{"paper":{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":20,"source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},"questions":[{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nSpołeczeństwo, które przechodzi od produkcji towarów do świadczenia usług\ntechnicznych, biznesowych i humanitarnych nazywamy społeczeństwem\nA. przemysłowym.\nB. postindustrialnym.\nC. konsumpcyjnym.\nD. dystrybutywnym.","answer":"B","answer_text":"1.\nB\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nWniosek o zarejestrowanie partii politycznej w Polsce musi być podpisany przez\nnastępującą liczbę obywateli\nA. sto.\nB. tysiąc.\nC. dziesięć tysięcy.\nD. sto tysięcy.","answer":"B","answer_text":"2.\nB\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nOsobę, która wnosi do sądu pismo procesowe wszczynając postępowanie cywilne,\nnazywamy\nA. pozwanym.\nB. wnioskodawcą.\nC. powodem.\nD. oskarżycielem.","answer":"C","answer_text":"3.\nC\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nWybory do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej są\nA. powszechne, proporcjonalne i odbywają się w głosowaniu tajnym.\nB. powszechne, bezpośrednie i odbywają się w głosowaniu jawnym.\nC. powszechne, bezpośrednie i odbywają się w głosowaniu tajnym.\nD. powszechne, równe i odbywają się w głosowaniu tajnym.","answer":"C","answer_text":"4.\nC\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nNa podstawie poniższych określeń zidentyfikuj organ państwowy występujący\nw Polsce.\n• Jest w swojej działalności niezawisły i niezależny od innych organów państwowych\ni odpowiada jedynie przed Sejmem.\n• Występuje do organu, organizacji, instytucji, naruszających prawa obywatela,\nz wnioskiem o załatwienie sprawy.\n• Ma prawo zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie\nzgodności danego rozwiązania prawnego z Konstytucją Rzeczypospolitej lub innymi\nustawami.\n• Występuje do właściwych organów w sprawie inicjatywy ustawodawczej.\nOrganem tym jest:\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"5.\nRzecznik Praw Obywatelskich\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nWpisz do tabeli, która z podanych poniżej umów międzynarodowych, związana\nz dziejami integracji europejskiej, została zawarta jako pierwsza (A), a która jako\nostatnia (B).","answer":"A, B","answer_text":"6.\nA - 4, B - 3\n1 pkt za dwa poprawne\nwskazania\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nW tabelce zostały przedstawione kompetencje Zgromadzenia Narodowego. Określ,\nktóre z nich są zgodne lub niezgodne z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej z 1997\nroku wpisując odpowiednio Prawda lub Fałsz.\nKompetencje Zgromadzenia Narodowego\nPrawda\nlub Fałsz\n1.\nPrzyjmowanie ślubowania od nowo powołanego premiera i jego gabinetu.\n2.\nUznanie\ntrwałej\nniezdolności\nPrezydenta\nRzeczypospolitej\ndo\nsprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia.\n3.\nPostawienie Prezydenta Rzeczypospolitej w stan oskarżenia przed\nTrybunałem Stanu.\n4.\nZarządzenie wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.","answer":"A","answer_text":"7.\n1 - F, 2 - P, 3 - P, 4 - F,\n1 pkt za dwa poprawne\nprzyporządkowania\n2 pkt za cztery\nprawidłowe\nprzyporządkowania\n0 - 2\n8A.\nmandat wolny\n0 - 1\n0 - 2\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n2\nSchemat punktowania\nNumer\nzadania\nModel odpowiedzi\nZasady przyznawania\npunktów\nPunkty\nza\nzadanie","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nNazwij rodzaj mandatu występujący w polskim systemie przedstawicielskim i wyjaśnij\njego istotę wskazując na dwie cechy tego mandatu.\nA. Nazwa mandatu:\nB. Wyjaśnienie:\n1.\nTraktat Amsterdamski\n2.\nTraktat w Maastricht\n3.\nTraktat Nicejski\n4.\nTraktat Paryski\n5.\nTraktaty Rzymskie\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n4","answer":"B","answer_text":"8.B\nPrzedstawiciel wybrany w okręgu\nwyborczym\njest\nreprezentantem\ncałego narodu, a nie społeczności,\nktóra go wybrała. Nie musi składać\nsprawozdania ze swojej działalności i\nnie można go odwołać przed upływem\nkadencji.