na wniosek co najmniej 10% uprawnionych do głosowania\nmieszkańców gminy,\nB. referendum może odbyć się na wniosek co najmniej 50% uprawnionych do głosowania\nmieszkańców gminy,\nC. wynik referendum jest rozstrzygający, jeżeli za jednym z rozwiązań w sprawie poddanej\npod referendum oddano więcej niż połowę głosów,\nD. wynik referendum jest rozstrzygający, gdy za proponowanym rozwiązaniem opowiedziało\nsię 2/3 głosujących,\nE. referendum jest ważne, jeżeli wzięło w nim udział co najmniej 30% uprawnionych\ndo głosowania,\nF. referendum jest ważne, jeżeli wzięło w nim udział co najmniej 50% uprawnionych\ndo głosowania.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (3 pkt)\nSprawa budowy ośrodka rekreacyjnego podzieliła społeczność gminy Wysokie Dęby. Jego\nbudowa jest szansą dla gminy, ale może przyczynić się także do znacznego ograniczenia\ndziałalności już istniejących gospodarstw agroturystycznych. Część mieszkańców, obawiając\nsię znacznych strat finansowych, domaga się przeprowadzenia gminnego referendum.\nSpośród podanych warunków referendum lokalnego, podkreśl trzy warunki, które\nmuszą być spełnione, aby można było przeprowadzić gminne referendum oraz aby było\nono wiążące dla władz gminy.\nWarunki referendum lokalnego:\nA. referendum przeprowadza się na wniosek co najmniej 10% uprawnionych\ndo głosowania mieszkańców gminy,\nB. referendum może odbyć się na wniosek co najmniej 50% uprawnionych do głosowania\nmieszkańców gminy,\nC. wynik referendum jest rozstrzygający, jeżeli za jednym z rozwiązań\nw sprawie poddanej pod referendum oddano więcej niż połowę głosów,\nD. wynik referendum jest rozstrzygający, gdy za proponowanym rozwiązaniem opowiedziało\nsię 2/3 głosujących,\nE. referendum jest ważne, jeżeli wzięło w nim udział co najmniej\n30% uprawnionych do głosowania,\nF. referendum jest ważne, jeżeli wzięło w nim udział co najmniej 50% uprawnionych\ndo głosowania.","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nNazwij rodzaj prawa wyborczego przedstawionego w poniższym tekście.\nAdam K. ukończył 21 lat i kandyduje do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Bierze przykład\nze swojego ojca Mariana K., który chce zostać senatorem. Adam zachęca również swojego\nkuzyna, który dopiero co ukończył 18 lat, aby w kolejnych wyborach samorządowych\nkandydował na radnego i wykorzystał swój talent społecznikowski.\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\n5.\n6.\n7.\n8.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n3\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n4\nW zadaniach 9 - 13 przyporządkuj odpowiednie liczby do liter, wpisując właściwą liczbę\nobok litery.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nNazwij rodzaj prawa wyborczego przedstawionego w poniższym tekście.\nAdam K. ukończył 21 lat i kandyduje do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Bierze przykład\nze swojego ojca Mariana K., który chce zostać senatorem. Adam zachęca również swojego\nkuzyna, który dopiero co ukończył 18 lat, aby w kolejnych wyborach samorządowych\nkandydował na radnego i wykorzystał swój talent społecznikowski.\nBierne prawo wyborcze\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\n5.\n6.\n7.\n8.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n3\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n4\nW zadaniach 9 - 13 przyporządkuj odpowiednie liczby do liter, wpisując właściwą liczbę\nobok litery.","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (3 pkt)\nDo podanych działań w procesie legislacyjnym w polskim parlamencie dobierz\nodpowiednią większość, wymaganą przy głosowaniu.\nDziałania w procesie legislacyjnym\nWymagana większość w głosowaniu\nA. Odrzucenie poprawek Senatu\n1. Większość kwalifikowana\nB. Przełamanie veta prezydenckiego\n2. Większości bezwzględna\nC. Przyjęcie ustawy przez Sejm\n3. Większość zwykła\n4. Większość proporcjonalna\nA\nB\nC","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (3 pkt)\nDo podanych działań w procesie legislacyjnym w polskim parlamencie dobierz\nodpowiednią większość, wymaganą przy głosowaniu.\nDziałania w procesie legislacyjnym\nWymagana większość w głosowaniu\nA. Odrzucenie poprawek Senatu\n1. Większość kwalifikowana\nB. Przełamanie veta prezydenckiego\n2. Większości bezwzględna\nC. Przyjęcie ustawy przez Sejm\n3. Większość zwykła\n4. Większość proporcjonalna\nA. 2\nB. 1\nC. 3","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (4 pkt)\nDo podanych rodzajów korupcji przyporządkuj odpowiednie przykłady.\nRodzaj korupcji\nPrzykład korupcji\nA. Korupcja administracyjna\n1.Uzależnienie zakupu towaru od cen promocyjnych\nzaoferowanych przez dostawcę towaru.\nB. Korupcja wyborcza\n2. Sprzedaż informacji przez maklerów giełdowych.\nC. Korupcja legislacyjna\n3.Wywarcie wpływu na sposób głosowania na danego\nkandydata poprzez wręczenie łapówki.\nD. Korupcja informacyjna\n4.Wpływanie na kształt ustawy w zamian za korzyści\ndla parlamentarzystów.\n. 5.Wydawanie uprawnień w zamian za uzyskanie korzyści\nosobistych.\nA\nB\nC\nD","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (4 pkt)\nDo podanych rodzajów korupcji przyporządkuj odpowiednie przykłady.\nRodzaj korupcji\nPrzykład korupcji\nA. Korupcja administracyjna\n1.Uzależnienie zakupu towaru od cen promocyjnych\nzaoferowanych przez dostawcę towaru.\nB. Korupcja wyborcza\n2. Sprzedaż informacji przez maklerów giełdowych.\nC. Korupcja legislacyjna\n3.Wywarcie wpływu na sposób głosowania na danego\nkandydata poprzez wręczenie łapówki.\nD. Korupcja informacyjna\n4.Wpływanie na kształt ustawy w zamian za korzyści\ndla parlamentarzystów.\n. 5.Wydawanie uprawnień w zamian za uzyskanie korzyści\nosobistych.\nA. 5\nB. 3\nC. 4\nD. 2","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (4 pkt)\nDo podanych opisów instytucji Unii Europejskiej przyporządkuj nazwy tych instytucji.\nOpis instytucji\nNazwa instytucji Unii\nEuropejskiej\nA. Jest organem wykonawczym UE; nazywana jest\nstróżem traktatów.\n1. Rada Unii Europejskiej\nB. Tworzą ją głowy państw lub premierzy rządów\npaństw członkowskich UE.\n2. Rada Europy\nC. Jest strażnikiem stosowania zasady subsydiarności\nw prawie unijnym.\n3. Komitet Regionów\nD. Znana jest pod nazwą Rady Ministrów; jest\ngłównym organem decyzyjnym UE.\n4. Rada Europejska\n5. Komisja Europejska\nA\nB\nC\nD\nPoziom podstawowy\n5","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (4 pkt)\nDo podanych opisów instytucji Unii Europejskiej przyporządkuj nazwy tych instytucji.\nOpis instytucji\nNazwa instytucji Unii\nEuropejskiej\nA. Jest organem wykonawczym UE; nazywana jest\nstróżem traktatów.\n1. Rada Unii Europejskiej\nB. Tworzą ją głowy państw lub premierzy rządów\npaństw członkowskich UE.\n2. Rada Europy\nC. Jest strażnikiem stosowania zasady subsydiarności\nw prawie unijnym.\n3. Komitet Regionów\nD. Znana jest pod nazwą Rady Ministrów; jest\ngłównym organem decyzyjnym UE.\n4. Rada Europejska\n5. Komisja Europejska\nA. 5\nB. 4\nC. 3\nD. 1\nPoziom podstawowy\n5","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (4 pkt)\nDobierz do opisanych sytuacji odpowiednią formę protestu społecznego.