{"paper":{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":null,"exam_pdf":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/wos-2009-maj-matura-podstawowa.pdf","key_pdf":"wos-2009-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi/wos-2009-maj-matura-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":27,"source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nPogląd, iż człowiek jest istotą społeczną sformułował\nA. Arystoteles.\nB. Eurypides.\nC. Heraklit.\nD. Epikur.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 1.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością poglądów autora\nna temat koncepcji człowieka.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie autora poglądu, iż człowiek jest istotą społeczną.\nPoprawna odpowiedź:\nA. Arystoteles","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nPaństwo jest\nA. wspólnotą plemienną ukształtowaną na przestrzeni dziejów.\nB. wspólnotą kulturową ludzi mówiących tym samym językiem.\nC. dobrowolną organizacją ludzi posiadających poczucie odrębności.\nD. polityczną\norganizacją\nspołeczeństwa,\nsuwerenną,\nterytorialną\ni\nuprawnioną\ndo stosowania przymusu.","answer":"D","answer_text":"Zadanie 2.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem pojęć\nz zakresu politologii.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie definicji państwa.\nPoprawna odpowiedź:\nD. polityczna organizacja społeczeństwa, suwerenna, terytorialna i uprawniona do stosowania\nprzemocy","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nCzynne prawo wyborcze w wyborach do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje\nobywatelowi polskiemu, który najpóźniej w dniu wyborów ukończył\nA. 35 lat.\nB. 30 lat.\nC. 21 lat.\nD. 18 lat.","answer":"D","answer_text":"Zadanie 3.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem zasad\nuczestniczenia obywateli w życiu publicznym.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie właściwego cenzusu wieku w odniesieniu\ndo czynnego prawa wyborczego w wyborach do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.\nPoprawna odpowiedź:\nD. 18 lat","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nWażność wyborów do Sejmu i Senatu w Polsce stwierdza\nA. Naczelny Sąd Administracyjny.\nB. Państwowa Komisja Wyborcza.\nC. Sąd Najwyższy.\nD. Trybunał Konstytucyjny.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 4.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem\nkompetencji władzy sądowniczej.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie organu stwierdzającego ważność wyborów\ndo Sejmu i Senatu w Polsce.\nPoprawna odpowiedź:\nC. Sąd Najwyższy","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nEuropejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu rozpatruje skargi dotyczące\nnaruszenia\nA. Karty Praw Podstawowych.\nB. Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.\nC. Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych.\nD. Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka.","answer":"B","answer_text":"Zadanie 5.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością najważniejszych\nwspółczesnych dokumentów dotyczących praw\nczłowieka.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie nazwy dokumentu, na podstawie którego Europejski\nTrybunał Praw Człowieka rozpatruje skargi.\nPoprawna odpowiedź:\nB. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności\nWiedza o społeczeństwie - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n4","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nMediacja jako jeden ze sposobów rozwiązywania konfliktów polega na\nA. podjęciu bezpośrednich rozmów przez strony konfliktu.\nB. poddaniu konfliktu pod osąd społeczny.\nC. rozstrzygnięciu konfliktu przez wybranego arbitra.\nD. pośredniczeniu osoby bezstronnej w sporze w celu ułatwienia stronom konfliktu\nosiągnięcia porozumienia.\nPoziom podstawowy\n3","answer":"D","answer_text":"Zadanie 6.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem pojęć\nz zakresu socjologii.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie wyjaśnienia pojęcia mediacja.\nPoprawna odpowiedź:\nD. pośredniczenie osoby bezstronnej w sporze w celu ułatwienia stronom konfliktu\nosiągnięcia porozumienia","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (3 pkt)\nWymień trzy typy legitymizacji władzy nazwane przez Maxa Webera typami idealnego\npanowania.\n1\n2\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem pojęć\nz zakresu politologii.\n0-3\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za wymienienie każdego typu legitymizacji władzy.\nPoprawne odpowiedzi:\nLegitymizacja przez tradycję oraz legitymizacja przez prawo, oraz legitymizacja przez\ncharyzmę.\nUwaga: Zdający może użyć określeń synonimicznych w odniesieniu do każdego typu\nlegitymizacji władzy.","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nWśród wymienionych w tabeli wydarzeń wskaż to, które chronologicznie jest pierwsze,\ni to, które jest ostatnie. Obok wydarzenia chronologicznie pierwszego wpisz 1, obok\nostatniego wpisz 5.\nWydarzenia\nOdpowiedź\nA.\nPowstanie Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy Europejskiej.\nB.\nPrzystąpienie Polski do Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego.\nC.\nRozpoczęcie polskiej misji stabilizacyjnej w Iraku.\nD.\nZamach terrorystyczny na Światowe Centrum Handlu (WTC)\nw Nowym Jorku.\nE.\nWkroczenie wojsk ZSRR do Afganistanu.","answer":"A, C","answer_text":"Zadanie 8.\nKorzystanie z informacji\nUporządkowanie chronologiczne wydarzeń -\nwskazanie w podanym zestawie wydarzenia\nchronologicznie pierwszego (1) i ostatniego (5).\n0-2\nZdający otrzymuje 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. 1\nC. 5","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (4 pkt)\nSpośród poniżej wymienionych czynników wskaż te, które mogą sprzyjać utrwalaniu\ndemokracji, oraz te, które mogą stanowić zagrożenie dla współczesnej demokracji.\nWpisz odpowiednie liczby do tabeli.\nCzynniki:\n1. Izolacja władzy od społeczeństwa\n2. Kryzys ekonomiczny\n3. Decentralizacja władzy\n4. Jawność życia publicznego\n5. Zagrożenie wojną\n6. Zaangażowanie obywateli w życie publiczne\nCzynniki sprzyjające utrwalaniu demokracji\nCzynniki stanowiące zagrożenie dla współczesnej demokracji\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\n5.\n6.\n7.\n8.\n9.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n3\n2\n4\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem zagadnień\nzwiązanych z funkcjonowaniem demokracji.\n0-4\nZdający otrzymuje:\n2 punkty za wskazanie trzech czynników sprzyjających utrwalaniu demokracji\n2 punkty za wskazanie trzech czynników stanowiących zagrożenie dla współczesnej\ndemokracji\n1 punkt za wskazanie dwóch czynników sprzyjających utrwalaniu demokracji\n1 punkt za wskazanie dwóch czynników stanowiących zagrożenie dla współczesnej\ndemokracji\nPoprawne odpowiedzi:\nCzynniki sprzyjające utrwalaniu demokracji:\n3. - decentralizacja władzy oraz 4. - jawność życia publicznego, oraz 6. - zaangażowanie\nobywateli w życie publiczne.