\nUwaga: W odpowiedzi muszą znaleźć się\nprzynajmniej dwa z zaznaczonych elementów,\naby zdający mógł uzyskać 1 pkt.\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nWyjaśnij, na czym polega konstytucyjna zasada jawności obowiązująca w postępowaniu\nsądowym.","answer":null,"answer_text":"9.\nKonstytucyjna zasada jawności określa,\nże\nrozpoznawanie\nspraw\nprzed\nsądami odbywa się jawnie, czyli\npublicznie.\nDopuszcza\nona\nudział\npubliczności w procesie sądowym, a\ntym\nsamym\npoddaje\nwładzę\nsądowniczą kontroli społecznej.\nUwaga: W odpowiedzi muszą znaleźć się przy\ndwa zaznaczone elementy, aby zdający mógł\nuzyskać 1 pkt.\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nWymień dwie cechy społeczeństwa informacyjnego.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"10.\nDwie spośród poniższych:\npowszechny dostęp wszystkich\nludzi do podstawowego zakresu\ntechniki komunikacyjnej,\nistnienie otwartej sieci, czyli\nnieskrępowanego\ndostępu\ndo\nsieci wszystkich operatorów i\nusługodawców,\nzdolność wzajemnego łączenia\nsię i przetwarzania danych,\nkompatybilność, czyli zdolność\ndo\nwspółpracy\nwszelkich\nurządzeń, co umożliwia pełny\nkontakt bez względu na miejsce\npobytu ludzi,\nstworzenie\nwarunków\ndo\nkonkurencji w tej dziedzinie,\nwysoko rozwinięty sektor usług\nnowoczesnych(m.in.\ninformatyka, telekomunikacja,\nbankowość, zarządzanie,\nwzrost znaczenia gospodarczego\nfirm\nzajmujących\nsię\ngromadzeniem, przetwarzaniem\ni użytkowaniem informacji\n1 pkt za jedną\ncechę\n0 - 2\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n3\nSchemat punktowania\nNumer\nzadania\nModel odpowiedzi\nZasady przyznawania\npunktów\nPunkty\nza\nzadanie","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nPostaciom polityków z XX i XXI wieku przyporządkuj wymienione wydarzenia.\nDo odpowiednich liter dopisz właściwe cyfry.\nA. Saddam Husajn\n1. Rewolucja islamska w Iranie.\nB. Ajatollah Chomeini\n2. Napaść wojsk irackich na Kuwejt.\nC. Hugo Chavez\n3. Konflikt w Demokratycznej Republice Konga.\nD. Benazir Butto\n4. Zwycięstwo populistów w Wenezueli.\n5. Zamach na kandydata w wyborach\nprezydenckich w Pakistanie.\nA\nB\nC\nD","answer":null,"answer_text":"11.\nA - 2, B - 1, C - 4, D - 5.\n1 pkt za dwa\npoprawnie\nprzyporządkowane\nwydarzenia\n2 pkt za cztery\npoprawnie\nprzyporządkowane\nwydarzenia\n0 - 2","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nWymień zwyczajne środki odwoławcze w postępowaniu administracyjnym.\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n5","answer":"A, B, C","answer_text":"12.\nodwołanie, zażalenie\n1 pkt za dwa poprawne\nelementy\n0 - 1\nA. wyborcy\nB. prezydent\nC. parlament","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nGraf przedstawia model systemu parlamentarno-gabinetowego. Uzupełnij go,\nuwzględniając relacje między wyborcami, parlamentem, prezydentem i rządem.","answer":"D","answer_text":"13.\nD. rząd [gabinet]\n1 pkt za cztery\npoprawne\nnazwy\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nWyjaśnij, dlaczego środki masowego przekazu nazywane są „czwartą władzą”.","answer":"A","answer_text":"14.\nW\nnazwie\nnastępuje\nodwołanie\ndo funkcji pełnionej w państwach\ndemokratycznych,\npo\nwładzy\nustawodawczej,\nwykonawczej\ni sądowniczej. Siła środków masowego\nprzekazu pozwala na kształtowanie\nspołeczeństwa i polityki. Poza tym\nspełniają\none\nfunkcję\nkontrolną\nwobec poprzednich trzech władz.\nUwaga: W odpowiedzi muszą znaleźć się\nprzynajmniej dwa z zaznaczonych elementów,\naby zdający mógł uzyskać 1 pkt.\n0 - 1\nA. Tutsi - Hutu","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nUzupełnij tabelkę wpisując w odpowiednie miejsce, strony uczestniczące w konfliktach\npod koniec XX wieku.\nMiejsce konfliktu\nStrony (uczestnicy) konfliktu\nA.\nRuanda\nB.\nCypr\nA.\nD.\nC.\nB.\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n6\nCZĘŚĆ II\nZapoznaj się z zamieszczonymi źródłami i wykonaj polecenia.","answer":"B","answer_text":"15.