{"paper":{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/wos-2010-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2010-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":18,"source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (2 pkt)\nJedną z funkcji polskiego Sejmu jest powoływanie konstytucyjnych organów państwa\noraz osób, które wchodzą w skład tych organów.\na) Podaj nazwę opisanej funkcji.\nFunkcja\nb) Kogo powołuje Sejm za zgodą Senatu?\nA. Prezesa Trybunału Konstytucyjnego\nB. Prezesa Najwyższej Izby Kontroli\nC. Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego\nD. Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego","answer":"B","answer_text":"Zadanie 1. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nUstrój Rzeczypospolitej Polskiej - znajomość zasad\nfunkcjonowania organów władzy publicznej (I/7)\na) (0-1)\nPoprawna odpowiedź\nKreacyjna\nb) (0-1)\nPoprawna odpowiedź\nB. Prezes Najwyższej Izby Kontroli\nJeżeli zdający zaznaczy w punkcie b) więcej niż jedną odpowiedź, otrzymuje 0 p.","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nDo podanych opisów dopisz nazwy odpowiadających im gałęzi (dziedzin) prawa.\nA. Określa rodzaje czynów przestępczych i zasady odpowiedzialności za nie.\nprawo\nB. Reguluje stosunki majątkowe pomiędzy osobami fizycznymi i osobami prawnymi.\nprawo\nC. Formułuje zasady odwoływania się od decyzji wójta gminy.\nprawo\nD. Określa zasady powoływania Rzecznika Praw Obywatelskich.\nprawo","answer":"A","answer_text":"Zadanie 2. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznawanie gałęzi (dziedzin) prawa (I/10)\nPoprawna odpowiedź\nA. karne\nB. cywilne\nC. administracyjne\nD. konstytucyjne\n2 p. - za wszystkie poprawne odpowiedzi\n1 p. - za dwie lub trzy poprawne odpowiedzi\n0 p. - za mniej niż dwie poprawne odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nNa czym według polskiego prawa polega różnica pomiędzy mniejszością etniczną\na narodową?","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nSpołeczeństwo polskie - określenie różnicy pomiędzy\nmniejszością etniczną a narodową (I/2)\nPrzykłady poprawnych odpowiedzi\n• w polskim prawie odmiennie zdefiniowano mniejszości narodowe i etniczne:\nmniejszość narodowa - utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie;\nmniejszość etniczna - nie utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie;\n• w Polsce mniejszościom narodowym i etnicznym przyznano zasadniczo identyczną pozycję\nprawną, a jedyna różnica wynika z zapisów w ordynacji wyborczej do Sejmu, która\nzarejestrowanym komitetom wyborczym mniejszości narodowych przyznaje zwolnienie\nz konieczności uzyskania progu wyborczego.\n1 p. - podano jedną z wymienionych różnic","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nKto wchodzi w skład Rady Gabinetowej w Polsce? Odpowiedzi wybierz spośród:\nMinister Finansów, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Rzecznik Praw Obywatelskich,\nPrezes Rady Ministrów.\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nUstrój Rzeczypospolitej Polskiej - znajomość struktury\norganów władzy publicznej (I/7)\nPoprawna odpowiedź\nMinister Finansów, Prezes Rady Ministrów\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi\n0 p. - np., gdy\npodano tylko jedno wskazanie, np. Minister Finansów\npodano więcej niż dwa wskazania z zamieszczonej w zadaniu listy\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n3","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nDo wymienionych organów władzy w Polsce dobierz zgodne z ich kompetencjami akty\nprawne. We wskazane miejsca wpisz właściwe numery.