\nCzynniki stanowiące zagrożenie dla współczesnej demokracji:\n1. - izolacja władzy od społeczeństwa oraz 2. - kryzys polityczny, oraz 5. - zagrożenie wojną.\nWiedza o społeczeństwie - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n5","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/10","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"10","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (4 pkt)\nDopisz do umieszczonych w tabeli stwierdzeń, głoszonych przez zwolenników\nokreślonych doktryn lub ideologii politycznych, nazwy tych doktryn lub ideologii.\nStwierdzenia\nNazwa doktryny\nlub ideologii\npolitycznej\nA.\nNajwyższą wartością jest dobro własnego narodu, nawet kosztem\ninnych narodów.\nB.\nNajwyższą wartością jest ochrona tradycyjnych form organizacji\nspołeczeństwa i gospodarki.\nC.\nNajwyższą wartością jest wolność człowieka, a jedyną granicą\nwolności jest wolność drugiego człowieka.\nD.\nNajwyższą wartością jest państwo narodowe kierowane przez silnego\nprzywódcę.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem założeń\ndoktryn i ideologii politycznych.\n0-4\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za podanie nazwy każdej doktryny lub ideologii politycznej.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. nacjonalizm\nB. konserwatyzm\nC. liberalizm\nD. autorytaryzm lub totalitaryzm, lub faszyzm","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":5,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (5 pkt)\nDo podanych poniżej biogramów dopisz nazwiska odpowiadających im postaci.\nA. Francuski mąż stanu. Prezydent Francji w latach 1959-1969. Zwolennik silnej władzy\nwykonawczej sprawowanej przez prezydenta. Zwolennik koncepcji „Europy Ojczyzn”.\nB. Niemiecki polityk. Współzałożyciel partii chrześcijańsko-demokratycznej CDU. W latach\n1949-1963 kanclerz RFN. W 1955 roku nawiązał stosunki dyplomatyczne z ZSRR.\nUznawany za jednego z ojców integracji europejskiej.\nC. Rosyjski polityk. Członek KC KPZR. Pierwszy w historii prezydent Rosji. Urząd\nprezydenta sprawował w latach 1991-1999. Jako głowa państwa rosyjskiego dysponował\nszerokimi uprawnieniami. Zgodził się na plany rozszerzenia NATO na wschód.\nD. Działacz związkowy i polityk. Przewodniczący NSZZ „Solidarność”. Laureat Pokojowej\nNagrody Nobla w 1983 roku. Był jednym z głównych sygnatariuszy porozumień\nOkrągłego Stołu. W latach 1990-1995 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.\nE. Ukraiński polityk. W 1999-2001 roku pełnił funkcję premiera Ukrainy. Po zwycięstwie\nw przeprowadzonej ponownie II turze wyborów i wydarzeniach zwanych pomarańczową\nrewolucją został zaprzysiężony w 2005 roku na prezydenta Ukrainy.\nPoziom podstawowy\n5\nW zadaniach 12 - 13 rozstrzygnij, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz\nw odpowiednie miejsce w tabeli Prawda (zdanie prawdziwe) lub Fałsz (zdanie fałszywe).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie postaci mających wpływ na politykę\nmiędzynarodową na podstawie biogramów.\n0-5\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za podanie każdego nazwiska polityka europejskiego.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. de Gaulle\nB. Adenauer\nC. Jelcyn\nD. Wałęsa\nE. Juszczenko","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/12","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"12","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (4 pkt)\nCzłowiek i społeczeństwo\nZdania\nPrawda\nlub Fałsz\nA.\nKonformizm to postawa charakteryzująca się odrzuceniem norm,\nwartości i wzorców zachowań obowiązujących w danej grupie.\nB.\nGrupy ekskluzywne stosują rygorystyczne kryteria przyjęć nowych\nczłonków.\nC.\nSocjalizacja jest procesem kończącym się wraz z osiągnięciem\npełnoletności.\nD.\nAltruizm to postawa wyrażająca się gotowością do niesienia\npomocy innym ludziom.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem\nzagadnień związanych z funkcjonowaniem\nczłowieka w społeczeństwie.\n0-4\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za każdą poprawną odpowiedź.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. Fałsz\nB. Prawda\nC. Fałsz\nD. Prawda","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/13","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"13","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (4 pkt)\nPrawo\nZdania\nPrawda\nlub Fałsz\nA.\nPrawo karne reguluje rozstrzygnięcia dokonywane w trybie decyzji\nadministracyjnych.\nB.\nZasada domniemania niewinności oznacza, iż udowodnienie\nniewinności leży po stronie oskarżonego.\nC.\nOsoby fizyczne i osoby prawne są podmiotami prawa cywilnego.\nD.\nPrawo łaski w indywidualnych przypadkach przysługuje\nPrezydentowi Rzeczypospolitej.\nNr zadania\n10.\n11.\n12.\n13.\nMaks. liczba punktów\n4\n5\n4\n4\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem\nzagadnień związanych z prawem.\n0-4\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za każdą poprawną odpowiedź.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. Fałsz\nB. Fałsz\nC. Prawda\nD. Prawda\nWiedza o społeczeństwie - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n6","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/14","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"14","points":6,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (6 pkt)\nW poniższych tabelach A - C przedstawiono przykładowe rozkłady mandatów\npo wyborach parlamentarnych we współczesnych państwach. Na ich podstawie\nrozpoznaj funkcjonujące w tych państwach systemy partyjne. Obok każdej tabeli wpisz\nw wyznaczone miejsca nazwę tego systemu partyjnego oraz podaj jeden skutek\nfunkcjonowania tego systemu w państwie.\nA.\nPartia A\n57 %\nPartia B\n43 %\nPartia C\nPartia D\nPartia E\nNazwa systemu partyjnego\nSkutek funkcjonowania systemu partyjnego w państwie\nB.\nPartia A\n33 %\nPartia B\n32 %\nPartia C\n16 %\nPartia D\n11 %\nPartia E\n8 %\nNazwa systemu partyjnego\nSkutek funkcjonowania systemu partyjnego w państwie\nC.\nPartia A\n100 %\nNazwa systemu partyjnego\nSkutek funkcjonowania systemu partyjnego w państwie","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.\nKorzystanie z informacji\nOkreślenie nazw systemów partyjnych na podstawie\ndanych ze źródła oraz wskazanie skutków wydarzeń\ni procesów.\n0-6\nZdający otrzymuje:\n• po 1 punkcie za podanie nazwy każdego systemu partyjnego\n• po 1 punkcie za podanie skutku funkcjonowania każdego systemu partyjnego w państwie\nPoprawne odpowiedzi:\nNazwa systemu partyjnego:\nA. dwupartyjny\nB. wielopartyjny\nC. monopartyjny lub jednopartyjny\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nSkutek funkcjonowania systemu partyjnego w państwie, np.:\nA. Rząd ma większą szansę utrzymać się przez całą kadencję parlamentu i może realizować\nzamierzone cele polityczne.