\nB. Grecy - Turcy\n1 pkt za wskazanie\ndwóch stron konfliktu\n2 pkt za wskazanie\nczterech stron konfliktu\n0 - 2\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n4\nSchemat punktowania\nNumer\nzadania\nModel odpowiedzi\nZasady przyznawania\npunktów\nPunkty\nza\nzadanie","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"16","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (3 pkt)\nWykres nr 1\nJAKI SYSTEM WYBORÓW JEST PANA(I) ZDANIEM LEPSZY?\n0\n5\n10\n15\n20\n25\n30\n35\n40\n45\nXII 2000\nI 2001\nI 2002\nIV 2002\nVIII 2004\nIV 2006\nX 2007\nSystem większościowy\nSystem proporcjonalny\nSystem mieszany\nJest mi to obojętne\nTrudno powiedzieć\nUwaga: W latach 2006-2007 dodano kategorię „system mieszany”; Źródło: na podstawie; CBOS listopad 2007 r.\nA. Dokonaj analizy wyników badań CBOS przedstawionych na wykresie nr 1 i określ\ntendencje zmian w ocenie systemu większościowego i proporcjonalnego przez\nrespondentów, w badanym okresie.\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n7\nTabela nr 1.\nJaki sposób wybierania przedstawicieli do parlamentu jest, Pana (i)zdaniem, najlepszy?\nProporcjonalny\nWiększościowy\nMieszany\nNie ma\nznaczenia\nTrudno\npowiedzieć\nZainteresowanie\npolityką\nw procentach\nDuże\n19\n55\n14\n5\n7\nŚrednie\n23\n42\n11\n12\n13\nNiewielkie\nlub żadne\n16\n27\n7\n20\n31\nNa podstawie; CBOS listopad 2007 r\nB. Dokonaj analizy wyników badań CBOS przedstawionych w tabeli nr 1 i wskaż\nzależności zachodzące między zainteresowaniem polityką a oceną sposobu wybierania\nprzedstawicieli do parlamentu.","answer":null,"answer_text":"16.A\nSystem większościowy\nw okresie:\nXII 2000- I 2002 - spadek poparcia,\nI 2001 -VIII 2004 - wzrost poparcia,\nVIII 2004 - IV 2006 spadek poparcia,\nIV 2006 - X 2007 wzrost poparcia\nSystem proporcjonalny\nw okresie:\nXII 2000- I 2001 - wzrost poparcia,\nI 2001 - I 2002 - spadek poparcia,\nI 2002 - IV 2002 stabilizacja ocen\n[ oceny nie zmieniły się]\nIV 2002 - VIII 2004 spadek poparcia,\nVIII 2004 - IV 2006 stabilizacja ocen\n[ oceny nie zmieniły się]\nIV 2006 - X 2007 wzrost poparcia\nUwaga: odpowiedzi umieszczone w nawiasie\nkwadratowym to przykłady innych możliwych\nodpowiedzi.\n0 - 2\n1 pkt za poprawne\ni pełne określenie jednej\ntendencji.\n16.B.\nIm większe zainteresowanie polityką\n(duże i średnie) tym więcej osób\nwskazuje na system większościowy\njako\nnajlepszy\n[im\nmniejsze\nzainteresowanie polityką (niewielkie\nlub żadne) tym mniej osób wskazuje na\nsystem większościowy jako najlepszy];\n[\nIm\nbardziej\nrespondenci\nsą\nzainteresowani polityką, tym lepiej\nmają wyrobione opinie, czyli częściej\nwskazują jeden z systemów, a rzadziej\nodpowiadają, że sprawa ta nie ma dla\nnich znaczenia].\nUwaga: należy uznać inne odpowiedzi, zgodne\nz wynikami badań, nie wymaga się danych\nliczbowych\nOdpowiedzi\numieszczone\nw\nnawiasie\nkwadratowym to przykłady innych możliwych\nzależności.\n0 - 1\n0 - 3","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nNa podstawie materiałów źródłowych i wiedzy własnej wykonaj polecenia.\nWykres nr 2\nCO, PANA(I) ZDANIEM, JEST WAŻNIEJSZE:\naby skład Sejmu\nzapewniał sprawne\nrządzenie państwem\naby skład Sejmu w\nmożliwie pełny\nsposób odzwierciedlał\nróżne występujące w\nspołeczeństwie\npoglądy i interesy\nTrudno powiedzieć\nŹródło: na podstawie; CBOS 2004 r.\nA. Napisz, czego większość wyborców oczekuje od przyszłego składu Sejmu.\nB. Wyjaśnij, czy obowiązujący obecnie w Polsce system wyborczy pozwala na realizację\noczekiwań wyborców?. Odpowiedź uzasadnij.\n68%\n18%\n14%\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":"17.A.\nWiększość\nwyborców\noczekuje\nsprawnego rządzenia państwem.\n0 - 1\n0 - 2\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n5\nSchemat punktowania\nNumer\nzadania\nModel odpowiedzi\nZasady przyznawania\npunktów\nPunkty\nza\nzadanie\n17.B.\nWyjaśnienie\nObowiązujący\nw\nPolsce\nsystem\nwyborczy pozwala na to(na realizację\noczekiwań wyborców ).\nUzasadnienie\nNp.