\nA. Pielęgniarki Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego skierowały do wojewody pismo\nze stanowczym żądaniem rozwiązania problemów finansowych szpitala. Zwracały przy\ntym uwagę zarówno na trudną sytuację pielęgniarek, jak i pacjentów. Zażądały\nod wojewody zajęcia stanowiska w danej sprawie.\nŹródło: na podstawie: www.wiadomości.onet.pl\nB. Grupa studentów niepublicznych szkół wyższych zgromadziła się przed budynkiem\nMinisterstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, aby zaprotestować przeciwko prawie\ndwukrotnym podwyżkom czesnego, w jednej z najbardziej prestiżowych prywatnych\nuczelni w Warszawie. Studenci przynieśli ze sobą transparenty z wypisanymi hasłami.\nŹródło: na podstawie: www.wiadomości.wp.pl\nC. Górnicy niezadowoleni z projektu Rady Ministrów dotyczącego likwidacji niektórych\nkopalni i prywatyzacji branży węglowej, zdecydowali w referendum o przerwaniu pracy\ni przystąpili do głodówki. Na bramie wejściowej do jednej z kopalni pojawiło się\nhasło„Koniec polskiego górnictwa”.\nŹródło: na podstawie: www.dziennik.pl\nD. Członkowie Rady Osiedla „Nowa Ziemia” zwołali jego mieszkańców, aby zaprotestować\nprzeciwko budowie supermarketu w pobliżu ich domków jednorodzinnych Przynieśli\nze sobą flagi i transparenty. Chcieli zwrócić uwagę władz miasta na interesy społeczności\nlokalnej.\nŹródło: na podstawie: www.polskalokalna.pl\n1. list do radnego\n2. petycja\n3. wiec\n4. pikieta\n5. strajk\nA\nB\nC\nD","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (4 pkt)\nDobierz do opisanych sytuacji odpowiednią formę protestu społecznego.\nA. Pielęgniarki Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego skierowały do wojewody pismo\nze stanowczym żądaniem rozwiązania problemów finansowych szpitala. Zwracały przy\ntym uwagę zarówno na trudną sytuację pielęgniarek, jak i pacjentów. Zażądały\nod wojewody zajęcia stanowiska w danej sprawie.\nŹródło: na podstawie: www.wiadomości.onet.pl\nB. Grupa studentów niepublicznych szkół wyższych zgromadziła się przed budynkiem\nMinisterstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, aby zaprotestować przeciwko prawie\ndwukrotnym podwyżkom czesnego, w jednej z najbardziej prestiżowych prywatnych\nuczelni w Warszawie. Studenci przynieśli ze sobą transparenty z wypisanymi hasłami.\nŹródło: na podstawie: www.wiadomości.wp.pl\nC. Górnicy niezadowoleni z projektu Rady Ministrów dotyczącego likwidacji niektórych\nkopalni i prywatyzacji branży węglowej, zdecydowali w referendum o przerwaniu pracy\ni przystąpili do głodówki. Na bramie wejściowej do jednej z kopalni pojawiło się\nhasło„Koniec polskiego górnictwa”.\nŹródło: na podstawie: www.dziennik.pl\nD. Członkowie Rady Osiedla „Nowa Ziemia” zwołali jego mieszkańców, aby zaprotestować\nprzeciwko budowie supermarketu w pobliżu ich domków jednorodzinnych Przynieśli\nze sobą flagi i transparenty. Chcieli zwrócić uwagę władz miasta na interesy społeczności\nlokalnej.\nŹródło: na podstawie: www.polskalokalna.pl\n1. list do radnego\n2. petycja\n3. wiec\n4. pikieta\n5. strajk\nA. 2\nB. 4\nC. 5\nD. 3","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (3 pkt)\nDo podanych rodzajów ruchliwości społecznej dobierz odpowiedni przykład.\nRodzaj ruchliwości\nPrzykład\nA. Ruchliwość indywidualna\npionowa\n1. Jan Grzyb przeprowadził się z Grójca do Milanówka.\nB. Ruchliwość indywidualna\npozioma\n2. Grupa polskich informatyków absolwentów Uniwersytetu\nWarszawskiego wyjechała do pracy do Irlandii.\nC. Ruchliwość zbiorowa\n3. Pani Teresa Kozioł przeniosła się do sąsiadki na czas\nremontu mieszkania.\n4. Jan Kowalski po 7 latach pracy w firmie Medcat\nawansował na stanowisko kierownika regionalnego.\nA\nB\nC\nNr zadania\n9.\n10.\n11.\n12.\n13.\nMaks. liczba punktów\n3\n4\n4\n4\n3\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n6\nW zadaniach 14. i 15. zaznacz, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz\nw odpowiednie miejsce w tabeli Prawda (zdanie prawdziwe) lub Fałsz (zdanie fałszywe).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (3 pkt)\nDo podanych rodzajów ruchliwości społecznej dobierz odpowiedni przykład.\nRodzaj ruchliwości\nPrzykład\nA. Ruchliwość indywidualna\npionowa\n1. Jan Grzyb przeprowadził się z Grójca do Milanówka.\nB. Ruchliwość indywidualna\npozioma\n2. Grupa polskich informatyków absolwentów Uniwersytetu\nWarszawskiego wyjechała do pracy do Irlandii.\nC. Ruchliwość zbiorowa\n3. Pani Teresa Kozioł przeniosła się do sąsiadki na czas\nremontu mieszkania.\n4. Jan Kowalski po 7 latach pracy w firmie Medcat\nawansował na stanowisko kierownika regionalnego.\nA. 4\nB. 1\nC. 3\nNr zadania\n9.\n10.\n11.\n12.\n13.\nMaks. liczba punktów\n3\n4\n4\n4\n3\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n6\nW zadaniach 14. i 15. zaznacz, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz\nw odpowiednie miejsce w tabeli Prawda (zdanie prawdziwe) lub Fałsz (zdanie fałszywe).","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (4 pkt)\nPrawa i wolności człowieka\nZdania\nPrawda lub\nFałsz\nA.\nPrawa człowieka pierwszej generacji mają charakter indywidualny,\nczyli dotyczą jednostki.\nB.\nPrawa człowieka po raz pierwszy znalazły odzwierciedlenie\nw konstytucji francuskiej z 1791 r.\nC.\nWszystkie prawa człowieka mają charakter niezbywalny, czyli nie\nmożna się ich zrzec na czyjąś korzyść.\nD.\nPrawa człowieka są powszechne, czyli przysługują w równym\nstopniu wszystkim ludziom.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (4 pkt)\nPrawa i wolności człowieka\nZdania\nPrawda lub\nFałsz\nA.\nPrawa człowieka pierwszej generacji mają charakter indywidualny,\nczyli dotyczą jednostki.\nPrawda\nB.\nPrawa człowieka po raz pierwszy znalazły odzwierciedlenie\nw konstytucji francuskiej z 1791 r.\nFałsz\nC.\nWszystkie prawa człowieka mają charakter niezbywalny, czyli nie\nmożna się ich zrzec na czyjąś korzyść.\nFałsz\nD.\nPrawa człowieka są powszechne, czyli przysługują w równym\nstopniu wszystkim ludziom.\nPrawda","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"15","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (4 pkt)\nPrawo\nZdania\nPrawda lub\nFałsz\nA.\nPodpisane i ratyfikowane przez RP umowy międzynarodowe stają\nsię częścią prawa krajowego.\nB.\nW Polsce nie występuje decentralizacja władzy, ponieważ nie ma\nautonomicznych jednostek terytorialnych.\nC.\nSpośród kościołów i związków wyznaniowych tylko ze Stolicą\nApostolską łączy Rzeczpospolitą Polską umowa międzynarodowa.\nD.\nW postępowaniu sądowym w Polsce nie można powoływać się\nbezpośrednio na Konstytucję, trzeba wskazać przepis konkretnego\nkodeksu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (4 pkt)\nPrawo\nZdania\nPrawda lub\nFałsz\nA.\nPodpisane i ratyfikowane przez RP umowy międzynarodowe stają\nsię częścią prawa krajowego.\nPrawda\nB.\nW Polsce nie występuje decentralizacja władzy, ponieważ nie ma\nautonomicznych jednostek terytorialnych.\nFałsz\nC.\nSpośród kościołów i związków wyznaniowych tylko ze Stolicą\nApostolską łączy Rzeczpospolitą Polską umowa międzynarodowa.\nPrawda\nD.\nW postępowaniu sądowym w Polsce nie można powoływać się\nbezpośrednio na Konstytucję, trzeba wskazać przepis konkretnego\nkodeksu.