\nB. Oddaje zróżnicowanie poglądów politycznych społeczeństwa.\nC. Funkcjonowanie w państwie połączonego aparatu „partyjno-państwowego”.","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/15","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"15","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nNa podstawie fragmentu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i własnej wiedzy\nwykonaj polecenia.\nW trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku możliwość\nsuwerennego i demokratycznego stanowienia o Jej losie, my, Naród Polski - wszyscy\nobywatele Rzeczypospolitej, zarówno wierzący w Boga będącego źródłem prawdy,\nsprawiedliwości, dobra i piękna, jak i nie podzielający tej wiary […], ustanawiamy\nKonstytucję Rzeczypospolitej Polskiej jako prawa podstawowe dla państwa oparte\nna poszanowaniu wolności i sprawiedliwości, współdziałaniu władz, dialogu społecznym\noraz na zasadzie pomocniczości umacniającej uprawnienia obywateli i ich wspólnot. [ ]\na) Podaj nazwę, jaką określa się zamieszczony powyżej fragment Konstytucji.\nPoziom podstawowy\n7\nb) Zaznacz jedną prawidłową odpowiedź.\nUżyte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej określenie my, Naród Polski - wszyscy\nobywatele Rzeczypospolitej nawiązuje do\nA. antropologicznej koncepcji narodu.\nB. normatywnej koncepcji narodu.\nC. politycznej koncepcji narodu.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 15.\na)\nKorzystanie z informacji\nNazwanie części składowej Konstytucji\nna podstawie jej fragmentu.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie nazwy części składowej Konstytucji.\nPoprawna odpowiedź:\nPreambuła lub wstęp do konstytucji.\nb)\nKorzystanie z informacji\nWskazanie nazwy koncepcji narodu na podstawie\nfragmentu Konstytucji.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie koncepcji narodu.\nPoprawna odpowiedź:\nC. polityczna koncepcja narodu","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/16","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"16","points":5,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (5 pkt)\nNa podstawie fragmentu tekstu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i własnej wiedzy\nrozstrzygnij, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz w tabeli Prawda\n(zdanie prawdziwe) lub Fałsz (zdanie fałszywe).\nArt. 235.\n1. Projekt ustawy o zmianie Konstytucji może przedłożyć co najmniej 1/5 ustawowej liczby\nposłów, Senat lub Prezydent Rzeczypospolitej.\n2. Zmiana Konstytucji następuje w drodze ustawy uchwalonej w jednakowym brzmieniu\nprzez Sejm i następnie w terminie nie dłuższym niż 60 dni przez Senat.\n[ ]\n4. Ustawę o zmianie Konstytucji uchwala Sejm większością co najmniej 2/3 głosów\nw obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów oraz Senat bezwzględną\nwiększością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów.\n[ ]\n6. Jeżeli ustawa o zmianie Konstytucji dotyczy przepisów rozdziału I, II lub XII, podmioty\nokreślone w ust. 1 mogą zażądać, w terminie 45 dni od dnia uchwalenia ustawy przez\nSenat, przeprowadzenia referendum zatwierdzającego.\nZdania\nPrawda lub Fałsz\nA.\nProjekt ustawy o zmianie Konstytucji może przedłożyć\nco najmniej 92 posłów.\nB.\nKażda zmiana Konstytucji musi być zatwierdzona w referendum\nkonstytucyjnym.\nC.\nSenat może zażądać przeprowadzenia referendum\nzatwierdzającego, jeżeli ustawa o zmianie Konstytucji dotyczy\nprzepisów rozdziału II Konstytucji.\nD.\nRada Ministrów nie posiada inicjatywy ustawodawczej\nw sprawie zmiany Konstytucji.\nE.\nSejm uchwala ustawę o zmianie Konstytucji bezwzględną\nwiększością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej\nliczby posłów.\nNr zadania\n14.\n15a.\n15b.\n16.\nMaks. liczba punktów\n6\n1\n1\n5\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.\nKorzystanie z informacji\nWeryfikacja sformułowanych zdań dotyczących\ntrybu zmiany Konstytucji Rzeczypospolitej\nPolskiej na podstawie jej fragmentu.\n0-5\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za każdą poprawną odpowiedź.\nPoprawne odpowiedzi:\nA. Prawda\nB. Fałsz\nC. Prawda\nD. Prawda\nE. Fałsz\nWiedza o społeczeństwie - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n7","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/17","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"17","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (3 pkt)\nPrzeczytaj fragment Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wykonaj polecenia.\nArt. 154.\n1. Prezydent Rzeczypospolitej desygnuje Prezesa Rady Ministrów, który proponuje skład\nRady Ministrów. Prezydent Rzeczypospolitej powołuje Prezesa Rady Ministrów wraz\nz pozostałymi członkami Rady Ministrów […] i odbiera przysięgę od członków nowo\npowołanej Rady Ministrów. […]\n[…]\n3. W razie niepowołania Rady Ministrów w trybie ust. 1 lub nieudzielenia jej wotum zaufania\nw trybie ust. 2 Sejm […] wybiera Prezesa Rady Ministrów oraz proponowanych przez niego\nczłonków Rady Ministrów bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy\nustawowej liczby posłów. Prezydent Rzeczypospolitej powołuje tak wybraną Radę Ministrów\ni odbiera przysięgę od jej członków.\nArt. 155.\n1. W razie niepowołania Rady Ministrów w trybie art. 154 ust. 3 Prezydent Rzeczypospolitej\nw ciągu 14 dni powołuje Prezesa Rady Ministrów i na jego wniosek pozostałych członków\nRady Ministrów oraz odbiera od nich przysięgę. […]\n2. W razie nieudzielenia Radzie Ministrów wotum zaufania w trybie określonym w ust. 1\nPrezydent Rzeczypospolitej skraca kadencję Sejmu i zarządza wybory.\na) Powyższe przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiają procedurę\ntzw. „trzech kroków” powoływania rządu.\nNapisz, w którym kroku Prezydent Rzeczypospolitej desygnuje Prezesa Rady\nMinistrów.\nKrok\nb) Wymień dwa uprawnienia przysługujące Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej\nw kroku drugim i trzecim.\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.\na)\nKorzystanie z informacji\nWskazanie elementu procedury tworzenia rządu\nna podstawie fragmentu Konstytucji.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie numeru kroku w procedurze tzw. „trzech kroków”\npowoływania rządu, w którym Prezydent Rzeczypospolitej desygnuje Prezesa Rady\nMinistrów.\nPoprawna odpowiedź:\nPierwszy\nb)\nKorzystanie z informacji\nOkreślenie uprawnień Prezydenta\nRzeczypospolitej Polskiej na podstawie fragmentu\nKonstytucji.\n0-2\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za podanie każdego uprawnienia przysługującego\nPrezydentowi Rzeczypospolitej w kroku drugim i trzecim procedury powoływania rządu.\nPoprawne odpowiedzi:\nPowołanie Prezesa Rady Ministrów.\nOdebranie przysięgi od nowo powołanej Rady Ministrów.