\nOrgany władzy:\nA. Minister Edukacji Narodowej\nB. Minister Pracy i Polityki Społecznej\nC. Minister Sprawiedliwości\nD. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji\nAkty prawne:\n1. Rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania\nuczniów ( ) w szkołach publicznych.\n2. Rozporządzenie w sprawie legitymacji służbowych policjantów.\n3. Rozporządzenie w sprawie składek na ubezpieczenia społeczne.\n4. Rozporządzenie w sprawie przeniesienia części poborowych do rezerwy.\n5. Rozporządzenie w sprawie utworzenia sądów pracy i sądów ubezpieczeń społecznych.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nUstrój Rzeczypospolitej Polskiej - rozumienie zasad\nfunkcjonowania organów władzy publicznej (I/7)\nPoprawna odpowiedź\nA. - 1\nB. - 3\nC. - 5\nD. - 2\n2 p. - za wszystkie poprawne odpowiedzi\n1 p. - za poprawne dobranie aktów prawnych do trzech lub dwóch organów władzy\n0 p. - podano mniej niż dwie poprawne odpowiedzi\nKażdemu z organów władzy odpowiada tylko jeden dokument. Przyporządkowanie dwóch\nlub więcej aktów prawnych do jednego organu władzy jest błędem.","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nDo podanych rodzajów terenowej administracji rządowej w Polsce dobierz\nodpowiadające im organy władzy. We wskazane miejsca wpisz właściwe numery.\nTerenowa administracja rządowa:\nA. niezespolona\nB. zespolona\nOrgany władzy:\n1. Komendant Wojewódzki Policji\n2. Prezydent Miasta\n3. Dyrektor Izby Celnej","answer":"A","answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nUstrój Rzeczypospolitej Polskiej - znajomość struktury\nadministracji publicznej (I/7)\nPoprawna odpowiedź\nA. - 3\nB. - 1\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi\n0 p. - za podanie tylko jednej odpowiedzi lub przyporządkowanie dwóch organów władzy\ndo jednego rodzaju administracji","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nPodaj nazwy organów (organizacji) upoważnionych przez ONZ do\npodejmowania działań na rzecz ochrony dzieci, przezwyciężania\nprzeszkód w ich rozwoju, takich jak bieda, przemoc, choroby\ni dyskryminacja.\nzapewniania międzynarodowej ochrony uchodźcom i poszukiwania\ntrwałych rozwiązań problemu uchodźców na świecie.\nUwaga: w odpowiedzi możesz używać skrótów.\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\n5.\n6.\n7.\nMaks. liczba punktów\n2\n2\n1\n1\n2\n1\n2\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nWiadomości i rozumienie\nOrganizacje i instytucje międzynarodowe - znajomość\norganów (organizacji) działających w ramach systemu\nNarodów Zjednoczonych (I/15)\nPoprawna odpowiedź\nUNICEF [Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci; FNZ Pomocy Dzieciom,\nUnited Nations Children’s Fund]\nUNHCR [Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców; Biuro\nWysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców; United Nations High\nCommissioner for Refugees]\n2 p. - za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi\n1 p. - za podanie jednej poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za obie niepoprawne odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nUporządkuj chronologicznie wymienione dokumenty dotyczące ochrony praw i wolności\nczłowieka. Dokument uchwalony najwcześniej oznacz numerem 1, kolejne 2, 3.\nA. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka\nB. Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej\nC. Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych","answer":"A","answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość podstawowych dokumentów chroniących prawa\ni wolności człowieka (I/9)\nPoprawna odpowiedź\nA. - 1\nB. - 3\nC. - 2\n1 p. - za podanie wszystkich poprawnych odpowiedzi\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n4","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nDo podanych biogramów dopisz nazwiska właściwych polityków. Odpowiedzi wybierz\nspośród: Willy Brandt, Ronald Reagan, Charles de Gaulle, Robert Schuman.\nA. Prezydent USA w latach 1981-1989 dążący do przywrócenia prestiżu i znaczenia tego\npaństwa na arenie międzynarodowej. W ramach narzuconego ZSRR wyścigu zbrojeń\nstworzył projekt gwiezdnych wojen (Inicjatywa Obrony Strategicznej).\nB. Kanclerz RFN w latach 1969-1974, laureat pokojowej Nagrody Nobla w 1971 r.\nDoprowadził do podpisania polsko-niemieckiego układu o normalizacji stosunków\nw 1970 r, a tym samym uznania polskiej granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej.\nC. Minister spraw zagranicznych Francji w latach 1948-1952. Zwolennik porozumienia\nfrancusko-niemieckiego i europejskich procesów integracyjnych. Odegrał znaczącą rolę\nprzy powstaniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Uznawany jest za jednego z ojców\nintegracji europejskiej.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nPolityka - identyfikowanie kluczowych postaci\nmiędzynarodowej sceny politycznej (I/15)\nPoprawna odpowiedź\nA. Ronald Reagan\nB.\nWilly Brandt\nC.\nRobert Schuman\n1 p. - za podanie wszystkich poprawnych odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nMapy przedstawiają proces rozwoju terytorialnego Unii (Wspólnot) Europejskiej.\nDo zamieszczonych map dobierz odpowiadające im tytuły. W wyznaczone miejsca wpisz\nwłaściwe numery.\nMapa A\nMapa B\nPoziom rozszerzony\n5\nTytuły:\n1. Wspólnoty Europejskie w styczniu 1973 r.\n2. Wspólnoty Europejskie w styczniu 1981 r.\n3. Unia Europejska w maju 2004 r.\n4. Unia Europejska w styczniu 2007 r.","answer":"A, B","answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nLokalizuje ważne wydarzenia w czasie i przestrzeni (II/4)\nPoprawna odpowiedź\nMapa A. - 1 [Wspólnoty Europejskie w styczniu 1973 r.]\nMapa B. - 3 [Unia Europejska w maju 2004 r.]\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (3 pkt)\nUzupełnij informacje dotyczące ustroju politycznego wybranych państw świata.\nPaństwo\nWładza\nustawodawcza\nUstrój terytorialny\nSystem rządów\nA.\nBundestag\nkanclerski\nB.\nUSA\nfederacja\nRada Kantonów\nC.\nSzwajcaria\nRada Narodowa","answer":"A","answer_text":"Zadanie 11. (0-3)\nWiadomości i rozumienie\nZnajomość modeli ustrojowych państw demokratycznych (I/5)\nPoprawna odpowiedź\nA. Niemcy [RFN, Republika Federalna Niemiec]\nBundesrat [Rada Federalna; Rada Związkowa]\nfederacja\nB. Senat\nIzba Reprezentantów [U.S. House of Representatives]\nprezydencki\nC. federacja [państwo związkowe, państwo o strukturze złożonej, konfederacja1]\nparlamentarno-komitetowy [system rządów zgromadzenia, rządy konwentu, system\nkomitetowy]\n1 p. - za każdą poprawną odpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nPodaj stałych członków Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych.\nOdpowiedzi wybierz spośród: Niemcy, Francja, Japonia, Rosja, USA, Kanada.\nStali członkowie Rady Bezpieczeństwa:\nNr zadania\n8.\n9.\n10.\n11.\n12.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n3\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n6","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOrganizacje i instytucje międzynarodowe - znajomość\nstruktur ONZ (I/15)\nPoprawna odpowiedź\nFrancja, Rosja, USA\n1 p. - za poprawne podanie wszystkich elementów odpowiedzi\n0 p. - za podanie nazwy tylko jednego państwa lub w przypadku każdej innej niezgodnej\nz kluczem odpowiedzi\n1 W nazwie państwa występuje określenie konfederacja.