\nFałsz","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"16","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (4 pkt)\na) Uporządkuj chronologicznie, według okresu pełnienia funkcji, podane poniżej\nnazwiska Prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiednią rubrykę w tabeli\nwpisz liczby od 1 do 4.\nA.\nLech Kaczyński\nB.\nWojciech Jaruzelski\nC.\nLech Wałęsa\nD.\nAleksander Kwaśniewski\nPoziom podstawowy\n7\nb) Wpisz imiona i nazwiska tych Prezydentów, których dotyczą poniższe zdania.\n• Ratyfikował traktat o przystąpieniu Polski do NATO.\n• Przejął insygnia władzy od Prezydenta RP na Uchodźstwie.\n• Został wybrany na Prezydenta przez Zgromadzenie Narodowe.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (4 pkt)\na) Uporządkuj chronologicznie, według okresu pełnienia funkcji, podane poniżej\nnazwiska Prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiednią rubrykę w tabeli\nwpisz liczby od 1 do 4.\nA.\nLech Kaczyński\n4\nB.\nWojciech Jaruzelski\n1\nC.\nLech Wałęsa\n2\nD.\nAleksander Kwaśniewski\n3\nPoziom podstawowy\n7\nb) Wpisz imiona i nazwiska tych Prezydentów, których dotyczą poniższe zdania.\n• Ratyfikował traktat o przystąpieniu Polski do NATO.\nAleksander Kwaśniewski\n• Przejął insygnia władzy od Prezydenta RP na Uchodźstwie.\nLech Wałęsa\n• Został wybrany na Prezydenta przez Zgromadzenie Narodowe.\nWojciech Jaruzelski","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"17","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (4 pkt)\nPolska jest członkiem wielu organizacji międzynarodowych. Poniżej zamieszczono skróty\nnazw niektórych z nich.\nRozwiń skróty, wpisując pełne polskie nazwy tych organizacji.\nNATO -\nOBWE -\nONZ -\nWTO -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (4 pkt)\nPolska jest członkiem wielu organizacji międzynarodowych. Poniżej zamieszczono skróty\nnazw niektórych z nich.\nRozwiń skróty, wpisując pełne polskie nazwy tych organizacji.\nNATO - Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego\nOBWE - Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie\nONZ - Organizacja Narodów Zjednoczonych\nWTO - Światowa Organizacja Handlu","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"18","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (3 pkt)\nUzupełnij poniższe zdania dotyczące trybu wprowadzania zmiany Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej.\n1. Projekt ustawy o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej może przedłożyć\nco najmniej 1/5 ustawowej liczby posłów lub Senat, lub A)\n2. Jeżeli ustawa o zmianie Konstytucji dotyczy przepisów rozdziału I, II lub XII Konstytucji,\nwyżej wymienione podmioty mogą zażądać, w terminie 45 dni od dnia uchwalenia ustawy\nprzez Senat, przeprowadzenia B) zatwierdzającego.\n3. Z wnioskiem w tej sprawie podmioty te zwracają się do C)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (3 pkt)\nUzupełnij poniższe zdania dotyczące trybu wprowadzania zmiany Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej.\n1. Projekt ustawy o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej może przedłożyć\nco najmniej 1/5 ustawowej liczby posłów lub Senat, lub A) Prezydent Rzeczypospolitej.\n2. Jeżeli ustawa o zmianie Konstytucji dotyczy przepisów rozdziału I, II lub XII Konstytucji,\nwyżej wymienione podmioty mogą zażądać, w terminie 45 dni od dnia uchwalenia ustawy\nprzez Senat, przeprowadzenia B) referendum zatwierdzającego. 3. Z wnioskiem w tej\nsprawie podmioty te zwracają się do C) Marszałka Sejmu.","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"19","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (3 pkt)\nDo podanych informacji dotyczących Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dopisz\nodpowiednią jej funkcję.\nA.\nJest podstawą systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.\nFunkcja\nB.\nZawiera zasady, które określają ustrój i strukturę państwa.\nFunkcja\nC.\nScala społeczeństwo, stanowiąc wyraz szerokiego konsensusu społecznego.\nFunkcja\nNr zadania\n14.\n15.\n16.\n17.\n18.\n19.\nMaks. liczba punktów\n4\n4\n4\n4\n3\n3\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (3 pkt)\nDo podanych informacji dotyczących Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dopisz\nodpowiednią jej funkcję.\nA.\nJest podstawą systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.\nFunkcja prawna\nB.\nZawiera zasady, które określają ustrój i strukturę państwa.\nFunkcja organizatorska\nC.\nScala społeczeństwo, stanowiąc wyraz szerokiego konsensusu społecznego.\nFunkcja integracyjna\nNr zadania\n14.\n15.\n16.\n17.\n18.\n19.\nMaks. liczba punktów\n4\n4\n4\n4\n3\n3\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n8","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":6,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (6 pkt)\nUzupełnij poniższą tabelę, dotyczącą systematyki źródeł prawa powszechnie\nobowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej (zgodnie z art. 87. Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej). Wpisz brakujące informacje w odpowiednie miejsca tabeli.\nNazwa aktu\nprawnego\nOrgan uchwalający/ratyfikujący/wydający\nMiejsce\nogłoszenia\nKonstytucja\nSejm i Senat\n(ustawa o zmianie konstytucji)\nDziennik Ustaw\nUstawa\nSejm\nDziennik Ustaw\n1\nPrezydent RP; Prezydent RP za zgodą wyrażoną\nw ustawie\n2\nRozporządzenie\n3\nDziennik Ustaw\n4\norgan samorządu terytorialnego - sejmik wojewódzki,\nterenowy organ administracji rządowej - 5\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (6 pkt)\nUzupełnij poniższą tabelę, dotyczącą systematyki źródeł prawa powszechnie\nobowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej (zgodnie z art. 87. Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej). Wpisz brakujące informacje w odpowiednie miejsca tabeli.\nNazwa aktu\nprawnego\nOrgan uchwalający/ratyfikujący/wydający\nMiejsce\nogłoszenia\nKonstytucja\nSejm i Senat\n(ustawa o zmianie konstytucji)\nDziennik Ustaw\nUstawa\nSejm\nDziennik Ustaw\n1. Ratyfikowana\numowa\nmiędzynarodowa\nPrezydent RP; Prezydent RP za zgodą wyrażoną\nw ustawie\n2. Dziennik\nUstaw\nRozporządzenie\n3. Minister, Prezes Rady Ministrów\nDziennik Ustaw\n4. Akty prawa\nmiejscowego\norgan samorządu terytorialnego - sejmik\nwojewódzki,\nterenowy organ administracji rządowej - 5.\nwojewoda\n6.\nWojewódzki\nDziennik\nUrzędowy","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"21","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nDemokrata i anarchista prowadzą ze sobą spór na temat państwa.\nDobierz z poniżej podanych dwa argumenty demokraty i dwa argumenty anarchisty,\njakie mogłyby paść w tej dyskusji. Wpisz numery argumentów w odpowiednie miejsca\nw tabeli.\nArgumenty:\n1. Każde państwo jest narzędziem przymusu, przymus ze swej istoty jest złem.\n2. Państwo demokratyczne nie jest złym państwem.\n3. Coś może być złe w swej istocie, a jednak instrumentalnie usprawiedliwione.\n4. Społeczeństwo bez państwa jest realną ewentualnością wobec społeczeństwa z państwem.\n5. W społeczeństwie bez państwa przetrwałyby zapewne wysoce niepożądane formy\nprzymusu.\n6. Lepiej stworzyć zadowalające państwo niż próbować żyć w społeczeństwie bez państwa.\nŹródło: na podstawie: Robert A. Dahl, Demokracja i jej krytycy, Warszawa 1995 r. s. 57-70.