\nlub\nPowołanie Prezesa Rady Ministrów i pozostałych członków Rady Ministrów.\nOdebranie przysięgi od nowo powołanej Rady Ministrów.","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/18","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"18","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (3 pkt)\nW poniższych przepisach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej określone są trzy\nfunkcje sejmu. Uzupełnij tabelę, dopisując do podanych artykułów właściwą funkcję\nsejmu.\nArt. 120.\nSejm uchwala ustawy zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy\nustawowej liczby posłów, chyba że Konstytucja przewiduje inną większość. W tym samym\ntrybie Sejm podejmuje uchwały, jeżeli ustawa lub uchwała Sejmu nie stanowi inaczej.\nArt. 209.\n1. Rzecznik Praw Obywatelskich jest powoływany przez Sejm za zgodą Senatu, na 5 lat.\n[ ]\nArt. 226.\n1. Rada Ministrów w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego przedkłada\nSejmowi sprawozdanie z wykonania ustawy budżetowej wraz z informacją o stanie\nzadłużenia państwa.\nPoziom podstawowy\n9\n2. Sejm rozpatruje przedłożone sprawozdanie i po zapoznaniu się z opinią Najwyższej Izby\nKontroli podejmuje, w ciągu 90 dni od dnia przedłożenia Sejmowi sprawozdania, uchwałę\no udzieleniu lub odmowie udzielenia Radzie Ministrów absolutorium.\nNr artykułu\nw Konstytucji\nFunkcja sejmu\nArt. 120.\nArt. 209.\nArt. 226.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji oraz określenie funkcji\nSejmu na podstawie fragmentu Konstytucji.\n0-3\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za podanie każdej funkcji Sejmu zgodnie ze wskazanym\nartykułem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.\nPoprawne odpowiedzi:\nArt. 120. - ustawodawcza lub prawodawcza\nArt. 209. - kreacyjna\nArt. 226. - kontrolna","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/19","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"19","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (4 pkt)\nPoniżej podano przykłady zadań własnych i zleconych realizowanych przez określone\njednostki samorządu terytorialnego w Polsce.\nUzupełnij zdania, wpisując rodzaj zadania i nazwę jednostki samorządu terytorialnego.\n1. Rejestracja pojazdów jest zadaniem realizowanym przez\n2. Organizowanie targowisk i hal targowych jest zadaniem\nrealizowanym przez\n3. Prowadzenie szkół pogimnazjalnych jest zadaniem\nrealizowanym przez","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem zadań\noraz uprawnień jednostek samorządu\nterytorialnego.\n0-4\nZdający otrzymuje:\n• 4 punkty za sześć poprawnych odpowiedzi - określenie na podstawie zadań realizowanych\nprzez samorząd terytorialny nazw rodzajów tych zadań oraz nazw jednostek samorządu\nterytorialnego realizujących te zadania\n• 3 punkty za pięć poprawnych odpowiedzi\n• 2 punkty za cztery poprawne odpowiedzi\n• 1 punkt za trzy poprawne odpowiedzi\nWiedza o społeczeństwie - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n8\nPoprawne odpowiedzi:\n1. zleconym i powiat\n2. własnym i gminę\nlub\nwłasnym i gminę miejską,\nlub\nwłasnym i gminę wiejską,\nlub\nwłasnym i gminę wiejską oraz miejską.\n3. własnym i powiat\nlub\nwłasnym i powiat oraz miasto na prawach powiatu,\nlub\nwłasnym i powiat oraz powiat grodzki.","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (5 pkt)\nUzupełnij zdania zgodnie z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.\n1. Władzę sądowniczą w Polsce sprawują sądy i\n2. Postępowanie sądowe jest co najmniej\n3. Sędziowie są powoływani przez ,\nna wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.\n4. Do sądów powszechnych zalicza się sądy rejonowe, okręgowe i\n5. Nadzór nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych w zakresie orzekania\nsprawuje\nNr zadania\n17.\n18.\n19.\n20.\nMaks. liczba punktów\n3\n3\n4\n5\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem pojęć\noraz terminów związanych z funkcjonowaniem\nwładzy sądowniczej.\n0-5\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za każdą poprawną odpowiedź.\nPoprawne odpowiedzi:\n1. Trybunały lub Trybunał Stanu i Trybunał Konstytucyjny\n2. dwuinstancyjne\n3. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej\n4. Apelacyjne\n5. Sąd Najwyższy","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/21","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"21","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (4 pkt)\nPoniżej przedstawiono opisy czterech sytuacji, w których doszło do naruszenia przez\nwładze\npraw\ni\nwolności\nczłowieka\ni\nobywatela\nzapisanych\nw\nKonstytucji\nRzeczypospolitej. Dopisz do każdego opisu to prawo (lub wolność) człowieka\ni obywatela, które zostało naruszone przez władze w przedstawionej sytuacji.\nA. Władze samorządowe jednego z miast podjęły decyzję o rozpoczęciu budowy spalarni\nśmieci w pobliżu nowego osiedla. Według ekspertów powołanych przez mieszkańców\nosiedla funkcjonowanie spalarni może zagrozić zdrowiu mieszkańców.\nB. Burmistrz miasta podjął decyzję o rozwiązaniu legalnej pikiety zorganizowanej przez\nkupców, którzy protestowali przeciwko likwidacji targowiska, chociaż jej przebieg nie\nzagrażał zdrowiu i życiu ludzi.\nC. Rząd wprowadził obowiązkową opłatę za przystąpienie ucznia do sprawdzianu\nprzeprowadzanego w ostatnim roku nauki w szkole podstawowej.\nD. Agresywni kibice zatrzymani na meczu piłkarskim przez policję przebywali w areszcie\nsiedem dni, pomimo braku decyzji sądu o ich tymczasowym aresztowaniu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21.\nKorzystanie z informacji\nRozpoznanie praw lub wolności człowieka\nnaruszonych przez władze na podstawie podanych\ninformacji.\n0-4\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za rozpoznanie każdego prawa lub wolności człowieka\nzapisanego w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które zostało naruszone w opisywanych\nsytuacjach.\nPoprawne odpowiedzi\nA. Prawo do ochrony zdrowia\nlub\nPrawo do czystego środowiska\nB. Prawo do zgromadzeń\nlub\nPrawo do pokojowych zgromadzeń\nC. Prawo do nauki\nlub\nPrawo do bezpłatnej nauki w szkołach publicznych\nD. Wolność osobista\nlub\nPrawo do wolności osobistej\nlub\nPrawo do nietykalności osobistej\nWiedza o społeczeństwie - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n9","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/22","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nCzy religia jest do czegokolwiek potrzebna demokracji? - pytał kanadyjski filozof Charles\nTaylor1 podczas piątkowej III Debaty Tischnerowskiej na Uniwersytecie Warszawskim.