\nSystem wyborczy umożliwia zdobycie\ndużej ilości mandatów najsilniejszej\npartii , często jednak partia rządząca ,\naby\nzrealizować\nswój\nprogram\nwyborczy zmuszona jest do tworzenia\nkoalicji zapewniającej jej większość\nw parlamencie.\nUwaga: w uzasadnieniu należy uznać inne\npoprawne merytorycznie odpowiedzi.\n0 - 1\n1 pkt za wyjaśnienie i\nuzasadnienie","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nTekst nr 1\nUstawa o partiach politycznych - fragment\nFINANSE I FINANSOWANIE PARTII POLITYCZNYCH\nArt. 24\n1. Majątek partii politycznej powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków,\nzapisów, z dochodów z majątku oraz z określonych ustawami dotacji i subwencji.\n2. Majątek partii politycznej może być przeznaczony tylko na cele statutowe lub\ncharytatywne.\n3. Partia polityczna nie może prowadzić działalności gospodarczej.\n4. Partia polityczna może pozyskiwać dochody z majątku pochodzące jedynie:\n1. z oprocentowania środków zgromadzonych na rachunkach bankowych\ni lokatach,\n2. z obrotu obligacjami Skarbu Państwa i bonami skarbowymi Skarbu Państwa,\n3. ze zbycia należących do niej składników majątkowych,\n4. z działalności, o której mowa w art. 27.\n5. Partia polityczna może użyczać posiadane przez siebie nieruchomości i lokale jedynie na\nbiura poselskie, senatorskie oraz biura radnych gminy, powiatu albo województwa.) […]\n6. Partia polityczna nie może przeprowadzać zbiórek publicznych.\n7. Partia polityczna może zaciągać kredyty bankowe na cele statutowe.\n8. Partia polityczna może gromadzić środki finansowe jedynie na rachunkach bankowych,\nz zastrzeżeniem art. 26a.\nArt. 25\n1. Partii politycznej mogą być przekazywane środki finansowe jedynie przez osoby fizyczne,\nz zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 24 ust. 4 i 7, art. 28 ust. 1 oraz przepisów ustaw\ndotyczących wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej\nPolskiej oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego w zakresie dotacji podmiotowej.\n2. Partia polityczna nie może przyjmować środków finansowych pochodzących od:\n1. osób fizycznych niemających miejsca zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej\nPolskiej, z wyłączeniem obywateli polskich zamieszkałych za granicą,\n2. cudzoziemców mających miejsce zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do wartości niepieniężnych.\n4. Łączna suma wpłat od osoby fizycznej na rzecz partii politycznej, z wyłączeniem składek\nczłonkowskich w kwocie nieprzekraczającej w jednym roku minimalnego wynagrodzenia\nza pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu\npoprzedzającym wpłatę, oraz wpłat na Fundusz Wyborczy partii politycznej, nie może\nprzekraczać w jednym roku 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę,\nustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu poprzedzającym\nwpłatę.\n5. Jednorazowa wpłata kwoty przekraczającej minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane\nna podstawie odrębnych przepisów, obowiązujące w dniu poprzedzającym wpłatę, może\nbyć dokonywana na rzecz partii politycznej jedynie czekiem, przelewem lub kartą\npłatniczą.[…]\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n9\nArt. 26a\nObowiązek gromadzenia środków pieniężnych przez partię polityczną na rachunkach\nbankowych nie dotyczy kwot ze składek członkowskich w wysokości nieprzekraczającej\nod jednego członka w jednym roku minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego\nna podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu poprzedzającym wpłatę,\npozostawionych w terenowych jednostkach organizacyjnych partii - z przeznaczeniem\nna pokrycie wydatków związanych z bieżącą działalnością.\nArt. 27\nProwadzenie przez partię polityczną działalności własnej polegającej na sprzedaży tekstu\nstatutu lub programu partii, a także przedmiotów symbolizujących partię i wydawnictw\npopularyzujących cele i działalność partii politycznej oraz na wykonywaniu odpłatnie\ndrobnych usług na rzecz osób trzecich z wykorzystaniem posiadanego sprzętu biurowego nie\nstanowi działalności gospodarczej w rozumieniu odrębnych przepisów.