\nDemokrata\nAnarchista\nPoziom podstawowy\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nDemokrata i anarchista prowadzą ze sobą spór na temat państwa.\nDobierz z poniżej podanych dwa argumenty demokraty i dwa argumenty anarchisty,\njakie mogłyby paść w tej dyskusji. Wpisz numery argumentów w odpowiednie miejsca\nw tabeli.\nArgumenty:\n1. Każde państwo jest narzędziem przymusu, przymus ze swej istoty jest złem.\n2. Państwo demokratyczne nie jest złym państwem.\n3. Coś może być złe w swej istocie, a jednak instrumentalnie usprawiedliwione.\n4. Społeczeństwo bez państwa jest realną ewentualnością wobec społeczeństwa z państwem.\n5. W społeczeństwie bez państwa przetrwałyby zapewne wysoce niepożądane formy\nprzymusu.\n6. Lepiej stworzyć zadowalające państwo niż próbować żyć w społeczeństwie bez państwa.\nŹródło: na podstawie: Robert A. Dahl, Demokracja i jej krytycy, Warszawa 1995 r. s. 57-70.\nDemokrata\nAnarchista\n2, 3, 5, 6\n1, 4\nPoziom podstawowy\n9","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"22","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (3 pkt)\nPrzeczytaj uważnie fragment Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 16 lutego\n2007 roku i wykonaj polecenia.\nUstawa o ochronie konkurencji i konsumentów z 16 lutego 2007 roku.\nArt. 38. Zadaniem samorządu terytorialnego w zakresie ochrony praw konsumentów jest\nprowadzenie edukacji konsumenckiej, w szczególności przez wprowadzenie elementów wiedzy\nkonsumenckiej do programów nauczania w szkołach publicznych.\nArt. 39. 1. Zadania samorządu powiatowego w zakresie ochrony praw konsumentów\nwykonuje\npowiatowy\n(miejski)\nrzecznik\nkonsumentów,\nzwany\ndalej\n„rzecznikiem\nkonsumentów”. [ ]\nArt. 40. 1. Rzecznika konsumentów powołuje i odwołuje rada powiatu lub rada miasta\nna prawach powiatu, zwana dalej „radą”. [ ]\nArt. 41. 1. Rzecznik konsumentów jest zatrudniony w starostwie powiatowym. [ ]\nArt. 42. 2. Rzecznik konsumentów może w szczególności wytaczać powództwa na rzecz\nkonsumentów oraz wstępować, za ich zgodą, do toczącego się postępowania w sprawach\no ochronę interesów konsumentów.\nArt. 42. 3. Rzecznik konsumentów w sprawach o wykroczenia na szkodę konsumentów jest\noskarżycielem publicznym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. -\nKodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.\na) Jesteś mieszkańcem miasta powyżej 100 tys. mieszkańców. Podaj funkcję urzędnika,\nktóry w twoim mieście realizuje zadania w zakresie ochrony praw konsumenta.\nb) Podaj numer artykułu i ustępu Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, którego\ndotyczy poniższy fragment artykułu prasowego.\nO uznaniu postanowień wzorca umowy za niedozwolone Sąd Ochrony Konkurencji\ni Konsumentów rozstrzyga od 1 lipca 2000 r. […] Z pozwem w tych sprawach może wystąpić\nkażdy, także potencjalny konsument (nie ponosi przy tym żadnych opłat), organizacje\nkonsumenckie,\nnp.\nFederacja\nKonsumentów\noraz\npowiatowi\n(miejscy)\nrzecznicy\nkonsumentów.\nŹródło: Rzeczpospolita, 3 czerwca 2004 r.\nNr artykułu i ustępu Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów\nc) Podaj dwie role, w jakich, zgodnie z procedurami obowiązującymi w procesie\nsądowym, może wystąpić rzecznik konsumentów.\nNr zadania\n20.\n21.\n22.\nMaks. liczba punktów\n6\n2\n3\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (3 pkt)\nPrzeczytaj uważnie fragment Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 16 lutego\n2007 roku i wykonaj polecenia.\nUstawa o ochronie konkurencji i konsumentów z 16 lutego 2007 roku.\nArt. 38. Zadaniem samorządu terytorialnego w zakresie ochrony praw konsumentów jest\nprowadzenie edukacji konsumenckiej, w szczególności przez wprowadzenie elementów wiedzy\nkonsumenckiej do programów nauczania w szkołach publicznych.\nArt. 39. 1. Zadania samorządu powiatowego w zakresie ochrony praw konsumentów\nwykonuje\npowiatowy\n(miejski)\nrzecznik\nkonsumentów,\nzwany\ndalej\n„rzecznikiem\nkonsumentów”. [ ]\nArt. 40. 1. Rzecznika konsumentów powołuje i odwołuje rada powiatu lub rada miasta\nna prawach powiatu, zwana dalej „radą”. [ ]\nArt. 41. 1. Rzecznik konsumentów jest zatrudniony w starostwie powiatowym. [ ]\nArt. 42. 2. Rzecznik konsumentów może w szczególności wytaczać powództwa na rzecz\nkonsumentów oraz wstępować, za ich zgodą, do toczącego się postępowania w sprawach\no ochronę interesów konsumentów.\nArt. 42. 3. Rzecznik konsumentów w sprawach o wykroczenia na szkodę konsumentów jest\noskarżycielem publicznym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. -\nKodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.\na) Jesteś mieszkańcem miasta powyżej 100 tys. mieszkańców. Podaj funkcję urzędnika,\nktóry w twoim mieście realizuje zadania w zakresie ochrony praw konsumenta.\nMiejski rzecznik konsumentów\nb) Podaj numer artykułu i ustępu Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, którego\ndotyczy poniższy fragment artykułu prasowego.\nO uznaniu postanowień wzorca umowy za niedozwolone Sąd Ochrony Konkurencji\ni Konsumentów rozstrzyga od 1 lipca 2000 r. […] Z pozwem w tych sprawach może wystąpić\nkażdy, także potencjalny konsument (nie ponosi przy tym żadnych opłat), organizacje\nkonsumenckie,\nnp.\nFederacja\nKonsumentów\noraz\npowiatowi\n(miejscy)\nrzecznicy\nkonsumentów.\nŹródło: Rzeczpospolita, 3 czerwca 2004 r.\nNr artykułu i ustępu Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów\nArt.42. ust.2.\nc) Podaj dwie role, w jakich, zgodnie z procedurami obowiązującymi w procesie\nsądowym, może wystąpić rzecznik konsumentów.\n• powoda\n• oskarżyciela publicznego\nNr zadania\n20.\n21.\n22.\nMaks. liczba punktów\n6\n2\n3\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n10","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"23","points":10,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (10 pkt)\nPoniższe mapy A, B przedstawiają podział polityczny Europy po II wojnie światowej.\nZapoznaj się z mapami i wykonaj polecenia.\nMapa A\nŹródło: na podstawie: Anna Radziwiłł, Wojciech Roszkowski, Historia 1956 - 1997, Warszawa 1999\na) Podkreśl odpowiedni tytuł mapy A.\nA. Mapa polityczna Europy w okresie X 1945 - II 1990.\nB. Mapa polityczna Europy w okresie X 1949 - II 1990.\nC. Mapa polityczna Europy w okresie X 1945 - II 1989.\nD. Mapa polityczna Europy w okresie X 1948 - II 1989.\nb) Wpisz do tabeli pełne nazwy państw oznaczonych na mapie A liczbami: 1, 2 i 3.\nLp.\nNazwa państwa\n1.\n2.\n3.\nPoziom podstawowy\n11\nMapa B\nŹródło: na podstawie: Anna Radziwiłł, Wojciech Roszkowski, Historia 1956 - 1997, Warszawa 1999\nc) Podkreśl odpowiedni tytuł mapy B.\nA. Mapa polityczna Europy w okresie I 1990 - V 2006\nB. Mapa polityczna Europy w okresie I 1991 - V 2007\nC. Mapa polityczna Europy w okresie I 1989 - V 2007\nD. Mapa polityczna Europy w okresie I 1993 - V 2006\nd) Wpisz do tabeli pełne nazwy państw oznaczonych na mapie B liczbami 1 i 3 oraz\nnazwę państwa, do którego należy terytorium oznaczone liczbą 2.\nLp.\nNazwa państwa\n1.\n2.\n3.\ne) Porównując mapę A i B, podaj dwie przyczyny zmian granic w Europie w ostatnim\nćwierćwieczu XX wieku.\nNr zadania\n23.\nMaks. liczba punktów\n10\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n12","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (10 pkt)\nPoniższe mapy A, B przedstawiają podział polityczny Europy po II wojnie światowej.