\nNa swe prowokacyjne pytanie Taylor odpowiedział za pomocą tez stojących niekiedy - jak\nsam zauważył - ze sobą w sprzeczności. Po pierwsze, na obecnym etapie historii religia nie\nmoże być już elementem jednoczącym społeczeństwo w systemie demokratycznym,\nbo demokracja ze swej natury produkuje zróżnicowanie postaw i poglądów. Bez względu\nna to, jak duża część społeczeństwa identyfikuje się z danym wyznaniem, w nowoczesnej\ndemokracji nie może ono być podstawą jego jedności. Z drugiej strony, dobrze jest dla\ndemokracji, gdy debata publiczna dotyczy spraw najważniejszych. Religia dotyczy właśnie\nspraw kardynalnych, dlatego poglądy religijne obywateli nie mogą być wyłącznie kwestią\nprywatną, bo wówczas życie publiczne ubożeje, tym bardziej, że w perspektywie historycznej\nto właśnie wspólnota religijna leży u podstaw narodowych tożsamości w wielu krajach.\n1 Charles Taylor - wykładowca na Uniwersytecie MC Gilla w Montrealu.\nŹródło: M. Lizut, Bez religii nie ma demokracji, „Gazeta Wyborcza”, 22 V 2005.\na) Jaką rolę, zdaniem Charlesa Taylora, może odgrywać religia we współczesnym\nspołeczeństwie demokratycznym?\nPoziom podstawowy\n11\nb) Podaj nazwę umowy międzynarodowej regulującej stosunki państwa z Kościołem\nkatolickim.\nUmowa ta nosi nazwę","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.\na)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji zawartej w tekście\npublicystycznym.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie roli religii we współczesnym społeczeństwie\ndemokratycznym.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nReligia sprzyja debacie na tematy najważniejsze dla społeczeństwa.\nlub\nReligia zapobiega ubożeniu życia publicznego.\nb)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem\nterminów z zakresu prawa międzynarodowego.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie nazwy umowy międzynarodowej regulującej stosunki\npaństwa z Kościołem katolickim.\nPoprawna odpowiedź\nKonkordat","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/23","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"23","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (4 pkt)\nW którym roku państwa oznaczone na mapie cyframi 1, 2, 3, 4 przystąpiły do Wspólnot\nEuropejskich/Unii Europejskiej? Wpisz nazwy państw w tabeli.\nRok\nNazwa państwa\n1981\n1986\n1995\n2004\nNr zadania\n21.\n22a.\n22b.\n23.\nMaks. liczba punktów\n4\n1\n1\n4\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n12","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.\nKorzystanie z informacji\nIdentyfikowanie wskazanych na mapie państw\noraz wykazanie się znajomością etapów\nrozszerzania Unii Europejskiej.\n0-4\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za zidentyfikowanie każdego państwa na mapie\ni przyporządkowanie państwa do roku, w którym przystąpiło ono do Unii Europejskiej.\nPoprawne odpowiedzi:\n1981 rok - Grecja\n1986 rok - Hiszpania\n1995 rok - Finlandia\n2004 rok - Węgry","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/24","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"24","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (4 pkt)\nZ poniższego tekstu wypisz cztery numery zdań, które podają wyłącznie fakty, oraz\ncztery numery tych zdań, które zawierają opinie.\n[1] Idea poradnictwa obywatelskiego zrodziła się w Wielkiej Brytanii w czasach wojny.\n[2] Pierwsze polskie Biuro Porad Obywatelskich powstało w Warszawie w 1996 roku.\n[3] Każde biuro działa przy stowarzyszeniu albo fundacji na podstawie odpowiedniej ustawy.\n[4] Doradcy udzielają tam informacji o sposobach rozwiązywania życiowych problemów.\n[5] Nie są to klasyczne porady prawne, ale i tak pomagają w przezwyciężeniu życiowej\nbezradności.\n[6] Sytuacja biur jest nietypowa.\n[7] Biura nie mając osobowości prawnej i działając przy organizacji pozarządowej, za jej\npośrednictwem uzyskują wsparcie z budżetu państwa.\n[8] Wydawać by się mogło, że sytuację poprawi wejście Polski do Unii.\n[9] Bruksela przeznacza środki na projekty związane z konkretnymi problemami społecznymi:\nbezrobociem, ubóstwem lub dyskryminacją kobiet.\n[10] Biura Porad Obywatelskich powinny bardziej aktywnie poszukiwać pieniędzy wśród\nprzedsiębiorców i zwykłych ludzi.\nNa podstawie: I. Aleksandrowska, Biuro Dobra Rada, „Polityka”, nr 16, 23 IV 2005.\nFAKTY\nOPINIE","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24.\nKorzystanie z informacji\nOdróżnienie informacji o faktach od opinii.\n0-4\nZdający otrzymuje:\n2 punkty za podanie czterech faktów\n2 punkty za podanie czterech opinii\n1 punkt za podanie trzech faktów\n1 punkt za podanie trzech opinii\nPoprawne odpowiedzi\nFakty: 1, 2, 3, 4, 7, 9.\nOpinie: 5, 6, 8, 10.\nWiedza o społeczeństwie - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n10","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/25","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"25","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (5 pkt)\nNa podstawie danych statystycznych z tabeli i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nAkceptacja systemu demokratycznego\nWskazania respondentów według terminów badań\nX\n1992\nVI\n1993\nV\n1995\nXI\n1996\nX\n1997\nIII\n1999\nX\n2000\nIII\n2002\nV\n2004\nXI\n2006\nCzy zgadza się Pan(i), czy też\nnie zgadza ze stwierdzeniem,\nże demokracja ma przewagę\nnad innymi formami\nrządów?\nw procentach\nZgadzam się\n52\n62\n67\n67\n63\n64\n70\n66\n60\n62\nNie zgadzam się\n15\n11\n17\n12\n16\n19\n12\n14\n18\n18\nTrudno powiedzieć\n33\n27\n16\n21\n21\n17\n18\n20\n22\n20\nNa podstawie: Krytyczni demokraci: akceptacja demokracji a ocena jej funkcjonowania w Polsce. [w:]\nKomunikat z badań CBOS, Warszawa, styczeń 2007.\nPoziom podstawowy\n13\na) W tabeli zamieszczono dane prezentujące rozkład opinii respondentów na temat\ndemokracji.\nOkreśl zmianę akceptacji systemu demokratycznego między rokiem 1992 a 2006.\nPrzytocz dane liczbowe z tabeli.\nb) Na podstawie własnej wiedzy podaj trzy różne powody, które mogą zmniejszać\nakceptację demokracji.\n1\n2\n3\nNr zadania\n24.\n25a.\n25b.\nMaks. liczba punktów\n4\n2\n3\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n14","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25.\na)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie danych statystycznych z tabeli.\n0-2\nZdający otrzymuje:\n• 1 punkt za określenie zmiany akceptacji systemu demokratycznego\n• 1 punkt za przytoczenie danych liczbowych potwierdzających tę zmianę\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nWzrosła akceptacja systemu demokratycznego z 52 % w roku 1992 do 62% w roku 2006.\nlub\nWzrósł brak akceptacji systemu demokratycznego z 15% w roku 1992 do 18 % w roku 2006 .\nUwaga: Zdający otrzymuje 1 punkt za dane liczbowe także wtedy, jeżeli określił wzrost\nakceptacji lub wzrost braku akceptacji systemu demokratycznego w punktach procentowych\nlub w procentach.\nb)\nKorzystanie z informacji\nWskazanie przyczyn zmniejszania się akceptacji\ndemokracji.\n0-3\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za podanie każdego powodu, który może zmniejszać\nakceptację demokracji.