\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n5","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nDo których krajów oznaczonych na mapie Afryki numerami 1-4 odnoszą się informacje\nz raportów Amnesty International? W tabelę wpisz właściwe nazwy krajów i właściwe\nnumery.\nInformacje\nPaństwo\nNumer\nW 1994 roku ludność tego kraju była świadkiem jednego\nz najbardziej przerażających przejawów przemocy\nostatniego stulecia. W wyniku ludobójstwa dokonanego\nprzez ekstremistyczną organizację Hutu oraz odwetowych\nzabójstw RAP zginęło około miliona osób.\nOd połowy lat 80. do wybuchu rebelii w 2003 roku Darfur\nbył areną zbrojnych konfliktów. Wiele walk toczyło się\nwzdłuż pustynnych granic z Czadem i Libią. Po próbie\nokupacji terenów przez arabskich nomadów popieranych\nprzez rząd plemię Fur odpowiedziało spustoszeniem\npastwisk.\nNa podstawie: www.amnesty.org.pl\n2\n3\n1\n4\nPoziom rozszerzony\n7\nCZĘŚĆ II","answer":"A","answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nProblemy współczesnego świata - lokalizuje ważne\nwydarzenia w czasie i przestrzeni (I/16; II/4)\nPoprawna odpowiedź\nA.\nRuanda [Rwanda] - 4\nB.\nSudan - 2\n2 p. - za poprawne podanie wszystkich elementów odpowiedzi\n1 p. - za podanie jednej z następujących odpowiedzi:\n• poprawne podanie nazwy jednego z krajów i numeru, którym oznaczono\ngo na mapie\n• poprawne podanie nazwy dwóch krajów\n0 p. - np. za podanie\n• błędnych nazw obu państw, chociaż numery, którymi oznaczono je na mapie są\npoprawne\n• poprawnej nazwy tyko jednego z państw i błędnych numerów","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (3 pkt)\nNa podstawie danych z tabeli wykonaj polecenie.\nTrudy życia w Polsce w roku 1992 i 2003. Dane podano w procentach.\nJak bardzo uciążliwe dla życia codziennego Pana/i rodziny są następujące problemy?\nBardzo\nuciążliwe\nRaczej\nuciążliwe\nRaczej\nnieuciążliwe\nZupełnie\nnieuciążliwe\nTrudno\npowiedzieć\nProblemy\n1992 2003\n1992\n2003\n1992\n2003\n1992 2003 1992\n2003\nDrożyzna,\nwysokie ceny\n66\n50\n29\n40\n3\n7\n1\n2\n1\n1\nNiestabilność\npolityczna kraju\n48\n34\n36\n39\n9\n14\n3\n7\n4\n6\nBezrobocie, obawa\nprzed utratą pracy\n32\n43\n25\n28\n16\n14\n23\n11\n4\n4\nBiurokracja, zła\ndziałalność urzędów\n23\n32\n38\n37\n24\n21\n10\n7\n5\n3\nZłe funkcjonowanie\nsłużby zdrowia\n14\n22\n32\n38\n36\n27\n15\n11\n3\n2\nZagrożenie\nprzestępczością\n10\n16\n27\n29\n36\n37\n24\n17\n3\n1\nNa podstawie: Trudy życia w transformacji 1992-2003, TNS OBOP, wrzesień 2003r.\nPrzedstaw, jak zmieniła się w czasie i na tle pozostałych problemów ocena wpływu\nniestabilności politycznej państwa na życie respondentów. W odpowiedzi przytocz dane\nzawarte w tabeli.\nNr zadania\n13.\n14.\nMaks. liczba punktów\n2\n3\nWypełnia\negzaminator\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-3)\nKorzystanie z informacji\nBudowanie wniosków na podstawie analizy źródła\nstatystycznego (II/1)\nPrzykładowe poprawne odpowiedzi\nZmiany zachodzące w czasie\n• Pomiędzy rokiem 1992 a 2003 odsetek osób uznających niestabilność polityczną\nza uciążliwą zmalał\n• Pomiędzy rokiem 1992 a 2003 odsetek osób uznających niestabilność polityczną\nza nieuciążliwą lub raczej nieuciążliwą wzrósł.\nZmiany na tle innych problemów\nNiestabilność polityczna [zarówno roku 1992 jak 2003] na tle innych problemów była\nwymieniana jako szczególnie uciążliwa - drugie wskazanie spośród wymienionych w tabeli.