\nZapoznaj się z mapami i wykonaj polecenia.\nMapa A\nŹródło: na podstawie: Anna Radziwiłł, Wojciech Roszkowski, Historia 1956 - 1997, Warszawa 1999\na) Podkreśl odpowiedni tytuł mapy A.\nA. Mapa polityczna Europy w okresie X 1945 - II 1990.\nB. Mapa polityczna Europy w okresie X 1949 - II 1990.\nC. Mapa polityczna Europy w okresie X 1945 - II 1989.\nD. Mapa polityczna Europy w okresie X 1948 - II 1989.\nb) Wpisz do tabeli pełne nazwy państw oznaczonych na mapie A liczbami: 1, 2 i 3.\nLp.\nNazwa państwa\n1.\nZwiązek Socjalistycznych Republik Radzieckich\n2.\nNiemiecka Republika Demokratyczna\n3.\nCzechosłowacka Republika Socjalistyczna\nPoziom podstawowy\n11\nMapa B\nŹródło: na podstawie: Anna Radziwiłł, Wojciech Roszkowski, Historia 1956 - 1997, Warszawa 1999\nc) Podkreśl odpowiedni tytuł mapy B.\nA. Mapa polityczna Europy w okresie I 1990 - V 2006\nB. Mapa polityczna Europy w okresie I 1991 - V 2007\nC. Mapa polityczna Europy w okresie I 1989 - V 2007\nD. Mapa polityczna Europy w okresie I 1993 - V 2006\nd) Wpisz do tabeli pełne nazwy państw oznaczonych na mapie B liczbami 1 i 3 oraz\nnazwę państwa, do którego należy terytorium oznaczone liczbą 2.\nLp.\nNazwa państwa\n1.\nRepublika Czeska\n2.\nFederacja Rosyjska\n3.\nUkraina\ne) Porównując mapę A i B, podaj dwie przyczyny zmian granic w Europie w ostatnim\nćwierćwieczu XX wieku.\n• Wojna domowa w Jugosławii\n• Rozpad Związku Radzieckiego\nNr zadania\n23.\nMaks. liczba punktów\n10\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n12","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"24","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (4 pkt)\nWskaż cztery cechy dobrej konstytucji, które wymienia autor w poniższym tekście.\nChociaż nie ma idealnego wzorca, to jedne konstytucje działają lepiej, a inne gorzej.\nStosunkowo niewiele konstytucji funkcjonuje dobrze i trwale. Udane konstytucje miały\nprzeważnie cztery cechy. Po pierwsze, […] konstytucja powinna zawierać tylko najważniejsze\nreguły funkcjonowania państwa oraz stosunków między państwem a obywatelami.\nKonstytucja raczej nie powinna usiłować załatwiać jakichkolwiek konkretnych, nawet\nnajważniejszych spraw, ma jedynie stwarzać mechanizm, który będzie służył możliwie\nnajlepszemu rozwiązywaniu problemów i konfliktów w przyszłości. […] Co więcej,\nkonstytucje często chronią społeczeństwa i ich spontaniczne instytucje przed nadmierną\ningerencją ze strony władz państwowych.\nWiąże się to z drugą cechą dobrej konstytucji, polegającą na tym, że […] tam, gdzie\nrozgraniczenie między społeczeństwem a państwem jest względnie wyraźne, konstytucje\nzazwyczaj nie regulują wszystkich stosunków społecznych, lecz tylko takie, które dotyczą\norganizacji władzy państwowej, styku państwa z obywatelami oraz tych sytuacji, w których\nobywatele znajdują się pod ochroną prawa. Konstytucje nie wkraczają więc tam w sferę\nmoralności, wiary i religii, sztuki, kultury, wymiany dóbr i wartości między ludźmi oraz\nintymnych stosunków prywatnych. […]\nPo trzecie, dobra konstytucja nie jest manifestem ani programem politycznym lecz\nprawem. Istotą prawa jest to, że musi ono być przestrzegane, realizowane. Nie powinno więc\nw dobrej konstytucji być zbyt wiele deklaracji i obietnic bez pokrycia, nawet jeśli te obietnice\ndotyczyłyby, od dawna uznanych za słuszne i sprawiedliwe, roszczeń obywateli […].\nI wreszcie, po czwarte, dobre konstytucje […] zakładają, że nawet po ogłoszeniu\ndoskonałej konstytucji społeczeństwo nie stanie się rajem i będą w nim zawsze występować\nsprzeczne interesy oraz związane z nimi konflikty. Przyjmują do wiadomości, że ludzie nie są\nświęci, że mają swoje potrzeby, ambicje oraz interesy, a do polityki i rządzenia nie zawsze\ngarną się bezinteresownie. Przewidują, że sam lud może się pomylić, większość może\npodejmować decyzje nierozsądnie, kierować się emocjami lub egoizmem, naruszać interesy\nmniejszości.\nŹródło: Wiktor Osiatyński, Twoja konstytucja, Warszawa 1997\nCechy dobrej konstytucji:\nPoziom podstawowy\n13","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (4 pkt)\nWskaż cztery cechy dobrej konstytucji, które wymienia autor w poniższym tekście.\nChociaż nie ma idealnego wzorca, to jedne konstytucje działają lepiej, a inne gorzej.\nStosunkowo niewiele konstytucji funkcjonuje dobrze i trwale. Udane konstytucje miały\nprzeważnie cztery cechy. Po pierwsze, […] konstytucja powinna zawierać tylko najważniejsze\nreguły funkcjonowania państwa oraz stosunków między państwem a obywatelami.\nKonstytucja raczej nie powinna usiłować załatwiać jakichkolwiek konkretnych, nawet\nnajważniejszych spraw, ma jedynie stwarzać mechanizm, który będzie służył możliwie\nnajlepszemu rozwiązywaniu problemów i konfliktów w przyszłości. […] Co więcej,\nkonstytucje często chronią społeczeństwa i ich spontaniczne instytucje przed nadmierną\ningerencją ze strony władz państwowych.\nWiąże się to z drugą cechą dobrej konstytucji, polegającą na tym, że […] tam, gdzie\nrozgraniczenie między społeczeństwem a państwem jest względnie wyraźne, konstytucje\nzazwyczaj nie regulują wszystkich stosunków społecznych, lecz tylko takie, które dotyczą\norganizacji władzy państwowej, styku państwa z obywatelami oraz tych sytuacji, w których\nobywatele znajdują się pod ochroną prawa. Konstytucje nie wkraczają więc tam w sferę\nmoralności, wiary i religii, sztuki, kultury, wymiany dóbr i wartości między ludźmi oraz\nintymnych stosunków prywatnych. […]\nPo trzecie, dobra konstytucja nie jest manifestem ani programem politycznym lecz\nprawem. Istotą prawa jest to, że musi ono być przestrzegane, realizowane. Nie powinno więc\nw dobrej konstytucji być zbyt wiele deklaracji i obietnic bez pokrycia, nawet jeśli te obietnice\ndotyczyłyby, od dawna uznanych za słuszne i sprawiedliwe, roszczeń obywateli […].\nI wreszcie, po czwarte, dobre konstytucje […] zakładają, że nawet po ogłoszeniu\ndoskonałej konstytucji społeczeństwo nie stanie się rajem i będą w nim zawsze występować\nsprzeczne interesy oraz związane z nimi konflikty. Przyjmują do wiadomości, że ludzie nie są\nświęci, że mają swoje potrzeby, ambicje oraz interesy, a do polityki i rządzenia nie zawsze\ngarną się bezinteresownie. Przewidują, że sam lud może się pomylić, większość może\npodejmować decyzje nierozsądnie, kierować się emocjami lub egoizmem, naruszać interesy\nmniejszości.\nŹródło: Wiktor Osiatyński, Twoja konstytucja, Warszawa 1997\nCechy dobrej konstytucji:\n• konstytucja zawiera tylko najważniejsze reguły funkcjonowania państwa\n• przepisy w konstytucji nie naruszają sfery moralności obywateli\n• konstytucja jest obowiązującym prawem, nie zawiera wielu obietnic\n• przepisy konstytucyjne zapobiegają nadużyciom władzy\nPoziom podstawowy\n13","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"25","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (5 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego sformułuj pięć problemów, które należałoby, zdaniem\nautora, rozstrzygnąć przed zmianą Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r.\nPrzedstaw je własnymi słowami.