[…]\nArt. 28\n1. Partia polityczna, która:\n1. w wyborach do Sejmu samodzielnie tworząc komitet wyborczy otrzymała w skali\nkraju co najmniej 3% ważnie oddanych głosów na jej okręgowe listy kandydatów\nna posłów albo\n2. w wyborach do Sejmu weszła w skład koalicji wyborczej, której okręgowe listy\nkandydatów na posłów otrzymały w skali kraju co najmniej 6% ważnie oddanych\ngłosów,ma prawo do otrzymywania przez okres kadencji Sejmu, w trybie\ni na zasadach określonych w niniejszej ustawie, subwencji z budżetu państwa\nna działalność statutową, zwanej dalej „subwencją”.\nArt. 33\n1. Wydatki związane z subwencją pokrywane są z budżetu państwa w części Budżet, finanse\npubliczne i instytucje finansowe.\n2. Wydatki związane z subwencją pokrywane są z budżetu państwa w części Budżet, finanse\npubliczne i instytucje finansowe.\n3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określa, w drodze rozporządzenia:\n1. szczegółowy tryb składania wniosku, o którym mowa w art. 29 ust. 3,\noraz szczegółowe zasady wypłacania subwencji,\n2. po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, wzór urzędowego\nformularza wniosku, o którym mowa w art. 29 ust. 3.\nArt. 34\n1. Partie polityczne sporządzają coroczną informację finansową o otrzymanej subwencji\noraz o poniesionych z subwencji wydatkach, zwaną dalej „informacją”.\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n10\nTabela nr 2\nWskazania respondentów według\nterminów badań\nVII 2000\nIII 2001\nCzy, Pana(i) zdaniem, powinien istnieć prawny zakaz\nfinansowania partii politycznych i komitetów\nwyborczych przez firmy i osoby prowadzące w Polsce\ndziałalność gospodarczą czy też nie?\nw procentach\nZdecydowanie tak\n27\n36\nRaczej tak\n23\n21\nRaczej nie\n23\n22\nZdecydowanie nie\n6\n11\nTrudno powiedzieć\n21\n9\nŹródło: na podstawie: CBOS 2004 r\nA. Korzystając z tekstu nr 1 określ, które z przytoczonych poniżej sytuacji pozostają\nw sprzeczności z ustawą o partiach politycznych. Dopisz do nich numer właściwego\nartykułu i ustępu ustawy.\nOpis sytuacji\nNumer art.\ni ust. ustawy\nA.\nJan K. reprezentujący partię „Y”, jako członek sztabu wyborczego\nkandydata partii na posła Jana N., zbierając podpisy poparcia\njednocześnie sprzedawał „cegiełki” na kampanię wyborczą kandydata.\nB.\nPaństwo F. skorzystali z okazji i po niższych kosztach wydrukowali\nw biurze partii ”W” zaproszenia na ślub swojej córki. Ten sposób\npolecili im znajomi, którzy wcześniej skorzystali z usług partii.\nC.\nEryk W. jest z pochodzenia Szwedem, ale od lat mieszka w Polsce.\nW nadchodzących wyborach ma zamiar głosować na partię „T”.\nPostanowił wesprzeć także komitet wyborczy tej partii kwotą 5 tys.\nzłotych.\nD.\nAnna P. zapisała w spadku partii „W” 20 tys. dolarów. Jest ona\nobywatelką USA, ale nadal czuje silny związek z krajem swoich\nojców.\nE.\nZofia F. jest skarbnikiem partii „S”. Przechowuje w kasie partii,\npochodzącą ze składek, sumę 350 złotych, jak twierdzi na działalność\nbieżącą partii.\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n11\nB. Przeanalizuj wyniki tabeli nr 2 i określ jak zmieniał się w badanym okresie stosunek\ndo prawnego zakazu finansowania partii politycznych i komitetów wyborczych przez\nfirmy i osoby prowadzące w Polsce działalność gospodarczą.","answer":null,"answer_text":"18.A.\nA) art. 24. ust.6.\nC) art. 25. ust.2. (pkt 2.)\nD) art. 25. ust.2.( pkt 1.)\n0 - 1\n1 pkt za trzy\npoprawne\nwskazania\n18.B.\nWzrósł udział procentowy osób w\ngrupie zdecydowanie uważających, że\npowinien\nistnieć\nprawny\nzakaz\nfinansowania partii politycznych i\nkomitetów\nwyborczych\n(grupa\nzdecydowanie tak) oraz grupie osób\nzdecydowanie temu przeciwnych\n( grupa zdecydowanie nie).\nSpadł[\nzmniejszył\nsię]\nudział\nprocentowy osób . niezdecydowanych,\nszczególnie\nw\ngrupie\n„trudno\npowiedzieć” oraz w niewielkim stopniu\nw grupach „raczej tak” i „raczej nie”.\n[Wzrost udziału procentowego osób\nzdecydowanych\nna\n„tak”\ni zdecydowanych „nie” oraz spadek\nudziału\nprocentowego\nosób\nniezdecydowanych].\nUwaga: odpowiedzi umieszczone w nawiasie\nkwadratowym to przykłady innych możliwych\nzależności.