\n3 p. - za podanie odpowiedzi zawierającej trzy elementy (1 p. za każdy element)\n• opis zmiany, jaka dokonała się w czasie\n• wskazanie, jak opinia dotycząca wpływu niestabilności politycznej kształtowała się\nna tle innych opinii\n• poprawne wykorzystanie danych liczbowych\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n6","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nNa podstawie danych z tabeli wykonaj polecenie.\nCzesi, Węgrzy i Polacy o zmianach po roku 1989.\nCzy zmiany zachodzące w Czechach/\nna Węgrzech/ w Polsce od roku 1989\nprzyniosły ludziom więcej korzyści, czy strat?\nCzesi\nWęgrzy\nPolacy\nWięcej korzyści niż strat\n23%\n15%\n24%\nTyle samo strat, co korzyści\n42%\n28%\n30%\nWięcej strat niż korzyści\n31%\n45%\n37%\nTrudno powiedzieć\n4%\n12%\n9%\nNa podstawie: Czesi, Węgrzy i Polacy o zmianach po roku 1989, [w:] Komunikat z badań CBOS, Warszawa 1999\nWybrane wskaźniki makroekonomiczne Czech, Polski, Węgier.\nBezrobotni w % ludności\naktywnej zawodowo\nWskaźnik wzrostu cen towarów\ni usług konsumpcyjnych\n(rok poprzedni = 100)\nKraj\n1990\n1999\n1990\n1999\nCzechy\n0,7\n8,7\n110c\n102\nPolska\n3,4a\n13,0a\n686\n107\nWęgry\n5,4b\n7,0\n129\n110\na przeciętne w roku - dane dotyczą bezrobotnych zarejestrowanych, b 1991, c Czecho-Słowacja\nNa podstawie: Rocznik Statystyczny 1992, 1994, 2000, 2001, GUS\nPodaj dwa argumenty uzasadniające stwierdzenie, że sytuacja ekonomiczna wpływała\nw różnym stopniu na ogólną ocenę zmian zachodzących po roku 1989 w wymienionych\nkrajach.\nƒ\nƒ\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nBudowanie wniosków na podstawie analizy źródła statystycznego\n(II/1; II/2)\nPrzykładowe poprawne odpowiedzi\n• Polacy i Czesi podobnie oceniali zmiany zachodzące po roku 1989, a sytuacja\nekonomiczna w ich krajach była odmienna [w Czechach wskaźniki ekonomiczne były\nlepsze niż w Polsce].\n• Węgrzy najgorzej oceniali zmiany zachodzące po roku 1989 [gorzej niż w Polsce],\na sytuacja ekonomiczna w ich kraju była lepsza niż w Polsce.\n• Polacy lepiej oceniali zmiany zachodzące po roku 1989 niż Węgrzy, chociaż wskaźniki\nekonomiczne w Polsce były gorsze niż na Węgrzech.\n• Największy wzrost bezrobocia miał miejsce w Czechach, natomiast najmniejszy\nna Węgrzech, tymczasem ocena zmian po 1989 roku wśród Czechów była zdecydowanie\nlepsza niż na Węgrzech.\n• Sytuacja ekonomiczna Węgrów była najlepsza [dobra], a ich ocena procesu transformacji\nbyła najgorsza [zła].\n2 p. - za podanie dwóch poprawnie sformułowanych argumentów\n1 p. - za podanie jednego poprawnie sformułowanego argumentu","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (4 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nLeszek Balcerowicz, Przeżyjmy to jeszcze raz\nOderwijmy się na chwilę od bieżących spraw spornych i spójrzmy na początki naszej\ntransformacji. Mija właśnie dziesięć lat od jej rozpoczęcia. 12 września 1989 r. utworzono\nrząd Tadeusza Mazowieckiego. Kilka tygodni później rozpoczęto prace nad pakietem\njedenastu ustaw (ostatecznie przyjęto dziesięć), które składały się na rozpoczętą 1 stycznia\n1990 r. reformę gospodarczą. Celem reformy było stworzenie gospodarki o jasnych regułach;\ntakiej, w której liczą się umiejętności, wiedza, talent, sprawne ręce i chęć do pracy.\nA to, co określamy trudnym słowem „transformacja”, można sprowadzić do trzech pojęć:\nod pieniądza słabego i bezwartościowego do pieniądza mocnego; od braku towarów do świata\npełnych półek; od systemu pracy udawanej do systemu dobrej pracy i dobrych decyzji.