\nW […] debacie konstytucyjnej […] najpierw należy przesądzić o tym, czy i co konkretnie\nw państwie wymaga zmiany, a dopiero w następnym etapie o tym, czy dla tych zmian potrzebna\njest nowa Konstytucja i odmieniona aksjologia ustrojowa. Jest oczywiście o czym debatować.\nWymieńmy dla przykładu te obszary:\n- kształt i rola samorządu terytorialnego: czy chcemy modelu konstytucyjnego opierającego się\nna szerokim władztwie samorządowym i domniemaniu kompetencji wspólnot terytorialnych, a więc\nmodelu subsydiarności państwa […], czy […] koncepcji centralistycznej, a więc koncepcji\nmocnego państwa, a ściślej mocnej władzy centralnej; […]\n- zakres, intensywność, skala gwarancji socjalnych wobec obywateli: czy chcemy państwa silniej\npreferującego wartości solidaryzmu społecznego […], czy państwa - mniej opiekuńczego,\nale bardziej efektywnego gospodarczo, akcentującego silniej wolność indywidualną, w tym\nwartość wolności gospodarczej; […]\n- w jaki sposób reformować system wymiaru sprawiedliwości: czy jesteśmy gotowi na to,\nby kosztem większej efektywności sądów ograniczyć dostępność drogi sądowej (na rzecz\nprocedur administracyjnych) i instancyjność postępowań;\n- reforma systemu opieki zdrowotnej i zakres gwarancji świadczeń publicznej służby zdrowia:\nczy w imię konsekwentnego solidaryzmu społecznego chcemy […] fikcję „dostępności\nwszystkiego”, czy […] określimy w sposób realistyczny progi dostępności świadczeń,\nzdecydujemy się na ich częściową odpłatność i wyznaczymy granice możliwości publicznego\nsystemu ubezpieczeń;\n- model edukacji na poziomie szkół wyższych: czy chcemy zasady nieodpłatności kształcenia\nw publicznych szkołach wyższych, czy […] zdecydujemy się na powszechną odpłatność\nz rozwiniętym powszechnym systemem stypendialnym dla osób mniej zamożnych. To oczywiście\nniektóre tylko z wielkich pytań, na jakie powinniśmy odpowiedzieć zanim zechcemy reformować\nkonstytucję.\nŹródło: Wykład prof. Marka Safjana Konstytucja, sprawiedliwość i prawo. Wygłoszony w Fundacji im. Stefana\nBatorego 16 maja 2006 roku.\nProblemy wymagające rozstrzygnięcia:\nNr zadania\n24.\n25.\nMaks. liczba punktów\n4\n5\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n14","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (5 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego sformułuj pięć problemów, które należałoby, zdaniem\nautora, rozstrzygnąć przed zmianą Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r.\nPrzedstaw je własnymi słowami.\nW […] debacie konstytucyjnej […] najpierw należy przesądzić o tym, czy i co konkretnie\nw państwie wymaga zmiany, a dopiero w następnym etapie o tym, czy dla tych zmian potrzebna\njest nowa Konstytucja i odmieniona aksjologia ustrojowa. Jest oczywiście o czym debatować.\nWymieńmy dla przykładu te obszary:\n- kształt i rola samorządu terytorialnego: czy chcemy modelu konstytucyjnego opierającego się\nna szerokim władztwie samorządowym i domniemaniu kompetencji wspólnot terytorialnych, a więc\nmodelu subsydiarności państwa […], czy […] koncepcji centralistycznej, a więc koncepcji\nmocnego państwa, a ściślej mocnej władzy centralnej; […]\n- zakres, intensywność, skala gwarancji socjalnych wobec obywateli: czy chcemy państwa silniej\npreferującego wartości solidaryzmu społecznego […], czy państwa - mniej opiekuńczego,\nale bardziej efektywnego gospodarczo, akcentującego silniej wolność indywidualną, w tym\nwartość wolności gospodarczej; […]\n- w jaki sposób reformować system wymiaru sprawiedliwości: czy jesteśmy gotowi na to,\nby kosztem większej efektywności sądów ograniczyć dostępność drogi sądowej (na rzecz\nprocedur administracyjnych) i instancyjność postępowań;\n- reforma systemu opieki zdrowotnej i zakres gwarancji świadczeń publicznej służby zdrowia:\nczy w imię konsekwentnego solidaryzmu społecznego chcemy […] fikcję „dostępności\nwszystkiego”, czy […] określimy w sposób realistyczny progi dostępności świadczeń,\nzdecydujemy się na ich częściową odpłatność i wyznaczymy granice możliwości publicznego\nsystemu ubezpieczeń;\n- model edukacji na poziomie szkół wyższych: czy chcemy zasady nieodpłatności kształcenia\nw publicznych szkołach wyższych, czy […] zdecydujemy się na powszechną odpłatność\nz rozwiniętym powszechnym systemem stypendialnym dla osób mniej zamożnych. To oczywiście\nniektóre tylko z wielkich pytań, na jakie powinniśmy odpowiedzieć zanim zechcemy reformować\nkonstytucję.\nŹródło: Wykład prof. Marka Safjana Konstytucja, sprawiedliwość i prawo. Wygłoszony w Fundacji im. Stefana\nBatorego 16 maja 2006 roku.\nProblemy wymagające rozstrzygnięcia:\n• model ustroju państwa - państwo scentralizowane czy zdecentralizowane\n• zakres świadczeń socjalnych - państwo bardziej lub mniej opiekuńcze\n• dostępność drogi sądowej - rozszerzenie czy jej ograniczenie na rzecz\npostępowania administracyjnego\n• bezpłatna czy częściowo odpłatna opieka zdrowotna\n• płatne czy bezpłatne szkolnictwo wyższe\nNr zadania\n24.\n25.\nMaks. liczba punktów\n4\n5\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n14","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/26","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"26","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (5 pkt)\nZapoznaj się z zamieszczonymi poniżej wykresami i wykonaj polecenia.\nWykres 1.\nCZY UWAŻA PAN(I), ŻE NALEŻY ZLIKWIDOWAĆ SENAT, CZY TEŻ NIE?\nZdecydowanie tak\n21%\nZdecydowanie nie\n14%\nTrudno powiedzieć\n24%\nRaczej tak\n20%\nRaczej nie\n21%\nŹródło: Polacy o konstytucji i likwidacji senatu. Komunikat z badań, Warszawa, kwiecień 2002 r., www.cbos.pl\nWykres 2.\nOstatnio sporo się dyskutuje o propozycjach, których wprowadzenie w życie zmieniłoby\nzasady funkcjonowania naszego systemu politycznego. O każdej z poniższych propozycji\nproszę powiedzieć, czy popiera Pan(i) wprowadzenie jej w życie, czy też nie. Czy popiera\nPan(i):\n6%\n2%\n2%\n5%\n26%\n59%\nZdecydowanie tak\nRaczej tak\nRaczej nie\nZdecydowanie nie\nJest mi wszystko jedno\nTrudno powiedzieć\nZMNIEJSZENIE LICZBY POSŁÓW ZASIADAJĄCYCH W SEJMIE O POŁOWĘ\n16%\n4%\n2%\n6%\n24%\n48%\nZdecydowanie tak\nRaczej tak\nRaczej nie\nZdecydowanie nie\nJest mi wszystko jedno\nTrudno powiedzieć\nWPROWADZENIE JEDNOMANDATOWYCH OKRĘGÓW WYBORCZYCH,\nTO ZNACZY TAKICH, W KTÓRYCH W JEDNYM OKRĘGU WYBORCZYM\nWYBIERANY JEST JEDEN POSEŁ\nPoziom podstawowy\n15\n13%\n6%\n7%\n19%\n22%\n33%\nZdecydowanie tak\nRaczej tak\nRaczej nie\nZdecydowanie nie\nJest mi wszystko jedno\nTrudno powiedzieć\nLIKWIDACJĘ SENATU\nŹródło: Polacy o propozycjach reform parlamentu i systemu wyborczego. Komunikat z badań,\nWarszawa, listopad 2004 r., www.cbos.pl\na) Napisz, które wskazanie respondentów dotyczące zlikwidowania Senatu w Polsce\nuległo największej zmianie w roku 2004 w stosunku do roku 2002. W odpowiedzi\nuwzględnij dane liczbowe z wykresów.\nb) Podaj nazwę konstytucyjnej zasady prawa wyborczego do polskiego Sejmu, która\nmusiałaby ulec zmianie, gdyby wprowadzono proponowane w sondażu rozwiązanie.\nc) Napisz, jaki model parlamentu obowiązywałby w Polsce oraz ilu posłów liczyłby\nparlament, gdyby zostały wprowadzone proponowane w sondażu zmiany.\nModel parlamentu:\nLiczba posłów:\nNr zadania\n26.\nMaks. liczba punktów\n5\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n16","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (5 pkt)\nZapoznaj się z zamieszczonymi poniżej wykresami i wykonaj polecenia.