\n0 - 1\n0 -2","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"19","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (3 pkt)\nPrzeczytaj tekst źródłowy nr 3 i na jego podstawie wykonaj polecenia.\nTekst nr 3\nWyborcy bez wyboru\nJak zdegenerowała się polska klasa polityczna\n[…] Polskie partie stały się organizacjami partyzanckimi: nie mają stałych garnizonów,\nstrategii, zaplecza, regulaminów, nastawione są na improwizowane ataki i obronę. Oddziałom\nwystarczy jakiś jeden prosty znak identyfikacji, osoba lidera, hasło, wspólne doświadczenia.\nCelem akcji jest zajęcie instytucji publicznych i opanowanie miejscowej ludności. To do tej\nludności trzeba przemówić i trzeba przemówić wyraziście, tak aby zmieścić się\nw telewizyjnej „setce”, aby na dodatek mieć lepszą od innych „setkę”, czyli pokonać\nwyrazistością innych.[…]\nPartie, choć starają się apelować bezpośrednio do ludności, są jednak generalnie słabo\nzakorzenione w terenie (tylko jeden procent ankietowanych Polaków deklarował\nprzynależność do jakiejkolwiek partii). […] Fakt, że polityka dzieje się głównie\nw parlamencie, ułatwia podziały (gdy prześledzić dzieje podziałów wszystkich ugrupowań,\nto zawsze ich inicjatorami byli parlamentarzyści), parlamentarne fundusze na utrzymanie biur\nposelskich stanowią czasem główne partyjne wsparcie. Tak jest w PO, która startowała jako\nruch i nie ma corocznego finansowania z budżetu, tak zaczyna obecnie Socjaldemokracja\nPolska, której jedynym zapleczem jest właśnie to, co może zaoferować parlament. Z tego\nzresztą SdPl czyni cnotę mówiąc, że zaczyna bez kont, pieniędzy i budynków. W nieznaną\npolityczną przyszłość wyrusza więc kolejny oddział bez niezbędnego ekwipunku licząc,\nże zauważy go i wesprze wędrujący, poszukujący lewicowy elektorat.[…]\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n12\nI nie jest to wiara pozbawiona podstaw, gdyż polityczne kariery - polityków i partii -\nw Polsce rządzą się kilkoma specyficznymi regułami. By dostać się do parlamentu, wcale nie\ntrzeba znowu tak bardzo zabiegać o organizację, o członków i sympatyków, wykonywać\npracę u podstaw w tak zwanym terenie; trzeba przede wszystkim znaleźć się w mediach i dać\nodnotować się w sondażach.[…]\nTym też można tłumaczyć niezwykle silną personifikację polskiej polityki, a raczej\npersonifikację jej witryn. To liderzy (dowódcy) partyjni dają twarz swoim partiom, to z nimi\nwyborcy, a raczej respondenci, kojarzą sobie partyjne szyldy, hasła i zawołania, łatwiej\nidentyfikują swoje sympatie i antypatie. Z jednej strony więc silne pozycje przywódców w ich\npartiach są oznaką słabości tychże partii, z drugiej zaś są oznaką niedowładu całego systemu\npolitycznego, którego znakami identyfikacyjnymi są namaszczani liderzy i wodzowie, a nie\ntreści i sensy polityczne.[…]\nElektorat krąży po tym terenie od partii do partii, bo nie potrafi znaleźć na dłużej miejsca dla\nsiebie, przykleja się na moment do jakiejś propozycji czy formacji, żeby za chwilę przejść\ngdzie indziej, rozczarowany, poszukujący dla siebie kolejnej szansy w wirtualnym świecie\npolityki.[…]\nLinie podziałów, które zostały zarysowane w 1989 r. i utrzymywały się przez 15 lat jako\nokopy między postkomunistami i resztą (a w tej postsolidarnościowej reszcie też często wedle\npodziałów historycznych), dzisiaj zostały pogmatwane i poplątane. Te nowe linie podziałów\nmają swoje zygzaki, lecz dość wyraźnie oddzielają od siebie dwa bieguny, z których, niestety,\ntylko jeden jest jasno zaznaczony - biegun politycznego populizmu. I nie zaludnia go jedynie\ni wyłącznie Samoobrona. Po drugiej stronie trwa wirtualna wojna o miejsca w parlamencie\nze świadomością, że frontalna konfrontacja z populizmem może być politycznie\nnieopłacalna.[…]\nŹródło: Janina Paradowska, Jerzy Baczyński,”, Polityka”, nr 1., 2004r\nA. Wskaż trzy czynniki, które zdaniem autorów wpływają na pozycję partii\npolitycznych w Polsce.\nB. Co, według autorów, stanowi dwa podstawowe źródła finansowania partii\npolitycznych?