\nJuż wtedy nie brakowało oponentów, którzy wieścili nieuchronny upadek polskich\nprzemian, więc aby móc reformować gospodarkę, trzeba było pójść pod prąd. Na przykład\nwielu ekonomistów twierdziło, że nie da się szybko wprowadzić wymienialności złotego,\nbo w Europie Zachodniej w latach 50. na tę operację potrzeba było kilku lub kilkunastu lat.\nMało kto wierzył, że można szybko wyeliminować puste półki i usunąć kolejki,\nczyli doprowadzić do sytuacji, w której polski konsument będzie mógł kupować takie same\nrzeczy jak na Zachodzie. Byli tacy, którzy mówili, że droga, jaką obraliśmy, przypomina skok\ndo suchego basenu, i proponowali obiegowe mądrości w rodzaju - spiesz się powoli. Są kraje,\nktóre posłuchały tej rady (na przykład Białoruś czy Ukraina) i wyszły na tym - pozostanę\nprzy ludowych przysłowiach - jak Zabłocki na mydle. Trzeba jednak przyznać, że polityczna\natmosfera do podejmowania decyzji była dziesięć lat temu lepsza niż dzisiaj. Po części\nwynikało to ze szczególnej natury tego początkowego okresu. W obliczu politycznego\nwyzwolenia i kryzysu gospodarczego wśród Polaków istniało wielkie oczekiwanie\nna radykalne reformy. Istniała także gotowość do poniesienia nieuchronnych kosztów takich\nzmian. Był to prawdziwy kapitał polityczny, którego nie można było zmarnować przez\nodkładanie reform albo przeprowadzanie ich fragmentarycznie. Stworzeniu korzystnego\nklimatu dla przełomowych zmian sprzyjała także konstrukcja ówczesnej sceny politycznej.\nUgrupowania wywodzące się z dawnego systemu, czując się wtedy jeszcze niepewnie,\npopierały zasadnicze reformy gospodarcze, choć wiem, że przynajmniej część członków tych\npartii i stronnictw z przekonania opowiadała się za trudnymi - lecz niezbędnymi - decyzjami.\nDawna opozycja, skupiona w obozie Wielkiej Solidarności, która dopiero co uzyskała władzę\ni jeszcze się nie podzieliła, popierała reformy, traktując je jako usuwanie ruin\nzbankrutowanego socjalizmu.\nW Sejmie, nazywanym niekiedy lekceważąco „kontraktowym” - a moim zdaniem,\nprzełomowym w pozytywnym sensie tego słowa - w krótkim czasie przyjęto pakiet\nzasadniczych ustaw. Było to możliwe dzięki bardzo dobrej organizacji pracy między rządem\ni parlamentem, lecz przede wszystkim dzięki współpracy przedstawicieli wszystkich sił\npolitycznych. [ ] Wiedziałem, że chcąc uniknąć dalszego upadku gospodarki, trzeba przejść\nprzez trudną drogę jej uzdrawiania, na której spotkają nas rozczarowania i protesty.\nWiedziałem, że uzdrowienie musi ujawnić ukrywaną wcześniej prawdę o naszej gospodarce,\nna przykład duże bezrobocie, tyle że ukryte w państwowych zakładach pracy, które wówczas\ndominowały. Wiedziałem, że nie da się mieć socjalizmu w przedsiębiorstwach i kapitalizmu\nw sklepach. Albo socjalizm tu i tam - i wtedy jest pozornie bezpiecznie, ale coraz gorzej\n(jak na Białorusi) - albo kapitalizm tu i tam z jego twardymi niekiedy wymaganiami. [ ]\nNa podstawie: Wprost, nr 43/1999 (882)\nPoziom rozszerzony\n10\na) Wymień dwa czynniki, wskazane przez Leszka Balcerowicza, które w roku 1989\nsprzyjały przeprowadzeniu szybkich zmian gospodarczych w Polsce.\nƒ\nƒ\nb) Wyjaśnij, na czym polegały sprzeczne oczekiwania społeczne wyrażone w słowach:\nmieć socjalizm w przedsiębiorstwach i kapitalizm w sklepach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-4)\nKorzystanie z informacji\nBudowanie wniosków na podstawie analizy źródła\nnarracyjnego (II/1)\nRozumienie wydarzeń i procesów społeczno-ekonomicznych\n(I/5)\na) (0-2)\nPrzykładowe poprawne odpowiedzi\n• Akceptacja społeczna dla reform [gotowość do poniesienia wyrzeczeń koniecznych\nw okresie transformacji].\n• Poparcie dla reform ekonomicznych różnych ugrupowań politycznych.\n• Opozycja skupiona wokół Wielkiej Solidarności była niepodzielona i popierała zmiany.