\nWykres 1.\nCZY UWAŻA PAN(I), ŻE NALEŻY ZLIKWIDOWAĆ SENAT, CZY TEŻ NIE?\nZdecydowanie tak\n21%\nZdecydowanie nie\n14%\nTrudno powiedzieć\n24%\nRaczej tak\n20%\nRaczej nie\n21%\nŹródło: Polacy o konstytucji i likwidacji senatu. Komunikat z badań, Warszawa, kwiecień 2002 r., www.cbos.pl\nWykres 2.\nOstatnio sporo się dyskutuje o propozycjach, których wprowadzenie w życie zmieniłoby\nzasady funkcjonowania naszego systemu politycznego. O każdej z poniższych propozycji\nproszę powiedzieć, czy popiera Pan(i) wprowadzenie jej w życie, czy też nie. Czy popiera\nPan(i):\n6%\n2%\n2%\n5%\n26%\n59%\nZdecydowanie tak\nRaczej tak\nRaczej nie\nZdecydowanie nie\nJest mi wszystko jedno\nTrudno powiedzieć\nZMNIEJSZENIE LICZBY POSŁÓW ZASIADAJĄCYCH W SEJMIE O POŁOWĘ\n16%\n4%\n2%\n6%\n24%\n48%\nZdecydowanie tak\nRaczej tak\nRaczej nie\nZdecydowanie nie\nJest mi wszystko jedno\nTrudno powiedzieć\nWPROWADZENIE JEDNOMANDATOWYCH OKRĘGÓW WYBORCZYCH,\nTO ZNACZY TAKICH, W KTÓRYCH W JEDNYM OKRĘGU WYBORCZYM\nWYBIERANY JEST JEDEN POSEŁ\nPoziom podstawowy\n15\n13%\n6%\n7%\n19%\n22%\n33%\nZdecydowanie tak\nRaczej tak\nRaczej nie\nZdecydowanie nie\nJest mi wszystko jedno\nTrudno powiedzieć\nLIKWIDACJĘ SENATU\nŹródło: Polacy o propozycjach reform parlamentu i systemu wyborczego. Komunikat z badań,\nWarszawa, listopad 2004 r., www.cbos.pl\na) Napisz, które wskazanie respondentów dotyczące zlikwidowania Senatu w Polsce\nuległo największej zmianie w roku 2004 w stosunku do roku 2002. W odpowiedzi\nuwzględnij dane liczbowe z wykresów.\nNajwiększej\nzmianie\nuległo\nwskazanie\nrespondentów\nzdecydowanie\ntwierdzących, że należy zlikwidować Senat (wskazanie „zdecydowanie tak”).\nZwiększyło się ono z 21% do 33% .\nb) Podaj nazwę konstytucyjnej zasady prawa wyborczego do polskiego Sejmu, która\nmusiałaby ulec zmianie, gdyby wprowadzono proponowane w sondażu rozwiązanie.\nZasada wyborów proporcjonalnych\nc) Napisz, jaki model parlamentu obowiązywałby w Polsce oraz ilu posłów liczyłby\nparlament, gdyby zostały wprowadzone proponowane w sondażu zmiany.\nModel parlamentu: jednoizbowy\nLiczba posłów: 230\nNr zadania\n26.\nMaks. liczba punktów\n5\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n16","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/27","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"27","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nNa podstawie poniższych źródeł statystycznych zaznacz, które z podanych zdań\nzawierają informacje prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz w odpowiednie miejsce\nw tabelach Prawda (zdanie prawdziwe) lub Fałsz (zdanie fałszywe).\na)\nWykres\n16%\n40%\n12%\n4%\n27%\nNie, konstytucję należy\npozostwić bez zmian\nTak, należy wprowadzić\nniewielkie zmiany\nTak, należy wprowadzić\nzasadnicze zmiany\nNależy uchwalić nową\nkonstytucję\nTrudno powiedzieć\nCzy Pana(i) zdaniem do konstytucji należy wprowadzić zmiany, czy też nie?\nŹródło: Polacy o konstytucji i likwidacji senatu. Komunikat z badań, Warszawa, kwiecień 2002 r., www.cbos.pl\nZdania\nPrawda lub\nFałsz\nA.\nWiększość ankietowanych sądzi, że wskazane byłoby wprowadzenie\npoprawek do konstytucji.\nB.\nZmian w konstytucji nie chce 2/3 ankietowanych obywateli RP.\nC.\nWiększość ankietowanych uważa, że należy uchwalić nową\nkonstytucję.\nPoziom podstawowy\n17\nb)\nTabela\nWskazania respondentów\nZadowolonych\nz konstytucji\nNiezadowolonych\nz konstytucji\nObojętnych\ni nie mających\nzdania\nCzy Pana(i) zdaniem do\nkonstytucji należy wprowadzić\nzmiany, czy też nie?\nw %\nNie, konstytucję należy pozostawić\nbez zmian\n29\n2\n6\nTak, należy wprowadzić niewielkie\nzmiany\n53\n41\n15\nTak, należy wprowadzić zasadnicze\nzmiany\n4\n39\n5\nNależy uchwalić nową konstytucję\n1\n15\n2\nTrudno powiedzieć\n13\n3\n72\nŹródło: Polacy o konstytucji i likwidacji senatu. Komunikat z badań, Warszawa, kwiecień 2002 r., www.cbos.pl\nZdania\nPrawda lub\nFałsz\nA.\nRespondenci zadowoleni z obecnej konstytucji najczęściej uważają,\niż należy wprowadzić do niej niewielkie zmiany.\nB.\nPonad połowa ankietowanych, zadowolonych z konstytucji uważa,\nże nie należy wprowadzać do konstytucji jakichkolwiek zmian.\nC.\nAnkietowani niezadowoleni z konstytucji w większości uważają,\nże należy wprowadzić do niej zasadnicze zmiany.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nNa podstawie poniższych źródeł statystycznych zaznacz, które z podanych zdań\nzawierają informacje prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz w odpowiednie miejsce\nw tabelach Prawda (zdanie prawdziwe) lub Fałsz (zdanie fałszywe).\na)\nWykres\n16%\n40%\n12%\n4%\n27%\nNie, konstytucję należy\npozostwić bez zmian\nTak, należy wprowadzić\nniewielkie zmiany\nTak, należy wprowadzić\nzasadnicze zmiany\nNależy uchwalić nową\nkonstytucję\nTrudno powiedzieć\nCzy Pana(i) zdaniem do konstytucji należy wprowadzić zmiany, czy też nie?\nŹródło: Polacy o konstytucji i likwidacji senatu. Komunikat z badań, Warszawa, kwiecień 2002 r., www.cbos.pl\nZdania\nPrawda lub\nFałsz\nA.\nWiększość ankietowanych sądzi, że wskazane byłoby wprowadzenie\npoprawek do konstytucji.\nPrawda\nB.\nZmian w konstytucji nie chce 2/3 ankietowanych obywateli RP.\nFałsz\nC.\nWiększość ankietowanych uważa, że należy uchwalić nową\nkonstytucję.\nFałsz\nPoziom podstawowy\n17\nb)\nTabela\nWskazania respondentów\nZadowolonych\nz konstytucji\nNiezadowolonych\nz konstytucji\nObojętnych\ni nie mających\nzdania\nCzy Pana(i) zdaniem do\nkonstytucji należy wprowadzić\nzmiany, czy też nie?\nw %\nNie, konstytucję należy pozostawić\nbez zmian\n29\n2\n6\nTak, należy wprowadzić niewielkie\nzmiany\n53\n41\n15\nTak, należy wprowadzić zasadnicze\nzmiany\n4\n39\n5\nNależy uchwalić nową konstytucję\n1\n15\n2\nTrudno powiedzieć\n13\n3\n72\nŹródło: Polacy o konstytucji i likwidacji senatu. Komunikat z badań, Warszawa, kwiecień 2002 r., www.cbos.pl\nZdania\nPrawda lub\nFałsz\nA.\nRespondenci zadowoleni z obecnej konstytucji najczęściej uważają,\niż należy wprowadzić do niej niewielkie zmiany.\nPrawda\nB.\nPonad połowa ankietowanych, zadowolonych z konstytucji uważa,\nże nie należy wprowadzać do konstytucji jakichkolwiek zmian.\nFałsz\nC.\nAnkietowani niezadowoleni z konstytucji w większości uważają,\nże należy wprowadzić do niej zasadnicze zmiany.\nFałsz","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad/28","paper_id":"wos-2008-maj-matura-podstawowa","number":"28","points":13,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2008,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 28. (13 pkt)\nNapisz list do gazety, w którym wyjaśniasz, jaką rolę odgrywa konstytucja w państwie\ni społeczeństwie. Wskaż dwie mocne i dwie słabe strony obecnie obowiązującej w Polsce\nkonstytucji. Uzasadnij swoje opinie. Podaj dwie propozycje zmian zasad ustrojowych\nw polskiej ustawie zasadniczej i argumenty, które przemawiają za ich wprowadzeniem.\nWykorzystaj informacje zawarte w zadaniach 24 - 27.\nNr zadania\n27.\n28.