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nOkreślenie przyczyn, które mogą zmniejszać akceptację demokracji w odniesieniu do:\naktualnych wydarzeń politycznych\njakości rządzenia\netyki rządzących\nrealizacji obietnic wyborczych\nstosunku władzy do społeczeństwa\nproblemu obsadzania stanowisk państwowych\nproblemu korupcji\nfunkcjonowania administracji","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/26","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"26","points":6,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (6 pkt)\nNa wykresach 1 - 2 przedstawiono procentowy rozkład opinii respondentów na temat\nwartości ważnych dla respondentów oraz wartości, którymi ich zdaniem powinien\nkierować się polityk.\nNa podstawie analizy wykresów i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nWykres 1.\nWartości ważne dla respondenta\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\nUczciwość\nOdpowiedzialność\nPoczucie\nbezpieczeństwa\nWolność\nStabilizacja\nNiezależność\nSympatycy partii A\nSympatycy partii B\nNa podstawie: www.millwardbrown.com\nWykres 2.\nWartości, którymi powinien się kierować polityk\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\n90\nUczciwość\nOdpowiedzialność\nSkuteczność\nPatriotyzm\nKonsekwencja\nDoświadczenie\nżyciowe\nSympatycy partii A\nSympatycy partii B\nNa podstawie: www.millwardbrown.com\nPartia A - partia konserwatywna Partia B - partia liberalna\nPoziom podstawowy\n15\nWskaż dwie wartości, których aprobata najbardziej różnicuje sympatyków partii A\ni partii B. Wyjaśnij różnice w stopniu aprobaty każdej z tych wartości.\nWartości ważne dla respondenta:\n1 2\nWyjaśnienie\n1\n2\nWartości, którymi powinien kierować się polityk:\n1 2\nWyjaśnienie\n1\n2","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26.\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie danych statystycznych z wykresu oraz\nwykazanie się znajomością i rozumieniem\nprogramów partii liberalnych i konserwatywnych.\n0-6\nZdający otrzymuje:\n• 1 punkt za podanie dwóch wartości ważnych dla respondenta, których aprobata najbardziej\nróżnicuje sympatyków partii A (konserwatywnej) i partii B (liberalnej)\n• 1 punkt za podanie dwóch wartości, którymi powinien kierować się polityk, których\naprobata najbardziej różnicuje sympatyków partii A (konserwatywnej) i partii B\n(liberalnej)\n• po 1 punkcie za wyjaśnienie różnic w stopniu aprobaty każdej z dwóch wartości\nwybranych jako najbardziej różnicujące w odniesieniu do wartości ważnych dla\nrespondenta\nWiedza o społeczeństwie - poziom podstawowy\nKlucz punktowania odpowiedzi\n11\n• po 1 punkcie za wyjaśnienie różnic w stopniu aprobaty każdej z dwóch wartości\nwybranych jako najbardziej różnicujące w odniesieniu do wartości, którymi powinien\nkierować się polityk\nPoprawne odpowiedzi\nWartości ważne dla respondenta:\npoczucie bezpieczeństwa oraz niezależność.\nWartości, którymi powinien kierować się polityk:\npatriotyzm oraz doświadczenie życiowe.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nWyjaśnienie dotyczące każdej z dwóch wybranych wartości ważnych dla respondenta oraz\nkażdej z dwóch wybranych wartości, którymi powinien kierować się polityk.\n• Wartości ważne dla respondenta\nPoczucie bezpieczeństwa, np.:\nElektorat partii A (konserwatywnej), w przeciwieństwie do elektoratu partii B (liberalnej),\nstanowią ludzie ceniący sobie bardziej poczucie bezpieczeństwa.\nNiezależność, np.:\nElektorat partii B (liberalnej) stanowią ludzie ceniący sobie samodzielność, kreatywność,\nwolność, co nie jest tak istotne dla elektoratu partii A (konserwatywnej).\n• Wartości, którymi powinien kierować się polityk\nPatriotyzm, np.:\nOsoby o poglądach liberalnych, sympatycy partii B (liberalnej), często czują się\nkosmopolitami i chociaż patriotyzm stanowi dla nich bardzo cenną wartość, to jest ona prawie\nporównywalna z taką wartością jak konsekwencja. Natomiast dla sympatyków partii A\n(konserwatywnej) patriotyzm jest jedną z trzech najważniejszych wartości.\nDoświadczenie życiowe, np.:\nDla sympatyków partii A (konserwatywnej) biografia polityczna polityka ma bardzo istotne\nznaczenie, poza tym dla osób usposobionych konserwatywnie doświadczenie życiowe jest\ntożsame z praktyczną mądrością. Mała liczba odpowiedzi po stronie zwolenników partii B\n(liberalnej) może wynikać z tego, iż osoby o poglądach liberalnych cenią sobie racjonalizm,\ndla którego przesłanki nie wynikają z doświadczenia.\nUwaga: Zdający w swoim wyjaśnieniu powinien odnieść się do programów politycznych\npartii liberalnych i konserwatywnych lub założeń doktryny (ideologii) liberalizmu\ni konserwatyzmu.","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad/27","paper_id":"wos-2009-maj-matura-podstawowa","number":"27","points":15,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (15 pkt)\nNapisz artykuł do gazety przedstawiający sylwetkę idealnego polityka.\nJakimi wartościami powinien kierować się idealny polityk? Dlaczego te wartości\nuważasz za najważniejsze?\nNr zadania\n26.\n27.\nMaks. liczba punktów\n6\n15\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\n16\nPoziom podstawowy\n17\nPoziom podstawowy\n18\nBRUDNOPIS","answer":"C","answer_text":"Zadanie 27.\nTworzenie informacji\nPisanie własnego tekstu na podany temat.\n0-15\nZdający otrzymuje:\n2 punkty za przedstawienie sylwetki idealnego polityka\npo 1 punkcie za przedstawienie każdej wartości, którą powinien kierować się polityk -\nmaksymalnie 2 punkty\npo 3 punkty za uzasadnienie, dlaczego wskazana wartość została uznana za najważniejszą\n- maksymalnie 6 punktów\n1 punkt za poprawną formę artykułu - tytuł i podpis\n1 punkt za spójność tekstu\n1 punkt za komunikatywność języka\n2 punkty za szczególne walory pracy\nmaj 2009\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPOZIOM ROZSZERZONY\nKLUCZ PUNKTOWANIA\nODPOWIEDZI\nWiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n15\nZadanie 1.\nWiadomości i rozumienie Wykazanie się znajomością i rozumieniem typów\nzbiorowości.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie typu zbiorowości, których członków łączą trwałe\nwięzi emocjonalne.\nPoprawna odpowiedź:\nC. wspólnota\nZadanie 2.\nWiadomości i rozumienie Wykazanie się znajomością i rozumieniem modelu\npaństwa liberalnego.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie koncepcji państwa jako „stróża nocnego”.\nPoprawna odpowiedź:\nA. państwo nie ingeruje w funkcjonowanie gospodarki\nZadanie 3.\nWiadomości i rozumienie Wykazanie się znajomością i rozumieniem relacji\nmiędzy organami władzy.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie działania podejmowanego przez Sejm w procedurze\ntzw. „trzech kroków” tworzenia rządu.\nPoprawna odpowiedź:\nD. Nakazuje sejmowi wybrać Prezesa Rady Ministrów.\nZadanie 4.\nWiadomości i rozumienie Wykazanie się znajomością i rozumieniem relacji\nmiędzy strukturami Unii Europejskiej.