\nC. Wyjaśnij, dlaczego PO i SdPl nie otrzymywały w 2004 roku dotacji budżetowych.\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n13\nCZĘŚĆ III","answer":null,"answer_text":"19.A.\nosobowość liderów partii,\nwyniki sondaży,\npopularność medialna\n0 - 1\n1 pkt za trzy\npoprawne\nelementy\n0 - 3\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n6\nSchemat punktowania\nNumer\nzadania\nModel odpowiedzi\nZasady przyznawania\npunktów\nPunkty\nza\nzadanie\n19.B.\ndotacja budżetowa,\nparlamentarne\nfundusze\nna\nutrzymanie biur poselskich.\n0 - 1\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\n19.C.\nObie partie nie otrzymywały w 2004\nroku dotacji budżetowej, ponieważ PO\nbrała\nudział\nw\nwyborach\nparlamentarnych w 2001 r. jako ruch, a\nnie jako partia polityczna, zaś SdPl nie\nbrała udziału w tych wyborach -\npowstała dopiero w 2004 r.\nUwaga: W odpowiedzi muszą znaleźć się\nodniesienia do dwóch partii politycznych, aby\nzdający mógł uzyskać 1 pkt.\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"},{"id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"wos-2008-marzec-probna-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"probna","year":2008,"month":"marzec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. ( 20 pkt)\nNapisz pracę na jeden z podanych tematów.\nTemat nr 1.\nScharakteryzuj systemy wyborcze - proporcjonalny i większościowy. Wskaż po trzy\nprzykłady ich wad i zalet. Wyraź opinię, dotyczącą możliwości zmiany systemu\nwyborczego obowiązującego w Polsce. Uzasadnij ją, podając co najmniej trzy\nargumenty. Wykorzystaj dwa materiały zamieszczone w II części arkusza.\nTemat nr 2.\nDokonaj analizy sposobów finansowania partii politycznych w Polsce. Wskaż po trzy\nzalety i wady istniejącego systemu. Wyraź opinię, czy należy go zmienić. Uzasadnij ją,\npodając co najmniej trzy argumenty. Wykorzystaj dwa materiały zamieszczone w II\nczęści arkusza.\nWybieram temat nr\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n14\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n15\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n16\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n17\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nPoziom rozszerzony\n18\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"20.\nTemat 1\nI.\nTreść pracy\nZdający:\nA) przedstawia oba systemy wyborcze,\nkrótko je charakteryzując,\nnp. ordynacja większościowa - wywodzi się\nz tradycji Wielkiej Brytanii, przyjęta w\nwiększości krajów anglosaskich. W Polsce\nstosowana w wyborach do Senatu. System ten\npoprzez ograniczenie liczby ugrupowań w\nParlamencie prowadzi do powstania\njednopartyjnej większości, cechuje go podział\nkraju na jednomandatowe okręgi wyborcze, w\nktórych zwycięża kandydat zdobywający\nnajwięcej głosów,\nordynacja proporcjonalna - wymyślona\nprzez belgijskich socjalistów pod koniec XIX\nwieku , stosowana w wielu krajach\neuropejskich. W celu rozdzielenia mandatów\nstosuje się różnego rodzaju przeliczenia np.\nmetodę d’Hondta lub Sainte-Lague’a. W\nintencji twórców miała lepiej oddawać\npreferencje wyborcze, cechuje ją podział\nkraju na wielomandatowe okręgi wyborcze, w\nktórych wyborcy głosują na listy kandydatów\nzgłoszone przez partie polityczne.\n0 - 4\n0 - 2\nza charakterystykę\nkażdego systemu\n0 - 20\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n7\nSchemat punktowania\nNumer\nzadania\nModel odpowiedzi\nZasady przyznawania\npunktów\nPunkty\nza\nzadanie\nB) ocenia zalety i wady obydwu systemów,\nnp.\nOrdynacja większościowa:\n• zalety\nWiadomo kto reprezentuje dany okręg\nwyborczy, podtrzymuje powiązanie\nreprezentanta z wyborcami, daje szansę na\nwybór niezależnym kandydatom, korzystnie\nwpływa na tworzenie większości\nparlamentarnej, dzięki czemu utrzymuje się\nspójna postawa dla rządu.\n• wady\nProwadzi do zjawiska głosów straconych,\nktóre oddano na mniej popularne opcje,\nistnieje tendencja do głosowania partyjnego,\ndwubiegunowość systemu wyklucza\nmniejszości etniczne i światopoglądowe.