\nMaks. liczba punktów\n2\n13\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n18\nPoziom podstawowy\n19\nPoziom podstawowy\n20\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (13 pkt)\nNapisz list do gazety, w którym wyjaśniasz, jaką rolę odgrywa konstytucja w państwie\ni społeczeństwie. Wskaż dwie mocne i dwie słabe strony obecnie obowiązującej w Polsce\nkonstytucji. Uzasadnij swoje opinie. Podaj dwie propozycje zmian zasad ustrojowych\nw polskiej ustawie zasadniczej i argumenty, które przemawiają za ich wprowadzeniem.\nWykorzystaj informacje zawarte w zadaniach 24 - 27.\nNr zadania\n27.\n28.\nMaks. liczba punktów\n2\n13\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n18\nWarszawa, 8.05.2008 r.\nRedakcja\n„Gazety Naszej”\nw Warszawie\nSzanowna Redakcjo,\nWprowadzenie zmian w polskiej Konstytucji obowiązującej od 1997 r. jest\nczęstym tematem artykułów prasowych w Polsce. Chciałbym także zabrać głos\nw tej sprawie, przyczyniając się być może do podjęcia szerszej dyskusji na ten\ntemat na łamach Waszej gazety.\nKonstytucja stanowi podstawę całego systemu prawno - politycznego\npaństwa. Jest najważniejszym źródłem powszechnie obowiązującego prawa.\nReguluje stosunki polityczne, społeczne i gospodarcze w państwie. Definiuje\nstrukturę i kompetencje władz, określa prawa przysługujące obywatelom.\nWyznacza też cele, które chce realizować państwo. W ten sposób kształtuje\notaczającą nas rzeczywistość i zapobiega chaosowi prawnemu i politycznemu\nw kraju. Pomaga w integrowaniu się społeczeństwa wokół zasad w niej\nzawartych.\nStymuluje\nidentyfikację\nobywateli\nz\npaństwem.\nProwadzi\ndo zwiększenia zainteresowania obywateli życiem publicznym oraz udziału\nw kształtowaniu polityki państwa. Należy pamiętać, że dla urzeczywistnienia\ntego zadania duże znaczenie ma to, aby była ona wyrazem szerokiego\nporozumienia społecznego. Konstytucja powinna być trwała, dlatego jej zmiana\njest znacznie trudniejsza niż uchwalenie ustawy zwykłej.\nW obecnej sytuacji politycznej jest wreszcie możliwość i chęć polityczna\ndo zmiany polskiej ustawy zasadniczej, które wynikają zapewne z troski\no usprawnienie\nfunkcjonowania\npaństwa.\nPowołując\nsię\nna\nbadania\nprzeprowadzone przez CBOS w 2002 r. (Polacy o konstytucji i likwidacji\nSenatu. Komunikat z badań.), z których jednoznacznie wynika, że większość\nbadanych opowiada się za zmianami w konstytucji (52% uważa, że należy\nwprowadzić do niej zmiany). Również ja jestem tego samego zdania,\nże w obowiązującej obecnie w Polsce konstytucji należy wprowadzić istotne\nzmiany ustrojowe. Zgadzam się z niektórymi propozycjami profesora Marka\nSafiana zawartymi w wykładzie wygłoszonym w maju 2006 r. w Fundacji im.\nStefana\nBatorego,\nszczególnie\ndotyczącymi\nwprowadzenia\nczęściowej\nodpłatności za świadczenia medyczne i szkolnictwo wyższe.\nPoziom podstawowy\n19\nZasady funkcjonowania naszego państwa regulowane obecną konstytucją\npozostawiają wiele do życzenia. Niewątpliwie słabą stroną polskiej ustawy\nzasadniczej\njest\nniejednoznaczne\nokreślenie\nkompetencji\nPrezydenta\nRzeczypospolitej Polskiej i Prezesa Rady Ministrów w dziedzinie polityki\nzagranicznej. Jasne rozgraniczenie kompetencji obydwu organów władzy\nwykonawczej poprawi wizerunek Polski na arenie międzynarodowej. Unikniemy\nchociażby sytuacji, w których od wielu miesięcy nieobsadzone pozostają\nstanowiska ambasadorów, czy też podwójnej reprezentacji państwa polskiego\nna spotkaniach międzynarodowych, do której doszło, np. na Szczycie Unii\nEuropejskiej w Lizbonie. Spory kompetencyjne, których jesteśmy świadkami,\nszczególnie od momentu utworzenia, jesienią 2007 r., nowego rządu, prowadzą\nczęsto\ndo\nnieporozumień\nmających\nbardzo\nniekorzystny\nwpływ\nna międzynarodowy wizerunek Polski.\nKolejną słabą stroną polskiej Konstytucji są zasady organizacji władzy\nustawodawczej, które w efekcie prowadzą do nadreprezentacji społeczeństwa.\nUważam, że istnienie dwuizbowego parlamentu w obecnym kształcie jest\nniepotrzebną biurokratyzacją państwa. Podobnie jak badani przez CBOS\nw 2004 r., uważam, że skład niższej izby parlamentu, czyli Sejmu, należałoby\nzmniejszyć o połowę. Reprezentacja 230 posłów wystarczyłaby w zupełności\ndo prac związanych z działalnością ustawodawczą. Ograniczyłoby to znacznie\nwydatki związane z funkcjonowaniem parlamentu, a także usprawniło jego\ndziałanie.\nIstnienie drugiej izby parlamentu w obecnym kształcie wymaga również\nzastanowienia. Senatorowie nie mają realnej władzy. Ich praca tylko przedłuża\nproces ustawodawczy. Często nie wprowadzają znaczących poprawek do ustaw\nprzekazywanych im do rozpatrzenia przez Sejm. Ponadto kandydaci, którzy\nstartują w wyborach do Senatu, to często osoby „zesłane” na polityczną\nemeryturę przez własne partie polityczne. Aby uniknąć takiej sytuacji, można by\nprzekształcić Senat w reprezentację organów samorządu terytorialnego\n(np. samorządów wojewódzkich), wzorowaną na niemieckim Bundesracie.\nOgraniczałoby to koszty związane z wyborami oraz usprawniłoby działanie\nSejmu. Ponadto zmiana reprezentacji Senatu na reprezentację samorządu\nterytorialnego doprowadziłoby do wzrostu znaczenia środowisk lokalnych\nw polityce państwa.\nPoziom podstawowy\n20\nKolejna moja propozycja zmiany zasad ustrojowych w polskiej\nKonstytucji dotyczy ordynacji wyborczej do Sejmu, która według mnie, powinna\nbyć większościowa, a nie proporcjonalna. Wybieranie określonych kandydatów,\na nie głosowanie na listy partyjne, prawdopodobnie bardziej związałoby\nkandydata ze swoimi wyborcami, ponadto mogłoby znacznie ograniczyć\nkandydowanie do Sejmu osób o niskiej reputacji moralnej, a także tych, wobec\nktórych toczą się postępowania karne lub został orzeczony wyrok sądowy.\nProponowane przeze mnie zmiany w obecnej konstytucji są niezbędne dla\nsprawnego funkcjonowania państwa. Są jednak także zasady, które nie\nwymagają zmian. Niewątpliwie mocną stroną obecnej konstytucji jest brak\nznaczących\nsporów\nkompetencyjnych\nmiędzy\nwładzą\nustawodawczą\na wykonawczą, co wynika, moim zdaniem, z bardzo precyzyjnych zapisów\nkonstytucyjnych, niebudzących wątpliwości, co do zakresu kompetencji\nposzczególnych rodzajów władzy. Uważam również, że zaletą obecnie\nobowiązującej konstytucji są także jasne reguły i zasady powoływania premiera\ni rządu. Konstytucja określa wszystkie możliwe warianty konstruowania Rady\nMinistrów, przyznając inicjatywę w tym zakresie zarówno Prezydentowi\nRzeczypospolitej Polskiej, jak i Sejmowi. Umożliwia to szybkie i sprawne\npowoływanie nowego premiera i rządu. Istotna jest także możliwość\nzastosowania procedury konstruktywnego wotum nieufności , dzięki czemu\nzapobiega się paraliżowi władzy wykonawczej.\nPodsumowując: uważam, że ze względu na niejasność oraz\nnieprecyzyjność wielu artykułów Konstytucji, które powodują częste spory\npolityczne, należy wprowadzić do obecnie obowiązującej w Polsce ustawy\nzasadniczej istotne zmiany zasad ustrojowych. Jak wiadomo uchwalona w 1997\nroku Konstytucja była od początku wyrazem kompromisu zawartego przez różne\nopcje polityczne. Dlatego też w celu usprawnienia funkcjonowania państwa\nwymaga ona niezbędnych poprawek.\nZ poważaniem\nJan Kowalski\nPoziom podstawowy\n21\nBRUDNOPIS","solution":null,"image":"img/wos-2008-maj-matura-podstawowa/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2008 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}