\n2 p. - za poprawne podanie dwóch czynników\n1 p. - za poprawne podanie jednego czynnika\nb) (0-2)\nPrzykładowa poprawna odpowiedź\nNie da się jednoczenie zachować socjalnych osłon typowych dla państwa socjalistycznego\ni jednocześnie wprowadzić gospodarki rynkowej.\n2p. - za poprawne wyjaśnienie sprzeczności tkwiącej w użytych określeniach: socjalizm\nw przedsiębiorstwach - kapitalizm w sklepach\n1 p. - za podanie niepełnego wyjaśnienia\n0 p. - za brak odpowiedzi lub wyjaśnienie zawierające błędy\nKlucz punktowania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n7","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenie.\n15 lat odrodzonego samorządu\nZaczęło się w roku 1990. To była ta wielka, wtedy niemalże niezauważona w powodzi\ninnych fundamentalnych zmian gospodarczych, reforma, w wyniku której powstał samorząd\ngminny, chyba najbardziej udana ze wszystkich reform, jakie dotychczas przeprowadziliśmy\n- stwierdził premier Marek Belka podczas XVIII Ogólnopolskiej Konferencji Wójtów,\nBurmistrzów, Prezydentów, Starostów i Marszałków, zorganizowanej w 15. rocznicę\nwprowadzenia reformy samorządu terytorialnego. [ ]\nPrzed 1990 rokiem gmina była tylko jednostką podziału administracyjnego państwa.\nW mentalności przedstawicieli PRL-owskiej administracji w żaden sposób nie mieściło się\npojęcie samorządności, która oznaczałaby przecież oddanie części władzy mieszkańcom\nwspólnot samorządowych. Centralne kierowanie krajem tak dużym i różnorodnym nie mogło\nprzynosić dobrych rezultatów, zbyt wiele decyzji podejmowanych było „na górze” w sposób\nbiurokratyczny przez bezimiennych urzędników.\nPrzeprowadzona zaraz po demokratycznym przełomie reforma sprawiła, że gmina\nstała\nsię\nwyposażoną\nw\nosobowość\nprawną\nwspólnotą\nludzi\nzamieszkujących\nten wyodrębniony obszar.\nMarcin Pijaczyński\nNa podstawie: samorzady.polska.pl/goracytemat/article,15_lat_odrodzonego_samorzadu 2005-05-30\nNapisz, jak zmieniła się funkcja gminy w wyniku transformacji ustrojowej w Polsce\npo 1989 roku.\nPoziom rozszerzony\n11\nCZĘŚĆ III","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nBudowanie wniosków na podstawie analizy źródła\nnarracyjnego (II/1)\nRozumienie wydarzeń i procesów społeczno - politycznych\n(II/5)\nPrzykładowe poprawne odpowiedzi\n• Gmina przed reformą była tylko jednostką podziału terytorialnego, po reformie jest\nrównież wspólnotą mieszkańców.\n• Gmina w wyniku reformy uzyskała nowe uprawnienia i stała się wspólnotą obywateli.\n1 p. - za podanie prawidłowej odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":20,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (20 pkt)\nNapisz wypracowanie na jeden z podanych tematów.\nTemat 1. 20 lat przemian ustrojowych w Polsce. Rozważ, czy Polska i Polacy odnieśli\nsukces. W wypracowaniu wykorzystaj dwa materiały źródłowe zawarte\nw II części arkusza egzaminacyjnego.\nTemat 2. Omów polską drogę transformacji ustrojowej na tle wybranych krajów\npostkomunistycznych. W wypracowaniu uwzględnij czynniki ułatwiające\ni utrudniające proces transformacji w tych krajach.\nWybieram temat nr\nNr zadania\n15.\n16.\n17.\n18.\nMaks. liczba punktów\n2\n4\n1\n20\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n12\nPoziom rozszerzony\n13\nPoziom rozszerzony\n14\nPoziom rozszerzony\n15\nPoziom rozszerzony\n16\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nTworzenie informacji\nOmawianie, ocenianie, porównywanie wydarzeń i procesów\npolitycznych, społeczno-ekonomicznych, kulturowych (III/1-4)","solution":null,"image":"img/wos-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}