\nOrdynacja proporcjonalna:\n• wady\nProwadzi do rozczłonkowania parlamentu,\nsłaba więź reprezentanta z wyborcami,\nmożliwość zaistnienia partii skrajnych, duża\nwładza kierownictwa partii w ustalaniu list\nwyborczych.\n• zalety\nWiększa reprezentatywność w parlamencie,\nnie istnieje zjawisko głosu straconego,\nzwiększa niezależność kandydatów od\nkierownictwa partii.\n0 - 6\n1 pkt za 2 elementy,\n2 pkt za 4elementy,\n3 punkty za 6 elementów;\n(łącznie 3 pkt)\n1 pkt za 2 elementy,\n2 pkt za 4 elementy,\n3 punkty za 6 elementów;\n(łącznie 3 pkt)\nC) jasno formułuje stanowisko,\n0 - 1\nD) uzasadnia zajęte stanowisko podając trzy\nargumenty\nnp. ordynacja proporcjonalna\nzmusza partię rządzącą do zawierania koalicji,\nco może utrudniać realizację zapowiadanego\nprogramu\nlub\nordynacja większościowa\ngwarantuje większą stabilność parlamentu,\nłatwiejsze sformowanie trwałego rządu i\nszybkość procedury.\nUwaga: zdający może uznać, że obydwie ordynacje\nmają wady i wskazać jako najlepszy system mieszany.\nJeśli to właściwie uzasadni przyznajemy punkty.\n0 - 3\n1 pkt za każdy argument\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n8\nSchemat punktowania\nNumer\nzadania\nModel odpowiedzi\nZasady przyznawania\npunktów\nPunkty\nza\nzadanie\nE) wykorzystuje materiały źródłowe.\n0 - 4\n(1 pkt za pełne odwołanie\nsię do jednego źródła + 1\npunkt za właściwy\nkontekst)\nII.\nKompozycja\nPrzemyślana, spójna i logiczna struktura pracy,\nwłaściwe proporcje.\n0 - 1\nIII. Język, styl, estetyka i czytelność\n0 - 1\nTemat 2\n1. Treść pracy\nZdający:\nA)\nprzedstawia\nsposoby\nfinansowania\npartii politycznych w Polsce,\nźródła publiczne (pośrednie: bezpłatny\ndostęp do mediów w czasie wyborów oraz\nbezpośrednie dotacje i subwencje\nprzedmiotowe),\nźródła prywatne (spadki, zapisy, składki\nczłonkowskie, dochody z majątku partii),\ninne źródła (oprocentowanie rachunków i\nlokat bankowych, obrót obligacjami i\nbonami skarbowymi Skarbu Państwa),\nzbycie składników majątkowych partii,\ndziałalność pozagospodarcza)\n0 - 4\n(1 pkt za każdy sposób)\nPrzykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n9\nSchemat punktowania\nNumer\nzadania\nModel odpowiedzi\nZasady przyznawania\npunktów\nPunkty\nza\nzadanie\nB) wskazuje wady i zalety obowiązującego\nsystemu,\nZalety\nnp.\nkonieczność\nujawnienia\nźródeł\nfinansowania\npartii,\nprawne\nograniczenie\nposiadania dochodów niejawnych, niezależność\npolityków,\nbrak\nuwikłania\nw\nkontakty\nz prywatnymi\nsponsorami,\nmożliwość\nfinansowania\npartii\nprzez\nczłonków\ni sympatyków.\nWady: np. skutkiem finansowania przez państwo\njest etatyzacja partii, co powoduje silniejsze\npowiązanie z państwem niż z obywatelami,\nutrudnia dostęp małym i nowym ugrupowaniom,\nobciąża podatników a przy ciągłych niedoborach\nfinansowych\nw\nsferze\nbudżetowej\nbudzi\nspołeczny sprzeciw.\n0 - 6\n1 pkt za każdą zaletę\n(łącznie 3 pkt)\n1 pkt za każdą wadę\n(łącznie 3 pkt)\nC) jasno formułuje swoje stanowisko\n0 - 1\nD) przedstawia uzasadnienie zajętego stanowiska,\npodaje trzy argumenty\nzalety\nnp. jawność finansowania partii pozwala na\nzachowanie jasnych reguł gry, fundusze\nwydane na kampanię wyborczą są\nkontrolowane przez Państwową Komisję\nWyborczą, partia jest zobowiązana do\nrzetelnego rozliczenia, ogranicza to w\nnajwiększym stopniu podatność na korupcję.\nUniezależnia politykę od finansowania przez\n„sponsorów” i powiązania z biznesem.\nFinansowanie partii politycznych obciąża\nbudżet państwa, a środki przeznaczone na te\ncele mogły wzmocnić niedofinansowane\nresorty Etatyzacja partii powoduje coraz\nwiększe oderwanie elit od społeczeństwa\n0 - 3\n( 1 pkt za każdy\nargument)\nE) wykorzystuje materiały źródłowe.\n0 - 4\n(1 pkt za pełne odwołanie\nsię do jednego źródła + 1\npkt za właściwy kontekst)\nII. Kompozycja\nPrzemyślana, spójna i logiczna struktura pracy,\nwłaściwe proporcje.\n0 - 1\nIII. Język, styl, estetyka i czytelność\n0 - 1","solution":null,"image":"img/wos-2008-marzec-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura próbna · marzec 2008 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura próbna"}]}