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wskazanie najwyższej instytucji politycznej nadrzędnej\nw stosunku do organów Wspólnot Europejskich.\nPoprawna odpowiedź:\nB. Rada Europejska\nZadanie 5.\nWiadomości i rozumienie Wykazanie się znajomością i rozumieniem\nkompetencji Zgromadzenia Narodowego.\n0-3\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za wymienienie każdego konstytucyjnego przypadku, kiedy\nwspólne obrady Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za posiedzenie\nZgromadzenia Narodowego.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n• Odebranie przysięgi od nowo wybranego Prezydenta Rzeczypospolitej.\n• Wysłuchanie orędzia Prezydenta Rzeczypospolitej.\n• Uznanie trwałej niezdolności Prezydenta Rzeczypospolitej do sprawowania urzędu\nze względu na stan zdrowia.\nWiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n16\nZadanie 6.\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie informacji z wykresu.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne odpowiedzi dotyczące usytuowania ugrupowań\ni partii politycznych w Polsce na skali konserwatyzmu i liberalizmu.\nPoprawna odpowiedź:\nA. Fałsz\nB. Prawda\nC. Prawda\nZadanie 7.\nWiadomości i rozumienie Wykazanie się znajomością i rozumieniem pojęć\nz zakresu socjologii.\n0-2\nZdający otrzymuje:\n• 2 punkty za podanie trzech poprawnych pojęć\n• 1 punkt za podanie dwóch poprawnych pojęć\nPoprawne odpowiedzi:\nA. socjalizacja\nB. anomia\nC. konformizm\nZadanie 8.\na)\nWiadomości i rozumienie Wykazanie się znajomością i rozumieniem pojęć\nz zakresu polityki.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie pojęcia - konstruktywne wotum nieufności.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nJednoczesne wyrażenie przez Sejm wotum nieufności dotychczasowej Radzie Ministrów i wybór\nnowego Prezesa Rady Ministrów.\nb)\nWiadomości i rozumienie Wykazanie się znajomością i rozumieniem skutków\nprocedury powoływania organów władzy państwowej.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie głównej konsekwencji procedury konstruktywnego\nwotum nieufności.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• Gwarancja, że państwo nie pozostanie bez rządu.\n• Zwiększenie stabilności rządu w państwie.\n• Utrudnienie możliwości wyrażania rządowi wotum nieufności przez Sejm.\nWiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n17\nZadanie 9.\nKorzystanie z informacji\nPorządkowanie chronologiczne wydarzeń\nskładających się na proces integracji Polski z Unią\nEuropejską.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za podanie poprawnej kolejności wszystkich wydarzeń\nskładających się na proces integracji Polski z Unią Europejską.\nPoprawna odpowiedź:\nA. 1\nB. 5\nC. 4\nD. 2\nE. 3\nZadanie 10.\nWiadomości i rozumienie Wykazanie się znajomością i rozumieniem zagadnień\nzwiązanych z ochroną praw i wolności człowieka.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za trzy poprawne odpowiedzi dotyczące ochrony praw i wolności\nczłowieka.\nPoprawna odpowiedź:\nA. Prawda\nB. Prawda\nC. Prawda\nUwaga: Zdający otrzymuje 1 punkt także wtedy, gdy w zdaniu C zaznaczył odpowiedź - Fałsz.\nZadanie 11.\nWiadomości i rozumienie Wykazanie się znajomością i rozumieniem\nwzajemnych zależności terminów prawnych.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za uzupełnienie schematu dwoma terminami prawniczymi w taki\nsposób, aby poprawnie ukazywał ich wzajemne zależności.\nPoprawna odpowiedź:\n1. przepis prawny\n2. kodeks\nZadanie 12.\nWiadomości i rozumienie Wykazanie się znajomością budowy normy\nprawnej.\n0 lub 2\nZdający otrzymuje 2 punkty za wymienienie elementów, z których zbudowana jest norma\nprawna.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nHipoteza, dyspozycja i sankcja\nlub\nhipoteza i dyspozycja.\nWiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n18\nZadanie 13.\nKorzystanie z informacji\nIdentyfikowanie wskazanych na mapie państw oraz\nwykazanie się znajomością przynależności\nwskazanych państw do Unii Europejskiej oraz\ndo NATO.\n0-3\nZdający otrzymuje po 1 punkcie za wypełnienie całego wiersza w tabeli - zidentyfikowanie\nkażdego państwa na mapie oraz określenie jego przynależności do Unii Europejskiej oraz\ndo NATO.\nPoprawne odpowiedzi:\n1. Austria i znak X przy UE\n2. Norwegia i znak X przy NATO\n3. Portugalia i znak X przy UE oraz przy NATO\nZadanie 14.\na)\nKorzystanie z informacji\nWyjaśnienie różnicy między obowiązkiem\nszkolnym a obowiązkiem nauki na podstawie\naktów prawnych.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie różnicy.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nObowiązek szkolny jest określony przez wiek i rodzaj szkoły, podczas gdy obowiązek nauki\njest określony tylko przez wiek.\nb)\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem\nzagadnień związanych z zakładaniem szkół.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za wymienienie trzech podmiotów mających prawo zakładania\nszkół podstawowych, gimnazjów i szkół pogimnazjalnych.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n• osoby fizyczne, np. osoba prowadząca działalność gospodarczą\n• osoby prawne, np. stowarzyszenia lub fundacje\n• jednostki samorządu terytorialnego, np. gmina lub powiat\n• kościoły\n• związki wyznaniowe\n• instytucje, np. minister, minister kultury i dziedzictwa narodowego\n• obywatele\nZadanie 15.\na)\nKorzystanie z informacji\nUogólnienie informacji zawartej w tekście\npublicystycznym.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za sformułowanie stanowisk obu autorów.\nWiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n19\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nStanowisko autora tekstu A. - Segregowanie uczniów jest szkodliwe.\nStanowisko autora tekstu B. - Segregowanie uczniów jest korzystne.\nUwaga: Zdający może użyć określeń synonimicznych w odniesieniu do wyrazów\nsegregowanie, szkodliwe, korzystne.\nb)\nKorzystanie z informacji\nRekonstrukcja argumentacji autorów tekstów\npublicystycznych.\n0-2\nZdający otrzymuje:\n• 1punkt za sformułowanie dwóch argumentów uzasadniających stanowisko autora tekstu A\n• 1 punkt za sformułowanie dwóch argumentów uzasadniających stanowisko autora tekstu B\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nArgumenty uzasadniające stanowisko autora tekstu A.\nSegregacja uczniów przyczynia się do:\n• wzrostu nierówności społecznych\n• odtwarzania w szkole pozaszkolnych różnic społecznych.\nArgumenty uzasadniające stanowisko autora tekstu B.\nSegregacja uczniów umożliwia:\n• tworzenie odpowiedniego środowiska dla dzieci o wybitnych zdolnościach\n• kształcenie elit na odpowiednim poziomie.\nc)\nTworzenie informacji\nUzasadnienie własnego stanowiska oraz wykazanie\nsię znajomością i rozumieniem programów partii\npolitycznych.\n0-2\nZdający otrzymuje:\n• 1 punkt za wskazanie nazwy rodzaju partii politycznej, do której mógłby należeć autor\ntekstu A i za uzasadnienie swojego wyboru\n• 1 punkt za wskazanie nazwy rodzaju partii politycznej, do której mógłby należeć autor\ntekstu B i za uzasadnienie swojego wyboru.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\nPartia autora tekstu A.\nSocjaldemokratyczna lub chrześcijańsko-demokratyczna\nUzasadnienie\n• Partia socjaldemokratyczna, np.:\nJednym z podstawowych postulatów socjaldemokratów jest niwelowanie przez państwo\nróżnic społecznych i rozwinięta polityka społeczna, przejawiająca się w powszechnym\ndostępie do edukacji i równym poziomie kształcenia.\nWiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n20\nlub\nPartia chrześcijańsko-demokratyczna, np.:\nHasło\nsolidaryzmu\nspołecznego\ncharakterystyczne\ndla\npartii\nchrześcijańsko -\ndemokratycznej\nzakłada\nwspieranie\nobywateli,\nktórzy\ngorzej\nradzą\nsobie\nz funkcjonowaniem w społeczeństwie.\nPartia autora tekstu B.\nLiberalna lub konserwatywna lub chrześcijańsko-demokratyczna\nUzasadnienie\n• Partia liberalna, np.:\nZ najważniejszych haseł programowych partii liberalnej, czyli wolności jednostki\ni indywidualizmu, wynika prawo każdego obywatela do edukacji na oczekiwanym przez\nniego poziomie.\nlub\n• Partia konserwatywna, np.:\nPartii konserwatywna zakłada istnienie w państwie hierarchii społecznej, z czego wynika\nidea elitarnej edukacji.\nlub\nPartia chrześcijańsko-demokratyczna, np.:\nPartia chrześcijańsko-demokratyczna akceptuje funkcjonowanie w państwie gospodarki\nwolnorynkowej, której przejawem jest także swoboda tworzenia różnorodnych szkół dla\nwybranej młodzieży, np. młodzieży katolickiej.\nZadanie 16.\nKorzystanie z informacji Wyszukanie informacji w tekście zgodnie z podanym\nkryterium.\n0-2\nZdający otrzymuje:\n• 2 punkty za wymienienie czterech prawdopodobnych konsekwencji decentralizacji\nszkolnictwa brytyjskiego\n• 1 punkt za wymienienie dwóch prawdopodobnych konsekwencji decentralizacji\nszkolnictwa brytyjskiego.\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi:\n• Uzależnienie wiedzy i umiejętności absolwentów od szkoły, którą ukończyli.\n• Zerwanie ciągłości i spójności procesu dydaktycznego uczniów, którzy zmienili szkołę.\n• Możliwość tworzenia przez studentów indywidualnych i interdyscyplinarnych programów\nstudiów.\n• Konieczność adaptowania się do nowych programów i metod nauczania uczniów, którzy\nzmienili szkołę.\nWiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n21\nZadanie 17.\na) i b)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie danych statystycznych z tabeli.\nWiadomości i rozumienie\nWykazanie się znajomością i rozumieniem\nprzemian społecznych w Polsce.\n0-1\nZdający otrzymuje 1 punkt za określenie kierunku zmiany polaryzacji oraz za wskazanie\npowodu zmiany oceny polskiego systemu szkolnictwa.\na) Poprawna odpowiedź:\nPolaryzacja zwiększyła się lub zmniejszyła się.\nUwaga: Odpowiedź uzależniona jest od metody analizowania danych statystycznych.\nb) Przykłady poprawnej odpowiedzi:\nPowód zmiany oceny polskiego systemu szkolnictwa:\n• reforma oświaty\n• wprowadzenie egzaminów zewnętrznych\n• nowa struktura szkolnictwa\n• zwiększenie nakładów finansowych przeznaczonych na oświatę\n• wzrost kwalifikacji nauczycieli\nZadanie 18.\nTworzenie informacji\nPisanie własnego tekstu na podany temat.\n0-20\nOcena zadania rozszerzonej odpowiedzi jest oceną punktową przyznawaną według\nokreślonych trzech kryteriów.\nKryterium I - Treść pracy (18 punktów)\nKryterium II - Kompozycja pracy (1 punkt)\nKryterium III - Język i styl - terminologia związana z tematem wypracowania (1 punkt)\nTemat pierwszy\nKryterium I - Treść pracy (18 punktów)\nA. sformułowanie co najmniej dwóch celów dobrej edukacji: zdający otrzymuje po 1 punkcie\nza wskazanie każdego celu - maksymalnie 2 punkty\nB. omówienie każdego ze sformułowanych celów: zdający otrzymuje po 1 punkcie\nza omówienie każdego ze sformułowanych celów - maksymalnie 2 punkty\nC. ocena stopnia realizacji każdego ze wskazanych celów: zdający otrzymuje po 2 punkty\nza ocenę stopnia realizacji każdego ze wskazanych celów - maksymalnie 4 punkty\nD. zaproponowanie\nzmian,\nktóre\nzwiększyłyby\nstopień\nosiągnięcia\nkażdego\nze sformułowanych celów: zdający otrzymuje po 1 punkcie za każdą propozycję zmiany -\nmaksymalnie 2 punkty\nE. uzasadnienie zaproponowanych zmian: zdający otrzymuje po 2 punkty za uzasadnienie\nkażdej propozycji - maksymalnie 4 punkty\nF. udzielenie odpowiedzi na pytanie postawione w temacie - Dobra edukacja, czyli jaka?\nzdający otrzymuje maksymalnie - 2 punkty za sformułowanie wniosku\nWiedza o społeczeństwie - poziom rozszerzony\nKlucz punktowania odpowiedzi\n22\nG. wykorzystanie dwóch materiałów źródłowych zamieszczonych w II części arkusza\nmaturalnego: zdający otrzymuje po 1 punkcie za wykorzystanie każdego źródła, tzn. jego\npełny opis oraz poprawny kontekst - maksymalnie 2 punkty\nKryterium II - Kompozycja pracy (1 punkt)\nKryterium III - Język i styl - terminologia związaną z tematem wypracowania (1 punkt)\nTemat drugi\nKryterium I - Treść pracy (18 punktów)\nA. sformułowanie tezy: zdający otrzymuje 1 punkt,\nB. argumentacja tezy:\n(12 - 9 pkt)\nZdający:\n• rozważa tezę w kontekście alternatywy zawartej w temacie\n• przedstawia jeden lub więcej trafnych argumentów za przyjętą tezą\n• odwołuje się do zwolenników tezy przeciwnej i podaje jeden lub więcej argumentów\nktórych mogą oni użyć\n• zbija argumenty zwolenników tezy przeciwnej\n• podsumowuje swoje rozważania i podtrzymuje swoją tezę w całości lub w części.\n(8 - 5 pkt)\nZdający:\n• rozważa tezę w kontekście alternatywy zawartej w temacie\n• przedstawia jeden lub więcej trafnych argumentów za przyjętą tezą\n• przedstawia argumenty przeciw przyjętej tezie, ale nie odwołuje się do tezy przeciwnej\n• zbija argumenty przeciw przyjętej tezie\n• podsumowuje swoje rozważania i podtrzymuje swoją tezę w całości lub w części.\n(4 - 1 pkt)\nZdający:\n• przedstawia jeden lub więcej trafnych argumentów za przyjętą tezą, ale nie odwołuje się\ndo tezy przeciwnej i nie wysuwa argumentów przeciw swojej tezie\n• podsumowuje swoje rozważania i podtrzymuje swoją tezę.\nC. wykazanie stopnia zrozumienia problemu i jego doniosłości: zdający otrzymuje 1 punkt\njeśli pisze wprost lub pośrednio, że problem jest ważny\nD. różnorodność odniesień i złożoność argumentacji: zdający otrzymuje maksymalnie\n2 punkty\nE. wykorzystanie dwóch materiałów źródłowych zamieszczonych w II części arkusza\nmaturalnego: zdający otrzymuje po 1 punkcie za wykorzystanie każdego źródła, tzn. jego\npełny opis oraz poprawny kontekst - maksymalnie 2 punkty\nKryterium II - Kompozycja pracy (1 punkt)\nKryterium III - Język i styl - terminologia związaną z tematem wypracowania (1 punkt)","solution":null,"image":"img/wos-2009-maj-matura-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}